Themabijeenkomst 24 juni 2026
Wat er is gezegd
▶ 0:00:33Oh ja. Dames en heren raadsleden,. Er is ons op het hart gedrukt dat wij echt om 7.30u moeten stoppen, want dan wordt de zaal even omgebouwd voor uw eerstvolgende raadsvergadering. Dus ik wil u uitnodigen om. Onze presentatie te beginnen. Voor degenen die mij nog niet kennen ik ben Elias de Haan. Ik ben de voorzitter van uw rekenkamercommissie. En naast mij zit Hadewych van Kampen en zij is de onderzoeker of onderzoekster. Hoe zeg je dat tegenwoordig? Maakt niet uit, dat maakt niet uit. Onderzoeker. Van dit onderzoek Fijn dat u met zovelen bent. Heel praktisch.. U hebt. Ons onderzoek. Digitaal ontvangen en. Wellicht misschien
▶ 0:01:36even kunnen voorbereiden. Even kunnen inlezen. Wij geven nu 111 hele korte samenvatting. Van het onderzoek naar erfgoed beleid en we gaan. We geven u graag de gelegenheid om ons vragen te stellen. Ik denk dat dat het belangrijkste voor vandaag is. Uhm. Zomaar snel uh beginnen. Uh. Ik kijk even naar de techniek. Hoe? Hoe gaat de volgende sheet zometeen?. Moet ik m'n hand opsteken of. Bij de eerste spreker denk ik. Dat lijkt me niks. Oh ja,. Die heb ik wel. Oh kijk, ik kan dat zelf doen. Hoor. Ja, nou, dank je wel. Die hoek. Right? Dan pakt ie m'n beste. Ja. Oh ja. Ja. Hier.
▶ 0:02:37Hier ziet u op nota van conclusies en aanbevelingen. Nog even als herhaling voor uh. Voor diegenen die nog niet helemaal bekend zijn met het werk van de Rekenkamer. Uhm. We delen dat op in twee nota's. Ons onderzoek en één nota. Dat is de dikke. Zeg ik maar even. Dat is de nota van bevindingen. Dat is eigenlijk het technisch onderzoeksrapport. Die is in dit geval. Door mevrouw Van Campen samengesteld. En het tweede. De wat dunnere is en 111 korte samenvatting en wij noemen dat conclusies en aanbevelingen. En die is volledig ter verantwoording van de Rekenkamer zelf. Het is alweer even geleden dat wij met uw raad. Dat was niet iedereen bij die hier nu zit, maar met uw raad ook een. Een korte sessie hebben gehad over
▶ 0:03:40hoe u zelf tegen erfgoed beleid van de gemeente aankijkt en wat wij daarin hebben opgehaald bij u kunt u ook weer terugvinden in het rapport. Laten we maar gelijk een start maken. Ik. De eerste drie sheets zijn voor mij en de overige zijn voor mevrouw Van Kampen. Behalve de laatste weer de laatste twee geloof ik. Nou, ik moet iets richten denk ik. Even zien hoor. Ja. Nee. Ja. Zo is dat is misschien niet. Heel precies te te lezen. U krijgt deze presentatie uiteraard ook. In uw. Oh, hij staat hier. Oh oh super. Oh, dat had ik nog niet eens. Oh
▶ 0:04:41helemaal mooi. Uhm. Ja, De kernboodschap van ons is uh. Dat Oldambt heeft een inhoudelijke, sterke beleids basis, maar mist structurele borging. En een samenhangende hangende sturing en periodieke evaluatie.. Dit. Dit onderzoek is op uw verzoek op de verzoek van de fracties gedaan en dat is al twee jaar geleden en naar aanleiding van. De opmerkingen van diverse fracties van. Wil je het erfgoedbeleid voor ons onderzoeken. Zijn wij daar ingedoken. En. Dat was heel erg verrassend. Ik. Ik heb zelf met de met de betrokken ambtenaar destijds. Gesprekken gevoerd en daar heb ik gevraagd van stuur mij eens jullie de de, de. De basisstukken, zodat wij ons kunnen
▶ 0:05:41oriënteren. Waar gaat het eigenlijk over en En waar hebben we het over? En toen. Kreeg ik een een berichtje terug. Ja, ik heb twee documenten gevonden en dat is het zo'n beetje. En. Dan gaan we twee jaar verder en dan blijkt dat er heel veel is. Tot mijn verrassing, tot ik geloof ook Jan Verrassing in ieder geval wel tot die van mij. En van onze Rekenkamer. En misschien ook zelfs wel tot verrassing van sommige ambtenaren. En. Dat bedoelen we eigenlijk ook met uh, met dat die structurele borging het eenvoudig oproepen van het van het beleid rondom het thema erfgoed. Dat was niet een eenvoudige. En dat zou een van de aanbevelingen van ons zijn. Of is een van onze aanbevelingen? Besteed daar alstublieft aandacht aan, want als de ambtenaren het niet kan vinden,.
