Jaarstukken 2022 - Bijlage 1 aangepaste jaarstukken

Inhoudsopgave Nota van aanbieding .......................................................................................................3 ALGEMEEN .................................................................................................................. 5 Leeswijzer .....................................................................................................................6 Financiële beeld .............................................................................................................8 JAARVERSLAG .......................................................................................................... 10 PROGRAMMA VERANTWOORDING ............................................................................. 11 Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk ......................................................................... 13 Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk ..................................... 27 Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk .......................................................................... 51 PARAGRAFEN............................................................................................................ 64 Paragraaf Bedrijfsvoering...............................................................................................

65 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ......................................................... 69 Paragraaf Financiering ................................................................................................... 76 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 79 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................... 84 Paragraaf Verbonden partijen ......................................................................................... 93 Paragraaf Lokale heffingen ........................................................................................... 101 Paragraaf Wet open overheid (Woo) .............................................................................. 106 Paragraaf Covid-19 ..................................................................................................... 107 JAARREKENING ...................................................................................................... 115 BALANS EN TOELICHTING ....................................................................................... 116 Toelichting op de balans ..............................................................................................

119 WNT ......................................................................................................................... 144 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ........................................................................ 146 Overzicht van baten en lasten ...................................................................................... 147 Incidentele baten en lasten .......................................................................................... 149 Stortingen en onttrekkingen aan de reserves .................................................................. 151 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................ 153 Sisa Verantwoording ................................................................................................... 155 Taakvelden overzicht .................................................................................................. 164 Overzicht investeringsbudgetten ................................................................................... 167 Overzicht langlopende schulden .................................................................................... 169 BIJLAGEN ...............................................................................................................

170 EMU saldo ................................................................................................................. 171 Overhevelingsverzoeken - nog te besluiten .................................................................... 172 Reeds besloten overhevelingsverzoeken in december 2022 ............................................... 178

2

Nota van aanbieding VOORBIJ CORONA … Beste raadsleden, beste inwoners, In de eerste maanden van 2022 vervallen langzaam de laatste coronamaatregelen. Mondkapjes, 1½ meter, thuis blijven bij besmetting. Dat is verleden tijd. Maar de gevolgen verdwijnen niet. Scholieren merken wat ze gemist hebben in de voorbije jaren. Chillen, uitgaan, lessen volgen in groepsverband, het kon en mocht niet. Bedrijven merken dat de ruimhartige steun die ze kregen uiteindelijk ook gedeeltelijk terugbetaald moet worden. Coronapatiënten ervaren nog steeds aan den lijve dat het virus erin heeft gehakt. Nabestaanden rouwen om het verlies van een dierbare. Hoe dan ook: al is het virus niet weg, we hebben het wel getrotseerd. De samenleving kan weer open. We mogen elkaar weer bezoeken en omhelzen. De koffieautomaat vervangt weer het beeldscherm als ontmoetingsplaats. Winkels en horeca merken dat het geld dat bespaard en bewaard is, wordt uitgegeven. De economie kan weer vooruit. Totdat Rusland Oekraïne binnenvalt. Een nabije oorlog schokt het al jaren zo rustige en vredige Europa. Die rust is voorbij. Voorbij corona is er opnieuw een dreiging die ons op vele fronten raakt. Met name de hogere energieprijzen hebben gevolgen voor iedereen. Ook nu zoekt de rijksoverheid naar maatregelen om de pijn te verzachten. Als gemeente voeren we die maatregelen van harte uit.

We kennen als nabije overheid veel mensen voor wie het leven geen vetpot is. De energietoeslagen zijn voor hen meer dan welkom. Het meest geraakt door de oorlog zijn natuurlijk de ontheemden uit de Oekraïne. We vangen hen zo goed mogelijk op in tijdelijke woonvoorzieningen. Ook hún pijn proberen we samen met heel veel behulpzame inwoners te verzachten. Is het verslagjaar 2022 een jaar in crisissfeer? Het lijkt er soms wel op. Vlaggen worden door boze boeren ondersteboven opgehangen. Klimaatdemonstranten blokkeren snelwegen. Toeslagenouders klagen de staat aan. Groningen geven aan klaar te zijn met de vele beloftes die gedaan zijn. Hoe nabij we als lokale overheid ook zijn, de term overheid roept steeds meer wantrouwen op. Deels omdat we de (gewekte) verwachtingen niet waar kunnen maken. Deels omdat eigen belang steeds vaker gelijk wordt gesteld met algemeen belang. Datzelfde eigen belang vindt daarbij een groot podium op de sociale media. Het goede en het juiste doen is dan een pittige opgave. We hebben ons de vraag gesteld of we in 2022 alles uit de kast hebben gehaald om het vertrouwen van onze inwoners te krijgen en te houden. We hopen dat dit jaarverslag duidelijk maakt dat we met onze medewerkers hard hebben gewerkt aan de vele ambities die er in onze raad en in onze ondernemende dorpen zijn. We doen steeds vaker samen met degenen voor wie wij lokale overheid zijn.

En steeds vaker gaat dat goed. De toekomst van Den Domp in Haaren of van Park Stokeind in Moergestel krijgt vooral vorm door de betrokkenheid en deelname van de

3

dorpen zelf. De buurtraad in Heukelom en de wijkraad in Westend gingen deze dorpen voor in het organiseren van een krachtig collectief. De jaarstukken die we presenteren laten zien wat we hebben gedaan en gelaten en ook wat we hebben geïncasseerd en besteed. Wat ons betreft is het saldo positief. Maar we gaan daarover graag met u het debat aan. Het college 30 mei 2023

4

ALGEMEEN

5

Leeswijzer We gebruiken de jaarrekening om verantwoording af te leggen over de afspraken die in de begroting zijn gemaakt tussen de gemeenteraad en het college over wat we in het begrotingsjaar gaan doen en welke middelen daarvoor beschikbaar zijn. Deze jaarrekening sluit aan op de begroting 2022 en heeft 3 programma’s. In de begroting 2023 is het aantal thema’s per programma beperkt. Aangezien de jaarrekening een spiegel is van de begroting, sluit de indeling van de programma’s aan op de begroting 2022. De nieuwe opzet van de begroting 2023 is verder wel zoveel mogelijk verwerkt in deze jaarrekening. De opzet van de jaarstukken sluit aan op de indeling zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als eerste is het jaarverslag opgenomen met de programmaverantwoording, inclusief de gerealiseerde baten en lasten per programma, en de verplichte paragrafen. Gevolgd door de jaarrekening met de balans en de toelichting op de balans en de overige verplichte onderwerpen.

Opbouw van de programma’s Elk programma kent een duidelijke opbouw. Per programma zijn de beleidsdoelstelling en het maatschappelijk effect opgenomen. Per programma zijn op tactisch niveau de politieke thema’s van het college weergegeven. Op sommige thema’s willen we meerdere ambities bereiken. Deze zijn apart benoemd. Per thema worden de volgende vragen beantwoord: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we daar voor gedaan? • Hoe hebben we dat gemeten? Per programma wordt de volgende vraag beantwoord: • Wat heeft het gekost? Een kanttekening bij ‘Hoe is dat gemeten?’ is dat bij het opstellen van deze jaarstukken nog niet alle actuele cijfers over 2022 beschikbaar waren. Dan is gekozen voor het laatste jaar dat de cijfers wel beschikbaar waren. Per programma is een opstelling opgenomen van de belangrijkste verschillen met de begroting 2022 (de verschillen tussen raming en realisatie). De toelichting is niet uitputtend; alleen de belangrijkste verschillen worden genoemd. Dat houdt in dat de optelling van de verschillen niet overeen hoeft te komen met het totaalverschil tussen raming en realisatie op programmaniveau. De going-concern activiteiten zijn visueel weergegeven in de infographics per programma. In de programma’s zijn ook de in de BBV verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen.

