Bijlage 1 Integrale aanpak bedrijventerreinen

Afzien van volledige transformatie van de transformatiezone op bedrijventerrein Kerkhoven

Zoals in paragraaf 4.2 is toegelicht, dient voor de transformatiezone op Kerkhoven een heldere afweging te worden gemaakt of transformatie nog steeds de gewenste koers en een haalbare ontwikkelrichting is. Om hierover een besluit te kunnen nemen, schetsen we eerst kort een tweetal mogelijke ontwikkelrichtingen/scenario’s voor dit gebied: 1. Huidige koers doorzetten: er kan vastgehouden worden aan de lijn die in de Nijverheidsvisie van 2019 is vastgesteld. Dit betekent dat de gehele transformatiezone, ook het gebied waar dit nu niet van de grond komt (zie rode contour in figuur 4.2.2) getransformeerd wordt. In het geval van volledige transformatie komt er naast de huidige vervangingsvraag van ca. 3 hectare, een additionele vervangingsvraag van 3 – 4 hectare voor het nog te transformeren deel bovenop de vraagraming. 2. Het resterende transformatiegebied behouden als bedrijventerrein: er kan ook overwogen worden om het resterende gebied (binnen de rode contour) te behouden als bedrijventerrein. In dit gebied is transformatie immers nog niet van de grond gekomen en er zijn ook geen initiatieven bekend. Daarmee blijft de huidige vervangingsvraag beperkt tot de 3 hectare vervangingsvraag vanuit de bestaande initiatieven (zie grijze contour in figuur 4.2.2).

28

Aanbevelingen t.a.v. de transformatiezone op Kerkhoven Niet de volledige transformatie van het transformatiegebied door te voeren. Vanuit hoofdstuk 4 wordt duidelijk dat het tekort aan bedrijventerreinen in de gemeente Oisterwijk alleen opgelost kan worden wanneer de ruimtebehoefte vanuit ondernemers gunstig uitvalt, de transformatiezone op Kerkhoven slechts gedeeltelijk wordt getransformeerd, er 5% ruimtewinst wordt behaald door intensivering en revitalisering en beide zachte planlocaties (De Sonman 2 en Oisterwijk Noordzijde) gerealiseerd worden. Bij volledige transformatie van de zone op Kerkhoven resteert er richting 2040 een tekort van minimaal 4 hectare bedrijventerrein. Met het wegvallen van de Bedrijfsweg als uitbreidingslocatie is er in de gemeente Oisterwijk ook geen alternatief meer beschikbaar om dit tekort op te lossen. Met het behoud van dit deel van Kerkhoven blijft de harde overgang tussen het bedrijventerrein en het KVL-dorp scherp aanwezig. Wij adviseren daarom om extra aandacht te besteden aan het verzachten van deze overgang. 5.5

Samenwerken met de regio en (grote) bedrijven elders vestigen

Voor het opvangen van de toekomstige ruimtevraag kan, zeker wanneer binnen de gemeentegrenzen slechts beperkt of op de langere termijn ruimte beschikbaar is, ook worden gekeken naar mogelijkheden buiten de gemeente Oisterwijk. Oisterwijk maakt deel uit van de bedrijventerreinregio Hart van Brabant, waarin regionale afspraken worden gemaakt over de afstemming van vraag en aanbod van ruimte voor bedrijvigheid. Daarnaast grenst Oisterwijk aan de regio Noordoost NoordBrabant, waar op individuele basis samenwerking mogelijk is met buurgemeenten uit deze regio. Het is voorstelbaar dat de gemeente Oisterwijk, met name voor grotere bedrijven, de mogelijkheid onderzoekt om herhuisvesting te realiseren in een buurgemeente. Hierbij geldt nadrukkelijk dat een eventuele verplaatsing van bedrijven uitsluitend op vrijwillige basis vanuit de betreffende bedrijven dient te worden geïnitieerd. Het gemeentelijk uitgangspunt is dat bedrijven die in Oisterwijk zijn gestart en gegroeid niet actief worden aangemoedigd om te verhuizen. Wanneer bedrijven echter zelf tot de conclusie komen, dat zij in hun verdere ontwikkeling elders beter gefaciliteerd kunnen worden, kan de gemeente meewerken aan een eventuele verhuisbeweging.

