Bijlage 1 - Jaarstukken 2025 definitief en getekend
Tekst van het document
Inspelen op die ontwikkelingen vraagt om digitalisering, om inzicht, om goede interne processen, om heldere communicatie en om ontwikkeling van vaardigheden en kennis van onze medewerkers. Als gemeentelijke organisatie en binnen het samenwerkingsverband van Equalit en de GHOsamenwerking (Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk), geven we hier dagelijks uitvoering aan. Als gemeente met een beperkte omvang zijn we onvoldoende in staat om zelfstandig in te spelen op een snel veranderende digitale samenleving, waarbinnen ook aspecten van informatieveiligheid en privacy steeds belangrijker worden. Daarom bundelen we kennis, kunde en financiële middelen, zodat we onze organisatie steeds verder meenemen in de digitale toekomst. Onze dienstverlening is hierbij leidend. Binnen het samenwerkingsverband met onze ICT-partner Equalit stelden we een strategische agenda op om samen verder te digitaliseren. Deze agenda helpt ons ook om digitalisering van informatie en processen te realiseren voor een betere dienstverlening en bedrijfsvoering.
63 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
In 2025 hebben we binnen dit samenwerkingsverband een grote eerste stap gezet stap richting een meer moderne en toekomstbestendige digitale werkomgeving voor onze werknemers. In 2026 zetten we deze ontwikkeling verder door en werken we aan stabiliteit en verdere doorontwikkeling van onze digitale werkplek zodat onze medewerkers over de juiste (digitale) gereedschappen beschikken voor een optimale samenwerking. Veiligheid en plaats- en tijdsonafhankelijk werken staat daarbij centraal. Om in de samenwerking volgende stappen te kunnen zetten, onderzoeken we hoe de Equalit samenwerking verder vormgegeven kan worden om ook in de toekomst te kunnen blijven voldoen aan de hoge eisen voor de digitalisering van de gemeentelijke dienstverlening. Binnen het samenwerkingsverband GHO, werkt een datateam voor de drie gemeenten aan het ontwikkelen van het datagedreven werken. Met datakwaliteit op orde geven we inzicht in ontwikkelingen. Deze ondersteunen beleidskeuzes en besluitvorming en dragen daarmee bij aan een betere dienstverlening. In 2025 heeft het datateam stappen gezet in het professionaliseren van de dienstverlening. Daarnaast is een start gemaakt met een datastrategie en zijn diverse informatieproducten ontwikkeld voor verschillende domeinen.
Ook zijn de eerste stappen gezet op het gebied van ketenregie waarmee er meer grip moet komen op de gegevens die door de processen en de applicaties stromen.
Rechtmatigheid De baten en lasten en de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten en ook de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, en ook de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, en ook de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 2.248.000. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV.
Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten en ook de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 4.727.000 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 2.248.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college € 4.442.000 acceptabel op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. Begrotingscriterium
bedragen x 1.000
2% van totale lasten exclusief mutaties reserves
€ 2.248
1A
overschrijding lasten programma's
€ 624
1B
overschrijding investeringskredieten
€ 238
64 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
2
Ongeautoriseerde reservemutaties
€ -
Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging 3
hebben geleid
€ 3.865
Totaal begrotingsonrechtmatigheid
€ 4.727
4
past binnen beleid
€ 4.442
5
resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden
€ 285
Voorwaardencriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed.
€ 58
M&O criterium Geen bevindingen
De begrotingsonrechtmatigheden hebben voor een bedrag van € 238.000 betrekking op overschrijding op de kredieten. Dit betreft met name prijsstijgingen hoger dan toegepaste indexering en onvoorziene uitgaven voor de Brug Heizenschedijk (nadeel € 34k) en Brug 19 Aboomsestraat (nadeel € 54k). Beide kredieten zijn gelijktijdig aanbesteed en in één werk uitgevoerd. De overschrijding op deze kredieten is het gevolg van extra aanpassingen die we op aanwijzing van het Waterschap moesten doen en we maakten extra kosten voor het omleggen van stroom- en gasvoorziening voor Enexis. Bij de Raadsinformatiebrief verwachte afwijkingen 2025, hebben we de overschrijdingen op kredieten niet meegenomen. Volgend jaar zullen we dat wel doen, zodat we uw raad ook tijdig informeren over deze overschrijdingen. De onrechtmatigheid op inkopen heeft betrekking op dieseltanken op de werf. Het contract is afgelopen en moet opnieuw aanbesteed worden. De aanbesteding is inmiddels opgepakt.
65 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Deze paragraaf geeft inzicht in het weerstandsvermogen van de gemeente en de risicobeheersing door de gemeente. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de weerstandscapaciteit die een gemeente heeft om onvoorziene uitgaven, voortvloeiende uit de risico’s, op te vangen. Het is de bedoeling dat de gemeente ook aangeeft hoe zij denkt deze risico’s te beheersen. Voor het kunnen beoordelen van het benodigde (minimale) weerstandsvermogen is het gewenst de aanwezige weerstandscapaciteit te analyseren, in samenhang met de omvang en de achtergronden van de risico’s. Eerst presenteren we de beschikbare weerstandscapaciteit (wat hebben we) en benodigde weerstandscapaciteit (wat is nodig). Vervolgens berekenen we het weerstandsvermogen, waarbij we de verhouding tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit toelichten. Daarna gaan we in op het beleid rondom het risicomanagement en lichten we de onderkende risico’s toe. Tot slot presenteren we de verplichte financiële kengetallen
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van gemeente Oisterwijk bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. De algemene reserve is de graadmeter voor ons weerstandsvermogen. Daarmee moeten we de berekende risico’s afdekken. Stand per 31-12-2025 Algemene reserve voor resultaatbestemming 9.689.113 Algemene bedrijfsreserve grondbedrijf 3.728.049 Nodig voor afdekken risico's grondexploitatie 550.559 Deel bedrijfsreserve beschikbaar voor weerstandscapaciteit 3.177.490 Beschikbare weerstandscapaciteit 12.866.603
Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast, omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 146.397.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Op basis van de risicosimulatie is het weerstandsvermogen berekend: het is voor 90% zeker dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 4.819.081.
66 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. (bedragen x € 1.000)
Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandcapaciteit
€ 12.867 =
= 2,7
€ 4.819
De normtabel is ontwikkeld door Naris in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Waardering
Ratio
A B C D E F
> 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
De ratio valt in klasse A. Dit duidt op een weerstandsvermogen dat uitstekend is. De rapportage over het weerstandsvermogen is een momentopname. Nieuwe projecten, economische ontwikkelingen en investeringsbeslissingen kunnen het risicoprofiel negatief of positief beïnvloeden, waardoor het weerstandsvermogen een andere waardering krijgt.
Beleid over de weerstandscapaciteit en de risico’s In ‘Kadernota Risicomanagement’ worden de doelstellingen en begrippen over het weerstandsvermogen en de risicobeheersing uiteengezet. Er zijn geen landelijke (wettelijke) normen voor de bepaling van de minimale weerstandscapaciteit. Iedere gemeente voor zich bepaalt deze norm. Deze norm staat in relatie tot de risico’s die de gemeente loopt. De gemeente maakt gebruik van de normentabel die is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. We willen risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie.
