Staat van Oisterwijk.pdf

Aandachtspunten •

•

Kwaliteit en vitaliteit van bedrijventerreinen en verblijfsaccommodaties verbeteren door de organisatiegraad te vergroten, te verduurzamen en het onderscheidend vermogen te versterken. Ruimte voor ontwikkeling en innovatie door realisatie van zacht planaanbod, intensivering en revitalisering (mogelijk startend met het vrijkomende Unilin-terrein).

31

•

• •

Organiseren van ondernemers op de bedrijventerreinen om gezamenlijke doelen te behalen met betrekking tot energie, circulariteit, veiligheid en mobiliteit. Dit geldt ook voor de toeristische sector. Toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen én toeristisch verblijfs- en dagaanbod. Data is randvoorwaardelijk. Het maakt het mogelijk om te sturen, bijvoorbeeld in bezoekersstromen. Zonder goede cijfers over toerisme, bedrijventerreinen, mobiliteit en arbeidsmarkt blijft beleid reactief in plaats van sturend.

Klik hier voor meer informatie bij deze opgaven.

32

Naar een duurzamere toekomst In Nederland sloten bedrijven en (overheids-)organisaties voor de invulling van klimaatbeleid in 2019 het Klimaatakkoord. Het doel van de maatregelen uit het klimaatakkoord is een grootschalige reductie van de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990: 49% in 2030 en 95% in 2050. Dit is vastgelegd in de Klimaatwet. De maatregelen uit het Klimaatakkoord zijn onder andere gericht op extra investeren in duurzame energiebronnen, inzetten op duurzame alternatieven voor de auto, uitstoot van methaan in de melkveehouderij terugdringen, subsidie voor woningisolatie en het aardgasvrij maken van woonwijken. Gemeenten geven hier lokaal en in regionaal verband invulling aan. Naast de inzet op energiebesparing en hernieuwbare energie, draagt ook het beperken en hergebruiken van afval (grondstoffen), oftewel een circulaire economie, bij aan een duurzame toekomst. Gemeenten hebben de wettelijke taak om huishoudelijk afval in te zamelen, te verwerken en het afvalbeheer te organiseren bijvoorbeeld via milieustraten. We stellen onder andere regels op over afvalscheiding en -inzameling. Vanuit deze rol zetten we ons in voor een circulaire economie.

Opgaven 1. Bijdragen aan de klimaatdoelen Om de klimaatdoelstellingen te bereiken werken we in Hart van Brabant-verband samen met ondernemers, organisaties en inwoners aan de uitvoering van de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). Belangrijke projecten binnen de REKS zijn het realiseren van gebiedsopgaven energiehub De Baars en energiehub Kattenberg met aandacht voor het opwekken van hernieuwbare energie en klimaatadaptatie. Daarnaast geven we op gemeentelijk niveau onder andere uitvoering aan de Duurzaamheidsagenda, de Lokale Aanpak Isolatie (inwoners helpen met verduurzaming woning), stellen we een omgevingsprogramma Warmte (woonwijken van het aardgas af) en een omgevingsprogramma Klimaatadaptatie op. Daarnaast zetten we in op verduurzaming van de energievoorziening van bedrijventerreinen en van het gemeentelijk vastgoed. 2. Minder afval en werken aan een circulaire economie We werken aan een circulaire economie, waarin grondstoffen zo lang mogelijk in gebruik blijven en afval zoveel mogelijk wordt voorkomen. In een circulaire economie worden producten hergebruikt, gerepareerd (denk bijvoorbeeld aan een repaircafé) of gerecycled en wordt verspilling beperkt. Naast een vermindering van de CO₂-uitstoot, draagt dit ook bij aan minder afval en efficiënter grondstoffengebruik, een toekomstbestendige economie en een gezonde leefomgeving voor inwoners.

Het uitvoeringsprogramma Oisterwijk Circulair wordt momenteel geschreven en vertaalt de ambities uit de afval- en grondstoffennota van de gemeente Oisterwijk 2024-2030 naar concrete acties voor een periode van twee jaar. Het reduceren van de afvalberg is een grote en complexe opgave. Lokale en regionale samenwerking zijn hierbij onmisbaar. Daarom wordt binnen de regio Hart van Brabant de oprichting van een Regionale Circulaire (ambacht)netwerk verkend. Daarnaast wordt samen met Tilburg gezocht naar mogelijkheden om een gezamenlijk Circulair Centrum te realiseren. Dit centrum moet een plek worden waar inwoners niet alleen afval brengen, maar ook spullen kunnen hergebruiken, repareren en kennis kunnen opdoen over circulariteit. We werken ook samen met het Sociaal Domein om uitvoering te geven aan projecten van het Lokaal plan.

