Bijlage 2a - Toelichting

Bestemmingsplan

Heiligeboom, Moergestel

Bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel

Projectnummer 0479561 Revisie 01 Datum 4 december 2024

Auteur(s) E. Braat E. Koning

Opdrachtgever

datum vrijgave beschrijving revisie vastgesteld

goedkeuring C Stolzenbach

vrijgave P Kennes

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding en doel Plangebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer

5 5 5 7 8

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Planbeschrijving Bestaande situatie Toekomstige situatie

9 9 10

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid

13 13 17 20

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15

Milieuhygiënischeen planologischeaspecten Inleiding M.e.r.-beoordeling Verkeer en parkeren Bodem Water Natuur Archeologie en cultuurhistorie Bedrijven en milieuzonering Geur Gezondheid Duurzaamheid Geluid Luchtkwaliteit Spuitzones Externe veiligheid

27 27 27 28 31 32 38 43 45 49 51 52 53 54 56 56

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3

Juridische planbeschrijving Verantwoording planvorm Systematiek bestemmingen Artikelsgewijze toelichting

59 59 59 60

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

63

Hoofdstuk 7 7.1 7.2

Procedure Voorbereiding Vooroverleg en ter visielegging

65 65 65

Toelichting

blad 3 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

blad 4 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding en doel In de gemeente Oisterwijk is een behoefte aan woningen. In het dorp Moergestel wordt deze behoefte ook gevoeld. De gemeente Oisterwijk is daarom voornemens om een nieuwe woonwijk aan de rand van het dorp te realiseren. In 2020 legde de gemeente een voorkeursrecht op de gronden voor Pannenschuur VI in Oisterwijk en Oostelvoortjes II in Moergestel. In de toekomstige woonwijk Heiligeboom komen maximaal 220 woningen in verschillende types en prijsklassen, waarvan 35% in de sociale sector. De gronden ter plaatse van het plangebied zijn op grond van het geconsolideerde bestemmingsplan ‘Buitengebied’ bestemd als ‘Agrarisch’. De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen het bestemmingsplan. Om de ontwikkeling mogelijk te maken, is een bestemmingsplanherziening noodzakelijk. Het voorliggend bestemmingsplan maakt de beoogde woningbouw mogelijk.

1.2

Plangebied Het plangebied ligt in de gemeente Oisterwijk, ten westen van de kern Moergestel. Het plangebied betreft de percelen sectie K 771, 768 en 1284. De voorgenomen ontwikkeling sluit aan op de bestaande woonwijk Oostelvoortjes. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door een hippisch bedrijf en agrarische percelen, aan de westzijde door woonpercelen in de kom van Moergestel, aan de zuidzijde door woonpercelen aan de Oirschotseweg en aan de oostzijde door een hippisch bedrijf en agrarische percelen. Onderstaande luchtfoto’s geven zicht op Moergestel en de ligging van het plangebied.

blad 5 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Figuur 1.1 Ligging plangebied

Figuur 1.2: Begrenzing plangebied

blad 6 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

1.3

Vigerend bestemmingsplan Het vigerende bestemmingsplan is het bestemmingsplan ‘Buitengebied’, vastgesteld door de gemeenteraad op 14 augustus 2013. In april 2015 is het bestemmingsplan correctief herzien. Het plan is daarom getoetst aan de geconsolideerde versie van 14 december 2017, waarin de wijzigingen integraal zijn verwerkt. Het plangebied is bestemd als ‘Agrarisch’ en kent de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 4’ (voor een deel van het plangebied) en ‘Waarde – Natuur attentiegebied’. Binnen de bestemming ‘Agrarisch’ zijn de gebiedsaanduidingen ‘overige zone – beperkingen veehouderij 1’ en ‘wetgevingszone – ontheffingsgebied 6’ opgenomen. Op de volgende afbeelding is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan weergegeven. Het plangebied is daarop met een rode omlijning weergegeven.

Figuur 1.3: Geldend bestemmingsplan ‘Buitengebied’ Een deel van het plangebied valt onder de werking van het bestemmingsplan 'Ondergrondse 150 kV Tilburg Noord-Best, gemeente Oisterwijk', vastgesteld op 18 maart 2021. Een uitsnede van de verbeelding is weergegeven op figuur 1.4. Ter plaatse van de bestemming 'Leiding - Hoogspanningsverbinding te vervallen' komt de onderliggende dubbelbestemming 'Leiding - Hoogspanningsverbinding' ten behoeve van de bovengrondse 150 kV-hoogspanningsverbinding tussen de hoogspanningsstations Tilburg Noord en Best met bijbehorende voorzieningen te vervallen vanaf het eerste moment dat de ondergrondse hoogspanningsverbinding in gebruik is genomen. Binnen twee jaar na het in bedrijf nemen van de ondergrondse hoogspanningsverbinding dient de te vervallen hoogspanningsverbinding uit bedrijf genomen te zijn en dient te zijn begonnen met de verwijdering van deze verbinding.

blad 7 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Figuur 1.4: Geldend bestemmingsplan 'Ondergrondse 150 kV Tilburg Noord-Best, gemeente Oisterwijk'

1.4

Leeswijzer Het bestemmingsplan ‘Heiligeboom, Moergestel’ bestaat uit een set regels en verbeelding en een toelichting daarop. Voorliggende toelichting bevat bovendien de onderbouwing om de haalbaarheid aan te tonen van het beoogde nieuwe bestemmingsplan. In hoofdstuk 2 worden de bestaande situatie en de toekomstige situatie beschreven. Hoofdstuk 3 gaat in op de beleidskaders. Er zal onder andere getoetst worden of de ontwikkeling past binnen de beleidskaders op diverse niveaus. In het daaropvolgende hoofdstuk 4 komen de milieuhygiënische en planologische aspecten aan bod. Beoordeeld wordt of de ontwikkeling negatieve effecten heeft op de aanwezige waarden in het gebied dan wel of er mogelijk nog belemmeringen in de omgeving aanwezig zijn die mogelijk beperkend zijn voor de ontwikkeling. Hoofdstuk 5 bevat een juridische planbeschrijving. In hoofdstuk 6 komt de financiële haalbaarheid van het plan aan de orde. In hoofdstuk 7 tenslotte is de maatschappelijke uitvoerbaarheid opgenomen.

blad 8 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving In dit hoofdstuk wordt de beoogde ontwikkeling omschreven. Hierbij wordt als eerste ingegaan op de bestaande situatie in het plangebied, waarna de beoogde ontwikkeling nader toegelicht wordt.

2.1

Bestaande situatie Het plangebied sluit aan de westzijde aan op de bestaande woonwijk Oostelvoortjes. Het plangebied wordt begrensd door agrarische percelen aan de noordzijde en agrarische percelen en een paardenhouderij aan de Heiligenboom 1b aan de oostzijde. Ten zuiden van het plangebied liggen woonpercelen. Het gebied heeft een open karakter. Het plangebied is in de huidige situatie agrarisch in gebruik. De onderstaande afbeeldingen geven een impressie van de inrichting van de ruimte in het plangebied.