67 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, moet de relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven. Risico's: Bedrijfsproces Financieel Imago / Politiek Informatie / Strategie Juridisch / Aansprakelijkheid Kennisbank Letsel / Veiligheid Materieel Milieu Personeel / Arbo Product
Weerstandscapaciteit: Algemene reserve Algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf
! ! Weerstandsvermogen
Risicoprofiel Om de risico's van Oisterwijk in kaart te brengen is in samenwerking met de afdelingen een risicoprofiel opgesteld. Uit de inventarisatie vanuit de afdelingen zijn enkele tientallen risico's in beeld gebracht. In het onderstaande overzicht presenteren we alleen de tien risico's met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Risico
Gevolgen
Kans
Maximaal Invloed financieel gevolg
Ondernemers/inwoners dienen
Financieel
30%
€ 6.000.000 34.99%
Financieel
1% € 131.919.000 16.50%
planschadeclaims in bij gemeente omdat zij schade ondervinden van omgevingsplannen, zoals het omgevingsplan Buitengebied. Garantstellingen/ Achtervangovereenkomst Oisterwijk is in 2023 ingestapt als Deelname aan het Publiek aandeelhouder in het Publiek
ontwikkelbedrijf is niet zonder
Ontwikkelbedrijf REKS.
financiële risico's. Het kopen
50%
€ 878.000
van aandelen kost geld en aan elke bedrijfsmatige activiteit kleeft het risico dat er iets misgaat of anders loopt dan vooraf ingeschat. Doordat het POB nog volop in ontwikkeling is, hebben we dit gekwalificeerd als een gemiddeld risico.
68 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
8.74%
Risico
Gevolgen
Kans
Maximaal Invloed financieel gevolg
Hoge inflatie en hoge
Geen sluitende begroting
50%
€ 850.000
8.45%
Voor nadelige plannen is een
30%
€ 1.000.000
5.99%
Financieel
30%
€ 750.000
4.53%
Geen sluitende begroting
30%
750.000
4.47%
energiekosten, die onvoldoende gecompenseerd worden door het Gemeentefonds Risico's grondexploitaties
voorziening gevormd die jaarlijks beoordeeld wordt. Voor de resterende risico's is een risicoreserve grondbedrijf gevormd. Hier staan de conjuncturele risico's opgenomen. Voor een specificatie van de risico's wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid. Inbreuk op privacywetgeving (boete toezichthouder, mediaaandacht, juridische procedures Sociaal domein: Verschillende
€
landelijke akkoorden, waaronder de Hervormingsagenda Jeugd en het Integraal Zorgakkoord (IZA), verplichten gemeenten om de beweging te maken van zorg naar welzijn. We staan daarmee aan de lat voor een hervorming van het totale sociale domein. De eerste jaren loopt deze beweging nog parallel met de huidige kosten voor specialistische inzet vanuit de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. Deze wetten hebben een openeinderegeling, daarmee is het risico dat de kosten hoger uitvallen dan begroot. Daarnaast is er sprake van een regionale inkoop waarbij een bepaalde mate van solidariteit is afgesproken. Het risico is dat het werkelijke gebruik afwijkt van het bedrag wat we als gemeente betalen op basis van de regionale verdeelsleutel.
69 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Risico
Gevolgen
Kans
Maximaal Invloed financieel gevolg
Krapte op de arbeidsmarkt, zowel Moeilijk om dienstverlening op
40% €
500.000
3.98%
20% €
500.000
2.00%
50% €
200.000
1.99%
bij gemeente als bij leveranciers / orde te houden. Sociaal maatschappelijke partners
domein: Moeilijk om zorg op orde te houden. Risico op calamiteiten in de zorg, langere wachttijden, verergering problemen en inzet duurdere zorg.
Weersinvloeden, zoals
Verhoogde kans op
overstromingen en zware
ongevallen, herstel van schade
stormen, die enorme schade aan aan infrastructuur en de infrastructuur kunnen
eventueel extra inkoop
veroorzaken. VerSaaSing van applicaties.
Financieel
Momenteel hebben we nog veel systemen waarbij het netwerkbeheer bij Equalit ligt. Tegenwoordig gaat er steeds meer in de Cloud en daar brengen leveranciers beheerkosten voor in rekening.
Kengetallen Alle gemeenten moeten een tabel met financiële kengetallen opnemen in de begroting en de jaarstukken. Deze cijfers geven de gemeenteraad een globaal inzicht in de verwachte financiële ontwikkelingen in de gemeente. Ook moet er in de jaarstukken een toelichting worden gegeven op de onderlinge verhouding tussen deze kengetallen en wat dat betekent voor de financiële positie van de gemeente. De verplichte kengetallen die in de begrotingjaarstukken moeten staan, zijn: 1A. Netto schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. 1B. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Dit kengetal wordt inclusief en exclusief de doorgeleende gelden berekend omdat bij leningen onzekerheid bestaat of deze allemaal worden terugbetaald. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe lager deze percentages, hoe beter. 2. Solvabiliteit Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.
Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Zelf hanteren we een ondergrens voor het solvabiliteitspercentage van 20%. Per eind 2025 is onze solvabiliteit 31%, waarmee we ruimschoots aan onze doelstelling voldoen. 70 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
3. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. 4. Grondexploitatie De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 10% of hoger wordt beschouwd als kwetsbaar. 5. Belastingcapaciteit Dit cijfer geeft inzicht in hoe de gemeentelijke woonlasten zich verhouden tot het landelijk gemiddelde. Als dit percentage laag ligt, betekent het dat de gemeente mogelijk meer inkomsten uit belastingen zou kunnen verwerven. Of dit wel of niet gebeurt is een beleidskeuze.
1A 1B 2 3 4 5
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsrisico Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
Jaarrekening 2024 40%
46%
Jaarrekening 2025 41%
37%
42%
38%
30% 2,8% 4,3% 110%
23% 1,9 % 2,3% 110%
31% 4,4% 4,3% 97%
Begroting 2025
Toelichting op de kengetallen De schuldquote (nr. 1a en 1b) is lager door lager investeringen dan begroot. Geld voor investeringen lenen wij voor een groot gedeelte bij de bank. De solvabiliteit (nr. 2) neemt toe door het jaarrekeningresultaat 2024 en 2025.
71 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Paragraaf Financiering Deze paragraaf vloeit voort uit bepalingen van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Deze wet beoogt het bevorderen van een solide financiering en kredietwaardigheid van decentrale overheden en het beheersen van financiële risico’s. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat in ieder geval de beleidsvoornemens van het risicobeheer van de financieringsportefeuille genoemd worden in deze paragraaf. Deze financieringsparagraaf is een belangrijk instrument voor het transparant maken, het sturen, het beheersen en het controleren van de financieringsfunctie. Dat geldt zowel voor de begroting als voor de programmarekening, in samenhang met de financiële verordening,
De rentevisie voor de komende vier jaar De wet Financiering decentrale overheden (Fido) beoogt de risico’s die gemeenten lopen bij financiering te beperken. Hiervoor is ons Treasurystatuut van toepassing. Belangrijke elementen zijn:
Kasgeldlimiet Onzekerheid over de toekomstige te betalen rente op de korte termijn brengt een risico met zich mee. In de Wet Fido is een kasgeldlimiet vastgelegd. Daarmee is een grens gesteld aan financiering op korte termijn om het renterisico bij decentrale overheden te beheersen. Dit betekent dat de korte schuld voor gemeenten maximaal 8,5% van het begrotingstotaal mag bedragen. De korte schuld bestaat uit de opgenomen gelden met een oorspronkelijke rente-typische looptijd korter dan één jaar en de schuld in rekening-courant en is bedoeld voor het financieren van lopende uitgaven. (Bedragen x € 1.000)
Begrotingstotaal (totaal lasten) Percentage regeling Kasgeldlimiet
2024
2025
102.390 8,5% 8.703
102.815 8,5% 8.739
Toelichting De kasgeldlimiet voor de gemeente bedraagt € 8.739.000. Bij het opnemen van kasgeldleningen wordt rekening gehouden met deze limiet. We beoordelen periodiek of herfinanciering van onze leningenportefeuille tot de mogelijkheden behoort.
