04. Transcriptverslag vergadering 13 april 2026

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE OLDENZAAL d.d. 13 april 2026

1. Opening De voorzitter: Goedenavond, ik open de vergadering van de gemeenteraad van Oldenzaal van 13 april 2026. We hebben de presentielijst rond laten gaan. Iedereen welkom. We hebben weer een mooi gevulde publieke tribune. Daar is de voorzitter altijd heel blij mee. Mooi dat u er allemaal bent. Ik hoop dat u dat de komende 4 jaar vol weet te houden. Dat is alleen maar goed voor de lokale democratie. Ook de mensen thuis van harte welkom die dit via de livestream volgen. En natuurlijk ook een woord van welkom aan de jeugdraad. Ze zitten wat bescheiden, maar mooi dat jullie er weer zijn. Top, jongens. Wij hebben 22 raadsleden aanwezig. Eén bericht van verhindering en dat is de heer Mekelenkamp. Ik zeg weliswaar 22, het is nu nog 21 en dat hopen we zo dadelijk natuurlijk nog te corrigeren door mevrouw Nevels-ter Brake als lid van deze raad te installeren. Ik kijk even rond of de agenda die voorligt op uw instemming kan rekenen? Mooi. Dank u wel. Voor degenen … Er hoort ook nog een motie vreemd. Dank, griffier. Die is opgeladen. Maar dat is wel goed om nog even te noemen, ook voor de mensen thuis. Aan het eind van de vergadering, dat is de afspraak die wij met elkaar gemaakt hebben, dan komen de moties vreemd. Er is er eentje ingediend en ook opgeladen. Ik ga ervan uit dat dat op uw instemming kan rekenen, maar ik kijk toch nog even voor de zekerheid rond.

Dan is dat bij deze geregeld en dan staat die ook zo genoteerd. De gewoonte is hier om als het als u het woord wilt voeren of u wilt interrumperen, dan steekt u uw hand op. De griffier en ondergetekende zien dat, noteren dat. Het kan zijn dat het eventjes duurt, omdat ik degene die het woord voert graag zijn of haar zin wil laten afmaken. Dat die dat eerst mag doen en dat dan degene die de interruptie heeft aangevraagd aan de beurt is. Dan weet u dat. Mochten er zeker voor de nieuwelingen wat onduidelijkheden zijn, aarzel niet om dat naar voren te brengen, dan zullen we daar rekening mee houden. Voor de mensen thuis en voor op de tribune, als er zo meteen een keer geapplaudisseerd wordt, dan heeft dat te maken dat het raadslid in kwestie de maidenspeech heeft gehouden. Dan is hier de gewoonte dat we daar met zijn allen voor applaudisseren. Het is ook de gewoonte dat we de persoon zijn hele bijdrage of haar hele bijdrage netjes laten voltooien en dan pas is er gelegenheid om eventueel vragen te stellen. Geen interrupties als iemand voor het eerst in deze zaal het woord voert. Dan heb ik het niet over vragen. Kijk ik even met name richting de heer Iepma, want die heeft heb ik begrepen wat vragen, maar gaat het vooral om als je echt een bijdrage bij een agendapunt levert.

Dat zijn even wat spelregels, daar ga ik van uit dat we dat vanavond namelijk gaan krijgen, met u door wilde nemen. Dan heb ik dat gehad. 2. Vaststellen agenda De voorzitter: De vaststelling van de agenda ook. 3. Beëdiging van een raadslid De voorzitter: Dan gaan we over naar beëdigen van mevrouw Nevels-ter Brake. Dat ga ik even vanaf een andere plek doen. Hij doet het. Mag ik iedereen uitnodigen, voor zover dat kan, om te gaan staan? En mag ik, dat is het risico als je alleen bent, u dan uitnodigen? Lukt dat zo? Volgens mij was het u hier ook om te doen. We hebben natuurlijk op 31 maart de oude gemeenteraad de geloofsbrieven van de nieuwe gekozen raadsleden en te benoemen raadsleden laten onderzoeken. Dat is allemaal gebeurd. Alle raadsleden die daarvoor in aanmerking zouden komen, zijn ook toegelaten. Daar stond ook uw naam op, maar u was niet aanwezig om goede redenen. Dan -1-

proberen we dat vandaag en dan gaan we dat vandaag inhalen. Vandaar dat u hier in ons midden letterlijk en figuurlijk staat. Ik zal een tekst voorlezen en dan bent u aan het eind, dan kijk ik naar u en dan mag u zeggen, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Nevels-ter Brake: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Mooi. Van harte proficiat. Ik schors de vergadering voor een kort moment om mevrouw Nevels natuurlijk te feliciteren. 4. Beëdiging van twee forumleden De voorzitter: Als ik iedereen weer uit mag nodigen om te gaan zitten, dan wil ik de vergadering weer heropenen. Ik heropen de vergadering en we gaan over naar agendapunt 4. Dat betreft de benoeming van twee forumleden. Voor degene die dat niet weet, zal ik het nog even toelichten.

Fracties in de gemeenteraad van Oldenzaal hebben de mogelijkheid om forumleden aan te wijzen om daarmee de werkdruk in de fractie te verdelen en ook om leden de mogelijkheid te geven politieke ervaring op te doen. Vooruitlopend daarop van de benoeming voor deze raadsperiode is er ook aan eenpersoonsfracties de gelegenheid geboden om nu alvast een forumlid voor te dragen. Daarvan hebben de fracties van GroenLinks en D66 gebruikgemaakt. Voor GroenLinks is dat de heer Wolbers en voor D66 is dat de heer Van Alfen. We hebben nog geen commissie van geloofsbrieven benoemd. Vandaar dat vandaag drie leden, die ook vandaag hier aanwezig zijn, gevraagd zijn om onderzoek te doen naar de geloofsbrieven. Dat zijn mevrouw Ter Mors, de heer Iepma en de heer Kramer. De heer Kramer is ook de voorzitter van die commissie. Ik weet niet of mijnheer Kramer, mag u van die plek doen, ons verslag wil doen van de uitkomsten van het onderzoek door de commissie geloofsbrieven? De heer Kramer: Zeker. De commissie voor onderzoek van de geloofsbrieven, bestaande uit de heer Iepma, mevrouw Ter Mors en ondergetekende heeft op 13 april 2026 unaniem vastgesteld dat, gelet op het bepaalde in de Gemeentewet en de aanvullende eisen uit ons reglement van orde, er geen belemmeringen zijn om de heren Wolbers en Van Alfen te benoemen als forumlid in de gemeente Oldenzaal. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Mag ik dan de heer Van Alfen en de heer Wolbers uitnodigen? U heeft gezien hoe het moet. Als ik u uit mag nodigen. Dit keer bent u met zijn tweeën, u heeft steun aan elkaar. De heer Wolbers: Ik hoef geen dansje te doen? De voorzitter: Nee. Mag natuurlijk wel. U heeft beiden aangegeven om de belofte te willen afleggen. Mag ik iedereen uitnodigen om weer te gaan staan? Dank u wel. Ik verklaar dat ik, om tot forumlid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als forumlid naar eer en geweten zal vervullen. Dan kom ik bij mijnheer Van Alfen.

-2-

De heer Van Alfen: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. En dan kom ik bij mijnheer Wolbers. De heer Wolbers: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Van harte proficiat. Ik schors de vergadering weer. 5. Vragenuur De voorzitter: Ik heropen de vergadering en ik ben aanbeland bij agendapunt 5. Er zijn geen vragen ingediend of aangemeld voor het vragenuur, dat betekent dat we dat agendapunt als afgedaan kunnen beschouwen. 6. Vaststellen notulen van de vergadering van 31 maart 2026 en 1 april 2026 a.

Notulen van de vergadering van 31 maart 2026

b.

