04 notulen raadsvergadering 28 juni 2021
Tekst van het document
Wat, denk ik, wel heel erg belangrijk is ook om aan te geven en dan toch nog een keer weer te benoemen: de huidige investeringen die we in dit bad doen op dit moment bij variant 3a of 3b, zijn geen desinvesteringen. De technische installatie die nu aan de onderkant van het zwembad in de machinekamer staat zoals ook werd aangegeven, ga je vervangen. Dat doe je nu en dat hoef je natuurlijk in 2026 niet weer te doen. En als we nu in die varianten de beweegbare bodem vervangen, dan doe je dat nu. Maar dan is dat niet een investering die je in 2026 weer moet gaan doen. Wat het dan ook mooi maakt om in 2026 bij die beoordeling mee te laten wegen, is inderdaad dat Sportbedrijf waar de heer Lulofs het ook over heeft. Volgens mij was het de heer Lulofs. Hoe ver ben je dan in Noordoost-Twente met dat matje of die stip op de horizon van het gezamenlijke zwembad, dat Sportbedrijf? En ga op basis daarvan in 2026 een weloverwogen keuze maken met elkaar hoeveel geld je weer in dat zwembad wilt gaan stoppen. Nogmaals, daar krijgt u straks als raad alle ruimte toe. Gaan we dan reserveren in de begroting? Volgens mij heeft u net een kadernota vastgesteld. Daar is wel de vraag gesteld in de bijdrage, maar er is niet specifiek doorgepakt of we dat nou wel of niet doen.
Dus bij de begrotingsbehandeling dit jaar in november heeft u daar weer een keer de mogelijkheid om te zeggen: wil je dat nou wel of wil je dat nou niet gaan doen? Dan vraag 7: welke investeringen verwachten we in 2031, 2036 en 2041? Dat heeft ook allemaal weer te maken met keuzes die u bijvoorbeeld in 2026 maakt. Als u in 2026 een groot bedrag op tafel legt voor een aantal investeringen, noem het even de maximale variant, dan hoeft u misschien in 2031 en 2036 minder te gaan investeren. Dus dat is weer afhankelijk van de keuzes die u volgtijdelijk in dat proces gaat maken. Kunnen wij dan in 2041 nog verder met dit gebouw? Ja, dat kan. Dan is wel weer die afweging die ook, denk ik, de heer Lulofs terecht maakt van: heb je dan op dat moment misschien toch het zwembad in Noordoost-Twente weten te realiseren? En je moet ook de afweging dan vervolgens op dat moment gaan maken of je dan nog weer een investering wil doen in de vorm van een revitalisatie in het huidige pand, of dat het dan ook afschrijvingstechnisch gezien beter is om op dat moment nieuw te gaan bouwen in Oldenzaal als die stip of dat latje op de horizon van een zwembad in Noordoost-Twente op dat moment niet gerealiseerd is. Maar je moet je wel beseffen dat je dan wel weer grootschalig moet gaan investeren, bijvoorbeeld ook in die technische installaties.
Daarom hebben wij ook de afschrijvingstermijn van het zwembad van veertig jaar op twintig jaar teruggebracht, omdat wij dachten als college dat het een realistischer manier van begroten was om uiteindelijk in 2041 dan ook weer weloverwogen die keuze te gaan maken. De ervaring heeft ons geleerd, ook met dit huidige bad, dat een afschrijving van veertig jaar op het zwembad eigenlijk een utopie is. Dat merken we ook, denk ik, nu rondom de discussie die we met elkaar gevoerd hebben. Dan niet tijdig doorgepakt. Dan kijk ik toch even in de richting van D66. We moeten ons dan ook realiseren dat uiteindelijk het kostenplaatje ook duurder was geworden als we anderhalf jaar geleden met het scenario uitgebreide revitalisatie aan de gang waren gegaan. Dat in een tijd dat we financieel onder druk staan. Volgens mij heb ik ook met u als raad regelmatig rondom de budgetten van Vondersweijde discussies gevoerd, waarbij we naar elkaar toe hebben uitgesproken dat we straks aan de wind zouden zeilen als het om geld ging. Op het moment dat een uitgebreide revitalisatie dan duurder uitvalt en je staat als gemeente, als college, als raad onder druk ten aanzien van de financien, dan mag u toch ook van ons verwachten dat wij met een scenario gaan komen waarbij de structurele jaarlasten op hetzelfde uitkomen. Dat hebben we hiermee gedaan.
We gaan wel minder investeren in het bad op dit moment, maar we zorgen er wel voor dat de kapitaalslasten die we dan daar-
55
voor op moeten nemen in onze begroting bijna gelijk blijven. Daarbij moet u dan ook nog in overweging nemen dat we met die gelijkblijvende structurele kapitaalslasten in onze begroting die afschrijvingstermijn van veertig jaar teruggebracht hebben naar twintig jaar en dat we ook nog de extra exploitatiebijdrage vanaf 2023 met € 130.000,00 verhoogd hebben. Dus ook dat gat hebben we gedicht. Dus al met al is er een scenario met 3b op tafel gekomen, de voorkeursvariant van het college, waarbij uiteindelijk in de structurele financiële lasten er geen geld bij moet. Dan heeft de heer Uitslag nog wat vragen gesteld, en volgens mij ook al in het politiek forum, over wat de bezoekersaantallen zijn. De bezoekersaantallen heb ik net binnengekregen wat Vondersweijde betreft. Die wil ik u doorsturen, maar dan moet u ook op een gegeven moment wel in ogenschouw nemen dat je vanaf 2020 een stijgende lijn ziet. 2015, 16, 17, 18, 19, vooral in het laatste gedeelte neemt het aantal wat toe, maar vanaf 2020 met corona zijn die aantallen natuurlijk ingeklapt. Ik hoop dat u daar begrip voor hebt. Daar waar het aantallen betreft hoeveel mensen er nu zwemmen vanuit Oldenzaal in Dinkelland. Ik weet niet of Dinkelland die cijfers heeft en als die cijfers hebben, vraag ik me af of ze dan ook bereid zijn om dat met ons te gaan delen.
Want we zijn natuurlijk op dit moment, ondanks het feit van die stip op de horizon van het gezamenlijk Sportbedrijf, ook con-collega’s van elkaar. Dan de kopgroep. Volgens mij, mijnheer Lulofs, heeft u die opmerking ook al in het politiek forum gemaakt. Het is misschien goed daar nog eens een keer samen in het presidium naar te kijken, want ik ben het misschien wel met u eens: we zijn van de variant heel uitgebreid informeren overgegaan naar de variant college pakt haar verantwoordelijkheid en komt met een scenario. Misschien hadden we daar een middenweg in moeten zien te vinden. Dus dat wil ik in uw richting naar aanleiding van uw opmerking wel meegeven. Hopelijk doet dat recht aan uw opmerking. Volgens mij, voorzitter, heb ik dan alle vragen beantwoord. De voorzitter: Dan gaan we nu even bekijken of dat het geval is. Ik hoop van wel, want dan hebben we een heel korte tweede termijn. Dan kunnen we overgaan tot besluitvorming. Ik kijk even rond of er nog behoefte is aan een tweede termijn. Ik zie in ieder geval. De heer Uitslag: Ik heb even een vraagje. De voorzitter: U hebt een punt van orde? De heer Uitslag: Ja. De voorzitter: Dat gaat altijd voor. Ga uw gang. De heer Uitslag: Kunnen we even drie minuten schorsen? De voorzitter: Dan gaan we even drie minuten schorsen en dan bent u zo dadelijk als eerste aan de beurt. Schorsing drie minuten.
(De vergadering is drie minuten geschorst) De voorzitter: Goed, beste raadsleden, ik wil weer beginnen. Als ik weer even van iedereen de aandacht mag, dan wil ik de vergadering weer heropenen. Dan geef ik de heer Uitslag als eerste het woord. Mijnheer Uitslag namens de VVD. De heer Uitslag: Dank u wel, voorzitter. Ik had een paar vragen, omdat ik het zo goed heb opgeschreven. (Gelach) Wat ik wel graag zou willen. Als ik kijk naar dat er wordt gezegd: € 10.000,00 besparing en we krijgen dan wel meer bezoekers. Als ik dan gaan kijken gedeeld door € 4,00, dan heb je 2500 bezoekers, gedeeld door 50 weken. Dat zijn 50 bezoekers in de week. Dat zijn er 10 per dag. Dat kunnen 10 unieke bezoekers zijn die het hele jaar door komen. Dan denk ik: dat valt nog wel mee, dat is niet zo veel. Of heb ik dat verkeerd? Ik zou daar gewoon wat meer van willen weten. Ik wil gewoon dat hij wat meer vertelt wat hij daarover denkt. Wat hij bijvoorbeeld daar vertelt, dat zal ik maar niet herhalen, maar daarvan denk ik dat dat beter kan.
