03. Verslag van de vergadering van 27 oktober 2025

Dus we hebben het hier niet alleen over een gebouw, maar ook heel erg over samenwerking intern op gebied van welzijn van kinderen, voorliggende voorzieningen, de functie in de wijk, de spil naar ons sociaal plein toe, enzovoort. Met de aanpassingen die vandaag worden gedaan, maken we geen beleidswijzigingen. Dit is geen nieuw beleid. Dit is bestaand beleid, waar wij aanpassen op het gebied van prijspeilstijgingen. Het vorige IHP uit mijn hoofd afgerond 111 miljoen, nu hebben we het over 132 miljoen. Dat is wat u opnieuw vaststelt en dat is op basis van een visie. Dus wij nemen hier ook geen stelposten meer in op en ook geen VAT-kosten. Dat hebben we in het vorige IHP ook niet gedaan. Dat doen wij bewust niet, omdat wij dat per project willen bepalen. Dat geeft meer zekerheid voor de raad op dat moment. En daar heeft de raad gewoon te allen tijde de laatste zeggenschap in. Die bepaalt per project. Dat willen we wel en dat willen we niet. We nemen dat wel mee in onze begroting. In de begroting hebben we welvaartkosten meegenomen voor de komende vier jaar in de meerjarenbegroting. En volgens mij is dat wat we willen met elkaar. De voorzitter: Wethouder, als u een momentje heeft. Ik zie een interruptie van de heer Van der Waal. Dat mag ook met handopsteken, mijnheer Van der Waal. Dus dat hoeft niet precies … De heer Van der Waal: Excuus. De voorzitter: Nee, dat is niet erg.

We komen er samen wel uit. U krijgt nu het woord van mij.

De heer Van der Waal: U heeft het over een grove schatting van het bedrag van 132, verhoogd vanaf 111. Dat kan ik me voorstellen. Wij weten dat daar wat bijkomt aan extra kosten. Het zou zo nuttig zijn als we weten of dat 1 procent is of 10 procent of 50 procent, want het gaat om de langetermijnplanning van de financiën. U zegt, de VAT-kosten worden al in de begroting opgenomen. De VAT-kosten zijn al een keer benoemd, maar er zijn nog andere extra kosten, zoals blijkt uit uw antwoord. En ik zou zo graag daar een ordegrootteschatting van willen hebben om gewoon rust te krijgen of we het voor die 132 ongeveer kunnen doen, of dat het nog veel en veel meer wordt. De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Rödel: Voor die VAT-kosten hebben wij een bandbreedte afgesproken met elkaar. Volgens mij zou je dat globaal kunnen uitrekenen. Wat wij hebben gezegd is, wij nemen 80.000 aan VATkosten mee in de kadernota voor basisscholen, 160.000 aan VAT-kosten voor de Lyceumstraat. Dat is wat wij nu meenemen. Wij adviseren als college om niet die stelpost mee te nemen zoals u dat wenst. Ik hoor graag van de gehele gemeenteraad terug of dat wel wenselijk is, maar ik wilde het hierbij houden. Om op dezelfde manier door te gaan zoals het voormalig IHP is vastgesteld bij deze herijking, om op te hogen met de prijspeilstijgingen en van BENG naar ENG plus circulair.

Dus dan hoor ik dat graag straks terug ook van de andere fracties. De extra kosten zijn al benoemd. Die heeft u zelf benoemd die mogelijk kunnen komen. Dus daar kom ik ook niet op terug. Die stelpost, waarom wij die niet op willen nemen? Dat is afhankelijk, zoals u ook al gesteld heeft, van de kavelgrootte, nodige locatieonderzoeken, terreininrichting, bestrating, verkeersveiligheid. En ook dat vinden wij verstandig om dat per project te bekijken. Daar geeft u geen blanco cheque aan, zoals u net zelf aangeeft. Dat geeft u niet af. Ook niet bij deze visie. U geeft een toestemming op een visie en een cheque geeft u af op het moment dat het haalbaarheidsonderzoek is geweest, wij terugkomen bij u met een voorbereidingskrediet en daarna kunt u nogmaals bepalen of u het eens bent met de uitwerking na die voorbereiding. Dus daarin heeft u altijd het laatste woord. De voorzitter: De heer Bouwman, per interruptie. De heer Bouwman: Dank u wel. Het punt dat een beetje gaat ontstaan op het moment als u dit plaatje presenteert zonder stelposten, is dat er 132 miljoen staat en half Oldenzaal uitgaat van 132 miljoen. Zo werkt het in de volksmond. ‘O, het kost 132 miljoen.’ Dat hebben we ook bij het stadhuis gezien. Het verbouwen kost 17,1.

Nee, er komen allerlei andere kosten nog bij dit project, waardoor wij iedere keer moeten uitleggen, het kost geen 17,1, het kost minimaal 22 miljoen en wellicht nog meer. Ons lijkt het verstandig om juist die stelpost wel een bandbreedte aan te geven en dat op te nemen. Dan kan het in de toekomst alleen maar meevallen. En dan hebben we niet iedere keer de discussie of het nu veel is of niet, want dan hebben we dat al die jaren consequent meegenomen. Dank u wel. De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Rödel: Ik val in herhaling. Wij adviseren om dat niet te doen op die manier. Ik hoor graag van de rest van de raad terug of die met u meegaat al dan niet. De financiële gevolgen als we van BENG naar ENG gaan. Daar kan ik geen antwoord op geven. U heeft een niet wenselijk antwoord ontvangen, zoals u aangaf, waar wij uit zijn gegaan van wat kost het in plaats van BENG om naar ENG te gaan. En u stelt nu, wat nu als wij straks nog van BENG naar ENG moeten gaan? Heb ik dat goed begrepen? Dat u het op die manier …? Dat kan ik nu niet noemen wat die extra kosten zouden zijn. Ik vind dat wel een heel groot risico, te weten dat de wetgeving eraan komt, om op dat gebied van duurzaamheid, de ambities die wij zelf hebben omarmd als raad, de opdracht die u daarmee aan het college heeft afgegeven, zou dat heel bijzonder zijn, als ik een ander advies zou geven.