33

Aandachtspunten •

•

•

•

•

•

De klimaatopgave is erg groot. Het is daarom belangrijk dat er de komende jaren voldoende financiële middelen en personele capaciteit beschikbaar zijn en blijven om uitvoering te kunnen geven aan de hierboven genoemde beleidsdocumenten. Dit is essentieel om de landelijke klimaatdoelen te kunnen behalen. Netcongestie is niet alleen een technisch probleem, maar heeft directe ruimtelijke consequenties. Bij omschakeling van een gemiddelde wijk van gas naar elektriciteit is minimaal een verdubbeling van het aantal elektriciteitshuisjes nodig. Het vaststellen van het Warmteprogramma is formeel een bevoegdheid van het college, maar de raad wordt nauw betrokken omdat keuzes in het programma de bevoegdheid van de raad kunnen raken. Concreet staat in september 2026 een raadsconsultatie gepland, en rond de zomer van 2027 volgt de formele vaststelling na een inzagetermijn van zes weken. Samenwerking met lokale partners voor de circulaire economie wordt soms bemoeilijkt door de wet Markt en Overheid. Deze wet dwingt gemeenten om rekening te houden met zaken zoals kostprijs, non-discriminatie en rolscheiding die soms haaks staan op de type samenwerking die nodig is voor een lokale circulaire economie. Vanaf 2027 wordt de afvalinzameling uitgevoerd door het Brabants Afval Team (BAT). Dit moet bijdragen aan efficiënter en circulair afvalbeheer.

Het veranderen van dienstverlener voor de inzameling van huishoudelijk afval gaat mogelijk gepaard met een periode van aanpassing en gewenning. Kosten voor verwerking van restafval nemen toe door de CO2-heffing. Het verminderen van de hoeveelheid ingezamelde restafval en zorgen voor goede kwaliteit van de gescheiden ingezamelde afval is hierdoor nog belangrijker geworden voor alle gemeenten.

Klik hier voor meer informatie bij deze opgaven.

34

Artificial Intelligence (AI) Kunstmatige intelligentie ontwikkelt zich in hoog tempo en beïnvloedt steeds sterker hoe overheden werken en diensten leveren. Voor publieke organisaties biedt AI kansen om processen te verbeteren, besluitvorming te ondersteunen en inwoners beter van dienst te zijn. Tegelijkertijd brengt deze technologie nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee op het gebied van transparantie, privacy, veiligheid en ethiek. Overheden moeten daarom zorgvuldige afweging maken tussen innovatie en bescherming van publieke waarden. Een doordachte en verantwoorde inzet van AI is essentieel om vertrouwen te behouden en maatschappelijke impact positief te sturen.

Opgaven 1. Verantwoord en transparant AI-beleid In de komende jaren moet de gemeente duidelijk vastleggen hoe en waarvoor we kunstmatige intelligentie (AI) willen gebruiken. Daarvoor moeten we heldere regels maken voor veilig en verantwoord gebruik. Ook moeten we aansluiten bij landelijke en Europese richtlijnen, zoals de NORA, de BIO, de AVG en de Europese AI‑verordening. We bepalen daarbij welke vormen van AI wel en niet zijn toegestaan binnen onze organisatie. Het beleid moet niet alleen op papier staan, maar ook echt worden toegepast in ons dagelijks werk. Dat betekent dat we goede afspraken maken over rollen, verantwoordelijkheden, toezicht en beslissingen. De Europese AI Act brengt nieuwe verplichtingen met zich mee. Denk aan het beoordelen van risico’s, het bijhouden van documentatie, toezicht houden en het uitvoeren van controles. AI zal zich de komende jaren waarschijnlijk snel blijven ontwikkelen. Dat kan grote gevolgen hebben voor mensen en de samenleving. Er kunnen risico’s ontstaan, bijvoorbeeld door het gebruik van algoritmes in combinatie met AI. Discriminatie, misinformatie, minder controle voor mensen of problemen met privacy kunnen daarbij naar voren komen. Daarom is het belangrijk om van tevoren duidelijke regels en kaders te maken zodat AI op een ethische manier ingezet kan worden. 2.

Veiligheid, privacy en datakwaliteit borgen Het verantwoord kunnen gebruiken van AI staat of valt met veiligheid en privacy. AI brengt nieuwe risico’s met zich mee, zoals datalekken, modelrisico’s en ongewenste dataextractie. Daarom moet de gemeente richtlijnen opstellen voor het veilig gebruik van AI tools, medewerkers trainen in privacy-bewust gebruik en duidelijk afspreken welke gegevens nooit in AI systemen mogen worden ingevoerd. Daarnaast moeten alle toepassingen voldoen aan de AVG en aan archiefwetgeving. Betrouwbare invoer van data is eveneens een randvoorwaarde, want AI kan alleen goed functioneren wanneer datakwaliteit op orde is en informatie structureel wordt beheerd. Dit betekent dat we datakwaliteit verder moeten verbeteren, bewaartermijnen en archivering moeten vastleggen en datasets veilig en geschikt moeten maken voor AI ondersteunde analyses. Deze opgave sluit aan bij het bredere informatiebeheer binnen de organisatie. 3. Toepassen van AI in dienstverlening en organisatieontwikkeling AI biedt kansen voor betere dienstverlening, efficiëntere werkprocessen en ondersteuning van medewerkers, maar vraagt om zorgvuldigheid. Elke inzet van AI vraagt om een toetsbare afweging van nut, noodzaak, ethiek en risico’s. Daarnaast is kennisontwikkeling cruciaal, medewerkers en management moeten voldoende vaardigheden en bewustzijn ontwikkelen om AI verantwoord te gebruiken.

