Bijlage 2 - Accountantsverslag 2025 getekend

Accountantsverslag Gemeente Oisterwijk Boekjaar 2025

Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Oisterwijk De Lind 44 5061 HZ Oisterwijk Onderwerp: Kenmerk: Datum:

Accountantsverslag 2025 Concept 2 juli 2026

Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Oisterwijk, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 28 augustus 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder Financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij hebben u op 2 juli 2026 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V.

drs. B. (Barry) Smeenk RA Extern accountant

pagina | 2

Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Belangrijke bevindingen 4. Financiële positie 5. Bevindingen interne beheersing 6. Overige onderwerpen 7. Bijlagen

pagina | 3

1. Bestuurlijke samenvatting

pagina pagina| 4| 4

Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden

pagina | 5

Bestuurlijke samenvatting Wij hebben u op 2 juli 2026 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025.

Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2025. Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften. Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een beperkt aantal ongecorrigeerde controleverschillen: • Fouten: er is sprake van € 350.000 fouten (voordeel). Deze hebben voor het boekjaar 2025 betrekking tot het sociaal domein en de overlopende posten. Tevens dienen we het effect van de ongecorrigeerde verschillen van vorig boekjaar te evalueren. • Onzekerheden: We hebben geen onzekerheden geconstateerd in de controle. Het totaal van fouten en onzekerheden bedraagt € 350.000, dit blijft binnen de goedkeuringstolerantie ter hoogte van € 2.247.500. Het college heeft een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en heeft daarin opgenomen dat de baten en lasten en balansmutaties 2025 voor een bedrag van € 4.785.000 niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. De belangrijke bevindingen betreffen: • Voorwaardencriterium: er is sprake van € 58.000 onrechtmatigheden met betrekking tot het naleven van de EU-aanbestedingsrichtlijnen. •

Begrotingscriterium: er is sprake van € 624.000 onrechtmatigheden als gevolg van overschrijdingen van de lasten in programma Dienstverlenend, € 238.000 overschrijdingen van kredieten en € 3.865.000 inzake de overige afwijkingen. Hiervan is een bedrag ter hoogte van € 4.442.000 acceptabel.

Uit onze controle zijn geen bevindingen geconstateerd. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wel resteren er een aantal bevindingen met betrekking tot de gerelateerde balansposten. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van Oisterwijk voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

pagina | 6

Bestuurlijke samenvatting Het boekjaar 2025 sluit met een financieel resultaat van € 5,42 miljoen (voordelig). De totale vermogenspositie van de gemeente Oisterwijk bedraagt € 34,4 miljoen (2024: € 30,5 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 31% (2024: 30%). De vermogenspositie is dan ook toereikend te noemen. Het college concludeert in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit toereikend is. De weerstandscapaciteit is van voldoende omvang om de risico’s te kunnen opvangen. Vanaf 2028 dreigt echter een tekort door de korting op het Gemeentefonds, wat de komende jaren strategische keuzes blijft eisen. De gemeente Oisterwijk verwacht in haar meerjarenbegroting een dekkende begroting. We bevelen aan om, zoals de organisatie gewend is, afwijkingen in incidentele en structurele resultaten te analyseren en tijdig maatregelen te nemen om toekomstige tekorten te voorkomen.

Onze belangrijkste bevindingen (hoofdstuk 3) hebben met name betrekking op materiële schattingsposten in de jaarrekening, waarbij de waardering in belangrijke mate afhankelijk is van aannames en inschattingen van het management. Dit betreft in het bijzonder de onderhanden werken en de voorzieningen, gezien de inherente schattingsonzekerheid en de impact hiervan op het resultaat en vermogen. Daarnaast hebben onze bevindingen betrekking op de juistheid en volledigheid van de verplichtingen en de SiSa-regelingen, waarbij is vastgesteld dat de lasten niet volledig in de verantwoording waren opgenomen.

De controleaanpak, die gericht is op het eerder uitvoeren van werkzaamheden, biedt een goede basis voor verdere optimalisatie. In 2025 is gebleken dat tijdige en volledige aanlevering van informatie hierbij een belangrijk aandachtspunt blijft, waardoor in latere fasen nog aanvullende opvolging nodig was. De samenwerking en communicatie zijn als constructief en prettig ervaren, wat een stevig fundament vormt voor verdere verbetering in de kwaliteit en snelheid van beantwoording. De oplevering van het balansdossier laat een verbetering zien, hoewel bij aanvang nog niet alle onderdelen volledig beschikbaar waren. Tijdens de eerste beoordeling van de jaarrekening zijn enkele materiële bevindingen geconstateerd en bleek het rechtmatigheidsdossier nog in afronding. Met name binnen het sociaal domein, de schattingsposten (zoals grondexploitaties en voorzieningen), de overlopende posten (waaronder SiSa) en de onderbouwing van de SiSa-bijlage liggen kansen om de kwaliteit en onderlinge aansluiting verder te versterken.

pagina | 7

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

2. Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina| 8| 8 pagina

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

2. Opdracht, scope en uitvoering Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen).

Belangrijke bevindingen

• De jaarrekening. • Bijlagen (SiSa en Overzicht taakvelden). • De overige gegevens.

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

Aangezien hogere wet- en regelgeving andere maatstaven voorschrijven hebben we deze aangehouden. We achter het noodzakelijk dat het college deze hiaten in de interne documenten zo spoedig mogelijk aanpast. Daarnaast vragen we aandacht voor het juist conform wet – en regelgeving toe leiden van besluiten richting de raad.

Met de opdrachtbevestiging van d.d. 28 augustus 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.

