9a.1 2e Besluitvormende Bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
2e Besluitvormende Bestuursrapportage 2026 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Inleiding ................................................................................................................................................... 4 1. Saldo van de besluitvormende bestuursrapportage ............................................................................ 5 2. Toelichting per programma .................................................................................................................. 7 2.1 Programma 1 Algemene dienstverlening ....................................................................................... 7 2.2 Programma 2 Woonklimaat en leefomgeving ................................................................................ 7 2.3 Programma 3 Ondernemingsklimaat, werkgelegenheid en onderwijs .......................................... 9 2.4 Programma 4 Zorg en samenleving ............................................................................................ 10 2.5 Programma 5 Duurzaamheid en milieubeheer ............................................................................
12 2.6 Programma 6 Bestuur .................................................................................................................. 12 2.7 Overhead ..................................................................................................................................... 13 2.8 Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................................... 14 3. Investeringskredieten ........................................................................................................................ 16 4. Grondexploitaties ............................................................................................................................... 18 5. Reserves............................................................................................................................................ 19 6. Voorzieningen .................................................................................................................................... 25 7. Begrotingswijzigingen per programma .............................................................................................. 26 8. Raadsvoorstel .................................................................................................................................... 28 9.
Informerende bestuursrapportage (IBR) ........................................................................................... 29 9.1 Programma 1 Algemene dienstverlening ..................................................................................... 29 9.1.1 Dienstverlening en informatievoorziening ............................................................................. 29 9.2 Programma 2 Woonklimaat en leefomgeving .............................................................................. 31 9.2.1 Een nieuwe omgevingsvisie voor de leefomgeving .............................................................. 32 9.2.2 Leefbaarheid en brede welvaart ............................................................................................ 33 9.2.3 Openbare ruimte ................................................................................................................... 38 9.2.4 Wonen ................................................................................................................................... 39 3 9.2.5 Infrastructuur ......................................................................................................................... 41 9.2.6 Een veilige leefomgeving ......................................................................................................
42 9.2.7 Schadeherstel, versterking en een duurzaam en veilig gebruik van de ondergrond ............ 52 9.2.8 Sport en gezondheid ............................................................................................................. 56 9.3 Programma 3 Ondernemingsklimaat, werkgelegenheid en onderwijs ........................................ 60 9.3.1 Economie en werkgelegenheid versterken ........................................................................... 60 9.3.2 Samenwerking in de regio en over de grens ........................................................................ 62 9.3.3 Een aantrekkelijk centrum Oldambt ...................................................................................... 64 9.3.4 Toerisme, cultuur en erfgoed ................................................................................................. 67 9.3.5 Optimaliseren van de arbeidsmarkt ...................................................................................... 69 9.4 Programma 4 Zorg en samenleving ............................................................................................ 71 9.4.1 WMO, jeugd en participatiewet .............................................................................................
72 9.4.2 Inburgering ............................................................................................................................ 80 9.4.3 Terugdringen van problematische schulden.......................................................................... 83 9.5 Programma 5 Duurzaamheid en milieubeheer ............................................................................ 84 9.5.1 Energietransitie en klimaat .................................................................................................... 85 9.6 Programma 6 Bestuur .................................................................................................................. 89 9.6.1 Lokale democratie versterken ............................................................................................... 89 4 Inleiding Met deze 2e besluitvormende rapportage (BBR2) informeren wij over een aantal financiële bijstellingen op de begrotingsbudgetten evenals over de stand van zaken van onze beleidsvoornemens van dit lopende jaar. Deze BBR kent een groot aantal bijstellingen van budgetten. De overgrote meerderheid hiervan kent een budgettair neutraal karakter. Deze hebben vooral betrekking op (extra) ontvangen programmagelden waar dit jaar en de komende jaren ook extra kosten tegenover staan.
U komt deze bijstellingen dus zowel onder de baten als de lasten tegen en we kunnen nu al aangeven dat een groot deel daarvan bij de jaarrekening gereserveerd zal worden. Er is echter ook sprake van een behoorlijk aantal grote financiële meevallers. Waar we de budgetten bij BBR1 met ongeveer € 5,5 miljoen (negatief) moesten bijstellen is nu sprake van financiële mutaties met invloed op het begrotingssaldo van afgerond € 6,3 miljoen waarmee het begrotingssaldo uitkomt op € 3,5 miljoen (ongeveer € 900.000 hoger dan bij de begroting 2026 is vastgesteld). 5 1. Saldo van de besluitvormende bestuursrapportage Bedragen x € 1.000 2026 Primitieve Begroting 2.662 Mutatie 1e BBR -/- 5.419 Mutatie 2e BBR 6.337 Bijgesteld begrotingssaldo 3.540 Begrotingswijzigingen met invloed op het resultaat Deze BBR bevat een grote hoeveelheid mutaties die bij de afzonderlijke programma's worden toegelicht. Daarbij hanteren we een verantwoordingsgrens van € 50.000, kleinere mutaties worden bij de tabellen in de afzonderlijke programma's onder de overige mutaties geschaard. In bovenstaande tabel is zichtbaar gemaakt dat het uiteindelijke saldo van alle mutaties die invloed op het begrotingssaldo hebben ruim € 6,3 miljoen bedraagt. We hebben ruim € 18,7 miljoen aan (extra) baten voor diverse programma's ontvangen die ook aan deze programma's besteed moeten worden.
Om de reden is aan de lastenkant eenzelfde bedrag opgenomen, niet bestede bedragen worden bij de jaarrekening gereserveerd voor komende jaren. Naast die ruim € 18,7 miljoen hogere lasten constateren we bij diverse budgetten ook lagere lasten voor een bedrag van in totaal € 6,1 miljoen. Om die reden bedraagt de totale mutatie op de lasten per saldo afgerond € 12,6 miljoen. Voor de baten geldt dat we naast die € 18,7 miljoen (extra) programmagelden aanvullend nog € 5,5 miljoen aan baten verwachten. Een deel van die extra middelen storten we overigens in de reserves. Uiteindelijk wordt het begrotingssaldo dus per saldo met € 6,3 miljoen positief beïnvloed. Hieronder geven we een opsomming van de belangrijkste afwijkingen groter dan € 500.000 per soort afwijking.
6 • rente en afschrijving € 2,4 miljoen voordeel • algemene uitkering € 4,3 miljoen voordeel, hiervan bestemd voor: o uitvoering klimaat en energie (CDOKE), extra uitgaven van € 1,4 miljoen (nadeel) o Nijbegun, extra budget van € 1,1 miljoen (nadeel) • specifieke uitkering Wet inburgering en onderwijsroute € 509.000 voordeel • specifieke uitkering niet beoogde jeugdzorgkosten € 631.000 voordeel • lagere bijdrage Afeer 2026 € 1,8 miljoen voordeel • terugbetaling Afeer en VKB 2025 € 847.000 voordeel • bijstelling budgetten WMO € 618.000 nadeel • Vangnetregeling BUIG vanwege hogere kosten bijstand € 582.000 voordeel Zowel deze, als de overige afwijkingen, worden nader toegelicht bij de afzonderlijke programma's. Hierbij merken we nog op dat u het voordeel op rente en afschrijving niet 1 op 1 terug ziet in 1 programma omdat dit betrekking heeft meerder programma's. Begrotingswijzigingen zonder invloed op het resultaat Hiervoor is aangegeven dat er zowel aan de baten- als de lastenkant een bedrag van € 18,7 miljoen is opgenomen.