Hiervoor zijn opleidingen, trainingen en een intern aanspreekpunt nodig.

35

Aandachtspunten •

Het gebruik van AI biedt kansen voor het verbetering van dienstverlening door snellere en meer toegankelijke informatievoorziening grijpen. Daarnaast kan AI helpen bij het inrichten van efficiëntere interne processen, zoals automatisch samenvatten, zoeken, opstellen en ordenen van documenten en data-analyses.

•

Microsoft Copilot wordt toegestaan om te gebruiken, ChatGPT en andere generatieve AI-toepassingen worden geblokkeerd. Trainingen worden aangeboden aan de medewerkers om te leren hoe ze hier veilig mee om kunnen gaan. Er zijn risico’s op het gebied van onvoldoende kwaliteit (gebruik van foutieve of ongecontroleerde AI-output) en daarnaast zijn er privacy‑ en beveiligingsrisico’s, zoals ongewenste datadeling of verkeerd gebruik van persoonsgegevens. Afhankelijkheid van externe leveranciers, waardoor we minder grip hebben op systemen en data. AI vraagt om een organisatie met groeiende bewustwording over informatiebeveiliging en gegevensbescherming. We beginnen niet vanaf 0. Bestaande kaders en ervaring vanuit informatiebeheer, AVG en archivering bieden een stevige basis. Er is een bereidheid tot samenwerking op het gebied van AI (binnen de regio, GHO, VNG, deskundigennetwerken enz.). De interne expertise op AI-gebied is nog beperkt. De organisatie is nog zoekende naar rollen, verantwoordelijkheden en governance rondom AI. Snelle technologische ontwikkelingen, waardoor beleid en kennis continu moeten worden bijgewerkt.

•

• • • • • • •

Klik hier voor meer informatie bij deze opgaven.

36

Digitale dienstverlening en datagedreven werken in een transparante en weerbare overheid Digitalisering verandert in hoog tempo hoe gemeenten werken en welke transparantie inwoners mogen verwachten. Hierdoor groeit de noodzaak om bewust richting te bepalen in hoe technologie wordt ingezet, hoe publieke waarden worden beschermd en hoe we voldoen aan wettelijke kaders zoals de Wet open overheid (Woo) en de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV). Tegelijk brengen datagebruik, veiligheid en nieuwe vormen van digitale controle belangrijke vragen met zich mee voor de rol van de overheid. Deze ontwikkelingen maken het noodzakelijk om nu richting te bepalen voor een digitale overheid die mensgericht, transparant en weerbaar is.

Opgaven 1. Opstellen van een visie en uitvoeringsplan voor de Digitale Dienstverlening van Oisterwijk Deze visie moet een duidelijke koers bevatten waarmee we intern kaders kunnen stellen en organisatiebrede keuzes kunnen maken met betrekking tot onze Digitale Dienstverlening. Hiermee worden we een betrouwbare partner voor de inwoners, ondernemers en organisaties in Oisterwijk en sluiten we aan op hun bredere digitale beleveniswereld. 2. Doorontwikkeling datagedreven werken voor de gemeenten Datagedreven werken is belangrijk om maatschappelijke problemen goed aan te pakken. Steeds vaker wordt gevraagd om besluiten en plannen te onderbouwen met beschikbare data. Dit helpt om niet steeds ad‑hoc te werken, maar om structureel en planmatig te werk te gaan. Daarvoor moet de gemeente groeien in datavolwassenheid: we moeten beter worden in het verzamelen, begrijpen en gebruiken van data. Ook is het belangrijk dat medewerkers meer kennis op dit gebied ontwikkelen. Zo ontstaat een stevige basis om datagedreven werken echt succesvol toe te passen, bijvoorbeeld bij een woningbouwmonitor. Daarnaast is het nodig dat de gemeente een duidelijke datastrategie ontwikkelt, waarin staat hoe we met data omgaan en welke activiteiten daarbij horen. Dit zorgt voor richting en samenhang in ons werk. 3.

Weerbare en betrouwbare digitale diensten Het is heel belangrijk dat we veilig en betrouwbaar met gegevens omgaan. Alleen dan kunnen inwoners ons blijven vertrouwen bij digitale dienstverlening. In een tijd waarin er wereldwijd veel onrust is, is het verstandig om minder afhankelijk te worden van grote technologiebedrijven uit landen buiten Europa, zoals de Verenigde Staten. De veiligheid van mensen wordt groter wanneer we zorgvuldig omgaan met nieuwe technologie en met hun rechten, zoals privacy. Daarvoor is een sterk en goed ingericht digitaal systeem nodig dat tegen een stootje kan. 4. Massasurveillance in het private en publieke domein Nieuwe technologieën, zoals online toezicht en camerabewaking, maken het steeds makkelijker om mensen langdurig en op grote schaal te volgen. Dat gebeurt online, op straat en zelfs op de werkvloer. Dit kan de vrijheid en zelfstandigheid van mensen sterk beperken. Daarom is het belangrijk dat we steeds blijven controleren of dit soort vormen van toezicht echt nodig en passend zijn. We moeten zorgvuldig afwegen of de middelen die we gebruiken in verhouding staan tot het doel. Ons belangrijkste doel is te voorkomen dat we een samenleving krijgen waarin mensen voortdurend gevolgd worden. Vooral kwetsbare groepen 37