Overzicht toleranties Vanaf het boekjaar 2025 is de materialiteit bij de uitvoering van onze controle voor fouten en onzekerheden 2% van de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 29 januari 2026 vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2025. In het vastgestelde controleprotocol is echter een onjuiste basis voor de materialiteit opgenomen. Hier is namelijk opgenomen dat de grens 2% van de totale lasten inclusief dotaties reserves bedraagt. Ook de aanwijzingen voor de accountantscontrole zijn hier nog op basis van de oude grondslagen opgenomen.

Grondslag

Bedrag

Goedkeuringstolerantie fouten en onzekerheden

2% lasten exclusief toevoegingen reserves

€ 2.247.500

Rapporteringstolerantie

5% van de goedkeuringstolerantie

€ 112.375

De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in uw financiële verordening, wijken niet af van de toleranties voor de controle op de getrouwheid. De tolerantie voor de rechtmatigheidsverantwoording mag vanaf boekjaar 2025 maximaal 2% bedragen (vorig jaar nog maximaal 3%). Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties: Grondslag

Bedrag

Goedkeuringstolerantie fouten

2% lasten exclusief toevoegingen reserves

€ 2.247.500

Rapporteringstolerantie

Conform afspraak in de financiële verordening

€ 100.000

pagina | 9

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

2. Opdracht, scope en uitvoering Kernpunten en significante risico’s in de controle

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:

Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Wij merken op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

• Waardering van de grondexploitaties; Belangrijke bevindingen

• Marktconformiteit van de grond- aankopen en -verkopen; • De rechtmatigheidsverantwoording (en de daarbij horende verantwoordelijkheden voor u); • Doorbreking van AO/IB door het management;

Financiële positie

Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. In onze managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de IT-omgeving opgenomen.

• Schattingsposten en veronderstellingen van het management; • Onterechte betalingen waardoor de lasten ten onrechte verantwoord zijn.

Uitkomsten Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

Wij hebben op 2 juli 2026 een goedkeurende verklaring bij de jaarrekening 2025 verstrekt. De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening, behoudens de ongecorrigeerde verschillen zoals opgenomen in bijlage B. De genoemde fouten en onzekerheden blijven binnen de goedkeuringstoleranties.

pagina | 10

Bestuurlijke samenvatting

2. Opdracht, scope en uitvoering Verloop van de opdracht

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Evaluatie en ingezette verbeteringen

Oplevering balansdossier

In het kader van de controleaanpak voor boekjaar 2025 hebben wij ingezet op het eerder uitvoeren van een aantal belangrijke controlewerkzaamheden. Hiermee is beoogd de efficiëntie tijdens de controlefase te verhogen en de piekbelasting richting de afrondende fase te beperken. In de uitvoering hebben wij echter vastgesteld dat de benodigde documentatie op deze eerdere momenten nog niet volledig en in voldoende mate beschikbaar was om de werkzaamheden effectief uit te voeren.

Wij constateren dat de oplevering van het balansdossier is verbeterd ten opzichte van voorgaand jaar. Specificaties sluiten in toenemende mate zichtbaar aan op de onderliggende balansposten, hetgeen de controleerbaarheid ten goede komt.

Als gevolg hiervan heeft deze aangepaste werkwijze in het verslagjaar nog niet geleid tot het beoogde effect op de efficiëntie en voortgang van de controle. In meerdere gevallen was aanvullende opvolging in een latere fase noodzakelijk, waardoor de beoogde versnelling slechts beperkt is gerealiseerd. Voor de komende controle zien wij dit als een belangrijk aandachtspunt. Tijdige en volledige aanlevering van relevante stukken vormt een randvoorwaarde om de voordelen van een meer gespreide controleaanpak daadwerkelijk te benutten. De communicatie gedurende het controleproces is als constructief ervaren en heeft bijgedragen aan een ordelijk verloop van de controle. Tegelijkertijd signaleren wij mogelijkheden tot verdere verbetering, met name ten aanzien van de kwaliteit van de aangeleverde documentatie en de snelheid van beantwoording van openstaande vragen, in het bijzonder na afloop van de controleweken.

Desondanks was het balansdossier bij aanvang van de controle op onderdelen nog niet volledig. Daarnaast zien wij bij enkele posten mogelijkheden om verdere kwaliteitsverbeteringen door te voeren, met name door het verdiepen van de uitgevoerde voorbereidende analyses en het meer consistent en overzichtelijk vastleggen van aansluitingen. Dit zal bijdragen aan een efficiënter controleproces en een verdere reductie van aanvullende vragen gedurende de controle. Voorbeelden hiervan (nietlimitatief) zijn: • Sociaal domein; met name de aansluiting van de VIC (populaties uit Suite) naar de financiële administratie; • Overlopende posten; in het bijzonder in relatie tot de SiSaverantwoordingen; • Aansluitingen met de grondexploitaties; • Rechtmatigheidsdossier; • Materiele opmerkingen initiële jaarrekening. We adviseren u een goede kwaliteitscheck in te bouwen voordat de jaarrekening wordt verstrekt ten behoeve van de controle.

Bijlagen

pagina | 11

Bestuurlijke samenvatting

2. Opdracht, scope en uitvoering Fraude en naleving wet- en regelgeving

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort uit de verplichte rapportage van de accountant over de uitkomsten van onze werkzaamheden met betrekking tot frauderisico’s in de controleverklaring.

Onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit toont het belang aan van een fraudemeldpunt en een klokkenluidersregeling.

Bijlagen

In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude en de naleving van wet- en regelgeving. Op de volgende pagina’s geven wij een nadere toelichting over de verplichting om in onze controleverklaring te rapporteren over fraude.

