CConstaterende datOldambt
Koppel je AI →
Document · PDF

8a.1 Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030

Raadsvergadering 11 november 2026, gemeente OldambtBij agendapunt: Raadsvoorstel inzake Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 (85161-2026)41.287 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 5

In dat kader zien we ook dat de samenwerking met NCG en IMG in tensiever is geworden, hebben we onze inwonersondersteuning geïntensiveerd en werken we aan verschillende gebiedsgerichte projecten. Uiteraard geldt dat IMG en NCG primair verantwoordelijk zijn en blijven voor de uitvoering van de versterkingsopgave en schadeherstel. Als gemeente willen we toe naar een meer integrale en gebiedsgerichte aanpak van de maatregelen uit Nij Begun t.a.v. schadeherstel en versterking. Waar mogelijk leggen we ook een koppeling met de isolatie-aanpak van maatregel 29 en de leefbaarheid. Dorpsgerichte aanpak Vanuit onze herstelagenda zijn we met de volgende projecten bezig geweest. • Gebiedsontwikkeling Nieuwolda–’t Waar–Nieuw-Scheemda: Voor dit gebied is een investeringsproject van ruim 10 miljoen euro in uitvoering. In 2027 zullen diverse deelprojecten in uitvoering komen. De plannen hiervoor zijn in nauwe samenwerking met werkgroepen van inwoners tot stand gekomen. En ook in de uitvoering wordt regelmatig met inwoners nog overleg gezocht en hanteren we een actieve communicatie. • Startgebied Nieuw-Scheemda en ’t Waar: In 2027 voeren we het plan voor de één-overheid- aanpak (i.s.m. NCG en IMG) verder uit en kijken we hoe we dit project op een goede manier kunnen afronden.

Het doel is om met alle inwoners in contact te komen en zo mog elijk per adres een maatwerkplan op te stellen voor een veilig, hersteld, verduurzaamde woning. • Dorpsgerichte aanpak Drieborg: Komend jaar willen we het plan van aanpak uitvoeren wat in het najaar van 2026 is vastgesteld. Dit geldt in elk geval voor het deel waarbij we inzetten op een gecombineerde aanpak van herstel en isolatie. In nauwe samenwerkin g met de inwonerswerkgroep en IMG/BZK zijn hiervoor de plannen uitgewerkt. Onderdeel hiervan is een subsidieregeling voor schadeherstel waarvoor we vanuit BZK ruim 5 miljoen euro ontvangen. Verder wordt ook gewerkt aan een plan voor het versterken van de leefbaarheid in het dorp in samenwerking met Programma Gebiedsgericht Werken. De door het College en dorp vastgestelde dorpsagenda is uitgangspunt voor de uitvoering. Zie programma 6. 114 • Leefbaarheid – Maatregel 14: In 2027 voeren we het plan van aanpak voor M14 verder uit. In dat kader wordt gekeken welke grote gebiedsprojecten verder ontwikkeld kunnen worden en waar verder nog mogelijkheden liggen om de leefbaarheid te versterken. M14 wo rdt in nauwe samenwerking met het Programma Gebiedsgericht Werken verder ontwikkeld en uitgevoerd (zie programma 6). Schadeproblematiek en herstel We blijven in gesprek met IMG over de schade-afhandeling en de impact hiervan.

Formeel heeft de gemeente geen taak bij schadeafhandeling, maar we behartigen belangen, ontzorgen en ondersteunen inwoners. We intensiveren de samenwerking en blijven daarbij ook aandacht vragen voor de grensproblematiek en voor een ruimhartige én duurzame aanpak van het schadeherstel. Daarnaast hebben we regelmatig overleg over de Acuut Onveilige Situaties (AOS) en hebben we onze werkwijze hierop aangescherpt. Verder werken we samen met NCG en IMG aan de aanpak voor schrijnende of vastgelopen situaties. Hierbij zorgt het feit dat onze gemeente op de grens van het aardbevingsgebied ligt voor complexe vraagstukken en soms ook onuitlegbare situaties. Funderingsproblematiek, slechte staat van woningen, bodemdaling en gestapelde mijnbouw spelen hierin ook een rol. Hoewel we als gemeente hierin formeel geen rol hebben proberen we wel naast onze inwoners te staan en ze waar mogelijk hierin te helpen en ondersteunen, zeker in schrijnende situaties. Gaswinning en gestapelde mijnbouw Hoewel de gaswinning uit het Groningenveld definitief gestopt is in 2024 hebben we nog wel te maken met de gaswinning uit de kleinere gasvelden. En daarnaast ook met andere mijnbouwactiviteiten die van invloed zijn binnen onze gemeente (o.a. zoutwinning en de ondergrondse opslag van stikstof). Naast het IMG is daarom ook het contact met de Commissie Mijnbouwschade belangrijk.

Verder zijn we betrokken bij een onderzoek van IMG naar multicausaliteit t.a.v. gaswinning en zoutwinning. Hierbij wordt onderzocht of een combinatie van gas en zoutwinning, en mogelijke trillingen en effecten van bodemdaling hierbij, gezamenlijk kunnen leiden tot schade aan gebouwen of objecten. De eerste resultaten van dit onderzoek zijn eind 2024 al gepresenteerd, maar nader onderzoe k duurt langer dan gedacht. We zullen de uitkomsten van dit onderzoek en de verdere uitwerking hiervan volgen. Tot slot onderhouden we regelmatig contact met de mijnbouwbedrijven (Nobian en Gasunie), Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en bewoners (stichting bewonersbelangen Lanengebied en Zuiderveen). Ook gebruiken we onze juridische bevoegdheden en verantwoordelijkheden om te reageren op bijv. winningsplannen rond mijnbouwactiviteiten. Inwonersondersteuning Komend jaar blijven we ondersteuning bieden aan onze inwoners bij schadeherstel en versterking. In het kader van de gebiedsgerichte projecten zullen we hier intensiever en samen met betrokken partijen in op trekken. Ook hebben we oog voor complexe en meervoudige sociale problematiek, waarvoor we via samenwerkingspartners extra en passende individuele ondersteuning organiseren.