Hoewel dit kan betekenen dat een lokaal groot bedrijf met maatschappelijke binding voor Oisterwijk verloren gaat, ontstaat tegelijkertijd wel de benodigde schuifruimte en doorgroeimogelijkheid voor andere, lokaal gewortelde bedrijven. Zeker wanneer dit een bedrijf is dat veel ruimte afneemt. Samenwerking met buurgemeenten is daarmee een wenselijke optie binnen een bredere regionale strategie. Tegelijkertijd moet worden onderkend dat omliggende gemeenten ook kampen met vergelijkbare ruimtelijke knelpunten, zoals een beperkt aanbod aan geschikte bedrijfslocaties en een groeiende interne vraag vanuit eigen ondernemers. Verplaatsing van bedrijven over gemeentegrenzen heen kan hierdoor ook leiden tot wederzijdse verzoeken en onderlinge concurrentie om vestigingsruimte. Samenwerking met regiogemeenten biedt kansen voor maatwerkoplossingen in specifieke gevallen, maar vormt geen structurele oplossing voor het bredere ruimtetekort binnen Oisterwijk. Voor een duurzame aanpak blijft inzet op een evenwichtige ontwikkeling van het lokale aanbod noodzakelijk.

29

6

Actieplan bedrijventerreinen gemeente Oisterwijk

6.1

Actieplan

In dit hoofdstuk wordt het actieplan voor de gemeente Oisterwijk gepresenteerd. Het actieplan is opgedeeld in dezelfde drie pijlers als de gebiedsprofielen: Fysiek-ruimtelijk, Duurzaam en gezond en Sociaal-economisch. Voor elke pijler zijn verschillende acties benoemd. De volgorde van de beschreven acties weerspiegelt een indicatieve prioriteit. Specifieke kostenindicaties zijn in dit stadium nog niet realistisch te maken, voor de meeste acties staat de uitwerking namelijk nog niet vast. In algemene zin geldt dat voor iedere actie indicatief is geformuleerd hoe een actie opgepakt en ingevuld kan worden. De nadere uitwerking ligt bij de gemeente en de desbetreffende afdelingen en kan dus afwijken van de hieronder aangedragen suggesties. Nr Omschrijving van de actie

Waarom

Wie

De huidige onduidelijkheid rondom Kerkhoven heeft ervoor gezorgd dat dit deel van het bedrijventerrein sterk is verslechterd. Met de motie om Bedrijfsweg niet te ontwikkelen is er niet voldoende vervangingsruimte om de ondernemers elders te faciliteren.

Gemeente met ondernemers en omwonenden

Acties Fysiek ruimtelijk: 1

Afzien van volledige transformatie van de transformatiezone op bedrijventerrein Kerkhoven maar werk ook aan de kwaliteit De transformatiezone op Kerkhoven, waar geen transformatie van de grond komt, behouden we als bedrijventerrein. Daarbij is het noodzakelijk om heldere afspraken te maken over de ruimtelijke kwaliteit en uitstraling van het gebied en de harde grens met het KVL-terrein te verzachten. Dit draagt bij aan een betere leefbaarheid van het gebied en het beperken van (toekomstige) wederzijdse overlast.

2

Realiseren van de Sonman 2 en Oisterwijk Noordzijde voor het creëren van De huidige bedrijventerreinen zijn Gemeente schuifruimte en/of uitbreidingsruimte volledig uitgegeven en er is vraag Er is lokaal behoefte aan meer ruimte voor bedrijventerreinen. Zoals ook is afgesproken in naar extra ruimte voor doorgroeiende regionaal verband is het zaak om een gedeelte van het zacht planaanbod te ontwikkelen. en startende bedrijven. Extra ruimte Aangezien de gemeenteraad heeft besloten Bedrijfsweg niet te ontwikkelen realiseren we al kan gebiedsprocessen opstarten en het zachte planaanbod: Oisterwijk Noordzijde & Sonman 2 wel, waarbij we de volgende zaken kan daarbij een kwaliteitsimpuls in acht te nemen: geven aan de bestaande 1. Striktere kwaliteitseisen t.a.v. de ruimtelijke kwaliteit, meervoudig ruimtegebruik en bedrijventerreinen. duurzaamheidseisen 2. Uitgeven nieuwe kavels aan zittende ondernemers om schuifruimte te creëren 3. Faciliteren van bedrijfsleven met een positieve bijdrage aan het economisch toekomstbeeld van Oisterwijk

