Jaarstukken 2022 - Bijlage 1 aangepaste jaarstukken

Groene leefomgeving In 2022 hebben wij gewerkt aan het opstellen van de integrale Visie Openbare Ruimte, waarmee de kaders voor het beleid voor de openbare ruimte worden geschetst. Uitgangspunt is dat de woonwijken en industrieterreinen worden onderhouden op niveau B en de centrumgebieden op niveau A. Na vaststelling dient deze Visie als uitgangskader voor het te actualiseren Groenbeleidsplan en Bomenbeleidsplan. Er is een start gemaakt met het voorbereiden van enkele reconstructies. De uitgangspunten hierbij zijn dat we duurzame oplossingen kiezen waarbij een minimale levensduur van 50 jaar nagestreefd wordt. Onder andere in de Marijkestraat Oisterwijk werken we samen met de bewoners waarbij ook het behoud of verwijderen van de bomen wordt overwogen. Samen met het B-team wordt ingezet op projecten om de biodiversiteit in stand te houden; daarbij worden onze bewoners gestimuleerd om hieraan ook bij te dragen. Buurtmoestuin Kuiperstraat, geveltuintjes, Erven Plus en Natuur in de wijk zijn projecten die samen met en mede door het B-team zijn uitgevoerd. Ook hebben kinderen tijdens de boomfeestdag 50 bomen

35

geplant in het gebied Molenakkers in Moergestel. Daarnaast hebben inwoners in het buitengebied ook dit jaar weer mee kunnen doen met de Stimuleringsregeling Landschap. Twee schoolklassen hebben meegedaan aan het IVN-project Het bewaarde Land. Infrastructuur In 2022 is gewerkt aan het opstellen van de integrale Visie Openbare Ruimte, waarmee de kaders voor het beleid voor de openbare ruimte worden geschetst. Na vaststelling dient deze Visie als uitgangskader voor de te actualiseren kadernota wegen en het beleidskader openbare verlichting (met aandacht voor lichtvervuiling in het buitengebied). Dit jaar hebben we groot onderhoud gepleegd aan de Monseigneur Zwijsenstraat, Torenpad en fietspad Oirschotsebaan. Daarnaast is een meerjarenplanning opgesteld waar de reconstructies tot 2026 in zijn opgenomen. Er is een raamovereenkomst Onderhoud Civiele Kunstwerken opgesteld en aanbesteed ten behoeve van het onderhoud van bruggen, geluidschermen en vlonders. Riolering Het herzien en opstellen van het Basis Rioleringsplan (BRP) is nog niet gereed. Missende revisiegegevens zijn geïnventariseerd en in het hydraulisch rekenmodel verwerkt. Het Programma Water en Riolering (PWR) is nog niet gereed. Deze wordt opgesteld door een extern adviesbureau waaraan de nodige gegevens zijn verstrekt. Er zijn overleggen gevoerd en een concept is gereed.

Op 21 april heeft de raad van de gemeente Oisterwijk de “Verordening afvoer hemelwater en grondwater 2022” vastgesteld. Klimaatadaptatie Samen met betrokken organisaties wordt binnen de Koploperstafel samengewerkt om duurzame ontwikkeling in de gemeente te versnellen. Deze samenwerking heeft zich toegespitst op het onderwerp klimaatadaptatie. Uit de gehouden klimaatdialogen is gebleken dat er behoefte is aan beleid op het gebied van klimaatadaptatie. In het bredere kader van klimaatadaptatie, onder andere gericht op bewustwording, inspiratie en uitvoering van maatregelen bij bewoners en bedrijven, wordt beleid ontwikkeld. Uit al uitgevoerde nadere inventarisatie is geadviseerd om voor promotie en uitvoering van water gerelateerde klimaat adaptieve maatregelen op percelen van derden een stichting op te richten. Hiervoor zijn vrijwilligers geworven.

Hoe is dat gemeten? Openbare ruimte • Het uitvoeren van een tweejaarlijkse Enquête Openbare Ruimte in Q1, waar we de behoeften, beleving en waardering van onze inwoners mee peilen, waardoor we gerichter en effectiever kunnen beheren. Bij het voorbereiden van de Visie Openbare Ruimte is een enquête uitgezet waarbij we ongeveer 10% van de inwoners hebben bevraagd over hun ervaringen en ambities met betrekking tot hun leefomgeving. De resultaten hiervan worden verwerkt in de Visie Openbare ruimte. • Periodieke kwaliteitsinspecties van wegen, civiele kunstwerken, riolering, groen en openbare verlichting conform een vastgestelde systematiek. Hieruit is o.a. het kwaliteitsniveau en behaalde kwaliteitsverbetering meetbaar.

36

•

Dit jaar zijn nieuwe inspecties riolering, wegen en kunstwerken uitgevoerd. De resultaten hiervan worden verwerkt in de uitvoeringsplannen. De integrale visie Openbare Ruimte zal aan de raad voorgelegd worden. De voorbereiding van de Visie Openbare Ruimte is aan het eind van 2022 nagenoeg afgerond ten behoeve van behandeling in de raad.

Groene leefomgeving • Door de werkzaamheden van de aannemers regelmatig te schouwen en af te rekenen op de prestaties. Door de toezichthouder groen zijn de werkzaamheden van de aannemers regelmatig geschouwd en zijn zij afgerekend op hun prestaties. • Aantal projecten waarbinnen de openbare ruimte integraal is gereconstrueerd. Er zijn diverse projecten integraal gereconstrueerd waaronder Broekzijde, Torenpad en Telstarlaan. • Aantal uitgevoerde ‘biodiversiteit’ projecten en aantal stimulerende maatregelen dat genomen is. Met het oog op biodiversiteitsprojecten en stimulerende maatregelen zijn de volgende projecten opgestart: Landschappelijke inrichting Molenakkers, Erven Plus, Natuur in de wijk, Stimuleringsregeling Landschap, Het bewaarde land en regeling geveltuintjes. Infrastructuur • Het aantal afgeronde projecten en het aantal m2 herstelde verharding, het aantal Fixi meldingen en het aantal schadegevallen. In 2022 zijn voor de categorieën Wegen, Wegmeubilair en Kabels en Leidingen ca. 1.200 Fiximeldingen verwerkt. Ongeveer 14.000 m2 asfalt en ca. 5.000 m2 elementverharding is hersteld of vernieuwd. • De kadernota wegen wordt aan de raad voorgelegd. De kadernota wegen kan pas door de raad worden vastgesteld als de Visie Openbare Ruimte is vastgesteld. • Het uitvoeringsplan kunstwerken wordt ter vaststelling voorgelegd aan het college.

De inspectie van de civiele kunstwerken is verwerkt in een project dat eind 2022 is aanbesteed. • Het beleidskader openbare verlichting wordt aan de raad voorgelegd. Het Beleidskader Openbare Verlichting kan pas door de raad worden vastgesteld als de Visie Openbare Ruimte is vastgesteld. Riolering • Vastgesteld Basis Rioleringsplan (BRP). Het Basis Rioleringsplan is nog niet vastgesteld. • Vastgesteld herziende hemelwater-verordening. De “Verordening afvoer hemelwater en grondwater 2022” is vastgesteld. • Vastgesteld Programma Water en Riolering als vervanger van het v-GRP. Het Programma Water en Riolering (PWR) is nog niet vastgesteld. • Vastgesteld Beleid klimaatadaptatie. Er is voor gekozen om klimaatadaptatie in beleidstukken waarop het betrekking heeft terug te laten komen. In het bredere kader van klimaatadaptatie, wordt beleid ontwikkeld.