Dit zijn de begrotingswijzigingen zonder invloed op het resultaat, de belangrijkste (groter dan € 500.000) zijn: • NPG Hart voor Scheemda, € 4,2 miljoen • NPG project de Rensel, € 3,8 miljoen • NPG Graanrepubliek 2.0, € 3 miljoen • Bevaarbaar maken Burgemeester Schonfeldplein, € 2,5 miljoen • NPG tegemoetkoming blok B, € 2 miljoen • NPG Wincity, € 947.000 • Erfgoeddeal, € 830.000 Deze en ook de overige budgettaire afwijkingen worden bij de afzonderlijke programma's toegelicht. 2. Toelichting per programma 2.1 Programma 1 Algemene dienstverlening Bedragen x €1.000 Baten en lasten van | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde programma 1 Algemene | BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 dienstverlening Lasten | 1.660 | 0 | 104 | 1.764 Baten | 1.061 | 0 | 29 | 1.090 Gerealiseerd saldo van | 599 | 0 | 75 | 674 baten en lasten Totaal | 599 | 0 | 75 | 674 Toelichting begrotingswijzigingen De begrotingswijzigingen op dit programma groter dan € 50.000 zijn hieronder toegelicht. € 75.000,- Nadelig • | Inkoop documenten burgerzaken € 100.000 nadelig Enkele jaren gelden is de geldigheidtermijn van diverse documenten gewijzigd. Hierdoor zijn er pieken en dalen ontstaan in de aanvraag en verstrekking van deze documenten. Eveneens zijn de tarieven voor de inkoop van de documenten gestegen.
Deze nadelige begrotingswijziging heeft dan ook te maken met zowel het aantal aanvragen en verstrekkingen als de inkoopprijs van de documenten. • | Overige begrotingswijzigingen binnen dit programma € 25.000 voordelig De overige begrotingswijzigingen binnen dit programma betreffen meerdere kleinere wijzigingen die per saldo een voordelige invloed hebben op het resultaat. 2.2 Programma 2 Woonklimaat en leefomgeving Bedragen x €1.000 Baten en lasten van | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde Programma 2 | BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 Woonklimaat en leefomgeving Lasten | 37.313 | 46.672 | 14.166 | 98.151 Baten | 7.353 | 40.928 | 18.556 | 66.837 Gerealiseerd saldo van | 29.960 | 5.744 | -4.390 | 31.314 baten en lasten Stortingen | 226 | 0 | 3.523 | 3.750 Onttrekkingen | 500 | 671 | 225 | 1.396 Mutaties reserves | -274 | -671 | 3.299 | 2.354 Totaal | 29.686 | 5.073 | -1.091 | 33.668 Toelichting begrotingswijzigingen De begrotingswijzigingen op dit programma groter dan € 50.000 zijn hieronder toegelicht. 7 8 € 1.091.000,- Voordelig • Actualisering van budgetten Handhaving, Veiligheid en Toezicht € 160.000 nadelig Het actualiseren van meerdere budgetten op gebied van Veiligheid, Handhaving, Toezicht en Zorg leidt tot een nadeel van € 160.000. De activiteiten die hiervoor uitgevoerd worden zijn o.a.
implementatie van de wet op politiegegevens, uitvoeren van externe controle op de alcoholwet, inzet van stelposten uit de Kadernota 2026 en uitvoer van de motie veilige binnenstad en het vervolg hierop. • Kosten BAG € 90.000 nadelig Dit betreft de inzet van ingeleend personeel op de Basis Registratie Adressen en Gebouwen (BAG). Op dit moment is er binnen de huidige formatie geen medewerker beschikbaar om deze taken te vervullen en is ervoor gekozen om deze taken in te vullen doormiddel van de inzet van ingeleend personeel. • Vergunningen / Ontheffingen Wonen en Bouwen € 475.000 voordelig Op basis van de realisatie van opbrengsten uit vergunningen en ontheffingen bouwen en wonen hebben we de verwachte inkomsten hiervoor naar boven bijgesteld. Gezien de vele factoren die hierop van invloed zijn hebben we in de primaire begroting 2026 en de 1 e BBR 2026 de voorzichtige lijn aangehouden. In aanloop naar het opstellen van deze BBR hebben we de cijfers opnieuw beoordeeld en kunnen we de verwachte inkomsten in deze BBR opnieuw naar boven bijstellen. • Verkeersveiligheid € 55.000 nadelig De extra kosten voor de inzet van verkeersregelaars tot het eind van het jaar tijdens Duitse feestdagen en in Bad Nieuweschans als gevolg van de grenscontroles op de A7 zijn geraamd op € 55.000. • Openbaar groen (boombeheer) € 80.000 nadelig Door de zomerstorm van juni jl.
is er grote schade ontstaan aan de bomen in Oldambt. De kosten voor het kappen, opruimen, schouwen en snoeien van door de storm beschadigde bomen bedragen tot nu toe € 80.000. • Openbare verlichting € 63.000 voordelig De energiekosten van de openbare verlichting kunnen met € 63.000 worden afgeraamd. Door het steeds meer toepassen van energiezuinige ledverlichting daalt het energieverbruik. Daarnaast is het tarief voor 2026 iets lager dan waarmee in de begroting rekening gehouden is. • Gebouwenonderhoud en exploitatie € 53.000 nadelig Deze kosten worden o.a. veroorzaakt, wegens het vervangen van de cv-ketel van de gymzaal van de vm. Pabo aan de Stikkerlaan. Deze heeft het begeven en was niet meer te repareren. • Actualiseren kapitaallasten € 3.390.000 voordelig In de 2e BBR worden de kapitaallasten door de hele begroting geactualiseerd. De afschrijvingslasten zijn aangepast op basis van de gerealiseerde kredieten. Dit levert in dit programma een voordeel op van € 762.000. Ook is de methodiek van de rente toerekening aangepast en wordt er geen rente meer toegerekend aan de producten. Dit heeft een effect op alle programma's, maar is per saldo neutraal. Voor dit programma gaat het om een bedrag van € 2.628.000.
• | Doorgeschoven projecten € 711.000 voordelig Er wordt een bedrag van € 630.000 doorgeschoven naar volgend jaar voor het actualiseren van bestemmings-/ omgevingsplannen en een bedrag van € 81.000 voor lokaal bibliotheekwerk. Op dit programma geeft het een voordeel, maar op het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen een nadeel. Dit heeft geen invloed op het resultaat. • | Reserve gelijkwaardige schadeafhandeling Drieborg € 1.834.000 nadelig Wij krijgen via het gemeentefonds over 5 jaar verdeeld in totaal € 5,4 miljoen voor de gelijkwaardige schadeafhandeling Drieborg. Gelden die in het jaar niet nodig zijn worden in de daarvoor bestemde reserve gestort zodat het beschikbaar blijft voor dit doel. Dit heeft geen invloed op het resultaat. • | Reserve onderhoud Blauwestad € 500.000 nadelig Net als vorig jaar wordt voor toekomstig onderhoud van de openbare ruimte in de Blauwestad de vrijvallende stelpost onderhoud Blauwestad in de hiervoor ingestelde reserve gestort. Dit heeft geen invloed op het resultaat. • | Reserve inzet Nij Begun € 915.000 nadelig Wij ontvangen van het Rijk een vergoeding voor de inzet van personeel met betrekking tot Nij Begun. Voor 2026 is dit geraamd op € 1.139.000. Het saldo van het niet in het jaar aangewende deel wordt in de reserve gestort. Dit heeft geen invloed op het resultaat.
• | Overige begrotingswijzigingen binnen dit programma € 139.000 voordelig De overige begrotingswijzigingen binnen dit programma betreffen meerdere kleinere wijzigingen die per saldo een voordelige invloed hebben op het resultaat. 2.3 Programma 3 Ondernemingsklimaat, werkgelegenheid en onderwijs Bedragen x €1.000 Baten en lasten van | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde Programma 3 | BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 Ondernemingsklimaat, werkgelegenheid en onderwijs Lasten | 8.960 | 7.834 | -1.157 | 15.636 Baten | 2.436 | 7.652 | -147 | 9.941 Gerealiseerd saldo van | 6.524 | 181 | -1.010 | 5.695 baten en lasten Stortingen | 96 | 0 | 0 | 96 Mutaties reserves | 96 | 0 | 0 | 96 Totaal | 6.620 | 181 | -1.010 | 5.791 Toelichting begrotingswijzigingen De begrotingswijzigingen op dit programma groter dan € 50.000 zijn hieronder toegelicht. € 1.010.000,- Voordelig • | Actualiseren kapitaallasten € 1.077.000 voordelig 9 In de 2e BBR worden de kapitaallasten door de hele begroting geactualiseerd. De afschrijvingslasten zijn aangepast op basis van de gerealiseerde kredieten. Dit levert in dit programma een voordeel op van € 233.000. Ook is de methodiek van de rente toerekening aangepast en wordt er geen rente meer toegerekend aan de producten. Dit heeft een effect op alle programma's, maar is per saldo neutraal.