Deze indicatoren zijn voor alle gemeenten gelijk en op “ww.waarstaatjegemeente.nl” raadpleegbaar. Dat maakt het mogelijk om Oisterwijk op diverse terreinen te vergelijken met andere gemeenten. De opgenomen indicatoren zijn de stand van maart 2023 en kunnen nog betrekking hebben op oude jaren.

6

Extra paragraaf Met ingang van de jaarrekening 2022 is het verplicht om de paragraaf Wet Open Overheid op te nemen. Deze wordt vanaf nu in alle begrotingen en jaarrekeningen opgenomen. Voor het inzicht in het verloop van het coronaherstelplan is in deze jaarrekening een extra paragraaf Covid-19 toegevoegd. Tabellen In dit boekwerk komen veel financiële tabellen voor. In deze tabellen zijn afgeronde bedragen gepresenteerd, hierdoor kan het gepresenteerde saldo afwijken van de opgetelde (afgeronde) bedragen. Daarnaast mag u een negatief bedrag interpreteren als een last of verslechtering van het jaarrekeningsaldo. Bedragen die positief zijn kunt u interpreteren als een baat of verbetering van het jaarrekeningsaldo. Mocht dit anders zijn, dan is dit bij de tabel vermeld.

7

Financiële beeld Het jaar 2022 laat een positief saldo zien van € 5,3 mln. Het beeld is als volgt: Begroting voor wijziging 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Saldo

1 Dienstverlenend Aantrekkelijk,duurzaam,gezond en 2 veilig 3 Samen redzaam

-30.608

-32.037

-34.095

-2.058

-25.868

-21.114

-25.665

-4.551

-28.155

-33.133

-31.385

1.748

Totaal lasten 1 Dienstverlenend Aantrekkelijk,duurzaam,gezond en 2 veilig 3 Samen redzaam Totaal baten

-84.631 62.486

-86.284 68.401

-91.144 65.939

-4.860 -2.462

19.880

11.873

12.411

539

5.738 88.104

8.798 89.072

7.931 86.281

-867 -2.791

Saldo van baten en lasten

3.473

2.788

-4.863

-7.651

Mutatie reserves

-1.272

3.116

3.930

813

Resultaat

2.201

5.904

-933

-6.838

(bedragen x € 1.000)

Verschil realisatie en begroting Het gerealiseerde resultaat over 2022 is € 0,9 mln. nadelig. Dat is een nadeel van € 6,8 mln. ten opzichte van de begroting. De begroting 2022, die is vastgesteld door de gemeenteraad in november 2021, laat een voordeel zien van € 2,2 mln. Hierbij komt het voordeel van de Berap 2022 (blz. 18) van € 3,9 mln. minus 0,2 mln. overige mutaties. Per saldo is de gewijzigde begroting € 5,9 mln. voordelig. De belangrijkste verschillen tussen de begroting en de realisatie zijn: • Een nadeel door de uitspraak over precariobelasting van € 6,2 mln. • Een nadeel door de vorming van een voorziening achterstallig onderhoud wegen € 3,7 mln. • Een voordeel op niet uitgegeven budgetten van € 3,1 mln., die worden overgeheveld naar 2023.

Resultaat na overhevelingen Het resultaat van de jaarrekening is € 0,9 mln. nadelig. Na verwerking van de overhevelingsverzoeken van € 3,1 mln., resulteert een bedrag van € 4 mln. nadelig.

Weerstandscapaciteit en ratio In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing wordt de weerstandsratio berekend per 31 december 2022. Het risico van Enexis is vervallen. (bedragen x € 1.000)

Jaarrekening 2022

Algemene reserve

8.226

Algemene reserve Grondbedrijf

238

Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

8.464

Benodigde weerstandscapaciteit

2.228

Weerstandsratio

3,8

8

Na verwerking van het raadsbesluit bij deze jaarstukken, inclusief het nadelig jaarrekening resultaat 2022, wordt de ratio 1,6

Ontwikkelingen algemene reserves Schematisch is de stand van de algemene reserves hieronder weergeven, na het raadsvoorstel bij de jaarstukken 2022. In het Resultaat 2022 is de uitspraak over precariobelasting verwerkt. Algemene reserve 31-12-2022 - Resultaat 2022 - Overhevelingen - Overboeking naar de grondbedrijf reserve - Vrijval bestemmingsreserve spaarverlof - Vrijval bestemmingsreserve wegen

8.226 -933 -3.154 -447 44 770

Saldo na dit raadsvoorstel

4.506

Grondbedrijf reserve 31-12-2022 - Van de algemene reserve

238 447

Saldo na dit raadsvoorstel

685

Totaal Reserves

5.191

Uitspraak precariobelasting en de gevolgen Begin juli 2023 hebben wij van het gerechtshof de uitspraak over precariobelasting ontvangen. Helaas was de uitspraak voor de gemeente negatief. Als gevolgd daarvan zijn deze jaarstukken aangepast en is € 6,2 mln. aan vorderingen afgeboekt (nadelig) en in deze jaarstukken verwerkt.

9

JAARVERSLAG

10

PROGRAMMA VERANTWOORDING

11

12

Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Het programma dienstverlenend Oisterwijk heeft als doel de organisatie gemeente Oisterwijk te besturen en faciliteren vanuit een goede verbinding tussen de raad en samenleving. Het college verricht met vooraf vastgestelde kaders de uitvoering binnen de financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn vanuit het gemeentefonds en de inkomsten die de gemeente genereert door het heffen van gemeentebelastingen en leges.

Maatschappelijk effect In dit programma staan de thema’s dienstverlening vanuit de gemeentelijke organisatie en bedrijfsvoering. We zien hier een toenemende betrokkenheid van inwoners bij beleidsvoorbereiding en bestuur alsmede een voortschrijdende digitalisering. Daarnaast zien we steeds meer regionale en (boven)lokale samenwerking. De kern Haaren maakt inmiddels onderdeel uit van onze gemeente en de financiële afwikkeling heeft plaatsgevonden.

Ambities voor 2022 De ambities voor 2022 waren vertaald in de volgende thema’s: 1.1 De raad fungeert als volksvertegenwoordiger 1.2 Het college fungeert als dagelijks bestuur 1.3 We beschikken over voldoende middelen 1.4 We steken veel energie in samenwerking 1.5 We hechten veel waarde aan inwonersparticipatie 1.6 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde 1.7 We zetten onze eigendommen optimaal in 1.8 De overgang van het dorp Haaren naar de gemeente Oisterwijk verloopt soepel

Financiën De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Lasten - € 34.095 Baten € 65.939 Saldo € 31.844 Een toelichting wordt gegeven in de paragraaf “Wat heeft het gekost?”.

13

1.1 De raad fungeert als volksvertegenwoordiger Wat wilden we bereiken? We versterken de verbinding tussen raad en samenleving. De versterking wordt ingebed in (een doorontwikkeling van) het vergadermodel dat op 1 oktober 2020 is vastgesteld. Raad en college werken samen op basis van duidelijke rollen en heldere afspraken. De afspraken zijn niet in beton gegoten. Raads-, commissie- en collegeleden werken aan integer bestuur op basis van een actuele gedragscode voor politiek ambtsdragers. De Rekenkamercommissie ondersteunt de raad bij het uitoefenen van zijn controlerende taak.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? De raad is op werkbezoeken geweest bij bedrijven en instellingen. Ook heeft de raad een dorpsbezoek afgelegd. Op de raadsontmoeting is er ruimte geweest voor een podium voor inwoners. Raads- en commissieleden hebben in september een workshop gehad waarbij is stilgestaan bij integriteit en ondermijning in de samenleving. Oisterwijk Bouwt De raadswerkgroep Oisterwijk Bouwt heeft door middel van een Quick Scan Lokale Democratie aan inwoners, organisatie, college en de raad vragen gesteld over onderlinge samenwerking en participatie met inwoners. Er is een verbeteragenda met 4 concrete verbeterpunten opgesteld. Raad en college hebben in maart een Oisterwijk Bouwt! avond gehad waarbij is stilgestaan bij diverse mooie voorbeelden van inwonersparticipatie. Ook hebben raad en college werkafspraken gemaakt over de rol van de raad in besluitvormingstrajecten. De raad kan door het aanwijzen van “top- en plusdossiers” aangeven welke rol hij heeft in de verkennende fase, bij inwonersparticipatie en in de kaderstellende fase. Rekenkamercommissie De raad heeft het Rekenkamercommissie-onderzoek ‘Dorpen en wijken in verbinding’ ontvangen en de aanbevelingen overgenomen. Er zijn evaluatiegesprekken gehouden over de rekenkamercommissie en haar werkzaamheden met een afvaardiging van de raadsfracties, het college en de ambtelijke organisatie.