Figuur 2.1: Impressie huidige situatie, gezien vanaf de Heiligenboom

Figuur 2.2: Impressie huidige situatie, gezien vanaf zuidelijkste punt Heiligenboom 3

blad 9 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Figuur 2.3 Impressie huidige situatie, gezien vanaf de Looijakker

2.2

Toekomstige situatie Het plan voorziet in de realisatie van maximaal 220 woningen. De ambitie voor woningbouw op deze locatie vloeit voort uit de landelijke Woondeal. Gezien de ligging van de locatie, grenzend aan bestaand stedelijk gebied, vormt het plan een logische uitbreiding van het dorp Moergestel. Bij het ontwerp van deze ontwikkeling speelt de aandacht voor het groen een belangrijke sturende rol. Het landschap van kamers en houtwallen is bij het ontwerp als uitgangspunt genomen. Het plangebied bestond vroeger uit een akkerlandschap met houtwallen, erven, bosschages en kleine akkers. Dit zorgde voor een kleinschalig landschap met onregelmatige patronen. Deze structuur is in de huidige situatie niet terug te zien, maar is wel gebruikt voor het ontwerp van de toekomstige wijk. Met het herstel van de houtwallen kent het plangebied in toekomstige situatie verschillende kamers die worden gescheiden door groen. De kamers geven ruimte aan verschillende woonvelden met een eigen karakter. Dit zijn clusters met woningen in landschapskamers aan de westkant, een brink met woningen in het middendeel van het plangebied en erven langs de Heiligenboom. Met deze inrichting van het plangebied wordt de landschappelijke structuur van het gebied hersteld. Voor de ontwikkeling is het volgende ontwerp opgesteld.

blad 10 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Figuur 2.4: Stedenbouwkundig plan In het stedenbouwkundig plan is uitgegaan van een mix van woningtypen voor verschillende doelgroepen. Het woningbouwprogramma bestaat voor 35% uit sociale huur- en koopwoningen. De woonclusters aan de buitenrand bestaan uit grondgebonden rijwoningen, tweekappers en vrije kavels. In het centrale gebied worden ook appartementen gebouwd. Er is sprake van een gemengd bouwprogramma. De woningen sluiten voor wat betreft beeldkwaliteit aan op de sfeer en architectuur die kenmerkend is in Moergestel. De architectuur wordt omschreven als ‘dorps’. De wijk focust zich dus op verschillende doelgroepen en er is speciale aandacht voor kinderen. Er komen groene binnentuinen en speelvriendelijke groene straten. Vlakbij de brink komt een speelbosje en het speelterrein dat nu aan de Kriekenakker ligt, blijft behouden. Het openbaar groen wordt functioneel ingericht met ruimte voor waterberging. De houtwallen worden ecologisch interessant en verknopen het plangebied weer met het landschap met wandelverbindingen. Het plangebied heeft daarmee een groene uitstraling, zie figuur 2.5. Het plangebied vormt een logische, groene afronding van het dorp.

blad 11 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Figuur 2.5: Groene kamers in het plangebied De woningen worden voor gemotoriseerd verkeer ontsloten op de Heiligenboom en voor langzaam verkeer wordt een ontsluiting op de Werft naar de bestaande woonwijk Oostelvoortjes gerealiseerd. Er worden voetgangersverbindingen naar het centrum van het dorp gerealiseerd. Het parkeren vindt plaats binnen het plangebied op eigen terrein. Daarnaast worden in de groene kamers van het plangebied parkeerkoffers gerealiseerd. Beeldkwaliteitsplan Er is een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Het beeldkwaliteitsplan is bijgevoegd als Bijlage 1. Dit beeldkwaliteitsplan vormt samen met het stedenbouwkundig plan en het inrichtingsplan de basis van de ontwikkeling. Het beeldkwaliteitsplan geeft richtlijnen voor de bebouwing en de openbare ruimte, zodat de ruimtelijke kwaliteit gewaarborgd kan worden. In het beeldkwaliteitsplan wordt verder uitgewerkt hoe de landschappelijke structuur de basis voor het stedenbouwkundig plan is geweest. Voor de ontwikkelaars, gemeente en ontwerpers vormen de richtlijnen een toetsingskader waarbinnen het plan verder uitgewerkt kan worden. De richtlijnen garanderen dat de samenhang, ambities en uitgangspunten van het stedenbouwkundig plan overeind blijven.

blad 12 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050. De visie geeft richting en helpt om keuzes te maken, te kiezen voor slimme combinaties van functies en uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. In de NOVI staan de keuzes op nationaal niveau, maar in veel gevallen ligt de verantwoordelijkheid bij gemeenten en/of provincies. De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen, en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen. De volgende vier prioriteiten zijn geformuleerd: 1. 2. 3. 4.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. Duurzaam economisch groeipotentieel. Sterke en gezonde steden en regio's. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Op basis van drie uitgangspunten helpt de NOVI bij het wegen van belangen en het maken van keuzes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; Afwentelen wordt voorkomen. Relevantie voor het plangebied Voor het plangebied geldt dat er geen nationale belangen uit de NOVI in het geding zijn. Met het initiatief wordt wel een bijdrage geleverd aan een sterke en gezonde regio. De kenmerkende groene kamers staan centraal en er wordt aangesloten op de kenmerkende landschappelijke structuur van het gebied. Het initiatief is dan ook niet strijdig met de Nationale Omgevingsvisie. De ontwikkeling is in lijn is met de Nationale Omgevingsvisie.

3.1.2

Besluit en Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro en Rarro) Het Besluit algemene ruimtelijke ordening (Barro) en de bijbehorende regeling (Rarro) vormen de juridische vertaling van de kaderstellende uitspraken en bevatten regels ter bescherming van de nationale belangen. De regels van het Barro moeten in acht worden genomen bij het opstellen van provinciale ruimtelijke verordeningen en bestemmingsplannen, zodat ze doorwerken tot het niveau van de lokale besluitvorming. Relevantie voor het plangebied Voor het plangebied gelden op grond van het Barro geen bijzondere regelingen waar rekening mee moet worden gehouden. Op grond van de Rarro ligt het plangebied in een radarverstoringsgebied waar een maximale hoogte van 90 meter ten opzichte van NAP geldt. Voorgenomen ontwikkeling voorziet in het realiseren van maximaal 220 woningen en blijft daarmee (ruim) onder de 90 meter ten opzichte van NAP. Er komen geen andere nationale belangen in het geding. De beoogde ontwikkeling is niet in strijd met de beleidsregels zoals

blad 13 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

deze zijn opgenomen in het Barro en de Rarro. De ontwikkeling is in lijn is met het Besluit en de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening.

3.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking Op 1 oktober 2012 is de ladder voor duurzame verstedelijking als motiveringseis voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen in bestemmingsplannen opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening. Doel van de ladder is het stimuleren van zuinig ruimtegebruik, door te komen tot een optimale benutting van de ruimte in het stedelijk gebied en het voorkomen van leegstand. De ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten die een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maken. Per 1 juli 2017 luidt de ladder, zoals opgenomen in artikel 3.1.6, tweede lid van het Besluit ruimtelijke ordening, als volgt: De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Relevantie voor het plangebied Omdat sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (buiten bestaand stedelijk gebied), moet worden gekeken naar de behoefte. Deze behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling.

Kwantitatieve behoefte Nationaal Samen met partners in het woonveld, zoals medeoverheden, woningcorporaties en marktpartijen, bundelt het Rijk de krachten om de problemen en oorzaken aan te pakken en de doelstellingen van de Nationale Woon- en Bouwagenda te realiseren. De opgave is complex. Nederland heeft behoefte aan een toegankelijk, betaalbaar woonlandschap van goede kwaliteit. Meer dan voorheen neemt het Rijk hierbij de rol op zich van normsteller en bewaker van nationale doelen die gerealiseerd moeten worden. De Nationale Woon- en Bouwagenda stelt het Rijk in staat om de diverse bouw- en woonopgaven samen en in samenhang met andere belangen aan te pakken, te financieren en te monitoren. Zo wordt gebouwd aan een samenleving waarin het rechtvaardig en prettig wonen is. De Nationale Woon- en Bouwagenda kent drie kerndoelen: 1. 2. 3.