▶ 0:06:44Dan zit u helemaal achteraan de lijn En het is niet de bedoeling dat raadsleden zelf. Heel veel tijd besteden aan het opzoeken van de stukken. Dat moet eigenlijk met een druk op de knop beschikbaar kunnen zijn. Is onze is ons idee. Heel kort beleid,. Grotendeels toetsbaar. Het is ook wel consistent. Het is wel op elkaar afgestemd,. Maar toch. Veel instrumenten zijn nog. Zijn daarbij aanwezig, dus instrumenten om het beleid te kunnen voeren. We werken dat helemaal uit en in het rapport wordt het nog verder uitgewerkt hoor, maar de uitvoering is toch wel kwetsbaar. Een belangrijke zaak is dat. Er is eigenlijk veel meer werk. Op dit terrein dan er mensen zijn. En als ze er zijn, zijn ze ons soms ook zomaar plotseling weer weg. En dat is misschien nog niet eens het allerergste, want dat gebeurt in
▶ 0:07:47deze tijd. Maar dan is het voor de opvolger weer heel erg inwerken en en en en en. Het heruitvinden van het beleid en het je eigen maken daarvan. Dus wisseling en verspreide taken en capaciteitsdruk is erg. Ja, dat is, Dat is echt een aandachtspunt. Het werk van Rekenkamer is altijd zoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid. Met doelmatigheid wordt bedoeld. Worden de middelen verstandig besteed. En. Geeft u de. De. De huidige. De middelen die u beschikbaar stelt,. Bereikt dat ook zijn doel. En doeltreffendheid wordt gezegd van. En bereikt u dan ook wat u wilt bereiken?. Dat konden we niet onderzoeken. En. Ja, dat was. Dat was niet. Dat was. Ja, we hebben het wel onderzocht, maar ik bedoel,
▶ 0:08:50dat was niet goed vast te stellen. Of doelmatigheid en doeltreffendheid. Op het gebied van erfgoed, beleid of dat. Het volgens de normen was.. Ehm. En we zeggen ook. In de hoofdconclusies, kernboodschap. Dat u als raad beter bediend moet worden. Op een structurele manier. Van de informatie die u nodig hebt om te kunnen controleren en om. Uh ja, au au au.. Uw ideeën, uw maatschappelijke ideeën, uw politieke ideeën, uw raads ideeën om die. Te kunnen vormgeven. Het is het is nu verbrokkeld. Wel samenhangend, maar dat is vaak moeilijk te achterhalen. Maar het is verbrokkeld en als u het snel nodig hebt, kunt u het niet
▶ 0:09:51krijgen. Niet vinden, laat ik het zo maar zeggen. Dit is de kernboodschap. Alles wordt uitgebreid uitgewerkt in het rapport en ook onderbouwd. En dat kunt u lezen. Nou. Waarom? Dit onderzoek heb ik net al even aangegeven. De. Dit. Dit zijn de de opmerkingen die uit de raadsfracties naar voren zijn gekomen. We weten niet alles en we hebben het nodig. We willen het graag weten. Voorgenomen sloop op dat moment van Sint Vitus straat. Ja, dat speelde natuurlijk ook heel heftig. Dat kent u. En de landelijke aandacht voor. De Oldambtster boerderijen was weer een extra impuls. En. Dan moet je altijd afvragen het is heel veel. Wat is er nu wat er wel en niet hebben onderzocht? We hebben ook dingen niet
▶ 0:10:54onderzocht, heel bewust niet onderzocht. En dat is het. Laat ik het zeggen alles wat niet met stenen. Te maken heeft. Dus het, het, het. Het immaterieel zoals we dat noemen erfgoed,. Is niet eens koop geweest. En dan moet u. Dat is natuurlijk het meest voor de. Voor de hand liggende als de aller aller Heilige Markt. Adriaan gemaakt heet dat geloof ik op zijn. Oldambt's. En alle andere aspecten die immaterieel zijn. Minder tastbaar, maar wel heel belangrijk. Dat hebben we in dit geval niet meegenomen, anders zou het onderzoek te groot worden en ook te lang duren. dus materieel wel onroerend goed, gebouwen, archeologie,. Groene monumenten, stads en dorpsgezichten. Dat vinden we dus ook als materieel erfgoed. Dit sla ik even over. Hoe we het aangepakt hebben? Heel snel. We hebben alle documenten proberen
▶ 0:11:56op te vragen en te bestuderen. We hebben gesprekken gevoerd in en buiten de organisatie. Ook heel veel buiten de gemeente. Dus heel veel gesproken met. Met het er ook provincie geloof ik. Ja, met met provincie, met partners, met erfgoedpartners en dergelijke gesproken. Heel breed. We hebben ook gekeken naar vergelijkbare gemeenten. Hoe doen andere gemeenten er nu ten opzichte van Oldambt?. En tenslotte hebben wij onze. Onze producten voorgelegd aan. De ambtelijke organisatie. Van kloppende feiten hebben wij het allemaal goed. Dus Het is technisch goed. Klop, klop de inhoud technisch. En aan het bestuur hebben wij de gelegenheid geboden om te reageren op het bestuurlijk deel. Conclusies en aanbevelingen. Technisch hebben we een paar dingen aangepast en van het bestuur hebben wij gezegd nou, dat. Is vooral voor de raad de reactie van het bestuur.
▶ 0:12:59Ja, en dan wil ik graag.. Het woord geven aan Hadewych. En stelt u vooral vragen. Oh. Ja. Ben ik goed verstaanbaar?. Ja,. Ja, we hebben gekeken naar het. Materiële, onroerende erfgoed in de gemeente. En ja, eerst moet je natuurlijk altijd kijken waar hebben we het dan precies over? Hoe groot is die voorraad aan erfgoedpanden?. Nou, er zijn behoorlijk wat karakteristieke panden of karakteristieke objecten duizenddriehonderdnegentig. Karakteristieke objecten en karakteristieke panden. Die cijfers, die verschillen iets. Onder karakteristieke objecten kunnen bijvoorbeeld ook vallen een gracht of een prieel of een een. Een klein bijgebouwtje bij een agrarisch ensemble