lopen dan het risico nog verder onder druk te komen staan, bijvoorbeeld door ongelijke behandeling of (onbedoelde) discriminatie. Heldere regels en een zorgvuldige aanpak zijn daarom essentieel. 5. Blijven uitvoeren Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Deze wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo is bedoeld om de overheid transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie beter te dienen. De Woo maakt toegang tot publieke informatie expliciet tot een recht voor inwoners. Concreet vraagt dit van bestuursorganen en (semi)overheden dat zij, naast het behandelen van Wooverzoeken, hun informatievoorziening op orde hebben om informatie op een toegankelijke wijze actief openbaar te maken.

Aandachtspunten •

•

• • •

• • • •

• •

In de dienstverleningsvisie is vastgesteld dat we eigentijds zijn: een online dienstverlening die zich continu ontwikkelt en verbetert. Laten we leren van andere gemeentelijke organisaties en daar ons voordeel uit halen. Hierbij constateren we een landelijke trend richting MijnOmgevingen. Met een kanaalstrategie voor onze dienstverlening creëren we duidelijkheid en kunnen we sturen. Ook in relatie met het landelijk uitgangspunt ‘Digitaal waar het kan en persoonlijk waar het moet’. Met behulp van klanttevredenheidsonderzoeken, gebruikersonderzoeken en data dashboards spelen we in de op de beleving van de inwoner en sturen we bij. Maak een aantal doelen, waar mogelijk, meetbaar. Als dat nog niet kan, gebruik dit dan als vliegwiel om onderwerpen meetbaar te gaan maken. Investeer in datakwaliteit bij de bron van de gegevens. Daarmee vergroot je de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van de gegevens die beschikbaar zijn in de gemeente. Streef naar oplossingen voor de lange termijn zodat gegevens op een duurzame beheersbare manier beschikbaar zijn voor de gemeente. Datagedreven werken is onderdeel van de Nederlandse Digitaliseringstrategie van het Rijk. We blijven inzetten op de opvolging van de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) en hebben zicht op de aankomende wet en regelgevingen.

De gemeente Oisterwijk is op het gebied van digitale dienstverlening aangesloten bij de gemeente Oosterhout. Diens afdeling Equalit treedt op als Shared Service Center voor meerdere gemeenten (waaronder ook Goirle en Hilvarenbeek). Veel beveiligingsmaatregelen (zoals de firewall) wordt door Equalit beheerd en ingericht. Oisterwijk is niet vrij om zelfstandig opdrachten te geven die op korte termijn grote koerswijzigingen inhouden. Dergelijke beslissingen verlopen allen via het Equalit samenwerkingsverband. De gemeente Oisterwijk dient de nieuwe Cyberbeveiligingswet (NIS2) zelf ook te implementeren. Voordat cameratoezicht en personeel volgsystemen worden toegepast, vindt een privacy risico analyse plaats (“DPIA”). De functionaris gegevensbescherming (de interne toezichthouder) wordt hierbij altijd betrokken voor advies. In het geval van personeel volgsysteem moet de Ondernemingsraad instemmen voor het mag worden gebruikt.

38

•

•

•

De gemeente is nog niet waar ze moet zijn; training voor alle medewerkers is noodzakelijk om het privacybewustzijn te verbeteren. Risicomanagement met duidelijke rollen en bevoegdheden moet nog worden opgezet. De komende jaren wordt daarnaast hard gewerkt om blinde vlekken (dat wil zeggen nog onopgemerkte grote risico’s binnen werkprocessen) in de organisatie tegen te gaan. Als het gaat om de Woo is er sprake van een stapsgewijze invoering. De verplichting tot het publiceren van elf informatiecategorieën wordt fasegewijs ingevoerd, in zogenaamde tranches. Oisterwijk voldoet inmiddels aan de eerste tranche; we zijn op dit moment bezig met de tweede en zullen daar naar verwachting ruimschoots op tijd aan voldoen. De Woo zal op z'n vroegst eind 2027 in zijn geheel verplicht zijn. Voor de Woo is publicatie een belangrijk aandachtspunt. In Equalit-verband worden vóór de zomer voorzieningen gerealiseerd waarmee we kunnen anonimiseren (van gevoelige informatie weglakken), publiceren en informatie zoeken (onder andere ten behoeve van het efficiënter kunnen voldoen aan Woo-verzoeken).

Klik hier voor meer informatie bij deze opgaven.