Beschikbaarheid: voldoende woningen voor iedereen. De bouw van 900.000 woningen tot en met 2030, met als streven twee derde betaalbaar. Betaalbaarheid: woonlasten sluiten beter aan bij het inkomen. Het aantal huishoudens dat te hoge woonlasten draagt ten opzichte van het inkomen neemt af. Kwaliteit: voldoende woningen voor aandachtsgroepen en ouderen, perspectief voor kwetsbare wijken en duurzame huisvesting bereikbaar voor iedereen.

Provinciaal In de Brabantse Agenda Wonen 2017 en de actualisering van 2020 is een beeld geschetst van enkele actuele ontwikkelingen op de woningmarkt in Noord-Brabant. Naast de regionale plancapaciteit komt ook een aantal vraagstukken en opgaven rond de aansluiting van vraag en aanbod op de regionale woningmarkt in dit stuk aan bod. In de loop der jaren is de plancapaciteit teruggebracht om te voldoen aan de veranderende vraag en zo te komen tot een realistisch aanbod. Op dit moment blijft de gerealiseerde woningbouw achter op de blad 14 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

geprognosticeerde woningbouwopgave. De Brabantse Agenda Wonen stippelt een koers uit voor (verdere) regionale samenwerking en vernieuwing van de woningbouwafspraken. Er zijn vier actielijnen geformuleerd: accent op duurzame verstedelijking: inzetten op transformatie- en herstructureringslocaties; meer nadruk op bestaande woningmarkt: van nieuwbouw naar vernieuwbouw; inzetten op vraaggericht, flexibel planaanbod met ruimte voor nieuwe woonvormen: aansluiten op de veranderende vraag; versterken van regionale samenwerking en vernieuwen regionale woningbouwafspraken: regionale afstemming is van belang. Regionaal Op 18 november 2020 heeft de regio Hart van Brabant, waar gemeente Oisterwijk onderdeel van uitmaakt, de regionale woningmarkt verkend in ‘Perspectief op Wonen en Woningbouw 2021’. Geconstateerd wordt dat, ten opzichte van de cijfers uit 2017, de woningbehoefte als gevolg van de nieuwe prognoses van de provincie met 72% per jaar is toegenomen voor de komende tien jaar in de regio Hart van Brabant. Deze groei zorgt voor een vraag van jaarlijks 2.160 woningen in de regio. Op 9 maart 2023 is de Regionale Woondeal voor Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT) ondertekend. In de woondeal zijn afspraken gemaakt over het aantal te bouwen woningen, de locaties en voor wie er moet worden gebouwd.

Vóór het sluiten van deze woondeal zijn reeds afspraken vastgelegd over programmering van Heiligeboom. Als onderdeel van Stedelijk Brabant is de SRBT één van de regio's met de hoogste verstedelijkingsdruk. De samenwerkende gemeenten in SRBT-verband geven aan toe te werken naar 39.000 extra woningen in 2030. De minimale gemeentel ijke opgave voor Oisterwijk tot en met 2026 is 565 woningen. Voorgenomen ontwikkeling draagt bij aan deze opgave. De voorgenomen ontwikkeling behoort tot een van de sleutelprojecten in de Woondeal. Binnen het voorliggende plan wordt voor een belangrijk deel invulling gegeven aan de kwalitatieve behoefte door met name de toevoeging van woningen in het goedkope en betaalbare segment. Daarnaast wordt middels de toevoeging van woningen in het duurdere segment gezorgd voor doorschuifmogelijkheden. Gemeentelijk Oisterwijk is een aantrekkelijke groene gemeente met een gunstige ligging ten opzichte van Tilburg. Het huidige woningaanbod kent een grote krapte waardoor er veel druk is op de huizenmarkt. De gemeente realiseert zich dat er stappen moeten worden gemaakt om te zorgen dat er meer woningen beschikbaar komen voor verschillende doelgroepen. De Woonzorgvisie gemeente Oisterwijk 2022-2027 van april 2022 draagt daar aan bij. Aan de hand van zes speerpunten geeft de visie richting aan kansen voor de woningbouw in Oisterwijk voor de komende vijf jaar.

Het is opgesteld vanuit de woningbouwopgave en integraal benaderd vanuit een bredere thematiek, waarbij zorgwonen een belangrijk uitgangspunt is geweest. De gemeente Oisterwijk wil woningen toevoegen zodat jongeren en ouderen in de dorpen kunnen blijven wonen en er voldoende ruimte voor nieuwkomers is. Dat draagt bij aan de sociale samenhang en leefbaarheid van de kernen en aan het voorzieningenniveau. De gemeente wil in de komende tien jaar 1.500 woningen bijbouwen. Die ambitie is gebaseerd op demografisch onderzoek, prognoses en de Woondeal die is gesloten. Er wordt gestreefd naar zo’n 150 woningen per jaar. De lokale woningbehoefte in het dorp Moergestel beslaat ongeveer 190 woningen voor de komende tien jaar. De gemeente wil de woningbouw waar mogelijk in inbreidingsplekken. Bouwen op uitbreidingslocaties is zo min mogelijk gedaan, blad 15 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

waardoor het groene buitengebied behouden bleef. Het buitengebied moet groen blijven, maar tegelijkertijd wil de gemeente Oisterwijk binnen de kernen het karakteristieke dorpse woonmilieu behouden. De uitdaging is om zowel binnen de dorpen als daarbuiten een goede balans te houden tussen wonen en groen. Kwalitatieve behoefte Uit de Woonzorgvisie blijkt dat het merendeel van de vraag uitgaat naar betaalbare woningen voor één- of tweepersoonshuishoudens (starters en senioren). De huidige woningvoorraad in Moergestel bestaat voor het grootste deel uit koopwoningen (75%), meer dan gemiddeld in de gemeente. Er is behoefte aan uitbreiding van het woningaanbod. De behoefte gaat bij de meeste doelgroepen sterk uit naar koopwoningen met een grondgebonden karakter. Ook voor ouderen die kleiner willen gaan wonen is er nu relatief weinig aanbod aan ‘geclusterd wonen voor ouderen’ in het dorp. Nieuwbouw voor een mix van doelgroepen (jong/oud en met/zonder zorgvraag) zou goed aansluiten bij het karakter van het dorp. Met voorliggend plan wordt een gedifferentieerd woningbouwprogramma van grondgebonden typologieën (aaneengebouwd, vrijstaand, twee aaneen) en gestapelde woningen gerealiseerd. Met de realisatie van maximaal 220 woningen worden verschillende doelgroepen bediend. De woningen worden zowel in de koop- als huursector aangeboden.

Het voordeel is dat de typen woningen geschikt zijn voor meerdere doelgroepen, maar met name starters en senioren. De ontwikkeling sluit hiermee aan op de kwalitatieve behoefte binnen de gemeente Oisterwijk. Buiten bestaand stedelijk gebied De definitie van het ‘bestaand stedelijk gebied’ is vastgelegd in artikel 1.1.1, lid 1 van het Bro en luidt als volgt: bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur". De beoordeling of een locatie is gelegen binnen het bestaand stedelijk gebied hangt af de omstandigheden van het geval: enerzijds wordt gekeken naar de specifieke ligging, de feitelijke situatie en de aard van de omgeving. Anderzijds is ook het vigerend planologisch-regime van belang. De gronden waarop de ontwikkeling gaat plaatsvinden zijn onbebouwd en hebben een sportbestemming. Er is derhalve geen sprake van bestaand stedelijk gebied. Derhalve dient te worden gemotiveerd dat een uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied noodzakelijk is om in de woningbehoefte te voorzien. Als een woningbouwontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied plaatsvindt, moet volgens artikel 3.1.6 lid 2 Bro gemotiveerd worden waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.

Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties binnen bestaand stedelijk gebied een rol. In de 'Handreiking Ladder voor duurzame verstedelijking' van het Ministerie van I&W zijn argumenten opgenomen op basis waarvan kan worden gemotiveerd dat binnen bestaand stedelijk gebied geen mogelijkheden zijn voor de nieuwe stedelijke ontwikkeling: kwalitatieve aspecten van de behoefte (denk bijvoorbeeld aan woonmilieus die niet binnen bestaand stedelijk gebied kunnen worden ingepast) andere functies die ter plaatse al aanwezig zijn of volgens ruimtelijk beleid (zoals een structuurvisie) worden beoogd; aanzienlijke investeringen die eerst nodig zijn voor de inbreidingsplaatsen, bijvoorbeeld vanwege milieuaspecten die zich voordoen op inbreidingslocaties. De woningvraag in Oisterwijk is gedifferentieerd. Er is behoefte aan woningen en de blad 16 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

beschikbaarheid van woningen in de bestaande voorraad is zeer gering. Zowel de lokale als regionale doelgroep waardeert het dorpse karakter van Oisterwijk met relatief veel groen. Het plangebied is een ‘lege plek’ aan de rand van de kern Moergestel waarin een nieuw woonmilieu kan worden gerealiseerd. Op basis van de gemeentelijke Woonzorgvisie is de locatie aangemerkt als mogelijke woningbouwlocatie. De ontwikkeling vindt plaats buiten het bestaand stedelijk gebied. Gelet op de kwalitatieve aspecten van deze ontwikkeling en het gebrek aan beschikbare ruimtes binnen het bestaand stedelijk gebied van Oisterwijk wordt geconcludeerd dat uitbreiding van het bestaande stedelijk gebied noodzakelijk is. Hiermee wordt aangetoond dat onderhavige woningbouwontwikkeling voorziet in een kwalitatieve behoefte en verantwoord buiten het stedelijk gebied van gemeente Oisterwijk wordt gesitueerd. Daarmee wordt voor dat aspect voldaan aan de Ladder. De ontwikkeling is in lijn met de ladder voor duurzame verstedelijking.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant Provinciale Staten hebben op 14 december 2018 de Brabantse Omgevingsvisie vastgesteld. De omgevingsvisie is opgesteld volgens de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet en beschrijft de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. De provincie streeft in de omgevingsvisie naar het creëren van meerwaarde. Het handelen van de provincie is daarom gericht op het verknopen en verweven van opgaven en het zoeken naar synergie. Daarbij vindt de provincie het belangrijk om vanuit meerdere richtingen naar een ontwikkeling te kijken: Een ‘diepe’ manier van kijken: niet alleen kijken naar effecten op de bovenste laag in het hier en nu, maar de dynamiek en randvoorwaarden betrekken die de onderste lagen meegeven. Kijken op verschillende schaalniveaus en actief benutten van de factor tijd. Hierbij ook kijken naar het verleden, de geschiedenis van de lagen op een plek. Een ‘ronde’ manier van kijken: niet sectoraal kijken, maar combineren van opgaven en kansen zodat ontwikkelingen optimaal bijdragen aan een circulair, sterk en sociaal Brabant, waarin alle Brabanders zich prettig voelen. Kijken vanuit een gebiedsgerichte insteek, naar een balans tussen people, planet en profit.

Een ‘brede’ manier van kijken: niet kijken vanuit één gezichtspunt, maar het betrekken van veel partijen, met al hun gezichtspunten, meningen, wensen, ideeën en belangen. In de omgevingsvisie zijn één basisopgave en vier hoofdopgaven benoemd. De basisopgave is het werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. De vier hoofdopgaven zijn: werken aan de Brabantse energietransitie; werken aan een klimaatproof Brabant; werken aan Brabant als slimme netwerkstad; werken aan een concurrerende, duurzame economie. De omgevingsvisie gaat over de hele fysieke leefomgeving, heeft een integraal karakter en bevat geen sectorale beleidsdoelen. Concrete doelen voor bijvoorbeeld natuur, water, veiligheid, milieu, mobiliteit en ruimtelijke kwaliteit staan nog in de bestaande plannen van de provincie, bijvoorbeeld in de Svro en het provinciale verkeers- en vervoersplan. De provincie is bezig met het afstemmen van het sectorale beleid op de omgevingsvisie. Dit betekent dat aan de hand van de drie manieren van kijken wordt beoordeeld welke waarden moeten worden beschermd en hoe beleid kan worden vormgegeven. Het (sectorale) beleid wordt verder uitgewerkt in programma’s en in de provinciale omgevingsverordening.

blad 17 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Relevantievoor het plangebied De beoogde ontwikkeling voorziet in de realisatie van maximaal 220 woningen. Het plangebied grenst aan de bestaande wijk Oostelvoortjes. Herontwikkeling met woningbouw ligt voor e hand. Het plan voorziet in een logische uitbreiding van de kern Moergestel. Omdat het bouwplan voorziet in verschillende woningtypen is sprake van een bouwplan voor verschillende doelgroepen. Er is sprake van een grote mate van sociale inclusiviteit. De omgevingsvisie van de provincie Noord-Brabant gaat verder niet specifiek in op de sector wonen of op het plangebied. De voorgenomen ontwikkeling past binnen deze omgevingsvisie van de provincie Noord-Brabant. De ontwikkeling is in lijn is met de Omgevingsvisie Noord-Brabant.

3.2.2

(Interim) Omgevingsverordening Noord-Brabant Provinciale Staten hebben op 25 oktober 2019 de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (Iov) vastgesteld. De Iov is in werking getreden op 5 november 2019 en bevat regels voor de fysieke leefomgeving. Op 15 april 2022 is de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant geactualiseerd. De regels hebben betrekking op ruimtelijke ordening, milieu, natuur, water, bodem en wegen. De Iov heeft de Verordening ruimte Noord-Brabant, de Provinciale milieuverordening, de Verordening natuurbescherming, de Verordening water, de Verordening ontgrondingen en de Verordening wegen vervangen. De Iov is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat de regels uit de voorheen geldende verordeningen zijn gehandhaafd met het daarbij horende beschermingsniveau en dat er in beginsel geen beleidswijzigingen zijn doorgevoerd. Er zijn alleen inhoudelijke wijzigingen doorgevoerd als die rechtstreeks voortvloeien uit vastgesteld beleid, bijvoorbeeld uit de Omgevingsvisie Noord-Brabant. Rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven In hoofdstuk 2 van de Interim omgevingsverordening staan rechtstreeks werkende regels voor burgers en bedrijven.

Er gelden onder andere rechtstreeks werkende regels voor activiteiten in grondwaterbeschermingsgebieden en stiltegebieden, voor activiteiten rond provinciale wegen, voor ontgrondingen en voor handelingen die te maken hebben met bepaalde beschermde dier- en plantensoorten. Ook voor het kappen van houtopstanden buiten de bebouwde kom en voor veehouderijen gelden rechtstreeks werkende regels. Instructieregels voor gemeenten In hoofdstuk 3 van de Interim omgevingsverordening zijn instructieregels voor gemeenten opgenomen. De instructieregels zijn overgenomen uit de Verordening ruimte Noord-Brabant en gelden voor bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen waarmee van het bestemmingsplan wordt afgeweken. De regels zijn een doorvertaling van het provinciaal beleid uit de Structuurvisie ruimtelijke ordening en de Omgevingsvisie Noord-Brabant. Werkingsgebieden binnen het plangebied Alle regels van de Interim omgevingsverordening zijn gekoppeld aan werkingsgebieden die op de kaart van de verordening zijn weergegeven. Voor de toepassing van de regels in hoofdstuk 3 van de verordening is Brabant onderverdeeld in drie werkingsgebieden: het Natuur Netwerk Brabant (NNB), het stedelijk gebied en het landelijk gebied. Binnen het landelijk gebied wordt nader onderscheid gemaakt in de werkingsgebieden gemengd landelijk gebied en groenblauwe mantel.