Nr Omschrijving van de actie

3

4

Waarom

Wie

We blijven actief inzetten op actieve grondwerving. Wanneer blijkt dat het niet realistisch of wenselijk is om het zachte planaanbod te ontwikkelen, blijven we actief inzetten op alternatieve uitbreidingslocaties rondom bijv. ’t Hopveld in Haaren en/of ten noorden van Laarakkers. Actieve inzet op revitalisering kavels Verouderd vastgoed voldoet niet aan Gemeente Er is op de bestaande bedrijventerreinen behoorlijk wat verouderd en ook gedeeltelijk de toekomstige duurzaamheideisen leegstaand vastgoed (zie bijlage 2). In Oisterwijk zien we vooral potentie voor revitalisering en heeft een matige ruimtelijke op Kerkhoven, Stokeind en beperkt op ’t Hopveld. Voor het daadwerkelijk kunnen revitaliseren uitstraling. Verouderd en leegstaand van vastgoed is het vaak noodzakelijk dat zittende ondernemers tijdelijk kunnen uitwijken om vastgoed kan daarnaast ondermijning hun bedrijfsvoering voort te kunnen zetten tijdens de transitie. Omdat er momenteel geen en verloedering van het uitgeefbare kavels beschikbaar zijn, is enige ruimtelijke flexibiliteit vereist.

Dit kan worden bedrijventerrein verder in de hand gecreëerd door: werken • Het (gedeeltelijk) ontwikkelen van beschikbaar zacht planaanbod; of • Het verwerven, slopen en herontwikkelen van leegstaand of incourant vastgoed door de gemeente Per bedrijventerrein maken we daarom een plan voor revitalisering wat aansluit bij de lokale situatie. Actieve inzet op intensivering van bestaande bedrijventerreinen in Oisterwijk Op de bestaande bedrijventerreinen in de gemeente Oisterwijk is ruimtewinst mogelijk door een meer intensieve benutting van de aanwezige bedrijfskavels (zie bijlage 2). Per terrein trekken we de volgende conclusie: • Kerkhoven en Laarakkers: Aanzienlijke potentie voor intensivering • ’t Hopveld: Kleine schaal ruimte voor intensivering • Stokeind: Intensivering minder passend bij de (toekomstige) omgeving • Sonman: Beperkingen hoogbouw door aanwezigheid molenbiotoop Intensivering van bedrijventerreinen vereist altijd maatwerk en is met name geschikt voor de meer centrale delen van het terrein. Het is niet wenselijk om intensivering toe te passen aan de randen van het bedrijventerrein of in overgangszones richting woonwijken of het landelijk gebied. Per bedrijventerrein maken we daarom een plan voor intensivering dat aansluit bij de lokale situatie.

Er zijn geen kavels meer uitgeefbaar Gemeente op de bedrijventerreinen in Oisterwijk, maar er is wel een grote vraag naar extra ruimte voor bedrijven op bedrijventerreinen. Het is daarom in eerste instantie zaak om de bestaande ruimte op de bedrijventerreinen optimaal te benutten.

31

Nr Omschrijving van de actie

Waarom

Wie

5

Kwaliteitsimpuls openbare ruimte Stokeind De kwaliteit van de openbare ruimte op Stokeind is matig. De smalle rijstroken en de afwezigheid van fiets- en voetpaden zorgen bovendien voor onveilige situaties. Ook met het oog op de toekomstige woningplannen en de verkeersbewegingen naar het sportpart is het zaak de gehele openbare ruimte op Stokeind te verbeteren. In het kader van de ruimtelijke ontwikkelingen rondom Stokeind wordt de Industrieweg al aangepakt.