56
De voorzitter: Even voor de duidelijkheid: wie is hij? De heer Uitslag: De directeur. De voorzitter: Oké, dat we dat even voor de discussie helder hebben. De heer Uitslag: Ik heb het slecht opgeschreven volgens mij. Wat ik graag zou willen, is dat de wethouder ons op de hoogte houdt over de bezoekersaantallen als de revitalisatie gerealiseerd is. Ikzelf zal voor 3a stemmen, de rest van de fractie zal voor 3b stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Even voor de helderheid. Er ligt een voorstel 3b. Als u 3a wilt gaan stemmen, dan neem ik aan dat u met een amendement gaat komen. De heer Uitslag: Ik stem tegen 3b. De voorzitter: Precies. Dan is dat de enige manier om dat kenbaar te maken, maar dan heeft u een stemverklaring bij dezen al afgegeven en dan is dat ook voor het nageslacht helder en ook voor de mensen die luisteren. Dank u wel. Ik kijk even of er vanuit de zijde van de Partij van de Arbeid. Excuus. Ik ga gewoon even het rijtje langs. De WG, mevrouw Egbers. Mevrouw Egbers: Dank u, voorzitter. Ik wil nog even benadrukken, als we voor variant 3b kiezen, dat het zwembad dan wel een extra boost krijgt in verband met een extra uitstraling. De glijbaan wordt groter, wordt mooier. Dus we krijgen meer extra doelgroepen qua kinderen ook. Als het overdekt wordt, dan krijgen we de ouderen en de mensen met een beperking natuurlijk veel meer in het bad. Het bad wordt warmer.
Dus ik wil even extra benadrukken dat eigenlijk die extra boost voor het zwembad, wat voor Oldenzaal ook een mooie uitstraling zal geven, toch een mooie aanwinst zou zijn. Dus bij dezen. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Dan ga ik naar GroenLinks. Behoefte aan een tweede termijn? De heer Snijders: Ik heb eigenlijk niets. Ik wil alleen maar zeggen tegen de heer Uitslag: misschien is het een idee dat we met de raad voordat de raadsvergadering begint even gaan zwemmen. Dat verhoogt het aantal klanten. Dat is alles. De voorzitter: Ja, dat is ook een methode. Dank u. Het CDA. Behoefte aan een tweede termijn? De heer Maartens: Nee, dank u wel. De voorzitter: Helder. Dan ga ik naar D66. Mevrouw Ailo-Zaia: Ja, zoals u al begrepen hebt inderdaad, wij hebben toch de voorkeur voor 3a, maar we stemmen er wel mee in. Zoveel verschil is het niet. Het gaat om die € 20.000,00 op dit moment. Dus we gaan wel mee met het voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Ik begrijp dat er af en toe wat hilariteit is, maar laten we toch proberen om het zo serieus mogelijk te doen, ook omdat andere mensen meeluisteren. Dan is het wel goed om te laten zien dat we ook op een serieuze manier met elkaar het gesprek en de besluitvorming doen. Dat was D66. De VVD had ik al de gelegenheid gegeven. Dan kom ik tot slot bij de Partij van de Arbeid. Mijnheer Lulofs. De heer Lulofs: Voorzitter, dank u wel.
Dit is typisch een raadsbesluit. Normaalgesproken als het over kleinere bedragen gaat, kunnen we daar uren aan besteden en nu beslissen we zo even in een half uur eigenlijk over € 731.000,00 meer uitgeven aan Vondersweijde, aan variant 3b. Daar staat een mooi verhaal bij dat Sport Oldenzaal verwacht dat het € 20.000,00 goedkoper is. U heeft netjes uitgelegd: dat is € 10.000,00 minder energie en € 10.000,00 aan extra bezoekers. Als ik directeur zou zijn van een dergelijke instelling waar de gemeente 100% eigenaar van is, zou ik hetzelfde ver-
57
teld hebben. Op het moment dat in de exploitatie geld tekort wordt gekomen, dan praten we hier weer over. Dan krijgen we het weer voor de kiezen en dan moeten we weer € 20.000,00, € 30.000,00, € 100.000,00, wat het ook maar is, bijleggen. Ik heb daar eerlijk gezegd op dit moment wel moeite mee, want het is maar een aanname. Het is maar een mening. Hoeveel ervaring deze directie daar ook mee heeft, ik twijfel daar wel aan. Die afschrijving van twintig jaar is een goede. Maar die afschrijving die wij hadden in het verleden, die afschrijvingstermijn op de machines, was sowieso ook al korter. De verwarming die erin staat, is ook allang afgeschreven. Die loopt echt op zijn laatste benen. Dat klopt. Maar wat er voor de rest nog staat aan opstallen, dat daar een verkorte afschrijvingstermijn bij hoort, kan ik wel snappen. Ik ben nog niet echt overtuigd dat ik voor 3b zou moeten stemmen. Ik zie dat hier niet in het stuk terug. Dus tot zover mijn bijdrage tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik tot slot naar de wethouder. Wethouder. Wethouder Christenhusz: Inderdaad zijn er niet zo heel veel vragen meer gesteld, behalve dat de heer Uitslag volgens mij zei van: monitor nu de bezoekersaantallen. Dat doen we. Dat zal ik u straks doorsturen. In de richting van de PvdA.
Het is natuurlijk een afweging die u als fractie zelf kunt maken en daar staat volgens mij in mijn richting op dit moment geen vraag in. De voorzitter: Dank u wel. Dan sluit ik de beraadslagingen en ga ik over tot besluitvorming en tot stemming. Ik breng het voorstel in stemming. Er zijn geen moties of amendementen ingediend, dus we hebben gewoon het voorstel voor ons liggen, zoals dat ook in NotuBox is opgeladen. Ik breng dus het voorstel in stemming en ik hoor graag wie tegen is, met handopsteken. Ik zie in ieder geval de fractie Partij van de Arbeid en de heer Uitslag tegengestemd te hebben en de andere leden aanwezig van de raad voor. Dat betekent dat het voorstel is aangenomen. (Hamerslag) Dank u wel. 10. Besluitvorming RES De voorzitter: Dat betekent dat ik doorga naar agendapunt 10. Dat is de Besluitvorming RES. Daar is ook een motie opgeladen volgens mij vanuit GroenLinks, maar ik zal even kort schorsen voor de wisseling van de wacht, dus ik schors even een minuutje. (De vergadering wordt kort geschorst) De voorzitter: De minuut is voorbij, dus ik wil de vergadering weer openen en zoals ik al zei, dit is agendapunt 10, Besluitvorming RES. Ik ga als volgt beginnen: ik begin bij de Partij van Arbeid. Dan het CDA, de WG, D66 en GroenLinks. De VVD heeft aangegeven dat het een C(conform)-voorstel is, maar kan uiteraard in de tweede termijn, mocht men dat willen, meedoen.
Ik begin bij de Partij van de Arbeid, de heer Ankone. Mijnheer Ankone, ga uw gang. De heer Ankone: Voorzitter, dank u wel. Graag een beetje orde hier (Gelach) De voorzitter: Ook daar geldt voor: dat gaat via de voorzitter. Dus als u vindt dat het wat chaotisch is, dan mag u mij daarop aanspreken en dan zal ik daar de leden ook weer op aanspreken. Ik begrijp dat u dat vindt. Bij dezen, dus ik vraag aan iedereen toch nog even. Ik weet dat het negen uur is en dat we ook graag naar huis willen, maar dat kunnen we alleen als iedereen even zijn medewerking verleent. Mooi. Dank. Mijnheer Ankone. De heer Ankone: Mooi. Wij als Partij van de Arbeid Oldenzaal zijn ons terdege bewust dat we een evenwichtige bijdrage moeten leveren aan de klimaatdoelstelling. Hier kunnen we dan ook niet voor weglopen. Echter, het proces dat gelopen is, verdient absoluut geen hoofdprijs. In Twente leidt dit nu dan ook al tot veel onrust onder de bevolking. Die kunnen wij vanuit onze partij, Partij van de Arbeid Oldenzaal, ons dan heel goed voorstellen. (Telefoonsignaal) Nou doe ik het zelf ook. De voorzitter: Ik wilde u net even aanspreken, maar dat is een mooi signaal. Als iedereen nog even naar zijn telefoon kijkt om hem uit te zetten, dan helpt dat weer. Ga uw gang.
