04b. Transcriptverslag raadsvergadering 2 juni 2026

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE OLDENZAAL d.d. 2 juni 2026

A(LGEMEEN) 1. Opening De voorzitter: Goedenavond, ik open deze vergadering van de gemeenteraad van Oldenzaal van 2 juni 2026. We hebben 22 gemeenteraadsleden aanwezig. Dat zou u niet zeggen als u naar het aantal lege stoelen kijkt. Maar dat heeft te maken met dat we nog een aantal combinatiefuncties hebben, namelijk wethouders die ook raadslid zijn. Dus vandaar de lege stoelen. En we hebben 1 bericht van verhindering en dat is van de heer Hommels, die zijn maatschappelijke taak doorbrengt op Alpe d’HuZes. Dus dat is heel mooi. Dus 22 raadsleden aanwezig en zoals u weet, het moment dat u het woord wilt voeren dan doet u dat met hand opsteken en dan kunt u van mij het woord krijgen. Dat was de opening, maar niet voordat ik iedereen ook op de publieke tribune van harte welkom heb geheten. Mooi dat u allemaal deze kant op bent gekomen. De oproep van de vorige keer, maar toen was de zaal ook aardig vol, om te blijven komen, die heeft u in uw oren geknoopt. Dus mooi dat u nog steeds het hoogtepunt van de democratie, namelijk de lokale democratie met aandacht blijft volgen. En dat juichen we natuurlijk toe. Ook de mensen thuis via de livestream, van harte welkom dat u wederom aanwezig bent en ik hoop dat u een genoeglijke avond hebt. Dat was dat. 2. Vaststellen agenda De voorzitter: Dan ga ik naar het vaststellen van de agenda.

En ik kijk even rond of de agenda die voorligt, of we die kunnen hanteren voor vanavond. Dat is het geval en hebben we meteen ook het eerste besluit te pakken. 3. Vragenuur – Mondelinge vragen SO – Overlast afvalcontainers Boterstraat De voorzitter: En dan ga ik naar het vragenuur. En mag ik dan de heer Brons van Solidair Oldenzaal uitnodigen om achter het spreekgestoelte plaats te nemen om zijn vragen nader toe te lichten? De heer Brons. De heer Brons: Dank u wel. Voorzitter, Solidair Oldenzaal is afgelopen periode benaderd over de situatie rondom afvalcontainers aan de Boterstraat. Naar aanleiding van deze signalen zijn we ter plaatse gaan kijken en hebben we gesprekken gevoerd met omwonenden. Wat hierbij opvalt, is dat diverse containers structureel en langdurig in de openbare ruimte blijven staan. Terwijl deze volgens bewoners voorheen veelal binnen bij de ondernemers werden opgeslagen en alleen op de inzameldag buiten werden geplaatst. Bewoners geven aan dat het niet alleen leidt tot een rommelig straatbeeld, maar met name in de weekenden ook tot overlast in de vorm van vervuiling en glas op straat. Ook nemen de zorgen toe over de aantrekking van ongedierte. Daarnaast geven bewoners aan dat zij deze problematiek niet voor het eerst onder de aandacht brengen.

Er zouden reeds meldingen zijn gemaakt bij de gemeente en ook boa’s zijn aangesproken door bewoners over de ontstane situatie. Desondanks ervaren zij dat de overlast aanhoudt en dat een structurele oplossing vooralsnog uitblijft. Voorzitter, een schone, veilige en verzorgde leefomgeving moet wat onze fractie betreft vanzelfsprekend zijn. Juist in een gebied waar inwoners wonen, ondernemers actief zijn en bezoekers komen. Daarvan mag verwacht worden dat de openbare ruimte netjes, toegankelijk en leefbaar blijft. Daarom roept deze situatie bij onze fractie een aantal vragen op. Het gaat daarbij niet -1-

alleen om de ervaren overlast, maar ook om de vraag hoe de huidige afspraken rondom plaatsing, beheer en toezicht zijn ingericht. En of deze in de praktijk voldoende worden nageleefd. Daarom wil ik het college de volgende vragen stellen. Is de huidige situatie bekend bij het college? En welke afspraken gelden er momenteel voor het plaatsen en opslaan van deze afvalcontainers en wie is verantwoordelijk voor de naleving hiervan? Worden deze afspraken volgens het college ook daadwerkelijk nageleefd en wordt hierop gecontroleerd of gehandhaafd? Herkent het college de signalen van bewoners over containers die langdurig in de openbare ruimte blijven staan en de overlast die hierdoor ontstaat? En is het college bereid om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om deze situatie te verbeteren en de ervaren overlast voor bewoners te verminderen? Ik kijk uit naar de beantwoording van het college. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar het college. Mevrouw Rödel. Misschien … Ik hoor wat achtergrondgeluid. Ik zou wel iedereen willen verzoeken om de telefoons of de iPads, om die uit te zetten. Dat zou wel heel fijn zijn. Dank. Mevrouw Rödel: Dank u wel, voorzitter. Is deze situatie bij het college bekend? Deze specifieke situatie niet, maar het college weet wel dat de containers soms langere tijd in het centrum en openbare ruimte blijven staan.

En daarom zijn ook maatregelen genomen. Zo is het toezicht in het centrum uitgebreid met een wijkhandhaver. En zijn gesprekken gevoerd met de stadsnoabers om samen te kijken hoe we de binnenstad schoon en aantrekkelijk en klaar voor de toekomst kunnen houden. Op vraag twee, in principe mogen wij of mag de horeca in de openbare ruimte niet zomaar containers neerzetten. Dus ook geen spullen van particulieren en ook niet van bedrijven. En hiervoor gelden de regels uit de onder andere de APV, dat is de algemene plaatselijke verordening. En andere relevante wet- en regelgeving. Ondernemers die de containers dus plaatsen, zijn hier zelf verantwoordelijk voor. Ook voor het beheer van deze containers en voor het juiste gebruik van de openbare ruimte. Wordt deze werkwijze in de praktijk ook nog nageleefd? Dus niet, zoals u heeft geconstateerd. En hierop gaat ook meer toezicht worden gehouden. Handhavers hebben tot op heden niet echt gehandhaafd, dus geen boetes uitgedeeld. En die controleren wel op basis van eigen waarnemingen en meldingen. Maar wij kunnen meer handhavend optreden en zullen dat ook gaan doen. Maar we gaan eerst het gesprek voeren met die ondernemers om dat gezamenlijk te doen, omdat wij ook niet gehandhaafd hebben tot nu toe. Dus in feite werk je dan van beide kanten iets in de hand, ook al is het een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Dus wij herkennen het geschetste beeld en herkennen ook dat je containers langdurig blijven staan in de openbare ruimte. En de wijkhandhavers gaan daarover in gesprek, maar ook mijn collega-wethouder binnenstad zal daarover in gesprek gaan met de horecaondernemers. Dus wij zijn bereid om te bezien of er meer maatregelen nodig zijn. We zijn ook bereid om te gaan handhaven, maar wij vinden ook omdat we dat na hebben gelaten, dat handhaven, dat wij eerst het gesprek met die ondernemers moeten gaan voeren. Tot zover de beantwoording. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even naar de heer Brons of er nog aanvullende vragen zijn. De heer Brons. De heer Brons: Dank u wel. Op welke termijn kunnen wij als raad en de bewoners hierop een terugkoppeling verwachten? De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Rödel: Ik kan niet specifiek een termijn noemen van twee, drie weken. Wij gaan zo snel mogelijk met ze in gesprek en wij houden u daarover op de hoogte, zo snel mogelijk. -2-

De voorzitter: Mooi, dank u wel. Je mag maar één keer. Ik kijk even rond of er nog anderen zijn die hier ook vragen over … Dat is mevrouw Kielstra. Gaat uw gang. Mevrouw Kielstra-Hulsman: Dank u wel, voorzitter. Naar aanleiding van deze vragen van Solidair willen wij graag als CDA Hart voor Oldenzaal aanvullen dat wij het straatbeeld in de weekenden zo rommelig vinden. Dus dat herkennen wij volledig, wat jullie zeggen. Kan de wethouder ook misschien aangeven wat er nodig is om een extra impuls te geven aan de schone straten die we zo wenselijk vinden en aan de fijne uitstraling van deze binnenstad? Dank u wel. De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Rödel: Dank u wel, voorzitter. In 2022 heeft de raad en het college besloten om 20.000 euro te gaan bezuinigen op het schoonhouden van de binnenstad. En dat draagt niet bij aan een mooi en schoon centrum. Dus wij kunnen wel met elkaar gaan kijken wat we daaraan kunnen doen en mijn collega kan dat ook meenemen in de gesprekken, wij ook met handhaving. Maar dat vraagt eventueel ook om extra inzet en dat gaat al gauw zo'n 40.000 euro kosten, met de huidige tarieven die er zijn en de uren. We hebben wel meer ingezet op uren van de schoonmaakploegen buitenbeheer om meer in de binnenstad te gaan schoonmaken, maar dat gaat weer ten koste van extra uren doordeweeks. Dus we hebben gewoon uren verschoven.