Naast individuele ondersteuning ontwikkelen we ook een meer collectieve aanpak gericht op het helpen van inwoners en het versterken van de sociale cohesie. Een extra opbouwwerker richt zich specifiek op het aardbevingsgebied waarbij gewerkt wordt aan de leefbaarheid in de dorpen en het bouwen aan vertrouwen. Dit gebeurt vanuit het programma gebiedsgericht werken. Voor complexe situaties zetten we ons in om oplossingen te onderzoeken en samen met verantwoordelijke partijen te realiseren. In dat kader brengen ook de twee betrokken portefeuillehouders c.a. maandelijks bezoeken aan getroffen inwoners. Waar mogelijk dragen we schrijnende situaties voor bij het interventieteam of bij de Commissie Bijzondere Situaties. Ook kijken we naar de mogelijkheden om knelpunten of verschillen op te lossen en zetten we hiervoor de middelen in die we vanuit het rijk ontvangen. In 2027 kijken we hoe we de beschikbare middelen hiervoor breder in kunnen zetten. 115 Communicatie We blijven inzetten op communicatie en informatievoorziening. Hiervoor hebben we in 2026 onze communicatiestrategie aangescherpt. Vanuit gemeente communiceren we o.a. via onze website, sociale media en de nieuwsbrief Oldambt Versterkt die we c.a. drie-maandelijks digitaal uitbrengen. Voor de gebiedsgerichte projecten werken we een communicatie-aanpak uit in samenwerking met betrokken partijen en dorpsbelangen.

Nationaal Programma Groningen Met ons lokaal programma werken we aan de versterking van de brede welvaart in onze gemeente. Hiervoor zijn inmiddels diverse projecten volop in uitvoering. In 2027 ronden we de laatste 3 nog openstaande aanvragen binnen ons lokale programma af met een goedkeuring door het NPG-bestuur. Dit betreft de projecten: impuls fietspaden, leven lang ontwikkelen en gebiedsontwikkeling Bad Nieuweschans. Het vervolg van de projecten die binnen NPG worden uitgevoerd, is waar nodig sterk verankerd via Nij Begun, gebiedsgericht werken of binnen beleid. Voor alle projecten ‘in uitvoering’ is genoeg uitvoeringskracht beschikbaar. Vanuit het programma wordt deze inzet gecoördineerd en wordt aangestuurd op voortgang en samenhang. De halfjaarlijkse voortgangsrapportages helpen hierbij. Onderaan deze paragraaf treft u een overzicht aan van de projecten die in uitvoering zijn. Daar waar relevant kunnen projecten ook op andere plekken in de begroting terugkomen bij de betreffende beleidsvelden. Nij Begun Binnen de gemeente is afgesproken om de verschillende agenda’s onder Nij Begun programmatisch te organiseren. Voor de Herstelagenda verwijzen we naar het eerdere deel van deze paragraaf (programma Versterking en Herstel). Voor de Isolatie-aanpak (Maatregel 29) geldt dat we als gemeente de verantwoordelijkheid hebben voor informatie en activatie van onze inwoners.

Dit doen we door het inzetten van onze campagne Oldambt Verwarmt. Daarnaast wordt Maatregel 29 waar dat kan geïntegreerd in gebiedsgericht projecten als hier eerder beschreven in de dorpaanpak. Verder wordt Maatregel 29 ook gecombineerd met de regeling Volkshuisvestingsfonds voor Bad Nieuweschans en Winschoten-Zuid. En zijn we bezig met een aanpak voor extra ondersteuning van inwoners die minder daadkrachtig zijn door bijvoorbeeld energiearmoede. Verder wordt gewerkt aan uitbreiding van het VvE loket voor de uitvoering van M29. De gemeente heeft hier ook een rol in het informeren en activeren van deze relatief grote doelgroep. Zie verder ook programma 5. Voor de Sociale Agenda wordt in 2027 de definitieve inrichting van de governance verwacht. Daarbij is de insteek dat wordt aangesloten op de GR Perspectief Groningen Noord Drenthe (PGND) die medio 2026 is opgericht. In het voorjaar van 2027 wordt de besluitvorming hierover verwacht. Daarbij hebben ook raden en staten een formele rol. Verder zullen vrijwel alle maatregelen vanuit de Sociale Agenda in 2027 in uitvoering zijn of komen. De in 2026 gestarte maatregelen worden in 2027 verder uitgerold. Daarnaast starten een aantal nieuwe maatregelen, met name binnen het thema ‘dee lname aan werk’ en ‘verminderen van armoede’. De maatregelen uit de Sociale Agenda komen op verschillende plekken in de begroting terug.