Frauderisico’s en continuïteit Onze controleverklaring over boekjaar 2025 bevat, gelijk aan voorgaande jaren, een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit.

Frauderisico’s Het college dan wel het management bevindt zich in de positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: • Analyseren en beoordelen van, op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;

pagina | 12

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

2. Opdracht, scope en uitvoering • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties, vaste activa en vorderingen en het toereikend zijn van voorzieningen (specifiek voorziening achterstallig onderhoud wegen en de voorziening APPA). Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten;

corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur etc.). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen.

• Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om;

• Gemeente Oisterwijk heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd om te controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben steekproefsgewijs een deel van deze werkzaamheden gecontroleerd.

• Doornemen van notulen van vergaderingen van het college en de raad. Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.

Corruptie en omkopingsrisico’s Overige onderwerpen

Bijlagen

Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden. De transparantie over marktprijzen is niet in alle gevallen voldoende om te beoordelen en er wordt frequent zaken gedaan met andere

Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:

• Door middel van een steekproef vaststellen of voor inkopen die in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij. • Door middel van een steekproef vaststellen of bij alle materiële grondaankopen en –verkopen door de gemeente vastgestelde procedures in materiële zin zijn gevolgd. • Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn verstrekt. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn beperkte bevindingen voortgekomen ten aanzien van de naleving van de aanbestedingsregelgeving, deze zijn door de organisatie toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

pagina | 13

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

2. Opdracht, scope en uitvoering Continuïteit Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Oisterwijk een sluitende meerjarenbegroting heeft. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. Bij de gemeente Oisterwijk is de financiële positie in de afgelopen jaren verbeterd.

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina | 14

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina | 15

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

Op 16 april 2025 is in het Staatsblad het Besluit van 21 maart 2025 tot wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) gepubliceerd. Als gevolg van de wijzigingen van het BBV en BADO geldt voor de rechtmatigheidsverantwoording vanaf begrotingsjaar 2025 een nieuwe gemaximeerde grens voor fouten en onduidelijkheden samen van 2% op basis van lasten (exclusief dotaties aan reserves). De gemeente Oisterwijk heeft hier op 20 januari 2026 haar financiële verordening op aangepast, hier is echter wel per abuis inclusief dotaties opgenomen. Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens (€ 2.247.500, 2%) worden in de rechtmatigheidsverantwoording benoemd.

Totaal conclusie rechtmatigheid In de tabel hiernaast is een overzicht opgenomen van de door het college geconstateerde rechtmatigheidsfouten. We hebben vastgesteld dat dit overzicht een getrouw beeld geeft. Daarbij merken wij op dat de regelgeving voorschrijft dat alle overschrijdingen van lasten en kredieten als onrechtmatig worden aangemerkt. Afhankelijk van de lokaal vastgestelde spelregels tussen raad en college kunnen deze onrechtmatige overschrijdingen vervolgens als acceptabel of onacceptabel worden beschouwd. De gemeente Oisterwijk heeft deze afspraken vastgelegd in de financiële verordening.

(x € 1.000)

Onrechtmatig

Acceptabel

Saldo

Overschrijdingen lasten programma’s

624

624

-

Overschrijdingen kredieten

238

-

238

Overige begrotingsonrechtmatigheden

3.865

3.818

47

Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium

58

-

58

Bevindingen ten aanzien van het Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium

-

-

-

4.785

4.442

343

Totaal

Het college stelt terecht vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 4.785.000 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 2.247.500. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 4.442.000 terecht aangemerkt als acceptabel op basis van door de raad vastgestelde afspraken.

pagina | 16

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

3. Belangrijke bevindingen Begrotingscriterium

Voorwaardencriterium

U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen, overige begrotingsafwijkingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel).

Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe- en interne regelgeving, zoals opgenomen in het door u vastgestelde normenkader. Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden.

Wij hebben vastgesteld er afwijkingen ten opzichte van de geautoriseerde begroting zijn voor een bedrag van € 4,5 miljoen. Zoals het college heeft toegelicht in de paragraaf rechtmatigheidsverantwoording op pagina 66 van de jaarstukken zijn voor een bedrag van € 4,4 miljoen de overschrijdingen weliswaar onrechtmatig, maar wel acceptabel. Acceptabel houdt in dat deze passen binnen de spelregels, die het college met de raad heeft vastgelegd in de financiële verordening. De overschrijdingen op de kredieten bedragen € 238.000 bij een totaal investeringsniveau van € 12,7 miljoen.

Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk rechtmatig na te leven. De gemeente heeft dit ook onderkend en heeft een spendanalyse uitgevoerd. Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor gemeentelijke overeenkomsten met een inkoopwaarde van in totaal € 58.000 niet de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben de gemeentelijke controlewerkzaamheden inhoudelijk beoordeeld en delen deze conclusie.

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina | 17

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

3. Belangrijke bevindingen Er zijn ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is verbonden. Als deze voorwaarden niet rechtmatig zijn nageleefd dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie BBV betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, de kasgeldlimiet en de naleving van schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is hiervoor dus niet noodzakelijk. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting hieromtrent juist is opgenomen.

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Het college is verantwoordelijk voor effectieve maatregelen om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregelingen te voorkomen. Deze maatregelen maken deel uit van de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Het college heeft over 2025 in formele zin geen Nota misbruik en oneigenlijk gebruik, toekomstig is deze eind 2025 wel vastgesteld. Voor 2025 heeft het college beoordeeld in hoeverre er sprake is van misbruik dan wel oneigenlijk gebruik; hierbij zijn geen aandachtspunten geconstateerd.