Renterisiconorm Voor de lange termijn wordt de renteonzekerheid uitgedrukt in het renterisico. In de Wet Fido is een renterisiconorm voor decentrale overheden vastgelegd. Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op langlopende schulden (leningen met een looptijd van langer dan één jaar). Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijk opnieuw moeten worden afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten. De renterisiconorm is bepaald op 20% van het begrotingstotaal. Dat wil zeggen dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Hierbij is een minimumbedrag bepaald van € 2,5 miljoen.
(Bedragen x € 1.000)
2025
1. Renteherzieningen 2. Aflossingen
2026
2027
2028
2029
-
-
-
-
-
4.533
7.033
3.533
3.533
3.533
72 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
3. Renterisico (1 + 2) 4a. Begrotingstotaal
4.533
7.033
3.533
3.533
3.533
113.064
107.776
106.494
106.137
105.542
4b. Percentage regeling
-
-
-
-
-
4. Renterisiconorm
22.613
21.553
21.299
21.227
21.108
5a. Ruimte onder renterisiconorm (4 > 3)
18.080
14.431
17.749
17.670
17.555
5b. Overschrijding renterisiconorm (3 > 4)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting In 2025 bleven we binnen de rente-risiconorm. Volgens de huidige prognose zal de gemeente voor de begrotingsjaren 2026 – 2029 ook onder de renterisiconorm blijven.
Visie college Het college onderschrijft het belang van een adequate beheersing van rentekosten, zeker nu de rente het afgelopen jaar opgelopen is. De bepalingen van de wet Fido en het treasurystatuut vormen het uitgangspunt van ons handelen. De rente vormt een redelijk onberekenbare factor en is nauwelijks te sturen. Daarom staan wij op het standpunt dat we optimaal gebruik moeten maken van de mogelijkheden die de wet Fido biedt, uiteraard met inachtneming van de hiervoor genoemde limieten. Meer dan het rentepercentage van een moment is voor ons van belang om de gemiddelde rente in de loop van de jaren zo laag en zo stabiel mogelijk te houden.
Overzicht van opgenomen geldleningen Nr.
1065 1068 1069 1070 1071 1073 1074
Oorspron Omschrijving kelijk bedrag geldlening 12.000.000 Lin. lening NWB 8.500.000 Lin. lening BNG 9.000.000 Lin. lening NWB 15.000.000 Lening BNG 12.000.000 Lening BNG 3.500.000 Lening Haaren BNG 10.000.000 Lening BNG
Start jaar
Loop tijd
Jaar laatste aflossing
Rente %
2013 2018 2018 2019 2020 2016 2022
12 15 15 30 10 10 15
2025 2033 2033 2049 2030 2026 2037
1,914 0,915 0,970 0,180 0,060 1,020 2,464
Totaal langlopende geldleningen
Saldo per Opgenomen 01-01-2025 geld leningen 1.000.000 5.099.999 5.400.000 12.500.000 7.200.000 3.500.000 8.666.666 43.366.665
0
Rente Aflossingen Saldo per kosten 2025 31-12-2025 2025 19.140 46.665 52.380 22.500 4.320 35.700 213.547
1.000.000 566.667 600.000 500.000 1.200.000 0 666.667
0 4.533.332 4.800.000 12.000.000 6.000.000 3.500.000 7.999.999
394.252
4.533.334
38.833.331
73 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Beleidskaders Beleid
Jaar Herziening
Integrale Visie Openbare Ruimte
2023
Kadernota Rood (Wegen, Openbare verlichting, Wegmeubilair, Civieltechnische kunstwerken)
2026
Handboek Openbare Ruimte
2026
Leidraad Toegankelijke Openbare Ruimte Oisterwijk
2026
Programma Groen
2026
Programma Water en Riolering (voorheen V-GRP)
2023
Beheerplan Groen
2026
Beheerplan Rood
2026
Kadernota vastgoed
2025
Nota Rationeel Gebouwenbeheer
2024
Het beleid, zoals in bovenstaande beleidsnota’s opgenomen, wordt geactualiseerd als daar noodzaak is.
Algemeen De voorbereidingen voor het overgaan naar het nieuwe beheersysteem voor de openbare ruimte zijn gestart en voeren we deels samen uit met gemeente Hilvarenbeek. Ook besteedden we het herijken van de beheerdata en uitvoeren van weg- en groeninspecties aan. Deze data en migratie gebruiken we om een nieuwe financiële exploitatie van de openbare ruimte te kunnen aanbieden.
Infrastructuur In 2025 is hard gewerkt aan het inlopen van de achterstand in onderhoud. Voor meer dan 100 straten planden en bereidden we onderhoudswerk in kleine of grotere mate voor. We spraken hierbij af dat we soms ‘meer moeten doen dan repareren’. We willen bereiken dat wat we doen -afhankelijk van de mogelijke maatregel - minimaal 10 en liefst 20 jaar aan vermindering van onderhoud oplevert. In de wijk Langvennen zijn de eerste reparaties afgerond, soms in de vorm van herstraten, soms in de vorm van groot onderhoud zoals aan de Schelf. Ook repareerden en vervingen we veel deklagen van asfaltwegen, zoals Graaf Bernadottelaan, Groot Speijcklaan, Laag Heukelomseweg, Bruggelaar, Hild en Noenes. Openbare verlichting Het vervangen en verduurzamen van onze openbare verlichting is in 2025 begonnen. We vervingen al enkele honderden conventionele lampen (armaturen) voor LED-verlichting en ook bij integrale reconstructies vernieuwden of vervingen we nog eens tientallen armaturen en masten. Deze werkzaamheden lopen door in 2026 en 2027. Civieltechnische kunstwerken Dit jaar voerden we volgens schema ons planmatig onderhoud aan onze civieltechnische kunstwerken uit. In december openden we de nieuwe verkeersbrug over de Reusel aan de Heizenschedijk. De vervanging van de brug aan de Aboomsestraat is gestart en wordt begin 2026 opgeleverd.
Beide bruggen vertoonden ernstige sporen van bezwijking. Het beheerniveau voor onze kunstwerken is op orde.
74 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Groen Het onderhoud van ons groenareaal is uitgevoerd in 2025 op basis van de in 2023 vastgestelde kwaliteitsniveaus: Kwaliteitsniveau A voor de centrumgebieden Kwaliteitsniveau B voor de overige delen van de bebouwde kom Kwaliteitsniveau C voor bosplantsoen en ruig gras In 2025 hebben we de voorbereidingen getroffen voor deze vervangingsopgaven en reconstructies, zodat we vanaf 2026 gericht kunnen starten met de uitvoering.