Voor dit programma gaat het om een bedrag van € 844.000. • | Overige begrotingswijzigingen binnen dit programma € 67.000 nadelig De overige begrotingswijzigingen binnen dit programma betreffen meerdere kleinere wijzigingen die per saldo een nadelige invloed hebben op het resultaat. 2.4 Programma 4 Zorg en samenleving Bedragen x €1.000 Baten en lasten van | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde Programma 4 Zorg en | BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 samenleving Lasten | 105.995 | 11.875 | 1.463 | 119.333 Baten | 31.657 | 6.623 | 2.587 | 40.866 Gerealiseerd saldo van | 74.339 | 5.252 | -1.123 | 78.467 baten en lasten Stortingen | 810 | 654 | 0 | 1.464 Onttrekkingen | 118 | 678 | 0 | 796 Mutaties reserves | 692 | -24 | 0 | 668 Totaal | 75.031 | 5.227 | -1.123 | 79.134 Toelichting begrotingswijzigingen De begrotingswijzigingen op dit programma groter dan € 50.000 zijn hieronder toegelicht. € 1.123.000,- Voordelig • | Inburgering, Statushouders en Oekraïne opvang € 148.000 voordelig Voor het beleidsterrein Inburgering, Statushouders en Oekraïne opvang zijn meerdere bekostigingsregelingen aangevraagd. Uit analyse van de SPUK inburgering en onderwijsroute blijkt na vaststelling van eerdere jaren dat wij een vooruit-ontvangen post vrij mogen laten vallen in het resultaat. Dit resulteert in een voordeel van € 148.000.
de overige effecten zijn budgetneutraal zoals aanvraag SPUK huisaanpassing grote gezinnen (€ 13.000 hogere lasten en € 13.000 hogere baten), transitievergoeding voor groot onderhoud aan de Oekraïne opvang locatie aan de Garst (€169.000 hogere lasten en € 169.000 hogere baten). • | SPUK niet beoogde kosten woonplaatsbeginsel jeugdzorg 2024 en 2025 € 631.000 voordelig Het Rijk heeft SPUK gelden beschikbaar gesteld voor Jeugdzorgkosten onder het woonplaatsbeginsel die onvoorzien waren bij invoeren van de regelgeving. Een effect waarvoor wij compensatie hebben kunnen aanvragen is bijvoorbeeld jonge inburgeraars of ontheemden die door een COA-locatie of Oekraïne opvang locatie een eerste inschrijving in Oldambt hebben en vervolgens een duur jeugdzorgtraject met verblijfcomponent nodig hebben. Door eerste inschrijving in Oldambt zijn deze kosten voor rekening van Oldambt. Het Rijk heeft ons nu gecompenseerd voor de jaren 2024 en 2025. • | Herstelplan JeugdBescherming Noord (JBN) en Veilig Thuis Groningen (VTG) € 269.000 nadelig 10 11 Voor waarborging van de taken JBN en VTG is het herstelplan vastgesteld voor 2026 en 2027. De extra kosten 2026 bedragen € 83.000 voor JBN en € 186.000 voor VTG.
• Inzet stelposten Jeugdzorg voor het Langjarig perspectief Jeugdzorg (LJP) € 354.000 nadelig Regionaal wordt met de verschillende gemeenten en de RIGG gewerkt aan het LJP voor de inkoop en transformatie van Jeugdzorg. bij de Kadernota 2026 zijn meerdere budgetten beschikbaar gesteld om deze beweging uit te voeren. Nu worden deze budgetten functioneel in de begroting verwerkt. Projecten die van deze middelen uitgevoerd worden zijn: Intensieve Ambulante Systeeminterventies (IAS) ter voorkoming van uithuisplaatsingen van kinderen, interventies naar aanleiding van rapport Molendrift en aanvullende capaciteit voor de inkoop en implementatie van Jeugdzorg. Inzetten van deze stelposten hangt samen met het voordeel op het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen. • Actualisering van begroting Afeer € 1.780.000 voordelig Vanwege het aanspreken van andere inkomstenbronnen zoals Nij Begun, kan de gemeentelijke bijdrage aan Afeer omlaag wat leidt tot een incidenteel voordeel van € 1.780.000. Dat leidt ook tot een voordeel over 2025 wat terugbetaald is voor een bedrag van € 694.000 (vanwege boekhoudvoorschriften is dat bedrag op het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen verantwoord).
• Bijstellen budgetten Participatie en inkomen € 39.000 nadelig De inkomsten en uitgaven met betrekking tot de BUIG (uitkeringen en inkomensregelingen zoals PW, IOAW, IOAZ en LKS) zijn bijgesteld op basis van de meest recente beschikkingen en rekenmodellen. Uit analyse blijkt dat Oldambt ook voor 2026 in aanmerking komt voor de vangnetregeling. Hier is alvast een voorschot op genomen. Deze effecten samen leiden tot een nadeel van € 39.000. • Diverse bijstellingen Wmo-budgetten € 618.000 nadelig Als gevolg van tariefstijgingen door indexaties en cao-aanpassingen stijgen de kosten van de Wmo, waardoor de Wmo-budgetten bijgesteld moeten worden. Voor de huishoudelijke hulp (ZIN) betekent dit een nadeel van € 301.000 en voor de begeleiding (ZIN) een nadeel van € 193.000. De afrekening over 2025 van de SVB ten aanzien van de PGB's zorgt voor een nadeel van € 31.000. Voor de vervoersvoorzieningen betekent dit een nadeel van € 213.000. Via het CAK is een hoger bedrag aan eigen bijdragen ontvangen, wat zorgt voor een voordeel van € 120.000. Onder het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen vallen een aantal stelposten vrij die waren opgenomen voor onder andere de verwachte kostenstijgingen binnen de Wmo. Dit zorgt op het onderdeel Algemene dekkingsmiddel voor een voordelig effect van € 880.000.
• Overige begrotingswijzigingen binnen dit programma € 156.000 nadelig De overige begrotingswijzigingen binnen dit programma betreffen meerdere kleinere wijzigingen die per saldo een nadelige invloed hebben op het resultaat. 2.5 Programma 5 Duurzaamheid en milieubeheer Bedragen x €1.000 Baten en lasten van | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde Programma 5 | BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 Duurzaamheid en milieubeheer Lasten | 6.858 | 14.017 | -21 | 20.854 Baten | 5.520 | 13.442 | 25 | 18.987 Gerealiseerd saldo van | 1.338 | 575 | -46 | 1.867 baten en lasten Stortingen | 167 | 0 | 1.401 | 1.568 Onttrekkingen | 131 | 205 | 0 | 335 Mutaties reserves | 36 | -205 | 1.401 | 1.232 Totaal | 1.374 | 370 | 1.355 | 3.099 Toelichting begrotingswijzigingen De begrotingswijzigingen op dit programma groter dan € 50.000 zijn hieronder toegelicht. € 1.355.000,- Nadelig • | Reserve Cdoke-gelden € 1.401.000 nadelig De via het gemeentefonds voor 2026 ontvangen gelden voor Cdoke zijn nog niet nodig en worden in de bestemmingsreserve Cdoke gestort. Deze mutatie heeft geen invloed op het begrotingssaldo. • | Overige begrotingswijzigingen binnen dit programma € 46.000 nadelig De overige begrotingswijzigingen binnen dit programma betreffen meerdere kleinere wijzigingen die per saldo een nadelige invloed hebben op het resultaat.