Dit geldt ook voor de uitvoering van de leefbaarheidsmaatregelen waarvoor in 2027 een leefbaarheidstafel wordt opgezet. Aan deze tafel bepalen inwoners, maatschappelijke partners en de gemeente gezamenlijk hoe de beschikbare middelen het beste kunnen worden ingezet (zie programma 6). De Economische Agenda zal in 2027 werken volgens de nieuwe governance. De stichting waarin overheid, ondernemers en onderwijs zijn vertegenwoordigd vervult hierbij een belangrijke rol in de uitvoering van het Meerjarig Uitvoeringsplan (MUP). De mate van uitwerking in het Uitvoeringsplan verschilt momenteel nog per thema. Op thema’s waar zaken nog nader moeten worden ingevuld zullen we blijven onderzoeken welke kansen en mogelijkheden er gaan ontstaan. Bij een aantal thema’s in het MUP is er al meer duidelijk en zijn we als gemeente al betrokken. Dit geldt bijvoorbe eld voor de Masterplannen Regiocentra en Campussen waarvoor in 2027 de plannen verder ontwikkeld worden. Ook blijven we betrokken bij de voortgang van het ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd en zoeken we verbinding met de medio 2026 opgerichte Herstructureringsmaatschappij Drenthe- Groningen (HMDG). De Economische Agenda beoogt mee te investeren in deze maatschappij. 116 Organisatie De aardbevingsopgave, NPG en Nij Begun vragen binnen onze gemeente veel extra werk en (personele) inzet.

Afgelopen jaren is dit in toenemende mate programmatisch georganiseerd. Voor versterking en herstel geldt dat de basis ligt in het jaarlijkse plan van aanpak dat door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Voor het NPG werken we aan ons lokale programma dat door de raad is vastgesteld. Beide programma’s zijn ook opgenomen in de P&C cyclus. Met Nij Begun komt daar nog een extra laag bij die enerzijds zorgt dat rond de aardbevingsopgave/herstel de middelen en inzet fors groter wordt en anderzijds dat bovenop het NPG een Sociale Agenda en Economische Agenda ontwikkeld worden die veel groter en langer zijn. Voor Nij Begun is binnen de gemeentelijke organisatie afgesproken dat we dit niet als apart programma zien (gezien de verschillende agenda’s) maar dat we dit wel programmatisch organiseren. Daarbij werken we met een (intern) jaarplan en is één van de afspraken om in deze paragraaf ook de plannen en ontwikkelingen m.b.t. Nij Begun samen te brengen. Binnen de gemeente zijn de programma’s Versterking en Herstel en NPG belegd bij het Programmabureau en zijn de betreffende programmamanagers verantwoordelijk voor de uitvoering daarvan. Voor Nij Begun is de programmamanager samen met de strateeg (Stafbureau) verantwoordelijk voor de coördinatie en organisatie.

Voor alle drie de onderdelen werken we met teams van betrokken collega’s en hebben we stuurgroepen met de verantwoordelijke portefeuillehouders. In de stuurgroep aardbevingen werken we direct samen me t NCG en IMG en wordt gestuurd op de voortgang van de versterkingsopgave en de uitvoering van onze herstelagenda. Voor NPG en Nij Begun betreft dit een stuurgroep met het hele college, gezien ook dat dit alle portefeuilles raakt. Verder werken we voor NPG met een ambtelijke stuurgroep (DT en aantal teammanagers) om beter te kunnen sturen op de voortgang van de verschillende projecten. Financiën Voor de verschillende programma’s, en onderliggende maatregelen en projecten, ontvangen we financiële middelen. Met Nij Begun zien we dat de omvang van deze middelen én de gevraagde inzet nog verder is gestegen. Hieronder lichten we e.e.a. toe. De punten 1 t/m 7 hebben betrekking op de Herstelmaatregelen, punt 8 en 9 betreft het NPG, punten 10 t/m 14 gaan we in op de financiële middelen die betrekking hebben op Nij Begun: Versterking en Herstel 1.Inwonersondersteuning (sociaal-emotionele ondersteuning): In totaal ontvangen we hiervoor tussen 2024 en 2030 een bedrag van c.a. 2,3 miljoen euro (c.a. 350k per jaar). Uit deze middelen wordt de inzet van onze inwonersondersteuners gefinancierd en ook de inzet van de betrokken beleidsadviseur (1 dag p.w.).

In 2026 is een plan van aanpak vastgesteld waarin o.a. ook aanvullende inzet is vastgelegd voor versterking van sociale cohesie en voor passende ondersteuning bij complexe en meervoudige sociale problematiek (beiden via SWO). 2.Sociale Cohesie (Blok B): dit betreft middelen om de sociale cohesie te vergroten en de verschillen tussen maatregelen voor de woningen in de versterking te verkleinen. Hiervoor ontvangen we in totaal een bedrag van ruim 12 miljoen euro. Een deel van deze middelen (6,9 miljoen) wo rdt gebruikt voor de subsidieregeling via SNN (subsidie voor verduurzaming van woningen die onder de versterkingsopgave vallen). Verder wordt een deel ingezet voor de subsidieregeling ‘constructieve maatregelen blok B’ die we als gemeente zelf uitvoeren. 3.Openbare ruimte (Blok D): We ontvangen een bedrag van c.a. 6,7 miljoen euro voor investeringen in openbare ruimte in gebieden waar versterking plaatsvindt. Hiermee financieren we een groot deel van de plannen voor de gebiedsontwikkeling van het dorpenlint Nieuwolda, ’t Waar, Nieuw Scheemda welke nu volop in uitvoering is. 117 4.Knelpuntenpot gemeenten: met deze maatregel uit Nij Begun ontvangen de aardbevingsgemeenten financiële middelen voor het wegnemen van psychosociale en sociaaleconomische knelpunten. Als gemeente Oldambt ontvangen we komende jaren hiervoor een bedrag van c.a. 5,6 miljoen.