39

Regionale samenwerking Gemeenten staan voor opgaven die de eigen gemeentegrenzen overstijgen en daarom steeds vaker regionaal opgepakt moeten worden. Een deel van deze samenwerking is formeel geregeld in gemeenschappelijke regelingen, terwijl andere vormen flexibeler zijn ingericht. Daarnaast bestaan er wettelijk verplichte samenwerkingsverbanden, zoals de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst. Belangrijk aandachtspunten bij regionale samenwerking is dat de samenwerking transparant georganiseerd moet zijn, de informatievoorziening op orde moet zijn en er voldoende aandacht is voor de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden. Hieronder volgen de belangrijkste regionale samenwerkingen voor de gemeente Oisterwijk:

• • • •

Regio Hart van Brabant Stedelijke Regio Breda-Tilburg en Oostflank SRBT GHO-samenwerking Gemeenschappelijke regelingen

40

Regio Hart van Brabant Regio Hart van Brabant is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg en Waalwijk. Samen werken we regionaal aan opgaven die gemeenten afzonderlijk minder effectief kunnen realiseren. Deze samenwerking is vastgelegd in een Gemeenschappelijke Regeling (GR), waarbij elke vier jaar een kernagenda wordt vastgesteld na de gemeenteraadsverkiezingen. Die kernagenda bundelt de prioriteiten in het sociaal, fysiek en economisch domein. Zo werken we bijvoorbeeld aan: •

Sociaal domein: jeugdhulp, versterken sociale basis, woon‑zorgvraagstukken, regionale transformatie van zorg.

•

Fysiek domein: woningbouw, energietransitie (REKS), klimaatadaptatie, landelijk gebied.

•

Economisch domein: via Midpoint Brabant aan innovatie, mkb‑versterking en brede welvaart.

Voor het onderdeel jeugdhulp is er de Bestuurscommissie Jeugd (BCJ). De Bestuurscommissie Jeugd is het regionale bestuurlijke orgaan dat verantwoordelijk is voor een goed functionerend jeugdstelsel in Hart van Brabant. De commissie stuurt de regionale jeugdhulptaken aan, neemt inhoudelijke besluiten en stelt de deelbegroting jeugdhulp op. In de commissie zit één wethouder per deelnemende gemeente. Een Regionale Adviescommissie (RAC) is opgericht met raadsleden als vertegenwoordigers van alle deelnemende gemeenten en dient als platform voor raadsleden om betrokkenheid en democratische controle te versterken. De RAC adviseert over: 1.

Radenavonden: regionale bijeenkomsten voor duiding, informatie en politieke weging.

2.

Informatievoorziening: zorgen dat raadsleden tijdig, volledig en eenduidig worden geïnformeerd.

3.

Verbinding regio–gemeenten: signalen uit de lokale raden terugbrengen naar regionale tafels.

4.

Procesadvisering rond P&C‑producten zoals ontwerpbegroting en kernagenda.

De RAC heeft voor de nieuwe raadsperiode een overdrachtsdocument opgesteld.

41

Stedelijke Regio Breda-Tilburg en Oostflank SRBT Met 19 gemeenten (subregio’s Hart van Brabant en Baronie samen), 4 waterschappen, de provincie Noord-Brabant en het Rijk werken we sinds 2020 samen in de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT). De nadruk ligt hierbij op de fysieke leefomgeving. Samen streven we naar een goede balans tussen groei van economie, wonen en mobiliteit, het versterken van de leefkwaliteit en het groenblauwe karakter van deze regio. Hierbij komen thema’s aan de orde die veelal de gemeentegrenzen overstijgen: woningbouw, werklocaties, wateropgave, natuurontwikkeling, verduurzaming, de mobiliteitstransitie, het landelijk gebied. De inhoudelijke koers is vastgelegd in de Ontwikkelstrategie SRBT (2023). De volgende ontwikkelprincipes zijn leidend voor de ontwikkeling van de regio: • • • • •

Bodem- en watersysteem zijn richtinggevend bij ruimtelijke ontwikkeling We realiseren, faciliteren en stimuleren interactie milieus en innovaties De juiste woning op de juiste plek Versnellen mobiliteitstransitie en vergroten nabijheid Groen en voorzieningen groeien mee met verstedelijking

Met de ontwikkelstrategie als basis wordt gewerkt aan verschillende regionale opgaven die zijn opgenomen in de Uitvoeringsagenda SRBT (2025). Meer algemene informatie is over de SRBT-samenwerking is te vinden op de website van Hart van Brabant. Daarnaast werken we nauw samen met de gemeente Tilburg aan de ontwikkeling van het gebied de Oostflank. Dit gebied omvat de dorpen Haaren, Oisterwijk, Moergestel, BerkelEnschot, Udenhout en Biezenmortel, buurtschap Heukelom en het landelijk gebied ertussen. Het gezamenlijke toekomstperspectief voor de Oostflank is vastgelegd in het Koersdocument Oostflank SRBT. Dit is op 1 juli 2024 vastgesteld in de gemeenteraden van Tilburg en Oisterwijk. Meer informatie is te vinden op de projectpagina van Oisterwijk.