De wervingen selectieprocedure voor leden van de rekenkamercommissie is doorlopen.

Hoe is dat gemeten? • Na het zomerreces heeft de raad besloten om geen jongerenavond te organiseren, maar in plaats daarvan verschillende dagen te organiseren met scholengemeenschap 2college Durendael voor het voortgezet onderwijs. • De raad en college zijn op dorpsbezoek geweest in Haaren. Inwoners hebben hen geïnformeerd over verschillende onderwerpen die van belang zijn voor Haaren. Vanuit Haaren werd vooral aangegeven dat men samen wilde werken met de gemeente aan de toekomstplannen voor Haaren. Hiervoor is in 2022 nog opdracht gegeven. • De raad heeft de leden van de Rekenkamercommissie (her)benoemd in zijn vergadering op 11 juli 2022. De evaluatie is als bijlage bij het raadsvoorstel aangeboden.

14

1.2 Het college fungeert als dagelijks bestuur Wat wilden we bereiken? Het college faciliteert de raad door heldere raadsvoorstellen aan te bieden, waarin de politieke keuzes duidelijk verwoord zijn. We trekken kwalitatief goed personeel aan en behouden dat, zodat de continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd is en blijft. Wij voldoen aan de (wettelijke) ontwikkelingen rondom de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Het proces van bestuurlijke besluitvorming is geëvalueerd en geoptimaliseerd. We hebben extra focus op de werving en selectie in deze uitdagende arbeidsmarkt. We maken bij het invullen van vacatures gebruik van maatwerk. Een extern bureau voor werving & selectie begeleidt ons bij de invulling voor de moeilijk vervulbare vacatures. Ook gebruiken we bij de werving creatieve manieren, zoals een netwerkborrel, social media, dicht bij de poort van de opleidingsinstituten en hebben we focus op het binnenhalen van zij-instromers. We investeren continue in loopbaanontwikkeling, opleiding en coaching van medewerkers. Leidinggevenden bespreken met hun medewerkers het functioneren, hun ambitie en loopbaanmanagement middels periodieke resultaatgerichte ontwikkelgesprekken. We zijn een intensief 2-jarig leiderschapstraject gestart voor alle leidinggevenden. Wij registreren en analyseren meldingen met betrekking tot gegevensbeveiliging en indien van toepassing melden we die bij de autoriteit persoonsgegevens.

Hoe is dat gemeten? • De nieuwe digitale werkwijze collegevoorstellen is geëvalueerd en we voeren daar waar gewenst verbeteringen door. • Respons op de opengestelde vacatures, en succesvolle plaatsingen. • Met iedere medewerker voeren we een resultaat en ontwikkelgesprek. • Aan de hand van de analyse van het aantal en soort meldingen gegevensbeveiliging sturen we zo nodig bij.

15

1.3 We beschikken over voldoende middelen Wat wilden we bereiken? We zijn een financieel gezonde gemeente.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Er is goed financieel beheer uitgevoerd, afwijkingen zijn gemeld bij de bestuursrapportage, bij de jaarstukken en middels raadsinformatiebrieven aan de raad. De circulaires van het Ministerie van Binnenlandse zaken inzake het gemeentefonds zijn financieel vertaald en gecommuniceerd met de raad. De begroting 2023 is niet meerjarig sluitend aangeboden aan de raad als gevolg van de dalende bijdrage in het gemeentefonds vanaf 2026. In deze begroting hebben we de input meegenomen uit de draaiknoppensessie met de raad en de resultaten uit de gesprekken die de organisatie heeft gevoerd om te kijken waar we nog konden prioriteren. Er is uitvoering gegeven aan de kadernota risicomanagement. De wetswijziging inzake de rechtmatigheidsverantwoording gaat in met ingang van boekjaar 2023. De rechtmatigheidsverklaring over 2022 wordt nog door de accountant afgegeven.

Hoe is dat gemeten? • De meerjarenbegroting is met uitzondering van 2026 bij alle jaarschijven sluitend en de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De provincie heeft de begroting 2023 aangemerkt als “voldoet”. • In de auditcommissie is verantwoording afgelegd over de uitvoering van het risicomanagement. • Het college heeft geen rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarstukken. Deze wetswijziging is pas van kracht vanaf boekjaar 2023.

Opmerking over precariobelasting Door een gerechtelijk uitspraak moeten wij € 6,2 miljoen terugbetalen. Dit bedrag komt ten laste van dit thema.

16

1.4 We steken veel energie in samenwerking Wat wilden we bereiken? Samenwerking is noodzakelijk om grote opgaven binnen en buiten onze gemeentegrenzen te realiseren. Hiervoor werken we samen binnen de gemeenschappelijke regeling Regio Hart van Brabant (HvB). Er is een strategische meerjarenagenda 2019-2023 waarin doelen staan op 3 programma’s: Mens & Samenleving, Leefomgeving & Milieu en Economie. Voor de gemeente Oisterwijk is het onder andere belangrijk ons bestuurlijk aandeel in de projecten op Sociaal Domein en REKS goed te blijven behartigen, naast het deelnemen aan de ontwikkelingen binnen de toeristische (‘leisure’) samenwerking. Dat betekent scherp en actief betrokken zijn vanuit de bestuurders met goede en integrale samenwerking van de (beleids)adviseurs daarachter, om zo te zorgen voor continuïteit en borging van de gestelde doelen. In 2022 is de kernagenda gezamenlijk opgesteld en vastgesteld. Hierin leggen we unanieme, meerjarige commitment voor regionale samenwerking vast. In de intergemeentelijke samenwerking met Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO) staan de volgende doelen op de samenwerkingsagenda voor 2022: • Faciliteren van samenwerking door projectmatig werken (werkwijze, tools, formats e.d.); • Harmoniseren van bedrijfsprocessen en -applicaties door o.a.

een gezamenlijke visie op dienstverlening; • Effectiever werken door inzichten uit pilot datagedreven werken in Sociaal Domein.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Met de nieuwe raads- en collegeleden binnen Goirle, Hilvarenbeek en de overige HvB gemeenten hebben we kennisgemaakt en is er integraal aandacht voor (de resultaten van) samenwerkingsverbanden geweest. De regionale adviescommissie HvB heeft actief adviezen gegeven met betrekking tot proces, planning en informatieverstrekking van relevante regionale ontwikkelingen. Zo is er goed samengewerkt in het proces van de totstandkoming van de kernagenda 2023-2027. Wij hebben actief deelgenomen aan overleggen en werkgroepen met focus op de te behalen doelen door raadsleden, bestuurders en ambtenaren (Oisterwijk levert een pohovoorzitter, een werkgroepvoorzitter en is opdrachtgever van enkele projecten in HvB verband). Een introductieprogramma over samenwerking is binnen de afzonderlijke gemeenten uitgevoerd, deels op GHO niveau. Ook hebben wij een GHO dag georganiseerd waar alle medewerkers en bestuurders van de drie gemeenten welkom waren. Ten behoeve van projectmatig werken zijn diverse opleidingen gegeven binnen GHO verband en is er een sessie voor de projectleiders geweest waarin informatie en tips gedeeld zijn en input vanuit gemeente Tilburg gegeven is. De toolbox voor projectmatig werken is online beschikbaar. De gezamenlijke visie op dienstverlening is vastgesteld.