37

2.5 Onze gemeente is goed bereikbaar Wat wilden we bereiken? Meer gebruik van de fiets en het openbaar vervoer in plaats van de auto en ruimte voor langzaam verkeer op de rijweg. We willen sluipverkeer in de woonwijken (verblijfsgebieden) voorkomen en hebben voldoende parkeergelegenheid voor alle doelgroepen (bewoners, bezoekers en werknemers) op daarvoor meest passende locatie door het juiste parkeerinstrument in te zetten.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Bij herinrichtingen van wegen geven we langzaam verkeer prioriteit boven gemotoriseerd verkeer. Verkeersveiligheid en fietsstimulering zijn belangen die continu worden meegenomen bij actuele inrichtings- of beheervraagstukken. Afhankelijk van het type weg kan het voorkomen dat fietsers prioriteit krijgen boven gemotoriseerd verkeer. Verkeersveiligheid voor alle modaliteiten, maar specifiek voor de kwetsbare verkeersdeelnemer, staat voorop. Door bestaande parkeermogelijkheden beter te benutten, bijvoorbeeld door de juiste vakindeling te hanteren, is uitbreiding van parkeerplaatsen niet altijd noodzakelijk. De mogelijkheid om werknemersvergunningen te realiseren voor parkeerterreinen met betaald parkeren is onderzocht. Na inhoudelijke bespreking bleek er onvoldoende draagvlak bij ondernemers. Voor het efficiënt gebruik van parkeerplaatsen en om zoekverkeer zoveel mogelijk te voorkomen is gestart met de voorbereiding van een ‘vol-vrij’-systeem op één parkeerterrein in het centrum van Oisterwijk. In verband met technische aanpassingen zal dit systeem in 2023 operationeel worden. Om onevenredige hoge parkeerdruk door langparkeerders in de centrumschil Oisterwijk in te perken is op de Burgemeester Canterslaan een parkeerzone ingevoerd. De afsluiting Kerkplein – Begijnhofstraat is gemonitord. Evaluatie van deze afsluiting staat gepland voor 2023.

In samenwerking met een aantal fietsambassadeurs is de gemeente gestart met een campagne om het fietsgebruik te stimuleren. Naast deze campagne is ook ingezet op fysieke maatregelen om het fietsgebruik zo veel mogelijk te stimuleren. Doelstelling voor 2022 was om minimaal twee knelpunten uit de fiets enquête 2021 op te lossen. De oversteek Fransebaan - Oirschotsebaan is veiliger gemaakt en anders ingericht; daarnaast zijn de fietsknelpunten opgenomen in het Fietsknelpunten Plus. Er is gestart met een verkenning om het fietspad aan de oostzijde van de Moergestelseweg / Oisterwijkseweg aan te passen. In combinatie met groot onderhoud wordt dit fietspad verbreed. Dit jaar is het tweede deel van het project fietspad Broekzijde gerealiseerd. Hiermee is een veilige en vrijliggende fietsverbinding tussen Moergestel en Haghorst tot stand gekomen. Er is een onderzoek gestart naar maatregelen voor de overweg Laag Heukelomseweg in overleg met ProRail en de gemeente Tilburg. Dit in het kader van het Landelijke Verbeterprogramma Overwegen (LVO). Planvorming en haalbaarheid worden integraal opgezet voor de komende jaren.

38

Jaarlijks worden er verkeerstellingen uitgevoerd binnen onze gemeente. Hierdoor heeft de gemeente een actueel overzicht van intensiteiten en modaliteiten. Tellingen zijn vaak nodig voor onderzoek en monitoring.

Hoe is dat gemeten? • De verhouding tussen intensiteit (aantal auto’s) en capaciteit van de wegen: bij de kruispunten op de hoofdwegen is deze maximaal 85% (hoe lager het percentage hoe beter de doorstroming). • Toename aan m2 fietspad t.o.v. 2020: ca 4.500 m2. • Parkeerdruk (de verhouding tussen vraag en aanbod van parkeerplaatsen) ligt in de woonwijken niet boven de 100% en bij de centra en werklocaties niet boven de 85%.

39

2.6 Oisterwijk is aantrekkelijk voor ondernemers en bezoekers Wat wilden we bereiken? Het behouden van bestaande bedrijven en bezoekers en het aantrekken van nieuwe bedrijven en bezoekers die passen bij het economisch profiel en bij het merk Oisterwijk, Parel in ’t groen.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Toerisme en recreatie Op 2 november 2022 is de nieuwe Visie Toerisme en Recreatie unaniem vastgesteld door de raad. De visie is opgesteld in samenwerking met en voor de sector en dit heeft geleid tot een gedragen visie. De taken voor toeristische informatievoorziening en marketing zijn sinds 2019 belegd bij Stichting Bezoek Oisterwijk, voorheen Citymarketing Oisterwijk. Deze stichting zet zich met haar samenwerkingspartners in voor een sterke positionering, gastvrijheidstaken (toeristisch informatiepunt, het TIP) en promotie. Inhoudelijke doelen zijn het vergroten van de bekendheid van Oisterwijk, het verlengen van de verblijfsduur, het stimuleren van herhalingsbezoek en bewoners activeren om het aanbod te bezoeken. Hiertoe voert ze onder andere een promotieparaplu, waarin de afgelopen jaren de propositie 'Parel in 't groen’ is uitgedragen. De stichting voert zelf projecten uit (online, content, campagnes en socials) en is een aanjager (in samenwerking met Centrummanagement en Buitengebiedmanagement) van samenwerking, kennisdeler, productontwikkeling en arrangementsontwikkeling van lokale ondernemers en organisaties (activatie). In 2022 is met de partners gekozen om deze propositie geleidelijk te laten overgaan in 'O Oisterwijk'.

In campagnes en social media is deze nieuwe keuze inmiddels al door vertaald en de verwachting is dat de komende tijd verder wordt afgestapt van de 'Parel in 't groen'-propositie. Economie We hebben wederom het uitvoeringsprogramma uitgevoerd wat hoort bij de economische visie, met als speerpunt het Ondernemersloket met de inzet van Accountmanager ondernemers als schakel tussen binnen en buiten. Tevens zijn we in 2022 gestart met het proces van de actualisatie van de economische visie. Afgelopen jaar hebben we in samenwerking met het Centrummanagement, Buitengebied management en Bezoek Oisterwijk een ondernemersbijeenkomst georganiseerd. Dit was een gezamenlijke bijeenkomst met onze ondernemers en onze ondernemersverenigingen. Verder bezochten we diverse bijeenkomsten van ondernemersverenigingen en legden we diverse bedrijfsbezoeken af in de verschillende kernen. Hierin stond kennis ophalen en samenwerking centraal. De thema-georiënteerde sessies hebben geen doorgang gevonden, hier bleek vanuit ondernemers minder interesse in te zijn. We hebben besloten meer te focussen op en te ondersteunen bij bijeenkomsten die door de partners en ondernemersverenigingen zelf worden geïnitieerd.

Hoe is dat gemeten? • Het aantal bedrijven is in 2022 met 7,9% toegenomen ten opzichte van 2021. Volgens het CBS telde de gemeente Oisterwijk in 2020 in totaal 4.870 vestigingen en 5.255 vestigingen in 2021.

40

•

Toerisme en recreatie zijn een belangrijke economische motor voor de gemeente Oisterwijk. De sector zorgt voor de nodige directe en indirecte bestedingen en werkgelegenheid. In 2020 hadden in de gemeente meer dan 1.530 mensen een baan in de toeristisch-recreatieve sector, wat neer komt op bijna 10,2 % van het totaal aantal banen in de gemeente. Het aandeel is daarmee zeer hoog te noemen, aangezien het aandeel banen in de recreatie- en toerismesector in Noord-Brabant ca. 5,9% en landelijk 6,8% was. In 2021 waren er 1.470 mensen met een baan in de toeristisch-recreatieve sector en dit betekent een lichte daling van 4%. Een verklaring hiervoor kan de coronacrisis zijn, waarin veel mensen in deze sector zich hebben laten omscholen. Wel zien we een lichte toename in het aantal vestigingen van bijna 6,5% van 310 vestigingen in 2020 naar 330 vestigingen in 2021.

41

2.7 Alle inwoners zijn gezond en kunnen zich inspannen en ontspannen Wat wilden we bereiken? We zetten in op sportieve en actieve inwoners door kwalitatieve sport-, beweeg- en speelvoorzieningen. Buitensportaccommodaties op breedtesport voldoen aan de huidige landelijke normen en toetsingscriteria die worden gehanteerd door de sportbonden. Er is een goed, toegankelijk en gevarieerd cultuuraanbod waarbij aandacht is voor het culturele leven van iedere kern.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Sport en gezondheid Samen met onze partners hebben we uitvoering gegeven aan het lokaal sportakkoord. We hebben een meerjaren investerings- en onderhoudsplan buitensport accommodaties opgesteld. De komende jaren geven we hier uitvoering aan. In 2022 hebben we samen met betrokken partijen plannen uitgewerkt voor diverse aanpassingen op het sportpark Stokeind Moergestel. De openbare ruimte van sportpark Den Donk is verder ingericht. In 2022 zijn er meer (fiets)parkeerplekken, een vrij liggend fietspad en het plan voor de inrichting van het groen is gemaakt. In 2022 is het ven van Staalbergven open gegaan. Cultuur We hebben het culturele verenigingsleven en de culturele activiteiten binnen gemeente Oisterwijk door middel van subsidieverstrekking ondersteund. Het vaststellen van de cultuurvisie is verschoven.