In 2025 heeft het college een kader en werkwijze vastgesteld en zijn ook de eerste hulptrajecten gestart. 5.Leefbaarheid (Maatregel 14): Onderdeel van Nij Begun betreft ook extra geld voor leefbaarheid en wijkontwikkeling voor gebieden waar versterking en/of schade speelt (maatregel 14). Wij ontvangen voor de periode t/m 2030 hiervoor een bedrag van ruim 12 miljoen euro. In 2025 heeft het c ollege hiervoor een plan van aanpak en uitvoeringskader vastgesteld en afgelopen jaar zijn de eerste projecten gerealiseerd. 6.Drieborg: Vanuit het rijk ontvangen we komende jaren ruim 5 miljoen euro voor het oplossen van de verschillen in de schade-afhandeling. In Nij Begun is Drieborg genoemd als concreet voorbeeld en in het verlengde hiervan is in samenwerking met de inwonerswerkgroep en het Rijk en IMG een plan opgesteld. In het najaar van 2026 is hiervoor een subsidieregeling vastgesteld samen met een plan van aanpak. 7.Organisatiekosten (Lumpsum-middelen): Met Nij Begun zijn extra middelen toegezegd voor de kosten die de regionale overheden moeten maken in het kader van de aardbevingsopgave. Als Oldambt krijgen we tot en met 2028 jaarlijks een bedrag van c.a. 700k voor personele inzet en organisatiekosten. Nationaal Programma Groningen 8.NPG-Projecten: Vanuit NPG hebben we in totaal een trekkingsrecht voor onze gemeente van c.a.

34 miljoen euro met een looptijd van tien jaar (t/m 2030). De termijn voor uitgaven wordt naar verwachting verlengd naar 2032. In ons lokale programma hebben we bij aanvang 202 7 18 projecten in uitvoering (gehad), waarvoor we in totaal ruim 32 miljoen euro aan NPG-middelen toegekend gekregen (incl programmakosten). Het gaat hier om de bedragen die ten laste komen van ons trekkingsrecht, voor een aantal projecten geldt dat de (verwachte) BTW-bijdrage rechtstreeks door het rijk wordt overgemaakt aan het BTW-compensatiefonds. Een deel van de projecten wordt door derden uitgevoerd. Deze middelen hebben we doorbeschikt via een subsidie. Eén keer per jaar moeten we alle projecten verantwoorden aan het NPG-bestuur. In 2027 verwachten we alle resterende projecten ‘in ontwikkeling’ tot een goedgekeurde aanvraag te hebben gebracht. De begroting is daarmee volledig sluitend. 9.Programmakosten NPG: binnen het NPG is afgesproken dat gemeenten maximaal 4% van de trekkingsrechten mogen inzetten voor proces- en organisatiekosten. Deze middelen zijn vrij te besteden gedurende de looptijd van het NPG. In 2025 is hiervoor de laatste tranche aangevraagd (c.a. 700k). Deze middelen worden ingezet voor de uitvoering van het programma en bijbehorende personele- en organisatiekosten.

Nij Begun 10.Proces middelen Nij Begun: We ontvangen als gemeente een bedrag van ruim 2 miljoen euro voor de extra inzet die we moeten leveren in het hele Nij Begun-proces. Binnen de gemeente is afgesproken deze middelen in te zetten om Nij Begun in onze gemeente zo goed mogelijk te organiseren. Dit betreft o.a. de extra inzet die we leveren voor programmanagement, werkzaamheden inhoudelijke agenda’s, communicatie, financiën en control). Verder zijn in 2026 gesprekken gevoerd over aanvullende middelen vanuit het rijk voor de periode 2026/2027. Voor Oldambt zou dit mogelijk gaan om een aanvullend budget van c.a. 1,5 miljoen. Definitieve besluitvorming moet nog plaatsvinden. 11.Herstel-agenda: de middelen die we hiervoor ontvangen zijn onderdeel van Versterking en Herstel en al benoemd onder punt 1-7. 118 12.Isolatie-aanpak: voor de uitvoering van de Isolatie-aanpak (Maatregel 29) ontvangen we als gemeente middelen voor proceskosten (192K p.j.) en voor belemmerend achterstallig onderhoud (190K p.j.). Deze middelen ontvangen we voor periode t/m 2035. De middelen voor procesko sten worden grotendeels besteed aan personele inzet die extra benodigd is voor gebiedsgerichte en doelgroepgericht ondersteuning. De middelen voor achterstallig onderhoud worden ingezet via de subsidieregeling die medio 2026 door het college is vastgesteld.

13.Sociale Agenda: Voor de uitvoering van een deel van de maatregelen uit deze agenda zijn/worden we als gemeente verantwoordelijk en ontvangen we de middelen. Het uitgangspunt is dat de financiering zoveel mogelijk rechtstreeks bij de uitvoerende partij terechtkomt. Voor 2027 ontvangt de gemeente in ieder geval de onderstaande middelen. Voor diverse maatregelen is de verdeling van de beschikbare middelen nog niet bekend, omdat de nadere uitwerking daarvan nog loopt. Daarnaast kennen de meeste budgetten een ingroeipad, waardoor de beschikbare middelen de komende jaren geleidelijk toenemen tot een structureel hoger niveau. In 2027 ontvangt de gemeente (in ieder geval): - € 670.833 voor ontmoetingsplekken - € 268.327 voor wijk en dorpsondersteuning - € 452.380 voor opbouwwerk, jongerenwerk, buurtsport- en cultuurcoaches - € 344.951 voor Tijd voor Toekomst - € 800.000 voor Brugfunctionaris Primair Onderwijs - € 485.404 voor Welzijn op Recept 14.Economische Agenda: Met het Meerjarig Uitvoeringsplan is er in 2026 een eerste beeld ontstaan over de verwachte geldstromen vanuit de Economische Agenda in de periode tot en met 2028. Een deel van de middelen zal terechtkomen bij andere stakeholders dan overheden. Voor de geldstromen voor de masterplannen Campussen en Regiocentra worden er regionaal zaken nader uitgewerkt.