Hoe is dat gemeten? • De daadwerkelijke bijeenkomsten: 2 collegebijeenkomsten; raadsmarkt; raadsavonden • Oisterwijk levert een pohovoorzitter, een werkgroepvoorzitter en is opdrachtgever van enkele projecten in HvB verband; twee raadsleden nemen actief deel in de RAC HvB. • Het aantal deelnemers aan en de evaluatie van de GHO dag waren positief.

17

•

Aantal deelnemers aan (online) trainingen en bijeenkomsten die gegeven zijn met betrekking tot werkwijze projectmatig werken binnen GHO volgens verwachting; op basis van evaluatie zijn verbeteringen doorgevoerd in trainingsaanbod.

18

1.5 We hechten veel waarde aan inwonersparticipatie Wat wilden we bereiken? Samen mét de inwoners, ondernemers en verenigingen maken we de samenleving beter, mooier, gezonder, groener en veiliger. We optimaliseren de samenwerking tussen inwoners, ondernemers en organisaties binnen de dorpen van gemeente Oisterwijk en helpen als gemeente alleen daar en op waar manier nodig. Een samenleving waarin eigen verantwoordelijkheid en initiatief van inwoners, ondernemers en organisaties voorop staan is meer toekomstbestendig dan een samenleving waarin een gemeente alles blijft regelen. De leefbaarheid in én de identiteit van Haaren, Heukelom, Moergestel en Oisterwijk staan dus voorop; Zij weten zelf het beste wat nodig is; als gemeente kijken wij of en hoe we hierin faciliteren. Inwoners zijn aan zet, (gemeente) Oisterwijk bouwt! mee.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? In de verantwoording van het Plan van Aanpakken 2022 gaven we aan hoe we invulling hebben gegeven aan de verdere ontwikkeling van inwonersparticipatie. De wijkbezoeken en evaluatie daarvan, de 100 dorpsdoeners-middag, de Pilot Westend, de Inwoners-met-een-idee-campagne zijn hier voorbeelden van. Verschillende inwonersinitiatieven zijn beloond en ondersteund en in 2023 breiden we de campagne verder uit. We hebben nog niet expliciet aan inwoners gevraagd naar hun ervaringen. In de organisatie hebben we via workshops en bijeenkomsten inwoners- en overheidsparticipatie meer inhoud en vorm gegeven, ook bij het opstellen van nieuw beleid. Hoe is dat gemeten? • De acties in het Plan van aanpakken 2022 zijn uitgevoerd. • Het aantal opgestarte initiatieven vanuit inwoners, naar aanleiding van de opgestarte campagne, viel in 2022 nog tegen. Een aantal initiatieven heeft wel ondersteuning gekregen. Her en der ontstaan wel ideeën en initiatieven, die verdere uitwerking vragen in 2023. Ook zijn uit dorpsdoenersmiddag weer vier nieuwe initiatieven ontstaan. • De Quick Scan Lokale Democratie heeft duidelijk aangegeven, dat inwoners betrokken willen blijven tijdens het proces tot besluitvorming. Daarom geven we daar als verbeterpunt vanuit de Scan in 2023 extra aandacht aan.

19

1.6 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde Wat wilden we bereiken? De gemeente Oisterwijk wil een betrouwbare partner zijn voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Een gemeente die zegt wat zij doet en waarmaakt wat zij zegt. Wij blijven investeren in de ontwikkeling van onze dienstverlening en in ondersteunende systemen. Het moet niet uitmaken via welk kanaal een inwoner de gemeente benadert, de informatie moet altijd op orde zijn. Als ambtelijke organisatie halen we het beste uit onszelf, voor de inwoners, ondernemers en organisaties. Dienstverlening is van ons allemaal. Inwoners weten wat zij van onze gemeente mogen verwachten en andersom.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? In de verantwoording van het Plan van Aanpakken 2022 gaven we aan hoe we invulling hebben gegeven aan de verdere ontwikkeling van onze dienstverlening. Vanwege urgente crises en processen die met voorrang opgepakt zijn, hebben we op dit gebied niet gehaald wat we beoogd hadden. De wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV) is een jaar uitgesteld naar januari 2024. Daarom gaan we in 2023 verder, met wat we in 2022 gestart zijn. De nieuwe website lanceren we in het eerste kwartaal van 2023. Dan hebben de drie Klant Contactcentra (KCC’s) van Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk dezelfde informatie beschikbaar die nodig is om klanten direct en goed te antwoorden. Een van de ontwikkelingen is het aanschaffen van een klanttevredenheidssysteem voor het objectief meten van klantcontacten. Dit doen we met 6 (Equalit) gemeenten samen. Het structureel meten van klanttevredenheid vindt in 2023 daadwerkelijk plaats. In 2022 zijn zo’n 60-70 ‘standaard’ brieven, die vaak gebruikt worden, herschreven en zijn onze medewerkers getraind in het gebruik van heldere taal.

Hoe is dat gemeten? • Zoals aangegeven in de verantwoording Plan van Aanpakken 2022, is een aantal acties uitgevoerd, maar vragen de meesten nog verdere uitwerking en doorontwikkeling in 2023. • Klanttevredenheid kunnen we nog niet meten, dit staat wel in de steigers voor 2023. • We hebben in 2022 60-70 (veel gebruikte) brieven herschreven.

20

1.7 We zetten onze eigendommen optimaal in Wat wilden we bereiken? We zetten onze vastgoedportefeuille doelmatig in waarbij wordt gestuurd op maatschappelijk effect, kostenbewustzijn en financiële transparantie. Wij borgen daarbij dat de vastgoedportefeuille efficiënt en professioneel wordt beheerd. Daar waar we kunnen verduurzamen we in onderhoud, verbouw of nieuwbouw van het gemeentelijk vastgoed.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Vastgoedportefeuille Onze panden zijn veilig en worden planmatig onderhouden volgens een meerjaren onderhoudsplanning. Relevante controles ten aanzien van veiligheid en gezondheid zijn periodiek uitgevoerd door daartoe erkende en gespecialiseerde bedrijven en instanties. In de meerjaren onderhoudsplanning worden ook de verduurzamingsmaatregelen geïntegreerd. We hebben onze ambities bepaald over het tempo en de wijze waarop we onze vastgoedportefeuille gaan verduurzamen. De energieprestatie van onze gebouwen is steeds meer leidend bij het maken voor de keuzes van de lange termijn. Hierbij hebben we een aantal panden aangewezen welke niet meer voor verduurzaming in aanmerking komen en zullen worden afgestoten zodra deze geen (beleids)doel meer dienen. Bij nieuwe huisvestingsvraagstukken hebben we gekeken naar de meest efficiënte oplossing zonder de integraliteit van de totale portefeuille uit het oog te verliezen. Een goed voorbeeld is het Integraal Huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting dat in de maak is. Ingeval van leegstand voeren we actief leegstandsbeheer, zoals de tijdelijke verhuur van het gemeentekantoor in Haaren. We hebben een applicatie (vastgoedinformatiesysteem) geïmplementeerd die ons nog beter in staat stelt het beheer van onze portefeuille verder te professionaliseren.

Accommodatiebeleid Momenteel is het integraal en meerjaren onderwijshuisvestingsplan in voorbereiding. Zodra het plan is afgerond wordt dit voorgelegd aan de gemeenteraad. Na vaststelling dient het plan als kader voor het onderwijshuisvestingsbeleid. In 2022 is gestart met het opstellen van het integraal huisvesingsplan (IHP) met een uitloop naar 2023. De volgende panden zijn onderdeel van het IHP: Kikkenduut, PI de Hondsberg, De Nieuwe Linde.