De voorzitter: Mijnheer Bouwman. De heer Bouwman: Dank u wel. Wat ik daar eigenlijk mee bedoelde te zeggen of te vragen … Ik had net ook de discussie met de heer Lulofs daarover. Stel dat we nu voor BENG gaan bouwen en in 2030 is de wetgeving dat alle gebouwen dan ENG moeten zijn. Wat is het risico dat wij als gemeente worden opgelegd om dat BENG-gebouw dan uiteindelijk ENG te maken? Is dat een risico of komt dat niet op ons af? Want dat is, denk ik, essentieel als we het daarover hebben. Ik ben benieuwd of u daar iets over kunt zeggen. De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Rödel: Ik weet niet wat die wetgeving daarover zegt. Dit antwoord moet ik u schuldig blijven. Daar moeten we op terugkomen. Ik weet niet wat de wetgeving daarover aangeeft, op het moment dat je nu kiest als gemeente om voor BENG te gaan en het wordt in 2030 ENG, of je verplicht bent die kosten op je te nemen. Want dat is uw vraag. Wellicht kan ik daar zo nog antwoord op krijgen. De Thij. Laat ik daar eens even op ingaan. We zijn natuurlijk bezig met een haalbaarheidsonderzoek van De Thij. In dit IHP wordt uitgegaan van één schoolgebouw in een wijk en dat is ook ons standpunt. Wij willen één schoolgebouw in de wijk houden en dat schoolgebouw kan bestaan uit meerdere schoolsoorten die daarin zitten.

Voor het haalbaarheidsonderzoek De Thij hebben we dat uiteraard ook meegenomen en ook gekeken naar de basisscholen in de ruimte in het Thijcollege bij te plaatsen. Daarvan hebben wij gezegd, wij willen weten wat het verkeerskundig gaat doen. Daardoor is het haalbaarheidsonderzoek sowieso al vertraagd, omdat wij dat verkeerskundig onderzoek hebben gedaan. De uitkomsten zijn daarvan ook al gedeeld met het schoolbestuur, maar die willen ze nog nader bekijken. Dat advies was wederom negatief. Dat stel ik er wel bij. In het verleden hebben we dat ook al eens gedaan. Toen is er onderzocht of daar een campus kon komen. Heel veel jaren terug daar. Toen was het ook advies. En als je goed kijkt naar de ruimte om het Thijcollege heen, de parkeerproblematiek daar, de ruimte, dan kun je het al bijna zelf invullen. Maar uit het haalbaarheidsonderzoek is dat ook weer gekomen. En nu hebben wij gezegd naar aanleiding van het forum en wat u beiden heeft aangegeven – VVD en ook WG – van, kijk er nog maar eens goed naar, hebben wij gezegd. We gaan eerst die gesprekken aan met het Carmel, strategisch, om te kijken van, waar ligt nu precies overal de ruimte? Hoe kijken wij als gemeente daarnaar? Ook op het gebied van woningbouw en wat ik net aangaf.

En hoe past dat dan bij de strategische visie van het Carmel zelf? Dat leggen wij naast elkaar en dan gaan we er gesprekken over voeren en dat nemen we ook mee in het haalbaarheidsonderzoek. Dus dat betekent dat het haalbaarheidsonderzoek van De Thij wederom wat vertraging oploopt. Maar liever zorgvuldig dan snel, zoals u zelf al aangeeft. Dus bij dezen die toezegging. De voorzitter: Ik zag de heer Winkelhuis en dan kom ik bij de heer Van der Waal. Mijnheer Winkelhuis. De heer Winkelhuis: Dank je wel aan de wethouder. Die zorgvuldigheid, daar gaat het ons natuurlijk ook om. En wij snappen heel goed dat het met name qua verkeer, dat daar een probleem wellicht ligt. Maar voor elk probleem is een oplossing als je echt wilt. Die wil ik nog een keer graag nadrukkelijk aan u meegeven. Het is makkelijk om te zeggen, kan niet, want er is te weinig parkeerplek. Dan kunnen we ook op zoek naar iets anders. Want wij maken ons grote zorgen over de invulling van het hele gebouw van locatie De Thij. Dat is een prachtig mooi nieuw onderwijskundig gebouw. En als we die voor een belangrijk deel leeg laten staan omdat er gewoon geen leerlingen genoeg zijn, dan is het aan ons om daar dan invulling aan te geven. Dan gaan we harken om dingen erbij te krijgen. En daar kan ik niet zo goed tegen.

De voorzitter: Dan ga ik naar Van der Waal. De heer Van der Waal: Voorzitter, de wethouder had het over een verkeerskundig onderzoek. Ik heb niet in beeld welke onderdelen daar bekeken zijn. Waar ik aan denk bij een lagere school, dat in de loop van de eerste tot en met de zesde klas, zoals dat vroeger heette, tegenwoordig heet dat groep 3 tot en met groep 9 of daaromtrent weet ik veel. Mevrouw Rödel: Acht. De voorzitter: Alle ouders reageren. De heer Van der Waal: Die leerlingen moeten in de loop van de tijd naar school leren fietsen. Naar een doel leren fietsen. Als ik me voorstel hoe ze vanuit de bebouwde omgeving van De Thij – Welke laan is dat? De Thijlaan waarschijnlijk – die moeten oversteken, dan zie ik daar grote gevaren voor de leerlingen. Komt er dan een klaar-over voor fietsers of wat dan ook? Daarnaast denk ik, dat we niet vastzitten aan het gebouw van het Thijcollege, want dat gebouw is prima om te zetten in een bedrijfsverzamelgebouw. Ik noem maar even iets. Dus laten we daar open denken, zowel van mijn kant als van de andere kant. Wat doen we met de scholen in De Thij? Laten we niet ons alleen maar focussen op dat ene Thijcollege. De voorzitter: Ik ga naar de wethouder. De wethouder. Mevrouw Rödel: U mag van mij aannemen dat alle locaties op De Thij waar enigszins wat mogelijk is, in beeld worden gebracht. Ik ben blij dat u zo open-minded denkt.