Hoe is dat gemeten? Sport en gezondheid • Er is een zichtbare verruiming van de parkeervoorziening, de aanleg van een fietspad langs de Sportlaan en de aanplant van groen op sportpark Den Donk. • We hebben goedgekeurde buitensportaccommodaties op breedtesport. • De kwaliteit van speelaanbod is gelijk aan de landelijke norm (3% ingerichte speellocaties ten opzichte van ruimte met andere functies). • Het sportieve voorzieningenniveau is vergroot ten opzichte van 2021, met de uitbreiding van de laatste fase voetbal Den Donk. • Er is een plan voor gefaseerde realisatie van aanpassingen op Stokeind goedgekeurd door de gemeenteraad in november 2022. Cultuur • Het culturele voorzieningenniveau in Oisterwijk is gelijk gebleven aan 2021; 2 cultuurcentra, 1 amfitheater, dans- en muziekonderwijs, 2 bibliotheken, 2 lokale omroepen, 1 creativiteitscentrum en 22 culturele verenigingen. • We hebben 35 culturele activiteiten binnen de gemeente Oisterwijk ondersteund. Dit is meer dan het streven. Dit komt omdat er een gedeelte gefinancierd vanuit het coronaherstelplan.

42

2.8 We streven naar een duurzaam Oisterwijk Wat wilden we bereiken? In samenwerking met de regio Hart van Brabant leveren we een bijdrage aan de volgende doelstellingen uit het Klimaatakkoord: • verminderen van de CO2-uitstoot in 2030 met 49 procent ten opzichte van 1990, onder andere door het verhogen van het aandeel opwekking hernieuwbare energie (zon en wind); • verminderen van de CO2-uitstoot in 2050 met 95%. Gemeente Oisterwijk is een groene duurzame gemeente die meewerkt aan een circulaire economie. Hierbij denken wij niet in afval, maar in grondstoffen. We werken toe naar het realiseren van de volgende doelstellingen in 2022: • 100 kg (grof) huishoudelijk afval per inwoner. Dit is een landelijke norm, VANGdoelstelling genaamd; • Daarnaast wordt meer dan 75% van het huishoudelijk afval gescheiden aangeboden. Toename van het gebruik van duurzame vervoersmiddelen, zoals de fiets (voor verplaatsingen binnen 10 km) en openbaar vervoer ten opzichte van de auto. Daarnaast faciliteren we het gebruik van elektrische vervoermiddelen.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Klimaatakkoord We hebben de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda in 2022 voortgezet. Zo’n 20 projecten en acties uit de Agenda werden in 2022 uitgevoerd, waaronder: • In samenwerking met DEC Oisterwijk / Energieloket zijn we het project ‘zonnescans op bedrijfsdaken’ gestart waarmee bedrijven worden gestimuleerd om zonnepanelen op hun pand te plaatsen. • De gemeentelijke ‘Stimuleringslening duurzaam en levensloopbestendig wonen’ werd door veel inwoners gebruikt om hun woning te verduurzamen. Tot eind 2022 zijn 51 leningen verstrekt. • Er werden 2 nieuwe postcoderoosdaken (‘zon op andermans dak’) gerealiseerd. In totaal zijn er inmiddels 8 postcoderoosdaken in gebruik in onze gemeente. • We hebben de door het rijk toegekende bijdrage voor de aanpak van energiearmoede ingezet als instrument uit de Transitievisie Warmte om inwoners met een smalle beurs te helpen met het verduurzamen van hun woning. Bij ca. 200 huishoudens werden door energieklussers van DEC Oisterwijk kleine energiebesparingsmaatregelen uitgevoerd in hun woning. • Eind 2022 is het plan van aanpak voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Een onderdeel van het plan is het plaatsen van zonnepanelen op alle daken van onze eigen gebouwen.

• Vanuit het Energieloket (in Tiliander) werden er meer dan 300 vragen van inwoners en ondernemers over het verduurzamen van hun woning of bedrijf beantwoord en werden 236 energiebesparingsadviezen gegeven. In 2022 hebben wij deelgenomen aan diverse projecten uit de Regionale Energie- en Klimaat Strategie (REKS), waaronder de projecten energiehub De Baars, energiehub Kattenberg en de Regionale Klimaatagenda. Eind 2022 heeft de raad ingestemd met deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV en heeft hiervoor een krediet beschikbaar gesteld. We zijn aangesloten bij lokale- en regionale overleggen op het gebied van duurzaamheid.

43

Circulaire economie In 2022 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd, die leiden tot minder restafval (verbetering milieustraat en bewustwording over afvalscheiding): • Eind 2022 heeft de raad ingestemd met het uitwerken van een voorkeursscenario waarbij samenwerking met de gemeente Tilburg verkend mag worden, de huidige gemeentewerf definitief gevestigd blijft op de huidige locatie in Oisterwijk, waar nieuwbouw plaats moet vinden en waarbij de milieustraat in Haaren open blijft voor de inwoners van Oisterwijk en van Vught. • Er is een opzichter namens de gemeente aanwezig op beide milieustraten. Eén van zijn taken is om de medewerkers en bezoekers te ondersteunen bij allerlei vragen over afvalscheiding. • We werkten in 2022 samen met scholen en BSO’s om bewustwording rondom zwerfafval en afvalscheiding te vergroten. • We hebben veel activiteiten rondom zwerfafval gefaciliteerd en uitgevoerd, o.a. door werven en behouden van onze ZAP’ers (Zwerfafval Pakkers) en door de inzet van de bakfietsmedewerker / centrumverzorger. • Het boek “Afval in de bak” is in samenwerking met GHO gemeenten in 2021 uitgegeven en in 2022 is extra aandacht besteed aan het verspreiden van het boek. Deze is bijvoorbeeld voorgedragen aan basisscholen, bibliotheken en locaties waar veel kinderen komen, zoals huisartsenpraktijken.

• De website van de gemeente is aangepast, waarbij meer aandacht is gegeven aan informatievoorziening over afvalscheiding. • We hebben de campagne ‘Kak in de zak’ gestart om mensen bewust van te maken dat hondenpoep opgeruimd moet worden. Daarbij zijn we gestart met de vervanging van de blauwe afvalbakken voor normale afvalbakken voor een eenduidige communicatie. Duurzame vervoersmiddelen Elektrische deelauto's worden aangeboden en door inwoners en medewerkers van de gemeente benut. Door middel van een prognosekaart is de vraag naar laadpunten in beeld en zijn openbare laadpunten hiermee op locaties ingericht. Voor de promotie van fietsverkeer is een inventarisatie naar (elektrisch) fietsverkeer opgestart. Voor uitvoering van de maatregelen voor fietsers zie thema 2.5.

Hoe is dat gemeten? Klimaatakkoord • De totale CO2-uitstoot in de gebouwde omgeving in Oisterwijk is gedaald van 108.104 ton in 2010 naar 76.999 ton in 2021 (Bron: Regionale klimaatmonitor; rapportage CO2-uitstoot). Circulaire economie • De hoeveelheid (grof) huishoudelijk afval per inwoner per jaar neemt af: Doel voor 2022 = 100 kg per inwoner; in 2022 = 101 kg per inwoner ingezameld; • Scheidingspercentage huishoudelijk afval neemt toe: Doel voor na 2020 = meer dan 75%; 2022 = 79%. • De hoeveelheid zwerfafval in de openbare ruimte is in 2022 verminderd ten opzichte van 2021: Uit de jaarlijkse zwerfafvalmonitoring blijkt dat de beeldkwaliteit in 2022 verbeterd is ten opzichte van 2021. Tijdens de meting van 2022 zijn gemiddeld 38% minder stuks zwerfafval dan in 2021 aangetroffen. • Een vastgestelde grondstoffennota

44

Duurzame vervoersmiddelen • Het aandeel van de fiets ten opzichte van de som van totaal aantal verplaatsingen binnen een afstand van 12 km neemt toe van 33% naar 39% in 2025 ten opzichte van 2018. Het aandeel fiets ten opzichte van het totaal aantal verplaatsingen is niet bekend, doordat er geen meting heeft plaatsgevonden. • Aantal treinreizigers vanaf station Oisterwijk neemt met 6% toe t.o.v. 2019. Gemiddeld aantal in-/uitstappers op een werkdag in 2022 was 1.558, in 2019 was dat 2.727, in 2018 waren dit er 2.658; ten opzichte van 2019 is dit een daling van 57,1%. De jaren 2020 en 2021 worden buiten beschouwing gelaten i.v.m. corona. • Aantal openbare laadpunten voor elektrisch vervoer neemt toe: Doel voor 2022 = toename met 25 laadpalen (in totaal 50 laadpunten). Het totaal aantal laadpunten in 2022 is gestegen naar 53 laadpunten.