58
De heer Ankone: Gedurende het gehele proces is er geschoven op een schaakbord, waardoor het voor een gemiddeld raadslid een puzzel is geworden waar we het niet meer uitkomen. Onze fractie is wel helder over de basisgedachte dat wij ervan overtuigd zijn dat we onze woningen en bedrijven maximaal moeten benutten voor het leggen van zonnepanelen. In Noordoost-Twente zullen we dit ook veel meer moeten en kunnen stimuleren. Dit maakt dat Partij van de Arbeid Oldenzaal het plaatsen van windmolens in Noordoost-Twente tot een aller, aller allerlaatst scenario wil hebben uitgewerkt. De techniek, zoals we allemaal weten, gaat veel sneller dan we ons kunnen voorstellen. Die tijd zullen we in Twente ook moeten gebruiken om daar goed over na te denken, zodat wij in Twente naar rato landelijk gezien een bijdrage kunnen leveren aan de klimaatdoelstelling. Partij van de Arbeid gaat dan ook niet tekenen bij het kruisje vanwege de vele onzekerheden voor onze burgers. Tot dusver. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar het CDA. Mijnheer Gelevert. De heer Gelevert: Dank u wel, voorzitter. Steunen we de ambitie in Oldenzaal om zo veel mogelijk geschikte bedrijfsdaken te voorzien van zonnepanelen? Ja, die steunen, los van of er nu een RES 1.0 wordt vastgesteld of niet.
Het huidige proces van de RES is onzes inziens echter niet de juiste manier om tot een efficiënte, betaalbare en duurzame oplossing te komen om de CO2-uitstoot op korte termijn te verminderen. Veel van de veertien Twentse gemeenten hebben hun bod gecalculeerd op basis van een aantal grootschalige windmolens. Zo ook NOT. Zonder die grootschalige windmolens is het niet mogelijk om in Twente 1,5 TWh aan duurzame energie op te wekken met wind en zon. We worden gevraagd akkoord te gaan met een inspanningsverplichting voor een bod van 1,5 TWh voor heel Twente, terwijl we helemaal geen zeggenschap hebben over wat er in de rest van Twente gebeurt. Ook staan er geen middelen ter beschikking om aan de gestelde doelstelling te kunnen voldoen. Het betreft slechts een bod gebaseerd op wishful thinking. We gaan daar niet mee akkoord. De ambities die de verschillende gemeenten hebben ingediend, zullen ofwel leiden tot een inefficiënte en onbetaalbare versnippering van windmolens en zonnevelden over het Twentse landschap, waarbij nationaal gemeenschapsgeld middels subsidies ook nog eens grotendeels zal verdwijnen in zakken die geen binding hebben met de lokale situatie. Ofwel het leidt juist tot een vertraging van het beperken van CO2-uitstoot als uiteindelijk de plannen worden vertraagd middels allerlei zienswijzen en raadsbesluiten die niet gaan instemmen met windmolens in de achtertuin.
Dan is het straks 2030 en is er nog niets bereikt. De meeste mensen beseffen wel dat er snel iets moet gebeuren en lokale initiatieven die vanuit de bevolking tot stand komen, juichen we dan ook van harte toe. Het proces van de RES is er echter niet op gebaseerd echt van onderop in de samenleving duurzaamheidsprojecten te realiseren. Er staan ook geen middelen tegenover. Veel van wat tot nu toe al is gerealiseerd, is niet vanwege de RES tot stand gekomen. Het is omdat mensen die noodzaak wel voelen. De RES roept juist echter weerstand op bij mensen, ook bij de mensen van goede wil. Het RES-proces zit er half tussenin: geen echte burgerparticipatie en het zit op een te laag niveau in de samenleving om snel efficiënte maatregelen te kunnen nemen. Wij vinden dat de regie wat betreft grootschalige windmolens en zonnevelden op land weer terug zou moeten worden gelegd op een hoger niveau van nationale en provinciale overheden om tot een duidelijke koers te komen, met dit besef dat onderkend moet worden dat slechts een beperkt aantal plekken in Nederland geschikt zullen zijn voor een cluster van grote windmolens op land. De zoekgebieden in Noordoost-Twente bijvoorbeeld vinden wij daarvoor ongeschikt. Dat zit te dicht op bewoning en schaadt de volksgezondheid. Ook vinden wij in deze fase grote zonnevelden op land in NOT veel te vroeg.
Kijk eerst op nationaal niveau hoever we komen met het totaal van alle oplossingen. Alleen de focus op grootschalig wind en zon is daarnaast veel te beperkt. Een veel grotere focus op onderzoek naar ontwikkeling van waterstof als energiedrager ten behoeve van zon- en windenergieoplossing is nodig. Wij pleiten ervoor op korte termijn ook samen te werken met omliggende landen die wel meer ruimte in het landschap hebben voor zon- en windenergie. Het klimaatprobleem overstijgt de verschillende regio’s. Het bovenstaande vereist eerst een duidelijke koers en aanpak op nationaal niveau. Om die reden gaan we nu niet instemmen met de vaststelling van het koersdocument RES Twente 1.0. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de WG. Mevrouw Weideveld.
59
Mevrouw Weideveld: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt de definitieve RES Twente 1.0. Een koersdocument dat ons richting geeft om de ambitie van 1,5 TWh duurzame energie op te wekken, maar wat geen definitieve invulling beschrijft in hoe we deze Twentse ambitie concreet gaan realiseren. RES Twente 1.0 geeft een kader, waarmee we op Twents niveau uitspreken dat we met elkaar de schouders eronder gaan zetten om duurzame energie te gaan opwekken. De inhoud van het document beschrijft wat we gaan doen, maar zeker nog niet hoe we dat gaan doen. Tijdens het politiek forum van 13 april, de raadsvergadering van 19 april en het politiek forum op 8 juni jl. heeft WG Oldezaal haar zorgen uitgesproken over het proces dat is gevolgd om tot het koersdocument te komen: de complexiteit van de materie, de communicatie over dit thema, het participatietraject en het soms ontbreken van regie en duidelijkheid in deze onderdelen. Deze zorgen gaan we hier niet inhoudelijk herhalen. Ook hebben wij aandacht gevraagd om vast vooruit te kijken en om na te denken over het recyclen van de gebruikte materialen zodra de windturbines en zonnepanelen zijn afgeschreven en wat de gevolgen voor grondeigenaren zijn als de door hun verhuurde grond weer vrijkomt als windmolens en zonnevelden in de toekomst verdwijnen.
Maar ook om een strategie te bedenken hoe we ons warmte-energienet kunnen aanpassen om de arbeidsvraagstukken van dit thema te kunnen oppakken. Maar vooral om alle nieuwe technieken, innovaties en onderzoeken daartoe te blijven volgen en waar mogelijk toe te passen. Ten aanzien van onze zorgen en genoemde aandachtspunten heeft de portefeuillehouder in al deze gevallen voldoende vertrouwen gegeven dat zij daar aandacht voor heeft en ons daarover blijft informeren. Zijn we dan klaar na besluitvorming vandaag als we hiermee instemmen met dit voorstel? Nee, want na vandaag is de wedstrijd zeker nog niet gespeeld. Sterker nog, dit was pas de warming up. Het is zuur te moeten constateren dat de schoen na deze fase eigenlijk nu al heel erg wringt. Het gevoel bekruipt ons dat wij passief langs de lijn hebben gestaan en dat we ons het spel hebben laten overkomen. We hebben behoefte om nog meer actief aan de bal te zijn, zelf het spel te beïnvloeden en de regie te pakken. Sterker worden in het verdedigen van ons doel door samenspel, waar nodig de aanval te kiezen en door met teaminspanningen op Twents niveau en soms op landelijk niveau ook nog te gaan scoren. Want voorzitter, ons gevoel is dat wij op dit moment met 1-0 achterstaan.