Dus als we extra willen inzetten op die binnenstad, hebben we meer middelen nodig om dat te gaan doen. Dus dat is aan u als raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er nog andere fracties zijn. Niet het geval. Dank, wethouder. 4. Vaststellen notulen van de vergadering van 18 mei 2026 De voorzitter: Dat betekent dat we naar het volgende onderwerp kunnen. En dat betreft het vaststellen van de notulen van de vergadering van 18 mei 2026. Vooraf heeft zich niemand bij de griffie gemeld om hier het woord over te voeren. Maar ik kijk toch nog even voor de zekerheid rond, zoals u dat ook van ons gewend bent. Niemand. Dan zijn ze bij dezen vastgesteld. 5. Vaststellen lijst van ingekomen stukken De voorzitter: Hetzelfde geldt voor de lijst van ingekomen stukken. Ook daar heeft zich vooraf niemand gemeld. Maar ook hiervoor kijk ik nog even rond of dat nog steeds het geval is. Dat is het geval. Dank u wel. Dan zijn die bij dezen ook vastgesteld. 6. Toelating en beëdiging van een raadslid De voorzitter: En dan komen we nu bij agendapunt 6 En dat betreft de toelating en beëdiging van een raadslid. Ik heb het net al bij aanvang gezegd. Vorige week zijn 4 nieuwe wethouders benoemd en zijn er dus vacatures ontstaan in de gemeenteraad. En het is natuurlijk belangrijk om de raad weer zo snel mogelijk voltallig te hebben, dat u ook voltallig kunt vergaderen.

En dus ook proberen de vacatures zo snel mogelijk weer ingevuld te krijgen. Donderdag 21 mei is met de toelating van 2 nieuwe raadsleden al voor een deel in die vacatures voorzien. Maar met het voorstel van nu komt daar nog weer een raadslid bij. Even kijken. Ik kijk even naar de voorzitter van de onderzoekscommissie en dat is de heer Yildirim. Ik kan u in ieder geval wel melden dat op basis van de Kieswet mevrouw Ruth Loke, R.A. Loke, benoemd is door het Centraal Stembureau. Dus die stap is gezet, dat is mooi. Zij heeft ook haar benoeming aanvaard. Maar goed, er was nog wel onderzoek -3-

nodig van de commissie geloofsbrieven. En de voorzitter daarvan, de heer Yildirim, zal ons daarover berichten. De heer Yildirim. De heer Yildirim: Dank u wel, voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Oldenzaal in wier handen werd gesteld de geloofsbrieven en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken van de mevrouw Ruth Loke die op 21 mei 2026 door het Centraal Stembureau is benoemd. Rapporteert de gemeenteraad dat de geloofsbrieven zijn getoetst aan ons Reglement van orde en aan de gedragscode voor raadsleden van de gemeente Oldenzaal. Uit onderzoek van de commissie is gebleken dat er geen belemmeringen zijn om mevrouw Loke toe te laten als lid van de gemeenteraad van Oldenzaal. De commissie adviseert de raad mevrouw Ruth Loke toe te laten als lid van de raad van de gemeente Oldenzaal. Voorzitter … De voorzitter: Dank u wel. De heer Yildirim: Als u het toelaat, zou ik op persoonlijke titel nog een aantal woorden aan willen wenden. Ik doe mijn pet als voorzitter van de commissie van geloofsbrieven even af en zet mijn persoonlijke pet als raadslid op, want ik ga iets ongebruikelijks doen. Want al het gebruikelijke begint immers als ongebruikelijk. Als gemeenteraad van Oldenzaal geven wij altijd aan dat wij jongeren belangrijk vinden en dat wij jongeren willen betrekken bij de politiek. En als er eenmaal een jongere is betrokken, staan we er verder niet bij stil.

En ik leef graag onder het motto, wees de verandering die je in de wereld wil zien. Dus dat doe ik nu ook. Zoals jullie weten, hebben we de nestor van raad, de oudste, ik bedoel, langstzittende raadslid. Wonder boven wonder mag ondergetekende ook deze positie delen met drie andere raadsleden. Maar voor het jongste raadslid hebben we geen naam of functie. Zo'n naam laat ik over aan andere creatievelingen. Ik kwam zelf op jonge nestor, de jestor, maar dat was geen goed idee, begreep ik van de voorzitter. Nu denken sommigen misschien, waar gaat dit nu naartoe? We gaan straks een raadslid benoemen en dat is niet zomaar een raadslid, maar het jongste raadslid van de huidige gemeenteraad van Oldenzaal. Hoewel mijn leeftijd van 27 jaar relatief jong is, kan het natuurlijk jonger. En ik ben ook blij dat ik deze titel van jongste raadslid mag doorgeven aan Ruth Loke, met 23 jaar op de teller. Ik heb begrepen dat de jongste burgemeester een rode lantaarn overhandigd krijgt. Ik heb geen rode lantaarn voor jou of iets vergelijkbaars. Net als boomers laat ik bepaalde dingen gewoon over, door aan de volgende generatie. Dus dat laat ik over aan jou, Ruth. Wat ik wel voor je kan doen, is natuurlijk je heel veel succes wensen. Laat vooral je jonge stem en mening horen in Oldenzaal en zet vooral de Oldenzaalse jongeren op kaart. Succes.

De voorzitter: Mevrouw Loke, mag ik u dan uitnodigen om hier in het midden plaats te nemen? En mag ik de aanwezigen uitnodigen om te gaan staan, voor zover dat mogelijk is? Volgens mij weet u hoe het gaat. Maar goed, dan heb je ook alle aandacht. Dan houden we het kort. Ik lees een tekst voor en als ik klaar ben dan mag u zeggen, dat verklaar en beloof ik. Want u heeft aangegeven de belofte, dus zonder de twee vingers. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Wat is daarop uw reactie? Mevrouw Loke: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Ik schors de vergadering om mevrouw Loke te feliciteren. Als ik iedereen weer mag uitnodigen om te gaan zitten, inclusief het nieuwe raadslid. -4-

7. Benoeming en beëdiging forumlid De voorzitter: Dan heropen ik de vergadering en dan gaan we naar agendapunt 7. Ook dat betreft een benoeming en een beëdiging, maar in dit geval van een forumlid. Want zoals u weet, heeft elke fractie de mogelijkheid om een aantal voordrachten te doen voor benoeming van niet-raadsleden, oftewel forumleden. Afgelopen weken zijn al een aantal forumleden benoemd, maar de heer Lubberts was nog niet in het land. Inmiddels wel, ik zie hem zitten. Dus dat gaan we vanavond inhalen. Ook hiervoor geldt, de commissie geloofsbrieven heeft haar werk gedaan. Dus mag ik de heer Yildirim uitnodigen om ons verslag te doen van de uitkomsten van het onderzoek door de commissie? De heer Yildirim. De heer Yildirim: Dank u wel, voorzitter. Ik sta hier weer namens de onderzoek geloofsbrieven. En ik weet dat ik een verwachting heb geschept, maar hierna komt geen speech, hoor, dus excuses. De commissie uit de raad van de gemeente Oldenzaal in wier handen werd gesteld de geloofsbrieven van de heer Arjen Lubberts, die door de fractie van de PvdA is voorgedragen. Rapporteert de gemeenteraad dat de geloofsbrieven zijn getoetst aan ons reglement van orde en aan de gedragscode van raadsleden van de gemeenteraad Oldenzaal.