Riolering en water De huidige rioolstelsels bestaan bij benadering uit: Hoofdriool incl. putten Sloten en duikers Huisaansluitingen Kolken incl. leiding Hoofdgemalen Minigemalen Retentievijvers Infiltratie voorzieningen - kratten Infiltratiekelders
208,6 km 204,1 km 12.500 stuks 14.325 stuks 19 stuks 449 stuks 42 stuks 225 m2 5 stuks
Het onderhoud en beheer hieraan is gewaarborgd volgens het vastgestelde Programma Water en Riolering 2023-2027 (PWR) dat in 2023 door de raad is vastgesteld. Aanbevelingen uit het Basis Rioleringsplan worden doorgevoerd in de voorbereidingen van integraal afgestemde projecten. Om te zorgen voor goede afwatering tijdens perioden van hevige regenval zijn duikers geïnventariseerd waar we verantwoording dragen en waar nodig is gereinigd. In Oostelvoortjes (I) verwachten we de komende jaren op meerdere plaatsen onderhoud aan de riolering. In deze wijk wordt de riolering fasegewijs vervangen; te beginnen met De Looijakker. Uitbreiding van het regenwaterstelsel conform het masterplan Oostelvoortjes wordt hierin meegenomen.
Gebouwen Vastgoedbeleid De gemeente heeft een brede verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van haar vastgoedportefeuille. Deze portefeuille omvat ruim vijftig vastgoedobjecten, onder andere het gemeentekantoor, raadhuis, onderwijsgebouwen, sportfaciliteiten, culturele instellingen en maatschappelijke accommodaties. Goed onderhoud is essentieel voor het waarborgen van veiligheid, functionaliteit, duurzaamheid en kostenefficiëntie.
75 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Doelstellingen Het vastgoedonderhoud is gericht op: - Het waarborgen van de veiligheid en gezondheid van gebruikers. - Het behouden en verbeteren van de technische staat van gebouwen. - Het voldoen aan wettelijke verplichtingen en normen. - Het efficiënt inzetten van middelen op basis van lange termijnplanning. - Het faciliteren van maatschappelijke en bestuurlijke functies. Uitgangspunten Planmatig onderhoud De gemeente werkt met meerjarige onderhoudsplannen (MJOP’s) per object. Deze plannen zijn gebaseerd op inspecties en technische beoordelingen en worden periodiek geactualiseerd. Preventief onderhoud heeft prioriteit om storingen en hoge herstelkosten te voorkomen. Vanaf 2026 werken we met een voorziening voor het meerjarenonderhoudsplan. Daartoe doen we een eerste storting van € 1.200.000 en daarna jaarlijks een vaste storting in de voorziening. De werkelijke onderhoudskosten komen vervolgens ten laste van deze voorziening. Wettelijke kaders Alle onderhoudswerkzaamheden voldoen aan relevante wet- en regelgeving, waaronder het Bouwbesluit, Arbowetgeving, brandveiligheidsvoorschriften en milieuwetgeving. De gemeente borgt dat haar vastgoed voldoet aan actuele eisen op het gebied van veiligheid, toegankelijkheid en energieprestatie.
Toegankelijkheid De gemeente streeft ernaar dat alle gebouwen toegankelijk zijn voor iedereen, inclusief mensen met een fysieke, visuele, auditieve of cognitieve beperking. Bij onderhoud en renovatie wordt expliciet rekening gehouden met toegankelijkheidsnormen, zoals drempelvrije ingangen, automatische deuren, aangepaste sanitaire voorzieningen en duidelijke bewegwijzering. Dit draagt bij aan inclusiviteit en gelijke toegang tot gemeentelijke diensten en voorzieningen. Duurzaamheid Bij renovatie en vervanging wordt, waar mogelijk, gekozen voor energiezuinige en toekomstbestendige oplossingen. Denk aan isolatiemaatregelen, efficiënte installaties en het toepassen van circulaire materialen. Transparantie en verantwoording Het vastgoedbeheer is transparant en controleerbaar. Er wordt gerapporteerd over de staat van het vastgoed, uitgevoerde werkzaamheden en financiële bestedingen. Dit draagt bij aan goed bestuur en publieke verantwoording. Financiële samenvatting gebouwenbeheer Bedragen x € 1.000
Exploitatie Kapitaallasten 0nderhoudskosten Totaal
Realisatie Begroting Realisatie 2024 2025 2025 281 1.616 1.374 3.270
358 1.629 2.101 4.089
620 1.549 1.169 3.338
Verschil 2025 -261 80 932 751
76 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Paragraaf Grondbeleid Inleiding Het voeren van gemeentelijk grondbeleid is geen doel op zich, maar biedt ondersteuning aan verschillende beleidsvelden om ambities en beleidsdoelen te halen. Het grondbeleid vormt een kapstok voor een integrale benadering van deze beleidsvoornemens in gebiedsontwikkelingen. Door het grondbeleid integraal in te zetten wordt de gemeente in staat gesteld het maatschappelijk rendement te halen dat ze wil realiseren door middel van ruimtelijke ontwikkelingen. Naast het maatschappelijke rendement speelt ook het financiële rendement. Het maatschappelijke rendement wordt afgezet tegen het financieel rendement van de ruimtelijke ontwikkeling op de gemeentebegroting. Zo ontstaat een afwegingskader dat het gemeentebestuur in staat stelt om weloverwogen beslissingen te nemen over verschillende ruimtelijke ontwikkelingen. De kaders zijn vastgelegd in de kadernota Grondbeleid. Deze nota is in 2019 vastgesteld door de gemeenteraad. In de kadernota is vastgelegd dat integraliteit en flexibiliteit de uitgangspunten zijn bij het voeren van grondbeleid. Er wordt gestreefd naar een integrale benadering van gebiedsontwikkelingen.
Zoals aangegeven zijn daarbij niet alleen naar de financiële gevolgen van een ontwikkeling van belang, maar wordt nadrukkelijk ook gekeken, naar de maatschappelijke impact, waarbij de beleidsthema’s die raakvlak hebben met deze ontwikkeling integraal worden meegenomen.
Doelstellingen De doelstellingen van het grondbeleid zijn als volgt geformuleerd: Invloed uitoefenen op het ruimtegebruik, opdat op diverse beleidsterreinen van de gemeente een gewenst maatschappelijk rendement gerealiseerd kan worden. Het realiseren van een zo goed mogelijk integraal resultaat in een ruimtelijke ontwikkeling, dat bestaat uit de optimale mix van maatschappelijk en financieel rendement. Een kader scheppen waardoor het gemeentebestuur in staat wordt gesteld om op basis van het integrale resultaat van de ruimtelijke ontwikkeling, keuzes te maken over: 1 De rol die de gemeente zelf wenst aan te nemen om een ontwikkeling gerealiseerd te krijgen. 1 De gewenste maatschappelijke doelen versus de daarmee verband houdende financiële gevolgen voor de gemeente. 1 De verschillende scenario’s om tot ontwikkeling van een locatie/gebied te komen. 1 Eventueel noodzakelijke prioriteringen voor verschillende ontwikkelmogelijkheden. Duidelijkheid verschaffen over processen, spelregels en kaders die de gemeente hanteert in gebiedsontwikkelingen.
77 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Kaders In de kadernota Grondbeleid 2019 is aangegeven dat het grondbeleid: Inzicht geeft in rendement van gebiedsontwikkelingen Grondbeleid geeft inzicht in de gevolgen van een gebiedsontwikkeling. Dit is belangrijk omdat dit inzicht gebruikt kan worden om verschillende scenario’s die mogelijk zijn voor een bepaalde locatie op een goede manier te kunnen beoordelen en om prioriteiten voor een ontwikkeling af te wegen. Grondbeleid geeft een kader voor de verschillende ambities die samen moeten komen in een ontwikkeling door deze met elkaar in verband te brengen en afwegingen daarin mogelijk te maken. Doordat de aanleiding van een ontwikkeling als uitgangspunt wordt genomen, kan voorafgaand aan besluitvorming over een ontwikkeling in beeld worden gebracht welke ambities de gemeente Oisterwijk daadwerkelijk hiermee wil realiseren. Dit stelt de gemeente ook in staat om de juiste vragen te stellen aan partijen die willen ontwikkelen en hierdoor een goed overwogen besluit te kunnen nemen. Situationeel grondbeleid De gemeente Oisterwijk hanteert situationeel grondbeleid. Dit houdt in dat er per gebiedsontwikkeling via een afwegingskader tot een advies wordt gekomen voor een door de gemeente aan te nemen rol. Het doel is om de gemeente op een verantwoorde manier zo soepel mogelijk te laten inspelen op de actuele vraag.