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina | 18

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

3. Belangrijke bevindingen Grondexploitaties

Waardering inclusief specifieke projectrisico’s

Ten opzichte van 31 december 2024 is de boekwaarde van de post grondexploitaties gewijzigd van € 4,8 miljoen naar € 5,0 miljoen. De wijziging van de boekwaarde gedurende 2025 is als volgt samen te vatten:

De grondexploitaties van uw gemeente lopen steeds meer richting het einde van hun looptijd, daarmee daalt de boekwaarde ten opzichte van voorgaande jaren.

(x € 1.000)

2025

2024

Boekwaarde per 1 januari

4.793

4.202

Investeringen

990

765

Opbrengsten

-/- 873

-/- 459

68

285

4.978

4.793

Tussentijdse winstneming / Mutatie verliesvoorziening Boekwaarde per 31 december

Bevindingen interne beheersing

Verliesvoorziening De voorziening verlieslatende complexen is ten opzichte van 2024 met € 3,2 miljoen afgenomen. Deze afname wordt met name verklaard door het afsluiten van diverse grondexploitaties in 2025. Ten opzichte van de vorig jaar ingeschatte verliesvoorziening kwam de gemeente € 113.000 te kort. Tussentijdse winstneming De gemeente Oisterwijk heeft over het boekjaar 2025 een winst genomen binnen de winstgevende projecten. Het gaat hier over een winstneming van – na correctie - € 181.500 op project Pannenschuur Buiten. We hebben geconstateerd dat de tussentijdse winstneming voor dit project niet nauwkeurig was bepaald. Deze was onjuist en op € 648.000 ingeschat. Deze correctie is aangepast in de definitieve jaarrekening.

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina | 19

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen De parameters voor de grondexploitaties

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. Parameters

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

MPG 2025

Schatting 2025

MPG 2024

0,3%

0,7%

Disconteringsvoet

2%

2%

Kostenstijging

4%

4% - 5%

Opbrengstenstijging

2%

2% - 5%

Controleverschil

Voorzichtig

Rente

Evenwichtig

Schatting 2024

Optimistisch

Rente De gehanteerde rentevoet voor de berekening van de kapitaallasten is 0,3%. Deze ligt in lijn met de gemeentelijke financieringslasten en de richtlijnen van het BBV. Wij achten deze parameter evenwichtig.

Disconteringsvoet De gemeente hanteert voor het contant maken van toekomstige kasstromen in grondexploitaties een disconteringsvoet die aansluit bij de interne rekenrente conform BBV-richtlijnen. Deze rekenrente bedraagt momenteel 2%. Wij achten deze uitgangspunten realistisch en in lijn met de BBV-voorschriften. Kostenstijging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. De gemeente Oisterwijk heeft voor het prijspeil 2025 rekening gehouden met een inflatie van 4% en houdt voor de komende jaren op basis van marktinformatie ook rekening met een inflatie aflopend van 3,5% in 2026 tot 2% in 2028 en verder. We achten dit een realistisch uitgangspunt. Opbrengstenstijging Gezien de hoogte van de marktprijzen per balansdatum houdt de gemeente Oisterwijk op basis van marktinformatie voor het komende jaar rekening met 2% verhoging van de grondprijs in haar grondexploitaties. Voor 2026 en 2027 wordt met een stijging van 2% (afhankelijk van woningbouw of bedrijventerrein) gerekend en voor 2028 en verder met 2%. We achten dit een realistisch uitgangspunt.

pagina | 20

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen Schattingsonzekerheden grondexploitaties

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

De huidige situatie en de onzekerheid over de toekomstige ontwikkelingen betekent een grote schattingsonzekerheid op de verwachte realisatie van uw complexen. Bij een hoge mate van schattingsonzekerheid is het passend om in de jaarrekening hierover een nadere toelichting op te nemen. Belangrijke elementen hierbij zijn: • Het toelichten van de gehanteerde veronderstellingen. • Een toelichting (impact / scenario’s) over de schattingsonzekerheid.

Financiële positie

Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering, na doorvoering van de controleverschillen aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk.

Bevindingen interne beheersing

De toelichting op de schattingsonzekerheden is ondanks eerdere aanbevelingen nog niet opgenomen in de jaarrekening. We adviseren u voor de inzichtsvereisten de schattingsonzekerheid toereikend voor de gebruiker van de jaarrekening toe te lichten.

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina | 21

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen Schattingsposten in de jaarrekening

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen en licht deze toe in de jaarrekening. Wij hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld en gecontroleerd. De belangrijke schattingen in de jaarrekening betreffen:

Schatting

Beoordeling 2024

Onze zienswijze m.b.t. significante kwalitatieve aspecten en de (mogelijk) kwantitatieve omvang

Waardering van (im)materiële vaste activa

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de (im)materiële vaste activa een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw (im)materiële vaste activa.

De waardering van de langlopende vorderingen

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de langlopende vorderingen een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw langlopende vorderingen.

De waardering van grondexploitaties

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. Voor een uiteenzetting hiervan verwijzen wij naar paragraaf “waardering van de grondexploitaties” van dit accountantsverslag.

De waardering van debiteuren en vorderingen

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de vorderingen een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw vorderingen.

De waardering van de voorzieningen

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de voorziening achterstallig onderhoud wegen een relatief optimistisch uitgangspunt kennen. De gemeente stelt zich op het standpunt dat de recente tegenvallers in reeds uitgevoerde werkzaamheden zich in de resterende, nog uit te voeren onderdelen – die uit de voorziening worden gedekt – slechts in beperkte mate zullen voordoen.