Ten aanzien van het ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd is de verwachting dat er in 2027 meer duidelijkheid zal gaan ontstaan. Voor deze drie masterplannen/programma’s geldt dat er expliciet cofinancieringsbedragen zijn gereserveerd in de Economische Agenda. We zien dat de ontwikkeling van de Economische Agenda nog minder concreet is dan de Sociale Agenda en dus hebben we ook nog minder zicht op welke financiële middelen we hiervoor mogelijk kunnen ontvangen. Inzet is gericht om op relevante onderdelen zo goed mogelijk aan te haken en kansen te benutten. Tabel: NPG-projecten en programmakosten – Totaal overzicht Project | Doelstelling | NPG-middelen | Looptijd/fasering Scheemda Veilig en | In 2020 is de nieuwe brede school in Scheemda in gebruik genomen. Er zitten meerdere organisaties in het gebouw | Afgerond 1. | Bereikbaar | wat betekent dat het verkeer rondom het gebouw toeneemt. Daarom heeft Oldambt samen met de scholen een plan | € 285.318,- | (2022) bedacht om de verkeersveiligheid rondom het gebouw te verbeteren. Dit project is inmiddels afgerond. Snel aan de Slag met | De NPG-subsidie is ingezet voor het organiseren van bewoners-bijeenkomsten en het verbeteren van de | Afgerond 2. | Nieuwborgen.net | communicatie en het versterken van de samenwerking tussen bewoners en initiatiefnemers. Dit project is inmiddels | € 105.375,- | (2021) afgerond. 3.

| Programmakosten | Binnen NPG is afgesproken dat gemeenten maximaal 4% van de trekkingsrechten mogen inzetten voor proces- en | € 1.366.200,- | 2030 organisatiekosten. | Midden realisatie Dit project gaat over het produceren van ambachtelijk voedsel gemaakt van Gronings graan. Dat gebeurt in de Oude | Afgerond 4. | De Graanrepubliek | Remise (Bad Nieuweschans) die hiervoor gerenoveerd en verbouwd is. Helaas zijn beide Coöperaties die dit project | € 942.000,- | (2023) trokken in 2024 en 2025 failliet gegaan. 5. | Tijd voor toekomst | Tijd voor Toekomst ontwikkelt een verrijkte schooldag: waar extra lestijd wordt geboden met inzet op | € 964.350,- | Afgerond talentontwikkeling, welzijn, gezondheid en verminderen van achterstanden. | (2026) 6. | Lokaal Stimulerings-fonds | Het project STILO is erop gericht meer verantwoordelijkheid en zelfstandigheid te geven aan dorpen en wijken in | € 1.000.000,- | 2027 Oldambt om de leefbaarheid te verbeteren en de welvaart te versterken. | Einde realisatie Fonds Toekomst-bestendig | Het doel van dit project is om een regeling te ontwikkelen waarmee inwoners makkelijker aan geld kunnen komen om | 2030 7. | Wonen | hun woning toekomstbestendig te maken. Het geld uit deze regeling kunnen inwoners gebruiken voor het | € 750.000,- | Begin realisatie verduurzamen, verbeteren en levensloopbestendig maken van woningen.

Bibliotheek op School en | Hiermee willen we onderwijsachterstanden wegnemen door ervoor te zorgen dat er meer wordt gelezen en | Afgerond 8. | Voorlees-express | voorgelezen. Door de Bibliotheek op school zijn straks op alle scholen gevarieerde collecties. Door de | € 560.720,- | (2024) VoorleesExpress worden ouders ondersteund bij het lezen. 9. | Stimuleringsregeling | Dit stimuleringsfonds is bedoeld om de ontwikkelingen in de binnenstad van Winschoten aan te jagen en het centrum | € 500.000,- | 2030 Winschoten | meer toekomstbestendig te maken. | Midden realisatie 10. | Regiomarketing Oost | Met dit project investeren we in een professionele regiomarketingorganisatie. Regiopromotie is belangrijk voor de | € 300.000,- | 2030 Groningen | vindbaarheid en herkenbaarheid van onze toeristisch- recreatieve regio in Nederland en daarbuiten. | Midden realisatie 11. | Opgroeien in een kansrijke | Dit project is gebaseerd op het IJslandse preventiemodel en is een preventie-aanpak gericht op het creëren van een | € 851.364,- | 2026 omgeving | positieve leefomgeving, waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien, zonder middelengebruik. | Einde realisatie 12.

| Generatierijkdom | Met dit project willen we zorgen voor gelijke kansen in het onderwijs, een kansrijker toekomstperspectief, het | € 1.518.880,- | 2028 doorbreken van het taboe op armoede en schulden en financieel en zelfredzame inwoners. | Midden realisatie 119 Met dit project wordt ingezet op een toekomstbestendig en aantrekkelijker centrum van Winschoten. Het gaat daarbij 13. | Centrumontwikkeling | over de realisatie van de 1e fase van het ambitiedocument Centrum Oldambt tot 2028. Daarbij wordt het NPG-geld | € 5.000.000,- | 2028 Winschoten | ook ingezet als een vliegwiel om ontwikkelingen te bespoedigen, andere partijen te betrekken en aanvullende | Begin realisatie bijdragen te realiseren. Een veelzijdig project met als doel een nieuw perspectief voor Oldambtster boerderijen en een duurzame | € 5.689.000,- 14. | Koepelproject | voedselketen i.c.m. kansen voor innovatie, onderwijs, toerisme en arbeidsmarkt. Onderdeel van dit project is een | 2027 Graanrepubliek 2.0 | revolverend fonds waarvoor een plan wordt opgesteld. De gevraagde middelen hiervoor (3 miljoen) zijn in juni 2026 | (incl. 3 mio fonds) | Midden realisatie definitief toegekend (na goedkeuring over het uitgewerkte plan). Digitaal Centrum Oost- | Het doel van dit project is het realiseren van een fysieke en toegankelijke locatie, voor het ondersteunen van inwoners | 2028 15.