En ja, verkeersveiligheid is heel erg van belang bij schoolgaande kinderen. En het is klas 1 tot met 8 vroeger en nu is het groep 1 tot met 8. Wel op een andere manier. De voorzitter: Gaat u verder, wethouder. Mevrouw Rödel: Klas 1 tot en met 6, zo was het. U heeft gelijk. Even kijken. D66 was ik gebleven. Kunnen scholen meer bijdragen? Dat gesprek komt iedere keer terug. Wij kijken naar wat wettelijk toegestaan is, ook weer per project. Dan gaan wij de gesprekken aan van, wat willen scholen graag ook op gebied van duurzaamheid? Noem maar op. Invulling van de school en er rondomheen. En dan kijken wij ook wat die bijdrage mag zijn volgens de wet en wat de school ook bij kan dragen. Dus daar kijken we met maatwerkogen naar. Van buurtgemeenten. Volgens mij kunnen wij daar geen bijdrage van eisen. Dus nee, dat kan niet. Zij leveren leerlingen en per leerlingenaantal worden lumpsummen bepaald en wordt, volgens mij, ook gekeken wat er in het gemeentefonds wordt gestort door het Rijk. Daar moet ik ook nog even een bevestiging op krijgen van mijn collega’s achter of ik hier het goede zeg. Maar volgens mij is dat zo. Wordt er bij de prognoses rekening gehouden met toename van de bevolking? Tot nu toe zien wij alleen maar afname in de prognose, dus daar wordt nog geen rekening gehouden met de toename.

Heeft u nog steeds de ambitie om te groeien als gemeente? Die ambitie hebben wij nog steeds. Dat is ook, volgens mij, heel duidelijk uitgelegd waarom dat nodig is. Om voorzieningen in stand te houden en onder die voorzieningen hebben wij onze mooie schoolgebouwen in stand te houden om goed onderwijs te geven aan die kinderen en daarbij hopen wij op groei. Maar daar is veel meer voor nodig dan alleen onderwijshuisvesting. Onderwijshuisvesting en locaties en ruimtes zijn nodig indien wij die groei kunnen bewerkstelligen. En dat komt in een ander document weer terug, waar vast nog veel discussie over volgt. De voorzitter: Mijnheer Van der Waal.

De heer Van der Waal: Voorzitter, dank u wel. Oldenzaal lijkt zich te focussen op het groeien naar veertigduizend. Dan moet er toch eerst een goede samenwerking gaan gebeuren met de buurtgemeenten. Maar die hebben we niet eens nodig, want er is een Woondeal Twente, zoals ik begrepen heb. Dan komen er in Twente honderdduizend mensen bij en dat zal ongetwijfeld ook in de gemeenten Oldenzaal, Dinkelland, Losser, weet ik allemaal wat, onze buurgemeenten landen en die leerlingen willen ook ergens naar school en dat zal voor een deel ook naar de Oldenzaalse scholen toevloeien. Wordt daar rekening mee gehouden? Dat was eigenlijk de inhoud van de vraag. De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Rödel: Dat is een iets andere inhoud dan de vraag om een bijdrage van de gemeente financieel. Want volgens mij stelde u die vraag. Er wordt rekening gehouden met groei en daar houden we rekening mee op de manieren dat we gebouwen die wij nu nieuwbouwen of vernieuwbouwen flexibel maken. Op die manier wordt rekening gehouden met de groei. Wij hopen van harte dat u gelijk heeft en dat ze in groten getale naar Oldenzaal toekomen, zodat wij nog meer kunnen investeren in betere voorzieningen en onderwijshuisvesting dan we al hebben en doen. GroenLinks had ik verder geen vragen van. De voorzitter: Ik zie nog een interruptie van de heer Bouwman. Mijnheer Bouwman. De heer Bouwman: Dank u wel.

We gaan dus tot 2050, tijdvak vijf behelst dit IHP. Een doorkijk daarna. En die groeiambitie willen we dan ook bewerkstelligd hebben. Maar ergens gaat dan de schoen wringen. Want we hebben die bevolkingsgroei die het college graag wil, maar het IHP gaat nu uit van een krimpscenario, tenminste niet op basis van die groei. En dan ben ik toch benieuwd welk risico's heeft dat op het moment als we zicht krijgen op die groei? Hebben we hier uiteindelijk met 132 miljoen gaan rekenen, maar … De voorzitter: De wethouder. Mevrouw Rödel: Ik vind dat een hele terechte vraag. Wanneer wij zicht krijgen op die groei, hebben wij weer een heel mooi ijkpunt waar wij opnieuw gaan herijken. En dan nemen we die groei uiteraard mee en onze herijking van deze mooie onderwijshuisvesting. Dus dan wordt u op uw wenken bediend. De voorzitter: Gaat u verder, wethouder. Mevrouw Rödel: Even kijken. De heer Maartens verder geen vragen. De heer Van der Waal. Volgens mij heb ik de vraag ook beantwoord. PvdA geeft heel nadrukkelijk aan, waar ik het helemaal mee eens ben en wij als college natuurlijk ook, de maatschappelijke functie in de wijk en welzijn en zorg samen laten komen tot een plek. Daar ook ruimte voor beschikbaar stellen. Heb ik dat goed gehoord? Dat betekent ook wel iets in de kosten, dus daar moeten we het dan ook per project over hebben. De voorzitter: Mijnheer Lulofs.

De heer Lulofs: Maar die is natuurlijk ook ingegeven doordat we met die leerlingenaantallen steeds dat harmonicamodel hebben. De ene keer is het meer, de andere keer wordt het minder. En dan kun je met die maatschappelijke functies die ruimtes beter benutten. Dus dan krijg je een efficiënter gebouw. De voorzitter: De wethouder.