Notulen van de vergadering van 1 april 2026

De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 6. Dat is het vaststellen van de notulen van de vergadering van 31 maart en 1 april. 31 maart was, zoals u weet, de afscheidsraad en 1 april was de installatieraad. Er heeft zich vooraf niemand gemeld met opmerkingen over de beide verslagen, maar ik kijk toch nog even rond of er nog iets toch te melden valt? Dat is niet het geval. Dan bij deze zijn ze allebei als besloten te beschouwen, als vastgesteld. Dat is mooi. 7. Vaststellen lijst van ingekomen stukken De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 7. Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken. Ik begreep dat daar de heer Iepma, dat mag u vanaf uw plek doen, zich voor heeft aangemeld. Mijnheer Iepma. De heer Iepma: Dank u wel, voorzitter. Alvast dank voor de beantwoording van de vragen in het document. Maar eerlijk gezegd lezen wij in de beantwoording van vragen waarom dingen vooral niet kunnen in de vereenvoudiging van meerjarige vergunningverlening. Er is weinig opening in die beantwoording over wat wel zou kunnen. Daarom willen wij het concreet maken. Waar zit die ruimte, wat kan het college gaan doen en wanneer gaan we daar als raad over in gesprek? Daarom hebben wij de volgende drie vragen. Eén, het college stelt dat meerjarige vergunningen niet mogelijk zijn.

Maar kan het college concreet aangeven waar binnen de huidige regels wel ruimte zit om terugkerende evenementen aantoonbaar minder administratieve lasten te geven? En twee, waarom kiest het college er niet voor om te werken met een systeem van alleen wijzigingen aanleveren en is het college dan bereid dit alsnog serieus te verkennen en de raad hierover te informeren? Drie, het college benoemt de gesprekken met organisatoren, maar kan het college toezeggen om te komen met concrete voorstellen voor administratieve lastenverlichting bij de organisatoren, inclusief de planning en in plaats van het blijven optimaliseren van de bestaande processen? Tot zover onze vragen. De voorzitter: Dank u wel. Even voor de mensen thuis en hier op de publieke tribune, maar wellicht ook voor mensen die hier nieuw zijn als raadslid. We hebben met elkaar de afspraak gemaakt dat als je bij de lijst van ingekomen stukken bij een betreffend stuk toch wat vragen hebt, dan heb je de -3-

mogelijkheid om dat te doen. Maar dan krijg je alleen een antwoord en dan gaan we niet in discussie met elkaar. Je hebt dan wel de mogelijkheid om het stuk waar het betrekking op heeft voor een volgende agenda, voor een volgende keer te agenderen. Nu gaat het om het de brief die vanuit het college naar de fractie van de VVD is gestuurd naar aanleiding van de vragen die zij gesteld hadden over evenementen. Daar is een antwoord vanuit het college op gekomen, daar heeft de heer Iepma net een aantal vragen over gesteld. De heer Welman: Het is de portefeuille van de burgemeester, vandaar dat ik ze even beantwoord. Ik hoop dat u mij niet euvel duiden dat ik hier blijf zitten. Ik zal nog even voor de, want dat is wel zo netjes, want ik beantwoord ze als portefeuillehouder en niet als voorzitter van uw raad. Vraag één, zoals wij ook al in de brief hebben aangegeven, proberen we echt oprecht en echt de organisaties die met evenementen bezig zijn minder administratieve lasten op te leggen. We zijn ook continu aan het kijken hoe we daar een verbeterslag in kunnen maken. De documenten die bij een aanvraag worden ingediend, worden ook bewaard. Ik snap heel goed uw opmerking van, goh, kan het ook dat als je eerder een aanvraag hebt ingediend, zou je die informatie dan niet meteen kunnen uploaden? Om het maar zo uit te drukken.

Dat proberen we wel te doen, maar we hebben wel te maken met een systeem wat ons niet helemaal in staat stelt om dat te doen. We zijn in gesprek met Hengelo om te kijken of we dat wellicht samen kunnen oppakken. We zijn er al mee bezig en het gaat nog niet zo snel als u wellicht zou willen, maar we proberen daar echt wel invulling aan te geven. Het is nu al zo dat op het moment er een herhaling is van evenementen, bijvoorbeeld over de afgelopen jaren, dan mag je de informatie die je vorig jaar hebt gebruikt, als je alleen bijvoorbeeld het jaartal aanpast, gebruiken. Maar dan moeten we er wel van uitgaan dat er echt niks veranderd is en dat ook de weten regelgeving nog steeds hetzelfde is. Daar zit meteen ook het gevaar, dat heeft betrekking op vraag drie. Natuurlijk zouden we heel graag dat je bijvoorbeeld meerjarige, dat je een vergunning krijgt over meerdere jaren. Maar wet- en regelgeving verandert zo vaak dat het gewoon heel gevaarlijk is om te zeggen, u heeft voor een aantal jaren een vergunning. Zeker als dat een evenement is waar bijvoorbeeld een podium, ook een constructiebeoordeling moet plaatsvinden, dan doen we dat liever niet. We horen dat ook terug van de evenementen, dat ze blij zijn met de wijze waarop wij niet alleen de beoordeling, maar ook de begeleiding daarvan doen. Ik doe nu wat antwoorden door elkaar heen.

Maar ik denk dat het belangrijkste wel is, en dat zit in uw vraag twee, dat we echt aan het kijken zijn, als je een vraag indient en je doet bij wijze van spreken je BSNnummer of je gebruikt de inschrijving van de Kamer van Koophandel als je stichting, vereniging of een bv of in ieder geval je hebt een juridische entiteit, dat je dan als het ware al de informatie upgeload hebt. Het systeem wat we nu hebben, kan dat nog niet, maar dat willen we wel heel graag. Daar zijn we nu met Hengelo over in gesprek, die moeten ons daarbij helpen om dat wel in de toekomst te krijgen. Dat als reactie op de vragen die door u gesteld zijn. Ik kijk even rond of er nog anderen zijn bij dit agendapunt? Niet het geval. Dan beschouw ik ze als vastgesteld. Dank. Dan doe ik de keten weer om. Dat klopt, heel goed. De voorzitter: Nu spreekt weer de voorzitter. De lijst van ingekomen stukken mag als vastgesteld beschouwd worden. Het klinkt wat omslachtig, maar daar gaat echt wel veel symboliek vanuit. Ik vind het niet verstandig om de rollen door elkaar te halen, vandaar dat ik het ook op deze manier tot uitdrukking brengt.

-4-

8. Verslag informateur B(espreek)-voorstellen C(onform)-voorstellen – geen D(irecte)-voorstellen - geen De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 8. Dat betreft het verslag van de informateur die is aangesteld, mevrouw Ellen Bergsma-Smit. De stukken die zij heeft gemaakt, zijn ook opgeladen. Die heeft u allemaal in uw bezit. Daar is ook bij aangegeven hoe we samen met haar hebben gedacht om dit gesprek met elkaar te hebben. Het is de bedoeling dat mevrouw Bergsma-Smit een korte toelichting geeft op hetgeen zij in de gesprekken heeft opgehaald. Dan is er bij u de gelegenheid om aan haar daar vragen over te stellen. Vragen die u aan andere fracties heeft, moet u aan die fractie, maar dat is een ander moment. Vervolgens is er gelegenheid, als wij mevrouw Bergsma voor haar inzet bedankt hebben, dat deel van dit agendapunt hebben afgehandeld, om uw beschouwing te geven als fractie op de uitkomsten. Dan mag u ook met elkaar in gesprek. Tot slot hebben wij met elkaar afspraken gemaakt dat de fractie van Solidair Enschede als laatste … Solidair Oldenzaal. Even niet opletten. Die zat ergens nog in een laatje. Wat gek. Solidair Oldenzaal, excuus, SO. Die heeft wel bestaan namelijk, die staat ergens. Het menselijk geheugen is af en toe ... Die hebben dan, zoals de afspraak is, als laatste uiteraard de gelegenheid om op de inbreng van allen te reageren.

Mevrouw Bergsma, aan u de gelegenheid. Mag vanaf die plek, maar wat voor u het makkelijkste is. Ga uw gang. Mevrouw Bergsma-Smit: Voorzitter, leden van de raad, het was mij een eer om de afgelopen weken als informateur voor Oldenzaal aan de slag te mogen. Ik kan jullie vertellen, dat heb ik met echt heel erg veel plezier gedaan. In de afgelopen drie weken heb ik al mijn werkzaamheden opzijgezet en ik heb gesproken met de griffie, de burgemeester, de gemeentesecretaris en met alle zeven fracties. Wat mij vooral opviel bij al deze gesprekken is de betrokkenheid en de passie waarmee iedereen zich inzet voor onze mooie stad. Allemaal mensen die het beste voorhebben met Oldenzaal en dat heeft echt indruk op mij gemaakt. Mijn werkwijze was de volgende. Eerst heb ik met alle zeven fracties een vergelijkbaar gesprek gevoerd en daarna heb ik op basis van een aantal criteria een afweging gemaakt voor de vervolggesprekken. Namelijk, welke partijen hebben inhoudelijke overeenstemming, bij welke partijen is er bereidheid om bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen en welke combinatie geeft een stabiele en een robuuste meerderheid in de coalitie? In die vervolggesprekken heb ik onderzocht of er voldoende vertrouwen, inhoudelijke basis, bestuurlijke bereidheid aanwezig is om tot een stabiele coalitie te komen? En dat heb ik gevonden.