Het thema Regionale Energie Strategie is in de loop van het proces namelijk beschadigd geraakt, doordat er geen duidelijkheid is, was, misschien zelfs kwam over hoe de invulling wordt vormgegeven. Was er ruimte voor voor- en tegenstanders om naar buiten te treden zonder een goede dialoog? Het waren monologen met mensen die vooral ook heel hard hun stem daarin wilden laten horen. Wij als WG Oldenzaal voelen daarin ook ontzettend mee. Ja, ons prachtige landschap, het Twentse landschap, is ons ontzettend dierbaar en het doet pijn om, optie 1, daar clusters met windturbines geplaatst te zien. Onze houtwallen, grasvelden, heide en beekjes koesteren wij. Daaromheen willen wij liever geen, optie 2, zonnevelden laten installeren. Maar met alleen zon op dak, op dit moment optie 3 van de mogelijkheden voor opwekking van groene energie, gaan we onze ambitie alleen niet bereiken. En een optie 4, 5 of misschien 6 kennen we nu nog niet, maar die zullen ongetwijfeld ook nog komen als alle innovaties en nieuwe technieken onze revue passeren de aankomende jaren. Wij wonen in een welvarend land en verbruiken met elkaar veel energie, heel veel energie, en dat wordt al maar meer. Daarom is het belangrijk dat we nu in actie komen en met het opwekken van duurzame energie aan de slag gaan.
Wij zien de stip op de horizon die ondertussen een balkje aan het worden is wat een toekomst met duurzame energie voorstelt. De weg ernaartoe is nog lang, pittig en taai, maar we hebben er vertrouwen in dat we daar gaan komen. Dat is de reden dat WG Oldenzaal kan instemmen met dit voorstel. En dan ga ik ook alvast in op de motie die zo dadelijk wordt ingediend. Wij zien daarin dat al in invulling wordt gegeven in het voorkeur uitspreken voor zon op dak, en omdat naar ons oordeel dat nog te vroeg is om daar nu uitspraken over te doen en daar dwingend in op te dragen, stemmen we niet in met die motie. Wij kijken uit naar de ontwikkelingen op alle thema’s die RES 1.0 aangaan, gericht op RES 2.0. De wind waait nu nog alle kanten op, maar waait stevig genoeg om ons energie te geven. Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar D66.
60
Mevrouw Ailo-Zaia: Ja, voorzitter. In het forum voor 8 juni hebben wij al aangegeven te kunnen instemmen met het voorliggende document. Op 24 juni is een bijeenkomst van woordvoerders geweest. Hoewel wij deze bijeenkomst als zeer nuttig hebben ervaren, is ons standpunt niet gewijzigd. Dat de weg naar de RES via een startnotitie RES 0.0 et cetera geen schoonheidsprijs verdient, kunnen wij beamen. Beter was geweest om het op een andere, meer concrete manier in te vliegen waar ook duidelijk zou worden gemaakt wat de mogelijkheden en onmogelijkheden van alternatieven waren. Nu echter, voorzitter, zien wij geen andere mogelijkheid dan meegaan met dit koersdocument. Immers, wij zien afwijzing van dit koersdocument als een vertragende factor. Thorium zal niet eerder dan midden jaren 30 een volwassen alternatief zijn. Import van energie vanuit een ver buitenland, zoals Afrika, is om politieke redenen niet wenselijk. Er is een oplossing voor deze tussenperiode nodig. In het forum voor 8 juni hebben wij ook gevraagd wat in het raadsvoorstel genoemde escalatie precies inhoudt, liefst in Jip en Janneketaal. Hier hebben wij geen duidelijk antwoord op gekregen. Graag willen wij de wethouder vragen deze vraag, eventueel na consultatie van de provincie, alsnog te beantwoorden. Tot zover, voorzitter. Dan meteen inderdaad aanhakend op de motie vanuit GroenLinks, zon op daken.
Daar kunnen wij in meegegaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat is mooi dat zonder dat de motie al is ingediend er toch al een paar keer over gesproken is. Dat zie ik dan maar als een bruggetje naar u, mijnheer Otter, dus ga uw gang namens GroenLinks. De heer Otter: Hedenavond dienen wij als gemeenteraad van Oldenzaal een definitief besluit te nemen over de RES Twente 1.0. Wat voorligt, wordt een koersdocument genoemd en bevat heel veel informatie. Afgaande op de diverse publicaties in de afgelopen tijd zou ik het momenteel een flink uitgekleed document willen noemen. De biedingen per gemeente zijn verdwenen, zoekgebieden zijn van tafel, veel vraagtekens met betrekking tot windmolens et cetera. In de ogen van GroenLinks blijft onzes inziens alleen nog over een besluit over de verplichting van 1,5 TWh voor heel Twente. Graag zou ik klip en klaar van de wethouder willen horen of onze zienswijze juist is of niet. En zo niet, waar wij ons dan nog meer aan binden met dit besluit. Een andere vraag die we hebben, is als wij in Oldenzaal ja zeggen tegen dit document en andere gemeenten, zoals Rijssen, Holten nee zeggen, welke consequenties heeft dit voor de RES Twente en voor de gemeenten die ja gezegd hebben en eventueel ook voor de samenwerking in NoordoostTwente? Overigens vind ik verder het koersdocument een onhandig, zo niet erg onhandig document.
Er staat van alles in, het gaat alle kanten uit en het werkt verwarrend voor de energietransitie. Ik ben erg bang dat dit de energietransitie nogal vertraagt en dat we de klimaatdoelen van 2030 en 2050 misschien wel niet gaan halen. En erger nog, onze planeet niet gaan redden. Het is derhalve van het allergrootste belang om na RES 1.0 grote haast te maken met het vervolg en met de energietransitie en tot een goede en handzame RES 2.0 te komen. En dan tot slot. GroenLinks is een groot voorstander van zon en daken. Wellicht zullen we het daar inderdaad niet alleen mee halen, maar we willen graag dus een verschuiving bewerkstelligen naar meer zon op daken. En omdat de landelijke regelingen in dezen voor particulieren nogal beperkend werken, hebben wij onze bijgestelde zon op daken ingediend. Ik zal kort in het dictum nog een keer voorlezen. ‘Wij roepen het college op: te onderzoeken welke lokale middelen er zijn om het leggen van zonnepanelen op daken bij particulieren te bevorderen; zich samen met de andere Noordoost-Twentse gemeentes te blijven inzetten om eerdergenoemde verschuiving van zonnevelden en windtribunes naar meer zon op daken te bewerkstelligen.’ Dit was mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn vanuit de raad en dan kom ik bij het college. Mevrouw Zinkweg, ga uw gang.
Als de heer Otter nog even zijn microfoon uit wil schakelen. Dank u. Mevrouw Zinkweg. Wethouder Zinkweg-Ankone: Dank u wel, voorzitter. Ja, we zijn inderdaad uitgekomen bij het besluit dat genomen moet worden over de RES 1.0. Het is een heel proces geweest. Vanuit verschillende
61
fracties hoorde ik dat het best wel een onrustig proces is geweest, niet altijd duidelijk, waar gaan we naar toe? We hebben natuurlijk met elkaar de startnota vastgesteld. Daar kon u ook zien wie wanneer aan zet is, maar u ziet ook: er is natuurlijk best wel een en ander gewijzigd in het onlangs voorliggende concept en wat er nu uiteindelijk ligt aan koersdocument. Dat is ook gekomen door alle moties die zijn ingediend vanuit verschillende raden. Dus volgens mij komen we met dit koersdocument tegemoet aan de verschillende raden in Twente, waardoor we wel aangeven: wat is nou die ambitie? Daar willen we voor gaan. Hoe we die ambitie precies in gaan vullen, daar willen we meer tijd voor nemen om met die inwoners in gesprek te gaan. Dat hoorde ik meerdere mensen ook zeggen: het moet van onderop komen. Eigenlijk is dat ook de insteek, maar we hebben ook een netbeheerder waarbij we aan moeten geven waar we verwachten dat iets gaat komen. Als wij dat soort dingen allemaal nog niet hadden gedaan, kunnen we dat ook niet aangeven aan die netbeheerders en die moeten daar ook op anticiperen waar ze moeten gaan investeren, dat soort zaken. Even kijken. Ik hoor een aantal vragen: kunnen we nou niet eerst inzetten op nog meer zon op dak? Maximaal inzetten op die woningen? Nog geen windmolens of in ieder geval de allerlaatste mogelijkheid.