▶ 0:14:00bijvoorbeeld. Dus daar zit iets verschil tussen. Die karakteristieke panden. Dat is eigenlijk de grootste groep. Dan zijn er rijksmonumenten. Ja, dat is eigenlijk de categorie die het strengst beschermd is vanuit de nationale overheid. Dat zijn er 211. En de grootste categorie daarbinnen zijn boerderijen en woonhuizen. Archeologische gemeentelijke monumenten. Dat zijn er 42. Ja, en de. De rest dat. Dat zijn hele kleine categorieën.. De gemeentelijke monumenten, dat zijn er inmiddels weer wat meer dan vijf. Want ook die panden uit de Sint Vitus straat bijvoorbeeld, die zijn daaraan toegevoegd. Het was wel opvallend toen wij probeerden dit in kaart te brengen, dat de cijfers lastig te traceren waren en elkaar ook niet. Ook niet altijd even actueel waren. Dus wat er op de website van de gemeente staat, stemde niet helemaal overeen met de Nationale
▶ 0:15:01Monitor. Die stemde weer niet helemaal overeen met de provinciale monitor. Uiteindelijk hebben we wel via de backoffice van de provinciale monitor de meest actuele gegevens kunnen kunnen vinden, maar een van de bevindingen was dus dat dit niet direct inzichtelijk is. De karakteristieke panden, dat is de grootste groep. En van een groot deel van iets meer dan 40% is eigenlijk niet bekend in wat voor staat ze verkeren. Er zijn. Door de woorden wel beoordelingen van gemaakt, maar ja, die karakteristieke panden, dat vergt natuurlijk tijd om dat allemaal in kaart te brengen. Het zijn er nogal wat. Ehm ja, dus de onderhoudsstaat op dit moment daarvan is van 40% niet niet goed bekend. Van rijksmonumenten is dat beter bekend. In 2020. Zoals u kunt zien, was 19% in matige of slechte staat. Er is een soort
▶ 0:16:04landelijke richtlijn dat men een Een ongeveer 10% in matig of slechte staat. Dat vindt men acceptabel. En je kan natuurlijk niet verwachten dat alles er tiptop bij staat. Er is altijd een gedeelte wat. Restauratie behoeft en dat mag zo rond de 10% zijn. Nou is het wel zo dat de peildatum van die 19% is 2020 en sinds 2020 is er behoorlijk veel geïnvesteerd. Er zijn allerlei provinciale subsidieregelingen geopend, onder andere ook. Voor voor groot onderhoud en restauratie. En je kunt er dus wel van uitgaan dat dat inmiddels verbeterd is sinds 2020. Want steeds meer mensen weten ook de weg naar die subsidiepotten te vinden. De provincie heeft daar wel zich voor ingespannen om dat steeds publieksvriendelijker te maken. Blijft blijft lastig natuurlijk, maar ja, dat dat inmiddels de
▶ 0:17:04de staat iets verbeterd is, dat kan wel worden aangenomen. Archeologie, dat is wel een zorgpunt. Ja. Uit de monitor bleek dus dat. Iets meer dan de helft. In slechte of matige staat verkeerde. En het is natuurlijk belangrijk om die monitoringsgegevens goed in de gaten te houden. Ook om te kijken of je beleid werkt, of het doeltreffend is. En het is zo dat het ook een soort alarmering functie heeft als er veel in wat minder goede staat is. Ja dan. Hoe langer je wacht, hoe meer het kost om het wel weer in goede staat te brengen. En soms is het ook helemaal niet meer mogelijk om iets te herstellen. Ja, Elias vertelde al. Er is heel veel beleid,. Eigenlijk verrassend veel en ook compleet. En het zit ook goed in elkaar. Goed geformuleerde doelen waar ook consistent aan gewerkt
▶ 0:18:05wordt. Bijvoorbeeld op het gebied van boerderijen. Is de gemeente echt al jarenlang heel consistent bezig om het in kaart te brengen, om. Ja te te bedenken? Hoe moet het worden aangepakt om daar faciliteiten voor op te zetten, zoals bijvoorbeeld het boerderijen loket, de boerderijen Visie. Daar wordt echt heel consistent aan gewerkt. Alleen het is heel erg versnipperd. Ja, veel beleidsdocumenten zijn hier en daar te vinden, maar een een samenhang ontbreekt nog.. Er zijn veel instrumenten, ook vanuit de provincie. Allerlei adviesstructuren en daar wordt ook goed gebruik van gemaakt. Dus ja, dat is. Dat is een positief punt.. Opvallend was vergeleek ook met andere gemeenten dat de gemeente geen cultuurhistorische waarde kaart had en dat er ook geen specifiek beleid is voor religieus erfgoed. Er is bijvoorbeeld geen kerkenvisie. Nou is het zo dat de Stichting Oude Groninger Kerken ook veel
▶ 0:19:08doet in de provincie, dus het is niet zo dat dat helemaal buiten beeld is, maar vanuit de gemeente is daar geen specifiek beleid voor. In deze sheet staat Archeologische waarde kaart uit 2010. Inmiddels is die geactualiseerd. Dus het. Ja. Het. Op het gebied van beleid voor archeologie is er enige vertraging geweest,. Maar dat is ingelopen en uiteindelijk. Eind 2025 had de gemeente haar archeologie beleid weer weer op orde. Ja, een tekort aan menskracht. Dat is een belangrijk belangrijke bevinding en daarin is de gemeente Oldambt niet uniek. Dit is een landelijk probleem. En dit is ook landelijk onderzocht. Er zijn veel personele wisselingen en daardoor ontbreekt eigenlijk een een collectief geheugen. En ja, medewerkers zijn hebben heel veel taken. Die taken zijn ook versnipperd over
▶ 0:20:09meerdere personen. Soms hebben ze maar een halve fte of een bepaalde, of zelfs een dagdeel om aan een bepaald erfgoed onderdeel te kunnen wijden. Ja, en dat maakt het dat ze, ja, dat er veel werk op het bord ligt en dat er keuzes gemaakt moeten worden. En de meest urgente zaken worden dan als eerste opgepakt. En dat betekent dat bepaalde zaken blijven liggen, met name zaken als reflectie, evaluatie.. Dus ja, het is vaak reactief en dat is ja, ondanks de steun die men heeft vanuit de provincie en door het inschakelen van Libau of andere externen. Maar dat is een belangrijke bevinding. Vergeleken met. Andere gemeenten en ook met het landelijk gemiddelde, geeft de Oldambt relatief veel uit aan. Aan erfgoed ongeveer € 10 gemiddeld per