Een goede openbare ruimte draagt bij Gemeente aan de uitstraling van het bedrijventerrein en voorkomt onveilige verkeerssituaties

6

In gesprek gaan/blijven met grote bedrijven/werkgevers Wanneer een groot bedrijf met Gemeente met Sommige bedrijven hebben meerdere locaties op verschillende plekken op de meerdere vestigingen efficiënter bedrijfsleven bedrijventerreinen. Dit is zowel voor de ondernemer als voor het bedrijventerrein suboptimaal. gehuisvest kan worden of vrijwillig wil Het leidt bijvoorbeeld tot extra verkeersbewegingen tussen de locaties. De gemeente blijft verhuizen levert dit veel schuifruimte daarom actief in gesprek met deze bedrijven om, waar mogelijk, bij te dragen aan ruimtelijke op optimalisatie en toekomstbestendige oplossingen. Verplaatsing is daarbij geen doel op zich, maar als bedrijven daar zelf het initiatief toe nemen, denkt de gemeente constructief mee.

7

Monitoren, agenderen en handhaven parkeerproblematiek op de bedrijventerreinen Gemeentelijke inzet op de Op de Sonman is te weinig parkeerruimte voor werknemers waardoor er veel op straat parkeerproblematiek op geparkeerd wordt en bedrijven op zoek zijn naar alternatieve parkeerlocaties aan de randen bedrijventerreinen is nodig om van het terrein. Op Kerkhoven, Laarakkers en Stokeind is er met name te weinig ruimte voor verkeersonveilige situaties en vrachtverkeer. Om een goed beeld te krijgen van de omvang van het parkeerprobleem is het belemmeringen in de bereikbaarheid zaak de situatie eerst te monitoren en vervolgens maatregelen te treffen. Oplossingsrichtingen van bedrijven te voorkomen. kunnen zijn het aanleggen van een collectieve parkeerplaats, het stimuleren van openbaar vervoer en/of de fiets. Het is hierbij wel zaak dat de bedrijventerrein goed zijn ingericht en toegankelijk voor fietsverkeer. Het is tot slot belangrijk om te handhaven op ‘illegale’ buitenopslag en foutparkeerders; dit kan immers tot onveilige situaties leiden.

Gemeente

8

Verbeteren ontsluiting bedrijventerrein Kerkhoven en Laarakkers Een goede ontsluiting en De ontsluiting van Kerkhoven en Laarakkers loopt tegen zijn grenzen aan. De wegen bereikbaarheid van een rondom/op Kerkhoven en Laarakkers zijn daarnaast niet overal ingericht op zwaar bedrijventerrein is essentieel voor de vrachtverkeer. Dit leidt regelmatig tot opstoppingen, voornamelijk bij laden en lossen. Met het logistieke efficiëntie en economische oog op de toekomstige plannen om het terrein mogelijk uit te breiden en in te zetten op vitaliteit van gevestigde bedrijven. revitalisering en intensivering neemt het aantal verkeersbewegingen op en naar Kerkhoven en Laarakkers verder toe. Deze opgave zal tevens worden meegenomen bij het opstellen van de mobiliteitsvisie.