Uit onderzoek van de commissie is gebleken dat er geen belemmeringen zijn om de heer Arjen Lubberts te benoemen als forumlid voor de gemeenteraad van Oldenzaal. De commissie adviseert de raad over te gaan tot de benoeming van de heer Arjen Lubberts tot forumlid van de gemeenteraad van de gemeenteraad Oldenzaal. De voorzitter: Dank u wel. Dit betreft ook een raadsvoorstel, dus u heeft de gelegenheid om daar iets over te zeggen. Ik kijk even of die behoefte er is. Die is er niet. Kunnen we dan dit voorstel zonder stemming, dus eigenlijk met uw instemming, aannemen? Dat is het geval. Dan laat ik ook meteen de hamer vallen. En dan gaan we dat ook in effect brengen. Dus als ik iedereen weer mag uitnodigen om te gaan staan. Kijk, mijnheer Lubberts weet precies wat hij moet doen, heel goed. Ook u heeft aangegeven de belofte af te willen leggen, dus ik lees weer een tekst voor. Geen vingers en dan zegt u, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik om tot forumlid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als forumlid naar eer en geweten zal vervullen. Wat is daarop uw antwoord? De heer Lubberts: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Ik schors wederom de vergadering. U kunt feliciteren. B(ESPREEK)-VOORSTELLEN 8. Coalitieakkoord 2026-2030 De voorzitter: Ik zie dat iedereen weer zit. Ik heropen de vergadering. En als ik uw aandacht mag, dan wil ik namelijk doorgaan met agendapunt 8 op onze agenda en dat betreft het coalitieakkoord 2026-2030. Het doel van de behandeling is het politieke debat over de inhoud van het coalitieakkoord van de bestuursperiode 2026-2030 met elkaar te voeren. De bespreking heeft een opiniërende insteek van het coalitieakkoord, geen besluitvorming. Het indienen van moties tijdens de behandeling van dit agendapunt is natuurlijk wel mogelijk en daar kan dan wel besluitvorming over plaatsvinden. Zoals u vooraf bent geïnformeerd, is het de bedoeling om het proces als volgt vanavond te doen.

-5-

Namelijk, eerst krijgen de raadsfracties die aan de basis van het akkoord hebben gestaan, het eerste van mij het woord. Dus dat betekent Solidair Oldenzaal, ook in die volgorde, CDA en dan de VVD. Vervolgens is de WG, Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66 aan bod. De inbreng in de eerste termijn, daarbij zijn geen interrupties toegestaan, want er zitten ook een aantal maidenspeeches tussen en daar hebben we met elkaar de afspraak om die niet te onderbreken. Verder is de afspraak gemaakt dat als u vragen heeft aan andere fracties, om dat in uw eerste termijn of in uw tweede termijn mee te nemen, zodat de fracties daar in de tweede termijn op kunnen reageren. Dus op die manier. Of in de derde termijn, als dat nodig mocht zijn. En ik zit even te kijken. Mocht het nodig zijn, dan zijn ook de collegeleden aanwezig. Maar ik ga ervan uit dat u vooral het gesprek met elkaar voert. Dat de eerste, daarmee heb ik de eerste termijn vooral behandeld en dan in de tweede termijn, daar kunnen we wel interrupties toestaan, als u dat zelf ook wilt. En daar hebben we weer dezelfde volgorde als net toegelicht. Solidair Oldenzaal, CDA, VVD, WG, Partij van de Arbeid, GroenLinks, D66 en eventueel het college. Spreken doen we vanaf het spreekgestoelte en dat is wel zo mooi om dat ook op die manier invulling te geven. Volgens mij heb ik dan voldoende toegelicht over het proces bij dit agendapunt.

We doen dit niet zo heel vaak, dus ik kan me indenken dat het voor iedereen wat wennen is, inclusief uw voorzitter. Maar als we daar met zijn allen aandacht en geduld voor hebben dan moeten we een heel eind kunnen komen goed. Dan ga ik allereerst naar de heer Demir namens Solidair Oldenzaal. De heer Demir: Voorzitter, vanavond spreken we over het coalitieakkoord 2026 tot 2030. Een akkoord dat tot stand is gekomen tussen Solidair Oldenzaal, CDA Hart voor Oldenzaal en de Oldenzaalse VVD. De inwoners van Oldenzaal die hebben gesproken op 18 maart. Ze hebben een duidelijk signaal voor verandering afgegeven. Een signaal dat zij een gemeente willen die dicht bij de inwoners staat, die duidelijke, doordachte keuzes maakt en die oog heeft voor wat leeft in onze stad. Als grootste partij voelen wij de verantwoordelijkheid om dat vertrouwen om te zetten in resultaten en dat vereist daadkracht. Natuurlijk hebben de 3 coalitiepartijen ieder hun eigen achtergrond, accenten en politieke kleur. Maar tijdens de gesprekken bleek al snel dat we een gedeelde ambitie hebben en de verschillende thema's konden verbinden aan elkaar. We hebben er bewust voor gekozen om een akkoord op hoofdlijnen te beschrijven.

Niet omdat we geen keuzes durven maken, maar juist omdat we ruimte willen laten voor de gemeenteraad, voor inwoners en voor ontwikkelingen die we vandaag nog niet kunnen voorzien en actief willen betrekken bij de uitwerking. Zoals in het akkoord staat beschreven, vormt dit document de richting voor de komende 4 jaar, terwijl de concrete uitwerking volgt in een uitvoeringsprogramma met prioriteiten, planning en financiële vertaling. De 4 kernwaarden van dit akkoord vormen daarbij ons kompas. Dichtbij, duidelijk, doordacht en daadkrachtig. Voorzitter, als er 1 onderwerp is dat als een rode draad door het akkoord loopt, dan is het bestuurlijke vernieuwing. Wij hebben gezien dat veel inwoners zich soms niet gehoord voelen, dat besluiten ingewikkeld zijn geworden en dat de afstand tussen overheid en inwoners op sommige momenten te groot is. Daarom kiezen wij voor een bestuursstijl die uitgaat van vertrouwen, openheid en betrokkenheid. Bestuurlijke vernieuwing krijgt daarom een eigen portefeuille binnen het college. We willen dat inwoners eerder kunnen meepraten over plannen die hun straat, wijk of stad raken. We willen begrijpelijke communicatie, transparantie over keuzes en inzicht in de financiële gevolgen van besluiten. Niet omdat het moet, maar omdat goed bestuur begint met vertrouwen.

Dat betekent ook dat wij eerlijk zijn over keuzes, dat we verschillende scenario's laten zien, belangen zichtbaar afwegen en beleid ook zullen evalueren op resultaten. Een tweede belangrijk speerpunt is wonen. Voor veel jongeren is het vinden van zelfstandige woonruimte steeds moeilijker geworden. Tegelijkertijd zien we dat ouderen behoefte hebben aan een passende woonvormen om zelfstandig te kunnen blijven wonen. Daarom zetten we in op woningbouw, met aandacht voor betaalbaarheid, variatie en doorstroming. We kijken daarbij niet alleen naar aantallen, maar ook naar woonlast, de leefbaarheid en kwaliteit van het leven. Daarbij maken we ook duidelijke keuzen. We laten ambitie los -6-

om door te willen groeien naar 40.000 inwoners. Groei is geen doel op zich. De leefbaarheid van onze stad staat voorop. Oldenzaal moet zich ontwikkelen op een manier die past bij haar schaal, identiteit en karakter. Een derde belangrijk accent is de kracht van onze samenleving. Oldenzaal is een stad van vrijwilligers, verenigingen en betrokken inwoners. Dat maakt onze stad bijzonder. Daarom investeren we in verenigingen, sportcultuur en sterke wijken. Niet omdat het leuke extra's zijn, maar omdat zij zorgen voor ontmoeting, gezondheid, preventie en sociale samenhang. Ik hoef jullie niet te vertellen de afgelopen paar dagen wat er allemaal in Oldenzaal heeft afgespeeld op dit gebied. Want als je kijkt naar Wandelvierdaagse, ik noem maar het Hulsbeekevenement, je hebt U11-toernooi bij Quick ’20, zomerfeesten bij FC Berghuizen. Dus eigenlijk wil ik niemand tekortdoen, maar afgelopen weekend … Dag van het Park kan ik nog benoemen, de veiligheidsdiensten hadden een open dag. Dus al met al gebeurt er van alles en daar moeten we echt trots op zijn. Dat zijn echt de inwoners, de vrijwilligers die dat eigenlijk waarmaken met zijn allen. Ook in het sociaal domein kiezen we voor een duidelijke koers. Preventie waar het kan, ondersteuning waar het moet.