2.6 Programma 6 Bestuur Bedragen x €1.000 Baten en lasten van | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde Programma 6 Bestuur | BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 Lasten | 2.561 | 79 | 28 | 2.668 Baten | 0 | 0 | 15 | 15 Gerealiseerd saldo van | 2.561 | 79 | 13 | 2.653 baten en lasten Totaal | 2.561 | 79 | 13 | 2.653 Toelichting begrotingswijzigingen De begrotingswijzigingen op dit programma groter dan € 50.000 zijn hieronder toegelicht. € 13.000,- Nadelig • | Totaal begrotingswijzigingen binnen dit programma € 13.000 nadelig 12 De begrotingswijzigingen binnen dit programma betreffen meerdere kleinere wijzigingen die per saldo een nadelige invloed hebben op het resultaat. 2.7 Overhead Bedragen x €1.000 Baten en lasten van | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde Overhead | BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 Lasten | 30.111 | 2.984 | 351 | 33.446 Baten | 5.975 | -851 | 152 | 5.276 Gerealiseerd saldo van | 24.135 | 3.834 | 200 | 28.169 baten en lasten Onttrekkingen | 0 | 210 | 0 | 210 Mutaties reserves | 0 | -210 | 0 | -210 Totaal | 24.135 | 3.624 | 200 | 27.959 Toelichting begrotingswijzigingen De begrotingswijzigingen op dit onderdeel groter dan € 50.000 zijn hieronder toegelicht.
€ 200.000,- Nadelig • | Actualiseren kapitaallasten € 270.000 voordelig In de 2e BBR worden de kapitaallasten door de hele begroting geactualiseerd. De afschrijvingslasten zijn aangepast op basis van de gerealiseerde kredieten. Dit levert in dit programma een voordeel op van € 97.000. Ook is de methodiek van de rente toerekening aangepast en wordt er geen rente meer toegerekend aan de producten. Dit heeft een effect op alle programma's, maar is per saldo neutraal. Voor dit programma gaat het om een bedrag van € 173.000. • | Materieel buitendienst € 50.000 nadelig Als gevolg van de sinds begin 2026 sterk gestegen brandstofprijzen dient dit budget met € 50.000 verhoogd te worden. • | Arbo en bedrijfshulpverlening € 106.000 nadelig De kosten voor uitvoering van de Arbo-wet en voor verzuim zijn fors toegenomen. Tevens is het aantal cases toegenomen. • | Personeelskosten € 236.000 nadeel Per saldo vallen de personeelslaten door ziekteverzuim en extra inhuur hoger uit, hier staan echter ook extra inkomsten voor de inzet van personeel tegenover wat per saldo tot een extra lasten leidt van € 236.000. • | Overige begrotingswijzigingen binnen dit programma € 78.000 nadelig De overige begrotingswijzigingen binnen dit onderdeel betreffen meerdere kleinere wijzigingen die per saldo een nadelige invloed hebben op het resultaat.
13 2.8 Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x €1.000 Baten en lasten van | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde Algemene | BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien Lasten | 6.834 | 10.655 | -2.283 | 15.206 Baten | 146.048 | 12.983 | 3.093 | 162.124 Gerealiseerd saldo van | -139.214 | -2.328 | -5.376 | -146.918 baten en lasten Stortingen | 3.377 | 667 | 721 | 4.766 Onttrekkingen | 4.170 | 12.895 | 124 | 17.189 Mutaties reserves | -793 | -12.228 | 597 | -12.423 Totaal | -140.006 | -14.556 | -4.779 | -159.341 Toelichting begrotingswijzigingen De begrotingswijzigingen op dit onderdeel groter dan € 50.000 zijn hieronder toegelicht. € 4.779.000,- Voordelig • | Rente € 2.514.0000 nadelig In navolging van de aanwijzing van de accountant bij de jaarrekening rekenen we geen interne rente meer door vanuit dit programma aan de overige programma's. Dat leidt op dit programma tot een nadeel maar bij de overige programma's tot een voordeel op de kapitaallasten per programma. Daarnaast vallen de kapitaallasten op de programma's ook lager uit omdat investeringen doorschuiven. Die voordelen, samen met het nadeel op rente binnen dit programma, leidt per saldo tot een voordeel van € 2,4 miljoen.
• | Inzet of vrijval van stelposten € 2.025.000 voordelig We verwerken de gereserveerde stelposten als functioneel budget in de programma's of laten ze vrijvallen als ze niet nodig zijn voor dit jaar. In totaal valt er daardoor een bedrag van ruim € 2 miljoen vrij waarbij binnen afzonderlijke programma's ook extra lasten voor zijn opgenomen, de grootste zijn: inzet Wmo € 880.000; transformatie sociaal domein € 100.000; transformatie jeugdzorg en regionale inkoop € 350.000 • | Terugbetalingen uit eerdere jaren €1.013.000 voordelig Terugbetalingen of nabetalingen uit vorige dienstjaren vallen voordeliger uit dan verwacht bij de jaarrekening 2025. Enkele grote onderdelen zijn: terugbetaling gemeentelijke bijdrage Afeer € 694.000 en terugbetaling VKB € 154.000. • | Gemeentefonds € 4.330.000 voordelig In deze BBR is de meicirculaire 2026 van het gemeentefonds verwerkt. In dit saldo zit o.a. de uitkering voor Gelijkwaardige schadeafhandeling Drieborg ad € 1.082.000 en de via het gemeentefonds ingaande 2026 te ontvangen Cdoke gelden ad € 1.401.000. Ook is reeds rekening gehouden met de nog te ontvangen gelden voor inzet van personeel met betrekking tot Nij Begun ad € 1.139.000. Daarnaast bedraagt de verrekening gemeentefonds over voorgaande jaren € 112.000.
14 15 • Reserve uit te voeren projecten € 54.000 nadelig Er wordt via deze BBR voor € 657.000 aan doorgeschoven projecten weer in de begroting gebracht. Daarnaast wordt er een bedrag van € 711.000 in de reserve gestort. Zo wordt een bedrag van € 630.000 doorgeschoven naar volgend jaar voor het actualiseren van bestemmings -/ omgevingsplannen en een bedrag van € 81.000 voor lokaal bibliotheekwerk. • Reserve dekking kapitaallasten investeringen € 85.000 nadelig De hoogte van de reserve is gekoppeld aan de boekwaarden van de betreffende investeringen. Door de wijzingen in de rentekostentoerekening over de boekwaarden van investeringen hoeft er € 558.000 minder aan de reserve onttrokken te worden dan was begroot. Daarnaast wordt er ook geen rente meer aan de reserve toegevoegd, wat toe een correctie leidt van € 483.000. Tenslotte is er € 10.000 in de reserve gestort aan verkoopopbrengst van materieel en voertuigen van de buitendienst. Dit bedrag wordt op een later moment weer aangewend bij de aanschaf van nieuw materieel. • Overige begrotingswijzigingen binnen dit programma € 64.000 voordelig De overige begrotingswijzigingen binnen dit programma betreffen meerdere kleinere wijzigingen die per saldo een voordelige invloed hebben op het resultaat. 3.