Mevrouw Rödel: Helemaal mee eens. Volgens mij heb ik zo goed als alle vragen beantwoord. Ik laat het hier graag even bij en anders komen we in tweede termijn er vast op terug. De voorzitter: Helemaal goed. Ik ga even kijken of er behoefte is aan een tweede termijn. Er is veel geïnterrumpeerd bij de wethouder. Volgens mij zijn heel veel dingen behandeld, maar ik kijk nog even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Ik kijk allereerst, want ik gebruik dezelfde volgorde als zonet, bij SO. Geen behoefte aan de tweede termijn. De VVD, mevrouw Nevels, niet behoefte. De WG, mijnheer Winkelhuis? Gaat uw gang. Oké, maar ga ik nu eerst naar de heer Winkelhuis en dan kom ik weer bij u, mevrouw Nevels. Mijnheer Winkelhuis. Gaat uw gang. De heer Winkelhuis: Dank u wel. Er is toch een vraag blijven liggen, mevrouw Rödel. Dat ging over de Potskampstraat, over die ruimte die daar overblijft. Of u al in gesprek bent met Twents Carmel over welke invulling daar komt. U heeft gehoord hoe wij over het praktijkonderwijs denken. Mocht hij daar dus in onze ogen niet naartoe gaan, dan hebben we daar een knots van een ruimte over gezien de getallen die we voorgelegd hebben gekregen. En ik had nog de vraag gesteld over de Lyceumstraat. Daar kunnen we lezen dat er in 2034 2434 vierkante meter bvo over is, terwijl we daar nieuw gaan bouwen, zal ik dan maar zo zeggen.

Dat vonden wij een beetje vreemd. Dus graag daar een reactie op. Dan gelijk maar even BENG en ENG. Naar aanleiding van de beantwoording van de vraag daarover van de wethouder denken we dat we inderdaad verder kunnen gaan met ENG, omdat u ons aangeeft dat per project we nog nadrukkelijk aan zet zijn om het daar nog eens een keer te bekijken of het dan BENG of ENG zou moeten worden. Dus wat ons betreft kunnen we daar mee instemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nog even weer terug naar de VVD. Mevrouw Nevels. Mevrouw Nevels: Dank u wel. Ook wij hebben naar de beraadslaging geluisterd en ook naar de wethouder. Bedankt voor de antwoorden. Maar ik heb één vraag onbeantwoord of niet beantwoord gezien. Dat gaat om het meenemen van de buurt en de wijk waar eventueel nieuwe of aangepaste gebouwen komen. Dan gaat het misschien met name wel om de gevel. Daar wil ik nog graag even een antwoord op hebben. De voorzitter: Ik kon u niet helemaal goed verstaan. Mevrouw Nevels: De gevel. De voorzitter: Precies. Ik ga nu naar de heer Lulof. Mijnheer Lulofs. De heer Lulofs: Ik geef nog even antwoord op deze vraag die net gesteld was. Dat doe ik ook even namens mijn toekomstige fusiepartner zonder dat we overleg hebben gehad. We hebben geen behoefte om aan alle onzekerheden die benoemd zijn in dit IHP, om daar nu in één keer wel een prijskaartje aan te hangen.

Laten we in ieder geval die bestendige gedragslijn die we hebben vanaf het begin, laten we die gewoon in stand houden. En dat werkt, denk ik, het allerbeste. Op het moment dat die kosten in zicht komen, dan zijn we toch als raad aan de bal en dan moeten we gaan beslissen of we wel of niet akkoord gaan met dergelijke uitgaven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar het CDA. Mijnheer Maartens, nog behoefte aan een tweede termijn? Niet. Mijnheer Van der Waal. De heer Van der Waal: Voorzitter, ik ben het fundamenteel oneens met de laatste inbreng van de heer Lulofs. Ik vind, als kosten van tevoren bekend zijn, in ieder geval kostenposten bekend zijn, dat

daar een ordegrootte van bekend moet zijn, anders weten we niet waar we het over hebben. Dat staat even los van ons akkoord voor het IHP. Maar ik maak me heel erg zorgen over onbekende kosten die best wel uit de hand zouden kunnen lopen. De voorzitter: Dank u wel. En dan tot slot GroenLinks. Nog behoefte aan de tweede termijn? Niet het geval. Dank u wel. Dan ga ik weer terug naar de wethouder. Mevrouw Rödel. Mevrouw Rödel: Ik kom even terug op de vraag betreffend de Potskampstraat. Daar kan ik niet anders antwoorden dan dat we dat meenemen in de besprekingen. U geeft aan praktijkonderwijs in de Potskampstraat. Volgens mij is dat nog geen algemeen bekend gegeven, dus wij gaan het meenemen in de bespreking en dan hoort u vanzelf. De voorzitter: Mijnheer Winkelhuis. De heer Winkelhuis: Ik verwijs naar onze brief van 2022, waarin wij zeggen van, mocht daar überhaupt over nagedacht worden, weet dat onze fractie daar geen voorstander van is. En wij hopen dat meer partijen daar ook zo over denken en dat zou betekenen dat je dat in de gesprekken die je met het Twents Carmel gaat hebben nadrukkelijk mee moet geven. Maar dat betekent ook gelijk dat er een bepaalde invulling van het Twents Carmel College Potskampstraat niet gebeurt. En dan moeten we weer verder denken. En dat was de reden dat we die vraag hebben gesteld. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Rödel.

Mevrouw Rödel: Helder. De buurtwijk meenemen in participatie van schoolgebouwen en u bedoelt hier met name ook De Drie-eenheidschool. Daar doelt u op. Daar heb ik ook in het forum beantwoord dat wij dat zeker doen. Sterker nog, dat nemen we echt nadrukkelijk mee ook in het raadsvoorstel wat voor komt te liggen van, hoe gaan wij die participatieroute aanvliegen met die buurt? Want dat is zeer van belang. Die toezegging heeft u ook gehad. En dat geldt natuurlijk ook voor alle toekomstige projecten waar wij de uitstraling van een school ook belangrijk vinden in die wijk en in die buurt. Voor wat betreft de Carmel- en Lyceumstraat. Op dit moment zijn ze bezig met de voorbereiding en de voorbereidingskrediet. Dan komen we terug met een berekening waar opnieuw naar de prognoses wordt gekeken. Dan kan ik u daar een wat helderder antwoord op geven dan op dit moment. Mochten we ruimte over hebben, dan bouwen we wel op de groeiambities die we hebben. De voorzitter: Dat was het wethouder? Ik kijk even rond. Ik beschouw de tweede termijn ook als beëindigd en daarmee ook de beraadslagingen. Ik kijk even rond. Ik breng zo dadelijk als eerste het amendement in stemming. Maar is er nog behoefte aan een stemverklaring? Dan kan dat nu. Niet? Ik zie in ieder geval de heer Bouwman namens SO. Mijnheer Bouwman. De heer Bouwman: Even ter verduidelijking.