U heeft mijn rapport kunnen lezen, ik zal u niet vermoeien met alle details. Maar wat ik wel heel duidelijk wil meegeven is dit, ik heb het volste vertrouwen in de combinatie die ik adviseer, namelijk Solidair Oldenzaal, het CDA en de VVD. Namelijk, deze partijen kennen elkaar, ze respecteren elkaar, ze liggen inhoudelijk op de belangrijkste thema's op één lijn, er zijn geen breekpunten, wat de formatie eenvoudiger zou maken, er is wederzijds vertrouwen op menselijk vlak, dat heb ik gezien en gevoeld in de gesprekken, en er is bereidheid om samen verantwoordelijkheid te nemen voor Oldenzaal. De meerderheid van 15 zetels is naar mijn oordeel robuust genoeg om bij tegenwind ook stabiel te blijven staan. En stabiliteit is eigenlijk precies wat Oldenzaal nodig heeft voor de opgaven die er liggen de aankomende periode, financiële koers, de woningbouwopgave, de omgevingsvisie die dit jaar nog vastgesteld moet worden en de positie van Oldenzaal in de regio. Dat vraagt om een college dat snel van start kan gaan en nog vier jaar lang slagvaardig kan opereren. Ik adviseer u dan ook om deze combinatie zo snel mogelijk de gelegenheid te geven om de formatie te starten. Voorzitter, ik heb mijn opdracht met zorg en met plezier uitgevoerd en ik zie met vertrouwen uit naar wat er gaat komen voor Oldenzaal. -5-

De voorzitter: Mooi. Dank u wel. Ik kijk even rond of er vanuit de fracties behoefte is? Dat zie ik. Ik begin bij de Partij van de Arbeid, mijnheer Kramer. De heer Kramer: Dank u wel, voorzitter. Allereerst vanuit mijn fractie een woord van dank in de richting van mevrouw Bergsma voor de uitgevoerde werkzaamheden. Het geagendeerde verslag roept echter wel een aantal vragen bij ons op. Dat zijn vrij vlezige vragen in termen van omvang en derhalve heb ik ze ook op voorhand met de informateur gedeeld. Ik ga ze even langs. Vraag één. In het eerste gesprek gaf Solidair Oldenzaal zelf nog aan dat de voorkeursvariant een coalitie met het CDA en de Partij van de Arbeid was. Juist omdat dit volgens hen recht deed aan de verkiezingsuitslag en zorgde voor een gezonde verhouding tussen coalitie en oppositie, respectievelijk 13 tegen 10. Solidair Oldenzaal heeft in het verlengde hiervan aangegeven dat er een tweede gesprek moest komen met de Partij van de Arbeid. Kan mevrouw Bergsma toelichten op welk moment en op basis van welke concrete inzichten deze lijn is verlaten? Vraag twee. Mevrouw Bergsma schrijft dat een coalitie met de Partij van de Arbeid te kwetsbaar zou zijn, omdat Solidair Oldenzaal en het CDA geen strikte fractiediscipline hanteren en 13 zetels dan een te smalle buffer zou geven.

Maar is dat niet vooral een gevolg van een eigen politieke keuze van partijen om geen fractiediscipline te hanteren? Waarom leidt die keuze vervolgens tot de conclusie dat een grotere coalitie noodzakelijk is? Vraag drie. In het verslag staat dat breed wordt gedeeld dat er behoefte is aan vernieuwing, maar ook aan stabiliteit. Hoe heeft u in uw afweging het democratische belang meegewogen van een geloofwaardige oppositie? Zeker nu een coalitie van Solidair Oldenzaal, het CDA en de VVD uitkomt op 15 zetels en daarmee een zeer ruime meerderheid vormt. Vraag vier. Er wordt geschreven dat de keuze om de Partij van de Arbeid, GroenLinks, D66 en WG niet uit te nodigen voor een vervolggesprek procesmatig was en geen oordeel was over kwaliteiten of inzet. Dat heeft de informateur net in haar inleiding ook al benoemd. Maar waarom is er dan niet voor gekozen om tenminste ook met de Partij van de Arbeid nog een tweede gesprek te voeren, nu u zelf schrijft dat de Partij van de Arbeid inhoudelijk sterk en constructief was, op meerdere punten aansloot bij Solidair Oldenzaal en het CDA en zelfs een geschikte kandidaat-wethouder heeft genoemd? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even. Zal ik eerst een rondje maken of wat vindt u het prettigste? Gaat uw gang. Doen we dat eerst. Mevrouw Bergsma-Smit: Dank je wel voor je vragen.

De eerste vraag gaat over de voorkeur van Solidair Oldenzaal voor een combinatie met de PvdA en wanneer ik die lijn verlaten heb? Ik wil daar wel helder over zijn. Dat is dat het niet aan Solidaire Oldenzaal is om te bepalen welke partijen voor gesprekken uitgenodigd worden. Dat was immers mijn opdracht, dat heb ik gedaan als onafhankelijke informateur. De reden is dat ik alle informatie had die Solidair Oldenzaal natuurlijk op dat moment niet had. Die informatie heb ik opgehaald uit de gesprekken met alle partijen en die heb ik gehoord en gewogen en daarmee is mijn beslissing gevormd. Dat staat ook in mijn rapport. Even kijken, het ontbreken van fractiediscipline. Daarvan zegt u van, het is een eigen keuze en waarom dat dan moet leiden tot een grotere coalitie? Dat is eigenlijk omdat ik als informateur kijk naar de werkelijkheid zoals die is en dat partijen nu eenmaal hun eigen keuzes natuurlijk maken in hoe zij willen werken en hoe zij hun fractie willen organiseren. Ik heb daar respect voor en ik heb daarmee te werken. Ik moet alleen kijken en beoordelen hoe ik een zo stabiel mogelijk bestuur kan samenstellen. Die werkelijkheid is dat bij 13 zetels die buffer minimaal is en bij 15 zetels is die buffer er wel. Dat is het verschil wat voor mij doorslaggevend is geweest.

Dan heeft u de vraag gesteld hoe het democratisch belang geloofwaardig is met deze robuuste meerderheid? Dat heb ik wel degelijk heel bewust meegewogen. Ik heb daar eigenlijk ook wel volgens mij een helder antwoord op. Want Solidair Oldenzaal die heeft nadrukkelijk meegegeven dat zij het akkoord niet op alle onderwerpen -6-

dichtgetimmerd willen hebben en dat er juist ruimte moet zijn voor wisselende meerderheden. Ook hebben zij aangegeven dat zij de raad eerder en beter willen betrekken bij de besluiten. Ik zie het niet als een beperking voor de oppositie, maar juist eigenlijk de vernieuwing waar Solidair Oldenzaal het over heeft. Dan heeft u als vierde een vraag gesteld over waarom PvdA niet uitgenodigd is voor het gesprek? Dat heb ik juist gedaan eigenlijk omdat ik de PvdA serieus neem. En ik vind dat als ik PvdA uitgenodigd had voor een tweede gesprek, ik wellicht hoop had gegeven die ik vervolgens niet had kunnen waarmaken. Het is gewoon een rekenkundig gebeuren geweest natuurlijk. Had PvdA 3 of 4 zetels gehad, dan hadden jullie echt zeker aan tafel gezeten. De voorzitter: Ik laat mevrouw Bergsma eerst haar … Zijn alle vragen die u had genoteerd beantwoord? Mevrouw Bergsma-Smit: Volgens mij wel. De voorzitter: Dan ga ik nog één keer en dan ga ik naar de andere fracties. Mijnheer Kamer. De heer Kramer: Dank u wel, voorzitter. Ik wil absoluut niet in debat met de informateur. Ik wilde benadrukken, ik wil absoluut niet in debat met de informateur.