| Groningen (Ruby) | en ondernemers bij de digitale transitie en waar wordt gewerkt aan bewustwording, digitaliseringsvraagstukken én | € 899.000,- | Midden realisatie digitale veiligheid, én aan realiseren van een kennisnetwerk. De Rensel, | Met het project ‘De Rensel toekomstbestendig’ wordt geïnvesteerd in een revitalisering van bedrijventerrein De | 2030 16. | toekomstbestendig | Rensel, met als doel de realisatie van een bedrijfslocatie met een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor een brede | € 4.500.000,- | Begin realisatie groep aan economische sectoren. 17. | Hart voor Scheemda | Het centrum van Scheemda wordt een aantrekkelijkere plek voor ontmoeting en bedrijvigheid. De inrichting van het | € 5.000.000,- | 2030 plein en de verkeersstromen worden hierbij veranderd. | Voorbereiding 18. | WinCITY | Door WinCITY wordt de regiocentrum van en het merk ‘Winschoten’ versterkt, de mogelijkheden van en | € 1.000.000,- | 2028 samenwerking tussen ondernemers worden verbeterd. | Begin realisatie 19. | Impuls fietspaden | Op basis van een uitgebreide fietskaart met knelpunten analyse, wordt een impuls gegeven aan fietspaden die dit | € 1.000.000,- | In ontwikkeling nodig hebben. 20.

| Gebiedsontwikkeling Bad | Aanhakend op bestaande ontwikkeling en verwachte (economische) veranderingen in dit gebied wordt een impuls | € 1.500.000,- | In ontwikkeling Nieuweschans | gegevens aan de brede welvaart van het dorp. Leven Lang Ontwikkelen is een project dat zich richt op het versterken van een lerende en wendbare samenleving. 21. | Leven Lang Ontwikkelen | Het programma stimuleert een leercultuur bij inwoners, werknemers én werkgevers, en bevordert structurele | € 500.000,- | In ontwikkeling samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven. Totaal: | € 34.232.207,- 120 121 4 Financiële overzichten Inleiding In dit hoofdstuk zijn de verschillende financiële overzichten opgenomen waaronder het meerjarig perspectief naar programma en naar taakveld. De afzonderlijke overzichten van de structurele en incidentele baten en lasten met bijbehorende mutaties in de reserves. En de geprognosticeerde balans met de toelichting óp en het verloop ván de reserves en voorzieningen.

4.1 Samenvatting meerjarig perspectief naar programma’s Bedragen x €1.000 Samenvatting meerjarig perspectief naar | Realisatie 2025 | Geactualiseerde | Primaire Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 programma's | Begroting 2026 Lasten Een zorgzame en veerkrachtige | 86.390 | 93.185 | 93.311 | 93.073 | 92.963 | 88.082 samenleving Goed wonen in een prettige leefomgeving | 28.549 | 89.414 | 26.156 | 20.216 | 20.520 | 20.106 Ruimte voor leren, werken en ontwikkelen | 32.276 | 39.786 | 39.604 | 39.778 | 43.558 | 42.865 Veilig en weerbaar, thuis en op straat | 4.290 | 4.791 | 6.959 | 7.107 | 7.306 | 7.306 Bewust van de wereld en van de toekomst | 11.321 | 24.337 | 10.863 | 10.907 | 10.950 | 10.950 Samenwerken met onze dorpen en wijken | 9.667 | 14.410 | 10.993 | 5.940 | 5.941 | 5.941 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, | 40.066 | 41.134 | 34.310 | 34.369 | 34.147 | 34.800 dienstverlening, overhead en overige posten Totaal Lasten | 212.560 | 307.057 | 222.195 | 211.390 | 215.385 | 210.050 Baten Een zorgzame en veerkrachtige | 30.546 | 31.055 | 30.739 | 31.321 | 31.755 | 32.200 samenleving Goed wonen in een prettige leefomgeving | 13.175 | 71.470 | 10.783 | 4.880 | 5.160 | 4.641 Ruimte voor leren, werken en ontwikkelen | 4.073 | 10.877 | 9.260 | 8.734 | 11.909 | 11.215 Veilig en weerbaar, thuis en op straat | 26 | 147 | 150 | 150

| 150 | 150 Bewust van de wereld en van de toekomst | 11.416 | 24.366 | 10.983 | 10.983 | 10.983 | 10.983 Samenwerken met onze dorpen en wijken | 8.468 | 11.090 | 5.878 | 1.242 | 1.242 | 1.242 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, | 157.045 | 156.130 | 154.687 | 151.351 | 152.496 | 150.493 dienstverlening, overhead en overige posten Totaal Baten | 224.750 | 305.136 | 222.481 | 208.661 | 213.694 | 210.924 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -12.190 | 1.921 | -285 | 2.729 | 1.691 | -874 Stortingen Een zorgzame en veerkrachtige | 1.590 | 0 | 226 | 226 | 226 | 226 samenleving Goed wonen in een prettige leefomgeving | 4.372 | 3.750 | 0 | 0 | 0 | 0 Ruimte voor leren, werken en ontwikkelen | 41 | 96 | 96 | 96 | 96 | 96 Veilig en weerbaar, thuis en op straat | 2.382 | 1.464 | 0 | 0 | 0 | 0 Bewust van de wereld en van de toekomst | 167 | 1.568 | 167 | 167 | 167 | 167 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, | 17.862 | 4.766 | 1.082 | 1.082 | 1.082 | 0 dienstverlening, overhead en overige posten 122 Samenvatting meerjarig perspectief naar | Realisatie 2025 | Geactualiseerde | Primaire Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 programma's | Begroting 2026 Totaal Stortingen | 26.414 | 11.643 | 1.571 | 1.571 | 1.571 | 489 Onttrekkingen Een zorgzame en veerkrachtige | 397 | 365 | 638 | 100 | 100 | 100 samenleving Goed wonen in een prettige