45

2.9 Grondbedrijf Wat wilden we bereiken? Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht gemeenten om in de begroting en jaarrekening een paragraaf over het grondbeleid/-bedrijf op te nemen. In dit artikel van het BBV is bepaald waaruit de paragraaf grondbeleid/-bedrijf ten minste moet bestaan. In de jaarrekening wordt teruggekeken in hoeverre de voorgenomen doelstellingen zijn gehaald. In de begroting heeft de paragraaf het karakter van een vooruitblik. Deze vooruitblik beschrijft tenminste: - De visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting; - De aanduiding waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; - De actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie; - Een onderbouwing van de geraamde winstneming; - Eventueel beleidsuitgangspunten inzake reserves voor de grondexploitaties in relatie de risico’s die daaraan verbonden zijn.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Lopende grondexploitaties genoemd in de paragraaf Grondbeleid uitvoeren en kansrijke locaties (de prioritaire locaties) verder uitwerken. Pannenschuur Buiten Ingezet wordt om de bestaande hindercirkel zo spoedig mogelijk weg te nemen, zodat de laatste kavels uitgegeven kunnen worden en het project volgens planning kan worden afgerond. KVL In 2022 zijn de kosten volgens de planning. Voor de bouw van de appartementen is grond aan BPD geleverd en zijn de opbrengsten gerealiseerd. De Leye In 2022 is het woonzorglandschap samen met de maatschappelijke partners uitgewerkt en aan de raad gepresenteerd. De raad heeft ingestemd met een voorkeursscenario en opdracht gegeven het ontwikkelscenario verder uit te werken. Bedrijfsweg In 2022 is de wenselijkheid van een bedrijfsterrein op de locatie Bedrijfsweg in het Koersdocument Oostflank veelvuldig besproken. De discussie over de Bedrijfsweg loopt.

Hoe is dat gemeten? • De lopende grondexploitaties jaarlijks actualiseren zodat de geprognosticeerde winstnemingen op een verantwoorde wijze kunnen plaatsvinden. Jaarlijks worden de grondexploitaties geactualiseerd waarbij naar de prognoses en de gerealiseerde uitgaven/opbrengsten wordt gekeken. Dit wordt in de jaarrekening verwerkt in de paragraaf Grondbeleid en het MPG-document (Meerjaren Planning Grondbedrijf). • Voldoen aan de kadernota grondbeleid en andere kaderstellende beleidsnota’s.

46

Reguliere werkzaamheden 2022 Onderstaande infografic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

47

Wat heeft het gekost?

(bedragen x € 1.000)

Begroting 2022

Begrotings wijzigingen 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Saldo -4.551

Lasten

-25.868

4.754

-21.114

-25.665

Baten

19.880

-8.007

11.873

12.411

539

Saldo van baten en lasten

-5.989

-3.253

-9.241

-13.253

-4.012

Toelichting Hieronder worden de belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting 2022 benoemd, onderverdeeld in baten en lasten.

Baten De belangrijkste verschillen zijn: Een geboekte vergoeding voor Ruimte voor Ruimte van € 370.000. Hier staat een zelfde bedrag tegenover bij de lasten. Minder opbrengsten voor afvalstoffen € 289.000 door lagere afvalvolumes in 2022 en lagere marktprijzen voor de afvalopbrengsten van papier, glas en kunststof. Lasten Voor een aantal belangrijke onderschrijdingen bij de lasten is een overhevelingsverzoek ingediend. Deze worden hieronder daarom niet als verschil verklaard. De overige belangrijke verschillen zijn: Een gevormde voorziening voor achterstallig onderhoud wegen van € 3,7 mln. De boeking grondbedrijf van €557.000 (onderhandenwerk naar de balans). Per saldo is het grondbedrijf neutraal in de jaarrekeningcijfers verwerkt. Geboekte kosten voor Ruimte voor Ruimte van € 343.000. Zie hiervoor ook het bedrag bij de baten.

Verplichte beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Oisterwijk

Nederland

Winkeldiefstal

aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners

2022

0,9

2,3

2022

3,1

4,6

2022

2,5

1,4

2022

5,0

6,0

aantal per 1.000 inwoners 12-17jr %

2021

10

8

2021

1

1

aantal per 1.000 woningen

2022

3,9

9,3

Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Verwijzingen Halt Jongeren met delict voor rechter Nieuw gebouwde woningen

Periode

48

Indicator

Eenheid

Banen

aantal per 1.000 inwoners 15-64jr aantal per 1.000 inwoners 15-74jr %

Vestigingen (van bedrijven) Functiemenging verhouding banen/wonen Niet-sporters Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare energie

Periode

Oisterwijk

Nederland

2021

748,1

805,5

2021

209,6

165,1

2021

51,2

53,3

%

2020

42,3

49,3

aantal kg per inwoner %

2021

87

169

2020

20,2

26,8

Specificatie per thema Begrotings wijzigingen 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Saldo

-2.283

291

-1.992

-2.127

-136

-376

-359

-735

-1.076

-341

2.3 Volkshuisvesting

-6

-547

-553

-129

424

2.4 Openbare ruimte

(bedragen x € 1.000) 2.1 Veiligheid 2.2 Ruimtelijke ontwikkelingen

Begroting 2022

-5.769

-538

-6.307

-10.664

-4.357

2.5 Bereikbaar

-697

0

-697

-661

36

2.6 Ondernemers

-524

0

-524

-502

21

2.7 In- en ontspanning

-3.775

-401

-4.176

-3.876

299

2.8 Duurzaam

-2.975

-280

-3.255

-3.196

60

2.9 Grondbedrijf

-9.463

6.588

-2.875

-3.433

-557

Totaal lasten

-25.868

4.754

-21.114

-25.665

-4.551

2.1 Veiligheid

78

0

78

132

54

2.2 Ruimtelijke ontwikkelingen

528

307

444

751

1.279

2.3 Volkshuisvesting

0

0

0

8

8

2.4 Openbare ruimte

3.392

0

3.392

3.917

526

2.5 Bereikbaar

0

0

0

72

72

2.6 Ondernemers

153

0

153

126

-27

2.7 In- en ontspanning

622

-11

611

505

-106

2.8 Duurzaam

3.762

0

3.762

3.473

-289

2.9 Grondbedrijf

11.566

-8.440

3.127

2.900

-227

Totaal baten

19.880

-8.007

11.873

12.411

539

Saldo van baten en lasten

-5.989

-3.253

-9.241

-13.253

-4.012

49

50

Programma 3

Samenredzaam Oisterwijk

Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Doel van dit programma is een Samenredzaam Oisterwijk. Dat betekent dat inwoners, (zorg)organisaties en de gemeente er samen voor zorgen dat iedereen mee kan doen en dat iedereen zo zelfredzaam mogelijk is. Met inwoners waar dit (tijdelijk) niet zo is, zoeken we naar een oplossing, zo licht als mogelijk - zo zwaar als nodig. In dit programma geven we aan wat we daar dit jaar concreet voor gaan doen.

Maatschappelijk effect Inwoners ervaren dat ze worden geholpen op een manier die past bij de 4 bouwstenen van een Samenredzaam Oisterwijk: Oisterwijk is Inclusief, iedereen kan mee doen; Als er een hulpvraag is wordt die laagdrempelig en Dichtbij opgelost; Inwoners weten waar ze terecht kunnen en de communicatie rondom een hulpvraag en de oplossing is Duidelijk & Begrijpelijk. Inwoners met een hulpvraag ervaren dat gemeente en (zorg)organisaties Integraal denken dus vanuit de leefwereld van de inwoner en niet vanuit hokjes en schotten.

Ambities voor 2022 De ambities voor 2022 waren vertaald in de volgende thema’s: 3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur 3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning 3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen

Financiën De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Lasten - € 31.385 Baten € 7.931 Saldo - € -23.454 Een toelichting wordt gegeven in de paragraaf “Wat heeft het gekost?”.