Maar vraag één ging echt heel concreet over de vraag, op basis van welke inzichten heeft de informateur die lijn verlaten, terwijl er meerdere partijen in deze raad aanwezig zijn die hebben gezegd dat een voorkeurscoalitie zou bestaan uit het CDA, de Partij van de Arbeid en Solidair Oldenzaal? En dan hoor ik de informateur een antwoord geven waarin ze zegt, het is mijn keuze geweest, want ik ben de opdrachtnemer. Daarom de vraag aan de informateur, op basis van welk inzicht heeft de informateur die lijn verlaten? De voorzitter: De informateur, mevrouw Bergsma. Mevrouw Bergsma-Smit: Dank je wel. Dat is duidelijk denk ik in mijn rapport beantwoord. Dat is omdat er een aantal partijen zijn, waaronder Solidair Oldenzaal en CDA, die beiden geen fractiediscipline hanteren, waardoor het gewoon een heel fragiel gebeuren wordt. Dat is de reden. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik dacht ik mevrouw Oude Engberink zag ik. Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink: Dank u wel, voorzitter. Ook namens onze fractie, dank, mevrouw Bergsma, voor het opstellen van het rapport en het doorlopen van dit proces. Maar ook wij hebben een aantal vragen naar aanleiding van het rapport wat we van u hebben ontvangen. Daarbij sluit ik ook aan bij de vraag die de heer Kramer had over dat u stelt dat 15 zetels in een coalitie stabieler zou zijn dan 13 zetels.

En dat dat in uw ogen ook beter verhoudt bij het ontbreken van die fractiediscipline, waar u zojuist ook al antwoord op heeft gegeven. Vervolgens geeft u aan dat het een rekenkundig gebeuren is waar u zich dan op baseert, maar is dat bij het ontbreken van een fractiediscipline dan niet sowieso een onzekere factor? Want waarom laat u het getal in uw advies dan zo zwaar wegen? Daarom wil ik in ieder geval meegeven dat een oppositiepartij niet altijd bij definitie tegen een voorstel is. Volgens onze fractie moet het gaan om goede voorstellen. Als er goede voorstellen worden voorgesteld, ongeacht fractiediscipline wel of niet, dan gaat dat voorstel er ook door de oppositiepartij wel steun in krijgen. Ik ben heel erg benieuwd waarom dat u dat dan rekenkundig zo zwaar laat wegen? Vervolgens is ook de vraag van, waarom weegt u de wens tot wisselende meerderheden dan niet in uw definitie van stabiliteit? Wat vindt u dan stabiel, vragen wij ons af? Dan onze derde vraag. Op basis waarvan concludeert u dat WG Oldenzaal minder aanleiding gaf om nog een tweede gesprek mee aan te gaan, terwijl u benoemt dat de inhoudelijke verschillen

-7-

juist overbrugbaar zijn? Immers, we zijn nog steeds even groot als de fractie van het CDA, even groot als de fractie van de VVD. En zelfs Solidair Oldenzaal heeft aangegeven in het gesprek van 30 maart ons daar niet bij uit te sluiten. Waarom doet u dat dan wel? Zojuist heeft u de heer Kramer aangegeven, als u 3 of 4 zetels had gehad, hadden we u uitgenodigd voor een gesprek en ons schuift u terzijde. Wij zijn eigenlijk wel benieuwd waarom dat u dat dan doet? Dan de volgende vraag. Uw opdracht was om de verhouding van de coalitie en de oppositie in balans te laten zijn. Hoe borgt uw voorgestelde coalitie dan een sterke rol voor de raad en de oppositie, gezien een ruime meerderheid? In onze beleving is 15 staat tot 8 geen balans en is dat een machtsblok wat u daarin creëert. Dan de vraag over het advies van de kiezer. Wij vragen ons af hoe uw advies zich tot de wens van de kiezer om een ander politiek geluid als de uitkomst van uw rapport leidt tot slechts wisseling tussen WG Oldenzaal en Solidair Oldenzaal? Dat is eigenlijk een stoelendans. Dan hebben we nog een vraag ten aanzien van het lokale geluid. We hebben dat ook in ons gesprek aangegeven. Wij vragen ons af hoe het kan dat dit sterke lokale mandaat in uw rapport nergens terugkomt? Dan onze laatste vraag, die gaat over de combinatie.

Uw opdracht was om te verkennen welke stabiele meerderheidscoalities, met nadruk op de s, te realiseren zijn? Daar gaat u in uw eindconclusie aan voorbij. Maakt het bekijken van meer opties het proces niet juist zorgvuldiger? En voorkomt dat niet dat het lijkt alsof er op voorhand al is gestuurd op de gewenste uitkomst die u nu adviseert, Solidair, CDA, VVD? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bergsma. Mevrouw Bergsma-Smit: Dat zijn een heleboel vragen die u stelt. Ik weet nu al niet meer waar vraag één over ging, moet ik heel erg eerlijk zeggen. Ik had ze graag op voorhand van u gehad, zodat ik ze beter kon voorbereiden. Maar ik denk dat eigenlijk alle antwoorden wel in de lijn liggen met de antwoorden die ik ook gegeven heb aan PvdA. Als dat niet zo is, misschien dat u dan nog een korte samenvatting kan geven van een van de vragen, zodat ik die … Of dat eigenlijk zou ik beter alle vragen beantwoorden een voor een, maar ik ben eigenlijk een beetje de draad kwijtgeraakt bij de hoeveelheid van de vragen die u gesteld heeft. Mevrouw Oude Engberink: Dank u wel, voorzitter. Dan zou ik u in ieder geval advies willen geven om misschien ook een pen te pakken en even mee te schrijven de vragen die wij gesteld hebben. Ik zal ze herhalen. Dat is toch wat u zegt van, in de hoeveelheid van de vragen heeft u niet onthouden wat ik aan vragen die ik gesteld heb.

Als u wilt dat ik ze herhaal, dan doe ik dat met liefde en plezier. Het zijn zoveel verschillende vragen, daar kan ik geen samenvatting van geven, anders dan dat ik ze opnieuw aan u stel. De voorzitter: Ga uw gang. Dan kijken we even, misschien twee vragen en dat dan mevrouw Bergsma daarop reageert. Mevrouw Oude Engberink: Dan doe ik gewoon in duo's. Ik vind het prima. Dan ga ik weer terug naar mijn vraag één. U stelt dat 15 zetels stabieler zijn dan 13, maar hoe verhoudt zich dat tot het ontbreken van de fractiediscipline bij juist deze partijen? Ik heb daarin bij de eerste keer dat ik deze vraag stelde, ook al gerefereerd aan de vraag die de heer Kramer heeft gesteld. U maakt er een rekensom van. Dan is een getal toch sowieso een onzekere factor. Waarom laat u het getal in uw advies zo zwaar wegen? Daarin heb ik ook aangegeven dat een oppositiepartij niet per definitie tegen een voorstel stemt als het een goed voorstel is. Dat is de eerste vraag. En dan meteen ook de tweede vraag. Waarom weegt u de wens tot wisselende meerderheden niet mee in uw definitie van stabiliteit? Wat vindt u daar dan stabiel in? Dat waren de eerste twee vragen.

-8-

De voorzitter: Ik geef de informateur de gelegenheid om te reageren. Eerst te schrijven inderdaad en dan te reageren. Mevrouw Bergsma-Smit: Dank u wel voor uw vragen. U geeft aan dat ik enkel en alleen gekeken heb naar het getal eigenlijk. In vergelijking 13 met 15 zegt u van, het is een veel te robuust pakket eigenlijk wat er dan ligt. Maar gezien de toch telkens terugkerende wens van Solidair Oldenzaal om geen strikte fractiediscipline te hanteren en echt aan te geven dat zij heel graag hebben dat hun mensen naar eer en geweten kunnen stemmen, is het voor mij zo geweest dat ik ervoor gekozen heb om voor twee zetels meer te gaan in dit gebeuren. Ik hoop dat dat uw vraag voldoende beantwoordt. Dan heeft u een vraag gesteld over de wisselende meerderheden. Waar ik net inderdaad aan toegevoegd heb, in mijn verslag heb ik dat omschreven, dat is ook een wens van Solidaire Oldenzaal, omdat zij gewoon aangeven dat zij niet een heel dichtgetimmerd coalitieakkoord neer willen leggen en juist de raad nodig heeft om wisselende meerderheden te vormen. De voorzitter: Dank u wel. De tweede set vragen. Mevrouw Oude Engberink: Ik heb nog een verduidelijkende vraag over het antwoord op de eerste vraag. De voorzitter: Als het kort kan, want anders dan lopen we wat denk ik de bedoeling is van deze ronde uit.