▶ 0:21:11inwoner. Dan hebben we het over 2023. En ongeveer 374.000 per jaar. Het is alleen lastig om te bedenken waar wordt dit dan precies aan uitgegeven en hoe hoog zijn eigenlijk de inkomsten?. De analyses die ik heb uitgevoerd heb ik gebaseerd op de jaarstukken. Daarin heb je natuurlijk een begroting en een jaarrekening. En ik heb gekeken naar de categorie cultureel erfgoed, maar dat omvat meer dan alleen gebouwd erfgoed. En ja, het is eigenlijk niet helder. Welke inkomsten zijn er precies en welke uitgaven precies. En dat is natuurlijk essentieel om je beleid goed te kunnen vormgeven. Dus ja, het zou. Zeer dringend aan te raden zijn om dat goed in kaart te brengen. Ook omdat er best wel veel middelen zijn vanuit het Rijk en de provincie, ook om dat erfgoed op peil te
▶ 0:22:11houden. Er is veel. Veelal gebeurt ook op het gebied van erfgoed, onder andere de aanwijzing van de karakteristieke panden. Dat is. Dat is overal gerealiseerd. En daardoor hebben deze panden ook bescherming tegen sloop. Met name op het gebied van boerderijen is er veel vooruitgang geboekt. De gemeente Oldambt was de eerste gemeente in Nederland met hun boerderijen visie. En dat wordt ook vaak als voorbeeld voor andere gemeenten gesteld. Dus dat is ook een een belangrijke uitkomst. En er is een een erfgoeddeal tot stand gebracht,. Waarbij ook de provincie en het Rijk bijdragen en er. Boerderijen een nieuwe bestemming zullen gaan krijgen. Dus ja, dat zijn allemaal successen, zou je kunnen zeggen. Er zijn ook knelpunten. De archeologie had ik al even genoemd. Een ander knelpunt is de staat van het erfgoed in het centrum van
▶ 0:23:14Winschoten. Ja, dat is echt een. Een aandachtspunt, ook vanuit de partners, de samenwerkingspartners die ik heb gesproken. Religieus erfgoed noemde ik al. En dat geldt ook voor post 65. Maar dat is iets waar heel veel gemeenten in Nederland op dit moment mee bezig zijn. Een ander knelpunt dat zijn de procedures, de lange procedures rond herbestemming van erfgoed, die planologische procedures om nou bijvoorbeeld hun boerderij een nieuwe, nieuwe bestemming te geven. Ja, dat, dat zijn trage, stroperige, bureaucratische processen. En ja, dat is, dat is een knelpunt waar. Je, ja waar aandacht voor gevraagd wordt in dit rapport. Ja, omdat er weinig zicht is op die omvang van die middelen en ook de besteding van die middelen. Is het lastig om zicht te krijgen op de doelmatigheid? Dat werd al gezegd. Ook is het zo dat er
▶ 0:24:14eigenlijk geen tussentijdse evaluaties zijn uitgevoerd. Dus ja, dit onderzoek wat nu is uitgevoerd is een evaluatie. Maar er was was geen eerder onderzoek eigenlijk bekend van het erfgoed beleid van de gemeente. En eigenlijk zou je, om goed te kunnen sturen periodiek moeten evalueren Wat waren de doelen? Wat is er bereikt, wat nog niet, waarom niet en hoe kunnen we dat bijsturen?. Dus dat is ook een belangrijke aanbeveling uit dit, dit onderzoek. Mag ik nog even de integrale verbinding? Dat vonden wij een belangrijk. Ja. Ja, Integrale verbinding. Linksboven. Die sloeg ik nog eventjes over. Ehm ja. Erfgoed is niet iets wat op zichzelf staat. Het gaat niet alleen maar over mooie gebouwen die in goede staat gehouden moeten worden. Het is ook identiteitsvormend. Het maakt het gebied aantrekkelijk, ook voor bezoekers. Ook voor toerisme.
▶ 0:25:15Ook om te wonen. Bijvoorbeeld herbestemming. Nou, dat kan ook. Het sluit ook direct aan bij de woningbouwopgave het creëren van nieuwe economische dragers in leegstaande panden. Ja, dat is allemaal verbonden met erfgoed. Dus meer dan alleen stenen en gebouwen. En er zijn zeker pogingen om dat met elkaar, met andere beleidsterreinen te verbinden. Maar ook dat is iets. Waar nog winst te behalen valt. Deze is voor jou denk ik. En. Deze is voor mij. Ja, dank je wel. Uhm ja, dat komt er eigenlijk uh op neer. Uh uhm uh dat. Dat is ook wel uh gebleken tijdens de sessie die we met de raadsleden hadden. Waar ook gezegd werd van is nou ons erfgoed? Want we hebben er nogal wat. Dat
▶ 0:26:18hebben we net ook kunnen kunnen ontdekken. Is dat nou een lust of een last? En wij denken. Persoonlijk denken wij dat dat een lust zou moeten zijn en dat je dat in de driehoek raad, college. En externe partners verder zou moeten uitdragen, moeten ontwikkelen. Ook in combinatie met het feit dat je als gemeente vlakbij de grens liggend ook een aantrekkelijke economische toeristische gemeente wilt zijn. En dan het beeld, het beeld vooral versterken van het is onze lust en daar hebben wij ook wel wat voor over, want we krijgen er ook weer het nodige van voor terug. Uhm ja, nou komen we bij uh, voorlopig even. U bent wel erg stil. Uh maar uh onze rustig uh uh vuur aan de schenen leggen hoor. Met vragen en uh en opmerkingen. Conclusie.
▶ 0:27:22Uhm uh. Niet de ambitie, maar in de borging zit het uh. Zit het zwakke punt,. Het zichtbaar maken, het controleerbaar maken. De sturing die daarop gegeven wordt. Want als u, uh uh, van de ambitie van het van het college of een individuele wethouder of een ambtenaar afhankelijk bent en u denkt van ja, nou ja, we hebben een enthousiaste wethouder of een enthousiaste ambtenaar of er zijn enthousiaste externe groepen,. Dan vinden wij het wel goed als raad. Dan maakt u zichzelf als raad in ons optiek te kwetsbaar. Dit is een. Dit is een thema. Die de hele bevolking van Oldambt en zelfs van omstreken aangaat. Alle externe partijen zijn er bij betrokken. Gaat u dan ook als raad daar eigenlijk bovenop zitten? U hebt geen naambordje, dus ik moet even aanwijzen. Nee, geen probleem. Nou ja, dat is wel een beetje een knelpunt wat je noemt.