Investeringskredieten Begrotingswijzigingen in investeringskredieten In deze besluitvormende bestuursrapportage zijn een groot aantal kredieten opgenomen waar inmiddels een raads-/collegebesluit van is genomen of kredieten welke zijn gemuteerd, waarbij er een herverdeling, uitsplitsing, bijraming of verschuiving heeft plaatsgevonden. • | Huisvesting buitendienst Winschoten - Vervanging verlichting € 13.000 • | Huisvesting buitendienst Scheemda - Vervanging verlichting € -/- 16.000 • | Huisvesting buitendienst Finsterwolde - Vervanging verlichting € 9.000 • | Kwekerij Winschoten - Vervanging verlichting € -/- 25.000 • | De Meerkant - Aanpassen verlichting 2024 € 102.000 • | OZC De Stuwe - Aanpassen verlichting 2024 € 164.000 • | De Meerkant - Vervanging verlichting 2025 € -/- 30.000 • | OZC De Stuwe - Vervanging verlichting 2025 € -/- 50.000 • | Sporthal De Rietkraag - Aanpassen verlichting 2024 € 28.000 • | Gymlokaal Beukenlaan - Vervanging verlichting 2025 € -/- 34.000 • | Sporthal Hamrikhal - Aanpassen verlichting 2026 € 60.000 • | De Klinker - Vervanging server hijsinstallatie 2024 € -/- 29.000 • | De Klinker - Vervanging freq.regelaars grote zaal 2024 € -/- 88.000 • | MFC Kloosterholt - Aanpassen verlichting 2024 € -/- 24.000 • | MFC Nieuw Scheemda - Aanpassen verlichting 2024 € -/- 60.000 • | Gebouw speeltuinvereniging Bovenburen - Vervanging verlichting € -/- 20.000 De
kredieten voor vervanging verlichting van diverse gebouwen zijn op basis van de aanbesteding aangepast. Per saldo heeft dit geen effect. • | Recreatievoorzieningen - Investeringsagenda Ring Blauwestad (uitgaven) € -/- 104.000 • | Recreatievoorzieningen - Investeringsagenda Ring Blauwestad (inkomsten) € -/- 104.000 Het krediet investeringsagenda Ring Blauwestad wordt bijgesteld op basis van de afrekening van het project met de provincie. Per saldo heeft dit geen effect. • | Gebouw Garst 6 - Aankoop modulaire units 2026 € 150.000 De modulaire units op de opvanglocatie voor Oekraïense ontheemden aan de Garst 6 werden tot nu gehuurd. Door de langere duur van de opvang dan oorspronkelijk voorzien, is het uit kosten overweging voordeliger om de units te kopen. In afwijking met het afschrijvingsbeleid in onze financiële verordening worden de units in dit geval in 5 jaar afgeschreven in plaats van 20 jaar. De jaarlijkse exploitatiekosten worden vergoed door het Rijk. • | Materieel buitendienst - Wallenfrees 2026 € 37.000 Een deel van de vervanging en aanschaf van het materieel van de buitendienst wordt bekostigd uit de gelden van ingeruild materieel en voertuigen. Zo wordt in dit geval de wallenfrees hier uit betaald.
16 17 • De Watertoren - Vervanging cv-installatie € 67.000 De vervanging van de cv-installatie van zwembad De Watertoren wordt voor en deel gedekt uit de reserve duurzaamheid. Het bestaande krediet wordt hiermee verhoogd. • Recreatievoorzieningen - Inrichting openbare ruimte Eberhartstraat Nieuwe Schans (uitgaven) € 35.800 • Recreatievoorzieningen - Inrichting openbare ruimte Eberhartstraat Nieuwe Schans (inkomsten) € 35.800 Er is een extra bijdrage ontvangen voor aanvullende inrichting van de speelplek, wat met deze bijdrage gerealiseerd kan worden. • Planvorming herontwikkeling St. Lucas locatie € 750.000 In 2025 heeft de raad een voorbereidingskrediet van € 750.000 beschikbaar gesteld voor de planvorming en herontwikkeling van de St. Lucas locatie. In de begroting was hier nog geen apart kredietnummer voor ingesteld, maar was dit opgenomen onder de grondex ploitatie. In deze BBR is dit aangepast. • Centrum Winschoten - Ambitie programma € 2.000.000 Jaarlijks wordt in de kadernota een bedrag van € 2 miljoen opgenomen voor de aanpak van de binnenstad van Winschoten. Het krediet voor het boekjaar 2026 was tot nu toe nog niet in de begroting gebracht. In deze BBR wordt dit geëffectueerd. 18 4.
Grondexploitaties Begrotingswijzigingen grondexploitaties Onderstaande mutaties zijn de geraamde bedragen aan uitgaven en inkomsten voor het jaar 2026 in vastgestelde grondexploitaties en mutaties op nog niet in exploitatie genomen gronden welke geactiveerd worden en te zijner tijd worden opgenomen in een grondexploitatie. • Grondexploitatie - Overige gronden € 563.400 Dit betreft de aankoop van een perceel grond aan de Oostelijke Rondweg te Winschoten voor een bedrag van € 493.000 en een perceel grond aan de Veenweg te Winschoten voor € 70.000. In beide gevallen betreft het strategische aankopen voor toekomstige ontwikkelingen. 19 5. Reserves Onderstaande tabel geeft de stortingen in en onttrekkingen aan de reserves weer: Bedragen x €1.000 Reserves | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 6910000 Algemene reserve Stortingen | 2.622 | 0 | 0 | 2.622 Onttrekkingen | 0 | 6.919 | 25 | 6.944 Totaal 6910000 Algemene reserve | 2.622 | -6.919 | -25 | -4.322 6910010 Reserve Uit te voeren projecten Stortingen | 11 | 0 | 711 | 722 Onttrekkingen | 302 | 4.558 | 657 | 5.517 Totaal 6910010 Reserve Uit te voeren projecten | -291 | -4.558 | 54 | -4.796 6910015 Res. versterking ruimt. kwaliteit dorpen en wijken Stortingen | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen | 100 | 456 | 0 | 556 Totaal 6910015 Res.
versterking ruimt. kwaliteit dorpen en wijken | -100 | -456 | 0 | -556 6910016 Bestemmingsreserve duurzaamheid Onttrekkingen | 0 | 589 | 0 | 589 Totaal 6910016 Bestemmingsreserve duurzaamheid | 0 | -589 | 0 | -589 6910018 Reserve inkomen, armoede en participatie Onttrekkingen | 0 | 365 | 0 | 365 Totaal 6910018 Reserve inkomen, armoede en participatie | 0 | -365 | 0 | -365 6910020 Bestemmingsreserve Regiodeal Onttrekkingen | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 6910020 Bestemmingsreserve Regiodeal | 0 | 0 | 0 | 0 6910025 Reserve Organisatie ontwikkeling Stortingen | 244 | 0 | 0 | 244 Onttrekkingen | 2.458 | 372 | 0 | 2.830 Totaal 6910025 Reserve Organisatie ontwikkeling | -2.214 | -372 | 0 | -2.586 6910040 Reserve Buitenonderhoud Brede Scholen Stortingen | 96 | 0 | 0 | 96 Totaal 6910040 Reserve Buitenonderhoud Brede Scholen | 96 | 0 | 0 | 96 6910045 Reserve Dekking kapitaal lasten investeringen Lasten | 483 | 0 | -483 | 0 20 Reserves | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 Stortingen | 500 | 300 | 10 | 810 Onttrekkingen | 1.310 | 0 | -558 | 752 Totaal 6910045 Reserve Dekking kapitaal lasten investeringen | -327 | 300 | 85 | 58 6910050 Reserve dekking deelnemingen Energie coöperaties Stortingen | 2 | 0 | 0 | 2 Totaal 6910050 Reserve dekking deelnemingen Energie coöperaties | 2 | 0 | 0 | 2 6910380
Bestemmingsreserve aardgasvrije wijken Onttrekkingen | 0 | 205 | 0 | 205 Totaal 6910380 Bestemmingsreserve aardgasvrije wijken | 0 | -205 | 0 | -205 6910450 Reserve inzet Nij Begun Stortingen | 0 | 0 | 1.139 | 1.139 Onttrekkingen | 0 | 415 | 225 | 640 Totaal 6910450 Reserve inzet Nij Begun | 0 | -415 | 915 | 499 6910505 Reserve Onderhoud wegen Stortingen | 0 | 0 | 50 | 50 Onttrekkingen | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 6910505 Reserve Onderhoud wegen | 0 | 0 | 50 | 50 6910600 Reserve onderhoud Blauwestad Stortingen | 0 | 0 | 500 | 500 Totaal 6910600 Reserve onderhoud Blauwestad | 0 | 0 | 500 | 500 6910605 Reserve Cultuurhuis Stortingen | 147 | 0 | 0 | 147 Onttrekkingen | 0 | 256 | 0 | 256 Totaal 6910605 Reserve Cultuurhuis | 147 | -256 | 0 | -109 6910630 Reserve sport en leefbaarheidsfonds Stortingen | 79 | 0 | 0 | 79 Onttrekkingen | 500 | 0 | 0 | 500 Totaal 6910630 Reserve sport en leefbaarheidsfonds | -421 | 0 | 0 | -421 6910640 Reserve sanering Meidoornlaan Stortingen | 165 | 0 | 0 | 165 Onttrekkingen | 131 | 0 | 0 | 131 Totaal 6910640 Reserve sanering Meidoornlaan | 34 | 0 | 0 | 34 6910650 Reserve Vluchtelingen 21 Reserves | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 Stortingen | 810 | 654 | 0 | 1.464 Onttrekkingen | 118 | 313 | 0 | 431 Totaal 6910650 Reserve Vluchtelingen | 692 | 341 | 0 | 1.033
6910660 Reserve incidentele kosten herhuisvesten personeel Stortingen | 0 | 367 | 0 | 367 Totaal 6910660 Reserve incidentele kosten herhuisvesten personeel | 0 | 367 | 0 | 367 6910670 Reserve gelijkw. schadeafhandeling Drieborg Stortingen | 0 | 0 | 1.834 | 1.834 Totaal 6910670 Reserve gelijkw. schadeafhandeling Drieborg | 0 | 0 | 1.834 | 1.834 6910675 Reserve Cdoke-gelden Stortingen | 0 | 0 | 1.401 | 1.401 Totaal 6910675 Reserve Cdoke-gelden | 0 | 0 | 1.401 | 1.401 6910680 Bestemmingsreserve WGA Onttrekkingen | 0 | 210 | 0 | 210 Totaal 6910680 Bestemmingsreserve WGA | 0 | -210 | 0 | -210 Totaal | 241 | -13.338 | 4.813 | -8.283 22 23 Begrotingswijzigingen reserves In deze BBR zijn op meerdere onderdelen mutaties opgenomen in reserves. Het kan hier gaan over nieuwe stortingen of onttrekkingen of aanpassen van bestaande ramingen. Hieronder is een samenvattend overzicht opgenomen van de uiteindelijke saldo mutatie in d e betreffende reserve. • Algemene reserve - onttrekking € 25.000 De gemeenteraad heeft € 25.000 beschikbaar gesteld uit de algemene reserve voor een locatiestudie Omnisport Oostwold/Midwolda. • Reserve uit te voeren projecten - storting € 54.000 Er wordt via deze BBR voor € 657.000 aan doorgeschoven projecten weer in de begroting gebracht. Daarnaast wordt er een bedrag van € 711.000 in de reserve gestort.