Maar ik geef u graag de gelegenheid om zowel die volgende set als nog even een verduidelijkende vraag te stellen. Mevrouw Oude Engberink: De verduidelijkende vraag op de eerste vraag was dat op het moment dat een fractie geen fractiediscipline heeft, die twee zetels mogelijk niet eens het verschil gaan maken. Het gaat er ons veel meer om dat op het moment dat er een goed voorstel is, dat een oppositiepartij daar zeker ook haar steun en draagvlak voor uit kan spreken. Dan maakt het in onze beleving niet uit of je daar met de raadsfracties een coalitie vormt met 13, dan wel 15 zetels. Als je recht wilt doen aan verschil tussen de raad en de oppositie, dat onze beleving is dat 13 staat tot 10 een betere rol geeft aan de raad en de oppositie dan 15 staat tot 8. Daar heeft u volgens mij geen antwoord op gegeven. De voorzitter: Dat was uw vraag. Dan ga ik door naar vraag drie. Op basis waarvan concludeert u dat WG Oldenzaal minder aanleiding gaf voor een vervolggesprek, terwijl u benoemt dat inhoudelijke verschillen juist wel overbrugbaar zijn. Immers, wij zijn nog altijd een even grote fractie als de fractie van het CDA en de fractie van de VVD. Solidair Oldenzaal heeft zelfs in haar gesprek op 30 maart aangegeven ons daar nog steeds niet bij uit te sluiten. Dan sluit ik ook aan bij het antwoord wat u net op de heer Kramer gaf.

Daar gaf u aan van, als uw fractie 3 of 4 zetels had gehad, dan had u zeker wel aan tafel gezeten. We hebben 4 zetels en u heeft ons niet daarin uitgenodigd. Dan vraag vier. Uw opdracht was om de verhouding coalitie oppositie in balans te laten zijn. Hoe borgt uw voorgestelde coalitie een sterke rol voor de raad en oppositie, gezien de ruime meerderheid? In onze ogen, en dan sluit ik ook aan bij datgene wat ik net zei, 15 staat tot 8 is in onze beleving geen balans. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan kom ik weer bij mevrouw Bergsma. Ga uw gang. Mevrouw Bergsma-Smit: Ik denk dat ik vraag vier dan zonet wellicht in voldoende mate beantwoord heb. Ik wil nog wel graag dan even terugkomen op vraag drie waarin u aangeeft dat WG niet voor een tweede gesprek uitgenodigd is. Dat heb ik gedaan op basis van wat de kiezer uitgesproken heeft. WG heeft ten slotte 5 zetels verloren. Ik denk dat dat een signaal van de kiezer is geweest om toch

-9-

aan te geven dat zij graag een nieuw bestuur willen en die zetels die zijn naar Solidaire Oldenzaal gegaan. De voorzitter: Dank u wel. Dan de volgende vragen. Mevrouw Oude Engberink: Dan trekken wij in ieder geval een andere conclusie. Als u aangeeft dat de Partij van de Arbeid als zij 3 of 4 zetels wel hadden gehad, dat ze wel waren uitgenodigd. We hebben 4 zetels en u nodigt ons niet uit. Maar goed, dat is dan aan u. Dan de volgende twee vragen. Hoe verhoudt uw advies zich tot de wens van de kiezer om een ander politiek geluid, als de uitkomst van uw rapport leidt tot slechts een wisseling tussen WG Oldenzaal en Solidair Oldenzaal? Dan mijn een na laatste vraag ten aanzien van dat lokale geluid. Hoe kan het dat dit sterke lokale mandaat in uw rapportage nergens terugkomt? Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Maar dan zou ik meteen de laatste vraag meenemen. Als dat er nog eentje is, dan kan mevrouw Bergsma daar in één keer op reageren. Mevrouw Oud Engberink: Als mevrouw Bergsma die vraag aankan in deze hoeveelheid. De voorzitter: Zeker. Dat kan. De heer Bouwman. De heer Bouwman: Een punt van orde, voorzitter. We hebben mevrouw Bergsma hier als gast in de raad en ik zou mevrouw Oude Engberink willen verzoeken om de gast met respect te behandelen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oude Engberink. Mevrouw Oude Engberink: Uiteraard. Mijn laatste vraag.

U adviseert slechts één combinatie en uw opdracht was om te verkennen welke stabiele meerderheidscoalities, met de nadruk op s, te realiseren zijn? Daar gaat u aan voorbij. Maakt het bekijken van meer opties het proces niet juist zorgvuldiger? En voorkomt dat niet dat het lijkt alsof er vooraf al nadrukkelijk is gestuurd op de gewenste uitkomst met Solidair Oldenzaal, CDA en de VVD? Dat waren mijn vragen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik, mevrouw Bergsma, ga uw gang. Mevrouw Bergsma-Smit: Ik begin weer bij vraag zes. U geeft aan dat ik meerdere combinaties zou onderzoeken, in de opdracht stond die inderdaad vermeld. Ik heb ervoor gekozen, gezien de gesprekken die ik gevoerd heb in de tweede fase waarin alles nog openlag, om dat niet te doen. Eigenlijk heb ik dat zonet ook al aan PvdA beantwoord, omdat ik ervan overtuigd ben dat dat alleen maar ruis geeft en juist onduidelijk is voor andere partijen. Ik wil nogmaals benadrukken dat ik geen vooringenomen besluiten heb gemaakt, maar dat ik onafhankelijk ben geweest in datgene wat ik gedaan heb. Dan heeft u een vraag gesteld over het andere politieke geluid. Ik denk dat dat voldoende aanwezig is bij de fractie van Solidair Oldenzaal. Dan heeft u vraag vier gesteld over de balans tussen coalitie en oppositie, heb ik dat goed begrepen? Eigenlijk heb ik daar niet echt een vraag in ontdekt, moet ik zeggen.

Maar was dat … Heb ik dat naar mijn mening ook voldoende al beantwoord in alle voorgaande vragen. Ik hoop dat u daarmee tevreden kan zijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar, volgens mij zag ik mevrouw Kamphuis-Ankone ook. Mevrouw Kamphuis-Ankone, D66.

-10-

Mevrouw Kamphuis-Ankone: Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik u nogmaals danken voor het prettige gesprek en het constructieve gesprek en ook voor het verslag. In het verslag herkennen wij niet direct de vernieuwing waar Solidair Oldenzaal voor staat, waarbij een evenwichtige balans is tussen coalitie en oppositie. En eigenlijk de dingen die net al genoemd zijn van, het ligt niet direct in onze ogen voor de hand om te kiezen voor CDA en VVD en niet bijvoorbeeld voor PvdA. Maar u heeft daar al meer vragen over beantwoord, ik ga daar verder niet een vraag over stellen. Als we het ook hebben over die vernieuwing. U noemt dat bijvoorbeeld Solidair en VVD inhoudelijk goed met elkaar overeenkomen. Uit de afgelopen raadsperiode blijkt volgens D66 dat VVD en Solidair Oldenzaal op verschillende manieren politiek bedrijven. VVD is erg procesgericht en Solidair Oldenzaal is juist erg inhoudsgericht. Volgens ons is dat een echt verschil en hoe denkt de informateur dat dit verschil overbrugd kan worden? Dan heb ik nog een vraag. In het verslag worden de namen van de wethouderskandidaten genoemd. De VVD heeft haar kandidaat-wethouder nog niet publiek bekendgemaakt. Is de kandidaat wel genoemd tijdens het gesprek? Dat zijn mijn vragen. De voorzitter: Dank u wel. Ga uw gang. Mevrouw Bergsma-Smit: Dank u wel voor uw vragen.