Hoe is dat gemeten? Vastgoedportefeuille • Met de implementatie van het vastgoedinformatiesysteem kunnen we ons verder gaan richten op het meten van de prestaties van onze vastgoedobjecten. Afgelopen jaar hebben we ons vooral gericht op de energieprestatie van onze objecten en de mogelijkheden tot verduurzaming. Accommodatiebeleid • Het integraal en meerjaren onderwijshuisvestingsplan is nog niet vastgesteld.

21

1.8 De overgang van het dorp Haaren naar de gemeente Oisterwijk verloopt soepel Wat wilden we bereiken? De financiële landing van Haaren wordt zoveel als mogelijk gerealiseerd.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? In 2022 is Haaren een echt onderdeel geworden van de bedrijfsvoering. En daarmee zijn ook de kosten geïntegreerd binnen de bedrijfsvoering en worden ze niet meer apart geregistreerd. Aparte registratie van de kosten vindt alleen plaats op het frictiekostenbudget. De totale kosten in 2022 hiervoor waren € 175.000. De twee grootste posten waren de huur voor de huisvesting op de gemeentewerf (€ 45.000) en kosten voor het recreatiepark Noenes voor stabilisatie van paden en groot onderhoud (€ 75.000).

Hoe is dat gemeten? • Het frictiekostenbudget Haaren is binnen budget gebleven.

22

Reguliere werkzaamheden 2022 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

23

Wat heeft het gekost? Begroting 2022

Begrotings wijzigingen 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Saldo

Lasten Baten

-30.608 62.486

-1.430 5.915

-32.037 68.401

-34.095 65.939

-2.058 -2.462

Saldo van baten en lasten

31.878

4.485

36.364

31.844

-4.520

(bedragen x € 1.000)

Toelichting Hieronder worden de belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting 2022 benoemd, onderverdeeld in baten en lasten.

Baten Het nadeel aan de batenkant komt met name door een nadelige bate op de precariobelasting van € 6,2 miljoen. Door een gerechtelijke uitspraak van het hof moet dit bedrag worden terugbetaald. Het voordeel bij de baten komt door onder andere het gemeentefonds. Het voordeel van het gemeentefonds is € 2,7 mln. (incl. Haaren, zie thema 1.8). Voor een groot gedeelte staan hier ook weer kosten tegenover en zijn hiervoor overhevelingen voorgesteld. Denk aan de energietoeslag. Een ander voordeel is ontstaan door doorbelaste kosten en ontvangen vergoedingen voor personeel van € 930.000. Zie ook bij de lasten. Lasten De belangrijkste twee verschillen zijn de vorming van de voorziening spaarverlof voor € 614.000 en de inhuur van personeel van € 1.073.000 voor de opvang voor Oekraïne en ontheemden, de wet inburgering, AZC, omgevingsvergunning en belastingen. Zie hiervoor ook het bedrag bij de baten dat is doorbelast.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen In onderstaand overzicht zijn de algemene dekkingsmiddelen opgenomen van de gemeente. Deze bestaan uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de belastingen (OZB, parkeren-, precario-, reclame- en toeristenbelasting), die door de gemeente worden geheven.

(bedragen x € 1.000)

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Saldo

53.181 10.995 64.177

56.513 3.944 60.457

3.332 -7.051 -3.719

Gemeentefonds Belastingen Totaal algemene dekkingsmiddelen

Post onvoorzien Er zijn in 2022 geen uitgaven geweest ten laste van de post Onvoorzien.

Vennootschapsbelasting (Vpb) Wij verwachten, uitgaande van de voorlopige Vpb-berekeningen, over 2022 geen vennootschapsbelasting te hoeven betalen over de grondexploitaties.

24

Verplichte beleidsindicatoren Indicator Formatie

Eenheid fte per 1.000 inwoners

Periode 2022

Oisterwijk 5,9

Nederland 5,9

Bezetting

fte per 1.000 inwoners

2022

6,1

N.B.

Apparaatskosten

kosten per inwoner

2022

€ 436

n.v.t.

Externe inhuur

kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen % van totale lasten

2022

26,7

N.B.

2022

15%

n.v.t.

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden

euro

2022

€814

€823

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

euro

2022

€ 967

€ 905

Gemiddelde WOZ-waarde woningen

per € 1.000

2022

€ 413

€ 317

Overhead

Specificatie per thema

(bedragen x € 1.000)

1.1 Volksvertegenwoordiger

Begroting 2022

Begrotings wijzigingen 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Saldo

-877

0

-877

-827

50

-22.049

-1.358

-23.407

-26.463

-3.056

1.3 Middelen

-554

-83

-637

-795

-158

1.4 Samenwerking

-130

0

-130

-195

-66

1.2 College bestuurt

1.5 Inwonersparticipatie

-28

-40

-68

-26

42

1.6 Dienstverlening

-1.227

20

-1.207

-1.164

43

1.7 Eigendommen

-4.554

31

-4.523

-4.448

74

1.8 Haaren

-1.189

0

-1.189

-175

1.014

Totaal lasten

-30.608

-1.430

-32.037

-34.095

-2.058

463

0

463

1.547

1.083

1.3 Middelen

58.335

5.965

64.300

60.848

-3.453

1.6 Dienstverlening

1.479

-50

1.429

1.957

528

1.7 Eigendommen

1.604

0

1.604

1.587

-17

604

0

604

0

-604

Totaal baten

62.486

5.915

68.401

65.939

-2.462

Saldo van baten en lasten

31.878

4.485

36.364

31.844

-4.520

1.2 College bestuurt

1.8 Haaren

25

26

Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Het programma Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk heeft als doel de leefomgeving van de gemeente Oisterwijk te beheren, te ontwikkelen en te faciliteren door middel van vastgestelde kaders binnen de daarvoor beschikbare middelen.

Maatschappelijk effect Oisterwijk is de Parel in ’t Groen door de prettige leefomgeving met een veilige, toegankelijke, schone en duurzame openbare ruimte. Waar voor alle inwoners voldoende sport- en cultuuraanbod aanwezig is. Er is aandacht voor de verschillende woonbehoeften van de inwoners en we stimuleren energieneutraal wonen en denken. De ondernemers zijn positief over het vestigingsklimaat.

Ambities voor 2022 De ambities voor 2022 waren vertaald in de volgende thema’s: 2.1 Het is veilig voor onze inwoners 2.2 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen 2.3 We hebben huisvestingsmogelijkheden voor alle soorten woonbehoeften 2.4 We hebben een aantrekkelijke openbare ruimte 2.5 Onze gemeente is goed bereikbaar 2.6 Oisterwijk is aantrekkelijk voor ondernemers en bezoekers 2.7 Alle inwoners zijn gezond en kunnen zich inspannen en ontspannen 2.8 We streven naar een duurzaam Oisterwijk 2.9 Grondbedrijf

Financiën De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Lasten - € 25.665 Baten € 12.411 Saldo - € 13.253 Een toelichting wordt gegeven in de paragraaf “Wat heeft het gekost?”.