We brengen verschillende plannen samen in 1 integraal aanpak, zodat inwoners sneller de juiste hulp krijgen en organisaties beter kunnen samenwerken. Naast deze inhoudelijke keuzes vinden wij financiële verantwoordelijkheid minstens zo belangrijk. De komende jaren worden voor gemeenten financieel uitdagend. Juist daarom kiezen wij voor realisme. Ambities moeten uitvoerbaar zijn, nieuwe plannen vragen om een structurele dekking en gemeenschapsgeld moet zorgvuldig worden besteed. Wij willen ruimte houden voor investeringen, maar zonder de rekening door te schuiven naar toekomstige generaties. Wij zijn trots op dit akkoord. Dit coalitieakkoord geeft richting en laat ruimte voor raad en voor de inwoner. Vanaf vandaag begint de volgende fase, de fase van uitvoering. Het omzetten van ambities naar concrete plannen en resultaten. Het gesprek met de inwoner, het maken van keuzes en waar nodig het bijsturen van beleid. Want uiteindelijk worden inwoners niet gelukkig van een akkoord op papier. Zij willen merken dat hun gemeente beter luistert, sneller handelt en doet wat nodig is. Dat is precies waar wij de komende 4 jaar voor willen staan. Samen bouwen we aan een Oldenzaal dat dichtbij, duidelijk, doordacht en daadkrachtig is. Een Oldenzaal waar inwoners grip op hebben, op hun toekomst. En waar bestuur en samenleving weer dichter bij elkaar staan. Tot slot, voorzitter.

Toen ik jaren geleden actief werd in de samenleving, had ik nooit gedacht dat ik hier als fractievoorzitter van de grootste partij van Oldenzaal zou staan. Dat is geen persoonlijke prestatie, dat is het resultaat van vertrouwen. Vertrouwen van inwoners, vertrouwen van mensen die geloven dat politiek dichter bij de samenleving kan staan. Daar ben ik dankbaar voor. En dat vertrouwen wil ik samen met coalitiepartners waarmaken. Niet voor onszelf, maar voor de inwoners van Oldenzaal. Dank je wel. De voorzitter: Even voor de mensen thuis en op de publieke tribune. Dat is niet normaal, vanzelfsprekend, dat wij applaudisseren, maar dit is de maidenspeech van de heer Demir, dus vandaar dat we dat doen. Dan ga ik nu naar mevrouw Kielstra. Mevrouw Kielstra-Hulsman: Het rechter knopje. Hij doet het. Voorzitter, vanavond bespreken we hier in de gemeenteraad het coalitieakkoord 2026-2030. Grip op Oldenzaal: doen wat werkt met een hart voor de stad. De afgelopen 2 weken hebben we al veel positieve reacties gehad op dit akkoord, zowel op de ambities als op de leesbaarheid. En vanmiddag hebben we bij Rouwhorst nog meer feedback opgehaald al bij de inwoners. Een mooie start van deze bestuursperiode, die smaakt naar meer.

Zoals al aangegeven tijdens de voordracht van onze wethouders op 21 mei, bleek tijdens de intensieve, maar zeer constructieve formatiefase dat de 3 coalitiepartijen veel gemeen hebben. Natuurlijk het gezamenlijke doel, doen wat goed is voor de stad en haar inwoners. We hebben samen gepraat over de zowel gewenste bestuurlijke vernieuwing als de gewenste stabiliteit. En niet alleen gepraat, maar ook geluisterd. Naar elkaar als onderhandelaars en ook naar de vertegenwoordigers vanuit de ambtelijke organisatie, die met hun kennis en ervaring een waardevolle aanvulling -7-

brachten. U heeft de verslagen van onze overleggen allen kunnen lezen. Alle bijeenkomsten verliepen in een open en prettige sfeer, met telkens dat ene doel voor ogen, het samen bouwen aan een stad, waar het fijn wonen, werken en leven is. Voor nu en ook in de toekomst. Als CDA Hart voor Oldenzaal zijn we trots op het akkoord dat er nu ligt. Een akkoord dat op hoofdlijnen is geschreven, zodat er ruimte is voor de stem van de inwoners en natuurlijk die van de raad. De 4 kernpunten die worden genoemd, dichtbij, duidelijk, doordacht en daadkrachtig, liggen dicht bij een overlappende waarden waarmee wij de verkiezingen ingingen. Namelijk het CDA van communicatie, daadkracht en aandacht. We hebben ingezet op duidelijke communicatie met de inwoners, daadkracht om de stad te laten zien waar we voor staan. En aandacht voor ieders belangen en voor iedereen die een steuntje in de rug nodig heeft. Om zo een stad te zijn die luistert, doet wat zij belooft en samenwerkt met de inwoners, de ambtelijke organisatie, de ondernemers, de verenigingen, de maatschappelijke partners en natuurlijk met deze raad. Want dat samen, dat doet ertoe. De verbinding tussen mensen, tussen partijen, tussen de inwoners en de raad, is van belang bij de opgave waar onze stad de komende jaren voor staat.

Alleen door elkaar op te zoeken, naar elkaar te luisteren en samen verantwoordelijkheid te nemen, kunnen we samen werken aan oplossingen die onze stad verder brengen. De manier waarop we dat gaan doen, wordt de komende tijd beschreven in het uitvoeringsprogramma. Niet alles kan vanaf morgen en niet alles kan direct gerealiseerd worden. Er moeten nog zaken worden uitgezocht. De input van de inwoners en natuurlijk die vanuit de raad zal daarin worden verwerkt. Maar dan kan er wel direct gewerkt worden richting die doelen. En dat betekent dat de bestuurlijke vernieuwing, die nieuwe portefeuille in het college, van groot belang is in deze periode. Open en transparant communiceren in begrijpelijke taal, verschillende uitgewerkte scenario's met de gevolgen van het kiezen voor A, B of C en met een financiële onderbouwing. En dat gaat zonder twijfel bijdragen aan meer vertrouwen en verbinding. Trots zijn we op het integraal werken, de samenwerking om met alle betrokkenen te komen tot 1 plan, met 1 doel. Die noodzakelijke verbinding door verder samen op te trekken en uit te voeren was 1 van de speerpunten van het CDA Hart voor Oldenzaal. En is zelfs als breekpunt genoemd voor onze partij in de coalitieonderhandelingen.

En u vindt het integraal werken overal terug in dit akkoord, niet alleen in het sociaal domein, waar integraal samenwerken van essentieel belang is om die signalen sneller te herkennen en zo preventief mogelijk op te pakken. Want ook willen we besluiten op alle andere gebieden breder afwegen. Doordacht dus, zodat besluiten elkaar versterken en onbedoelde negatieve effecten voorkomen worden. Integraal gaat er ook gekeken worden naar de plannen voor de L-vleugel en het hele gebied daaromheen. Naar de gehele binnenstad en ook naar de wijken, waarin de wijkverbeterplannen samen met de inwoners opgetrokken gaat worden en er plannen gemaakt worden vanuit de behoeften van de inwoners en in samenhang met de belangen voor de hele stad. Trots zijn we ook, en mijnheer Demir vermeldde het net al, op de plannen voor de verenigingen, zodat zij op een goede manier verder kunnen. Omdat zij zorgen voor die verbinding, voor ontmoeten voor preventie, gezondheid en de sociale samenhang. En niet alleen financiën zijn hier belangrijk, maar ook hier weer het verbinden, het samenwerken, het gedeeld gebruiken van materialen, kennis en kunde. Zo kunnen zo veel mogelijk mensen blijven meedoen, ook in de toekomst. Trots zijn wij als CDA Hart voor Oldenzaal op het hele akkoord. En ik kan dus nog wel een hele tijd doorgaan, maar gezien de tijd willen we nog 1 punt benoemen.