Gaat het om een stemverklaring voor het amendement of voor het IHP an sich? De voorzitter: U mag beide doen in één keer. De heer Bouwman: Dan spreekt voor zich dat wij voor het amendement gaan stemmen. En wij zullen zo meteen tegen het IHP stemmen en dan wil ik benadrukken dat wij absoluut voor goede schoolgebouwen zijn. Dat daar geen misverstand over bestaat. Maar wij kijken toch fundamenteel anders aan tegen hoe je risico's in de toekomst managet en dat hadden we toch op andere manier gezien. Hebben we net voldoende over uitgeweid.

De voorzitter: Dank u wel. En dan kijk ik even rond. Verder niet? Dan breng ik allereerst het amendement in stemming. Het amendement van SO wat gaat over BENG en ENG. U heeft het allemaal toegestuurd gekregen. U kunt uw stem nu uitbrengen. We zijn met 20, dus dan kunt u snel tellen. 2 voor, 18 tegen. Daarmee is het amendement verworpen. Dan breng ik het voorstel zelf in stemming. U kunt uw stem uitbrengen over het integraal huisvestingsplan, zoals ook is ingediend. Het is niet geamendeerd, dus verder niet gewijzigd. U kunt uw stem uitbrengen. Wederom het zijn 20 raadsleden die hun stem mogen uitbrengen. En u ziet hier 2 tegen, de rest, dus 18 voor. Daarmee is het voorstel aangenomen. C(onform)-voorstellen D(irecte)-voorstellen 8. Toetreding gemeente Borne tot centrumgemeenteregeling I&IT Hengelo De voorzitter: Dat betekent dat ik naar het volgende onderwerp op de agenda kan. Dat betreft – het is een direct voorstel – toetreding van de gemeente Borne tot de centrumgemeenteregeling I&IT Hengelo, zoals u hebt kunnen lezen. De gemeente Borne wil aansluiten bij de ICT-samenwerking met Hengelo, Oldenzaal, Haaksbergen en de sociale werkvoorziening SWB. Daar moeten de raden nog wel mee instemmen. En u is gevraagd om geen zienswijze in te dienen. Ik kijk even rond of hierover het woord gevoerd wil worden. Dat is niet het geval. Iemand een stemverklaring? Ook dat is niet het geval.

Dan kunt u nu uw stem uitbrengen. 20 voor, 0 tegen. Daarmee is het voorstel aangenomen. Dank. 9. Zienswijze begrotingswijziging GBT De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 9. Dat is de zienswijze begrotingswijziging GBT, het Gemeenschappelijk Belastingkantoor Twente, dat ligt voor. Ik kijk even rond of er iemand het woord hierover wil voeren. Dat is niet het geval. Nog behoefte aan een stemverklaring? Ook dat is niet het geval. Dan breng ik het voorstel zoals voorligt in stemming. U kunt uw stem uitbrengen. U ziet het wederom 20 voor, 0 tegen. Daarmee is het voorstel aangenomen. 10. Afscheid raadsgriffier Hans Brokers De voorzitter: Daarmee kom ik tot het tiende agendapunt. Daarvoor wil ik even kort schorsen om wat wijzigingen aan tafel aan te brengen. Dus wat mij betreft even vijf minuten schorsen. Ik schors de vergadering. [schorsing] De voorzitter: Als ik iedereen weer mag verzoeken om plaats te nemen, dan wil ik met het volgende agendapunt verdergaan. Dank u wel. U ziet het. We hebben een klein changement gehad. Bij dezen wil ik u ook vragen of u instemt dat een relatieve buitenstaander zo dadelijk ook even kort – of lang, dat zullen we wel merken – het woord voert in de formele raadsvergadering. Dus ik hoop dat u daarmee in kunt stemmen. Dan heb ik het natuurlijk over de heer Hans Brokers. Ik zie iedereen instemmend knikken. Dan gaan we dat zo doen.

Dan ga ik even naar het spreekgestoelte om mijn bijdrage te leveren. Geachte aanwezigen, beste Hans, beste Marry en beste Theo. Mooi dat je aanwezig kon zijn bij het afscheid van onze Hans. Ik heb wat dingen opgeschreven om niets te vergeten, dus die pak ik er even bij. Druk ik even op vergroten. Gelukt. Ik heb – Dat is misschien wat gek. Ik heb ze niet ingepakt, want dat deed jij ook altijd, Hans, bij het moment dat een raadslid of een

wethouder, een bestuurder vertrok – wat boeken meegenomen en ik zal alvast vertellen: dit is het mooiste boek, volgens mij, wat er bestaat. To kill a mockingbird. Ik weet niet of je hem al hebt, maar het is echt, als u hem zelf nog niet heeft in uw boekenkast, een absolute aanrader. Hier staat mijn held in. En als je het hebt over helden, dan kom ik ook bij Stephen Fry. Er zijn van die mensen die zo lang meedraaien, dat ze niet alleen geschiedenis hebben meegemaakt, maar zelf onderdeel van de geschiedenis zijn geworden. En Hans, daar ben jij een voorbeeld van. In 2002 werd Hans griffier van de gemeenteraad van Oldenzaal en dat is dus nog voor het tijdperk van Teams-meetings, iPads en moties per mail. Dat was een tijd waarin raadsleden nog met raadsvoorstellen op papier werkten en notulen werden uitgeprint. Maar voordat ik het over Hans heb, even een klein mini-college. Het woord griffier komt uit het Frans en het Latijn. Dan hoop ik dat ik het goed uitspreek. Greffe en graphium, wat zoiets betekent als schrijven met een metalen pen. In de middeleeuwen zat een griffier – is niet alles veranderd – naast de machtige vorst of magistraat om alles nauwgezet op te tekenen. Anno 2025 zit de griffier niet naast een vorst, maar zeker niet minder naast een voorzitter.