27

2.1 Het is veilig voor onze inwoners Wat wilden we bereiken? Oisterwijk heeft de doorlopende ambitie om een gastvrije gevarieerde gemeente te zijn, waar het goed wonen, werken en recreëren is. Veiligheid is hierin een bepalende factor, zowel objectieve veiligheid als subjectieve veiligheid. Het streven is een veilig en leefbaar Oisterwijk door minder criminaliteit, overlast en onveiligheidsgevoelens. Ook zetten we in op minder verkeersslachtoffers per jaar.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Veiligheid Om verder te bouwen aan een veilig en leefbaar Oisterwijk, hebben we een aantal dingen gedaan om criminaliteit en overlast te verminderen en het veiligheidsgevoel van onze inwoners te versterken. Zo hebben we gericht ingezet op voorlichting over wat onze inwoners zelf kunnen doen om woninginbraken, fietsendiefstallen en overvallen te voorkomen. Aanvullend hierop faciliteren we WhatsApp-groepen en het Buurtpreventieteam, ten behoeve van het melden van verdachte situaties. Ook continueren we het cameratoezicht en de inzet van handhaving (lees BOA’s). Daarnaast continueren we de inzet van de Wijk GGD-er en zorgen we voor een goede aansluiting op Loket Wegwijs. Ook bespreken we overlastmeldingen met de Politie, handhaving, Re-Newt en andere relevante partners. Tot slot hebben we ingezet – zowel intern als extern – op het bewustzijn en de meldingsbereidheid over georganiseerde criminaliteit. In het kader hiervan hebben we de tentoonstelling ‘Open je ogen voor mensenhandel’ naar Oisterwijk gehaald en een workshop verzorgd voor 100 studenten van het Summa College. We zetten energiemetingen uit ten behoeve van de opsporing van hennepkwekerijen en sluiten drugspanden. We hebben ook BIBOB-toetsen uitgevoerd bij onder andere drank- en horecavergunningen en bepaalde omgevingsvergunningen.

Verkeersveiligheid We richten ons op bewustwording van ongewenst verkeersgedrag. In 2022 hebben de meeste basisscholen zich aangesloten bij BrabantsveiligheidsLabel (BVL). Hierin wordt met educatieve programma’s gestuurd op bewustwording en wordt correct verkeersgedrag gestimuleerd. In 2022 is het Uitvoeringsprogramma+ opgesteld waarin potentiële verkeersveiligheidsrisico’s zijn vertaald en het ‘risico gestuurd werken’ is opgenomen. Om de verkeersveiligheid op de Bedrijfsweg – Sprendelingenstraat – Laarakkerweg te verbeteren zijn enkele ontwerpvoorstellen gemaakt. Toetsing op haalbaarheid wordt nog uitgevoerd. Om het gewenste verkeersgedrag op de Oude Baan te Haaren beter af te dwingen is gesproken met de verschillende belanghebbenden. In overleg met de bewoners is een ontwerp voor een herinrichting gemaakt. In 2023 start de uitvoering hiervan. Om de Schoolstraat in Moergestel onaantrekkelijker te maken voor doorgaand verkeer zijn er snelheidsremmende maatregelen genomen. Daardoor is de straat minder aantrekkelijk voor niet bestemmingsverkeer en wordt de gewenste snelheid beter afgedwongen. In 2023 volgt een evaluatie.

28

Er lopen gesprekken met bewoners van de Gemullenhoekenweg in Oisterwijk over verkeersveiligheid en geluid. Deze straat heeft ook een complexe beheeropgave. Deze twee vraagstukken worden integraal opgepakt in een project.

Hoe is dat gemeten? Veiligheid In het Veiligheidsbeleid 2018-2022 staat een aantal doelstellingen opgenomen. • Overlast Het aantal meldingen over overlast van personen met verward gedrag dient in 2022 met 15% te zijn afgenomen ten opzichte van 2018 en het aantal meldingen over overlast van (hang)jeugd dient in 2022 met 10% te zijn afgenomen ten opzichte van 2018. Beide zijn toegenomen in plaats van afgenomen. Het aantal meldingen met betrekking tot personen met verward gedrag is in 2022 met 38% toegenomen en het aantal meldingen met betrekking tot (hang)jeugd is met 15% toegenomen. Beide stijgingen vallen deels te verklaren. Zo heeft het COVID-19-virus onze samenleving in 2020, 2021 en een gedeelte van 2022 in haar greep gehouden. Vanaf het moment dat er geen restricties meer van kracht zijn, merken we een duidelijke verharding in onze samenleving. Ook in Oisterwijk. Lontjes zijn korter geworden en mensen kunnen aanzienlijk minder van elkaar hebben. • Openbare orde Het aantal openlijke geweldplegingen dient in 2022 met 10% te zijn afgenomen ten opzichte van 2018, het aantal woninginbraken dient met 15% te zijn afgenomen, het aantal fietsendiefstallen dient met 15% te zijn afgenomen en het aantal overvallen dient met 15% te zijn afgenomen. Het aantal openlijke geweldplegingen, fietsendiefstallen en overvallen zijn in 2022 allen afgenomen ten opzichte van 2018.

Het aantal openlijke geweldplegingen is met 66% afgenomen, het aantal fietsendiefstallen is met 10% afgenomen en het aantal overvallen is zelfs met 100% afgenomen naar een absoluut aantal van nul. Het aantal woninginbraken is in 2022 gelijk gebleven ten opzichte van 2018. • Overige Naast de meetbare doelstellingen uit het Veiligheidsbeleid zijn er op het gebied van veiligheid ook andere resultaten behaald. In juni 2022 is Oisterwijk (andermaal) getroffen door een zeer grote brand bij het bedrijf Fire Up. In samenwerking met de betrokken bestuurders is er door team Veiligheid regie gevoerd op de uitvoering van het onafhankelijk onderzoek en zijn veelvuldig gesprekken gevoerd met het bedrijf zelf, omliggende bedrijven, omwonenden, gemeenteraad en integrale partners zoals de Veiligheidsregio MWB, ProRail en Omgevingsdienst MWB. Inmiddels heeft Fire Up besloten haar activiteiten elders voort te zetten. Verkeersveiligheid Het aantal geregistreerde slachtofferongevallen is in 2022 gedaald ten opzichte van de jaren ervoor: • 2018: 29 • 2019: 16 • 2020: 21 • 2021: 14 • 2022: 13

29

2.2 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? In 2022 bereiden we ons verder voor op de Omgevingswet om te kunnen voldoen aan de dan geldende wettelijke vereisten. De nieuwe verwachtte ingangsdatum is waarschijnlijk 1 januari 2024. We hebben dan geëxperimenteerd met de nieuwe instrumenten en handelswijze. We willen de ruimtelijke kwaliteit van Oisterwijk versterken en een bijdrage leveren aan de gemeentelijke woningbehoefte. Met een toekomstgerichte en duurzame landbouw. We zetten in op een passende oplossing bij de sloop of herbestemming van voormalige agrarische bedrijfsgebouwen. In samenwerking met de gemeente Tilburg ontwikkelen we een integrale visie over de duurzame verstedelijking van het gebied Berkel-Enschot, Udenhout, Biezenmortel, Haaren, Oisterwijk en Moergestel (Oostflank). Deze visie vormt de basis voor ontwikkelingen op het gebied van wonen, bedrijven, recreatie en toerisme, natuur, landschap, landbouw en mobiliteit. De visie sluit aan op het gedachtengoed van het Van Gogh Nationaal Park. Het vormt tevens de basis voor onderhandelingen met het Rijk en provincie over onze bijdrage aan nationale doelstellingen. Denk hierbij aan financiering, of rek in de regels.

Een concreet voorbeeld is het ophogen van het aantal woningen dat wij mogen bouwen volgens de provinciale prognose, om een bijdrage te kunnen leveren aan de nationale woningbouwopgave. Deze visie vormt tevens de basis voor de actualisatie van de omgevingsvisie in 2022.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Omgevingswet Ondanks opnieuw uitstel van de Omgevingswet bleven we ons in 2022 inzetten om klaar te zijn voor de invoering van de Omgevingswet. We voerden in 2022 de volgende (door de VNG opgestelde) acties ten behoeve van de invoering van de Omgevingswet uit. We hebben in 2022 samen met Equalit gemeenten gewerkt om de systemen technisch gereed te krijgen voor de Omgevingswet. De koppelingen (met o.a. het Digitaal Stelsel Omgevingswet) zijn in 2022 voorbereid. We hebben in 2022 in GHO-verband nieuwe processen, sjablonen en brieven in kader van Omgevingswet en Wkb opgesteld. In 2022 zijn twee stappenplannen opgesteld die helpen om na de inwerkingtreding van de Omgevingswet vergunningsaanvragen (Buitenplanse omgevingsplanactiviteiten) en aanvragen voor het wijzigingen van het tijdelijk omgevingsplan te kunnen verwerken. Medewerkers hebben enkele sessies gehad om zich hierop voor te bereiden. Daarnaast hebben de medewerkers verschillende sessies en online trainingen gevolgd (o.a. het bewustwordingstraject). De omgevingsdialoog is geëvalueerd (o.a. interviews). De evaluatie heeft geleid tot een aangepaste handreiking Omgevingsdialoog. We hebben in 2022 gewerkt aan het optimaliseren van de intaketafel (verbetering processen en werkafspraken). In 2022 is het definitieve regionale voorstel voor de regionale omgevingstafel vastgesteld.