De plannen om ervoor te zorgen dat onze stad een leefbare stad blijft. Met een gezonde mix van jong en oud, waarin Oldenzaal zich ontwikkelt op een manier die past bij de schaal, de leefbaarheid, de woonkwaliteit en identiteit van de stad binnen de eigen gemeentegrenzen. Daarbij houden we houden we natuurlijk oog voor de regionale samenwerking, waarbij bekeken wordt wat wenselijk is voor onze inwoners, de ondernemers, de verenigingen en maatschappelijke partners. Zo blijven we de stad waar het fijn wonen, werken en leven is. Het doel waar het ons allen allemaal om draait. Voorzitter, dit coalitieakkoord is een uitnodiging aan de stad, een akkoord dat recht doet aan onze lokale identiteit en de kracht van de samenleving. De formatie is klaar, het echte werk begint nu. En ik kijk samen -8-

met de gehele fractie en het bestuur van het CDA Hart voor Oldenzaal uit naar een constructieve samenwerking, om deze ambities de komende jaren waar te maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan komen we nu bij de VVD en die hebben een raadslid die al langer meeloopt. De heer Mekelenkamp. De heer Mekelenkamp: Voorzitter, ik werd het al teruggefloten door mijn fractie, dat ik wilde eindigen met de woorden, ook na mijn bijdrage mag er wel geapplaudisseerd worden. Maar dat ga ik toch maar niet doen. Maar er staat hier wel een trotse fractievoorzitter. Trots op het team van wethouders, trots op een soepel en collegiaal verloop van de formatieperiode, trots op de ambtelijke organisatie en de steun die wij hebben gehad. Trots op zijn fractie en natuurlijk trots op het coalitieakkoord wat hier voorligt. Volgens mij heb ik inmiddels het aantal keren trots van mevrouw Kielstra overtroffen al inmiddels. Dit coalitieakkoord is voor ons een kompas voor de komende jaren. Het geeft een koers en het toekomstbeeld voor ons al aan. Vanavond moeten wij het, in mijn ogen, daarom niet hebben over de personen. Met hun benoeming hebben we als raad namelijk unaniem ingestemd. Ook moeten we het niet hebben over hoe het college de in het coalitieakkoord gestelde doelen gaat behalen. Dat kunnen we nu nog niet van hen verwachten. We moeten vanavond als raad het gaan hebben over de doelen.

Waar willen wij naartoe de komende jaren? Op 18 maart was het signaal van de kiezer duidelijk. Er moest verandering komen, maar toch was er ook behoefte aan stabiliteit. De huidige coalitie en het coalitieakkoord is wat ons betreft een goede doorvertaling van beide uitgangspunten. Daarbij zijn we blij om te zien dat het coalitieakkoord op hoofdlijnen is geschreven. Dit biedt namelijk ruimte aan ons als raad om onze verantwoordelijkheid te nemen en proactief mee te denken aan het vormgeven van de uitvoering van de ambities. Daarom doe ik namens ons als VVD ook een oproep aan het college om bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma open te staan voor de input van de gehele gemeenteraad, al onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. En gezien de specifieke portefeuille bestuurlijke vernieuwing, vermoeden wij dit wel goed gaat komen. Getuige ook natuurlijk de opbrengst van vanmiddag, van de sessie bij Rouwhorst. Waren ongeveer 40 inwoners, we hebben goede gesprekken gehad en ook veel inzage en veel aandachtspunten meegekregen die de inwoners hebben meegegeven. Maar vooral, zie het als een aanmoediging richting het college om daar gewoon verder mee te gaan. Natuurlijk, bestuurlijke vernieuwing moet geen doel an sich zijn. Het moet een middel zijn om meer Oldenzalers bij de politiek te betrekken.

En wat ons betreft, doen we dat door duidelijk te zijn, eerlijk uit te leggen waarom je keuzes maakt en ook kritisch naar jezelf durven zijn als bestuur. Want daar ontstaat vertrouwen. Het adviseren, betrekken van inwoners bij besluiten is daarbij een mooie stap. Daarbij is het wel belangrijk dat het volledige plaatje, dus inclusief alle consequenties, zowel fysiek, financieel, als maatschappelijk wordt gedeeld. Zo kan er ook door inwoners een goede afweging worden gemaakt. Het betrekken van inwoners is heel belangrijk. Maar we moeten wel waakzaam zijn dat er geen schijnparticipatie gaat plaatsvinden. Als we inwoners vragen om mee te denken, moet dat wel iets zijn waar wij als gemeente daadwerkelijk over gaan en er moeten duidelijke kaders zijn. Ook moeten wij in deze tijden extra opletten dat er via participatie geen groepen tegenover elkaar komen te staan en polarisatie ontstaat. Daarom een oproep aan de portefeuillehouder om bij de uitwerking van het participatiedeel hier nadrukkelijk stil bij te staan. Maar bestuurlijke vernieuwing zit hem voor ons niet alleen in participatie. Het zit hem ook in uitvoerbaarheid en verantwoordelijkheid nemen. Dit houdt onder andere in, geen torenhoge ambities met grootse plannen die niet uitgevoerd kunnen worden.

Maar juist de keuzes maken die we kunnen realiseren met de organisatie en waarvan de effecten ook door de inwoners opgemerkt worden. Misschien is dat wel de grootste bestuurlijke vernieuwing van de komende jaren. Niet vasthouden aan plannen omdat ze eenmaal ooit zo bedacht zijn, maar kijken naar de positieve uitkomsten voor onze inwoners. Voorzitter, dan inhoudelijk over het akkoord. Daar kan ik kort over zijn. Door de grote ideologische overlap tussen de 3 lokale partijen was het -9-

eenvoudig om tot een compromis te komen. Daarom staan wij volledig achter de inhoudelijk gemaakte keuzes en de doelen die het akkoord omschrijft. Voor ons als Oldenzaalse VVD springen er een aantal uit. Dat zijn veiligheid, door de aandacht voor veiligheid en veiligheidsbeleving in Oldenzaal en wijkgerichte samenwerking, denken wij dat meer Oldenzalers zich veilig en vertrouwd in de hele stad gaan voelen. Ten tweede, de gastvrije binnenstad. Een binnenstad waar het goed vertoeven is, met voldoende parkeerplaatsen in en rondom het centrum, zorgt ervoor dat wij als stad aantrekkelijk blijven voor bewoners en bezoekers. Als laatste, afval. De focus op het stimuleren van bewust gedrag en de nadruk op het laten betalen van de vervuiler, gaat ons de komende jaren helpen om de afvalverwerking betaalbaar te houden. Dan neem ik even een slok, want dit was de kleine thema's. Er komen nu nog een aantal majeure thema's waar we graag wat uitgebreider stil bij willen staan. Uiteraard beginnen wij bij wonen. Een van de belangrijkste thema's, niet alleen in de afgelopen jaren, maar ook voor de komende jaren. Wij zijn blij met de focus op de totale betaalbaarheid van woningen. Want een huis kopen of huren, is 1 ding en vervolgens betaalbaar kunnen wonen, is minstens net zo belangrijk. Denk aan energielasten, gemeentelijke lasten en andere woonkosten.

Juist die totale woonlasten bepalen of mensen financieel ruimte overhouden of ongemerkt in de stille armoede terechtkomen. Daarnaast vinden wij het belangrijk dat Oldenzaal een gezonde mix krijgt tussen jong en oud. Niet alleen vandaag, maar ook over 10, 20 of 30 jaar. Iets wat de oplossing voor vandaag lijkt, moet ook in de toekomst kunnen bijdragen aan de vitaliteit van Oldenzaal. We moeten niet alleen bouwen voor de vraag van nu, maar ook nadenken over hoe woningen kunnen meegroeien met verschillende levensfasen. In het coalitieakkoord staan een aantal mooie aanknopingspunten en ambities op het gebied van wonen, ook om de gezonde mix van jong en oud te bereiken. Zo willen wij meer controle krijgen over de huisvesting van mensen met een economische en lokale binding. Toch zijn er zeker op dat gebied ook ontwikkelingen die ons als Oldenzaalse VVD zorgen baren. Denk aan de Knarrenhof, maar ook recentelijk in de Tubantia, de ontwikkelingen rondom de Drieëenheidskerk. Wanneer woningen die juist bedoeld lijken om de doorstroom in Oldenzaal mogelijk te maken, worden gerealiseerd en deze in grote mate gekocht worden door mensen van buiten onze gemeente, dan moeten we onszelf echt de vraag stellen of dergelijke initiatieven bijdragen aan de mix die wij willen bereiken. En dat is geen verwijt aan de mensen die hier graag willen wonen.