En moest hij vooral zorgen dat de PowerPoint goed doorklikt, het amendement op de juiste plek staat en dat geen raadslid per ongeluk iets buiten de agenda probeert te behandelen. Het lijkt een andere wereld, maar eigenlijk is er niks veranderd. De griffier bewaakt nog steeds de orde, al is zijn pen nu vervangen door een laptop en altijd zat daar Hans. Hans, stoïcijns, glimlachend, met zijn pen, map en die blik van, ik weet precies hoe dit afloopt. Wie Hans alleen kent als een rustige procesbegeleider, heeft waarschijnlijk nog nooit een vergaderstuk verkeerd aangeleverd. Want ja, ook die Hans is er: heeft een korte lont als het proces niet loopt zoals het hoort. Dan gaat de stem een octaaf omhoog, de blik wordt scherp en iedereen in de buurt weet: er is iets niet in de haak. En eerlijk is eerlijk, dat heeft ons allemaal scherp gehouden. Want als Hans eenmaal in de modus stond, dan was het alsof je een bestuurlijke stoomwals naderde. Er was geen ontkomen aan. Het proces moest kloppen. Punt. In de afgelopen 22 jaar heeft Hans meer college- en raadsleden zien komen en gaan dan Oldenzaal stadsprinsen heeft gekend. Hij bewaakte het proces, maar ook de cultuur van de raad. Zorgvuldig, respectvol en niet zonder humor, dus met humor. Achter die serieuze blik schuilt een droogkomische geest en soms ook iets van Atticus Finch, de advocaat uit To kill a mockingbird.

Net als Atticus verdedigde Hans niet een persoon, maar een principe. Rechtvaardigheid en orde. Ook als niemand in de zaal nog precies wist waarom we ooit begonnen waren, bleef hij pal staan voor de regels, voor de raad en voor de idee dat democratie werkt, mits je het goed opschrijft. En net als in het boek geldt bij Hans: het geweten is niet iets waarover gestemd wordt. De wet van Hans luidde: griffier tegen de chaos en de griffier wint altijd. Maar Hans was niet alleen de jurist van het gezonde verstand, hij was ook de held van de vergadering. Daarom, Hans, het andere boek van Stephen Fry, Helden. Want net als de Griekse goden had jij ook je menselijke trekjes. Licht ontvlambaar, scherp van tong, maar met een hart dat klopte voor de zaak. En eerlijk is eerlijk, als de gemeenteraad soms een Grieks drama leek, dan was jij onze Odysseus, degene die koers hield ondanks sirenes, stormen en amendementen die van links en rechts kwamen. Of soms uit het midden. Wat weinig mensen beseffen, een goede griffier zorgt dat de raad zijn werk kan doen. Zonder dat je steeds merkt dat hij er is. Hans was vaak die stille motor. Hij begeleidde nieuwe raadsleden alsof hij een persoonlijke GPS was, hij vertaalde wollige discussies naar werkbare besluiten, hij wist wanneer je even moest duwen en wanneer je beter even niets kon zeggen. Maar als er iets niet klopte, dan was Hans er.

Niet naast, maar middenin en meestal – ik zei het net al – had Hans gelijk. Hans, je hebt Oldenzaal niet alleen bestuurlijk zien veranderen, je hebt die verandering mede vormgegeven. Onder jouw griffierschap is de raad professioneler geworden, zelfstandiger en stevig gepositioneerd. En je bleef trouw aan dat ene principe dat je kenmerkt: de raad is van de raad. Niet van het college, niet van de griffie, maar van de volksvertegenwoordigers zelf. Daarom krijg je van mij dus twee boeken. Het ene, To kill a mockingbird, omdat jij, net als Atticus Finch altijd hebt gestaan voor wat rechtvaardig is. Het andere, Helden, omdat jij, net als de figuren van Stephen Fry, hebt bewezen dat heldendom niet schreeuwt, maar stil werkt in de schaduw van het spektakel, gewapend met niets meer dan een

agenda en een vlijmscherpe pen. Hans, je hebt in 22 jaar niet alleen notulen geschreven, besluiten begeleid en processen bewaakt, je hebt een cultuur gevormd. Je hebt ervoor gezorgd dat onze lokale democratie hier in Oldenzaal niet ontspoorde in bestuurlijke chaos. Of eerlijker gezegd, dat ze als ze dreigde te ontsporen, snel weer op de rails stond. Vaak met een zucht, een blik of een bescheiden interventie van jou. Je bent de griffier die het bestuur van Oldenzaal niet snel vergeet. En als ooit iemand vraagt, wat doet de griffier eigenlijk? Dan is het antwoord simpel. Een griffier doet wat Hans doet. Dank je wel, Hans, voor je scherpte, je humor en je betrokkenheid. Je was geen passant, je was en bent een instituut. Dank je wel. Good goan. Dan is de volgende spreker Leon Lulofs, de nestor van de raad en voorzitter van de Werkgeverscommissie. De heer Lulofs: Je kunt zien, we hebben ze wel ingepakt. Relatieve buitenstaander, beste Hans, Marry, namens de raad is het aan mij de eer om een klein woord van dank uit te spreken. Na 36 jaar voor de gemeente, waarvan 22 jaar als griffier van de Oldenzaalse gemeenteraad te hebben gewerkt, is het dan nu echt tijd om met pensioen te gaan.