Bij de regionale omgevingstafel zijn verschillende gemeenten uit de regio MWB èn ketenpartners betrokken. Hiermee borgen we een uniforme werkwijze, die werkbaar is voor ketenpartners èn gemeenten. In 2022 is per cluster van gemeenten (in ons geval GHO) gestart met het maken van concrete afspraken en is een paar keer geoefend met de omgevingstafel.

30

Het actualiseren van de Omgevingsvisie is nog niet opgepakt in 2022. De Omgevingsvisie zal geactualiseerd worden c.q. dit traject zal opgepakt worden nadat koersdocument SRBT Oostflank is vastgesteld. In verband met uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de aanpassing van de Legesverordening in kader van de Omgevingswet/Wkb in de tijd opgeschoven. Het werkprogramma OMWB 2023 is in 2022 vastgesteld. De Omgevingswet zorgt voor een aantal veranderingen voor zowel de OMWB als de gemeenten. De impact (soort product, aantal producten en kengetal) is echter op dit moment nog niet te maken. De raad heeft de lijst van gevallen waarbij de raad gebruik maakt van het bindend adviesrecht bij aanvragen om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit vastgesteld. Ook heeft de raad de 'lijst met aangewezen gevallen waarin participatie verplicht wordt gesteld' vastgesteld. De ‘Handreiking omgevingsdialoog voor ruimtelijke initiatieven in de fysieke leefomgeving’ is naar aanleiding van een evaluatie (o.a. interviews) aangepast en vastgesteld. In 2022 is het Delegatiebesluit vastgesteld waarin uw raad de bevoegdheid tot het vaststellen van het omgevingsplan (deels) delegeert aan het college. In verband met het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit nog niet aangesteld.

Wel zijn in 2022 voorbereidingen getroffen voor het instellen van de commissie. Ruimtelijke ontwikkelingen We hebben verzoeken voor woningbouw getoetst aan onze beleidsdoelstellingen opgenomen in het “Afwegingskader woningbouwprojecten”. Om grotere woningbouwprojecten (die aan onze deze gemeentelijke doelstellingen voldoen) sneller in procedure te kunnen brengen is het rapport “Versnelling woningbouw” vastgesteld. We hebben woningbouwplannen voorgelegd aan onze externe stedenbouwkundige ter verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. We hebben ingezet op het verder brengen van het proces om te komen tot realisatie van de kompas- en prioritaire projecten. Voor deze woningbouwprojecten worden bestemmingsplannen voorbereid (Kartonnagefabriek/Baerdijk, KVL Noord, Boeke Heesters), gebiedsvisies opgesteld (Moergestel Noord, Pannenschuur VI) en zijn sommige plannen in de besluitvormingsfase gekomen (Oostelvoortjes II). De raad heeft de integrale Visie Buitengebied vastgesteld. We hebben varkenshouderijen gesaneerd en de voorbereidingen gedaan voor verdere saneringen. Aan de hieraan gekoppelde ontwikkeling van Ruimte-voor-Ruimte-woningen wordt nog gewerkt. We faciliteerden bij sloop en herbestemming van voormalige agrarische bedrijfsgebouwen (vab’s). Integrale visie Oostflank In 2022 is met de gemeente Tilburg intensief samengewerkt om te komen tot het Koersdocument Oostflank.

Een erg belangrijk onderdeel in het ontwikkelproces van dit document is het betrekken van inwoners/dorpsraden, ondernemers en lokale belangenorganisaties. Er zijn eind 2022 drie informatieavonden en een inloopavond gehouden. De bijeenkomsten waren erg druk bezocht en hebben veel nieuwe input opgeleverd om het Koersdocument verder te vervolmaken. Er is veel aandacht besteed om de prioritaire ontwikkellocaties van Oisterwijk te laten landen in het Koersdocument, vooral wat betreft de prioritaire woningbouwlocaties Pannenschuur, Oostelvoortjes, Moergestel-Noord en de binnenstedelijke ontwikkelingen in Haaren en Oisterwijk.

31

Middels een aanvullend onderzoek van Goudappel-Coffeng zijn ook de gevolgen van alle ontwikkelingen op de mobiliteitsstromen in kaart gebracht. Pas na vaststelling van het Koersdocument kan begonnen worden aan het opstellen van uitvoeringsprogramma’s en inzicht worden gegeven in de financiële consequenties. Ook landt het Koersdocument in de Verstedelijkingsstrategie SRBT en in het verlengde daarvan in de Ontwikkelstrategie Stedelijk Brabant.

Hoe is dat gemeten? Omgevingswet • De inventarisatie voor de omgevingsvisie is uitgevoerd. Het inventariseren voor de (actualisatie van de) Omgevingsvisie is nog niet opgepakt in 2022. De Omgevingsvisie zal geactualiseerd worden c.q. dit traject zal opgepakt worden nadat koersdocument SRBT Oostflank is vastgesteld. • Uitgevoerde experimenten en de hieruit volgende evaluatie waaruit blijkt op welke wijze werkprocessen of gedrag moet worden aangepast. In 2022 is periodiek (elke week) gewerkt met de intaketafel. De omgevingsdialoog is geëvalueerd (o.a. middels interviews) wat heeft geleid tot aanpassing van de handreiking omgevingsdialoog. • We zijn aangesloten op het Digitale Stelsel Omgevingswet en de hiervoor benodigde software is aangeschaft. We hebben in 2022 samen met Equalit gemeenten gewerkt om de systemen technisch gereed te krijgen voor de Omgevingswet. De koppelingen (met o.a. het Digitaal Stelsel Omgevingswet) zijn in 2022 voorbereid. Ruimtelijke ontwikkelingen • Aan de hand van de ranking van de beoordelingscommissie kan de voortgang van de projecten in beeld worden gebracht. Op basis van de ranking door de beoordelingscommissie zijn drie van de zeven verzoeken verder in procedure gebracht. In 2022 is besloten de ranking niet meer te gebruiken.

Verzoeken worden gescoord volgens het afwegingskader woningbouwprojecten en vervolgens op basis van een puntensysteem verder in procedure gebracht. • Er zijn 5 varkenshouderijlocaties gesaneerd. • Aantal voormalige agrarische bedrijfsgebouwen dat een principemedewerking heeft gekregen en aantal voormalige agrarische bedrijfsgebouwen dat herbestemd is. Vier voormalige agrarische bedrijfslocaties hebben principemedewerking gekregen en 8 voormalige agrarische bedrijfslocaties hebben een herbestemming gekregen. • Op 29 september 2022 is de Visie Buitengebied vastgesteld. Integrale visie Oostflank • Het Koersdocument wordt in de eerste helft van 2022 opgeleverd. Vanwege de complexiteit van het ontwikkelen van het Koersdocument is dit niet haalbaar gebleken. Er is tijd nodig om de verschillen van inzicht over bepaalde thema’s tussen de beide gemeenten te overbruggen. Ook is er veel tijd besteed om bepaalde thema’s (denk aan “wonen”) te laten verankeren in de Verstedelijkingsstrategie SRBT als onderdeel van de nog vast te stellen Ontwikkelstrategie Stedelijk Brabant.