42

Samenwerking met Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO) In de GHO-samenwerking werken we samen met de gemeenten Goirle en Hilvarenbeek . Wat begon als een organisch gegroeide samenwerking, is inmiddels uitgegroeid tot een structurele samenwerking gericht op sterkere organisaties, hogere kwaliteit van dienstverlening en minder kwetsbaarheid. De gemeenteraden van de drie gemeenten zijn in de vorige raadsperiode in september 2024 bijeengekomen voor een radenavond GHO. De GHO-samenwerking omvat veel verschillende onderwerpen. Zo werken we binnen op bedrijfsvoering op een aantal vlakken nauw samen. Voorbeelden hiervan zijn de gezamenlijke uitvoering van belastingtaken en de salarisadministratie. Ook op andere terreinen wordt de samenwerking gezocht zoals met kennisdelen op het gebied van VTH (vergunningen toezicht en handhaving), de transformatie van het sociaal domein (in zogenoemde ontwikkeltafels) en groenaanbestedingen. Daarnaast wordt er in regioverband regelmatig gezamenlijk opgetrokken, bijvoorbeeld in het voorbereiden van regionale overleggen. In 2025 hebben we als drie gemeenten de samenwerking vastgelegd in een gezamenlijke overeenkomst met een helder kompas: gericht samenwerken waar dat waarde toevoegt, met behoud van ieders zelfstandigheid. Transparantie, vertrouwen en gezamenlijke ambities zijn daarbij leidend.

GHO is nadrukkelijk geen (opmaat naar een) ambtelijke of bestuurlijke fusie, maar een versterkingsstrategie: drie zelfstandige gemeenten die elkaar op natuurlijke wijze weten te vinden bij complexe opgaven, gedeelde thema’s en kansen om (samen) in de regio sterker te opereren.

43

Alle gemeenschappelijke regelingen Hieronder is te zien aan welke gemeenschappelijke regeling gemeente Oisterwijk deelneemt. Meer informatie is te vinden in de paragraaf ‘verbonden partijen’ in de meest recente begroting (p. 100).

1. GGD Hart voor Brabant Deze regeling zorgt voor de uitvoering van wettelijke taken op het gebied van publieke gezondheid, zoals jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding, toezicht op kinderopvang en ondersteuning bij maatschappelijke zorgvraagstukken. 2. Omgevingsdienst Midden- en West‑Brabant Deze regeling voert namens gemeenten taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) voor milieu en omgevingsrecht. 3. Veiligheidsregio Midden‑ en West‑Brabant Deze regeling is verantwoordelijk voor brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en voorbereiding op grootschalige incidenten. 4. Sociale werkvoorziening WSD Deze regeling verzorgt de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening en biedt beschut werk en arbeidsontwikkeling voor inwoners met een arbeidsbeperking. 5. Regio Hart van Brabant Regio Hart van Brabant is een regionaal samenwerkingsverband van elf gemeenten dat werkt aan grote maatschappelijke opgaven zoals jeugdhulp, zorg, mobiliteit, klimaat, economie en ruimtelijke ontwikkeling. Midpoint Brabant is het regionale economische samenwerkingsverband dat bestaat uit bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. Aan Midpoint Brabant nemen ook negen van de elf Hart‑van‑Brabant‑gemeenten deel. Regio Hart van Brabant verzorgt via een begrotingssubsidie een gedeelte van de financiering van Midpoint. 6.

Stadsgewest ’s‑Hertogenbosch (beheer stortplaats De Vlagheide) Deze regeling is verantwoordelijk voor het beheer en de nazorg van de voormalige afvalstortlocatie De Vlagheide, waarvan de voormalig gemeente Haaren gebruik maakte.

44

Bijlage 1: Oisterwijk in Cijfers Algemeen De gemeente Oisterwijk ligt in Noord-Brabant en omvat de dorpen Oisterwijk, Moergestel, Haaren en buurtschap Heukelom. Per 1 januari 2026 telt de gemeente 33.347 inwoners volgens de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Inwoners per kern: Oisterwijk: 20.578 Moergestel: 6.102 Haaren: 6.277 Heukelom: 374 Huishoudens Er zijn 14.432 huishoudens in de gemeente Oisterwijk. Een gemiddeld huishouden in Oisterwijk bestaat uit 2,28 personen.

Bevolkingsopbouw Oisterwijk (CBS, 2025)

45

Sociaaleconomische kerncijfers Oisterwijk ten opzichte van Nederland (CBS) Indicator

Oisterwijk

Nederland

Mediaan besteedbaar inkomen per

€52.400 (2023)

€44.600 (2023)

€41.600 (2022)

€41.200 (2022)

3,4% (2024)

6,1% (2024)

huishouden Gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden Percentage huishoudens onder sociaal minimum

46

Sociaal Domein Hieronder volgt een greep uit de kerncijfers voor het Sociaal Domein in de gemeente Oisterwijk. Meer cijfers voor het Sociaal Domein staan in de Monitor Sociaal Domein.

Wmo, Jeugd, inburgeraars en bijstandsgerechtigden

• • • •

Aantal unieke cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo (peildatum maart 2026): 2.118 Aantal unieke cliënten met een maatwerkvoorziening Jeugd (peildatum maart 2026): 418 Aantal inburgeraars (peildatum 1 juli 2025): 141 Aantal bijstandsgerechtigden (peildatum 1 juli 2025): 368

Opvang (peildatum februari 2026)

• Asielzoekers (AZC Oisterwijk): 400 • Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AZC Oisterwijk): 50 • Gemeentelijke Opvang Oekraïners (Klein Oisterwijk): 305

47

Fysiek Domein Het fysieke domein gaat over van alles in onze leefomgeving, van ruimte en woningen tot groen, verkeer en economie. Omdat dit een heel breed terrein is, is hieronder alleen een kleine selectie van belangrijke kerncijfers te zien.