Hans, in die 22 jaar heb je verschillende gemeenteraden, raadsleden en fractieondersteuners, de digitalisering van stukken en besluitvorming, meerdere burgemeesters, gemeentesecretarissen en vele verschillende wethouders meegemaakt. Werd net al even aangehaald door mijn voorganger. Wij hebben je allemaal leren kennen als een zeer kundig en betrokken raadsgriffier, zowel op gemeentelijk als regionaal niveau. Jij gaf leiding aan de griffie, waarbij je erg gericht was op dienstverlening en ondersteuning van de raadsleden. Altijd en zelfs met name in de weekenden voor de begroting en kadernota kon er een beroep op je kennis en kunde worden gedaan als er hulp nodig was bij het schrijven van moties en amendementen. Jij zorgde er altijd voor dat de stem van de raad te horen was, zelfs ten tijde van corona en het digitale raadsvergaderen. Daarnaast was je inzet tijdens de burgemeestersbenoemingen onmiskenbaar. Je hield altijd de grote lijn in de gaten en zorgde daarbij dat aan alle wettelijke eisen en schriftelijke vastleggingen rondom de benoeming werd voldaan. Ook bij de uitjes naar de partnergemeente Rheda-Wiedenbrück was je altijd van de partij. Je was altijd een prettige reisgenoot en zeker ook aan het schap. Marry, is echt waar. Het was af en toe cabaret. Naast het werk hebben we bij deze bezoeken en selectieprocedures ook meerdere gezellige uren met elkaar doorgebracht.

Jij hebt de afgelopen 22 jaar je stem weten te drukken op de Oldenzaalse raad en griffie. En altijd in alles met een vleugje van jouw Amsterdamse humor. Maar zeker ook met een bepaalde nadrukkelijkheid. Dat werd net al benadrukt door de heer Welman. Hiervoor willen we je als raad bedanken. En ook nu zie ik weer een glimlach op je gezicht. Maar dat zal wel te maken hebben met het resultaat van Ajax gisteren hier in Twente. Maar nu is het tijd om samen met je vrouw Marry te gaan genieten van je pensioen. Als raad hebben we een passende attentie voor je samengesteld en we hopen dat je daarvan kunt genieten. Hans, nogmaals bedankt. Het ga je goed. We hebben een zeer lastige selectie gehad met de boeken. Je moet nooit met een Feyenoord-fan cadeautjes gaan uitzoeken voor een Amsterdammer. Dat is echt lastig. Maar we zijn eruit gekomen. En om het niet alleen bij boeken te laten, willen we je ook dit aanbieden. Pas op, het is breekbaar. De voorzitter: Dan komen we bij de laatste spreker van vanavond. Ja Hans, dat ben jij. Tenminste als je daar gebruik van wilt maken. Maar jou kennende … Hans, ga je gang. De heer Brokers: Het is even wennen. Kijk, gepensioneerd. Ook dat nog. Ik denk dat het goed is, dat dat erbij staat. Want anders denken ze, hoort die bij de gemeente? Daar is het dan. Het werd net al gezegd. Als griffier ben je op veel zaken voorbereid, maar op dit moment dus niet.

Afscheid nemen is altijd lastig. Maar ik ben blij dat ik mijn werkzame periode in Oldenzaal nu kan afsluiten en hier zelf in levenden lijve aanwezig kan zijn. Het is ongebruikelijk dat de griffier spreekt. Het werd net ook al even gezegd en dat werd gememoreerd en u heeft daar toestemming voor gegeven. Mocht de voorzitter dan nu een punt horen, dan is dat onjuist. Ik maak graag van de gelegenheid gebruik om

toch nog even kort tot jullie te spreken. Allereerst bedank ik de voorzitter, de heer Welman en de voorzitter van de werkgeversdelegatie, de heer Lulofs voor de woorden die namens de raad tot mij gericht zijn. Alles wat zojuist gezegd is, is juist. Niet overdreven. En dat zeg ik natuurlijk in alle bescheidenheid. En met een kleine knipoog. Ooit zei iemand in dit stadhuis: jij hebt altijd gelijk. Toen heb ik de persoon geprezen om zijn opmerkingsvermogen. Het is mooi om een Boeskoolmenneke te ontvangen. Ik was even bang dat het mogelijk een replica zou worden van Blote Nell, want die concurreert inmiddels met dit Boeskoolmenneke en dobbert in de vijver bij het Kalheupinkpark. Maar het Boeskoolmenneke staat beter bij de open haard dan Blote Nell, denk ik. Het Boeskoolmenneke – ik had er natuurlijk al over nagedacht dat het mogelijk zou komen – is een ontwerp van Jan Kip uit 1963. Daarmee is het menneke drie jaar jonger dan dat ik ben. Maar hij is wel langer aan Oldenzaal verbonden. Immers, ik kwam pas in november 1990 in dienst van de gemeente. En voor die tijd – en nu wordt het een pijnlijk moment, moeten jullie me niet kwalijk nemen – had ik nog nooit van Oldenzaal gehoord. Inmiddels weet ik iets meer van Oldenzaal en de omgeving en de specifieke gebruiken. Het was Marry die mij naar Twente lokte.

En na enig aandringen, ik wil niet zeggen dat ik gevraagd ben, overigens zonder druk, ging ik akkoord en reed de verhuiswagen deze kant op. Gelukkig wist ik Marry aan mijn zijde en leerde ze me de gebruiken van de streek kennen. Ik moet zeggen, ik ben inmiddels gewend en het is goed toeven. En ik heb het ook heel lang volgehouden met iedereen. Dus dat zegt iets. En de anderen ook met mij. Marry is dus de aanleiding voor mijn aanwezigheid hier. Mocht u klachten hebben over mijn aanwezigheid over de afgelopen 36 jaar, dan moet u echt bij haar zijn. En Marry, dan sta je er alleen voor, maar gelukkig is ook Joke Nieuwenhuis, toen presidiumlid, aanwezig. En die heeft er ook voor gezorgd dat ik hier als griffier nu sta of tenminste als griffier afscheid neem. Dus mochten jullie klachten hebben, Marry en Joke Nieuwenhuis. Ik kan er namelijk niks aan doen dat ik in de Randstad geboren ben en een belangrijk deel van mijn jeugd daar heb doorgebracht. En ook de Randstad koester ik nog steeds. Ik had nog een opmerking over Ajax willen maken, maar na gisteren zie ik daarvan af. Bij afscheid hoort ook terugkijken. De vorige sprekers hebben dat zojuist al gedaan, dus ik zal niet alles herhalen. Zou ook veel te lang duren, als je gaat terugkijken op de afgelopen 36 jaar.