Volgens mij moeten we daar dus de komende tijd mee aan de slag wat nou die goede mix is in Noordoost-Twente, want daar werken wij mee samen en daar zullen we ook mee verder in gesprek gaan met elkaar. En dan ook kijken wat het beste past bij Oldenzaal. Er zijn ook inmiddels wat meer onderzoeken gaande. In Hengelo is een en ander gaande, maar ook landelijk gezien is het RIVM bezig met onderzoeken wat de mogelijke gezondheidsrisico’s zijn van windmolens, windturbines. Dus in dat kader is er nog van alles aan de gang. Hier besluiten we in ieder geval dat u kunt instemmen met de ambitie van 1,5 TWh in Twente. U weet ook wat wij daar vanuit NoordoostTwente op hebben ingediend. Daar staan we nog steeds achter. Dat staat ook in de energievisie die u heeft vastgesteld. Dus volgens mij is dat duidelijk. Het CDA mist toch wel een duidelijke koers, een aanpak en wil dat eigenlijk op nationaal niveau weer terugleggen. We hebben natuurlijk wel ook namens de gemeenten, de Nederlandse gemeenten, akkoord gegeven op het Klimaatakkoord en een onderdeel daarvan is deze Regionale Energie Strategie. Daarin wordt juist gezegd dat we binnen de regio 's energie moeten opwekken. Dus nu kunnen we wel zeggen: wat lastig wordt, gaan we toch niet doen. Laat die landelijke overheid dat maar regelen. Maar volgens mij hebben wij als gemeente gezegd dat wij ook in de regio 's energie moeten gaan opwekken.
En mevrouw Ailo gaf ook al aan: misschien is dit maar voor een bepaalde periode en komen er oplossingen in de toekomst, want dat is wel iets waar we natuurlijk naar kijken, naar de nieuwste ontwikkelingen. Daar willen we zeker ook in meegaan, maar voor de tijd tot 2030 hebben we die opgave en moeten we ook aan de slag. En dan zijn we er ook nog niet qua CO2-uitstoot, dus we hebben daarna ook zeker nog een opgave. Ik kijk even, want er zijn echt wel wat uitspraken gedaan, maar volgens mij niet echt vragen. Wel van: waar binden we ons nou aan? Volgens mij ben ik daar duidelijk over geweest. Het is dus de ambitie om die 1,5 TWh vanuit Twente te gaan leveren. Dus daar binden we ons aan dat we ons daarvoor in zullen zetten. Dus dat is waar wij ons hier in Oldenzaal aan binden. En wat betekent het dan als een gemeente niet instemt? Ik kan daar hier vanuit Oldenzaal niet zo heel veel van zeggen. We hebben het escalatiemodel. Er werd al gevraagd in Jip en Janneketaal dat te gaan uitleggen. Ik heb dat nog even uitgevraagd of we Jip en Janneketaal nog kunnen aanleveren, maar ik heb het op dit moment niet paraat. Het is in ieder geval zo dat we met de provincie ook gewoon de afspraak hebben en die zal ook nog druk uit gaan uitoefenen, want we hebben wel ja gezegd tegen de startnota. We hebben het proces met elkaar doorlopen. Er zijn mogelijkheden geweest om nog moties in te dienen.
Die zijn ook weer netjes verwerkt. Dus als iemand uiteindelijk dan niet instemt, dan zal dus dat escalatiemodel in werking treden. Volgens mij ben ik hier wel ingegaan op de verschillende vragen. En dan is er nog een motie die is ingediend. Eigenlijk is dat een wat gekke motie, want zon op dak bij particulieren telt niet mee in de RES, dus dat is iets waar de landelijke overheid in het Klimaatakkoord sowieso al vanuit gaat dat dat gebeurt. Dus het is eigenlijk geen onderdeel van de RES. Maar goed, u mag natuurlijk een motie indienen. Maar daarnaast zou ik hem vanuit het college willen ontraden, omdat er echt landelijke regelingen zijn. Je kunt je btw terugvragen. Er zijn nu genoeg mensen die al zon op dak leggen, dus volgens mij is dat ook niet een issue. Dus wij hebben niet de intentie vanuit het college om daar nog extra lokale middelen aan te gaan geven. Dus vanuit het college zouden wij deze motie ontraden.
62
De voorzitter: Wethouder. Bij dezen een interruptie van de heer Otter. Ga uw gang. De heer Otter: Even een korte interruptie. Ik vind het wel heel merkwaardig dat die zonnepanelen bij particulieren dus niet meetellen in de RES. Kunt u me uitleggen waarom dat is? Want dat stimuleert ook niet natuurlijk. De voorzitter: Ja, precies. De wethouder. Wethouder Zinkweg-Ankone: De RES gaat echt in op de grootschalige opwek. Dus dan heb je het over de grootschalige opwek zon op dak bij bedrijven. Dan heb je het over de zonnevelden en de windturbines. Dat is tot nu toe wat wordt gezien als de mogelijkheden binnen de RES, omdat dat al bestaande technieken zijn waarvan we weten wat ze doen. Wat ik al zeg, van zon op daken bij particulieren staat in het Klimaatakkoord dat dat gewoon eigenlijk al mee wordt genomen in de gebouwde omgeving en dat ze daar dus vanuit gaan dat dat sowieso al wordt opgepakt. En dat wordt ook opgepakt. De voorzitter: Ik zie nog een interruptie. Ik ga eerst naar u en dan kom ik bij de heer Gelevert. De heer Otter: Maar het kan sowieso al geen kwaad natuurlijk dat particulieren meer mogelijkheden krijgen, ook door de lokale overheid gestimuleerd, om de zonnepanelen op het dak te leggen.
Dus ik zou dus toch vooral willen pleiten voor deze motie om die aan te nemen, want nogmaals, voor de energietransitie en voor het hele gebeuren natuurlijk is het ontzettend belangrijk dat meer particulieren zonnepanelen gaan aanleggen. De voorzitter: Dat is een pleidooi. Dan ga ik naar de heer Gelevert. De heer Gelevert: Dank u wel, voorzitter. Ik vind het eigenlijk ook wel weer raar omdat aan de ene kant net werd gezegd: we staan nu voor het koersdocument, ambitie 1,5 TWh in Twente. Er worden zelfs nog toekomstige technieken genoemd die daaraan mee kunnen werken. En nu hoor ik in een keer: nee, we kijken alleen maar naar grootschalig wind en zon. Dus het is dus toch wil alleen grootschalig wind en zon. Eigenlijk hebben we toch net gehoord dat alles nou weer open is. Het is alleen maar die 1,5 TWh. Dan zitten die particulieren daar. Die mogen ook meetellen, denk ik, anders werkt de RES belemmerend. De voorzitter: Tot slot. Wethouder Zinkweg-Ankone: Het is gewoon helder dat zon op dak bij particulieren niet meetelt in de RES. Dus daar kunnen we heel veel discussie over gaan voeren hier, maar daar gaan we hier dus niet over. Het is landelijk bepaald dat dat niet meetelt bij de RES. Het gaat om grootschalige opwek. Op dit moment mogen we alleen maar uitgaan van bestaande technieken. Waterstof is op dit moment nog geen bestaande techniek.
Kernenergie wel, maar daar gaan wij ook hier niet over of we wel of niet hier een centrale gaan bouwen. Dus er zijn een aantal zaken die nu afvallen. Voor nu kijken wij dus naar de grootschalige opwek, zoals ik net zei, met zon op veld, zon op dak en windturbines. Dat is waar we nu naar kijken. Maar naar de toekomst toe, als er andere technieken ontstaan die bewezen zijn, dan kunnen we daar ook naar kijken. Dus dan wordt de ‘Hoe?’ iets anders. De voorzitter: Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Dat hoop ik eerlijk gezegd niet. Toch. Mijnheer Ankone. De heer Ankone: Ik ga toch even vervelend doen, maar ik heb constant ook in de perceptie geleefd dat zon bij particulieren op daken meetelt. Ik heb het altijd zo gepakt. De motie van de heer Otter willen wij in elk geval wel graag steunen. Maar wij willen wel heel graag ook in de toekomst mee blijven denken en mee blijven praten naar een oplossing, maar dat maakt niet dat wij vanavond een andere keuze gaan maken.