Controleverschil

Bijlagen

Beoordeling 2025

Voorzichtig

Evenwichtig

Optimistisch

pagina | 22

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen Sociaal Domein

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

De gemeente Oisterwijk voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijke onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel

Uitvoerder

Bepaling last boekjaar

Uitkeringen (Participatiewet)

Zelfstandig

Werkelijke lasten

Werkdeel (WSW)

WSD

Vaste bijdrage op basis van de bijdrage beschikbaar gesteld door het Rijk

Jeugdwet

Hart van Brabant

Werkelijke lasten, gebaseerd op schatting per jaareinde.

WMO

Zelf/SIEM

Werkelijke lasten

PGB’s

Sociale verzekeringsb ank

Afrekening op basis van werkelijke lasten

Gezien de bevindingen die gedurende eerdere jaren naar voren zijn gekomen bij Hart van Brabant/Crossroads die hebben geleid tot betalingen zullen we voor 2025 aansluiten bij de vierde prognose van Hart van Brabant/Crossroads in plaats van de derde prognose zoals eerdere jaren gebruikelijk was. Uit deze 4e prognose bleek de afrekening € 138.000 hoger dan verwacht. Dit is niet meer gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening. We constateren dat vanuit de gemeente tussentijds nog in beperkte mate de ontwikkelingen bij Hart van Brabant worden gemonitord. Hoewel de gemeente het proces van toeleiding tot zorg in huis heeft, worden de financiële ontwikkelingen bij Hart van Brabant onvoldoende gemonitord. Vanuit de gemeente wordt Hart van Brabant wel bevraagd op ontwikkelingen, maar de gemeente analyseert de prognoses van Hart van Brabant onvoldoende op basis van eigen registratie van cliënten om zo de betrouwbaarheid hiervan vast te stellen en te anticiperen op bijstelling van prognoses. We adviseren tussentijds een uitgebreide analyse uit te voeren op de prognoses.

Jeugdwet Overige onderwerpen

Bijlagen

In de regio Midden-Brabant zijn de taken aangaande de jeugdzorg gedelegeerd aan de gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant. De kosten aangaande de gemeente worden daarbij door Hart van Brabant doorbelast. De gemeente Oisterwijk verantwoordt deze kosten op basis van de laatst beschikbare inschatting van Hart van Brabant.

pagina | 23

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

3. Belangrijke bevindingen WMO

Verbijzonderde interne controle (VIC)

De gemeente Oisterwijk voert de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) deels zelfstandig uit en deels via de samenwerking SIEM. We hebben vastgesteld dat de gemeente in voldoende mate zelf controles uitvoert op de toeleiding tot zorg, maar voor de prestatielevering nog steunt op de gecontroleerde rapportages van de zorgaanbieders voor WMO exclusief begeleiding. Voor begeleiding wordt gebruik gemaakt van SIEM, waarbij op basis van aantallen een afrekening plaatsvindt.

Op basis van onze werkzaamheden constateren wij dat binnen de verbijzonderde interne controle (VIC) momenteel onvoldoende wordt beoordeeld in hoeverre geconstateerde afwijkingen in steekproeven representatief zijn voor de gehele populatie. Bevindingen die tijdens controles worden vastgesteld, worden in de huidige werkwijze beperkt geëvalueerd en niet systematisch vertaald naar een beoordeling van de mogelijke fout op populatieniveau.

Uit onze controle volgen geen materiële fouten of onzekerheden. Wel constateren we dat de gemeente meer controle moet uitvoeren op de aantallen die ondergebracht zijn bij SIEM om zo meer grip te houden op de lasten.

Wij adviseren de gemeente om de evaluatie van geconstateerde afwijkingen te versterken. Daarbij is het van belang dat afwijkingen expliciet worden betrokken in een bredere, populatiegerichte beoordeling, zodat beter inzicht ontstaat in de mogelijke financiële en rechtmatigheidsrisico’s.

PGB’s

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2025 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en WMO ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de zogenaamde projectiebrief voor gemeente Oisterwijk en blijven onder onze rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. Derhalve heeft de gemeente Oisterwijk aanvullend onderzocht of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn. Uit onze beoordeling van dit onderzoek concluderen we dat de kosten PGB getrouw verantwoord zijn in de jaarrekening 2025.

Daarnaast constateren wij dat de inkopen ongeacht of dit investeringen of reguliere bedrijfskosten zijn, als een massa wordt gezien. Hierdoor worden door de VIC onjuiste controlewerkzaamheden uitgevoerd. Dit heeft geleid tot aanvullende werkzaamheden. Wij adviseren de gemeente om de afbakening tussen bedrijfskosten en investeringen te verduidelijken en de betreffende populaties zorgvuldig te scheiden. Tevens bevelen wij aan om per gecontroleerd item expliciet vast te leggen of sprake is van rechtmatige verwerking, zodat de kwaliteit en herleidbaarheid van de controle wordt verhoogd.

pagina | 24

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

3. Belangrijke bevindingen Materiele vaste activa

Overlopende posten

Wij constateren dat de gemeente Oisterwijk ook in 2025 geen uren van eigen personeel activeert op investeringsprojecten en grondexploitaties. Uren van externe inhuur die direct aan projecten zijn toe te rekenen worden daarentegen wel geactiveerd.