leefomgeving | 5.749 | 1.396 | 1.235 | 932 | 932 | 932 Veilig en weerbaar, thuis en op straat | 76 | 431 | 12 | 0 | 0 | 0 Bewust van de wereld en van de toekomst | 227 | 335 | 177 | 177 | 177 | 177 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, | 7.775 | 17.399 | 1.791 | 371 | 210 | 210 dienstverlening, overhead en overige posten Totaal Onttrekkingen | 14.223 | 19.926 | 3.853 | 1.581 | 1.419 | 1.419 Mutaties reserves | 12.190 | -8.283 | -2.282 | -9 | 152 | -930 Totaal | 0 | -6.362 | -2.567 | 2.720 | 1.843 | -1.804 123 124 4.2 Samenvatting meerjarig perspectief naar taakvelden Samenvatting meerjarig perspectief naar taakvelden Bedragen x €1.000 Samenvatting meerjarig perspectief naar | Realisatie 2025 | Geactualiseerde | Primaire Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 taakvelden | Begroting 2026 0.1 Bestuur | 2.287 | 2.394 | 2.381 | 2.381 | 2.381 | 2.381 0.10 Mutaties reserves | 11.286 | -8.283 | -2.282 | -9 | 152 | -930 0.11 Resultaat van de rekening van baten | 904 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 en lasten 0.2 Burgerzaken | 728 | 933 | 730 | 712 | 712 | 712 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden | 204 | 279 | 193 | 193 | 194 | 194 0.4 Overhead | 28.851 | 28.169 | 24.343 | 23.675 | 23.116 | 23.143 0.5 Treasury | -2.456 | -1.103 | -94 | -204 | -300 | -347 0.61 OZB woningen | -7.006 | -7.304 | -7.611 | -7.611 | -7.611 | -7.611 0.62 OZB

niet-woningen | -8.425 | -8.664 | -9.051 | -9.051 | -9.051 | -9.051 0.64 Belastingen overig | -245 | -206 | -261 | -261 | -261 | -261 0.7 Algemene uitkeringen en overige | 131.345 | 129.104 | 132.764 | 128.197 | 129.661 | 127.839 uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten | 120 | -562 | 1.411 | 1.032 | 1.785 | 2.638 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) | -1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | 2.964 | 3.215 | 4.617 | 4.754 | 4.963 | 4.963 1.2 Openbare orde en veiligheid | 1.300 | 1.429 | 2.192 | 2.202 | 2.192 | 2.192 2.1 Verkeer en vervoer | 6.065 | 6.614 | 6.599 | 6.967 | 6.972 | 6.972 2.2 Parkeren | 152 | 155 | 156 | 156 | 156 | 156 2.3 Recreatieve havens | 250 | 350 | 334 | 334 | 334 | 334 2.4 Economische havens en waterwegen | 25 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 3.1 Economische ontwikkeling | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | -868 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 70 | 143 | 143 | 143 | 143 | 143 3.4 Economische promotie | 702 | 669 | 631 | 631 | 631 | 631 4.1 Openbaar basisonderwijs | 53 | 54 | 56 | 56 | 56 | 56 4.2 Onderwijshuisvesting | 2.857 | 3.054 | 3.076 | 3.212 | 3.213 | 3.213 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 1.208 | 1.750 | 2.008 | 1.972 | 1.972 | 1.972 5.1 Sportbeleid en activering | 115 | 111 | 70 | 70 | 70 | 70 5.2 Sportaccommodaties | 3.470 | 4.730 | 2.587 | 2.587 | 2.589 | 2.589 125

Samenvatting meerjarig perspectief naar | Realisatie 2025 | Geactualiseerde | Primaire Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 taakvelden | Begroting 2026 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en | 3.192 | 2.937 | 2.738 | 2.738 | 2.738 | 2.738 cultuurparticipatie 5.4 Musea | 75 | 103 | 80 | 80 | 80 | 80 5.5 Cultureel erfgoed | 687 | 1.537 | 728 | 600 | 600 | 600 5.6 Media | 942 | 1.140 | 1.135 | 1.014 | 1.014 | 1.014 5.7 Openbaar groen en (openlucht) | 3.974 | 5.021 | 4.679 | 4.738 | 4.741 | 4.741 recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 1.199 | 3.319 | 5.115 | 4.698 | 4.699 | 4.699 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 318 | 362 | 372 | 372 | 372 | 372 WMO 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 942 | 1.078 | 912 | 912 | 912 | 912 Jeugd 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 409 | 765 | 850 | 663 | 663 | 663 Integraal 6.3 Inkomensregelingen | 5.002 | 5.089 | 5.495 | 5.352 | 5.158 | 5.197 6.4 WSW en beschut werk | 17.417 | 14.809 | 16.412 | 16.871 | 17.334 | 17.334 6.5 Arbeidsparticipatie | 6.765 | 8.429 | 8.019 | 8.159 | 8.300 | 8.300 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) | 2.744 | 2.898 | 2.796 | 2.798 | 2.800 | 2.800 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) | 6.778 | 7.776 | 7.488 | 7.488 | 7.174 | 2.017 6.712 Begeleiding (WMO) | 3.176 | 3.626 | 3.467 | 3.467 | 3.467 | 3.467 6.713 Dagbesteding (WMO) | 777 |