63
De voorzitter: Dank u wel. Ik zag in ieder geval nog de heer Otter, dus die geef ik de gelegenheid. Mijnheer Otter. De heer Otter: We hebben verschillende kanttekeningen geplaatst en diverse vragen gesteld, enzovoort. Maar goed, we vinden de energietransitie ontzettend belangrijk. We hebben toch ook het idee dat we toch verder moeten. We zullen dan toch ook, ondanks de kanttekening en bezwaren, de RES 1.0 wel ondersteunen. De voorzitter: Dan ga ik naar het CDA. Mijnheer Gelevert. De heer Gelevert: Ik heb nog niet gereageerd op de motie, maar wij kunnen die motie wel ondersteunen. We snappen wel dat de zon op particuliere daken dan geen onderdeel is, maar ik denk toch dat het goed is om daar ook wel focus op te houden. We kunnen die motie dan wel ondersteunen. De voorzitter: Ik kijk nog even rond. De WG. Mevrouw Weideveld. Mevrouw Weideveld: Dank u wel. Allereerst in reactie op de Jip en Janneketaal. We hebben al tijdens het eerste politiek forum op 13 april opgeroepen om vooral ook met de teksten die wij naar onze inwoners toe publiceren vooral ook rekening te houden met dat we het dusdanig publiceren dat mensen het ook kunnen snappen, dus ik haak daar graag bij aan. En ik zou ook zeker ertoe willen oproepen om daar gebruik van te blijven maken, ook samen met Communicatie en wellicht dat ook een burgerpanel of forum daar nog naar kan kijken.
Ik wil toch nog even terugkomen op de bijdrage van mijn collega Gelevert. U geeft aan dat het proces een gedrocht is. Nou, daar zijn we het volmondig mee eens. Maar om het dan over wishful thinking te gaan hebben of dat we daarmee de regie moeten terugleggen en nu niet tot besluitvorming over moeten gaan en dus nog meer vertragen om met elkaar de schouders eronder te zetten, dat gaat in onze optiek wat te ver. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de VVD. Mijnheer Nijland. De heer Nijland: Voorzitter, dank. De eerste termijn hebben we niet gebruikt. Collega Kosterink had al een zeer terechte Conform doorgestuurd. Ik zal nog eventjes terugkomen op het betoog van de heer Gelevert. Ja, we leven niet in een Teletubbieland en ja, als we als konijnen in die koplampen blijven kijken, worden we zelf ook een keer overreden. Maar om vanwege angst voor de angst en toch ook aannames die ik hoorde in zijn betoog alles maar over de schutting bij de overheid te gooien en te denken van: weet je, als we niks doen, dan gebeurt er niks, ik denk dat dat ook de verkeerde weg is. U heeft het over beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Ik denk, je kunt beter op die trein stappen en waar nodig bijsturen, zodat je ook invloed houdt op het proces. Dat is altijd nog beter dan niets doen. Tot slot de motie. Volledig eens ook met de portefeuillehouder.
Dit betreft een ander onderwerp. Geen onderdeel van de RES. Daarnaast het feit dat er vanuit het college al ruim wordt gekeken naar de mogelijkheden om te mixen en in te spelen op eventuele veranderingen en verschuivingen richting wind en zon. Dus wij steunen de motie niet. Tot zover. De voorzitter: Dan een korte reactie. De heer Gelevert: Ja, ik moet daar even op reageren. Ik zeg ook niet dat er niets gedaan moet worden. Ik zeg alleen dat ik denk dat het verstandig is om die bal eerst even weer terug te leggen bij de nationale overheid voor een duidelijke koers en dat je daarmee uiteindelijk verder komt en snellere maatregelen krijgt, want ik denk uiteindelijk dat deze RES juist vertragend gaat werken. Dus daar gaat het om. De voorzitter: Dank u wel. Dan sluit ik nu de beraadslaging en ga ik over tot besluitvorming. Ik heb één motie genoteerd staan. Geen amendement, dus vandaar dat ik eerst het voorstel zelf in stemming breng als NotuBox mij ter wille is en dat is het. Dan breng ik het besluit vast te stellen de Regionale Energie Strategie (RES) Twente 1.0 als strategisch koersdocument in stemming. Wie is tegen
64
dit voorstel? Graag met handopsteken. Ik zie de fracties van CDA en Partij van de Arbeid. Andere fracties geacht worden voorgestemd te hebben. Dat betekent dat het aangenomen is. (Hamerslag) Dan breng ik de motie van GroenLinks in stemming. Wie is tegen deze motie? Graag met handopsteken. Ik zie de VVD, de WG. VVD, WG. Dan moet ik even, denk ik, gaan tellen. Dat is 10-8. Dan is die verworpen met 10-8. (Hamerslag) Dank u wel, griffier voor het snelle tellen. 11. Detailhandelsvisie De voorzitter: Dan ga ik door met agendapunt 11. Dat is mooi, het is dezelfde portefeuillehouder. Dat betreft de detailhandelsvisie. Als ik de raadsleden mag verzoeken om wel even van stoel te wisselen, althans de woordvoerders. U wilt even schorsen? (Iemand vraagt om koffie) De voorzitter: Ik wil eerst even hiermee door als het kan. Er is vast wel iemand zo aardig die voor u even koffie gaat halen. Dat is het geval. Ik zie dat iedereen weer zit. Goed. Dan gaan we door. Dan agendapunt 11, de detailhandelsvisie. Ook daar is een motie bij. En om nu een andere volgorde dan de vorige keer aan te houden, ga ik dit keer met de VVD beginnen. De VVD, detailhandelsvisie, aan u de eer. Ja, het is meteen opletten. Ga uw gang. Mijnheer Visscher. De heer Visscher: Eerst opzoeken. Sorry, sorry. Dan doen we het even anders. De voorzitter: Dan pak ik gewoon een andere. Dan heeft u dit keer respijt.
Dan begin ik met, even kijken wie er aan de kant staat, D66. Ga uw gang. Mevrouw Ailo-Zaia: In de detailhandelsvisie komen drie onderwerpen aan de orde: de Woonboulevard, de detailhandel in de binnenstad en de winkelcentra in de wijken. De Woonboulevard heeft een onduidelijke uitstraling en omvang aan de stadszijde. Verder heeft het op dit moment niet een duidelijke binding met de Oldenzaalse binnenstad. Het zou mooi zijn als de binnenstad en de Woonboulevard elkaar zouden kunnen versterken. Oldenzaal Promotie zou hier zeker aandacht aan moeten besteden. In de binnenstad zien we een ongecontroleerde krimp van de handel die we lijdzaam meemaken. Het winkelgebied bestaat uit een aantal niet-straten die heen en weer kunnen worden gelopen. Een wandelrondje waarin winkelen en anderszins genieten kunnen worden gecombineerd, is op dit moment niet echt aanwezig. Verbindingen tussen de winkelstraten met kleine winkeltjes, eetgelegenheden en natuur ontbreken. Het stratenpatroon geeft deze mogelijkheid en het toekomstige Singelpark kan hier een goede rol in spelen. Afgezien van de niet uitgewerkte opmerking dat er misschien wat winkelrondjes zouden mogen komen, wordt dit niet uitgewerkt. Jammer. Visionair een gemiste kans. Winkeliers zouden meer gebruik kunnen maken van de mogelijkheden van Oldenzaal Promotie en de SOBO in plaats van solo te opereren.
Alleen samen kunnen ze een aantrekkelijk Oldenzaal als winkelgebied maken en behouden. Wat betreft de winkelcentra in de wijken zouden wij graag zien dat bij mogelijke relocatie van bestaande supermarkten een goede spreiding van deze winkels over de wijken wordt gecreëerd. Op die manier heeft elke inwoner op fiets- of loopafstand de mogelijkheid om de dagelijkse boodschappen te doen. Met de huidige spreiding of het gebrek eraan lijkt het erop dat het gebruik van de auto voor de boodschappen bijna noodzakelijk wordt gemaakt. Onder andere hierdoor wil de Jumbo Supermarkt de parkeerplaats uitbreiden ten koste van een mogelijke woninginbreidingslocatie. Laten we de inwoners op korte afstand voorzien van goede mogelijkheden voor de dagelijkse boodschappen. In dit verband zien we graag meer aandacht voor het gebruik van fietsen voor de dagelijkse boodschappen dan de aandacht die nu aan de auto wordt gegeven. Deze genoemde punten komen in de voorgestelde visie niet of nauwelijks aan de orde. De voorgestelde visie is meer een inventarisatie dan een visie. Jammer, maar dat is niet anders. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik weer terug richting de VVD. Mijnheer Visscher.