51

3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur Wat wilden we bereiken? Alle inwoners moeten mee kunnen doen in de samenleving. Ook de fysieke en mentale gezondheid en bestaanszekerheid zijn daarbij van belang. Belemmeringen om mee te kunnen doen pakken we aan. Sport, cultuur en natuur zijn daarbij belangrijke middelen. We streven naar een samenleving waarin inwoners omzien naar elkaar. We zetten in op samenredzaamheid en ondersteunen inwoners om zichzelf te redden met hulp van mensen uit hun netwerk, buurt of wijk. Het is voor onze inwoners duidelijk waar zij terecht kunnen met vragen over hulp en ondersteuning. Bij hulpvragen, worden zij adequaat geholpen. Hierbij ligt de nadruk op wat mensen zelf kunnen, met hulp van hun eigen netwerk of met ondersteuning vanuit de basisstructuur. We willen een gezonde leefstijl van onze inwoners stimuleren en de psychische problematiek onder inwoners terugdringen en voorkomen, fysieke en mentale gezondheid en weerbaarheid vergroten en eenzaamheid verminderen. We zetten in op een toegankelijke en uitnodigende omgeving waarin ontmoeten en bewegen worden gestimuleerd. We richten ons op een goede start in de eerste 1000 dagen van een kind.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Bestaanszekerheid We hebben de aanpassing van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening geïmplementeerd. We werken preventief bij schulden doordat we inwoners met betalingsachterstanden een actief hulpaanbod doen. We hebben de drempels naar voorzieningen verlaagd door makkelijkere brieven te maken, een nieuwe folder minimaregelingen uit te brengen, de website aan te passen en digitaal aanvragen mogelijk te maken. We hebben aan ruim 1.000 inwoners een energietoeslag uitgekeerd. Een derde van hen hoefde hiervoor zelfs geen aanvraag in te dienen. Samenredzaam We hebben de uitkomsten van het onderzoek naar de basisstructuur geïmplementeerd met als doel het versterken en dekkend maken van het aanbod: • Samen met een werkgroep hebben we een plan gemaakt hoe we de inzet van onafhankelijke cliëntondersteuners als ‘klaarovers’ beter kunnen maken. Hierbij is extra aandacht voor de inzet van ervaringsdeskundigen in de hulp aan jongeren, vluchtelingen en mensen met een psychische kwetsbaarheid; • We hebben een passend aanbod gecreëerd voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Daarnaast hebben we door verschillende activiteiten gewerkt aan de-stigmatisering. In de bestuursrapportage 2022 is toegelicht dat we onze aanpak met betrekking tot eenzaamheid hebben gewijzigd (ondergebracht bij positieve gezondheid) via collectieve activiteiten. Door meer

52

in te zetten op wat inwoners wél kunnen in plaats van wat zij niet meer kunnen, kan hun kwaliteit van leven verbeterd en eventuele eenzaamheid verminderd worden. We hebben ontmoeting en participatie in Haaren gefaciliteerd door bij te dragen aan ontmoetingscentrum Den Domp. In 2022 hebben we de mogelijkheden voor verbouw / nieuwbouw onderzocht en stappen gezet in het opstellen van een ontwikkelkader. Het college heeft in februari 2022 ingestemd met een nieuwe bestuursovereenkomst tussen de gemeente Oisterwijk en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) over het AZC in Oisterwijk voor de periode 2022 tot en met 2047. De wensen en bedenkingen van de raad zijn verwerkt in de definitieve bestuursovereenkomst. We hebben de pilot Buurtgezinnen voor het tweede en laatste pilotjaar gecontinueerd tot en met maart 2023. Ondersteuning door gemeente Loket Wegwijs Oisterwijk werkt volgens het principe ‘zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig’. We hebben de resultaten van Loket Wegwijs Oisterwijk steeds inzichtelijk gehouden en gestuurd waar nodig. Hierdoor zijn in ieder geval twee nieuwe collectieve activiteiten ontwikkeld: een ouderbijeenkomst over scheiden en bijeenkomsten positieve gezondheid voor mantelzorgers. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met de huisartsen over de doorverwijzingen naar Loket Wegwijs Oisterwijk.

In april 2022 hebben we een rapportage gemaakt over het Strijdplan. Daarbij hebben we de uitgangspunten van het Strijdplan geïmplementeerd en geborgd in de werkwijze van Loket Wegwijs en in de nieuwe regionale inkoop. Hiermee is het streven van het strijdplan onderdeel geworden van onze reguliere werkwijze in het brede sociaal domein. We hebben een schakelfunctionaris ingezet op de nieuwe basisschool ‘de Nieuwe Linde’, zodat jeugdigen preventief geholpen worden en de verbinding tussen Loket Wegwijs Oisterwijk en de school helder is. We hebben de samenwerking met de verwijzers binnen het medisch domein versterkt om te komen tot snellere en passende doorverwijzen door: • De inzet van een praktijkondersteuner (POH Jeugd GGZ) bij een huisarts. Aan de huisartsen is aangeboden om de POH Jeugd GGZ voor hen te financieren. Slechts één huisarts maakt hier gebruik van. De andere huisartsen geven er de voorkeur aan meer naar Loket Wegwijs door te verwijzen. • Periodieke overleggen met huisartsen over het zorgaanbod en de toegang via Loket Wegwijs Oisterwijk. • De aanpak van ADHD-zorg, door de inzet van huisartsen, is verder uitgerold. • Deelname aan regionale pilots met betrekking tot aanpak wachttijden in de jeugdzorg. • De samenwerking met Jeugdbescherming Brabant (JBB) is gerealiseerd door middel van concrete inzet van een medewerker van JBB binnen Loket Wegwijs.

Afspraken over verwijzingen Jeugdhulp in het ‘ grijze gebied’ (Jeugdhulp en onderwijs) zijn voorbereid en worden opgenomen in de nieuw op te stellen Lokaal Educatieve Agenda. Gezondheid / Natuurlijk gezond Samen met de gemeenten in het werkgebied van GGD HartvoorBrabant hebben we uitvoering gegeven aan de Regionale nota Publieke Gezondheid Midden-Brabant 2020-2023. We hebben uitvoering gegeven aan lokale maatwerk afspraken Publieke Gezondheid. Publieke gezondheid is meegenomen in de implementatie van de woonzorgvisie.

53

We hebben uitvoering gegeven aan het Leefstijlakkoord Oisterwijk in samenhang met het Sportakkoord onder de paraplu van Natuurlijk Gezond Oisterwijk. We hebben uitvoering gegeven aan Natuurlijk Gezond Oisterwijk door inzet van combinatiefunctionarissen, cultuurcoaches en jongerenwerk op het gebied van cultuur, sport, welzijn en gezondheid voor kinderen en jongeren en sport voor ouderen. We hebben uitvoering gegeven aan het Preventie- en handhavingsplan alcohol 2020-2023. De mogelijkheden voor een pop-up locatie voor jongeren is samen met het jongerenwerk onderzocht. Er bleken hiervoor geen geschikte ruimtes beschikbaar. Daarom is er een start gemaakt met het zoeken naar een meer permanente locatie. Inclusie We hebben het uitvoeringsplan Regenbooggemeente uitgevoerd. Er is voorlichting gegeven aan jeugd en jongeren over relaties en seksualiteit. We hebben onze anti-discriminatievoorziening versterkt door de inzet van extra geld die hiervoor beschikbaar is gesteld door het Rijk. We hebben de lokale omroepen gefaciliteerd, zodat al onze inwoners via televisie toegang hebben tot deze omroepen en de samenwerking gestimuleerd tussen de lokale omroepen.

Hoe is dat gemeten? Bestaanszekerheid • Het percentage huishoudens met een laag inkomen is vanaf 2014 gelijk gebleven. • In 2022 zijn er 365 meldingen gedaan van betalingsachterstanden bij ‘vaste lastenpartners’ (zoals woningbouwcoöperatie, waterleverancier, zorgverzekeraar en energieleverancier). Bij 245 meldingen is een hulpaanbod gedaan per brief of e-mail. Bij 59 meldingen is een huisbezoek afgelegd. Hiermee is het streven om in minimaal 40% van de complexe gevallen een hulpaanbod te doen behaald. Samenredzaam • 29% van de deelnemers aan het cliëntervaringsonderzoek WMO kent de onafhankelijke clientondersteuning. Dit is een daling van 6% t.o.v. een jaar ervoor. Daarnaast hebben minder mensen een onafhankelijk clientondersteuner meegenomen naar het gesprek. Dit betekent dat het streven om meer clientondersteuners mee te nemen naar een gesprek niet is behaald. De oorzaak van deze daling is niet bekend. Bij de deelnemers van het cliëntervaringsonderzoek Jeugd over 2022 geeft 24% van de deelnemers aan bekend te zijn met een onafhankelijk clientondersteuner, hier heeft 26% gebruik van gemaakt. • Door de veranderde aanpak van eenzaamheid (zoals benoemd in de bestuursrapportage 2022) vervalt de opgenomen indicator m.b.t. de nulmeting bij het knooppunt eenzaamheid. • Voor Den Domp heeft de gemeenteraad in november een voorbereidingskrediet vastgesteld.