▶ 0:28:25Heel veel van die ambtenaren hebben een dagdeel tijd om ergens aan te werken. We zien het ook bij het inclusie beleid en en daar zit een ambtenaar op, die heeft 16.00u en die moet bij heel veel bijeenkomsten zijn. Die wordt constant lastiggevallen en noem ik hem maar even met raadsvragen. En als wij als raad heel erg gaan sturen op wat voor erfgoedbeleid wij willen, dan moet er heel veel aan aanvulling worden gedaan van tevoren bij de raad. Dan moet er nog heel veel worden opgehaald vanuit de samenleving. Want dat is ook een eis wat wij stellen altijd aan onze organisatie. Dan zul je ook zien dat er nog meer vragen komen vanuit de samenleving. Hoe realistisch is het met de bestaande fte wat je hebt of de bestaande hoeveelheid mensen capaciteit om je nog veel verder te verbreden. Want één van de positieve dingen wat u noemde, was dat we de erfgoed beleid ten aanzien van. Karakteristieken, boerderijen et cetera, dat we dat goed doen. Dus de vraag is in hoeverre moeten we als beleid of als raad nog heel erg actief gaan sturen op het beleid? En ook zo'n evaluatie, Dat kost ontzettend veel tijd. Ik
▶ 0:29:27ben wel mee eens dat we die borging goed moeten doen. Of we dat in een bepaald systeem hebben of of iets dergelijks. Maar. Ik denk dat de de vorige keer tien is tijdens die sparsessie. Ik denk dat u terechte vragen stelt, alleen vraag ik me af of we per se als raad op elk onderwerp heel veel zwaarwegende keuzes moeten maken, gelet op de. De de kosten en tijd in bemensing ervan. Waar u als raad uw inzet op pleegt, is des raads. Daar kunnen wij geen oordeel over over hebben. Tegelijkertijd zeg ik van dit is er wel één van de meest zichtbare beleidsterreinen. En op dit moment hebt u een prachtige nulmeting. Dus u hoeft niet terug te kijken. Dat is al gebeurd door ons. Dat is toch wel even weer het mooie van de Rekenkamer hebben. U? Mag zo meteen even een rapport
▶ 0:30:30aanbieden. En u. U. U. U hebt het eigenlijk al hè. U kunt alles al. Ik hoop dat u er straks in september als raad nog even, nog even, even met elkaar, met elkaar stevig over gaat debatteren. Maar u kunt daar ook. Pardon? U kunt daar ook keuzes in maken. En u kunt ook de organisatie vragen. Als wij die keuzes maken, motiveren waarom er goede of minder goede keuzes zijn. We kijken wat de kosten daarvan zijn, enzovoorts. Dat dat doet, dat doet u in feite bij alle grote beleidstrajecten. Ik ga. Ik wil niet op uw stoel zitten,. Maar ik kan me voorstellen dat u uhm, uh, bij dit onderwerp, mede gelet door de vragen uit de fracties. Want daar leefde het wel dat u bij dit onderwerp. Toch zegt van nou, misschien is het toch wel zo interessant, met name vanwege de langdurige effecten die. Het heeft als u geen beleid voert, of onvoldoende
▶ 0:31:31of niet controleerbaar of noem maar op. Dat u zegt nou, dit vinden we toch wel belangrijk genoeg om hier eens een keer. Een, een, een, een, een, een uurtje of wat dan ook aan te besteden. En het is niet zo dat u zelf beleid moet voeren. U moet beleid vaststellen.. De wethouder en de en de De. De de. De ambtenaren. Die voeren wel uit, maar u stelt het vast en u controleert het. En dat is één keer per jaar. En tussentijds misschien nog eens een keer. Als er een incident is of of er is een aanvraag of iets dergelijks, Maar dan hebt u houvast. Bij beleid vaststellen als u denken vastgesteld heb. Kost een beetje tijd, maar u hebt houvast omdat u weet. Oké. In de jaarstukken wordt gerapporteerd hoe dat beleid is uitgevoerd, welke knelpunten er zijn, hoe die knelpunten mogelijk worden opgelost. En dat kost u naar onze mening minder tijd dan dat u het per incident moet bepalen.
▶ 0:32:32En het aantal fte's?. Ja, ik zou bijna zeggen. Strijkers over je hart.. Voor zover dat financieel haalbaar is. Maar dat is Sorry, maar dat is uw keuze. Dat is de keuze van de raad. Is dat. Heb ik daarmee een antwoord gegeven?. Ja, ik denk het wel. En het is ook Ik ben heel dankbaar met de de met de rekenkamercommissie en de inzet hiervan. En ik constateer ook een aantal van de structurele knelpunten die jullie zien. Alleen ik. Ik wou even duiden hoe ik tegelijkertijd de andere kant van de uitdaging ook zag. Die die die we hebben als gemeente met elkaar. Ehm, ik denk dat u tegelijkertijd ook gelijk heeft in wat u zegt van als je het beleidsmatig maakt niet uit of het nu over religieus erfgoed, wat je in jullie voorstel staat of dat we het over doen over het centrum van Winschoten, de historie daarvan. Ik denk dat het goed is als we die keuze voorgelegd krijgen als raad, en dat we daar ook dan een keuze in
▶ 0:33:36maken over het doorontwikkelen van beleid. Wat mij betreft hebt u daar volledig gelijk in. Het beleid moet door het college en de ambtelijke organisatie worden voorbereid en het is aan u om daar keuzes in te maken. Het zou mooi zijn als. 111 keuzemenu zou worden voorgelegd. Doen we dit? Is dit het effect? Doen we dat? Is dat het effect? Doen we niks? Is dat het effect. Dat zou. Dat zou. Dat is dus de beste manier. Simpel hoor. Het is heel simpel en het is moeilijk uit te voeren, dat geef ik onmiddellijk toe. Maar dat zou de beste manier zijn om uw raad in. Lelijk woord in uw kracht te zetten. En dat gebruik ik vanaf nu nooit meer, want ik vind het een verschrikkelijk woord, maar gewoon om om uw taken die u als raad hebt. Beleid vaststellen en beleid controleren. Om u daarbij te helpen. Zijn er nog anderen?.