65
De heer Visscher: Ik heb het gevonden. Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt de nieuwe detailhandelstructuurvisie en dat is wederom een lijvig document. In het forum heb ik dat nog gekscherend gezegd: we kunnen er wel een mooie attractie van maken als we ze op elkaar stapelen. Dat is natuurlijk een grap, maar laten we wel met elkaar oppassen dat we niet verzanden in plannen en dat we vol zicht houden op de concrete uitvoering van die plannen. Het document zelf bevat niet zo heel veel grote verrassingen. Er is één zaak die wij vreemd vinden. Dat is de upgrade van de Ootmarsumsestraat tot aanloopstraat. Het stukje van de Bisschopstraat kunnen we ons nog wel indenken, maar in dit deel van de Ootmarsumsestraat kunnen we ons niet voorstellen dat er plannen zijn om eventueel te gaan investeren. Wij willen het centrum kleiner maken en niet groter. Dus wat ons betreft, schrappen we deze aanloopstraat uit deze visie. Vanuit de binnenstad hebben we ook reacties gekregen op deze visie. De rode draad is eigenlijk dat iedereen zegt dat het een prima visie is, alleen wanneer gaan we concreet zaken realiseren? Er is natuurlijk ook de afgelopen tijd veel geïnvesteerd in de stad, maar als je dan richting de ondernemers kijkt, dan heeft het concreet niet zo heel veel opgeleverd voor hen, omdat dat nog niet heeft geresulteerd in meer bezoekers en meer omzet bijvoorbeeld.
Maar dat zijn natuurlijk zaken die uiteindelijk er achteraan komen lopen. Uiteindelijk moeten we natuurlijk in het achterhoofd houden dat we dit wel met de ondernemers samen moeten doen, want zonder ondernemers is er zeker geen binnenstad in Oldenzaal. Als je dan vraagt van ondernemers wat nou absoluut de belangrijkste zaken zijn die zij willen, dan komen ze met bijvoorbeeld zaken als parkeerplaatsen op het Plechelmusplein, goede mogelijkheden voor fietsparkeren, goede bewegwijzering naar de stad en natuurlijk ook een einde aan de leegstand. Ook komt gratis parkeren voorbij, maar ik stel voor dat wij dan eerst maar eens met die andere punten aan de slag gaan. Ik wil in dit verband nog twee zaken aanstippen. De eerste is het gebied rondom het oude postkantoor en het tweede is de warenmarkt. Beide zaken komen niet uitgebreid aan bod in de visie, maar zijn wel belangrijk om te benoemen. Als het gaat om het postkantoorterrein, daar is uiteindelijk de HMO als eigenaar nu aan zet. Het plan dat er tot nu toe licht namens hen is eigenlijk mager als je kijkt naar wat voor impuls dat zou geven aan de stad. Het gaat om zorgwoningen en het gaat om wat jongerenwoningen. Het zou eigenlijk beter zijn als je hier toch nog een commerciële trekker zou kunnen vestigen, want dan heb je ook namelijk de kans om die achtjes in stand te gaan brengen.
Dus eigenlijk zou een commerciële trekker mooi zijn, maar dat moet natuurlijk wel een commerciële trekker zijn die we van elders in de stad halen, zodat we niet het aantal vierkante meters gaan verhogen. Kan de wethouder aangeven of er toch nog mogelijkheden zijn in het plan van HMO om daar toch nog iets commercieels te gaan doen? Tot slot de warenmarkt. Oldenzaal had als een van de eerste steden in Nederland marktrechten. Dat is iets wat we moeten koesteren. De warenmarkt heeft de laatste jaren veel plaatsen gezien in de stad en wellicht mede daardoor is het aantal kramen drastisch gedaald. We hebben echter ook een andere situatie nu op de plek van de markt, namelijk op de Groote Markt. Daar liggen prachtige, grote terrassen en de ondernemers zouden eigenlijk wel graag willen dat ze die terrassen zouden kunnen laten staan, ook op de marktdagen. Maar met een dergelijke insteek moeten wij niet de marktkooplui afschrikken of wegjagen. Ze horen immers bij Oldenzaal. We zouden eigenlijk met elkaar op zoek moeten naar een plek waar de markt echt thuishoort en waar die ook echt past. Wat ons betreft, zou het Plechelmusplein de perfecte optie zijn. Maar, zeg ik erbij, dit kan alleen gebeuren met instemming van de markt zelf en met de overtuiging dat dit voor hen ook een juiste plek is.
Om die reden dienen wij de volgende motie in, met het dictum dat wij: het college oproepen om: - te onderzoeken of er een mogelijkheid is de warenmarkt naar het Plechelmusplein te verplaatsen; - dit te doen middels een discussieavond met alle betrokkenen; - te streven naar een oplossing die op een volledig draagvlak kan rekenen van alle directbetrokkenen; Tot zover de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar GroenLinks. Mijnheer Snijders. De heer Snijders: Dank u wel, voorzitter. Er valt veel te vertellen over de visie, maar dat ga ik niet doen. Ik heb wel een paar volgende punten. Dat is: is er al eens onderzocht hoe het Meubelplein zo
66
succesvol heeft kunnen worden, welke processen hebben daaronder gelegen en wat zouden we daarvan kunnen leren? Dan is het zo dat veranderingen elkaar bleven opvolgen. Hoe flexibel is eigenlijk de detailhandelsvisie? Dus als we dat gaan uitvoeren, hoe snel kunnen we dat veranderen en inspelen op nieuwe veranderingen? En tot slot. Daar is al iets over gezegd. Het zou mooi zijn als er iets meer aandacht voor de fiets komt, goede bereikbaarheid, parkeerplaatsen voor de fiets en misschien zelfs een kluisje zodat je net als je met de auto in de kattenbak wat spullen stopt, niet alles mee hoeft te slepen van je fiets de stad in. Tot zover. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de WG. Mevrouw Weideveld. Mevrouw Weideveld: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt de detailhandelsvisie. De kern van dit thema dat WG Oldenzaal heel erg belangrijk vindt, is: hoe houden we onze binnenstad vitaal, tonen wij karakter en leveren wij een divers aanbod aan onze inwoners en gasten? WG Oldenzaal erkent het belang dat in de visie wordt genoemd ten aanzien van de verbinding in onze binnenstad. Het is belangrijk dat we blijven bouwen aan een stevig fundament van onze binnenstad, dat daarmee een belangrijke plek houdt in onze stad. Tijdens het politiek forum op 8 juni hebben wij vragen gesteld of deze visie tot stand is gekomen met voldoende input en draagvlak van alle stakeholders.
Het antwoord daarop was dat alle betrokken partijen zijn benaderd, maar dat niet alle partijen daarop hebben gereageerd. We hebben de portefeuillehouder daarop gevraagd erop toe te zien dat participatie voldoende geborgd is en blijft. Ook hebben wij uitdrukkelijk aandacht gevraagd voor de verbinding naar en met de wijken, naar het Meubelplein en naar Het Hulsbeek. Wij vragen de portefeuillehouder scherp te blijven sturen op het leggen van verbindingen en dat waar mogelijk met alle stakeholders in gesprek wordt gegaan ten aanzien van de uitvoer van deze visie. Tot slot. In deze visie staat genoemd dat het ruimte geeft voor uitbreiding van bestaande supermarkten in de woonwijken, mits aan scherpe voorwaarden wordt voldaan. Wij begrijpen dat het binnen een visie past om alle opties open te laten en bij bezoeken van ondernemers de procedures te volgen, inclusief participatie, et cetera, et cetera. Wij willen het geheel niet op slot zetten, maar zullen er zeker vinger aan de pols op houden dat eventuele uitbreiding aan scherpe voorwaarden moet blijven voldoen. Naar ons oordeel is een dergelijke uitbreiding op dit moment absoluut niet aan de orde, omdat de huidige ondernemers al aan de maximale grootte qua winkeloppervlakte zitten. Een vraagje hierover aan de portefeuillehouder: deelt u deze mening met ons? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel.