32

2.3 We hebben huisvestingsmogelijkheden voor alle soorten woonbehoeften Wat wilden we bereiken? We willen een woningvoorraad die aansluit bij de woningbehoefte van de gemeente Oisterwijk, zowel kwalitatief als kwantitatief. Hieronder vallen ook voldoende betaalbare woningen en huisvesting van bijzondere doelgroepen. Daarnaast willen we een bijdrage leveren aan het realiseren van de regionale woningbehoefte en inzetten op het realiseren van tijdelijk wonen. Daarvoor hebben we een actuele Woonzorgvisie met uitvoeringsprogramma nodig. We willen inzicht in de behoefte aan woningen, zowel lokaal als regionaal. We willen ook zicht op de stappen die we zetten om hieraan een bijdrage te leveren. Andere aandachtspunten zijn dat we de regionaal afgesproken opgave voor de huisvesting van short en midstay arbeidsmigranten willen realiseren en dat we een regionaal handelingsperspectief willen voor huisvesting in woonwagens om te voldoen aan de wettelijke eisen.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? In 2022 is ingezet op het verstedelijkingsakkoord SRBT Oostflank (onder meer prioritaire projecten) om de ambitie van 150 woningen per jaar mogelijk te maken. Er is veel aandacht besteed om de prioritaire ontwikkellocaties van Oisterwijk te laten landen in de Woondeal en de Ontwikkelstrategie Stedelijk Brabant voor wat betreft de prioritaire woningbouwlocaties Pannenschuur 6, Oostelvoortjes, Moergestel-Noord en de binnenstedelijke ontwikkelingen in Haaren en Oisterwijk. Het uitvoeringsprogramma behorende bij de woonzorgvisie 2022 - 2027 biedt inzicht in wat er nodig is om de ambities op het gebied van woningbouw te realiseren. We maken keuzes om medewerking te verlenen aan woningbouwprojecten die een bijdrage leveren aan de gemeentelijke doelstellingen. Dit doen we in 2021-2023 als pilot met behulp van een afwegingskader. De beoordelingscommissie voor het afwegingskader is in 2022 drie maal bij elkaar geweest. Er zijn 7 principeverzoeken voor woningbouwinitiatieven van meer dan twee woningen besproken. Drie hiervan zijn met een positief advies voorgelegd aan het college; de overige verzoeken vergden nog nadere uitwerking. Na een interne tussentijdse evaluatie van het afwegingskader is het afwegingskader begin 2022 aangepast. Hierbij is o.a.

de ranking eruit gehaald; dit heeft een versnellingseffect op de besluitvorming over principeverzoeken. In 2022 hebben we de mogelijkheden onderzocht om de huisvesting van statushouders te waarborgen. In 2023 werken we dit verder uit tot een actieplan. We hebben een projectleider tijdelijk wonen ingezet om te komen tot het realiseren van flexwoningen in de gemeente. In juli is in de regio het “Regionaal Handelingsperspectief woonwagen- en standplaatsenbeleid” vastgesteld. We stelden leningen beschikbaar voor starters en voor het verduurzamen en/of levensloop bestendig maken van woningen. We maakten prestatieafspraken voor de periode 2023 - 2027 met de woningcorporaties en de huurdersvertegenwoordigingen. Afspraken over beschikbaarheid en betaalbaarheid van

33

woningen, over duurzaamheid, wonen met zorg en leefbaarheid in de wijken. De afspraken voor 2023 zijn geconcretiseerd in de jaarschijf 2023. We namen deel aan Hart van Brabant onderzoeken op het gebied van regionale woningbehoefte. In maart 2022 is de Regionale Woonzorganalyse opgeleverd. In december is het Regionaal woningmarktonderzoek opgeleverd. We maakten, samen met Goirle en Hilvarenbeek, een start met het ontwikkelen van een lokaal digitaal monitoringssysteem op het gebied van wonen en woonzorg.

Hoe is dat gemeten? • Aantal nieuw gebouwde woningen dat voldoet aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen. In 2022 zien we een toevoeging van 117 nieuwe woningen (34 compleet gerealiseerd en 83 waar gestart is met de bouw). In de woonzorgvisie die in april is vastgesteld is een ambitie van 150 woningen per jaar benoemd. Het proces om tot deze versnelling te komen is in gang gezet. Hiervoor leverden we het rapport ‘Versnellen Woningbouw’ op. De aanbevelingen uit dit rapport moeten gaan leiden tot het gewenste resultaat. • Vastgestelde nieuwe woonzorgvisie met uitvoeringsprogramma. De nieuwe Woonzorgvisie 2022 – 2027 en het bijbehorende uitvoeringsprogramma zijn vastgesteld. • Behalen van de taakstelling voor statushouders. In 2022 hadden we de taakstelling om 44 statushouders te huisvesten. We hebben in 2022 48 statushouders gehuisvest. We eindigen, door een achterstand uit 2021, op een achterstand van 5 plaatsingen. • Aantal locaties voor de bouw van tijdelijke woningen. Er zijn 4 locaties voor de bouw van tijdelijke woningen voorgesteld; 3 locaties worden verder uitgewerkt; op de 4e locatie wordt gewerkt aan de realisatie van definitieve woningen. • Getekende prestatieafspraken. De meerjarenprestatieafspraken 2023 – 2027 en de jaarschijf 2023 zijn in december ondertekend door alle betrokken partijen. • Aantal gerealiseerde sociale huurwoningen door woningcorporaties.

In 2022 zijn er geen sociale huurwoningen gerealiseerd door de corporaties. • Vastgesteld regionaal handelingsperspectief woonwagens. Het regionaal handelingsperspectief woonwagen- en standplaatsenbeleid is vastgesteld. • Aantal verstrekte startersleningen. In 2022 zijn er 5 startersleningen verstrekt.

34

2.4 We hebben een aantrekkelijke openbare ruimte Wat wilden we bereiken? Een veilige, toegankelijke, schone en duurzame openbare ruimte op het gekozen kwaliteitsniveau en borgen van de ruimtelijke kwaliteit. Een aantrekkelijke groene leefomgeving voor onze inwoner om te wonen, werken en recreëren. Met oog voor de biodiversiteit en natuurwaarden. Veilige, toegankelijke wegen, openbare verlichting en kunstwerken. Goede verwerking van regenwater en afvoer van afvalwater.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Openbare ruimte In 2022 is gewerkt aan het opstellen van de integrale Visie Openbare Ruimte voor het waarborgen van de kwaliteit en efficiënt beheer. Hiervoor hebben enkele interne sessies plaatsgevonden, alsmede het uitvoeren van de Enquête Openbare Ruimte, een sessie met inwoners en een sessie met belangenverenigingen. Onder andere via de Enquête Openbare Ruimte en bijeenkomsten met inwoners en belangenverenigingen is waardevolle informatie opgehaald over de gewenste ambities in onze openbare ruimte. Na vaststelling dient deze Visie als uitgangskader voor de te actualiseren beleidsstukken zoals de Kadernota Wegen, Groenbeleidsplan en Bomenbeleidsplan. Naast het uitvoeren van het reguliere onderhoud hebben we een start gemaakt met het inlopen op de onderhoudsopgave. Hiervoor is een begin gemaakt met het voorbereiden van enkele projecten, zoals Marijkestraat, Waterhoefweg, Rijpperdapad en Stationsstraat. De bestekken onderhoud bomen en machinaal onderhoud zijn openbaar aanbesteed en het onderhoud beplantingen door middel van inbesteding bij WSD. Het bestek onderhoud bermen en sloten verkeert in de aanbestedingsfase. In deze bestekken is extra aandacht voor duurzaamheid en met name voor biodiversiteit.