Om op uw laatste vraag antwoord te geven, ja, dat is inderdaad in het gesprek benoemd. De wens is alleen om dat nog niet publiek te maken, vandaar dat ik die naam ook niet genoemd heb in mijn verslag. U geeft de verschillen aan in de manier van politiek bedrijven tussen VVD en Solidair Oldenzaal. Ik denk juist dat dat heel erg goed complementair aan elkaar kan zijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er nog andere fracties zijn die het woord willen voeren. Mevrouw Oorthuis, GroenLinks. Mevrouw Oorthuis: Dank u wel, voorzitter. Om te beginnen ook een dankwoord voor mevrouw Bergsma voor het doelmatige verslag. De werkwijze, de procesgang zijn allemaal goed te volgen in de verslaglegging. Ik had eigenlijk geen inhoudelijke vragen, behalve over de nummertjes, zoals de voorgangers ook al hebben gevraagd. Bij mijn weten heeft de meerderheid van de partijen namelijk aangegeven voor een 13 zetels in de coalitie te zijn in plaats van voor 15 of meer. Dat heb ik ten minste in de verslagen teruggelezen. Dan ben ik toch heel benieuwd waarom als de meerderheid van de partijen dat aangeeft, dat dan niet als heel zwaarwegend mee wordt genomen? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bergsma. Mevrouw Bergsma-Smit: Dank u wel voor uw vraag. Ik kan alleen maar aangeven dat dat niet juist is wat u zegt. De voorzitter: Dank u wel.

Ik kijk even rond of er nog anderen zijn? Niet? Dan kijk ik even naar wat we met elkaar hebben afgesproken. Dan beschouwen we de inbreng van de informateur voor de volgende ronde. Dan dank ik de informateur, mevrouw Bergsma-Smit, voor haar energie en voor haar uren die ze hier heeft ingestoken. Ik hoop dat ik dat mag doen namens u, maar hartelijk dank daarvoor. Dan gaan wij nu over naar de beschouwing en wat u … Ik zal even netjes … Hartelijk dank. U mag rustig blijven zitten hoor. U hoeft niet ... Dat mag ook, dat is helemaal aan u. Natuurlijk. Ik kijk even rond. Even zien. We hebben de afspraak gemaakt dat de fracties aan zet zijn. Ik kijk even rond. Precies. De heer … Het mag, maar wat voor u het prettigste is. Daarmee zet u wel meteen de toon, dan weten de andere fracties ook, het is wel mooi om dat vanaf die plek te doen. Inderdaad. Mijnheer Bouwman.

-11-

De heer Bouwman: Dank u wel, voorzitter. Om te beginnen willen wij de informateur, mevrouw Bergsma, danken voor haar zorgvuldige werk van de afgelopen weken. Er ligt een duidelijk verslag met heldere bevindingen waar de stad verder mee kan. Daarnaast willen we alle partijen danken voor hun inbreng van de afgelopen weken en hun flexibiliteit. We zijn blij dat de gespreksverslagen openbaar zijn, zodat elke inwoner inzicht krijgt hoe de informateur tot bepaalde keuzes en inzichten is gekomen. Wij willen vanavond helder zijn, wij kunnen ons volledig vinden in het verslag en de bevindingen van de informateur. De opdracht die wij hebben meegegeven is nageleefd en heeft geleid tot dit verslag. Tegelijkertijd zijn wij niet blind en niet doof voor de geluiden die we horen naar aanleiding van de bevindingen. Geluiden en vragen als, waarom is de Partij van de Arbeid niet betrokken in meerdere gesprekken of dit is oude wijn in nieuwe zakken of er verandert met SO, VVD, CDA uiteindelijk niets. Maar wat ons opvalt is dat deze geluiden ontstaan zonder dat er al inhoudelijk een richting is gegeven aan de coalitie. De inwoner mag erop vertrouwen dat Solidair Oldenzaal alleen in een college stapt als ook daadwerkelijk bestuurlijke vernieuwing kan plaatsvinden.

Geen mooie woorden op papier, maar concrete acties die ervoor zorgen dat de bestuurscultuur daadwerkelijk opener en transparanter is en dat het vertrouwen in de politiek gaat toenemen. Vandaar dat wij in het proces voor de onderhandelingen dit thema als eerste besproken willen hebben, want zonder garanties op daadwerkelijke bestuurlijke vernieuwing is er voor onze partij weinig basis om verder te onderhandelen. Dan de uitkomsten over de gewenste wisselende meerderheden in relatie tot de Partij van de Arbeid. Idealiter zien wij een kleinere coalitie en een grotere oppositie dan de afgelopen jaren als wenselijk. Daarmee kwam nadrukkelijk ook de Partij van de Arbeid in beeld. Wij geloofden in de samenwerking tussen het CDA, Partij van de Arbeid en Solidair Oldenzaal. Dat hebben wij ook in het eerste gesprek benoemd. Maar wat vervolgens gebeurt, heeft onze fractie wel de wenkbrauwen doen fronsen. We vernamen in de krant dat de Partij van de Arbeid in de loop van de jaren de samenwerking met GroenLinks wil intensiveren. We hebben in het tweede gesprek met de informateur onze zorgen hierover ook geuit. Ook uit het gespreksverslag van de Partij van de Arbeid wordt deze intensieve samenwerking nogmaals door henzelf benoemd. De voorzitter: Nu hoor ik een punt en we hebben afgesproken dat er geïnterrumpeerd mag worden.

U heeft uw maidenspeech ook al gehad, daar heb ik ook rekening mee gehouden. Mijnheer Kramer. De heer Kramer: Dank u wel, voorzitter. Kan de heer Bouwman zich nog herinneren wat ik hem verteld heb op het moment dat hij die zorgen bij mij kenbaar maakte? De voorzitter: Mijnheer Bouwman. De heer Bouwman: Dat kan ik mij nog herinneren. Ik denk dat de heer Kramer bedoelt op het feit dat het coalitieakkoord voor hem leidend is en de inhoud daarvan? De voorzitter: Ik begrijp dat dit een uitnodiging is aan de heer Kramer. Mijnheer Kramer. De heer Kramer: Een beetje flauw van mij. Maar wij hebben destijds aangegeven dat op het moment dat wij in een coalitie zouden stappen wij dat vier jaar zouden doen onder de noemer van de Partij van de Arbeid. Ik vind het wel echt buitengewoon zwak dat dat dan in het betoog van de heer Bouwman wordt benoemd als argument. Zo ken ik de heer Bouwman ook niet. Het was geen vraag, voorzitter, weet ik. Maar goed, frustratie neemt de overhand. De voorzitter: Mijnheer Bouwman.

-12-

De heer Bouwman: Dank u wel. Het komt nog verderop in mijn betoog, een nadere duiding op wat ik net heb proberen te vertellen. Maar dat zal ik zo dan wel, kunt u het horen hoe wij daartegenaan kijken. Want de zorgen zitten in het feit hoe wij ons moeten verhouden tot een partij waarvan de leden vanaf aanstaande 13 juni volledig opgaan in Progressief Nederland. Bovendien geeft de Partij van de Arbeid uit eigen beweging aan intensief te gaan samenwerken met GroenLinks. Zoals GroenLinks ook al min of meer aangaf in het gesprek met de informateur, tussen SO en GroenLinks zit een grote ideologische afstand. Wij hebben primair onze kiezers te bedienen die gelet op onze standpunten zich waarschijnlijk moeilijk kunnen verenigen met de partij die zegt intensief te zullen samenwerken met GroenLinks, en dat geldt ook voor onze fractie. Een partij die dan deelneemt aan coalitie en tegelijkertijd een beweging maakt naar de oppositie GroenLinks is voor onze partij lastig. Maar, en dat willen we er wel bij gezegd hebben, het is geen onmogelijke opgave. Tegelijkertijd hebben we alle vertrouwen in een goede samenwerking met de VVD en het CDA. We zien dan ook geen aanleidingen om andere stappen te nemen in het vervolg, tenzij de inhoudelijke onderhandelingen daar aanleiding toe geven.