Integendeel, ik snap het wel dat je in Oldenzaal wil wonen. Maar als wij een vitale stad willen blijven met ruimtes voor starters, gezinnen en senioren, dan zullen wij als raad ook moeilijke keuzes moeten durven maken. Keuzes die niet altijd eenvoudig zijn, maar wel in het belang zijn van de langetermijnvitaliteit van Oldenzaal. Voorzitter, en voor het laatst onder het kopje wonen, wil ik even stilstaan bij een onderwerp dat steeds nadrukkelijker op ons toekomstbeeld drukt, zowel voor wonen als ook voor onze economie. Namelijk, de netcongestie. We kunnen er als Oldenzaalse VVD niet vaak genoeg aandacht voor vragen, want als we woningen willen bouwen, moeten deze ook aangesloten kunnen worden op het net. Daarom wordt het elektriciteitsnet steeds vaker de beperkende factor. Het is inmiddels zo dat alle woningbouwprojecten die voor 1 juli geen afgegeven bouwvergunning hebben, geen garantie hebben op een stroomaansluiting. Dit heeft niet alleen impact op Oldenzalers die een huis willen bouwen, maar op de gehele keten. Denk aan makelaars, aannemers, bouwmateriaalhandels, schilders en ga zo maar door. Wij willen nadrukkelijk ruimte geven aan innovatieve oplossingen, zoals batterijopslag, slimme energienetwerken, vehicle-togrid-toepassingen. Want met de mate van elektrificatie in onze samenleving vereist dat wij dit vooruitstrevend gaan doen.

Want voldoende woningen bouwen, vraagt niet alleen om ruimte en goede plannen, maar ook om een infrastructuur die de groei van onze stad daadwerkelijk mogelijk maakt. Voorzitter, netcongestie raakt niet alleen onze woningbouwopgave. Het raakt ook rechtstreeks de economische toekomst van Oldenzaal. En vanuit verschillende kanten horen wij inmiddels dezelfde signalen. Ondernemers die willen uitbreiden, maar het niet kunnen. Ondernemers die willen verduurzamen, maar geen aansluiting krijgen. En zelfs ondernemers die zich afvragen of hun toekomst nog wel in Oldenzaal ligt. Dat zijn signalen, die moeten we serieus nemen. En daarom zijn -10-

we blij dat in het coalitieakkoord wordt gesproken over het revitaliseren van bedrijventerreinen, maar ook expliciet aandacht voor netcongestie. Zo kunnen we de ruimte blijven houden voor de economische ontwikkeling van Oldenzaal. Wat ons betreft, focussen we soms daar op innovatieve en nieuwe bedrijven. Oldenzaal moet de stad blijven waarin ondernemers kansen zien en geen obstakels. En mochten we dat weten te combineren met iets waar wij als Oldenzaalse VVD al jarenlang voor pleiten, minder onnodige regels, snellere vergunningverlening en een gemeente die meedenkt in plaats van tegenwerkt. Dan zetten wij een stap naar een sterker ondernemingsklimaat. En mochten we daarin slagen, dan zie je hier aan mijn linkerkant inderdaad een fractie van louter tevreden liberalen. Maar nog belangrijker, een Oldenzaal dat klaar is voor de toekomst. Voorzitter, en dan het sluitstuk van het akkoord, de financiën. Want uiteindelijk worden ambities pas de werkelijkheid als ze ook financieel uitvoerbaar zijn. In dit akkoord staan heel veel mooie ambities. Ambities voor woningbouw, voor veiligheid, economische ontwikkelingen, verenigingen en een sterke leefomgeving. Tegelijkertijd spreken we uit dat waar mogelijk de lasten voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, dat we die willen beperken. Dat is een zeer ambitieus pakket.

Ons huishoudboekje laat mooie cijfers zien voor 2027, maar we moeten waakzaam blijven op de financiële uitdagingen na 2028. Dus juist daarom hebben alle partijen er tijdens de onderhandelingen veel waarde aan gehecht dat ambities en financiële verantwoordelijkheid hand in hand gaan. Want de realiteit is, de heer Demir had het er net al over, dat we de komende jaren voor stevige financiële keuzes komen te staan. De uitdagingen zijn groot, de middelen niet onbeperkt en niet alles kan eenvoudig tegelijk. Dat vraagt om focus, prioritering en de moed om ergens nee tegen te zeggen. We zijn daarom blij dat in dit akkoord ook nadrukkelijk staat dat structurele lasten structureel gedekt moeten worden. En dat projectmatige investeringen niet automatisch leiden tot nieuwe structurele verplichtingen. Voorzitter, en dan wil ik afsluiten met een oproep aan de oppositie. Denk mee, niet alleen over ambities, maar juist ook over de invulling, de prioriteiten en de uitvoerbaarheid. Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde, een sterk, veilig en leefbaar Oldenzaal. Dit akkoord, dat is geen eindpunt. Het echte werk begint nu pas. De komende jaren zullen we moeten leveren. Op wonen, op veiligheid, op bereikbaarheid, op economische kracht en op gezonde financiën.

Onze inwoners mogen van ons verwachten dat we niet blijven hangen in plannen en processen, maar verantwoordelijkheid nemen en resultaten laten zien. En dat is de opdracht die nu vandaag voorligt. En daar gaat de Oldenzaalse VVD vol energie mee aan de slag. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de WG. Mevrouw Oude Engberink. En ook zij heeft haar maidenspeech al gehad. Mevrouw Oude Engberink-Weideveld: En ook mag voor mij klappen, applaudisseren straks als u dat wilt. Voorzitter, ook onze fractie heeft het coalitieakkoord met grote belangstelling gelezen. Althans, akkoord is misschien een groot woord. Want wie het document zorgvuldig doorneemt, ziet vooral een verzameling onderwerpen waar later nog eens over nagedacht gaat worden. Wat onze fractie vooral opvalt, is dat dit akkoord in grote mate voortborduurt op bestaand beleid. Op plannen die al liepen, op trajecten die al waren ingezet en op keuzes die eerdere colleges en coalities al hebben gemaakt. En voorzitter, dat zien we eigenlijk als een compliment aan de koers van de afgelopen jaren. Dank daarvoor. Maar waar het coalitieakkoord vooral in uitblinkt, is het aankondigen van onderzoeken, verkenningen, hereikingen, evaluaties, uitvoeringsagenda's en plannen om plannen te maken. Het zijn er niet een paar, het is inmiddels bijna een bestuurskundige verzamelmap geworden.

We tellen onder andere, en daarin had ik een hele opsomming gemaakt van hetgeen wat ik uit het document heb gehaald. Ik ga ze niet allemaal voor u opnoemen, want dan komen we inmiddels uit op ruim 18 onderzoeken, verkenningen en plannen. En het bijzondere is, een planning ontbreekt volledig. Ik ga even er met een sneltreinvaart doorheen. Transparantieplan, woonbeleid, sporttarieven, integraal sociaal plan, speelplaatsen, veiligheidsbelevingsplan. Zo kom ik inderdaad op 18 verschillende -11-

plannen, onderzoeken, hereikingen, et cetera uit. Wat ons ook opvalt, is dat hier totaal geen overzicht in wordt gegeven. Geen prioritering, ook geen fasering, geen capaciteitsanalyse en geen financiële onderbouwing. Onze vragen zijn daarom heel eenvoudig. Heeft het college zelf eigenlijk scherp hoeveel trajecten hier tegelijkertijd worden aangekondigd? En wanneer kan de raad hiervan een integrale planning ontvangen? En hoe gaat u deze, al die verschillende plannen en onderzoeken prioriteren? En welke onderzoeken hebben dan daadwerkelijke urgentie? En misschien wel de belangrijkste vraag, wie gaat dit allemaal uitvoeren? Want op pagina 5 van uw akkoord lezen we dat u rekening wilt houden met tijd, ambtelijke capaciteit en uitvoerbaarheid. Dat vonden we een bijzondere geruststellende passage, juist omdat het akkoord zelf daar namelijk nauwelijks blijk van geeft. Voorzitter, wij kunnen hier vandaag met gemak 100 inhoudelijke vragen over stellen en dat gaan we nu niet doen. Maar beschouw dit vooral als een vriendelijke waarschuwing vooraf. Die vragen gaan in de nabije toekomst zeker alsnog wel komen. Graag richten wij ons betoog aan de fractie van Solidair Oldenzaal. U bent de grootste partij geworden. U heeft de onderhandelingen geleid, dan mag je verwachten dat juist uw belangrijkste verkiezingsbeloften stevig verankerd terugkomen in het akkoord.