Juridische instrumenten De gemeente wil bij voorkeur resultaten op het gebied van grondaankopen bereiken op minnelijke (vrijwillige) basis. Wanneer dit niet mogelijk blijkt kan de gemeente de publiekrechtelijke instrumenten Wet voorkeursrecht gemeenten en/of de Onteigeningswet inzetten. Kostenverhaal in eigen projecten wordt verrekend door het hanteren van marktconforme verkoopprijzen. Kostenverhaal bij projecten derden wordt bij voorkeur via een anterieure overeenkomst verhaald. Wanneer bij projecten derden niet tot overeenstemming kunnen komen dit alsnog afdwingen door het opnemen van financiële kostenverhaalsregels. Bovenplanse kosten worden verhaald via de Nota kostenverhaal.
Financiële kaders Hanteren van de voorschriften volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Transparant grondbeleid tijdens de planning en control cyclus (PPN, begroting en de jaarrekening). Bepalingen bij gronduitgifte De verkoop/uitgifte van gemeentegrond wordt, waar mogelijk, afgestemd op de gewenste programmering uit het meest actuele woningbehoefteonderzoek (aantallen, soort woningen, planning, doelgroepen). Bij de uitgifte wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de prioritaire maatschappelijke thema’s die genoemd zijn in hoofdstuk 4 van de Kadernota grondbeleid; wonen, duurzaamheid (inclusief groen) en economie. Afhankelijk van de locatie zijn meer/minder thema’s mogelijk. Verder wordt rekening gehouden met demografische factoren en veranderingen in de markt. Bij grondverkoop voor woningen voor bijzondere doelgroepen en/of bedrijven wordt het antispeculatiebeding toegepast (aangegeven in de algemene verkoopvoorwaarden). Het college kan, gemotiveerd, ontheffing hiervoor verlenen. Uiteindelijke bestemming van de grond wordt bepaald door afweging van alle opties en prioriteitstelling. Bij de besluitvorming wordt dit aangegeven. 78 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Grondprijzen De gemeente hanteert bij verkoop/uitgifte van grond op het betreffende beleid afgestemde marktconforme grondprijzen. Deze prijzen zijn opgenomen in de Grondprijsbrief. Elk jaar worden de richtprijzen voor verkoop van diverse categorieëngronden via een raadsinformatiebrief ter kennisname aangeboden aan de raad. In de grondprijsbrief worden richtprijzen aangegeven. Deze richtprijzen zijn door een externe deskundige gewaardeerd. Bij het waarderen van woningbouwkavels is gekozen voor een residuele benadering. Bij het waarderen van overige gronden is veelal gekozen voor de comparatieve benadering. In een beperkt aantal gevallen wordt de kostprijsbenadering gehanteerd. De definitieve grondprijs wordt op basis van een taxatie bepaald. Hiermee wordt op een transparante wijze gegarandeerd dat de grondprijs marktconform is. Voor sociale huurwoningen worden vaste grondprijzen per kavel gehanteerd. De grondprijs voor sociale huurwoningen ligt ongeveer 35% lager dan voor een vergelijkbare sociale koopwoning. De Grondprijsbrief wordt jaarlijks vastgesteld. De in de Grondprijsbrief genoemde prijzen zijn geldig vanaf 1-1 tot en met 31-12. Per 1-1-2026 is een nieuwe Grondprijsbrief vastgesteld.
Risico’s en weerstandsvermogen Voor niet voorzienbare/moeilijk kwantificeerbare risico’s binnen de grondexploitaties wordt, op basis van een jaarlijkse actuele risicoanalyse, de gewenste reserve bepaald. Om de risico’s zoveel mogelijk te beperken worden, waar nodig, beheersmaatregelen genomen. Jaarlijks bij de begroting en jaarrekening kunnen voorstellen gedaan over de hoogte van de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf. Jaarlijks worden risicoanalyses uitgevoerd.
Transparant grondbeleid Het toepassen van de kadernota Grondbeleid van de gemeente Oisterwijk door onder andere: Jaarlijks de grondexploitaties te actualiseren en door de raad vast te laten stellen ten behoeve van de begroting. Verantwoording afleggen over de financiën en voortgang van de grondexploitaties in de paragraaf grondbeleid en in de Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG). Dit is een rapportage waarin informatie wordt gegeven over de financiële voortgang en risico's van grondexploitaties. Het doel van de MPG is om inzicht en overzicht te bieden over alle grondexploitaties. Actuele risico-inventarisatie van de lopende grondexploitaties. Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf wordt telkens bij de jaarrekening hierop afgestemd.
Belangrijkste ontwikkelingen grondexploitaties Zoals aangegeven in de kadernota Grondbeleid worden de grondexploitaties jaarlijks geactualiseerd. Bij de actualisatie wordt gekeken naar wijzingen op de onderdelen kosten en opbrengsten, rente, (woning)programma en de planning. Ook de indexeringen van kosten en opbrengsten wordt meegenomen. Hoe hiermee wordt omgegaan en welke afweging hieraan ten grondslag hebben gelegen is vastgelegd in een afzonderlijk door het college vastgestelde Notitie parameters. De verantwoording is opgenomen in de MPG. De jaarlijkse actualisatie heeft als peildatum 1-1 van het komende jaar. De actualisatie in het kader van de jaarrekening 2025 heeft dus als peildatum 1-12026. Bij de actualisatie wordt teruggekeken waarbij de daadwerkelijke resultaten worden vergeleken met de eerder gemaakte ramingen (back-testing). Daarnaast wordt in een nieuwe raming vooruitgekeken en wordt ingegaan op hetgeen er naar verwachting gerealiseerd gaat worden in de resterende jaren van de verschillende grondexploitaties. De rente is volgens de geldende spelregels van BBV aangepast en de planning van de kosten en opbrengsten is bijgesteld. De waardering vindt plaats op basis van Netto Contante Waarde (NCW). Daarnaast wordt ook de Eindwaarde (EW) aangegeven. Deze waarde laat immers zien wat een ontwikkeling daadwerkelijk heeft gekost.
79 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Onderstaande tabel geeft de resultaten weer uit de Notitie parameters 2026. Deze notitie is gebruikt bij de herziening in het kader van de jaarrekening 2025. In december 2026 zal een Notitie parameters 2027 worden opgesteld. Parameters per 1-1-2026
2026
2027
2028 2029 e.v.