Vervolgens is er een start gemaakt met het project Den Domp/Monsieur Bekkersplein. • Er is een nieuwe bestuursovereenkomst met het COA afgesloten. • Uit de tussentijdse effectrapportage voor Buurtgezinnen (eindrapportage volgt in april 2023) blijkt dat 13 koppelingen zijn gemaakt in het eerste anderhalf jaar van deze proeftuin. Het streven is 20 in totaal. De realisatie weten we rond juli 2023. Ondersteuning door gemeente • 78% van de deelnemers van het clientervaringsonderzoek WMO geeft aan te weten waar ze zich konden melden met een hulpvraag. Dit is een stijging van 13% tov het jaar ervoor maar het streven was 80% en is daarom net niet behaald. Van de deelnemers uit het

54

• •

• •

•

clientervaringsonderzoek Jeugd gaven minder deelnemers aan direct te weten waar zij terecht konden. Dit was in 2022 65% tov 97% in 2018. Hierbij is het belangrijk om aan te geven dat het merendeel van de deelnemers (80%) aan het CEO Jeugd niet via de gemeente Oisterwijk is verwezen maar via andere verwijzers zoals de huisarts. Bij ruim 40% van het aantal hulpvragen dat gesteld wordt bij Loket Wegwijs Oisterwijk wordt de oplossing gevonden in de basisstructuur. Dit ligt hoger dan het streven van 30%. Het aantal inwoners dat door Loket Wegwijs Oisterwijk wordt doorverwezen naar een collectieve activiteit in onze basisstructuur is bijna verdubbeld tov 2021. Toch wordt maar 1,5% van de hulpvragen opgelost door een collectieve activiteit. Het streven van 5% wordt hiermee niet gehaald. Dit komt omdat een oplossing in de basisstructuur vaak gecombineerd wordt met de inzet van lichte ondersteuning. Er is een rapportage over het Strijdplan opgeleverd en uitgangspunten zijn geborgd in de werkwijze van Loket Wegwijs en de nieuwe inkoop Een huisarts werkt met een POH Jeugd GGZ. De andere huisartsen geven er de voorkeur aan meer naar Loket Wegwijs door te verwijzen. Van de 21 kinderen bij de POH zijn er 16 niet doorverwezen naar de geïndiceerde Jeugdzorg. Meer dan de helft van alle huisartsen neemt deel aan de aanpak ADHD-zorg via de huisarts.

Bij de nieuwe subsidie (vanaf halverwege 2022) is rekening gehouden met oa het uitgangspunt dat 85% van het aantal normpraktijken werkt met aanpak.

Gezondheid / Natuurlijk gezond • Het aantal deelnemers voor Sjors sportief / creatief en Max Vitaal in 2022 was 550. Hiermee is de beoogde stijging van 10% niet gehaald. Dit komt door Corona. Uit de gezondheidsmonitor van GGD Hart voor Brabant blijkt: • Een dalend percentage overmatig alcoholgebruik onder jongeren ten opzichte van 2021; • Een gelijkblijvend percentage van mensen met overgewicht ten opzichte van 2021; • Een dalend percentage jongeren dat rookt ten opzichte van 2021. • In afwachting van een locatie heeft het jongerenwerk meerdere malen per week activiteiten georganiseerdop diverse locaties, waar jongeren voor diverse activiteiten terecht kunnen. Inclusie • De middelen voor discriminatie zijn verwerkt in de subsidieregeling van onze antidiscriminatievoorziening.

55

3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning Wat wilden we bereiken? Inwoners die ondersteuning krijgen zijn tevreden over de ondersteuning. Het aanbod van de ondersteuning is blijvend afgestemd op de vraag van klanten. Transformatie van het sociaal domein door een meer integrale benadering.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Kwalitatieve en betaalbare zorg We hebben het aanbod voor ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding (OAD), in afstemming met de regio Hart van Brabant, georganiseerd. Hierbij is het vastgestelde inkoopprincipe ‘Naar werk (ook participatie en opleiding) is de beste zorg’ gehanteerd. De overeenkomsten met de aanbieders worden in het eerste kwartaal 2023 formeel afgerond. Het jaar 2023 wordt – ook regionaal - het ontwikkeljaar, waarin we de dagbesteding vanuit Wmo begeleiding, Beschermd Wonen en participatiewet verder gaan ontwikkelen. De wet breed offensief gaat naar verwachting in per 1 juli 2023. Twee maatregelen gaan in per 1 januari 2023, te weten inkomstenvrijlating bij loonkostensubsidie en de kostendelersnorm. Wij hebben deze wijzigingen voorbereid, zodat wij per 1 januari 2023 hier uitvoering aan geven. De overige maatregelen worden in 2023 geïmplementeerd. Op 1 januari 2022 is de nieuwe wet Inburgering in werking getreden. Deze hebben we geïmplementeerd, zodat we inburgeraars zo goed mogelijk laten participeren in de Oisterwijkse samenleving. We hebben uitvoering gegeven aan het lokaal plan WSD. Hierbij hebben we samen met de WSD ingezet op ondersteuning aan de doelgroep jeugd. Tevens zijn er nieuwe aandachtsgroepen benoemd voor 2023.

We hebben de rijksmaatregelen gericht op ondersteuning van inwoners / zelfstandigen met een laag inkomen uitgevoerd. Het betreft onder meer de regelingen TOZO, Energietoeslag en het inregelen van schuldhulpverlening voor ondernemers. Er is een regionale visie toezicht op rechtmatigheid. Het uitvoeringsplan is gereed en implementatie daarvan vind medio 2023 plaats. Transformatie De nieuwe inkoop van Jeugdhulp, WMO begeleiding en Beschermd Wonen is geregeld. Contracten zijn ingegaan per 1 januari 2023, op basis van de door de gemeenteraden meegegeven uitgangspunten: • Het zorgaanbod meer af te stemmen op de lokale samenhang • De ondersteuning uit de verschillende wetten op elkaar af te stemmen • Een eenvoudiger en selectiever systeem te creëren • Beter te kunnen sturen op het normaliseren en verzakelijken • Misbruik te voorkomen • Grip te krijgen op de kosten Per 1 juli 2022 is de nieuwe inkoop van Hulp bij het Huishouden gerealiseerd. We hebben een uitvoeringsagenda woonzorgvisie opgesteld waarin de volgende punten aan bod komen: • Langer zelfstandig thuis wonen

56

• •

Mensen die ondersteuning ontvangen van Beschermd Wonen de beweging kunnen maken naar Weer Thuis wonen. De wijken en de omgeving zijn ingericht op langer thuis en weer thuis wonen

We hebben passende ondersteuning geboden aan inwoners om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. We hebben de vraag van werkgevers gematcht met de interesses en mogelijkheden van werkzoekenden, die wij in beeld hebben. Daarbij zetten we in op duurzame plaatsingen en bieden daar ondersteuning bij aan. We hebben vanuit het lokale plan WSD integrale ondersteuning geboden aan jongeren. Per 2022 maken we hiervoor gebruik van de ‘jongeren in beeld’-lijst van het landelijke Inlichtingen Bureau. Dit zijn kwetsbare jongeren die niet op school staan ingeschreven, niet werken en/of een laag inkomen hebben en geen uitkering ontvangen. Zij worden proactief benaderd door onze jongerenregisseur en aan hen wordt begeleiding naar werk of studie geboden. Naar aanleiding van de evaluatie van het Maatpact hebben we geïnvesteerd op bestaanszekerheid bij multiproblem-huishoudens.