▶ 0:34:39Meneer Albert Kuijper?. Meneer de Haan,. Voorzitter. Uhm. Allereerst dank aan de Rekenkamer en aan mevrouw Van Campen voor de presentatie en voor het vele werk dat in dit onderzoek is gestoken. Het laat maar eens een keer weer zien hoe duidelijk of hoe belangrijk dit onderwerp is, ook voor deze gemeente. Wat betreft de aanbevelingen. Een aantal spreken mij heel erg aan. Dat geldt in de eerste plaats voor de aanbeveling om te komen tot een integraal erfgoedprogramma met een uitvoeringsagenda. Hetzelfde geldt voor de aanbeveling om monitoring en evaluatie structureel onderdeel te maken van de beleidscyclus. Ligt eigenlijk ook wel een klein beetje voor de hand, vind ik zelf. En het sluit ook goed aan bij de systematiek van de Omgevingswet, waarin monitoring, evaluatie en bijstelling van beleid gewoon ook verankerd zijn. Ook de focus of ook de aanbeveling om de focus te verbreden spreekt
▶ 0:35:42mij erg aan.. In het debat in september meende ik, zal ik zeker ook die punten in het debat aanstippen. Voor nu heb ik slechts één vraag. En dat is het volgende. In het rapport wordt meerdere keren gesproken over lange en bureaucratische procedures rond herbestemming als knelpunt. Het werd net ook in de presentatie nog eens een keer expliciet benoemd. Tegelijkertijd spreekt aanbeveling tien over het verminderen van eventuele bureaucratische knelpunten. En het gebruik van het woord. Eventueel roept bij mij de vraag op hoe stevig deze conclusie of die aanbeveling is onderbouwd. Vandaar de vraag of u kunt aangeven op basis van welke concrete feiten u tot deze conclusie bent gekomen. Bijvoorbeeld Hoeveel procedures zijn zijn onderzocht? Er zijn wettelijke termijnen overschreden en in hoeverre werd eventuele vertraging veroorzaakt door de gemeente zelf?
▶ 0:36:43Misschien heb ik het gemist, maar ik kon het in ieder geval in de onderbouwing van het rapport niet vinden, dus graag een toelichting daarop. Dank u wel. Ehm ja, ik kan daar wel wat over zeggen. Nee, er zijn geen. Er is geen onderzoek gedaan naar de precieze termijnen en of de oorzaak al dan niet bij de gemeente lag. Dat niet. Dit is een knelpunt die door de samenwerkingspartners door enkele van de samenwerkingspartners werd genoemd, maar ook in de beleidsstukken zelf. Ook in de boerderijen visie. Is dit genoemd als iets waar men aan wil werken en waar men een zelf een mogelijk knelpunt ziet. Ehm ja, dat. En omdat inderdaad niet diepgaand is onderzocht, om hoeveel procedures gaat dat en wat was precies de oorzaak? Daarom is het woord eventueel in die aanbeveling opgenomen.
▶ 0:37:53Is dat een. Ja, ik vind. Ik vind ze d d. Ik vind t een beetje magertjes moet ik eerlijk zeggen. Nee hoor, ik bedoel. Kijk, als je stelt dat dat echt een knelpunt is, dan ga ik er ook van uit dat dat onderzocht is in het kader van joh, zijn er wettelijke termijnen overschreden en dat soort vragen. Ik begrijp dat dat niet gebeurd is, maar dat vooral ook in gesprekken dat is aangegeven. En uiteraard ben ik van mening, en volgens mij zal iedereen die mening zijn toegedaan, dat als die knelpunten er daadwerkelijk zijn, dat we daar ook iets aan zouden moeten doen. Ik bedoel, het kan niet zo zijn dat procedures gewoon over de wettelijke termijn ineens heen gaan lopen. Misschien een goede vraag aan de portefeuillehouder. Te zijner tijd. Ik kan misschien nog iets toevoegen. Als het gaat om bijvoorbeeld de aanvraag van vergunning voor herbestemming. Of voor restauratie, dan is het zo dat er geen gegevens beschikbaar waren als het gaat om
▶ 0:38:54karakteristieke panden bijvoorbeeld. Eh ja, Hoeveel van de vergunningen zijn er eigenlijk aangevraagd? Hoeveel zijn er afgewezen? Waarom zijn ze afgegeven? Die gegevens waren er niet. Dat bleek. Dat blijkt makkelijk technisch oplosbaar te zijn. Het is. In het softwaresysteem waar de vergunningaanvragen worden verwerkt. Daar kan gewoon een optie worden ingebouwd om aan te geven of het om een rijksmonument of een karakteristiek pand gaat. En dat zou ook al meer inzicht geven in de omvang van ja, van eventuele vertragingen of weigeringen, van vergunningen of. Dat soort zaken. Dus dat is een een technisch goed op te lossen. Probleem wat we wat we hier geconstateerd hebben. En ja, als dat dat. Dat zou al helpen om de omvang daarvan in beeld te krijgen. Nou, dat is een beter antwoord dan wat ik gaf. Uhm.
▶ 0:40:00Ja. Dank u wel, Annemarie Knotner. Dus. U sprak een paar keer over. Het is zo versnipperd. Het beleid en en ook de personele inzet. Dus de ambtelijke inzet is heb ik dat goed begrepen is vrij minimaal. En ik hoor u op enig moment zeggen er zijn heel veel fondsen et cetera tegenwoordig om om ook geld extra geld te krijgen voor, voor restauratie en opknappen et cetera. Betekent dat ook door door de versnippering dat wij, dat wij als gemeente, zeg maar ook geld missen voor de eigenaren dan van de monumenten om om de boel op te knappen. Dus met andere woorden, het kan ook een stimulans zijn om meer inzet te plegen, zodat je ook meer binnenhaalt voor eigenaren. En als je zelf als gemeente eigenaar bent voor je monumenten?. Ja, inderdaad. De Zeeuw. Er zou, meer nog, lobbyen gevoerd kunnen worden. Of ja, inzet en
▶ 0:41:03tijd om na te gaan of inderdaad alle mogelijkheden die er zijn volledig benut worden. Het is niet zo dat er helemaal niets gebeurt. Het voorbeeld is die erfgoeddeal. Nou, dat is echt wel 111 voorbeeld waarbij het wel gelukt is om die middelen binnen te krijgen. Dus. Ja, maar dat zou. Nog gemaximaliseerd kunnen worden. Dat zou nog, ik moet eigenlijk moeten zeggen geoptimaliseerd kunnen worden. Ja, ja, om geen kansen te laten liggen. Ik heb nog één vraag. Voorzitter. Er zit een reactie bij van het college op het onderzoek. Ik was even nieuwsgierig hoe het hoe de Rekenkamer tegen die reactie aankijkt. Volgens mij is dat de reactie over de benchmark. Nee, dat is de reactie in het kader van van wederhoor. Op het eind van deel A geloof ik, want de rapportage of deel één,
▶ 0:42:05de nota van conclusies aan en aanbevelingen, daar zit een brief en daar wordt dan genoemd Wederhoor College van burgemeester en wethouders waarop de aanbevelingen wordt ingegaan. De reactie van het college heeft voor ons geen aanleiding gegeven om het rapport te wijzigen. Feitelijk is het een reactie van het college aan u. Als u als raad. Zo zou je dat moeten opvatten. Dus als als u daar straks vragen over hebt en bij de behandeling in de raad, dan. We. Wij vinden deze brief zeg maar een aanvulling op de stukken die er liggen. Maar inhoudelijk en technisch heeft het voor ons geen aanleiding gegeven om op dat moment het rapport aan te passen. En een vanaf hier, vanaf hier kan ik daar ook niks aan toevoegen. Nee, het gaat mij ook niet zozeer om het technische, want dat is natuurlijk al in een eerder stadium ook
▶ 0:43:07beoordeeld op ambtelijk niveau. Of daar gekke dingen in stonden die feitelijk niet juist zijn. Maar de. Het college die gaat wel, geeft aan in die brief hoe ze tegen de verschillende aanbevelingen aankijkt. En ik kan me voorstellen dat als de Rekenkamer een rapport oplevert. En het college die zou zeggen van ja, dik in orde, we gaan met alle aanbevelingen aan de slag dat er een hele andere situatie is voor de gemeente, voor de Rekenkamer, dan wanneer de reactie zou zijn van leuk en aardig, maar we gaan er niks mee doen. Dus vandaar even mijn nieuwsgierigheid hoe de Rekenkamer daar tegenaan kijkt. Nee, wij vinden dat dat dat dat u aan zet bent. Dat u dat u als raad aan zet bent. Dat dat is. Kijk wat het uhm,. Wat het lastig maakt. En. Dat wil ik hier wel wisselen, is dat.. Een rekenkamer rapport is feitelijk voor de raad.