Rente Disconteringsvoet
0,30% 2,00%
0,30%
0,30%
0,30%
Kostenstijging GWW en overige kosten Plankosten Gemiddeld
3,00% 4,00% 3,50%
3,00% 3,00% 3,00%
3,00% 3,00% 3,00%
2,00% 2,00% 2,00%
Grondprijsbrief Grondprijsbrief Grondprijsbrief Grondprijsbrief Grondprijsbrief Grondprijsbrief 2,00%
5,00% 3,00% 3,00% 2,00%
5,00% 3,00% 3,00% 2,00%
2,00% 2,00% 2,00% 2,00%
3,00% 2,00% 3,00%
3,00% 2,00% 3,00%
2,00% 2,00% 2,00%
Opbrengstenstijging Vrije sector Betaalbare koop Sociale koop Middenhuur Sociale huur Bedrijventerrein Overige opbrengsten Gemiddeld
Het resultaat van een aantal grondexploitaties is de afgelopen jaren verslechterd vanwege de indexering van de kosten terwijl de opbrengsten een aantal jaren nagenoeg niet stegen. Sinds 2025 wordt er jaarlijks een Grondprijsbrief vastgesteld. Uitgangspunt is dat de gemeente gronden uitgeeft tegen een marktconforme prijs. De grond uitgifteprijzen zijn per 1-1-2026 geactualiseerd. Op grond van het BBV dient er over een boekjaar van een grondexploitatie winst of verlies genomen te worden. Voor verliesgevende exploitaties worden voorzieningen gevormd, danwel afgeboekt op eindwaarde. De gemeente Oisterwijk kiest voor het vormen van een voorziening.
80 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Belangrijkste wijzigingen per project. Pannenschuur Buiten In Pannenschuur Buiten zijn inmiddels alle zelfbouw kavels van fase I overgedragen aan de kopers en zijn de opbrengsten gegenereerd. De laatste 5 kavels zijn inmiddels verkaveld, maar kunnen nog niet verkocht worden. Dit was tot voor kort niet mogelijk vanwege de aanwezigheid van een agrarisch bedrijf. De eigenaar heeft inmiddels zijn vergunning voor het houden van dieren ingetrokken. Hierdoor wordt het mogelijk om de resterende kavels uit te geven. Hierbij zal worden gekeken of de uitgifte van de kavels in de huidige vorm nog past binnen de veranderende uitgangspunten van deze tijd. Dit zal in 2026 worden opgepakt. Bij de actualisatie is gekeken naar de kosten en de opbrengsten. De kosten zijn geïndexeerd. Er zijn geen grote verschillen in de grondexploitatie. Inmiddels zijn de belemmeringen ten aanzien van het naastgelegen agrarisch bedrijf opgeheven doordat de eigenaar zijn vergunning voor het houden van dieren heeft ingetrokken. Voortgang van het project is in afwachting van de definitieve planvorming van de gemeente. Daarna kunnen de laatste kavels worden uitgegeven. De verschillen ten opzichte van de grondexploitatie per 1-1-2025 en die per 1-1-2026 zijn te verklaren door hogere grondopbrengsten op basis van de Grondprijsbrief 2026. Het resultaat op contante waarde in 2024 bedroeg € 860.743.
Het resultaat op contante waarde 2025 bedraagt € 1.066.583. Op grond van de POC methode moet € 181.520 winst worden genomen.
KVL - Terrein De ontwikkeling van het KVL-terrein is nagenoeg gereed. Er zijn nog twee locaties die ontwikkelt moeten worden. Gasstraat- Ambachtstraat De eerste locatie heeft betrekking op de ontwikkeling van het perceel aan de Gasstraat – Ambachtstraat. De gronden binnen het projectgebied zijn deels eigendom van de gemeente. Voor dit plandeel wordt nog gekeken hoe deze grond tot ontwikkeling gebracht kan worden. Hoewel er het afgelopen jaar intensief is gesproken over deze locatie is er nog geen besluit genomen over de verdere ontwikkeling met woningbouw en/of andere functies. Dit betekent dat de ontwikkeling blijft zoals die in de grondexploitatie is voorzien. Zolang er geen definitieve keuze is gemaakt blijft deze locatie onderdeel van de grondexploitatie KVL. Nijverheidsweg-west De tweede ontwikkellocatie is gelegen aan de Nijverheidsweg-west. Binnen het project worden 27 appartementen door Leystromen ontwikkeld. Het bestemmingsplan is recent onherroepelijk geworden. Er is reeds een overeenkomst met Leystromen gesloten over de ontwikkeling van deze locatie. Door Leystromen wordt in overleg met de gemeente een aanvraag omgevingsvergunning ingediend. De ontwikkeling neemt meer tijd in beslag dan voorzien, omdat partijen in onderling overleg het plan deels hebben aangepast waardoor optimalisaties konden plaatsvinden.
De resterende werkzaamheden zijn geïnventariseerd en conform huidige parameters geraamd. De laatste geactualiseerde grondexploitatie resulteert in een contante waarde van € 5,8 miljoen verlieslatend. Dit is ten opzichte van de grondexploitatie vorig jaar een daling van het tekort met € 0,35 miljoen. Het resultaat op contante waarde is met circa € 345.000 verbeterd naar een negatief resultaat op contante waarde van € 5.898.000. De getroffen verliesvoorziening zal hierdoor met € 345.000 afnemen. Door goed te sturen op de civieltechnische inrichting en plankosten zal dit tekort in de toekomst naar verwachting rond dit bedrag blijven. 81 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
KVL Studiegebied (naast KVL) In 2021 zijn de werkzaamheden in het kader van de herinrichting door de gemeente afgerond en het lag dan ook in de verwachting dat deze grondexploitatie eind 2021 zou worden afgesloten. Bij de geraamde opbrengsten staat nog wel een rekening open van de marktpartij met wie was overeengekomen dat hij over een periode van zes jaar (een deel van) de parkeeropbrengsten zou afdragen aan de gemeente. Tot nu toe heeft de marktpartij zich onttrokken aan haar verplichtingen, met als excuus dat er geen opbrengsten zijn geweest voor het parkeerterrein. De gemeente voert samen met een externe adviseur gesprekken die alsnog moeten leiden tot de volledige invordering van het openstaande bedrag. De grondexploitatie wordt per 31-12-2025 afgesloten. Voor het openstaande bedrag bij de ontwikkelaar zal een voorziening worden gevormd. Het tekort in de grondexploitatie is € 2,2 miljoen negatief.
Locatie de Leye De gemeente Oisterwijk wil op de locatie van het voormalig zwembad De Leye inclusieve, toekomstbestendige woningbouw ontwikkelen waarin samen leven en ontmoeten een belangrijke plek krijgt. Het project beoogt maximaal 87 woningen en een maatschappelijke of commerciële voorziening te realiseren. Het programma is verdeeld over vier bouwvolumes. In één van de bouwvolumes worden door de woningbouwcorporatie 25 sociale huurwoningen gerealiseerd. Het plan speelt in op vergrijzing (het ouder worden) van de samenleving en de vermaatschappelijking van de zorg. We kiezen op deze locatie voor het ‘wonen van de toekomst’. Gebouwen en inrichting van het gebied vormen een geheel waarmee een woonleeflandschap kan ontstaan. Wonen, elkaar ontmoeten en voor elkaar zorgen staan centraal. In het voorjaar van 2025 is het voormalig zwembad en sportcentrum De Leye gesloopt. Intussen is de sloop afgerond en is er alleen nog gebroken puin achtergelaten op het terrein. Het fietspad heeft in het najaar van 2025 een nieuw tracé gekregen. Het nieuwe tracé van het fietspad ligt naast het gebouw van Thebe en langs het beekdal. Het achtergelaten puin is gedeeltelijk gebruikt voor de fundering van het nieuwe fietspad. Het overige deel van het puin kan gebruikt worden bij de realisatie van de woongebouwen.