Onder de overlopende posten zijn de nog te betalen bedragen opgenomen. Op basis van onze detailwerkzaamheden op de specificatie hebben wij geconstateerd dat een factuur niet correct is verwerkt in de financiële administratie. Deze factuur had betrekking op een raming, waarbij de oorspronkelijke schatting € 30.000 te laag was opgenomen. Omdat de bevinding voortkomt uit een steekproef moeten we deze fout over de totale massa evalueren. Dit resulteert in een geëxtrapoleerde, ongecorrigeerde fout van € 132.000.

Dit betreft een onderwerp dat reeds in voorgaande jaren onder onze aandacht is gebracht. Wij hebben dit eerder opgenomen in de managementletters en accountantsverslagen. Op grond van de geldende verslaggevingsvoorschriften (BBV) dienen kosten die direct toerekenbaar zijn aan een actief onderdeel te vormen van de vervaardigingsprijs. Dit betekent dat: • salariskosten die direct toerekenbaar zijn aan investeringsprojecten en grondexploitaties geactiveerd dienen te worden; • indirecte personeelskosten, voor zover toerekenbaar aan projecten, als onderdeel van de overhead kunnen worden toegerekend. Door het niet activeren van interne uren ontstaat een onvolledig inzicht in de integrale kostprijs van investeringen en grondexploitaties. Tevens leidt dit tot een verschil in verwerking tussen interne en externe inzet. Wij adviseren het college om de verwerking van personele inzet in lijn te brengen met het BBV en hier structureel invulling aan te geven. Gezien het structurele karakter van deze bevinding achten wij het van belang dat dit aandachtspunt voortvarend wordt opgepakt.

Daarnaast is in de overlopende posten een verplichting opgenomen ter waarde van € 200.000 met betrekking tot de waarborgsom Reebok. Tevens is vastgesteld dat voor deze verplichting een corresponderende vordering is opgenomen. Er is echter geen sprake van een vordering noch een verplichting, aangezien de waarborgsom nog niet is ontvangen. Deze correctie is juist doorgevoerd in de definitieve jaarrekening.

Vorderingen Het Studiegebied KVL-terrein was een grondexploitatie, maar is gezien het eindstadium in 2025 afgesloten. De nog te ontvangen opbrengst, welke al een aantal jaren als vordering open staat (€ 609.000) is definitief overgeboekt naar de vorderingen. Er loopt al enige jaren een discussie over deze vordering, de organisatie is van mening dat deze voldaan zal worden. Op basis van het juridisch memo kunnen we instemmen met dit standpunt, maar vragen wel uw aandacht voor de mogelijke onzekerheden.

De financiële impact van deze werkwijze is ook over 2025 niet materieel en heeft derhalve geen invloed op de strekking van de controleverklaring. Bijlagen

pagina | 25

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

3. Belangrijke bevindingen SiSa regelingen

gestelde voorwaarden, per betaalbare woning waarvan de bouw is gestart een subsidie van € 7.000 ontvangen.

In lijn met onze bevindingen over het voorgaande jaar constateren wij dat het binnen de organisatie nog steeds een uitdaging vormt om de voor de controle benodigde gegevens tijdig en volledig te verzamelen. Dit hangt samen met de mate van spreiding van informatie over verschillende processen en systemen, alsmede de afhankelijkheid van meerdere betrokken afdelingen. Hierdoor verloopt het samenbrengen van de relevante informatie niet in alle gevallen efficiënt en gestructureerd.

In de gemeente Oisterwijk is in 2025 de bouw van 56 betaalbare woningen gestart. Deze realisatie is correct opgenomen in de SiSa-bijlage. De hiermee samenhangende subsidiebate van circa € 392.000 was vanuit voorzichtigheid nog niet verantwoord in de concept-jaarrekening.

Wij constateren dat de SiSa-bijlage gedurende het controleproces meerdere malen is aangepast. Dit duidt erop dat de initiële aanlevering en verantwoording nog niet volledig en in alle opzichten nauwkeurig was. Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

Daarnaast signaleren wij dat de regie vanuit de financiële functie op deze processen nog onvoldoende is geborgd. Het ontbreekt in sommige gevallen aan integraal overzicht en centrale aansturing, waardoor verschillen in werkwijze en kwaliteit van aanleveringen blijven bestaan. Dit leidt tot aanvullende afstemming, vertragingen en een verhoogde werklast gedurende de controle. Wij zien het versterken van de rol van de financiële functie, in combinatie met verdere standaardisatie en structurering van de gegevensverzameling, als een belangrijke randvoorwaarde om te komen tot een meer beheerst, efficiënt en voorspelbaar proces richting de komende controles.

SiSa-regeling J17 Realisatiestimulans Deze nieuwe SiSa-regeling vormt, samen met andere regelingen, een belangrijk financieel instrument om de bouw van betaalbare woningen te stimuleren. Op grond van deze regeling kan de gemeente, onder nader

De commissie BBV heeft op 23 maart 2026 verduidelijkt dat de bijbehorende subsidiebate wel in het boekjaar 2025 dient te worden verantwoord. Deze onvolledigheid is in de definitieve jaarrekening gecorrigeerd door het alsnog opnemen van de bijbehorende vordering en bate.

SiSa-regeling H4 Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025 In de jaarrekening was de SiSa-regeling H4 als vooruitontvangen opgenomen onder de overlopende passiva (€ 186.000). Gedurende onze jaarrekeningcontrole constateerde de gemeente zelf dat er echter ook een voordelige afrekening over voorgaande jaren ontvangen was. Hierdoor is € 206.000 ten gunste van het jaarrekeningresultaat gebracht.