Zo wordt een bedrag van € 630.000 doorgeschoven naar volgend jaar voor het actualiseren van bestemmings -/ omgevingsplannen en een bedrag van € 81.000 voor lokaal bibliotheekwerk. • Reserve dekking kapitaallasten investeringen - storting € 152.000 De hoogte van de reserve is gekoppeld aan de boekwaarden van de betreffende investeringen. Door de wijziging in de rentekostentoerekening over de boekwaarden van investeringen hoeft er € 558.000 minder aan de reserve onttrokken te worden dan was begroot. Daarnaast wordt er ook geen rente meer aan de reserve toegevoegd, wat toe een correctie leidt van € 483.000. Vanuit de reserve duurzaamheid is € 67.000 overgeheveld naar de reserve dekking kapitaallasten investeringen voor de investering in de cv-installatie van zwembad De Watertoren. Tenslotte is er € 10.000 in de reserve gestort aan verkoopopbrengst van materieel en voertuigen van de buitendienst. Dit bedrag wordt op een later moment weer aangewend bij de aanschaf van nieuw materieel. • Reserve inzet Nij Begun € 915.000 Wij ontvangen van het Rijk een vergoeding voor de inzet van personeel met betrekking tot Nij Begun. Voor 2026 is dit geraamd op € 1.139.000. Het saldo van het niet in het jaar aangewende deel wordt in de reserve gestort.
• Reserve onderhoud wegen - storting € 50.000 De ontvangen vergoedingen voor degeneratiekosten in verband met aanleg van kabels en leidingen wordt gestort in de reserve onderhoud wegen. Dit om in latere jaren aangewend te kunnen worden voor eventuele herstelwerkzaamheden aan ondergrond en bestrating. • Reserve onderhoud Blauwestad - storting € 500.000 Net als vorig jaar wordt voor toekomstig onderhoud van de openbare ruimte in de Blauwestad de vrijvallende stelpost onderhoud Blauwestad in de hiervoor ingestelde reserve gestort. • Reserve gelijkwaardige schadeafhandeling Drieborg - storting € 1.834.000 Wij krijgen via het gemeentefonds over 5 jaar verdeeld in totaal € 5,4 miljoen voor de gelijkwaardige schadeafhandeling Drieborg. Gelden die in het jaar niet nodig zijn worden in de daarvoor bestemde reserve gestort zodat het beschikbaar blijft voor dit doel. • Reserve duurzaamheid - onttrekking € 67.000 24 Voor het vervangen van de cv-installatie van zwembad De Watertoren wordt € 67.000 aangewend uit de reserve duurzaamheid. Dit bedrag wordt hiervoor overgeheveld van deze reserve naar de reserve dekking kapitaallasten investeringen. • Reserve Cdoke-gelden - storting € 1.401.000 Vanaf 2026 worden de gelden voor Cdoke ontvangen via het gemeentefonds en niet meer als een specifieke uitkering.
Gelden die in het jaar niet nodig zijn worden in de daarvoor bestemde reserve gestort zodat het beschikbaar blijft voor dit doel. 25 6. Voorzieningen Begrotingswijzigingen voorzieningen In de 1e BBR 2026 zijn de mutaties die verwerkt zijn in de voorziening Personele Verplichtingen Bestuur en Personeel niet apart toegelicht. Het betreft een mutatie van per saldo € 225.000 voordelig. De mutaties hebben betrekking op het bijstellen van de verplichtingen met betrekking tot de aanspraken op de APPA (Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers) en de RVU (Regeling voor Vervroegde Uittreding). 26 7. Begrotingswijzigingen per programma Onderstaande tabel geeft de samenvatting van de mutaties per programma weer, het betreft het saldo van de baten en de lasten | en de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves. Aansluiting met de tabel in de inleiding Tot en met BBR1 werd het (nieuwe) begrotingssaldo al verrekend met de algemene reserve, die onttrekking was dan ook een onder | deel van de mutaties op de reserves. Vanaf BBR2 hebben we deze systematiek gewijzigd. Financiele tabellen worden nu zoveel mogelij | k automatisch vanuit het systeem gegenereerd. Om die reden ziet u in de eerste 2 kolommen geen saldo (het verwachte saldo was ook een mutatie op de reserves).
| Vanaf deze BBR is dat niet langer de werkwijze waardoor het saldo (kolom 4) nu gelijk is aan de wijzigingen van BBR2 (kolom 3). Conform de tabel bij de inleiding moet het voordeel van BBR2 worden verrekend met het begrotingssaldo van BBR1 ad | -2.757K waardoor de geactualiseerde begroting 2026 feitelijk op 3.540K uitkomt. Bedragen x €1.000 Begrotingswijzigingen per programma | Primaire Begroting 2026 | Begrotingswijziging 1e | Begrotingswijziging 2e | Geactualiseerde BBR 2026 | BBR 2026 | Begroting 2026 Algemene dienstverlening | 599 | 0 | 75 | 674 Woonklimaat en leefomgeving | 29.686 | 5.073 | -1.091 | 33.668 Ondernemingsklimaat, werkgelegenheid en onderwijs | 6.620 | 181 | -1.010 | 5.791 Zorg en samenleving | 75.031 | 5.227 | -1.123 | 79.134 Duurzaamheid en milieubeheer | 1.374 | 370 | 1.355 | 3.099 Bestuur | 2.561 | 79 | 13 | 2.653 Overhead | 24.135 | 3.624 | 200 | 27.959 Algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien | -140.006 | -14.556 | -4.779 | -159.341 Totaal | 0 | 0 | -6.362 | -6.362 27 28 8. Raadsvoorstel In deze bestuursrapportage hebben wij per programma wijzigingen voorgesteld. De wijzigingen zijn verwerkt in de hiervoor opgenomen begrotingswijziging en zorgen daarmee voor een wijziging in de programmatotalen. 1.