825 | 825 | 825 | 825 | 825 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 1.749 | 1.892 | 2.123 | 2.123 | 2.123 | 2.123 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 10.656 | 12.013 | 11.408 | 11.408 | 11.408 | 11.408 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk | 70 | 101 | 0 | 0 | 0 | 0 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal | 1.467 | 1.594 | 1.555 | 1.555 | 1.555 | 1.555 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 5.580 | 6.217 | 5.577 | 5.577 | 5.577 | 5.577 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | 126 | 164 | 0 | 0 | 0 | 0 6.791 PGB WMO | 1.026 | 1.234 | 1.105 | 1.105 | 1.105 | 889 6.792 PGB Jeugd | 383 | 489 | 400 | 400 | 400 | 400 6.811 Beschermd wonen (WMO) | -134 | 772 | 397 | 53 | 53 | 53 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang | 307 | 472 | 617 | 636 | 671 | 671 (WMO) 6.821 Jeugdbescherming | 1.411 | 1.583 | 1.388 | 1.388 | 1.388 | 1.388 6.822 Jeugdreclassering | 283 | 329 | 227 | 227 | 227 | 227 6.91 Coördinatie en beleid WMO | 1.482 | 519 | 2.281 | 2.281 | 2.281 | 2.281 126 Samenvatting meerjarig perspectief naar | Realisatie 2025 | Geactualiseerde | Primaire Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 taakvelden | Begroting 2026 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd | 1.667 | 1.423 | 4.704 | 4.657 | 4.582 | 4.582 7.1 Volksgezondheid | 1.829 | 1.886 | 1.976 | 1.976 | 1.976 | 1.984 7.2 Riolering | -1.210 | -1.996 | -1.938 | -1.913 | -1.890 | -1.890 7.3

Afval | -1.332 | -1.596 | -1.546 | -1.546 | -1.545 | -1.545 7.4 Milieubeheer | 2.447 | 3.562 | 3.364 | 3.383 | 3.403 | 3.403 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 309 | 403 | 345 | 349 | 349 | 349 8.1 Ruimte en leefomgeving | 1.763 | 2.976 | 2.017 | 1.376 | 1.376 | 1.376 8.2 Grondexploitatie (niet- | -580 | 460 | 415 | 415 | 417 | 417 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | 3.039 | 811 | 426 | 732 | 744 | 849 Totaal | 0 | -6.362 | -2.567 | 2.720 | 1.843 | -1.804 127 128 4.3 Structurele baten en lasten 129 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

130 Structureel begrotingssaldo Het structurele begrotingssaldo is, door de tijdelijke storting in de reserve Drieborg, iets gunstiger dan het gewone begrotingssaldo (alle lasten en baten) waarmee repressief toezicht (goedkeuring op de begroting) van de Provincie verwacht mag worden. 4.4 Incidentele baten en lasten en mutaties in de reserves Incidentele baten en lasten inclusief reserves

131 De incidentele baten en lasten en reservemutaties zijn vooral van belang voor de bepaling van het structurele begrotingssaldo (zie 4.3). Bij het bepalen is niet zozeer het bedrag voor enig jaar van belang maar gaat het vooral om de activiteit. Wanneer de activiteit eenmalig of tijdelijk is, dienen de bijhorende baten en lasten als incidenteel te worden aangemerkt. Op deze manier geeft het structurele begrotingssaldo aan of de baten en lasten voor de reguliere taken (bestaand beleid) van de gemeente in evenwicht zijn. We voorzien voor 2027 en 2028 incidentele onttrekkingen aan een viertal reserves. Om die reden worden voor de hoofdstuk ook de lasten die aan deze reserves worden onttrokken als incidenteel aangemerkt. Bij deze lasten moet gedacht worden aan een bijdrage voor de kosten aan Nijambt, gezinsondersteuning, beschermd wonen, kosten die we maken voor de opvang van vluchtelingen en extra capaciteit voor organisatieontwikkeling. Daarnaast is nog sprake van een tijdelijke storting in de reserve Drieborg. We voorzien in deze begroting verder geen bijzondere incidentele baten. Wat voor de gemeente Oldambt bijzonder is en wat daarmee een hele zuivere samenstelling van deze tabel bemoeilijkt is het grote aantal programmamiddelen en specifieke uitkeringen omdat de bijbehorende activiteiten als eenmalig of tijdelijk kunnen worden beschouwd.

Aangezien de baten en lasten van deze activiteiten in vrijwel alle gevallen aan elkaar gelijk zijn hebben deze geen invloed op het begrotingssaldo. Om die reden laten we deze hier buiten beschouwing. 132 4.5 Geprognosticeerde balans en toelichting op de reserves en voorzieningen Geprognosticeerde balans per 31 december

133 Verloopoverzicht van de reserves Toelichting op de voorzieningen De voorzieningen hebben vooral betrekking op pensioenen, mogelijke verliezen op grondexploitaties en verrekening van kosten voor afvalstoffenheffing en riool. Daarnaast hebben we nog een voorziening vanwege herwaardering Woz. Op begrotingsbasis worden hierin nauwelijks mutaties voorzien, deze komen vooral in de jaarrekening tot uitdrukking. 4.6 Stelposten In onderstaande tabel zijn de restant stelposten opgenomen die onderdeel van deze begroting zijn. Bij de kadernota 2028 worden deze opnieuw beoordeeld. De insteek is dat er zo min mogelijk stelposten in de begroting zijn opgenomen. Het heeft de voorkeur deze scherp te blijven en te vertalen naar concrete budgetten om te voorkomen dat er onnodig middelen onbenut blijven dan wel taakstellingen (negatieve stelposten) niet worden ingevuld.

134

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://oldambt.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b44cb3e8-fa35-4fd5-b120-73d3cb1e633f?agendaItemId=0a97beaf-fb6d-4f07-b9ed-2cce0d05ec33