Met name in de brief van de VVD aan de informateur lezen wij veel gedeelde standpunten waar wij verder over kunnen praten. In dat kader snappen wij dan ook de overweging van de informateur. Het wil niet zeggen dat de deur voor de Partij van de Arbeid definitief dichtzit, maar het mag ook duidelijk zijn dat het vanuit praktisch oogpunt ondoenlijk is om de onderhandelingsfase in te gaan waarbij op twee schaakborden tegelijkertijd wordt onderhandeld. Met de Partij van de Arbeid hebben we ook overeenkomsten, zoals onze kijk op het belang van een sterk verenigingsleven. Maar waarom zouden we dit geluid alleen met de Partij van de Arbeid en het college kunnen laten horen? Waarom zou dit geluid niet tot stand kunnen komen via de raad? We zien daarvoor nu al voldoende mogelijkheden. We hebben bijvoorbeeld Solidair Oldenzaal, Partij van de Arbeid en de WG die als verkiezingsbelofte aangaf de bezuiniging op het verenigingsleven terug te willen draaien. Daarmee heb je al een meerderheid te pakken in de raad. Met Solidair Oldenzaal in een college moet dat een haalbare zaak zijn. Bovendien is niet gezegd dat de VVD en het CDA daar onwelwillend tegenover staan. Dan kom ik gelijk tot de kern van de zaak, want met 15 tegen 8 is er een ruime meerderheid, maar het is absoluut werkbaar voor de oppositie om meerderheden te kunnen behalen. Helemaal omdat onze fractie geen fractiediscipline kent.

De rol van de raad is, maar wordt ook daarin heel belangrijk. Dat kan onze partij niet alleen, dat vraagt bij iedereen om werkethiek, samenwerking en daadkracht. Als laatste over deze verkenningsfase willen we alle partijen meegeven dat wij openstaan voor een gesprek met elke fractie om bepaalde zaken nog te verduidelijken. Dat zullen wij echter niet op eigen initiatief doen. Dan de formatiefase. Wij kiezen er bewust voor om geen formateur aan te stellen, want wij gaan het proces in eigen hand houden. Daar hebben we een aantal redenen voor, want we hebben de afgelopen dagen gezien wat er loskwam toen het verslag is gepubliceerd. We krijgen vanuit de ambtelijke organisatie allerlei goedbedoelde adviezen hoe we het proces verder vorm moeten geven en welke ambtenaren er aan moeten schuiven tijdens onderhandelingen. Maar we hebben ook afgesproken dat de grootste partij verantwoordelijk is voor het formatieproces. We ontvingen afgelopen vrijdag al een zevental documenten vanuit de ambtelijke organisatie. Het gaat dan om een aanbiedingsbrief, een overdrachtsdossier van 94 pagina's, een praatplaat over samenwerking, een oplegger koersdocument met als subtitel, ambtelijk vertrekpunt voor een toekomstgericht coalitieakkoord, een koersdocument 2035 met als subtitel, onze gezamenlijke richting.

Wij vragen ons af wie ons is? Mogelijke ambtelijke ondersteuning, thema's waarop ambtelijke ondersteuning kan worden vormgegeven, een advies voor de portefeuilleverdeling. En als klap op de vuurpijl een brief van de burgemeester van Enschede met daarin tekstvoorstellen voor in ons Oldenzaalse coalitieakkoord. Dat vinden we toch wel een beetje een vreemde gang van zaken. Volgens mij zijn we hier in Oldenzaal aan zet om ons eigen coalitieakkoord te schrijven. Helemaal in het licht dat we in het verkenningsverslag al konden lezen dat vanuit het ambtelijk apparaat wordt aangegeven dat er weinig financiële ruimte zit om ambities te stellen, terwijl wij als raad budgetrecht hebben. En het dan -13-

ook aan de politiek is om te bepalen of en hoeveel financiële ruimte er is voor ambities. Samen met de documenten met de ambtelijke vertrekpunten die al worden gegeven, geeft dat bij ons het gevoel dat er sprake is van een ambtelijk gestuurde organisatie. Maar we willen toch echt benadrukken dat de gemeente een politiek gestuurde organisatie is, aangestuurd door de raad die de wensen vanuit de inwoner vertaalt naar bestuurders die hier uitvoering aan geven. Dat betekent dan ook dat de politiek nu als eerste aan zet is, richting meegeeft aan het ambtelijk apparaat en daarmee tot een samenwerking komt. Vooraf al ambtelijk de speelruimte bij de politiek neerleggen met termen als gezamenlijke richting en ambtelijk vertrekpunt voor een toekomstgericht coalitieakkoord is voor ons de omgekeerde wereld. Want wij vinden dat de politiek de richting moet bepalen en het vervolgens aan het ambtelijk apparaat is om hier verder vorm en inhoud aan te geven. En dat wil ik nog een keer benadrukken, we hebben de verkiezingen gewonnen met als kernthema dat de regie bij de inwoner moet komen te liggen. Als we nu al meegaan in de voorgestelde werkwijzen die ons worden meegegeven, dan vervallen we in oude ambtelijke patronen. En heeft de inwoner van Oldenzaal allesbehalve de regie, maar ligt de regie bij het ambtelijk apparaat.

Door hierin mee te gaan, zouden wij als partij geen knip voor de neus waard zijn. Vandaar dat we het formatieproces dan ook anders aanvliegen dan wellicht gebruikelijk is. Ik heb deze middag het proces naar de griffie gestuurd en is ook bijgevoegd bij het agendapunt. Als volgt, we gaan deze week starten met een gezamenlijk gesprek met het CDA en de VVD om dat proces op te starten. Wij verzorgen daarvoor de agenda en dan starten we deze week ook met de onderhandelingen. Die vinden plaats in meerdere rondes. Te weten, ronde één, bestuurlijke vernieuwing, bestuurscultuur en representatie, ronde twee, omgevingsvisie, woningbouw en ruimtelijke ontwikkelstrategie, ronde drie, het verenigingsleven en sport, ronde vier, asiel en migratie, ronde vijf, financiën en lastenverlichting, ronde zes, de wijken, ronde zeven, Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, ronde acht, Sociaal Plein in relatie ook tot de Lvleugel van het stadhuis, ronde negen, sociaal domein, onderwijs, jeugd, ronde tien, veiligheid, ronde elf, organisatie en kerntaken en ronde twaalf, overige onderwerpen die een plek in het akkoord verdienen. Ambtelijke ondersteuning wordt gevraagd bij het maken van gespreksverslagen, het beschikbaar stellen van ruimtes en het ondersteunen bij verschillende thema's. Ambtelijke ondersteuning gebeurt als partijen dat wenselijk vinden.

De onderhandelende partijen gaan daarbij over de gewenste ambtelijke ondersteuning. Indien partijen er op inhoud niet uitkomen, dan is Solidair Oldenzaal aan zet om het vervolgproces verder vorm en inhoud te geven. Het coalitieakkoord wordt geschreven door de formerende partijen. In het eerste gesprek is het ons idee om daar een neutrale penvoerder voor te zoeken. Bij de presentatie van het coalitieakkoord worden in ieder geval de gespreksverslagen en een gedeelte ambtelijke stukken openbaar gemaakt. Wij hebben als streefdatum om maandag 18 mei een coalitieakkoord te kunnen presenteren en het nieuwe college te kunnen installeren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even, er zijn wat interrupties. Ik ga eerst naar de heer Kramer. Mijnheer Kramer. De heer Kramer: Dank u wel, voorzitter. Twee vragen. De heer Bouwman die geeft aan dat het proces zorgvuldig gevolgd is en dat hij daar met plezier op terugkijkt. Maar vindt de heer Bouwman nu echt dat hiermee alle serieuze alternatieven onderzocht zijn nu er met ons geen vervolggesprek heeft plaatsgevonden? Kijk, zeker nu zo’n kulreden als de fusie met GroenLinks wordt opgevoerd door Solidair Oldenzaal, juist dan was een goed gesprek om elkaar te bevragen meer dan op zijn plaats geweest. De tweede vraag. De heer Bouwman die kiest voor een grotere meerderheid vanwege bestuurlijke stabiliteit.