Daarnaast gelden voor een groot aantal regels specifieke werkingsgebieden, bijvoorbeeld voor de gebieden waar verstedelijking afweegbaar is, voor de ecologische verbindingszones en voor de gebieden waar extra beperkingen gelden voor veehouderijen.

blad 18 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

OmgevingsverordeningNoord-Brabant Op 11 maart 2022 is de Omgevingsverordening Noord-Brabant vastgesteld. De Omgevingsverordening is opgesteld om te voldoen aan de nieuwe Omgevingswet en zal van kracht worden tegelijkertijd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Bij het opstellen van de omgevingsverordening zijn de huidige regels in de Interim omgevingsverordening als uitgangspunt gehanteerd. De belangrijkste wijzigingen zijn: Er is aansluiting gezocht bij de opbouw van de rijksregels. Vanwege het vervallen van de Wet bodembescherming zijn nieuwe regels opgenomen om verontreiniging van het grondwater te voorkomen. De aanwijzing van voor verzuring gevoelige kwetsbare gebieden (Wav-kaarten) is vervallen. De rechtstreeks werkende regels voor de ontwikkeling van veehouderij en mestbewerking vervallen. Het voorstel is om die te vervangen door voorbeschermingsregels. De rechtstreeks werkende regels gebaseerd op de Wet ruimtelijke ordening (Wro) zijn vervallen. Er is een attentiezone geluid opgenomen langs provinciale wegen waarbinnen aandacht wordt gevraagd voor het oprichten van geluidgevoelige bebouwing. Daarnaast is er een aantal wijzigingen doorgevoerd naar aanleiding van nieuwe inzichten: Er zijn regels opgenomen voor een maximale boordiepte voor bodemenergiesystemen.

Er zijn regels opgenomen voor grondverzet in grondwaterbeschermingszones, inclusief de toepassing voor PFAS-houdende grond. De regels voor het kappen van houtopstanden zijn aangepast vanwege de Brabantse Bossenstrategie. Omgevingskwaliteit heeft een centrale plek gekregen bij de instructieregels voor het omgevingsplan aan gemeenten. Hierbij is een bouw-sloop regeling vormgegeven en is een ruime maatwerkregeling opgenomen ter versterking van omgevingskwaliteit. De mogelijkheden voor collectieve woonvormen in het buitengebied zijn verruimd. Er zijn wijzigingen doorgevoerd in de gebieden op de kaart die aangeven waar welke regels gelden. Naast actualisaties zijn er ook gebieden vervallen of samengevoegd. Relevantievoor het plangebied Het plangebied is in de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant aangemerkt als (gemengd) landelijk gebied met de aanduiding voor verstedelijking afweegbaar. De omgeving van het plangebied heeft aan de westzijde een woonfunctie en aan de oostzijde een agrarische functie. Op basis van het beleid van de Iov is uitbreiding buiten het stedelijk gebied niet overal toegestaan. Potentiële uitbreidingslocaties buiten het stedelijk gebied zijn aangewezen met de aanduiding 'verstedelijking afweegbaar'. Binnen zo'n aanduiding kan, onder voorwaarden, een stedelijke ontwikkeling plaatsvinden.

Verstedelijking afweegbaar De locatie is gelegen binnen het landelijk gebied met op het hele plangebied de nadere aanduiding 'verstedelijking afweegbaar'. Deze aanduiding komt met de inwerkingtreding van de Omgevingsverordening 1 januari 2024 te vervallen. Daarom betekent dit dat de begrenzing van het stedelijk gebied verruimd dient te worden. Bij een dergelijke uitbreiding dient er op basis van artikel 3.7 IOV een goede onderbouwing geschreven worden aan de hand van de zogeheten 'lagenbenadering'. Door Antea Group is deze onderbouwing blad 19 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

geschreven. De lagenbenadering is als Bijlage 2 bijgevoegd. Met behulp van de lagenbenadering is een zorgvuldige analyse van het gebied gemaakt. In de huidige situatie is het plangebied omringd door woonbebouwing en agrarische percelen. De locatie beschikt over voldoende potenties voor woningbouw. Voor de gewenste woningbouwontwikkeling zijn geen belemmeringen en aantasting van bestaande kwaliteiten te verwachten (zie hoofdstuk 4 van deze toelichting). De locatie vormt daarmee een logische uitbreidingslocatie. Omdat het om een uitbreidingslocatie gaat, moet het plan worden afgestemd. Afstemming heeft plaatsgevonden met de Provincie Noord-Brabant. Als nieuwe uitbreidingslocatie voldoet het plan aan de voorwaarden dat er sprake is van een ontwikkeling die qua aard en schaal past op de locatie. De ontwikkeling zorgt voor een logische afronding van het stedelijk gebied van de kern Moergestel. De ontwikkeling is daarmee in lijn met de Iov. Kwaliteitsverbetering landschap Omdat de locatie is aangemerkt als gemengd landelijk gebied moeten ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van het landschap. De investering in kwaliteitsverbetering van het landschap kan worden gedaan in de vorm van een fysieke tegenprestatie of in de vorm van een financiële bijdrage.

De basisinspanning voor de landschappelijke tegenprestatie is bepaald per m² op 1% van de uitgifteprijs van de gronden €100.000 (4 hectare uitgeefbare grond à €250/m²). Dit wordt gestort in een op te stellen gemeentelijk landschapsfonds. Deze projectenlijst is gedeeld met de provincie Noord-Brabant. De investering moet buiten het (toekomstige) stedelijk gebied landen. Het groen in het plangebied Heiligeboom maakt intrinsiek onderdeel uit van een stedenbouwkundige ontwikkeling en kan daarmee niet worden ingezet voor kwaliteitsverbetering landschap. De ontwikkeling is in lijn is met de (Interim) Omgevingsverordening Noord-Brabant. Natuur-attentiegebied Nu de verordening het plangebied niet meer heeft aangemerkt als attentiegebied ecologisch hoofdstructuur is daarmee ook de dubbelbestemming Waarde Attentiegebied - Natuur die in het bestemmingsplan Buitengebied nog op het plangebied opgenomen is van het plangebied verwijderd.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Omgevingsvisie Oisterwijk Op 22 december 2016 heeft de gemeenteraad van de gemeente Oisterwijk de Omgevingsvisie vastgesteld. Met de nieuwe omgevingsvisie heeft de gemeente een beleidskader opgesteld, dat de inwoners, ondernemers en bestuurders inspireert. In het document worden de kaders omschreven waarbinnen initiatiefnemers worden uitgenodigd om hun plannen op te stellen. Hiermee is de visie opgesteld volgens de gedachtegang van de uitnodigingsplanologie. De gemeente bepaalt niet meer wat ergens moet komen, maar geeft enkel aan binnen welke kaders projecten de meeste slagingskansen hebben. Het is vervolgens aan de burger en/of ondernemer om hiermee aan de slag te gaan. De visie dient als: Inspiratie voor ondernemers, bestuurders en inwoners. Richtinggevend kader voor het toekomstig gemeentelijk ruimtelijk ordeningsbeleid. Toetsingskader voor individuele verzoeken en initiatieven die niet passen binnen de bestemmingsplannen.