Dan ga ik naar de Partij van de Arbeid. Mijnheer Lulofs. De heer Lulofs: Voorzitter, dank u wel. We hebben op 8 juni 2021 in het forum een toelichting op de detailhandelstructuurvisie gehad van de heer De Gier. Dit was wel goed om zo ook de gedachtegang van de externe experts achter de actualisatie te volgen. In de structuurvisie wordt voor een deel ook goed de tekortkomingen van de detailhandel beschreven en er wordt een richting aangegeven waar de oplossing liggen. Wat mijn fractie betreft, had er op onderdelen verder ingezoomd mogen worden. Als voorbeeld noem ik de binnenstad. We willen een aantal straten onttrekken aan het kernwinkelgebied en deze beweging is voorlopig onomkeerbaar, omdat er reeds vele vierkante meters winkeloppervlakte zijn onttrokken ten behoeve van woonruimte. Om de start op deze plekken aantrekkelijk te houden, zullen we ook verder moeten kijken naar de aankleding en het gebruik van de openbare ruimte. We willen ook stimuleren dat winkels van buiten het centrum naar het centrum gaan om de aantrekkelijkheid van de binnenstad op peil te houden en liever nog te verbeteren. Dan moeten we daar ook iets tegenover zetten. Alleen een vastgoedcoach of een transformatiecoach, de functie moet een naam hebben, zal het niet redden. Er hoort ook een budget bij. In principe een revolverend budget. Het geld dat wordt geïnvesteerd, dient zichzelf terug te verdienen.
Hiertoe heeft de raad ooit eens een motie aangenomen, waarbij het college werd opgeroepen om een binnenstadontwikkelingsmaatschappij op te richten. Deze motie kan wat de PvdA betreft weer uit de onderste la van het bureau worden gehaald en worden afgestoft. Het is jammer dat dit instrument niet is meegenomen in de actualisatie. De tijd is er rijp voor, omdat we met de realisatie van de nieuwe In den Vijfhoek nog meer niet-benutte vierkante meters winkeloppervlak hebben toegevoegd aan het kernwinkelgebied. Een belangrijke speler voor wat betreft reuring in de binnenstad is de warenmarkt. De VVD heeft net
67
een motie ingediend inzake de warenmarkt die wij volledig ondersteunen. We hebben een prima infrastructuur aangelegd voor de markt op het Plechelmusplein. De markt is de laatste jaren in omvang gekrompen en door een gezellige markt te fingeren bij de toren, kunnen we meerdere doelen bereiken: meer reuring op het plein, meer gezellige looproutes, meer ruimte voor de horeca op de Groote Markt, minder verplaatsingen van de markt door evenementen en de mogelijkheid voor de horeca om meerdaagse evenementen op de Groote Markt te organiseren. De detailhandelstructuurvisie slaat uiteraard niet alleen op de binnenstad. Wat mijn fractie het meest heeft verbaasd, is figuur 6.2, de opmerking bij supermarkt Jumbo ‘verkennen uitbreiding op locatie’. Dit heeft ook de omwonenden verbaasd. In de tekst van de visie komt dit verder nergens terug en er is ook geen verdere toelichting. Waar komt deze opmerking vandaan? En wat is de waarde van deze losse opmerking in figuur 6.2? De raad is bij de laatste uitbreiding van de supermarkt duidelijk geweest naar de eigenaar: de supermarkt mag niet verder uitbreiden. Onder die voorwaarde is men destijds akkoord gegaan. Als er dan een opmerking geplaatst had moeten worden, dan is het ‘relocatie.’ Afgelopen woensdag ben ik toehoorder geweest bij de bijpraatsessie voor de omwonenden van de supermarkt.
Wat hierbij opviel, is dat niet het parkeren als het grootste probleem werd ervaren, maar de logistieke ontsluiting van de supermarkt. De aan- en afvoer van de grote vrachtwagens baren omwonenden grote zorgen. Met name de smalle straten en de haakse bochten en ook de snelheid van de vrachtwagens zorgen voor een gevoel van onveiligheid. Nog meer traffic is niet wat gewenst is en daarmee zit de onderneming aan de grens van haar mogelijkheden. Dan hebben we nog eens de opmerking over het toevoegen van de branches aan het wooncluster. Gezien de enkele wit- en bruingoedwinkel die we in Oldenzaal hebben, zou een verplaatsing met deze eigenaar besproken kunnen worden. De vestiging van een fietsenzaak is van een andere orde. We moeten geen Hengelose toestanden krijgen, waarbij de grote jongens de kleine ondernemers in de binnenstad en wijken het ondernemen bijna onmogelijk maken. Wat mijn fractie betreft, zou je bij toevoeging van branches meer moeten denken aan ondernemingen die nog niet in Oldenzaal zijn gevestigd, maar waar wel behoefte aan is. Denk bijvoorbeeld aan een kampeer- en vrijetijdswinkel. We onderschrijven voor wat betreft de binnenstad volledig de drie actielijnen genoemd in hoofdstuk 7, Actieplan. Bij de wijkwinkelcentra en supermarktlocaties hebben we moeite met de te algemene opmerking van uitbreiding bij supermarkten rondom de binnenstad.
Bij de conclusie rondom het wooncluster blijven we waarschuwen voor een te uitgebreide toevoeging van branches. Onderzoek mag zeker, maar laten we voorzichtig zijn met toevoeging. Tot zover mijn bijdrage in de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot de heer Gelevert namens het CDA. De heer Gelevert: Dank u wel, voorzitter. De binnenstad is voor het CDA Oldenzaal heel erg belangrijk. We hebben ons in het verleden ook herhaaldelijk hiervoor ingezet. Veel is er al gezegd, ook tijdens het politiek forum. We kunnen daarom dan ook kort zijn vanavond aangaande dit onderwerp. De bewegwijzering naar de stad toe, inclusief de belangrijke punten als de Woonboulevard en Het Hulsbeek, kan wat ons betreft meer aandacht verdienen om op die wijze nog meer de Glimlach van Twente te kunnen uitstralen. Parkeervoorzieningen in de stad verdienen zeker meer aandacht, met name voor de bezoekers van buiten Oldenzaal. Ook dit geldt wat onze fractie betreft voor de bewegwijzering in de binnenstad zelf. Daar zouden we graag een toezegging voor krijgen van de portefeuillehouder. Verder concreet: wat ons betreft is het op zichzelf akkoord dat de wit-en bruingoedonderneming zich kan vestigen op de Woonboulevard. Wel zouden we graag zien dat hier een beperkt aantal, maximale vierkante meters over wordt afgesproken. Wat ons betreft wordt de Woonboulevard geen tweede Westermaat, zoals in Hengelo.
En verdere uitbreiding van de supermarkt aan de Deken Scholtenstraat is ook voor het CDA Oldenzaal geen optie meer. Daar zijn duidelijke afspraken over gemaakt vorig jaar. De reden daarvoor is de leefbaarheid, ruimtelijke inpassing en de verkeerssituatie aldaar. Graag zouden we de toezegging van de wethouder hierop ontvangen dat dit conform eerdere afspraken niet mogelijk is. Wat ons betreft, is een mobiele kraam op het industrieterrein best mogelijk. Er kunnen en mogen wat ons betreft wel beperkingen aan ten grondslag liggen. En tot slot zijn we het eens met de opmerking van de VVD of in ieder geval de vraag met betrekking tot de Ootmarsumsestraat als aanloopstraat. Dat zou wat ons betreft, denk ik, ook geschrapt kunnen worden. We zijn het volledig eens met de motie van de VVD en ik sluit me aan bij de opmerking van de heer Lulofs omtrent die motie. Tot zover, voorzitter.
68
De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar het college. Wethouder Zinkweg. Wethouder Zinkweg-Ankone: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt inderdaad de detailhandelsvisie. Ondanks corona is dit toch wel een heel erg mooi moment om dat nu vast te stellen. Er werd juist door bijvoorbeeld de retail ook opgeroepen richting gemeente van: zorg dat je de detailhandelsvisie actualiseert. Gelukkig waren wij daar al mee bezig. Dus wat dat betreft, kwam deze actualisering toch op een goed moment. U heeft kunnen lezen dat er eigenlijk geen heel grote wijzigingen in de detailhandelsvisie staan ten opzichte van de eerdere visie, maar we geven wel weer wat meer duidelijkheid richting die toekomst. Dit is natuurlijk een visie. We hebben ook aangegeven dat wij heel graag alvast wat handvatten wilden hebben van wat wij dan het beste kunnen doen aan acties. Maar dit is de visie en het actieplan – de heer Visscher geeft al aan dat we niet weer het hele plan gaan schrijven, maar dat we ook daadwerkelijk gewoon tot actie over moeten gaan – komt hier redelijk snel achteraan. Dat is in ieder geval wel de intentie. Die acties zitten vooral op de binnenstad. Dat hoor ik ook vanuit u, vanuit verschillende fracties wel zeggen van: zorg inderdaad dat je bezig gaat met een vastgoedcoach en kijk dan ook welke middelen daarvoor nodig zijn. Daar gaan we dus allemaal mee aan de slag. Ook met de bewegwijzering.