Oppervlakte Gemeente Oisterwijk heeft een totale oppervlakte van 8.146 hectare, waarvan 8.011 hectare land en 135 hectare water (allecijfers.nl).

Woningen In de gemeente Oisterwijk zijn 14.501 woningen (allecijfers.nl).

WOZ-waarde woningen Woningen in de gemeente Oisterwijk hadden in 2025 een gemiddelde WOZ-waarde van €595.000 (CBS, 2026). Het gemiddelde van alle gemeenten in de provincie Noord-Brabant was €482.00 (CBS, 2026).

48

Werkgelegenheid In de gemeente Oisterwijk zijn in totaal 5.661 bedrijfsvestigingen geregistreerd (peildatum januari 2026). Dit betekent een kleine groei van bijna 3% ten opzichte van peildatum januari 2025 (KVK regiodata). De werkgelegenheidsstructuur in de gemeente Oisterwijk (2022, LISA):

Toerisme • •

8,4 miljoen bezoeken aan dorpskern Oisterwijk in 2024 (1 miljoen uniek. Dus veel herhaalbezoek) (Bron: Resono data, onderdeel onderzoek Bureau Buiten) Oisterwijkse bossen en Vennen ontvangen circa 1,7 miljoen bezoeken per jaar (helft is unieke bezoeker) (Bron: Resono data, onderdeel onderzoek Bureau Buiten)

Verkeer Het aantal verkeersongevallen in de gemeente Oisterwijk was in 2024 184. Ten opzichte van 2023 is dit een afname met 45 (waarstaatjegemeente.nl

49

Bijlage 2: meer informatie Opgave

Inwonersparticipatie

Communicatie

Veiligheid

Meer informatie •

Participatieverordening gemeente Oisterwijk

•

Handreiking participeren doen we samen

•

Aangenomen motie: versterking dorpsdemocratie

•

VNG: wat is het Right to Challenge?

•

Raadsinformatiebrief Strategisch Communicatieplan 2023

•

Rekenkameronderzoek naar communicatie tussen de gemeente Oisterwijk en haar inwoners

•

Integraal Veiligheidsbeleid Goirle-Hilvarenbeek-Oisterwijk 2023-2026

•

Actieplan Veiligheid 2025-2026

•

Landelijk kader Zorg- en Veiligheidshuizen

•

Raadsinformatiebrief actuele inzet binnen gemeente Oisterwijk op zorg en veiligheid

•

Regionaal actieplan dakloosheid: Iedereen een (t)huis!

Hervormingsagenda Jeugd en aanpassingen van de Jeugdwet • Hervormingsagenda Jeugd | VNG •

Raadsinformatiebrief Kinderwerk- en jongerenwerk in Oisterwijk; ontwikkelingen in 2026

•

Informatiememo voor raden: doorontwikkeling toekomstbestendig jeugdhulplandschap – segment 3 en 4

•

Koers Jeugd(hulp) – Samen met de Jeugd Hart van Brabant

•

Uitvoeringsprogramma Samen met de Jeugd

•

Uitvoeringsprogramma Samen met de Jeugd herijkt - Regio Hart van Brabant

•

Informatiememo voor Raden: doorontwikkeling jeugdhulplandschap – maart 2026 Hart van Brabant

Stevig Lokaal Team • Zorg, welzijn en participatie

Richtinggevend kader en Verkenningsinstrument Toegang | VNG

Versterken van de (pedagogische) sociale basis, voorbeelden van initiatieven in de gemeente Oisterwijk: • Inwoners Haaren starten Buurtgenoten | Oisterwijk Nieuws •

Buren in De Schouw leren elkaar steeds beter kennen | De Nieuwsklok

•

Raadsinformatiebrief Ouder worden in Oisterwijk

Integraal Zorg Akkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord • Samenvatting Integraal Zorg Akkoord •

Samenvatting Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord

•

Regioplan IZA Midden-Brabant

•

Regiobeeld IZA Midden-Brabant

•

Raadsinformatiebrief start GALA

•

Raadsinformatiebrief Zorgzame en gezonde buurten

51

Iedereen doet mee • Verkenning armoededienstverlening – Naar impactvolle armoededienstverlenging in een rechtvaardig stelsel (Divosa 2025) •

Beleidsplan Schuldhulpverlenging Gemeente Oisterwijk 2022-2026

•

Factsheet: Samen werken aan bestaanszekerheid

•

Raadsinformatiebrief Ontwikkelingen Participatiewet en arbeidsmarktbeleid

•

Lokaal plan 'Iedereen doet mee in Oisterwijk! 2024-2027

•

SER biedt nieuwe kabinet visie op brede welvaart in 2040 | SER

•

Raadsinformatiebrief regioplan basisvaardigheden

•

Regioplan Verbeteren basisvaardigheden 2026-2028

Onderwijs • Beleidsplan Onderwijskansen Oisterwijk 2024-2026 •

Raadsinformatiebrief Jaarverslag en evaluatie thuiszitterspact Leerplicht – Doorstroompunt Midden-Brabant