blad 20 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Input voor overleg met de Provincie en de regio over de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. Basis voor kostenverhaal (grondexploitatie-instrument. Naast het ruimtelijke beleid heeft ook het verkeers-, milieu-, natuur- en waterbeleid een plek gekregen in deze visie. Daarnaast is gezocht naar raakvlakken met het sociale beleid (o.a. gezondheid, zorg en sport) bij de inrichting en ontwikkeling van de ruimte in de gemeente Oisterwijk. En dat is in lijn met de omgevingswet, waarin thema’s als gezondheid en leefbaarheid steeds meer centraal komen te staan. Per gebied heeft de gemeente Oisterwijk thema’s, waarden en ambities uitgelegd. Het plangebied valt onder Moergestel. Voor Moergestel is wonen één van de belangrijke thema’s. In Moergestel komen alle soorten gebieden en functies (centrum, lintbebouwing, woongebieden, bedrijventerreinen, sportvoorzieningen, zorgfuncties) voor. De oude lintbebouwing is nog goed zichtbaar en herkenbaar. Daarnaast is de aanwezigheid van de kerkpaadjes een kwaliteit. Ook het centrale St. Jansplein met de kerk is een karakteristieke plek in het dorp. De kern in ingebed in het groen en kent een dorpse sfeer. De ambities die voor Moergestel gelden zijn gezonde wijken, goed bereikbaar met de fiets voorop en Oisterwijks wonen. Gezonde wijken De gemeente is ervan overtuigd dat allerlei vraagstukken in de wijk kunnen samenkomen.

Voor het betrekken van bewoners, het vormgeven aan de veranderingen in de samenleving en het voorkomen en oplossen van gezondheidsproblemen is de directe leefomgeving van bewoners een heel relevant schaalniveau. De gemeente gaat daarom meer accent leggen op de behoeften in wijken en de rol die bewoners daarin zelf kunnen en willen hebben. De wijk komt in het gemeentelijk beleid en de activiteiten meer centraal te staan. En in een gezonde wijk staat de gezondheid van bewoners voorop. De gemeente streeft naar een evenwichtige opbouw van de samenleving. Woningbouwprojecten die bijdragen aan het langer zelfstandig wonen in de ‘eigen’ wijk of woningen voor specifieke doelgroepen worden ondersteund, mits ze passen in het woningbouwprogramma van de gemeente. Er komt meer aandacht voor een gezonde levensstijl in de vorm van bewegen, spelen en sporten en meer aandacht voor een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag. Groen in de wijk is belangrijk voor sport, spel en bewegen en draagt zo indirect bij aan de gezondheid van bewoners. Door groen anders in te zetten (zoals voor ecologie, voedselproductie, sport) kan het bijdragen aan meer betrokkenheid, sociale contacten of bewustwording van specifieke thema’s als duurzaamheid of gezond voedsel. Veel sociale problematiek speelt zich af achter de ‘voordeur’.

Hoewel de gemeente en sociale partners daar een rol in hebben, is de directe omgeving ook van groot belang. Een sterke sociale cohesie en een specifiek aanbod aan voorzieningen of activiteiten maakt het laagdrempeliger om weer aansluiting te vinden in de samenleving. Goed bereikbaar met de fiets voorop De gemeente zet zich in voor comfortabele verbindingen van Oisterwijk en Moergestel naar buiten. Tegelijk wil de gemeente zich verder ontwikkelen als fietsgemeente en zet het binnen de kernen en het landschap veiligheid en een gezond leefmilieu voorop. Meer dan voorheen wil de gemeente dat ook laten zien. Ze faciliteert voorzieningen, die het fietsgebruik bevorderen, zoals brede en comfortabele fietspaden, betere voorrangssituaties voor fietsers en goede fietsparkeer-voorzieningen. Daarnaast wil de gemeente initiatieven stimuleren, die het autogebruik verminderen zonder de bereikbaarheid te benadelen. blad 21 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Oisterwijks wonen Het woningaanbod in de gemeente Oisterwijk heeft een bijzondere en onderscheidende samenstelling, er is veel groen en de wijken stralen die kwaliteit over het algemeen ook uit. De gemeente wil deze woonkwaliteit in de toekomst vasthouden. Door te sturen op type bebouwing en behoud van groen blijft de dorpse maat en schaal behouden. Ook blijft de gemeente zo in de toekomst de negatieve effecten van de klimaatverandering voor. Als ‘gezonde’ gemeente is het voorkomen van hittestress, ook op kleine schaal, belangrijk. Om het buitengebied te sparen en geen ‘rotte plekken’ in de kern te krijgen gaat inbreiding met nieuwe woningen voor uitbreiding. Mocht de gemeente op termijn toch uitbreidingsruimte nodig hebben, dan kiest de gemeente voor onderscheidende plekken. Relevantievoor het plangebied Met voorliggend plan wordt een gedifferentieerd woningbouwprogramma van grondgebonden typologieën (aaneengebouwd, vrijstaand, twee aaneen) en gestapelde woningen gerealiseerd. De woningen sluiten voor wat betreft beeldkwaliteit aan op de sfeer en architectuur die kenmerkend is in Moergestel. Met de realisatie van maximaal 220 woningen worden verschillende doelgroepen bediend. De ontwikkeling levert een bijdrage aan de woningopgave in Moergestel. De woonclusters aan de buitenrand bestaan uit grondgebonden rijwoningen, tweekappers en vrije kavels.

In het centrale gebied worden ook woningen voor starters en senioren gerealiseerd aan een brink. Deze ontwikkeling draagt bij aan het langer zelfstandig wonen van mensen binnen eigen dorp. De wijk focust zich dus op verschillende doelgroepen, maar er is speciale aandacht voor kinderen. Er komen groene binnentuinen en speelvriendelijke groene straten. Groen in de wijk is belangrijk voor sport, spel en bewegen en draagt zo indirect bij aan de gezondheid van bewoners. Door groen anders in te zetten (zoals voor ecologie, voedselproductie, sport) kan het bijdragen aan meer betrokkenheid, sociale contacten of bewustwording van specifieke thema’s als duurzaamheid of gezond voedsel. Voorgenomen ontwikkeling levert een mooie bijdrage aan de ambitie ‘gezonde wijken’ uit de omgevingsvisie. Daarnaast draagt de ontwikkeling bij aan de ambitie ‘goed bereikbaar met de fiets voorop’ door de realisatie van fiets- en voetgangersverbindingen naar het centrum van het dorp. De ontwikkeling is in lijn is met de Omgevingsvisie Oisterwijk.