Hoe is dat gemeten? Kwalitatieve en betaalbare zorg • Vanaf medio 2022 hebben wij inburgeraars van de nieuwe Wet inburgering welkom geheten in onze gemeente. Het betreft 33 personen, waarvan 28 statushouders en 5 gezinsmigranten. Zij worden intensief begeleid in hun inburgeringstraject vanuit de gemeente. • In 2022 zijn meer mensen dan in 2021 met een loonkostensubsidie aan het werk. • Er hebben in 2022 niet meer mensen dan in 2021 gebruik gemaakt van de dienstverlening van de WSD. Het aantal mensen dat met een gesubsidieerde baan werkt bij de WSD is licht gedaald (185 personen eind 2021 vs. 180 personen eind 2022). Ook het aantal mensen dat andere dienstverlening (inburgeringstraject / werkervaringsplaats, etc.) ontvangt vanuit de WSD is gedaald van 38 personen eind 2021 naar 13 personen eind 2022. Dit kan mogelijk verklaard worden doordat we enerzijds te maken hebben met de WSD en anderzijds in samenwerking in Hart van Brabant. • We handelen de verzoeken ten aanzien van ondersteuning van inwoners / zelfstandigen met een laag inkomen binnen de wettelijke termijnen af. • Er is in 2022 in Oisterwijk geen aanleiding geweest om een rechtmatigheidsonderzoek op WMO of Jeugdhulp uit te voeren.

• In 2022 zijn drie kwaliteitsonderzoeken uitgevoerd: o Cliëntervaringsonderzoek WMO o Cliëntervaringsonderzoek Jeugd o Kwalitatief onderzoek Hulp bij het Huishouden Transformatie • Lumpsum wordt niet overschreden. Omdat de voorgenomen ingangsdatum van de inkoop sociaal domein in de regio Hart van Brabant werd verschoven van 1 juli 2022 naar 1 januari 2023 kunnen we deze beoogde indicator nog niet meten. We weten nog niet of we binnen de afgesproken kosten (lumpsum) blijven. • We zien een lichte stijging van het aantal 70-plussers dat zelfstandig woont. 943 ouderen in de leeftijdscategorie 70+ wonen zelfstandig. • Aantal ouderen dat zelfstandig woont stijgt (vanaf 55+ gemeten). • Informatie over de leeftijdscategorie 55+ is niet beschikbaar bij het CBS. • Het aantal mensen dat vanuit de gemeente Oisterwijk woont binnen een Beschermde Woonvorm (exclusief WLZ) is stabiel gebleven ten opzichte van 2021, namelijk 49 personen.

57

•

• •

Er zijn in 2022 meer jongeren dan in 2019 gesproken binnen de aanpak JWLZ (JeugdWerkLoosheidsvrije Zone). Minimaal 80% van de jongeren die we gesproken hebben, hebben binnen 4 maanden een passend aanbod. Binnen de werkgeversdienstverlening is het aantal plaatsingen nagenoeg gelijk gebleven. In 2022 hebben we 66 mensen bemiddeld naar werk en in 2021 waren dat 67 mensen. In twee casussen is de methodiek Maatpact specifiek toegepast. Dit is minder dan het streven (4). Dit komt omdat we integraler werken en zien dat we meer maatwerk kunnen toepassen binnen de bestaande regelgeving.

58

3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen Wat wilden we bereiken? Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen naar vermogen. Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen in de basisvaardigheden (taal, rekenen en werken met de computer/digitalisering). De kinderopvang- en onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk en veilig.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? We hebben uitvoering gegeven aan het koersdocument van de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 2021-2024. We hebben uitvoering gegeven aan het nieuwe taalakkoord en het jaarprogramma van het Taalhuis gericht op de doelgroepen NT1 en NT2. We hebben, vanuit het nationaal programma onderwijs (NPO) en vanuit de extra middelen COVID19 vanuit het Rijk, samen met het onderwijs en betrokken partijen interventies uitgevoerd om jongeren extra te ondersteunen wanneer dat nodig is, in verband met de negatieve gevolgen van COVID-19. Dat hebben we zoveel mogelijk ‘in de buurt’ gedaan en door versterking van aanbod dat er al is. Momenteel is het integraal en meerjaren onderwijshuisvestingsplan (IHP) in voorbereiding, dat vervolgens wordt voorgelegd aan de gemeenteraad en na vaststelling dient als kader voor het onderwijshuisvestingsbeleid. We geven uitvoering aan het programma Ontwikkeling Onderwijshuisvesting. Het programma heeft vertraging opgelopen in verband met de plotselinge uitval van de ingehuurde projectleider. We hebben toezicht gehouden op het naleven van de leerplicht en op de kwaliteit van de kinderopvang. We hebben kinderopvang mogelijk gemaakt voor ouders die voor hun kind niet in aanmerking komen voor de kinderopvangtoeslag van de Belastingdienst.

We hebben voor- en vroegschoolse educatie mogelijk gemaakt voor doelgroepkinderen in de kinderopvang en in het basisonderwijs.

Hoe is dat gemeten? • Er is nog geen definitief Integraal Onderwijshuisvestingsplan vastgesteld. Het streven is om deze in 2023 aan de raad voor te leggen. • Het aantal kinderen dat gebruik maakte van de Voorschoolse Educatie (VE) ligt met 53 peuters in de lijn van voorgaande jaren. • Het aantal voortijdig schoolverlaters is gedaald t.o.v. voorgaande jaren (32 jongeren in 2020/2021 versus 48 in 2018/2019). • Het aantal laaggeletterden is gelijk gebleven. Met de begeleiding van 14 NT1-deelnemers en 50 NT2 deelnemers ligt de begeleiding van deze doelgroep in lijn met voorgaande jaren. • In de kinderopvang hebben wij alle jaarinspecties bij de kinderopvangorganisaties uitgevoerd, aangevuld met enkele incidentele inspecties. Tevens is 50% van de gastouderopvang geïnspecteerd. Zo realiseren wij een 100% insectie om de twee jaar. Daarmee voldoen we aan het streven.

59

Opvang Oekraïners De gemeente Oisterwijk heeft in 2022 op drie locaties een bijdrage geleverd aan het opvangen van ontheemden uit de Oekraïne. In april begon dat met een beperkte noodopvang bij Morgenrood, een locatie van NIVON. Deze locatie is dankzij de bereidheid van NIVON voor de rest van 2022 ingezet als Gemeentelijke Opvanglocatie voor Ontheemden (GOO). Inmiddels zijn daar nog twee GOO’s aan toegevoegd; Streekpark Klein Oisterwijk en voormalig klooster Nieuwenhof. Door een goede samenwerking met de eigenaren van deze locaties, hun medewerkers en door de inzet van Oekraïense ontheemden verloopt de opvang zonder noemenswaardige problemen. De ontheemden geven zelf aan erg dankbaar te zijn voor wat de Gemeente Oisterwijk voor hen doet in deze moeilijke periode. Niet alleen de gemeente biedt opvang maar ook particulieren (Particuliere Opvang Ontheemden, POO) en enkele bedrijven (in combinatie met werk) bieden huisvesting aan de ontheemden. De gemeentelijke organisatie heeft zich op verschillende terreinen ingezet voor een goed verblijf in met alle zorg die daarbij noodzakelijk of wenselijk is. Denk onder andere aan de inzet op het gebied van burgerzaken, inkomen, onderwijs, kinderopvang, werk, gezondheid en welzijn. De receptie en de samenwerking met Wegwijs en Vluchtelingenwerk mag hier zeker ook niet onopgemerkt blijven.

De landelijke regeling vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid biedt gemeenten die opvang leveren financiële middelen (normbedragen) die minimaal de gemaakte kosten vergoeden en daarnaast via de gemeenten een financiële tegemoetkoming, Leefgeld genaamd, voor de ontheemden.

60

Reguliere werkzaamheden 2022 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

61

Wat heeft het gekost? Begroting 2022

Begrotings wijzigingen 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Saldo

Lasten

-28.155

-4.978

-33.133

-31.385

1.748

Baten

5.738

3.060

8.798

7.931

-867

-22.417

-1.917

-24.334

-23.454

881

(bedragen x € 1.000)

Saldo van baten en lasten

Toelichting Hieronder worden de belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting 2022 benoemd, onderverdeeld in baten en lasten.

Baten De belangrijkste verschillen zijn: Voor Energiearmoede voor kwetsbare huishoudens is € 505.000 minder ontvangen dan opgenomen in de begroting. Dit bedrag loopt door naar 2023 via een zogenaamde Sisa regeling. Lasten Voor een aantal belangrijke onderschrijdingen bij de lasten is een overhevelingsverzoek ingediend. Deze worden hieronder daarom niet als verschil verklaard. Met uitzondering van Oekraïne. Overigens is het hierbij van belang om te benadrukken dat niet alle kosten die gepaard gaan met deze programmaonderdelen hier verantwoord worden. Bijvoorbeeld personele kosten ‘zitten’ in programma 1. De overige belangrijke verschillen zijn: Voor de opvang Oekraïners was € 2,1 mln. begroot. De kosten bleken slechts € 1,2 mln. te zijn. Een voordeel bij de lasten van € 0,9 mln. Daarnaast een voordeel op de kosten Jeugd van € 0,4 mln. doordat met name de 3e prognose gunstig uitvalt.