Vrijval SiSa-regeling A8, D14 en D19 Op basis van onze controle van de SiSa-bijlage zijn diverse correcties doorgevoerd. Een aantal van deze correcties hebben een voordelige impact op het resultaat gehad. Met betrekking tot de SiSa-regelingen A8, D14 en D19 is aanvullend een bate verantwoord ter hoogte van € 157.000 verantwoord. Deze correctie is juist doorgevoerd in de jaarrekening.

pagina | 26

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen SiSa-regeling M30 Asielopvang

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

In de jaarrekening is de SiSa-regeling M30 opgenomen als vooruitontvangen bedrag onder de overlopende passiva voor € 112.000. Naar aanleiding van vragen vanuit de controle is vastgesteld dat per balansdatum reeds recht bestond op aanvullende compensatie voor de aantallen opgevangen asielzoekers boven de landelijke norm. De hiermee samenhangende bate bedraagt circa € 490.000. Vanwege het moment waarop dit is geconstateerd, is deze opbrengst niet meer in de jaarrekening verwerkt. De SiSa-bijlage is op dit punt wel aangepast. Het niet verwerken van de aanvullende compensatie is als ongecorrigeerd controleverschil in de controle meegenomen.

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina | 27

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

3. Belangrijke bevindingen Voorziening pensioenaanspraken politieke ambtsdragers (APPA) Vanaf 1 januari 2028 worden pensioenen van politieke ambtsdragers (o.a. wethouders) overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Uit onderzoek van BZK, VNG, IPO en Unie van Waterschappen blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 januari 2025 gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de huidige voorzieningen. Over de impact op de jaarrekening 2025 heeft de Commissie BBV hierover de volgende uitspraak gepubliceerd: • Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek moeten per 31 december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen aanpassen aan de prognose van het benodigd vermogen (op basis van inkoop Wtp bij ABP). • Gemeenten die niet deelnamen aan het onderzoek moeten hun berekening analoog onderbouwen.

Bevindingen interne beheersing

• De voorziening dient jaarlijks te worden herzien tot het moment van overdracht. • In de jaarrekening moet een toelichting worden opgenomen over schattingsonzekerheden.

Overige onderwerpen

Bijlagen

Gemeente Oisterwijk wel heeft deelgenomen aan het onderzoek. De voorziening per datum: 31-12-2025 bedraagt € 5.618.000 (2024: € 4.907.000) De dotatie wordt hoofdzakelijk verklaard door een aanvullende dotatie van € 0,7 miljoen, omdat het ABP bij de overdracht uitgaat van een dekkingsgraad boven de 100%. De gemeente heeft hierbij een dekkingsgraad van 123,5% gehanteerd, dit betrof het dekkingsgraad per december 2025 en was het meest recente percentage welke bij het opstellen van de jaarrekening beschikbaar was. De uiteindelijke overdrachtswaarde blijft afhankelijk van ontwikkelingen in onder meer rente en dekkingsgraad op het moment van overdracht. De gemeente heeft deze schattingsonzekerheden op dit moment onvoldoende toegelicht in de jaarrekening. Conclusie De gemeente heeft de voorziening pensioenaanspraken politieke ambtsdragers opgenomen in overeenstemming met de uitspraak van de Commissie BBV.

• Eventuele vrijval kan worden toegevoegd aan een bestemmingsreserve om toekomstige dotaties te dekken.

pagina | 28

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen Voorzieningen riolering

Opdracht, scope en uitkomsten

De gemeente Oisterwijk kent twee voorzieningen in het kader van de riolering: • Voorziening beheerplan riolering waaruit 50% van de investeringen worden gedekt, saldo per eind 2025 bedraagt € 1.621.000 (2024: € 1.533.000)

Belangrijke bevindingen

• Voorziening door derden beklemde middelen in zaken riolering, welke een saldo nihil kent, daar afgelopen jaren de heffing niet meer dan kostendekkend was. Voorziening beheerplan riolering

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

We constateerden in de concept jaarrekening dat het college ten opzichte van de begroting en de vastgestelde rioolheffingstarieven € 373.000 aanvullend had gedoteerd aan de voorziening beheerplan riolering. Deze extra dotatie was bepaald op basis van het algehele onderhoudsplan op basis waarvan geconcludeerd was dat het oorspronkelijke spaarcomponent hoger diende te zijn.

Wij adviseren om de systematiek van de dotatie aan de voorziening in lijn te brengen met het vastgestelde onderhoudsplan en de gehanteerde uitgangspunten expliciet te documenteren. Dit draagt bij aan een beter onderbouwde bepaling van de kostendekkendheid en versterkt de transparantie en consistentie in de financiële verantwoording. Door derden beklemde middelen Aanvullend constateren wij dat bij de bepaling van de voorziening riolering en de vaststelling van het tarief voor de rioolheffing de btw op investeringen momenteel niet wordt meegenomen. Deze btw kan echter wel worden betrokken bij de onderbouwing van de kostendekkendheid en daarmee bij de tariefstelling van de rioolheffing. De geldende wet- en regelgeving biedt de mogelijkheid om dit element in het kader van kostendekkendheid in het tarief op te nemen. Uiteindelijk blijft het echter een beleidsmatige keuze van de raad om te bepalen of deze component al dan niet wordt meegenomen in de tariefstelling.

Het is echter niet toegestaan volgens de verslaggevingsregels om extra te doteren aan deze voorziening. Deze voorziening wordt enkel gevoed op basis van het spaarcomponent dat wordt vastgesteld in het riooltarief en dat daadwerkelijk bij de burger in rekening is gebracht. Overige onderwerpen

Bijlagen

Indien de conclusie is dat het spaarcomponent hoger dient te zijn dan dient dit expliciet tot uitdrukking te komen in het door de raad vast te stellen rioolheffingstarief.

pagina | 29

Bestuurlijke samenvatting

3. Belangrijke bevindingen Jaarverslag

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij, in lijn met de Nederlandse Standaard 720, het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Verbonden partijen Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Oisterwijk. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat: • De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen. • Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude. • Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd.