3.3.2

Koersdocument Oostfllank De Oostflank is het landschap (en de kernen zelf) tussen Berkel-Enschot, Biezenmortel, Haaren, Heukelom, Moergestel, Oisterwijk, en Udenhout. De gemeente Oisterwijk en de gemeente Tilburg staan samen voor de uitdaging om koers te bepalen voor dit gebied, zodat het zich in de periode tot 2040 verder kan ontwikkelen tot een gebied met sterke natuur, passende mobiliteit, voldoende woningen en een sterke lokale economie. Gemeente Tilburg en gemeente Oisterwijk zijn zich ervan bewust dat niet alles overal kan. Daarom heeft verdieping plaatsgevonden in de kwaliteiten en kansen van het gebied. Het koersdocument is vastgesteld in mei 2024. In dit document zijn de gezamenlijke ambities bepaald, maar worden ook prioriteiten gesteld. Het koersdocument is opgesteld vanuit een integrale aanpak, een brede blik waarbij alle ruimtelijke uitdagingen met elkaar verbonden zijn. In het koersdocument wordt richting gegeven aan de integrale gebiedsontwikkeling die nodig is om dit gebied op een kwalitatieve manier te ontwikkelen, zodat zo goed mogelijk wordt voorzien in de behoeften van de samenleving op deze plek. De opgaven voor de Oostflank zijn omvangrijk en divers. Met de zogenaamde ‘lagenbenadering’ wordt ordening aangebracht. Dat betekent dat de onderste laag van

blad 22 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

natuur, water, bodem en cultuurhistorie voorwaarden stelt aan het grondgebruik en de infrastructuur. Er worden drie lagen onderscheiden: 1.

2.

3.

De onderste laag is de fysieke ondergrond (bodem, water, biotisch systeem, cultuurhistorie enz.). Deze laag heeft een lange ontstaansgeschiedenis en is kwetsbaar. Grote veranderingen en herstel vergen al gauw meer dan een eeuw en sommige waarden zijn onvervangbaar. De middelste laag is de netwerklaag. Deze laag bevat netwerken van infrastructuur, met onder meer wegen, spoorlijnen, energie en waterwegen. Deze laag is veranderlijker dan de onderste laag, maar wordt wel gekenmerkt door hoge aanloopkosten en lange aanlooptijden. Belangrijke veranderingen duren 20 tot 80 jaar. De bovenste laag is de occupatielaag (de gebruikslaag). Bij deze laag gaat het om menselijke activiteiten als wonen, werken en recreëren – en de fysieke neerslag daarvan. Deze laag kenmerkt zich door een relatief hoge veranderingssnelheid.

Relevantievoor het plangebied Op onderstaande afbeelding is een uitsnede van de koerskaart weergegeven. Het plangebied is aangeduid als 'ontwikkelingsgebied wonen' en 'groene afronding dorpen'. Door de groene uitstraling van de toekomstige woonwijk is voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming met de koerskaart uit het Koerdocument Oostflank.

Figuur 3.1: Uitsnede koerskaart Gemeente Oisterwijk wil de relatie tussen Moergestel, het beekdal van de Reusel, kasteel Nieuwenhof en de bossen van het Galgeven versterken, zie figuur 3.2. De toekomstige gebiedsontwikkelingen kunnen de relatie van het dorp en deze structuren versterken. De toekomstige woonwijk Heiligeboom is een uitbreidingslocatie die als definitieve natuurinclusieve en groene dorpsrand fungeert. De groene uitstraling zorgt voor verbinding. Het plangebied bestond vroeger uit een akkerlandschap met houtwallen, erven, bosschages en kleine akkers. Dit zorgde voor een kleinschalig landschap met onregelmatige patronen. Deze structuur is in de huidige situatie niet terug te zien, maar is wel gebruikt voor het ontwerp van de toekomstige wijk. Met deze inrichting van het plangebied wordt de blad 23 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

landschappelijke structuur van het gebied hersteld.

Figuur 3.2: Visiekaart Moergestel uit Koersdocument Oostflank, mei 2024

3.3.3

Woonzorgvisie Oisterwijk 2022 - 2027 De Woonzorgvisie gemeente Oisterwijk 2022-2027 is opgesteld in april 2022. Aan de hand van zes speerpunten geeft de visie richting aan kansen voor de woningbouw in Oisterwijk voor de komende vijf jaar. De woonzorgvisie is opgesteld vanuit de woningbouwopgave en integraal benaderd vanuit een bredere thematiek, waarbij zorgwonen een belangrijk uitgangspunt is geweest. De zes speerpunten zijn: 1.

2.

3.

4.

5.

blad 24 van 65

Meer woningen bouwen, op natuur-inclusieve wijze; De komende tien jaar worden 1.500 woningen in het betaalbare segment gebouwd, gericht op lokale behoefte en vestigers. Nieuwbouw is betaalbaar en gericht op doorstroming; 75% van de nieuwbouw is betaalbaar (sociale huur, middeldure huur, koopwoningen < NHG grens) en gericht op woningzoekenden met een laag- en middeninkomen. Er wordt gestreefd naar 35% sociale woningbouw (huur en koop) binnen de nieuwbouwopgave. De belangrijkste doelgroepen waarvoor gebouwd moet worden zijn starters en senioren. Woningen van duurzame kwaliteit; In 2030 zijn 2.800 bestaande woningen van aardgas overgestapt op een duurzame energiebron. Daarnaast wordt bewustwording gecreëerd bij woningeigenaren over het levensloopbestendiger maken van bestaande woningen. Plek bieden aan bijzondere doelgroepen; De huisvestingsmogelijkheden voor mensen uit ‘bijzondere doelgroepen’ wordt uitgebreid. Er moet voldoende huisvestingsmogelijkheid zijn voor arbeidsmigranten. Prettig wonen voor mensen met een zorgvraag; Het aanbod geclusterde woningen voor ouderen (+350 tot 2030) en de mogelijkheden om mantelzorg te bieden moeten worden vergroot. Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

6.

Gemixte, groene wijken voor een inclusieve samenleving. De gemeente streeft naar het creëren van wijken die uitnodigen om te bewegen en om andere buurtbewoners te ontmoeten. Een inclusieve samenleving is gebaat bij een gevarieerde bevolkingssamenstelling. Daarom streven we naar gemixte wijken.

Relevantievoor het plangebied De beoogde ontwikkeling voorziet in de realisatie van een nieuwe woonwijk ten oosten van de kern Moergestel. Het plan voldoet aan de zes speerpunten uit de woonzorgvisie: 1.

Met dit plan wordt voorzien in meer woningen in de gemeente. Het plan voorziet in maximaal 220 woningen. 2. De toekomstige woningen zijn betaalbaar en gericht op doorstroming. 35% van de ontwikkeling valt in de categorie ‘sociale woningbouw’ en daarnaast worden grondgebonden rijwoningen, tweekappers en vrije kavels gerealiseerd. 3. De toekomstige woningen worden aardgasloos opgeleverd. 4. Het plan voorziet in een mix aan woningtypen voor diverse doelgroepen. Door de mix aan woningtypen zijn de woningen geschikt voor verschillende doelgroepen, waaronder starters en senioren. 5. In het midden van het plangebied worden woningen gerealiseerd voor senioren aan een brink. Deze woningen dragen bij aan het prettig wonen voor mensen met een zorgvraag. Deze ontwikkeling draagt bij aan het langer zelfstandig wonen van mensen binnen eigen dorp. 6. De toekomstige wijk focust zich dus op verschillende doelgroepen, maar er is speciale aandacht voor kinderen. Er komen groene binnentuinen en speelvriendelijke groene straten. Groen in de wijk is belangrijk voor sport, spel en bewegen en draagt zo indirect bij aan de gezondheid van bewoners. De ontwikkeling is in lijn is met de Woonzorgvisie Oisterwijk 2022-2027.

blad 25 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

blad 26 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

Hoofdstuk 4

4.1

Milieuhygiënische en planologische aspecten

Inleiding Er bestaat een duidelijke relatie tussen milieubeleid, landschap en ruimtelijke ordening. Bij iedere ruimtelijke ontwikkeling dient inzichtelijk gemaakt te worden of er vanuit milieuhygiënisch oogpunt belemmeringen en/of beperkingen aanwezig zijn voor de beoogde ontwikkeling. De milieukwaliteit vormt dan ook een belangrijke afweging bij de ontwikkeling van ruimtelijke functies. In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de milieuhygiënische en overige planologische aspecten. De eventuele onderzoeksrapportages zijn separate bijlagen bij de toelichting. In deze toelichting zijn de samenvattingen en conclusies opgenomen.