▶ 0:44:07Volgens nieuwe wet en regelgeving leggen wij dat ook voor aan het onderzochte bestuur, want feitelijk hebben wij het college onderzocht. Het handelen van het college. Het college mag daar ook een reactie op geven,. Maar feitelijk is dat een reactie naar u toe als raad. Dit is, en dit is een manier van. dat wij dat opnemen en dat ze dat aan ons schrijven. Prima, maar als er als wij. Technische omissies hebben in het rapport, dan moeten we het. Moeten we het aanpassen? Maar als het opvattingen zijn of of of of plannen, of ideeën of wat dan ook, dan moet het geen discussie tussen ons en het college gaan worden, want dan kunnen we bij wijze van spreken wel naar huis gaan. Nou ja, niet doen, maar. Dat dan. Dat gaat niet werken. Dus die rekenkamer moet moet je je jullie helpen informeren en helpen met info, met, met, met, met data en en en ideeën en dergelijke.
▶ 0:45:10Dat hebben we gedaan. En het debat of discussie is tussen de raad en het college daarover. Dus als het college iets vindt over, over. De verbinding of over personele inzet of wat dan ook,. Dan is dat prima. Dan nemen wij voor kennisgeving aan, maar u als raad moet in de positie zijn om met het college in gesprek te gaan. Anders wordt het een uitwisseling tussen ons beiden. En dan, ja, dan kun je het alleen maar voor kennisgeving aannemen. Dat zou wel erg zonde zijn. Het is misschien niet helemaal een bevredigend antwoord, maar. In september kunt u in de herkansing. Ik snap het ook dat je hierover vooral natuurlijk ook in gesprek gaat met de gemeenteraad over wat hier ligt en ook eventueel over wat het college heeft gevonden van en van het rekenkameronderzoek. Maar ik dacht van ik heb. Ik heb die vraag namelijk ook een keer eerder gesteld bij een ander onderzoek. En zo gaf u wel een uh inhoudelijk uh antwoord. Dus ik dacht
▶ 0:46:12dan ach, laat ik het nu nog eens een keer weer proberen met dit onderzoek. Maar uhm, u gaat daar niet in mee, begrijp ik. Dank u wel. Ja, maar wij, wij hebben als Rekenkamer ook een uh een een geheime wens. Nou, geheim is die niet helemaal dat onze rapporten tot een goed debat met het collegeleden. En dat u hem niet voor kennisgeving aanneemt, zullen we maar zeggen. Mag ik het? Mag ik de daarbij laten?. Ja, Althans voor dit. Dit van Van uw vraag. Ehm, even kijken. Nou, we hebben nog een. Tien minuutjes. Wie van u heeft nog vragen aan ons?. Dat is niet helemaal niet meer het geval. Kom op mensen, we hebben er twee jaar aan gewerkt. Daar moeten vragen in zitten.
▶ 0:47:14Nee. Echt niet. Dat weet ik niet.. Oh. Ja. Nee. Nee. Nee. De aanbevelingen die in de volgende sheet zitten. Die spreken voor zich. Staan ook uitgebreid in in de nota van. Conclusies en aanbevelingen staan ook uitgebreid in het rapport met alles wat erop zit. Programmeren en prioriteren denk ik. Erg belangrijk. Niet van het toeval laten afhangen, maar van jullie eigen beleidsopvattingen. Maatschappelijke opvattingen. Inzicht krijgen is heel belangrijk voor de raad. Waar hebben we het nu over?. Capaciteit en samenwerking. Verhoogde capaciteit waardoor je ook intensiever kunt samenwerken en verbinden en
▶ 0:48:15versnellen. Wat eigenlijk een beetje voortkomt uit de vorige drie. Dat zijn de grote lijnen en dan is het wat verder uitgewerkt in de aanbevelingen die we gemaakt hebben. En die aanbevelingen, die kunt u, zou ik zeggen, met het college al stoeiend in een debat. Uitwerken en aangeven van dit vinden wij als partij X en dit vinden wij als partij van groot belang. De ene zal misschien wat meer keuzes maken voor 1111 soort erfgoed waarbij de ander zegt van ik maak andere keuzes. Maar dat is juist het mooie van het debat. Maar u hebt in ieder geval nu van ons die nulmeting, de foto zoals wij dat graag noemen. We hebben een beeld. Met alle achtergrondinformatie die daar bij hoort. We hebben ook een uitgebreide lijst. Dan moet ik even spieken. Het zit er in, aan een lijst van bronnen. Ja, ja, we hebben een uitgebreide lijst van bronnen erbij.