Element jaarverslag

Onze waarneming

Vereisten BBV

Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. Daarnaast zouden de cijfers 2025 van uw verbonden partijen opgenomen dienen te worden, deze zijn echter nog niet in alle gevallen beschikbaar.

Verenigbaar

Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.

Overeenstemming

Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.

Paragrafen

Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau.

Informatiewaarde

De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse van het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.

Fraude

Fraude en de frauderisicoanalyse zijn steeds belangrijker thema's. We adviseren u in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over de actualisatie van uw frauderisicoanalyse.

Hiernaast zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:

Bijlagen

pagina | 30

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Belangrijke bevindingen

3. Belangrijke bevindingen SiSa

WNT verantwoording

Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:

Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2025 geen wijzigingen voorgedaan.

• € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. • 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is.

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

• € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.

De publicatieverplichting voor uitkering wegens beëindiging dienstverband geldt eveneens voor bezoldiging van niettopfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum overschrijdt.

Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.

Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn met de WNT en dat de in de jaarrekening opgenomen WNTverantwoording voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSabijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.

Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisaties c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.

pagina | 31

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

4. Financiële positie

Belangrijke bevindingen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

pagina | 32

Bestuurlijke samenvatting

Ontwikkel ingen in de jaarcijfers Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente

Opdracht, scope en uitkomsten

Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2025 volgens de jaarrekening € 34,4 miljoen.

Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000) Belangrijke bevindingen

Financiële positie

40.000.000 35.000.000 30.000.000 25.000.000 20.000.000 15.000.000 10.000.000 5.000.000 0 -5.000.000

Ter illustratie en aanvullende informatie geven wij u in het hierna opgenomen overzicht de ontwikkeling van het resultaat (“gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten” en “gerealiseerde resultaat”) weer over de jaren 2023 tot en met 2025.

Resultaatontwikkeling 2022-2025 (x € 1.000) 11.960.000 9.960.000 7.960.000 2022

Algemene reserve

2023

2024

2025 5.960.000

Bestemmingsreserve

Gerealiseerd resultaat

3.960.000 1.960.000

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

Van de totale reserves ter hoogte van € 25,8 miljoen is € 13,4 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 1,0 miljoen. Per saldo is gedurende 2025 € 2,3 miljoen gedoteerd aan de bestemmingsreserves. Het gerealiseerde resultaat in 2025 bedraagt € 5,4 miljoen.

Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde resultaat bedraagt afgerond € 5,4 miljoen positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een resultaat van € 4,3 miljoen positief.

-40.000 2023 2024 Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves

2025 Gerealiseerd resultaat

In het samenvattend financieel beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen gegeven. In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Het jaarrekeningresultaat is € 1,1 miljoen voordeliger dan begroot.

pagina | 33

Bestuurlijke samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Financiële positie Het resultaat over 2025 bedraagt € 5,4 miljoen positief en is circa € 1,1 miljoen hoger dan begroot. De afwijkingen worden in belangrijke mate verklaard door incidentele posten en timingverschillen. De belangrijkste bevindingen zijn: - Voordeel op het gemeentefonds € 0,9 miljoen;

Belangrijke bevindingen

- Voordeel op de meerjarenonderhoudsplanning gebouwen € 0,8 miljoen; - Nadeel Sociaal Domein -/- € 0,4 miljoen; - Nadeel voorziening pensioenen wethouders -/- € 0,9 miljoen

Financiële positie

Bevindingen interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlagen

Een groot deel van bovenstaande oorzaken kon niet in een eerder stadium voorzien worden, enkele afwijkingen ons inziens mogelijk wel (bijvoorbeeld binnen het sociaal domein). We adviseren u, in lijn met de aanbevelingen van de commissie BBV om meer aandacht te hebben voor afwijkingen op baten en lasten, niet zijnde begrotingsoverschrijdingen. Doorlopend is het advies de afwijkingen nader te analyseren waarom deze pas bij het opstellen van de jaarrekening inzichtelijk waren, zodat voordelen eerder richting de raad gemeld kunnen worden.

Ontwikkeling financiële resultaten Vanaf 2026 wordt een korting op de uitkering uit het gemeentefonds voorzien. Op basis van de meest recente ramingen van het Rijk ligt het zwaartepunt van deze korting in 2028. Deze ontwikkeling kan leiden tot aanzienlijke financiële druk voor Nederlandse gemeenten en noodzaakt tot het maken van keuzes over het voortzetten van bestaande taken en voorzieningen dan wel het doorvoeren van aanpassingen in het beleid. De gemeente Oisterwijk hanteert momenteel de lijn dat voor de jaren 2026-2029 alle begrotingsjaren sluitend zijn, waarbij de gemeente de solvabiliteit wil laten versterken tot boven de 30% en de schuldquote beperkt wil laten toenemen. Op 16 maart 2026 heeft de Commissie BBV de notitie Structurele baten en lasten gepubliceerd. In deze notitie is vastgelegd dat het surplus van de algemene reserve kan worden ingezet als structurele bate in de begroting. Dit surplus betreft dat deel van de algemene reserve dat niet benodigd is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit).Van dit vrij besteedbare deel kan met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% worden ingezet voor de dekking van structurele lasten, mits de solvabiliteit van de gemeente minimaal 20% bedraagt en blijft.