Maar wat lezen wij over de taakstelling voor sport en cultuur? Dat u gaat onderzoeken hoe eerdere bezuinigingen kunnen worden teruggedraaid. Voorzitter, dat is toch wel heel bijzonder? Het overgrote deel van die bezuinigingen en lastenverzwaring zijn in de toekomstige jaren pas ingeboekt. Dat houdt in dat het overgrote deel nog helemaal niet doorgevoerd is. Het overgrote deel hoeft dus helemaal niet teruggedraaid te worden. U kunt simpelweg besluiten om ze niet door te voeren en daar heeft u geen onderzoek voor nodig. Daar heeft u politieke wil voor nodig. Sterker nog, als u vandaag had voorgesteld die taakstelling direct te schrappen, had u onze volledige steun daarin gehad. Maar in plaats daarvan kiest u voor een onderzoek. En daarmee maakt u van een ferme verkiezingsbelofte ineens een bestuurlijke verkenning. Waarom pakt u dat niet meteen op? Daar heeft u nu toch de touwtjes voor in handen? Wij zijn wel benieuwd hoe dat dan gaat bij een gesprek in de sportkantines. Goed nieuws, jongens. We gaan onderzoeken of we onze belofte misschien ooit gaan uitvoeren. Voorzitter, ik zou me daar persoonlijk toch wat ongemakkelijk bij voelen en me erg in mijn sporthemd gezet voelen. Dan het onderwerp groei van Oldenzaal. In het akkoord lezen wij dat Oldenzaal organisch mag groeien.

Dat klinkt prettig en vrij natuurlijk ook, maar wat betekent dat nu concreet? Heeft u het dan over woningen en over welke doelgroepen hebben we het dan? Welke voorzieningen groeien daarin mee? En wat is eigenlijk uw visie dan op de toekomst van Oldenzaal? Tijdens uw campagne gaf u toch aan dat 33.000 inwoners genoeg was? Wordt de passende groei dan nu een groei naar 33.010 of 33.500 of 35.000? Zegt u het maar. Want groei mag, is bestuurlijk ook weer hetzelfde zeggen als dat regen nat is. Het klopt, maar het helpt niemand verder. Graag richten we ook op de fractie van de VVD. Tijdens uw campagne werd fors ingezet op veiligheid en veiligheidsbeleving. Grote woorden, stevige toon en duidelijke ambities. En vervolgens krijgt veiligheid in dit akkoord exact 5,5 regel. Dat vinden wij eerlijk gezegd opvallend mager. Juist op dit moment, op dit onderwerp, hadden we meer van u verwacht. En daarover hebben we een vraag aan de fractie van de VVD. Bent u als fractie zelf tevreden over de wijze waarop het thema veiligheid in het akkoord is opgenomen? Vervolgens hebben wij nog een aantal vragen over het sociaal domein. Wij bezitten als gemeente al een masterplan sociaal domein. We hebben ook al een beleidskader en we werken ook al aan de integrale toegang en nu stelt u voor dat er opnieuw een integraal plan komt. Daarover hebben wij een aantal simpele vragen.

Betekent dit nu dat we een nieuw masterplan boven op het bestaande masterplan gaan krijgen? En zo ja, wat voegt dat dan toe? Wanneer is het klaar en wat gaat het kosten? En vooral, waarom is het nodig? Voorzitter, laat helder zijn, dit coalitieakkoord is voor ons op twee punten zwaar teleurstellend. Het eerste punt is, het niet direct schrappen van de taakstelling voor sport en cultuur. En het tweede punt, het ontbreken van een concrete planning, prioritering, capaciteitstoets en financiële doorrekening bij de enorme hoeveelheid aangekondigde plannen en onderzoeken. Maar voorzitter, oppositie voeren, betekent niet dat je tegen alles bent. Integendeel, er staan ook onderdelen in dit akkoord waar u op onze -12-

constructieve houding kunt rekenen. Veel beleid wordt namelijk gewoon voortgezet. Tijdens het lezen van het akkoord noteerden wij in de kantlijn al regelmatig, doen we al, bestaand beleid, lopende lijn, simpelweg oud nieuws. En dat bedoelen we niet negatief, dat is positief. Want dat betekent dat het huidige college het toch wel fijn vindt hoe het vorige college de verschillende lijnen heeft uitgezet. Dat er vertrouwen is in die lijn. Wij zijn blij dat deze coalitie kennelijk voldoende vertrouwen heeft in dat beleid en daar ook grotendeels mee doorgaat. En dan even inhoudelijk. Ook de aandacht voor de creatieve woonvormen waarderen wij. Daar pleit WG Oldenzaal namelijk ook al jaren voor. De samenwerking met Oldenzaal Promotie ondersteunen wij eveneens van harte. Dat past bij een bruisende stad waar wij ook voor staan. En ook het behoud van voorzieningen voor jeugd, gezin en onderwijs verdient onze steun. Voorzitter, we gaan dit college kritisch volgen op keuzes en op uitvoering en vooral op de vraag of al die aangekondigde onderzoeken ooit nog gaan leiden tot daadwerkelijke besluiten. Want uiteindelijk heeft Oldenzaal niet nog meer plannen nodig, Oldenzaal heeft bestuur nodig dat keuzes durft te maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de Partij van de Arbeid. En volgens mij krijgen we dan weer een maidenspeech. De heer Oude Egberink.

Niet Oude Egberink, mijnheer Egberink. De heer Egberink: Voorzitter, ik had niet verwacht hier vandaag al te staan. Ik had mij voorbereid op een onderwerp als afvalstofheffing of iets met riolering, maar waarom zou ik het beter hebben dan de heer Kramer, die in het verleden ook voor de leeuwen werd gegooid? De campagne en formatie zijn achter de rug. Voor Oldenzaal is een coalitie met de Partij van de Arbeid nooit onderzocht. Dat blijven wij teleurstellend vinden, maar daar zetten we ook een streep onder vandaag. U zit er en wij wensen u veel succes. De afgelopen periode is ook een tijd geweest van veel gevraagd en ongevraagd advies. Mijn schoonmoeder bijvoorbeeld vond dat ik Hans Spekman-achtige trekjes had en liet dat via mijn vrouw weten. Ik paste als goede schoonzoon mijn kledingstijl wat aan, maar dat leidde weer tot verwarring bij mijn kinderen, die mij vooral kennen in spijkerbroek en sportkleding. Zou papa met die nette kleding aan dan toch wethouder worden? Dat is niet gelukt, voorzitter. Ik ben zelfs niet de eerste die hier vandaag op deze plek staat. Dat was gisteren mijn dochter voor haar spreekbeurt over de verkiezingen. Voorzitter, dat ik hier mag staan, is dankzij een grote groep mensen. Leon, Nick, Kees, onze campagnebaas, mijn partijgenoten, mijn ouders, schoonouders, vrienden, gezin en mijn vrouw.