Gemeente

32

Nr Omschrijving van de actie

Waarom

Wie

Acties Duurzaam en gezond: 1

2

3

Toevoegen van extra kwalitatief hoogwaardige groenstructuren en Met het oog op klimaatverandering, infiltratiemaatregelen hittestress, het verlies aan De gemeente maakt werk van extra groen en infiltratiemaatregelen op de bedrijventerreinen biodiversiteit en een gezonde in de gemeente Oisterwijk. Daar waar het kan voegt de gemeente bomen toe en wanneer dit leefomgeving is het essentieel om niet kan voegen de gemeente andere zo kwalitatief hoog mogelijke groenstructuren toe meer openbaar groen te realiseren waaronder gifvrije inheemse struiken en bloemrijke bermen. Bermen worden ecologisch beheerd en gemaaid. Onnodige verharding wordt zoveel mogelijk verwijderd of vervangen door vormen van halfverharding en/of waterdoorlatend bestrating. Bij vervanging van riolering wordt de norm dat er een gescheiden hemelwaterinfiltratieriolering wordt aangelegd en waar mogelijk worden in de openbare ruimte wadi’s gerealiseerd. Voorlichting en advies energielabels voor bestaande panden Voor een groot deel van de bedrijven De gemeente continueert voorlichting en advies aan bedrijven over hoe ze hun energielabel gevestigd op de bedrijventerreinen in kunnen verkrijgen. Het hebben van een energielabel geeft een eerste beeld van de situatie en Oisterwijk is het energielabel werkt vervolgstappen in de hand (met name wanneer blijkt dat een energielabel laag is). onbekend en/of nog te laag.

Daarnaast is het voor bedrijven ook verplicht om een energielabel te hebben bij verkoop/verhuur van een bestaand pand. Voor nieuwe panden geldt ook dat het hebben van een energielabel verplicht is. Uitvoeren energiescans en in beeld brengen van verduurzamingsmogelijkheden voor Advies en inzicht in de de bedrijfspanden verduurzamingsopties is nodig om In vervolg op nummer 2 is het belangrijk dat bedrijven actief gestimuleerd worden om inzicht effectieve maatregelen te treffen en te krijgen in hun energieverbruik en netbelasting. Voor 80% van de bedrijven geldt dat er verduurzaming van de bedrijven te binnen het huidige elektriciteitscontract nog mogelijkheden zijn om het elektriciteitsgebruik versnellen. over de dag te spreiden waardoor uitbreiding van de netcapaciteit niet direct noodzakelijk is. Daarnaast moeten ook verduurzamingsopties in beeld gebracht worden; kunnen er bijvoorbeeld energiezuinigere machines gebruikt worden, kunnen bedrijfsactiviteiten met een hoog elektriciteitsverbruik beter gespreid worden over de dag, is het mogelijk om gasloos te verwarmen, en zijn er mogelijkheden om zelf elektriciteit op te wekken, warmte te hergebruiken en/of een eigen batterijopslag. Dit actiepunt kan geborgd worden in het door de gemeente op te stellen warmteprogramma.

Gemeente

Gemeente en bedrijfsleven

Gemeente en bedrijfsleven

33

Nr Omschrijving van de actie 4

5

6

7

Waarom

Wie

Word een partnergemeente/terrein van het initiatief Werklandschappen van de Het initiatief biedt Oisterwijk de Gemeente en Toekomst mogelijkheid om aan te sluiten bij ondernemers Werklandschappen van de Toekomst is een onderzoeks- en innovatieprogramma dat werkt succesvolle voorbeelden en geleerde aan een nieuwe duurzame standaard voor bedrijventerreinen. Via dit platform kan kennis , lessen uit andere regio’s. expertise en (beperkte) financiering ontvangen om de bedrijventerreinen in Oisterwijk toekomstbestendig te maken Contact netbeheerder continueren en uitkomsten communiceren met ondernemers Contact met de netbeheerder is van Gemeente en Periodiek contact met de netbeheerder blijft nodig vanwege de beperkte netcapaciteit en belang voor tijdige signalering van netbeheerder toenemende netcongestie. Actuele ontwikkelingen moeten gedeeld worden met ondernemers knelpunten en oplossingen en de verschillende gemeentelijke afdelingen, zodat zij realistische verwachtingen hebben over netverzwaring en aansluitmogelijkheden. Toevoegen voetpaden en veilige fietspaden Realiseren van veilige wandelpaden Gemeente Realiseren van voetpaden en veilige fietspaden op de bedrijventerreinen in Oisterwijk.