Ik ga jullie op dit moment niet vervelen met een uitgebreid betoog over lokale democratie, inwonersparticipatie of invloed van sociale media. Op dit moment zitten jullie daar niet op te wachten om mijn mening hier nogmaals over te horen. Dat heb ik genoeg gedaan in de afgelopen 23 jaar. Zoals eerder gememoreerd, ben ik begonnen bij de sociale dienst aan de Wilheminastraat. Vervolgens met wat tussenstops in de verschillende functies naar hoofd bedrijfsvoering en in maart 2003 benoemd als interimgriffier en op 29 januari 2024 definitief als gevolg van de Aanpassingswet dualisering gemeentebestuur. En dan kom ik nu op het raadsbesluit van destijds. In het raadsbesluit stond omschreven dat de griffier samen met de voorzitter van de raad vorm gaat geven aan het dualisme. En dat de wet een personele unie uitsluit tussen de griffier en de secretaris. Tot dat moment zat de gemeentesecretaris in het college en ook in de raad. En de raad, zo bepaalde de wet, gaat over de aanstelling van de griffier en het griffiepersoneel. Verder is de wetgever summier geweest bij de verdere uitwerking ervan en dat hebben we met zijn allen geweten. Ik heb daar met wisselende successen een bijdrage aan kunnen leveren. Ik mocht voorzitter zijn van de griffierskring Overijssel en de kringgriffiers in Twente en de ondersteuning van de Twenteraad, een platform van samenwerking van de gemeenten in Twente.

Een nuttig instrument als het gaat om de omgeving. En namens de griffiers van Overijssel mocht ik namens die groep weer zitting nemen in de VNG Overijssel. Werken in het openbaar bestuur en voor de democratie is een hoog goed, maar ook een constante zoektocht in wisselwerking met de omgeving die constant verandert en door de tijd andere eisen stelt. Als griffier zit je constant in dit uitdagende krachtenveld. Want zeg nu eerlijk, de griffier is de enige ambtenaar die meerdere bazen heeft. In het geval van Oldenzaal 23. Dat moet dus wel een lastig persoon zijn als je 23 bazen nodig hebt. En in het geval van Oldenzaal ook nog eens verdeeld over zeven fracties, die allemaal rekenen op de steun van de griffie en op de achtergrond een college met de ambtelijke organisatie in

hun kielzog. Het werd een mooie ontdekkingsreis, die ik eigenlijk vanaf het eerste uur met een korte onderbreking van haar kant met Petra en later met Ine langjarig heb mogen doen. Ik dank in het bijzonder Petra en Ine voor de plezierige samenwerking in de afgelopen jaren. We stonden elkaar altijd half en wisten van tijd tot tijd de vele ballen in de lucht te houden en gebruikten daar ook gewoon, als het nodig was, de weekenden voor. Later is Romy hierbij gekomen als plaatsvervangend griffier en voor de raadscommunicatie. U zag haar net nog wel weer even voor de foto's, dus die komen ergens terug. Tijdens mijn afwezigheid wegens ziekte koos Ine helaas voor een andere baan. Deze plek is inmiddels ingenomen door Wes als plaatsvervangend griffier. Wes doet ook de ICTondersteuning binnen de griffie. Ine, Petra, Romy en Wes hebben de griffie in de afgelopen periode tijdens mijn afwezigheid draaiende gehouden. Dank daarvoor. Jullie zijn prima collega's. Inmiddels is door uw raad Coen Hartendorp benoemd als raadsgriffier. Coen, veel succes. Ik heb er vertrouwen in. Het griffievak is je niet vreemd en je hebt goede collega's. Succes met het verder vormgeven aan de griffie en de ondersteuning en samenwerking met de gemeenteraad. En natuurlijk, als je mensen gaat bedanken, is er altijd een gevaar dat je mensen vergeet. Maar deze dank gaat natuurlijk uit naar eenieder om mijn heen.

Marry, mijn familie, de familie van Marry, de verschillende groepen van raadsleden in de afgelopen 23 jaar en de collega-griffiers. Inmiddels is er ook een gepensioneerde groep van griffiers. En daar gaan we van tijd tot tijd mee wandelen. Afgelopen vrijdag heb ik dat nog mee mogen maken. En we hebben het erover gehad dat in onze tijd toch alles beter was. Dank ook aan de burgemeesters. De heer Schouten is hier eveneens aanwezig. De presidia, de werkgeversdelegaties, de verschillende colleges, de ambtelijke organisatie en last but not least de collega's van de bodedienst. Dank jullie wel. Jullie stonden altijd klaar. En dan tot slot. Eén vraag kreeg ik de laatste tijd wel een beetje veel. Kennelijk is dat een leeftijdsdingetje. Wanneer ga je met pensioen? Wordt het niet eens tijd? Denk aan je gezondheid. Ik heb daar een keer op geantwoord, “Ik hoor tot het meubilair. Als jullie dat gaan vervangen, dan ga ik ook.” Ik hoop dat het toeval is. Maar er lag heel snel een voorstel aan de gemeenteraad om niet alleen het meubilair te vervangen, maar een hele make-over van het stadhuis. De weg naar mijn vertrek leek op een soort van escape room waar de uitgang niet direct gevonden kon worden. Dit werd veroorzaakt en afgewisseld door mijn gezondheid. Wellicht heimwee, betrokkenheid en melancholie. Maar vandaag is het zover. Morgen kijk ik terug op de goede oude tijd.

Na 36 jaar Oldenzaal is het voor mij tijd om te gaan. Lang genoeg gesproken, tijd voor een borrel. Het ga jullie goed. Ik zal het missen. Dank je wel. 11. Sluiting De voorzitter: Dat laatste laten we ons in Oldenzaal maar één keer zeggen, dus ik sluit de vergadering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 10 november 2025, de griffier,

de voorzitter, {{esl:Signer2:Capture:size(250,55), offset(-50,-6)}}

C.H. Hartendorp

P.G. Welman