Allemaal hebben ze meegeholpen en mij gesteund en daar ben ik hen dankbaar voor. Voorzitter, ik had een onbezorgde jeugd. Niet omdat alles vanzelf ging, maar omdat mijn ouders de moeilijke dingen droegen. Zij dachten vooruit zodat ik een kind kon zijn. Leren, spelen en sporten zonder zorgen over geld, veiligheid of morgen. Als schoolleider in Enschede en eerder op De Essen en De Thij heb ik gezien dat dit voor veel kinderen niet vanzelfsprekend is. Afgelopen jaar bezocht ik met Hans Spekman, toen directeur van het Jeugdeducatiefonds, De Leemstee in Berghuizen. Van een afstand leek alles gewoon, maar wie beter luisterde, hoorde over kinderen zonder ontbijt, ouders die de schoolreis niet konden betalen en leerlingen die thuis al mantelzorgers zijn. Dat zijn geen abstracte problemen, voorzitter, dat zijn kinderen in onze stad. Daarom beoordelen wij dit akkoord langs één eenvoudige lijn. Wordt wat hier op hoofdlijnen staat straks merkbaar voor kinderen, gezinnen, wijken en verenigingen die de gemeente hard nodig hebben? Langs die meetlat zien wij goede intenties, maar ook risico's. Juist waar nabijheid nodig is bij buurtfuncties, verenigingen en ondersteuning in de wijken, blijft nog veel afhankelijk van uitwerking, onderzoek of initiatief van inwoners zelf. Voorzitter, ik stond samen met mevrouw Berger van Solidair Oldenzaal, nu wethouder, in Paal 12.

De toezegging was helder, in elke wijk een buurtfunctie en extra wijkondersteuners. Die wijkondersteuners staan in dit akkoord en daar zijn wij blij mee. Maar lees ik het nu goed dat initiatieven voor buurtvoorzieningen voortaan vanuit de wijk zelf moeten komen? Dat de gemeente alleen steunt waar nodig? Voorzitter, juist de wijken die zo'n plek het hardst nodig hebben, hebben de gemeente nodig die het initiatief neemt, die met middelen komt en het dan pas overdraagt, niet -13-

andersom. Mijn vraag aan de fractie van SO, de heer Demir, staat die belofte nog, in elke wijk een buurtfunctie? Die vrijwilliger van onze verenigingen, die leerkracht op De Leemstee, zij dragen de sociale infrastructuur van deze stad. Zij zorgen ervoor dat kinderen kunnen sporten, meedoen, erbij horen. Die kinderen hebben hen hard nodig op die plekken, dichtbij en laagdrempelig. Want, voorzitter, stel je voor, jij bent die vrijwilliger. Je hebt gevochten, je hebt in dit huis gepleit en de politiek heeft beloofd, dit draaien we terug. Dat stond op de billboards. En wat krijgt u? Een onderzoek. De heer Demir, waarom eerst een onderzoek? Ik hoorde u net zeggen dat investeert in verenigingen. En op welke datum ligt er een besluit? Geen rapport of onderzoek, een besluit. En voorzitter, dit is geen detail. Hier zien wij een patroon in dit akkoord. Beloftes dichtbij mensen worden onderzocht of uitgesteld, terwijl grote projecten wel zekerheid krijgen. Het zwembad krijgt directe zekerheid, over Hanzepoort-West wordt een fundamenteel besluit genomen. Dat kan blijkbaar wel, maar verenigingen krijgen een onderzoek. De buurthuizen verdwijnen uit het akkoord, de spreidingswet wordt genegeerd. De makkelijke beslissingen worden genomen, de moeilijke uitgesteld. En voorzitter, er is één vraag die door alles heen loopt.

Het CDA en de VVD verdedigden jarenlang de bezuiniging op de verenigingen. Elk overschot, elke meevaller ging naar de bankrekening. Tegelijk omarmden zij beleid dat wel werkte. STOMP-principe voor veiligere en toegankelijke wijken en de groeiambities als middel om voorzieningen betaalbaar te houden. Nu wordt het allemaal losgelaten. Het STOMP-principe, de groeiambitie zonder alternatief. En de overschotten gaan voortaan terug naar de gemeenschap, terwijl de financiële risico's vanaf 2028 niet zijn verdwenen. Acht jaar lang kon dat niet, nu kan het ineens wel. Mevrouw Kielstra, de heer Mekelenkamp, hoe verklaart u die ommezwaai en wat voor beleid komt ervoor terug? Het antwoord, voorzitter, is belangrijk, want dat bepaalt hoeveel dit akkoord waard is. Want heel eerlijk, voorzitter, overschotten terug naar de inwoners en voorzieningen versterken, klinkt ons als muziek in de oren. Maar dit akkoord wil tegelijkertijd minder belasting vragen, betere voorzieningen leveren en de groeiambities loslaten. Meer mensen betekent meer mogelijkheden voor de gemeente. Minder groei en lagere belastingen betekenen minder inkomsten. Dat is geen politiek oordeel, dat is rekenen. En aan alle drie de fractievoorzitters vraag ik, hoe gaat u die rekening betalen? Dan de spreidingswet, voorzitter, mijn laatste punt. De wet is geen mening.

Zolang die van kracht is, heeft ook Oldenzaal al een uitvoeringsplicht. In dit akkoord staat dat er op dit moment geen geschikte azc-locatie is, maar dat is nog geen strategie. Als Oldenzaal geen regie neemt, kan opvang uiteindelijk van buitenaf worden opgelegd. Dan hebben we minder te zeggen over waar, hoe en onder welke voorwaarden. Voorzitter, mijn fractie wil dit dossier niet politiseren, juist niet. Maar geen keuze maken, heeft ook consequenties. Heeft het college de juridische risico in beeld van deze keuze? En wanneer komt er een scenario-onderzoek naar mogelijkheden binnen en in samenwerking met onze regio? Voorzitter, ik rond af. De Partij van de Arbeid zal constructief zijn. Waar dit akkoord bijdraagt aan preventie, woningbouw, participatie, communicatie en een sterk sociaal domein, werken wij graag mee. Maar constructief betekent niet kritiekloos. Onze kernboodschap is helder. Een akkoord op hoofdlijnen is pas iets waard als het leidt tot keuzes die inwoners merken in de wijken, bij verenigingen en vooral bij de kinderen voor wie een onbezorgde jeugd niet vanzelfsprekend is. Mijn ouders dachten vroeger vooruit, zodat ik kind kon zijn. Wij zitten hier om hetzelfde te doen voor Oldenzaal. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar GroenLinks, mevrouw Oorthuis. Hij doet het.

En ook hier geldt, de maidenspeech heeft u al een tijdje geleden … Een klein tijdje. Mevrouw Oorthuis: Gehad. Dank u wel, voorzitter. Vandaag bespreken we het coalitieakkoord. Een schets van waar het naartoe gaat en waar naartoe moet gaan de komende 4 jaar in Oldenzaal. En daar blijft het ook bij, zover wij kunnen zien. Misschien dat de partijen wat geschrokken zijn van het rumoer rondom de eerste omgevingsvisie een jaar geleden, met als gevolg dat dit stuk er wat -14-

ambitieloos uitziet. Oude wijn in nieuwe zakken, terwijl de verwachting nu juist was gewekt dat er vernieuwing zou plaatsvinden. Vernieuwing, dat is waar GroenLinks de samenwerking zou kunnen zien. Ik ben dan ook benieuwd waar die vernieuwing in zit, want wij hebben hem niet kunnen vinden in het stuk wat hier voorligt. Waar zitten die nieuwe ideeën? Wat wel wordt genoemd, is een uitbreiding van een aantal bestaande ideeën. Het StadsID uitbreiden, hoeveel geld gaat daar dan extra naartoe? Daar ben ik ook wel benieuwd naar. En de Stem van Oldenzaal, een bestaand digitaal platform dat niet per se heel toegankelijk is voor een niet-taalvaardige of -computervaardige mens. Terwijl het nu juist de bedoeling lijkt om deze mensen ook de kans te geven om mee te doen. Alle stukken moeten in leesbare taal geschreven worden, lees ik. Dat zal met een reden zijn. Ik ben daar heel blij mee, met die begrijpelijke taal. En ik hoop dat we vanaf nu ook de moties in begrijpelijke taal gaan schrijven. Woorden zoals temporiseren, tempereren ken ik dan weer wel, want dat doe je met chocola en daar houd ik wel van. Maar laten we het dan houden bij uitstellen of vertragen. Dat is dan die leesbaarheid, dat is tamelijk eenvoudig op te lossen. Bij stukken die vanwege juridische dekking in moeilijke taal geschreven moeten worden, zou je een leesbare bijsluiter kunnen doen, net als de apotheek dat doet.