De 2e BBR 2026 vast te stellen en de mutaties zoals deze zijn opgenomen bij de programma's te verwerken in een begrotingswijziging en deze samen met de gewijzigde programmatotalen vast te stellen. 2. De begroting 2026 conform te wijzigen, inclusief de mutaties in de investeringskredieten en bestemmingsreserves. 3. Kennis te nemen van de informatie uit de IBR (Informerende Bestuurs Rapportage). 29 9. Informerende bestuursrapportage (IBR) Leeswijzer Programmaplan 9.1 Programma 1 Algemene dienstverlening Dit programma bevat alle doelstellingen die te maken hebben de directe service aan onze inwoners. Denk hierbij aan digitale dienstverlening en klanttevredenheid, maar ook aan informatiebeveiliging. Zie voor ondersteunende dienstverlening aan inwoners die dat nodig hebben programma 4 Zorg en samenleving. 9.1.1 Dienstverlening en informatievoorziening Beleidshorizon De gemeente gaat inwoners de komende jaren in staat stellen om het merendeel van de zaken met de gemeente online te regelen. Eigen regie en selfservice zijn de sleutelwoorden bij de ontwikkeling van de dienstverlening. Op de landelijke monitoring scoort dienstverlening qua volwassenheid op of boven het gemiddelde, 80% van de vragen wordt beantwoord tijdens het eerste klantcontact en de inwoners beoordelen de dienstverlening met minimaal een 7.
Binnen het programma Nijambt hebben we de ontwikkellijn ‘Dienstverlening’ opgesteld. Hiermee willen we de komende jaren de dienstverlening verder optimaliseren en digitaliseren. De thema’s samen, ondernemend en dichtbij staan hierbij centraal. We zetten in op een betrouwbare, tijdige en transparante dienstverlening door alle kanalen op elkaar af te stemmen, verder te digitaliseren en dienstverlening in het DNA van de medewerkers te verhogen. De gemeente heeft GRID opdracht gegeven een transitieprogramma uit te voeren waarin we onze automatisering (servers, netwerk en werkplekken) richting de toekomst organiseren. We gaan daarvoor samen met de drie andere Oost-Groningse gemeenten een gemeenschappelijke regeling in het leven roepen. Om de dienstverlening te kunnen optimaliseren, dienen de ondersteunende systemen en processen op orde te zijn. Hierbij kan gedacht worden aan verbeterde informatiestromen zodat we datagestuurd kunnen werken, digitaliseren van werkprocessen en medewerkers onder andere digitaal beter toe te rusten. Daarnaast willen we medewerkers (verder) ontwikkelen naar Nijambtenaren die flexibel kunnen inspelen op de behoefte van inwoners, ondernemers en uitdagingen die op ons afkomen als gemeente of samenleving. Aanpak op hoofdlijnen Met een programmatische aanpak willen we de komende jaren de dienstverlening verder optimaliseren en digitaliseren.
De thema’s samen, ondernemend en dichtbij staan hierbij centraal. We zetten in op een betrouwbare, tijdige en transparante dienstverlening door alle kanalen op elkaar af te stemmen, verder te digitaliseren en dienstverlening in het DNA van de medewerkers te verhogen. De fysieke dienstverlening in het nieuwe gemeentehuis zal plaatsvinden vanuit één centrale frontoffice. 30 Vanaf 2024 zijn we gestart met een grootschalige overgang naar een Cloudomgeving. Onze huidige applicaties worden systematisch aangepast of vervangen. Verder werken we door aan de implementatie van Dimpact PodiumD: de uitfasering van ons huidige zaaksystee m en de geleidelijke implementatie van het nieuwe zaaksysteem (een softwareplatform dat gemeenten gebruiken om administratieve processen en zaken te beheren). Dit zal na 2026 verder worden geïmplementeerd. Verder zal 2026 in het teken staan van de voorbereiding op het nieuwe gemeentehuis. De keuze voor onder meer toegangssystemen, klantgeleiding, reserveringssystemen etc. zullen gemaakt moeten worden. Ontwikkelingen PodiumD: de implementatie van een nieuw gemeentelijk dienstverleningsplatform. Het RAAS wordt vervangen door Reisdocumenten Informatiesystemen (ReIS). Gegevens hierin zijn actueler en betrouwbaarder. Zo zijn eerdere aanvragen bij andere instanties via ReIS direct zichtbaar tijdens de aanvraag.
Deze gegevens worden realtime uit het Basisregister Reisdocumenten (BR) gehaald en opgevoerd. Onderzoek en optimaliseren van meer AI toepassingen om de organisatie in brede zin te ontlasten met o.a. AI-tools: co-pilot en Slimtaal Wet- en regelgeving, inclusief: Wmebv, Woo en archiefwet. Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Klanttevredenheidsonderzoek Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We voeren een Klanttevredenheidsonderzoek uit over de algehele dienstverlening van de gemeente. Service- en dienstverleningsnormen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We herijken onze service- en dienstverleningsnormen. Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We maken een vertaling van de invoering van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) naar onze dienstverlening. Openingstijden Voortgang IBR1 31 Voortgang IBR2 We doen onderzoek naar gewenste en effectieve openingstijden. Brieven en communicatie-uitingen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We organiseren uniformering van brieven en communicatie-uitingen. Digitaliseren producten en diensten Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan producten en diensten via PodiumD verder digitaliseren, waaronder PodiumD Formulier en Contact.
Werkplekken moderniseren Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de werkplekken van de medewerkers moderniseren en ondersteunen hen bij het gebruik ervan. Dooronwikkeling financiële en datagedreven processen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We onderzoeken en optimaliseren de dooronwikkeling van financiële en datagedreven processen, inclusief informatievoorziening. Toekomstbestendige afdeling Informatiebeheer Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We starten met de ontwikkeling/ voorbereiding van het omvormen van DIV naar een toekomstbestendige afdeling Informatiebeheer, welke meer passend is bij de huidige wet- en regelgeving. 9.2 Programma 2 Woonklimaat en leefomgeving Het programma Leefomgeving en woonklimaat omvat alles wat te maken heeft met brede welvaart: wonen, leven en recreëren in de gemeente Oldambt. Onderwerpen die hier onder andere aan de orde komen zijn: de inrichting van ons landschap, de leefbaarheid in de stad, dorpen en wijken, sport en cultuur en veiligheid. 32 9.2.1 Een nieuwe omgevingsvisie voor de leefomgeving Beleidshorizon Eind 2025 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie voor de komende jaren vastgesteld. Dit document biedt een visie op de ontwikkelrichting van de gemeente Oldambt in het fysieke domein. Daarbij worden ook sociale en fysieke thema’s met elkaar verbonden, bijvoorbeeld bij onderwerpen als gezondheid, leefbaarheid, arbeidsmarkt en ontmoeting.
Naast een visie op de toekomst biedt de Omgevingsvisie ook een toetsingskader voor het beoordelen van nieuwe initiatieven, zowel van de gemeente zelf als van initiatiefnemers uit de gemeenschap of daarbuiten. In 2026 wordt waar nodig gewerkt aan de uitwerking van programma’s die voortvloeien uit de Omgevingsvisie en wordt de Omgevingsvisie richtinggevend bij de werkzaamheden om tot een nieuw Omgevingsplan voor Oldambt te komen dat het tijdelijk Omgevingsplan vervangt. Aanpak op hoofdlijnen Op een aantal onderwerpen en/of gebieden worden programma’s opgesteld en wordt waar mogelijk een begin gemaakt met de uitvoering. Dit betreft in ieder geval de verplichte programma’s op het gebied van volkshuisvesting en warmte. Verder willen we werken aan vrijwillige programma’s op de thema’s: • 'Klimaat, energie en samenleving' (inclusief huidige programma wind en zon): om stappen te zetten in de realisatie van klimaatdoelen en het ontwikkelen van verdiencapaciteit ten gunste van onze samenleving; • 'Opleiding en ondernemerschap': ontwikkelen van innovatiekracht door verbinden van de potenties van campus en regiostad Winschoten met sterk ondernemerschap. Ontwikkelingen In de jaren 2023 t/m 2025 is gewerkt aan een nieuwe Omgevingsvisie.