Van opvang tot en met integratie

•

Jaarverslag leerplicht 2024

•

Evaluatierapport Thuiszitterspact

•

Regionale aanpak spreidingswet en opvangopgave 2025

•

Raadsinformatiebrief Verkenning locaties huisvesting statushouders en starters

•

De Wet inburgering 2021 (Divosa)

•

Raadsinformatiebrief Van opvang tot en met integratie

•

Raadsinformatiebrief Centraal orgaan Asielzoekers: evaluatie en bestuursovereenkomst

•

Raadsinformatiebrief Totstandkoming Bestuursovereenkomst AZC Oisterwijk

•

Bestuursovereenkomst AZC Oisterwijk

52

Maatschappelijk vastgoed

•

Tussenbericht motie Taxandria atletiek

•

Rapport onderzoek openluchtzwemvoorziening Oisterwijk

•

Raadsinformatiebrief onderzoek openluchtzwemvoorziening Oisterwijk

•

Tussenbericht motie uitvoeringsbudget ontmanteling Staalbergventerrein

Nieuw instrumentarium voor de fysieke leefomgeving • Raadsinformatiebrief introductie omgevingsprogramma's •

Raadsontmoeting omgevingsplan (algemene info) 2 okt 2025

•

Raadsontmoeting Ontwerp omgevingsplan (kern Haaren) nov 2025

Toekomstbestendige openbare ruimte en instandhouding monumenten • Erfgoedvisie 2021-2026

Een toekomstbestendige leefomgeving

•

Kerkenvisie Oisterwijk

•

Visie Openbare Ruimte

Een toekomstbestendig buitengebied • Raadsinformatiebrief update GGA en Uitvoeringsprogramma GGA KOV •

Koersdocument Oostflank – Raadinformatiebrief stand van zaken programma Oostflank SRBT

•

Raadsinformatiebrief Alliantie Basiskwaliteit natuur

•

Raadsinformatiebrief Stimuleringsregeling Landschap (StiLa 2.0) en ErvenPlus 5.0

•

Raadsinformatiebrief Samenwerkingsovereenkomst Ecologische Verbindingszone Ruysbossche Loop

Duurzame mobiliteit en goede bereikbaarheid • Raadsinformatiebrief Ambitie F!ets •

Beleidsregels Parkeernormen (2024)

•

Scenario 1 – Duurzaam en Actief (2020)

53

Wonen, woningbouw en leefbaarheid

Economie, toerisme en recreatie

•

Woonzorgvisie 2022 – 2027

•

Regionale woonzorgvisie Hart van Brabant

•

Prestatieafspraken meerjaren en jaarschijf 2026

•

Notitie toekomstige voorzieningen Moergestel

•

Ouder worden in Oisterwijk

•

Pilot community building

•

Raadsinformatiebrief voortgang woningbouwversnelling 9 januari 2025

•

Presentatie raadsontmoeting woningbouwversnelling 13 maart 2025

•

Raadsontmoeting woningbouwversnelling 13 maart 2025

•

Informatiemarkt kompasprojecten formulier woningbouwversnelling

•

Informatiemarkt kompasprojecten overzicht woningbouwopgave 2022-2032

•

Programmabegroting 2026-2029

•

Economische Visie Oisterwijk 2024–2030

•

Afsprakenkader Bedrijventerreinen Hart van Brabant 2025–2030

•

Integrale Aanpak Bedrijventerreinen Oisterwijk (2025)

•

Visie Toerisme & Recreatie 2022

•

Bouwstenen beleid recreatie en toerisme Oisterwijk

•

Uitvoeringsprogramma Toerisme & Recreatie 2024

Bijdragen aan de klimaatdoelen • REKS Naar een duurzame toekomst

•

Voortgangsrapportage Duurzaamheidsagenda 2025 (inclusief raadsinformatiebrief)

•

Programmaplan Warmte en Energiebesparing REKS Hart van Brabant 2024-2026

•

Kostenonderzoek klimaat- en energiebeleid (ROB, 2024)

54

Minder afval en werken aan een circulaire economie

Artificial Intelligence (AI)

•

Afval en grondstoffennota 2024-2030

•

Uitvoeringsprogramma Afval en Grondstoffennota

•

Digitale overheid: AI

•

Overheid verruimt standpunt inzet generatieve AI

•

VNG: AI en algoritmes

Digitale dienstverlening •

Digitale agenda gemeenten 2028

•

Raadsontmoeting 8 januari 2026: sessie dienstverlening

•

Visie op dienstverlening 2021 (agendapunt 18)

•

Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer

Datagedreven werken

Digitale dienstverlening en datagedreven werken in een transparante en weerbare overheid

•

Over de interbestuurlijke datastrategie (IBDS)

•

De interbestuurlijke datastrategie (IBDS)

•

De Nederlandse digitaliseringstrategie: samen versnellen

Wet open overheid •

Rijksoverheid: Wet open overheid (Woo)

•

Wettekst Wet open overheid

Weerbare overheid •

Strategische focus Autoriteit Persoonsgegevens (AP) 2026-2028

•

Verantwoord vooruit: AP-visie op generatieve AI

•

Brief aan staatssecretaris voor Digitalisering over digitale soevereiniteit

55