Verplichte beleidsindicatoren Indicator Demografische druk

Eenheid %

Netto arbeidsparticipatie

%

Personen met een bijstandsuitkering

Periode 2022

Oisterwijk 81,5

Nederland 70,3

2022

73,6

72,2

Aantal per 10.000 inwoners

2021

180,4

431,2

Lopende re-integratievoorzieningen

per 10.000 inwoners 15-65 jr

2020

145,4

202,0

Cliënten met maatwerkarrangement WMO

per 10.000 inwoners

2022

600

640

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

2021

3

6

Werkloze jongeren

% niet werkende kinderen van 16 t/m 22 jaar

2021

1

2

62

Indicator Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (Vsv-ers) Absoluut verzuim Relatief verzuim

Eenheid % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Periode 2022

Oisterwijk 9,9

Nederland 10,7

2022

0,6

1,1

2022

0,3

0,3

2021

1,3

1,9

per 1.000 leerlingen

2021

5,7

2,7

per 1.000 leerlingen

2021

10

20

Specificatie per thema

(bedragen x € 1.000)

Begroting 2022

Begrotings wijzigingen 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Saldo

3.1

Basisstructuur

-5.538

-4.434

-9.972

-8.518

1.454

3.2

Goede zorg

-21.271

-635

-21.907

-21.591

316

3.3

Ontwikkelen

Totaal lasten

-1.346

92

-1.254

-1.276

-22

-28.155

-4.978

-33.133

-31.385

1.748

21

3.100

3.121

2.412

-709

3.1

Basisstructuur

3.2

Goede zorg

5.441

-39

5.402

5.171

-230

3.3

Ontwikkelen

276

0

276

348

72

Totaal baten Saldo van baten en lasten

5.738

3.060

8.798

7.931

-867

-22.417

-1.917

-24.334

-23.454

881

63

PARAGRAFEN

64

Paragraaf Bedrijfsvoering In deze paragraaf leest u over de stand van zaken en de realisatie op het gebied van bedrijfsvoering.

Personeelsbeleid Krapte op de arbeidsmarkt De gemeente Oisterwijk ervaart in een steeds verder toenemende mate de gevolgen van krapte op de arbeidsmarkt. Vooral adviesfuncties op de terreinen van financiën, ruimte en specialistische beleidsvelden bleken moeilijk of niet vervulbaar. Gevolg is dat we op diverse posities langer gebruik hebben moeten maken van inhuurkrachten. Dit is in lijn met de landelijke trend bij andere gemeentelijke organisaties. Om de kans op het succesvol invullen van vacatures te vergroten, hebben we gebruik gemaakt van de diensten van een specialist op het gebied van werving en selectie. Daarnaast hebben we online advertenties ingekocht om zo gericht onze vacatures onder de aandacht te brengen bij potentiële kandidaten. Ook hebben we de website “werken voor Oisterwijk” gelanceerd en hebben we onze doorlooptijd van onze wervingscampagnes versneld door adequaat te reageren op kandidaten en ze snel te spreken. Verzuim Het gemiddelde verzuimcijfer was in 2022 met 7,5% hoger dan voorgaande jaren (2020: 6,4% en 2021: 6,1% gemiddeld over het hele jaar). Het verzuimcijfer bestaat grotendeels uit langdurig verzuim (langer dan een maand). Het hoge verzuim in combinatie met de krapte op de arbeidsmarkt zorgt voor extra werkdruk bij het personeel. In de laatste maanden van 2022 was een dalend verzuimcijfer waarneembaar. Jan

Febr

Mrt

April

Mei

Juni

Juli

Aug

Sept

Okt

Nov

Dec

2022

9,5%

9,5% 10,2%

8,5%

7,3%

8,8%

9,4%

9,1%

8,1%

8,0%

7,0%

6,5%

2021

4,1%

5,4%

4,4%

4,4%

5,0%

5,6%

5,4%

6,1%

7,3%

9,2%

9,6%

Gemidd 2022

7,5% 7,5%

5,4%

7,5% 7,5% 7,5% 7,5% 7,5% 7,5% 7,5% 7,5% 7,5% 7,5%

Hybride werken Door de coronacrisis zijn we anders gaan werken. Medewerkers hebben de mogelijkheid om zowel thuis als op kantoor te werken waarbij op kantoor met name het ‘ontmoeten’ centraal staat. Medewerkers zijn in staat gesteld de juiste, Arbo technisch verantwoorde, thuiswerkinventaris aan te schaffen. Aanpassingen op het gebied van huisvesting zijn inmiddels ook in gang gezet waardoor het hybride werken nog beter wordt gefaciliteerd. Samenwerken met Goirle en Hilvarenbeek Afgelopen jaren is geïnvesteerd in de samenwerking met de gemeenten Goirle en Hilvarenbeek. Resultaat is dat we op diverse taakgebieden medewerkers uitwisselen of een gezamenlijk team geformeerd hebben voor de drie gemeenten samen. Dit heeft kansen geboden voor medewerkers en bijgedragen aan efficiëntie, kennisdeling, kwaliteit en kostenreductie. Samen met Goirle en Hilvarenbeek hebben we een aantrekkelijke werkomgeving geboden met een goed arbeidsvoorwaardenpakket en groeimogelijkheden binnen de drie organisaties. De arbeidsvoorwaarden en personele regelingen die we konden harmoniseren zijn reeds

65

geharmoniseerd ten behoeve van een uniform personeelsbeleid. Bij toekomstig nieuw beleid of onderhoudsrondes op bestaand beleid blijft dit altijd een uitgangspunt. Daarmee sluiten we aan op de algemene ambitie voor ons personeelsbeleid.

Planning & Control cyclus Voor de P&C cyclus gebruiken we hetzelfde financiële systeem als Goirle en Hilvarenbeek. We werken zoveel als mogelijk met een uniform rekeningschema en hebben de financiële processen geharmoniseerd. Binnen Oisterwijk is de budgethoudersregeling in 2021 geactualiseerd. In 2022 is, op basis van die budgethoudersregeling, volop ingezet op een nog betere sturing op te verwachten baten en lasten. We werken met een programmastructuur, waarbij de raad op thema’s kan sturen en hebben per thema de doelstellingen, indicatoren en activiteiten zoveel mogelijk smart geformuleerd. De reguliere taken en activiteiten van de gemeente, de zogenaamde “going concern”, waarbij de raad alleen op afwijkingen stuurt, komt tot uitdrukking in de financiële begroting, maar niet in de afzonderlijke thema’s. De going-concern activiteiten zijn in de financiële begroting meegenomen en visueel weergegeven in de infographics per programma. Bij de jaarstukken 2021 is in een motie aandacht gevraagd voor de leesbaarheid van de begroting. In juni 2022 is met een afvaardiging van de raad gesproken over de wensen en mogelijkheden om de begroting aan te passen. In de begroting 2023 hebben we een aantal aanpassingen gedaan. Een onderdeel daarvan is het beperken van het aantal thema’s per programma. Ook is de lay-out aangepast aan de nieuwe huisstijl.

Interne controle en interne beheersing De gemeente Oisterwijk wil graag ‘in control’ zijn. Het ‘in control’ zijn betekent dat er grip is op de organisatie, zodat we in staat zijn om goed te kunnen (bij)sturen, niet voor verrassingen komen te staan en gestelde doelen worden behaald. Ook in 2022 is doorontwikkeld op de interne beheersing. Dat wil zeggen dat het team Kwaliteit niet alleen een controlerende rol achteraf invult, maar vooral aan de voorkant en gedurende de uitvoering van processen de afdelingen heeft geadviseerd. Hierbij is gekeken naar een juiste scope waarbij met name voor de belangrijkste en meest risicovolle processen interne controleplannen zijn opgesteld, bevindingen zijn besproken en er heeft advisering plaatsgevonden aan de procesverantwoordelijken. Zij dienden zorg te dragen voor de verbeteringen. We hebben hier invulling aan gegeven vanuit ons Intern Beheersingsplan (IBP). Een goed opgezette IBP is een belangrijke pijler waarop de gemeente Oisterwijk in het kader van planning en control steunt. Niet alleen voor wat betreft het controleren en signaleren van tekortkomingen in de uitvoering, maar zeker ook voor het bijsturen en het afleggen van verantwoording. Met een toereikend IBP is structuur aan de uitvoering gegeven.