In september 2025 zijn we gestart met de aanbesteding om een ontwikkelaar te selecteren voor deze locatie. Er was veel animo. In de eerste fase schreven elf ontwikkelaars in. We beoordeelden de eerste inschrijvingen en selecteerden vijf ontwikkelaars die een plan mochten maken voor de locatie. Op basis van de aanbesteding hebben wij een ontwikkelaar geselecteerd met een plan wat voorziet in 13 sociale koopwoningen, 27 betaalbare woningen en 14 vrije sector woningen. Daarnaast bevat het plan ook 2 maatschappelijke ruimtes en 100 parkeerplaatsen waarvan 74 ondergronds. Met Leystromen en de ontwikkelaar zijn gesprekken gevoerd om te komen tot een overeenkomst. Door de herziening van de opbrengsten naar aanleiding van het grondbod van de ontwikkelaar, en het lager uitvallen van de sloopkosten en kosten van bouwrijp maken is het resultaat op contante waarde verbeterd met een voorlopig winstgevend resultaat van € 2.104.758. Bij de jaarrekening 2024 werd het resultaat nog geschat op € 246.000. Het grondbod ligt hier fors boven de geschatte marktwaarde op basis van de grondprijsbrief. De ontwikkelaar heeft hier de kans benut om te laten zien wat er mogelijk is, naar verwachting gaat dit ten koste van de winst van de ontwikkelaar. Het positieve resultaat is verwerkt.
82 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Bedrijfsweg (Uitbreiding bedrijventerrein) Aan de Bedrijfsweg in Oisterwijk ligt een perceel wat op grond van verschillende visiedocumenten in de toekomst zou worden ontwikkeld als bedrijventerrein. De gronden zijn onder meer opgenomen in de Visie Oostflank. Hierin werden deze gronden ook daadwerkelijk bestemd als toekomstig bedrijventerrein. De transformatie naar bedrijventerrein is nog niet gestart. De grondexploitatie wordt in 2026 afgesloten. Op 5 maart 2026 heeft de raad de Integrale aanpak bedrijventerreinen vastgesteld. In deze integrale aanpak wordt de Bedrijfsweg niet meer genoemd als potentieel bedrijventerrein. De grondexploitatie zal om die reden per 31-12-2025 worden afgesloten. De gronden worden overgebracht naar de strategische voorraad gronden. Omdat er geen concrete plannen zijn om de grond op een andere manier in exploitatie te brengen, wordt voor de waardering van de grond aangesloten op de agrarische waarde, thans € 16,00 p/m². De totale grote van het projectgebied bedraagt 59.745 m² Op basis van de agrarische waarde kan de grond tegen een bedrag van maximaal € 955.920 worden toegevoegd aan de strategische voorraad.
Beekdal 2.0 (Haaren) De grondexploitatie Beekdal is in 2021 aan de gemeente Oisterwijk overgedragen. Op de locatie Beekdal te Haaren is een sporthal gesloopt en is een nieuw bestemmingsplan vastgesteld. Er is in 2021 een grondreserveringsovereenkomst met Woningcorporatie Woonveste en een CPO-initiatief Stichting Beekdal 2.0 afgesloten. Afgesproken is dat Woningcorporatie Woonveste 7 sociale huurwoningen realiseert. Stichting Beekdal 2.0 ontwikkelt op locatie 7 middeldure of dure woningen. De sociale huurwoningen en de vrije sector woningen zijn inmiddels gerealiseerd. Het resultaat op contante waarde is ten opzichte van 2025 gelijk gebleven met een tekort op contante waarde van € 61.649. Het project wordt per 31-12-2025 afgesloten. ’t Hopveld Het plangebied bestaat uit het bestaande bedrijventerrein 't Hopveld en de omliggende gronden. Het bedrijventerrein 't Hopveld ligt aan de noordoostzijde van de kern Haaren. Het bedrijventerrein is onderdeel van een overgangsgebied tussen het dorp en het agrarisch landschap en ligt zoals veel andere delen van Haaren ingeklemd tussen verschillende linten aan de Helvoirtseweg, Kantstraat en de Oude Baan. De grondexploitatie sluit met een geprognostiseerd verlies van € 415.254, in 2024 was het verwachte verlies nog € 659.174.
Het resultaat is positiever doordat de kosten voor het woonrijp maken lager zijn uitgevallen, en doordat er in de grondexploitatie geen plankosten worden geboekt. Hoewel er nog één kavel niet is verkocht, zijn deze inkomsten wel in de grondexploitatie verwerkt, zodat de grondexploitatie kan worden afgesloten. De kavel zelf gaat tegen taxatiewaarde naar de balans en zal te zijner tijd worden verkocht.
Risico’s In het kader van de herziening van de jaarrekening 2025 is per project gekeken naar projectgebonden en conjuncturele risico’s. Projectgebonden risico’s zijn beïnvloedbaar door het nemen van beheersmaatregelen. Conjuncturele risico’s zijn niet beïnvloedbaar.
83 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Projectgebonden risico’s De projectgebonden risico’s zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, waarbij gekeken is naar de kans dat een risico zich daadwerkelijk voordoet en de impact die dit heeft op het project. Op deze manier ontstaat er een gewogen risicobedrag per project. Projectgebonden risico’s per project De Leye KVL - terrein KVL - Studiegebied (afgesloten) Bedrijfsweg (afgesloten) Beekdal 2.0 (Haaren) Pannenschuur Buiten ‘t Hopveld Totaal
Gewogen risicobedrag 69.610 126.500 0 0 0 354.449 0 550.559
Dit bedrag aan risico’s wordt geheel afgedekt door de reserve grondexploitaties.
De Leye Bij de Leye speelt een combinatie van risico’s. Hierbij wordt rekening gehouden met: 1 Vertraging door ruimtelijke /planologische planaanpassing vanwege het ondergronds parkeren. 1 Hogere organisatorische kosten omdat er meer en vooral sneller dingen geregeld moeten worden dan oorspronkelijk voorzien. Daarbij is de complexiteit hoger, zodat er meer externe deskundigheid moet worden ingehuurd. 1 Hogere kosten voor externe juridische bijstand door toegenomen complexiteit. KVL – terrein + KVL - Studiegebied Het risico in de grondexploitaties KVL is ingeschat op € 126.500 en is als volgt verdeeld: Er wordt rekening gehouden met de volgende risico’s voor het KVL-terrein: 1 Organisatorisch risico vanwege het wisselen van projectleiders en het ontbreken van een projectleider voor het gehele gebied. 1 Juridisch risico vanwege het feit dat de overeenkomsten nog niet zijn gesloten. 1 Financieel risico in de afname van de gronden KVL-fase Noord De waarde van de gemeentegrond is afhankelijk van de te realiseren functie. Dit kan aanmerkelijk lager zijn dan waar nu rekening mee wordt gehouden in de grondexploitatie. 1 De raming voor civieltechnische werkzaamheden kan hoger uitpakken doordat er wijzigingen kunnen worden aangebracht in de plannen. Dit kan hogere kosten met zich meebrengen.
Pannenschuur Buiten Er is geen belemmering meer om de laatste kavels in dit project te kunnen uitgeven. De projectgebonden risico’s voor Pannenschuur Buiten zijn: 1 Organisatorisch risico vanwege het wisselen van projectleiders. 1 Juridisch risico vanwege het feit dat met de eigenaar van het agrarisch bedrijf in het verleden een overeenkomst is gesloten op grond waarvan hij meent recht te hebben op een vergoeding vanwege het verplaatsen van zijn bedrijf. Er wordt echter niet aan alle contractuele voorwaarden voldaan. 1 Technische raming kan anders uitpakken dan nu voorzien vanwege aanpassing in de civieltechnische uitvoering. 1 Het programma voorziet in de uitgifte van vrije kavels. De afzet hiervan in de huidige markt is wellicht lastig.