Kan de heer Bouwman concreet maken welk probleem hij daarmee oplost dat in een coalitie met 13 zetels onoplosbaar zou zijn? Want ik hoorde de heer Bouwman namelijk oreren hoe mooi het is om op zoek te kunnen gaan naar allerlei wisselende meerderheden. Had dat met de Partij van de Arbeid niet gekund? Dank u wel. -14-

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Bouwman. De heer Bouwman: Dank u wel. Wil ik toch benadrukken dat het een keuze van de informateur is geweest om niet een tweede gesprek met u in te plannen. Zoals u in het verslag heeft kunnen lezen, hebben we daar wel om gevraagd. Maar is het de keuze van de informateur geweest en die keuze respecteren wij. Kijk, het is niet zo dat wij samenwerking met u niet zien zitten. Maar als er een werkbare coalitie uit de verkenning komt waar wij ook vertrouwen in hebben, dan is het heel logisch volgens mij om dat gesprek te gaan voeren met drie partijen. Bovendien, u vindt het een kulargument over GroenLinks, maar we hebben het daar uitvoerig in de fractie over gehad en we hebben net de argumenten daarvoor aangedragen. De tweede vraag. U zegt dat wij stellen dat wij voor bestuurlijke stabiliteit kiezen. Dat wil ik even wegnemen dat beeld, dat wij nadrukkelijk voor 15 zetels kiezen vanwege bestuurlijke stabiliteit. Wij durven het met 13 zetels wel aan om bestuurlijke stabiliteit ook te kunnen creëren. Die wisselende meerderheden, het ligt niet alleen natuurlijk aan het college om dat aan de raad aan te bieden. Daar bent u als raad natuurlijk ook zelf bij om met verschillende fracties om tafel te gaan. Ik zie daar geen onoverbrugbare mogelijkheden om wisselende meerderen in de raad te kunnen realiseren.

Om een voorbeeld te noemen, wij hebben vier jaar lang met 6 tegen 17 oppositie gevoerd. Het is mogelijk. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik … Volgens mij de heer Christenhusz zag ik. Mijnheer Christenhusz. De heer Christenhusz: Dank u wel, voorzitter. De heer Bouwman geeft in zijn betoog heel nadrukkelijk aan dat de regie bij de inwoner moet liggen. Als je even naar het honderd punten manifest van Solidair Oldenzaal kijkt, dan staat daar volgens mij ook in, en u moet mij maar corrigeren als dat niet zo is, dat u grote beleidsstukken en visiestukken vooraf wilt laten toetsen door de Oldenzaalse inwoners. Dan vraag ik me eerlijk gezegd af, op welke wijze laat u het conceptcoalitieakkoord wat u nu straks gaat schrijven en wat u op 18 mei wil bekrachtigen in deze raad nu toetsen door diezelfde Oldenzaalse inwoner? De voorzitter: Mijnheer Bouwman. De heer Bouwman: Om op de eerste opmerking in te gaan, vraag ik mij af welk punt u bedoelt? Dat wij grote thema's vooraf willen laten toetsen bij de inwoner, dat is onze wens als het gaat over de grote thema's zoals het stadhuis, de omgevingsvisie en dat soort zaken. Ik zie een interruptie bij de heer Christenhusz. De heer Christenhusz: De heer Bouwman mag eerst het punt afmaken en dan kom ik bij u. Mijnheer Bouwman. Of heeft u uw punt gemaakt? De heer Bouwman: Ik wil mijn antwoord wel afmaken. De voorzitter: Als u dat wilt doen, graag.

En dan kom ik bij de heer Christenhusz. De heer Bouwman: Hoe wij het coalitieakkoord gaan toetsen bij de inwoner, zover zijn we nog niet. We gaan eerst aankomende dinsdag of woensdag met CDA, VVD daarover aan tafel en dan zullen we daar kijken hoe andere partijen daartegenaan kijken. We zitten niet alleen aan tafel, anders hadden we de absolute meerderheid moeten hebben om dit soort zaken te kunnen beslechten. Maar ik heb te maken met meerdere partijen. Dat vraagt altijd om balanceren tussen enerzijds onze

-15-

wensen en anderzijds de wensen van andere partijen. Eerlijk gezegd heb ik daar op dit moment nog geen concreet antwoord voor. Dat moet in de loop van de gesprekken gaan volgen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Christenhusz. De heer Christenhusz: Voorzitter, als het toch echt een groot thema is, dan moet u toch met mij eens zijn voor de komende vier jaar dat dat het coalitieakkoord is? Daarmee zet u namelijk een richting weg naar de Oldenzaalse inwoner over hoe de komende vier jaar Oldenzaal bestuurd wordt. U doet dat mij een beetje te gemakkelijk af van, het is geen groot thema. Dan haalt u het stadhuis erbij, ook een heel groot thema, ben ik met u eens. Maar dat coalitieakkoord is volgens mij een nog belangrijker thema. Dat zet namelijk de bestuurlijke setting weer voor de komende vier jaar in Oldenzaal. Dan gaat u mij toch niet vertellen dat u als grootste partij in de coalitie meteen een van uw kroonjuwelen in uw manifest weg gaat geven. Dat is even toch een deceptie voor de Oldenzaalse inwoner die misschien wel op basis van dit punt voor SO gekozen heeft. De voorzitter: En uw vraag? De heer Christenhusz: Mijn vraag is inderdaad van of de heer Bouwman een van zijn kroonjuwelen op voorhand aan het weggeven is? Want die conclusie trek ik hier wel. Of ik moet me erg vergissen, maar dan maak ik hem even af. De voorzitter: Heel kort. Goed naar de vraag.

De heer Christenhusz: Dat ergens in het proces na de 18e mei die toetsing nog wel gerealiseerd gaat worden? De voorzitter: Mijnheer Bouwman. De heer Bouwman: Dank u wel. Als u goed naar mijn betoog had geluisterd, beginnen wij met ronde één over bestuurlijke vernieuwing, bestuurscultuur en representatie. Daarin zullen dit soort onderwerpen nadrukkelijk aan de orde komen. U heeft ook van mij gehoord, als wij daar niet uitkomen om concreet stappen te zetten richting de bestuurlijke vernieuwing, dan is er voor ons heel weinig basis om verder te onderhandelen. De voorzitter: Nog één keer mijnheer Christenhusz en dan kijk ik weer rond. De heer Christenhusz: Voorzitter, ik kom tot de conclusie dat dat geen antwoord op mijn vraag is. Want u gaat invulling geven aan het punt wat u net benoemd hebt. Ik vraag aan u, op welke wijze mag de Oldenzaalse kiezer verwachten dat u op voorhand uw concept-coalitieakkoord door diezelfde Oldenzaalse inwoner laat toetsen? Kijk even naar uw eigen manifest. De voorzitter: Ik kijk nog één keer richting de heer Bouwman of hij daarop wil reageren? Anders ga ik rondkijken of er nog andere fracties zijn die hier het woord over willen voeren. Mijnheer Bouwman. De heer Bouwman: Dank u wel. Ik denk dat de heer Christenhusz een beetje een verkeerde conclusie uit ons manifest haalt.

Want het is nadrukkelijk de bedoeling dat als wij hier zaken bespreken binnen de raad we vooraf daar vanuit de inwoners een duidelijk beeld hebben gekregen hoe de inwoner daartegenover staat. Daarmee bedoelen we niet dat wij stukken die we hier bespreken eerst bij de raad voorleggen of iets wel of niet wenselijk is. Het gaat erom dat de inwoner vooraf mee wordt genomen in een stuk. We hebben volgens mij 18 maart een heel duidelijk -16-

verkiezingsuitslag gehad, waarbij we de inwoner nadrukkelijk de gelegenheid hebben kunnen geven om aan te geven hoe zij tegen bepaalde zaken aankijken. Dan mag u van ons niet verwachten dat we binnen twee weken al dingen bij de inwoners neerleggen, terwijl we net aan het opstarten zijn voor een coalitieakkoord. Volgens mij is het een heel duidelijk signaal van de inwoner geweest om te zeggen, we kiezen juist voor bestuurlijke vernieuwing, want het is afgelopen vier jaar juist niet goed gegaan. Geef Solidair Oldenzaal de ruimte om een coalitie te vormen met partijen die daar hetzelfde in staan. Dat is een opdracht vanuit de kiezer, dat heb ik van de inwoner afgelopen 18 maart gehoord en daar zijn we nu mee bezig. De voorzitter: Ik kijk even. Mevrouw Kamphuis-Ankone. Mevrouw Kamphuis. Mevrouw Kamphuis-Ankone: Dank u wel, voorzitter. Een aantal onderwerpen waar ik ook wat over wil vragen, zijn al behandeld. Het gaat vooral over op welke manier u de vernieuwing vorm wilt geven? In het verslag lazen wij dat u van plan bent om twee wethouders te leveren, uzelf en mevrouw Berger, zodat er in totaal dan vier wethouders zijn. Wat is de reden dat u vier wethouders nodig acht? Ook gezien de beperkte ambtelijke capaciteit. Daar hoort eigenlijk nog een vraag bij. U bent beiden het ervaren raadslid.