Dit werk bestond uit het opstellen van een nieuwe toekomstvisie op basis van veel beschikbare (beleids )informatie en intensieve gesprekken met veel sleutelfiguren uit de Oldambtster samenleving. Na de terinzagelegging zijn mede op grond van een aantal zienswijzen nog aanvullingen en aanpassingen gedaan en heeft de raad de visie in november 2025 vastgesteld. Daarmee beschikt de gemeente over een handelingsperspectief en toetsingskader voor toekomstige ontwikkelingen in het fysieke domein. Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Werken aan programma's Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We werken aan programma’s Volkshuisvesting, Warmte, Klimaat, energie en samenleving en Opleiding en Ondernemerschap. 33 Toelichting: Het mobiliteitsprogramma is vastgesteld in maart 2026. Momenteel werkt het college aan de twee daarin aangekondigde uitvoeringsagenda’s. Aan het Warmteprogramma wordt gewerkt. De planning is er op gericht dat programma voor het einde van 2026 door het college te laten vaststellen. Verder wordt gewerkt aan het verplichte volkshuisvestingsprogramma. Mede door vertraging bij de inwerkingtreding van de Wet versterking regie Volkshuisvesting is de afronding daarvan nu gepland in het tweede kwartaal van 2027.
Aan het programma Opleiding en Ondernemerschap wordt op een andere manier invulling gegeven door dit op te nemen in het beleids - en uitvoeringsplan Werk & Participatie. Vaststelling daarvan is voorzien in het eerste kwartaal van 2027. Aanvullende programma's Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We identificeren en werken aan andere noodzakelijk geachte programma’s mede op basis van het nog op te stellen coalitieakkoord na de verkiezingen in 2026. Toelichting: Het coalitieakkoord was begin juni beschikbaar. Op het moment van de IBR 2 is er nog geen invulling gegeven aan het voornemen om op basis daarvan programma’s op te stellen. Dit zal worden betrokken bij de begroting voor 2027. 9.2.2 Leefbaarheid en brede welvaart Beleidshorizon We versterken de brede welvaart in onze gemeente en provincie met als doel dat iedereen prettig moet kunnen wonen. Dit doen we onder andere door in het NPG samen te werken met onze inwoners en partners en door te investeren in een ‘Wel-varende Graanrepubliek’ middels het lokaal programma ‘Toekomst voor Oldambt’. Aanpak op hoofdlijnen De ruimtelijke, sociale en economische factoren in de leefwereld van de inwoner willen we meer in samenhang met elkaar oppakken. Niet de systeemwereld, maar de leefwereld van onze inwoners staat centraal.
Vanuit NPG zijn de ambities van Oldambt vertaald naar vier programmalijnen: toekomst voor de jeugd, toekomst voor de dorpen en wijken, toekomst voor ondernemers, toekomst voor toerisme en erfgoed. Om uitvoering te geven aan deze ambities gaan we voortvarend aan de slag met concrete projecten en NPG-aanvragen. In de Regiodeal Oost-Groningen werken het Rijk, de provincie en 5 Oost- Groninger gemeenten samen met de regio (inwoners, bedrijven, scholen en organisaties) aan een brede welvaartsagenda. Deze samenwerking richt zich op de pijlers leren, werk en inkomen, gezondheid en woonomgeving. Met de kabinetsmaatregelen Nij Begun wil het rijk werken aan erkenning, herstel en perspectief voor Groningen. Hierin worden 50 maatregelen benoemd die, naast schadeherstel en versterking, voor een belangrijk deel gaan over een generatielang investeren in Groningen op het gebied van verduurzaming, sociaal en economie. Met de vier onderliggende agenda’s (Herstel, Isolatie, Sociaal en Economie) wordt hier, zowel lokaal als regionaal, komende jaren invulling aan gegeven. Veel factoren hebben invloed op de leefbaarheid. Hier is de gemeente niet alleen verantwoordelijk voor. Ook inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben een gezamenlijke en een eigen verantwoordelijkheid. 34 De afgelopen jaren heeft de gemeente Oldambt de basis gelegd voor gebiedsgericht werken.
Dat doen we door de aanwezigheid van gebiedswethouders en gebiedsregisseurs. Zij zijn het gezicht van de gemeente, ze zijn benaderbaar en nabij. Medio 2025 zijn we gestart met het Programma Gebiedsgericht werken. Met het programma Gebiedsgericht Werken kijken we op dorp-, wijk- of buurtniveau naar wat er nodig is om het gebied te versterken. We gaan methodisch te werk, door te starten met een vierjarige gebiedscyclus: monitoren, analyseren, agenderen en uitvoeren. Ontwikkelingen Voor Nij Begun zijn in 2025 de Sociale en Economische agenda’s vastgesteld en zijn de eerste maatregelen c.q. projecten in uitvoering gegaan. Ook is de Isolatie-aanpak uitgewerkt en is rond de zomer de subsidieregeling hiervoor van start gegaan. Binnen de gemeente is een intern jaarplan opgesteld en zijn we bezig geweest om ons lokaal hier op te organiseren en hiervoor plannen te maken. Voor NPG geldt dat in maart 2025 het geactualiseerde lokale programma door de raad is vastgesteld. Diverse projecten zijn in uitvoering of zelfs in afronding. De andere projecten zijn in ontwikkeling en daarvoor is een aanvraag ingediend of in voorbereiding. De Regio Deal Oost-Groningen 2 is in 2025 van start gegaan. In 2026 geven we uitvoering aan het jaarprogramma 2026 en stellen we samen met de overige gemeenten, de provincie Groningen en het Rijk het jaarprogramma voor 2027 op.
Dat doen we in samenwerking met maatschappelijk organisaties in de regio. Op verschillende onderdelen gaan we stappen zetten om het gebiedsgericht werken door te ontwikkelen. De gebiedscyclus gaat in 2026 vorm krijgen. In deze cyclus staan de wijk - en dorpsagenda’s. Op een gedegen wijze gaan we prioriteren: niet alles kan en hoeft overal. De invloed van bewoners op deze keuzes is gelijkwaardig aan dat van onszelf (meer hierover in Programma 6). Op basis van onze eigen visies en op basis van de ervaringskennis van bewoners leggen we de prioriteiten per dorp en wijk vast. Hiermee dragen we bij aan onze doelstelling om de Oldambtster centraal te stellen. Als onderdeel van de herstelagenda is het plan Nij Begun Maatregel 14 Leefbaarheid samen met het programma Gebiedsgericht werken opgesteld. Het Fonds ‘Versterking ruimtelijke kwaliteit dorpen en wijken’ zetten we ook op basis van dit plan in. In Winschoten-Zuid en Bad Nieuweschans starten we met een integrale wijk- en dorpsaanpak. En we zorgen voor een goede verbinding met onze dorpen en wijken door nabij te zijn met onze gebiedsregisseurs. Zij weten wat er leeft in de buurt, en spelen snel in op vragen, suggesties, ideeën en problemen. Voor een verdere beschrijving van de ontwikkelingen en de plannen m.b.t. NPG en Nij Begun verwijzen we naar paragraaf 5.9 (Programma Aardbevingsopgave) in de begroting.
Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Uitvoering lokale programma NPG Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We werken verder aan de uitvoering van het lokale programma NPG en alle projecten die hiervoor zijn goedgekeurd. Voor de projecten in uitvoering geldt we deze halfjaarlijks monitoren en voortgang rapporteren richting NPG. 35 Toelichting: De uitvoering van ons NPG-programma ligt voor een groot deel op schema, tegelijk zien we nog wel de nodige uitdagingen in de uitvoering van projecten (o.a. qua capaciteit). Aanvraagtrajecten afronden Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Het streven is om in 2026 alle resterende projecten die nog in ontwikkeling zijn tot uitvoering te brengen. Dat betekent dat voor deze projecten de aanvraagtrajecten (incl. beoordeling en besluitvorming) worden afgerond. Het betreft de projecten: Hart voor Scheemda, WinCITY, Leven Lang Ontwikkelen, Impuls fietsroutes en Gebiedsontwikkeling Bad Nieuweschans. Toelichting: De projecten die dit jaar ingediend moeten worden liggen grotendeels op koers. Voor Hart voor Scheemda en WinCity geldt dat deze zijn beoordeeld en goedgekeurd. De andere projecten zijn nog in ontwikkeling en worden hopelijk dit jaar nog ingediend, maar dit kan mogelijk ook begin 2027 worden.