84 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Conjuncturele risico’s De conjuncturele risico’s worden bepaald over de hele portefeuille. Deze zijn niet beïnvloedbaar.
Stijging omslagrente over de portefeuille Op dit moment is de omslagrente laag. Wanneer de omslagrente zou gaan stijgen, dan stijgen de kosten sneller dan de opbrengsten, omdat onze grondexploitaties overwegend een tekort kennen. Conjuncturele risico's
Stijging omslagrente over de portefeuille Stijging materiaalkosten door externe heffingen
1.000.000 0
Totaal
1.000.000
De conjuncturele risico’s worden betrokken bij de algemene risicoreserve van de gemeente.
Winstprognose grondbedrijf Op basis van de geactualiseerde grondexploitaties zijn er in 2026 geen winstnemingen te verwachten. Resultaten op Netto Contante Waarde en eindwaarde Exploitatie De Leye KVL Terrein Pannenschuur Buiten Totalen
Boekwaarde 31-12-2025 1.110.396 9.343.482 421.215 10.875.093
Te realiseren Te maken Eindwaarde Einde opbrengsten kosten tot bij einde looptijd tot einde einde looptijd looptijd looptijd 2028 2.310.394 5.654.376 2.233.586 2029 945.795 3.714.950 -6.530.513 2028 168.660 1.541.221 1.131.867 3.424.849 10.910.547 -3.165.060
Netto contante waarde bij einde looptijd 2.104.758 -5.898.190 1.066.583 -2.726.849
Verliesvoorzieningen Voor verlieslatende grondexploitaties zijn we verplicht een verliesvoorziening op te nemen. We nemen de verliesvoorziening op tegen de contante waarde. Het verloop van de voorziening is als volgt: Stand per Stand per Mutatie 1 januari 31 december Voorziening 60.440 0 60.440 633.577 0 633.577 6.245.169 5.898.190 346.979 2.206.715 0 2.206.715 9.145.901 5.898.190 3.247.711
Stand verliesvoorziening Beekdal 2.0 (afgesloten) ’t Hopveld (afgesloten) KVL Terrein KVL Studiegebied (afgesloten)
Totaal
85 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Paragraaf Verbonden partijen Visie en beleidsvoornemens over verbonden partijen Verbonden partijen voeren meestal gemeentelijke taken uit met een groot politiek belang. Ze leveren een bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke doelen. Participatie in verbonden partijen levert gemeenten niet alleen voordelen op, maar ook financiële en bestuurlijke risico’s. Om voordelen optimaal te benutten en risico’s te beheersen is aandacht voor de sturingsrelatie en risicobeheersing bij verbonden partijen belangrijk. We nemen de gegevens op van de laatst vastgestelde jaarrekening van de verbonden partij. Een partij wordt beschouwd als een verbonden partij als de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft in die partij. Er worden vier categorieën van verbonden partijen onderscheiden, te weten: 1. Gemeenschappelijke regelingen 2. Vennootschappen 3. Stichtingen en verenigingen (niet van toepassing in Oisterwijk) 4. Overige verbonden partijen (niet van toepassing in Oisterwijk)
86 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Gemeenschappelijke regelingen GGD Hart voor Brabant, gevestigd te Tilburg Doelstelling Publiek belang en reden voor deelname
Het bewaken, beschermen en bevorderen van de volksgezondheid. - Uitvoeren van de Wet publieke gezondheid (Wpg), die de gemeente verplicht tot het instellen en in stand houden van een gezondheidsdienst (incl. een bijdrage bij het opschalen bij grote incidenten). - Toezichtstaken Wet kinderopvang. - Taken voor gemeentelijke lijkschouwer die de Wet op de lijkbezorging noemt. - Diensten voor de openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) - Toezichtstaken die de wet maatschappelijke ondersteuning 2015 noemt.
Wijze van samenwerking
De taken van de GGD zijn ondergebracht in het basispakket en in de plustaken. Het basispakket vloeit voort uit wettelijke verplichtingen en uit de keuzes van het Algemeen Bestuur en vormt naar omvang een verplicht pakket. De afname van plustaken door een gemeente is vrijwillig. De GGD levert bouwstenen aan voor de vier jaarlijkse vaststelling van het regionale gezondheidsbeleid, de regionale nota publieke gezondheid 2024-2027.
Zeggenschap van de gemeente
Gemeenschappelijke regeling van negentien gemeenten. Het Algemeen Bestuur heeft negentien leden, van elke gemeente één collegelid met één stemrecht. Het Dagelijks Bestuur heeft zes of zeven leden, de voorzitter daaronder inbegrepen.
Financieel belang
De inwonersbijdrage 2025 voor Oisterwijk bedroeg € 1.478.770 voor het basispakket (exclusief plustaken). Dit is gebaseerd op een inwonersaantal van 32.964. Het geprognotiseerde eigen vermogen begin 2026 bedraagt € 4.670.000 Het geprognotiseerde vreemd vermogen begin 2026 bedraagt € 7.079.000. Het exploitatieresultaat 2024 bedroeg € 150.000.
Overige relevante gegevens en risico’s
Verdere samenwerking met RIVM/VWS en andere GGD-en inzake infectieziektebestrijding. Afstemmen WMO met werkzaamheden GGD (uitvoering regionaal en lokaal gezondheidsbeleid). Vergroten van de veiligheid in samenwerking met de veiligheidsregio’s.
87 Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 02-07-2026
Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant, gevestigd te Tilburg Doelstelling
Uitvoering van alle vergunning-, toezicht- en handhavingstaken (VTH) op het gebied van milieu die behoren tot het verplichte basistakenpakket, aanpak van ketenvraagstukken en milieucriminaliteit (regio-overstijgende taken) en uitvoering van verzoektaken van gemeenten en provincie (milieutaken die niet tot het basistakenpakket behoren).
Publiek belang en reden voor deelname
Iedere gemeente is verplicht een groot aantal milieutaken (de zogenaamde basistaken) uit te laten voeren door een omgevingsdienst. Voor de gemeente Oisterwijk is dat de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Dit biedt de volgende voordelen: Er is een kritische massa georganiseerd die het mogelijk maakt om te beschikken over de vereiste menskracht en deskundigheid. Geen verschil meer in de aanpak van de handhaving en behandeling van inwoners en bedrijven. De mogelijkheid om omgevingsproblemen aan te pakken die afzonderlijke besturen te boven gaan. De informatiehuishouding- en uitwisseling stroomlijnen voor de aanpak van de zware en georganiseerde milieucriminaliteit.
Wijze van samenwerking
De juridische verankering is geregeld via een Gemeenschappelijke Regeling.
Zeggenschap van de gemeente
Aan de Gemeenschappelijke Regeling nemen 27 gemeenten en de provincie deel. Deze 28 partners zijn vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.
Financieel belang
De bijdrage van de gemeente Oisterwijk in de door het AB vastgestelde begroting 2025 van de OMWB bedroeg € 1.029.965. Het exploitatieresultaat 2024 bedroeg € 2.461.000 positief. Het eigen vermogen begin en ultimo 2024 bedroeg resp. € 4.756.000 en € 6.086.000. Het vreemd vermogen begin en ultimo 2024 bedroeg resp. € 7.617.000 en € 5.768.000.