▶ 0:49:18Dus als u zegt van ik wil die bronnen nog even raadplegen, dan gaat dat nu aanzienlijk makkelijker. Ja, en het is. Het is voor u ook een kwestie van financieel prioriteren. En daarmee maakt de controle ook makkelijker. Niet ad hoc, niet incidenteel. Maar wat hebben we afgesproken? Wat is er van terechtgekomen?. En hoe moeten we bijsturen?. De drie kernvragen voor de gemeenteraad.. Bij zijn controleren. Ja. Ik heb nog wel een vraag. Hebt u ook zicht op hoe het. In naburige gemeenten van naburige gemeenten en onze provincie hebben we natuurlijk hetzelfde denken elke gemeente. Maar goed, we hebben het nu even over de provincie Groningen is natuurlijk veel erfgoed. Eh. Hebt u enig zicht hoe dat bij andere gemeenten is gesteld? Dus hoe verhouden wij ons ten opzichte van van die anderen?.
▶ 0:50:19Ja wij. Lezen hebben wij een paragraaf opgenomen in het rapport. Want we dachten van ja, kijk, je kunt het van Oldambt wel in kaart brengen, maar wat betekent dat dan precies? Dus we hebben nog drie gemeenten als als referentiegemeenten gebruikt. Dat is heel moeilijk hoor. Dat zeg ik er gelijk bij, want Oldambt is uniek. Maar het Hogeland is ook uniek en En Hoogeveen is ook uniek. En Kerkrade was het dan. Kerkrade. En ja, er is een benchmark gemaakt tussen Oldambt en Hoogeveen, Kerkrade en Westerkwartier en Westerkwartier. Ja ja, maar voor een aantal. Onderdelen zijn er in het rapport ook vergelijkingen gemaakt met alle andere Groninger gemeenten. Dus ook wat betreft de aantallen en wat betreft daaruit. Soms is er ook een parallel getrokken of een vergelijking gemaakt met het landelijk gemiddelde. Dus er
▶ 0:51:20zijn voortdurend, ja, in verschillende contexten en voor verschillende variabelen vergelijkingen gemaakt met met referentie gemeenten. Aan de hand van die uitkomsten hebt u daar ook aanbevelingen voor gedaan. Hebt u daarnaar gekeken? Van Nou, dat zou de gemeente Oldambt ook kunnen doen. We hebben niet inhoudelijk gekeken van wat doen die gemeenten beter en wat zou daarvan geleerd kunnen worden? Of zoals inspiratiebron kunnen dienen voor de gemeente Oldambt. Zo hebben we het niet bekeken. Het is meer dat we dat hebben gedaan om de bevindingen in een context te kunnen plaatsen en je je je. Ja, je stelt bepaalde dingen vast of bepaalde aantallen van monumenten of van uitgaven en dan wil je weten ja, is dit nu veel? Is dit nu weinig? En dan heb je iets nodig om dat, ja, om dat betekenis te kunnen geven, omdat er tegen tegen af te kunnen zetten. Dus zo hebben we dat gedaan. En we hebben niet inhoudelijk gekeken naar ja, wat valt er te leren van andere gemeenten? Nee.
▶ 0:52:25Dat is wellicht een opdracht die u mee kunt geven aan het college. Om te zeggen van nou ja, er zijn bepaalde aspecten waar we minder sterk in zijn vermoedelijk. Hoe doen andere gemeenten dat om daar wel sterker in te worden?. Maar dan moet u dat per persoon, per subject, per onderwerp moet u die gemeente uitkiezen, want de. De, de, De. Ja, alle gemeenten zijn verschillend. En dat. Er is niet één gemeente gelijk. En. Nou zeg ik even iets, moet je maar even bevestigen of ontkennen. Maar als ik zie hoeveel. Ik het uit mijn hoofd, hoeveel, hoe weinig. Karakteristieke objecten, panden en objecten en Hoogeveen bijvoorbeeld heeft, zal u misschien niet verbazen. Maar wat Hoogeveen bijvoorbeeld heeft, ja, dat is zo weinig. Dat kun je nauwelijks vergelijken. Dus in die zin. Ik ben een geboren Winschoten, zeg ik dan. Maar. Dat is wel heel lang geleden. Maar toch. Ik weet van veel
▶ 0:53:28oudere Winschoten dat ze ontzettend trots zijn op hun gemeente. En dat ze met name ook juist vanwege de historie en de geschiedenis en dergelijke, trots zijn. En dat oude veenkoloniale gemeenten zoals Hoogeveen en misschien ook wel Hoogezand enorm moeten knokken. Om diezelfde status te krijgen. Dus ja,. Wees er zuinig op. Ja. Wie? Wie? Wie van u is de eerste. Plaatsvervangend voorzitter van de raad? Zit u hier bij de tweede plaatsvervangend voorzitter of de derde. Zit hier allemaal. U bent dat?. Ja. Kijk aan. Dan wou ik het. Zo afronden dat ik u even het onderzoeksrapport overhandig. Mooi.
▶ 0:54:34Hè? Dank u wel. Dank je wel hoor,. Zou ik zeggen. En dan heb ik. Nog ter afsluiting even een persoonlijke opmerking. Dan heb ik ter afsluiting nog even een persoonlijke opmerking. Dit was mijn laatste optreden voor jullie als raad. Ik ga ermee stoppen. Ik heb het vier jaar gedaan. Dat was eigenlijk twee jaar langer dan ik had afgesproken met de toenmalige sollicitatiecommissie. Maar ja, die zei niks meer, dus ik ben maar blijven zitten. Maar mijn termijn zit erop. Ik kom nog even op 9 september geloof ik luisteren. En waarschijnlijk is dat ook het moment waarop mijn mijn mijn ontslag door jullie bevestigd wordt. Ik heb het maar met waanzinnig veel plezier gedaan. Het voorzitterschap, maar ook het lidmaatschap met een hele leuke groep mensen. En ik wens jullie met de onze opvolgers, want ook Thijs van der Zee, die. Die is inmiddels vertrokken is,
▶ 0:55:37wordt binnenkort de nieuwe voor benoemd. En ik hoop dat jullie ook met de volgende commissie. Op een goede verstandhouding verder gaan. Dank jullie wel. Ja.
Vorige: Raadsvergadering 17 juni 2026 Volgende: Raadsvergadering 24 juni 2026 Alle vergaderingen van Oldambt