4.2

M.e.r.-beoordeling Algemeen Een milieueffectrapportage (MER), en de bijbehorende procedure (m.e.r.), is een hulpmiddel om de belangen van het milieu volwaardig te betrekken bij de besluitvorming omtrent plannen en projecten. Het gaat hierbij wel enkel om plannen en projecten die kunnen leiden tot initiatieven waarmee het milieu mogelijk nadelig kan worden beïnvloed. Als uitgangspunt geldt voor plannen, waaronder wijzigingsplannen en bestemmingsplannen, onderstaande criteria om te beoordelen of een MER noodzakelijk is: Plannen die kaderstellend zijn voor toekomstige m.e.r.- (beoordelings)plichtige besluiten; Plannen waarvoor een passende beoordeling nodig is in verband met een mogelijk significant negatief effect op Natura 2000 gebieden. Een plan is kaderstellend voor een toekomstig m.e.r.- (beoordelings)plichtig besluit indien er sprake is van een overschrijding van de grenswaarden uit de C- of D-lijst van het Besluit m.e.r. Onder de grenzen uit de C- en D-lijst van het Besluit m.e.r. geldt nog wel de plicht om een ‘vormvrije m.e.r.-beoordeling’ uit te voeren. Dit houdt in dat er bekeken moet worden of er bij het initiatief sprake is van dusdanig bijzondere omstandigheden of milieueffecten dat er toch een MER moet worden opgesteld. Hierbij wordt gekeken naar de selectiecriteria uit bijlage III bij de m.e.r.-richtlijn (2011/92/EU), welke o.a.

de omvang van het project, de cumulatie met andere projecten en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen betreffen. Deze zaken zijn uitgebreid onderzocht in het kader van onderhavige toelichting, tezamen met alle andere milieuhygiënische en planologische aspecten. Hieruit zijn geen bezwaren gebleken, waaruit bovendien geconcludeerd kan worden dat er geen noodzaak is tot het opstellen van een MER. Toetsing en conclusie Voorafgaand aan de terinzagelegging van onderhavig bestemmingsplan, is een vormvrije m.e.r.-beoordeling uitgevoerd om na te gaan of het planvoornemen mogelijk tot significant negatieve milieueffecten zou kunnen leiden. De vormvrije m.e.r.-beoordeling is als Bijlage 3 toegevoegd. Uit de vormvrije m.e.r.-beoordeling zijn geen bezwaren gebleken, waaruit geconcludeerd is dat er geen noodzaak is tot het opstellen van een MER.

blad 27 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

4.3

Verkeer en parkeren Algemeen Bij ruimtelijke plannen moet worden aangetoond dat de ontwikkeling geen negatieve gevolgen heeft voor de verkeer- en parkeersituatie ter plaatse. De gemeente Oisterwijk beschikt over Beleidsregels Parkeernomen gemeente Oisterwijk 2024 . Deze beleidsregels (8 juni 2024) bieden een toetsingskader voor het bepalen van de parkeerbehoefte van ruimtelijke plannen en ontwikkelingen in de gemeente Oisterwijk om daarmee de bereikbaarheid en leefbaarheid te waarborgen. Met behulp van dit toetsingskader moet worden voorkomen dat als gevolg van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen parkeerproblemen in de openbare ruimte ontstaan. Toetsing Door Antea Group is een onderzoek naar verkeer en parkeren uitgevoerd. Dit onderzoek is als Bijlage 4 bijgevoegd. Parkeerbehoefte De parkeerkencijfers maken onderscheid in stedelijkheidsgraad. De beoogde ontwikkeling bevindt zich in de wijk "verspreide huizen oosten en zuiden Moergestel" en valt onder 'niet stedelijk' op basis van de demografische kencijfers per gemeente van het CBS. Daarnaast zijn de parkeernormen onderverdeeld in 'centrum', 'schil', 'rest bebouwde kom' en alles buiten de bebouwde kom is 'buitengebied'. Op basis van de Beleidsregels Parkeernormen gemeente Oisterwijk 2024 is bepaald dat het plangebied onder de categorie 'rest bebouwde kom' valt.

De parkeernormen worden daarnaast bepaald aan de hand van het type woning. In tabel 2 is de parkeerbehoefte per woningtype weergegeven op basis van de parkeernormen uit de Beleidsregels Parkeernormen gemeente Oisterwijk 2024. Deze normen zijn inclusief het aandeel bezoekersparkeren, á 0,3 parkeerplaats per woning. Tabel 4.1 Toekomstige parkeerbehoefte plangebied

Op basis van de gemeentelijke parkeernormen bedraagt de totale verwachte parkeerbehoefte 362 parkeerplaatsen, inclusief 66 parkeerplaatsen voor bezoekers. Verkeersgeneratie De nieuwe woningen in het plangebied leiden tot extra dagelijkse verkeersbewegingen. In het blad 28 van 65

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan Heiligeboom, Moergestel Gemeente Oisterwijk Projectnummer 0479561

beleidsdocument ‘Nota Parkeernormen 2016’ zijn geen verkeersgeneratienormen opgenomen. Voor het berekenen van de verkeersgeneratie per woning per etmaal is gebruik gemaakt van de kencijfers van de CROW-publicatie 381 'Toekomstbestendig parkeren' uit 2018. Hierbij is uitgegaan dat het plangebied zich in de ‘rest bebouwde kom’ van een ‘weinig stedelijk’ gebied bevindt. Het plangebied genereert in de huidige situatie geen verkeer, doordat zich geen verkeersaantrekkende functies in het plangebied bevinden. Op basis van de berekening ligt de verkeersgeneratie van het plangebied (afgerond) tussen de 1.328 en 1.504 motorvoertuigenbewegingen (mvt) per weekdag. Om de verkeersgeneratie per werkdag te berekenen dient de verkeersgeneratie met de factor 1,11 vermenigvuldigd te worden. De maximale verkeersgeneratie per werkdag bedraagt (afgerond) 1.669 mvt. Moergestel is gelegen aan de A58 en is over het algemeen meer georiënteerd op de auto dan op het openbaar vervoer, onder meer doordat het geen treinstation heeft en het qua openbaar vervoer is aangewezen op buslijn 141 (frequentie van 2 keer per uur per richting). Echter is Moergestel wel gelegen op fietsafstand van Tilburg en (station) Oisterwijk, waardoor het hanteren van een maximale verkeersgeneratie (worst-case scenario) geen juiste afspiegeling van de werkelijkheid weergeeft.

Om bovenstaande redenen is in dit onderzoek uitgegaan van een bovengemiddelde verkeersgeneratie. Deze is hoger dan het gemiddelde, maar komt nog niet in de buurt van de maximale verkeersgeneratie. Dit betekent dat de totale verkeersgeneratie per werkdag circa 1.600 motorvoertuigbewegingen bedraagt. Met dit aantal is vervolgens ook gerekend in de berekeningen voor de verkeersafwikkeling op de huidige ontsluitingsstructuur. Dit aantal (1.600 motorvoertuigen per werkdagetmaal) komt overeen met het Verkeersonderzoek onderzoek Rondweg Moergestel d.d 26 juni 2024, uitgevoerd door Sweco, deze is als Bijlage 5 toegevoegd. Tabel 4.2 Toekomstige verkeersgeneratie plangebied o.b.v. kencijfers CROW publicatie 381