Bij deze en fietspaden, ter stimulering van het actie ligt de nadruk op het toevoegen van voetpaden waar deze op dit moment nog liggen nastreven van een gezonde levensstijl maar wel gewenst zijn. Dit is voornamelijk relevant op Kerkhoven en Stokeind. Daarnaast (verbeteren mentale- en fysieke worden op de Sonman met name de twee entrees van het bedrijventerrein als onveilig gezondheid) van medewerkers ervaren voor fietsers. De verkeersveiligheid op deze twee kruispunten is daarmee een aandachtspunt Als algemeen aandachtspunt constateren we tot slot dat er op veel bedrijventerreinen gevaarlijke situaties ontstaan wanneer vrachtwagens op de openbare weg staan te laden en lossen. Laden en lossen dient op de bedrijfskavels plaats te vinden, handhaving vanuit verkeersveiligheid is dan ook wenselijk. De gemeente heeft dit actiepunt reeds op de agenda staan, de eerste stappen worden momenteel gezet. Verbeteren ‘last mile’ vervoer met deelmobiliteit De bedrijventerreinen in Oisterwijk en Gemeente en Op de directe omgeving van het stationsgebied in Oisterwijk na zijn de bedrijventerreinen Moergestel liggen niet op loopafstand aanbieder Kerkhoven en Laarakkers niet goed bereikbaar met het OV. Deelmobiliteit in de vorm van van OV knooppunten.

Wanneer er deelvervoer fietsen, scooters, en deelauto’s kunnen de OV bereikbaarheid van de bedrijventerreinen voldoende deelfietsen beschikbaar verbeteren. Rondom het station van Oisterwijk worden al vormen van deelmobiliteit zijn wordt de OV bereikbaarheid van aangeboden, de gemeente gaat onderzoeken of deze hoeveelheid volstaat en/of meer aanbod het terrein verbeterd. kan worden gerealiseerd. Voor Moergestel geldt dat de regionale buslijn (lijn 141) niet nabij de bedrijventerreinen stopt, in Moergestel is het daarom zaak om te onderzoeken of er ook hier een kleine OV-hub nabij de bushalte kan worden gecreëerd met deelfietsen en/of andere vormen.

34

Nr Omschrijving van de actie

Waarom

Wie

8

Voucherregeling vergroenen van bedrijfskavels We constateren dat de openbare ruimte in behoorlijke mate groen is maar dat de bedrijfskavels erg versteend zijn. Investeringen in groene bedrijfskavels is niet iets wat ondernemers snel geneigd zijn op te pakken aangezien deze investering niet direct rendeert. In lijn met actie 1 ontwikkelen is het advies om daarom een bescheiden voucher/subsidieregeling in te stellen voor het vergroenen van de bedrijfskavels. Gedacht kan worden aan een bijdrage voor de planten, struiken en bomen in overleg met de afdeling openbare ruimte van de gemeente. Ook kan gekeken worden naar het stimuleren van groene bedrijfsdaken en/of gevels. Ter stimulering van groene kavels kan de gemeente daarnaast jaarlijks een prijs uitreiken voor de meest vergroende kavel.

Reduceren verharding op Gemeente en bedrijfskavels om zo hittestress tegen bedrijfsleven te gaan en een gezonde werkomgeving te creëren. Ruimte op daken wordt op dit moment nog onvoldoende benut, dus hier is ook winst te behalen.

9

Onderzoeken mogelijkheden; smart-grid en/of energy-hub, collectieve batterijopslag en een warmtenet etc. De gemeente verdiept het onderzoek naar de mogelijkheden om maatregelen te nemen om het probleem van netcongestie te verhelpen of in ieder geval te verminderen. De gemeente onderzoekt o.a. de mogelijkheden tot het realiseren van: 1) Een collectieve batterijopslag op restruimte op het terrein of 2) Een smart-grid en/of energy-hub of 3) Een lokaal warmtenet of alternatieve warmtevoorziening. Randvoorwaardelijk voor deze actie is dat de ondernemers in een bepaalde vorm georganiseerd zijn, hier wordt op ingezet.

Om bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken, is het belangrijk om een alternatieve warmtevoorziening te realiseren en het probleem van netcongestie te verhelpen.

Gemeente met bedrijfsleven en netbeheerder

10 Verkenning en inzet circulaire economie bepalen De betekenis en impact van de circulaire economie zijn landelijk nog in ontwikkeling en kennen op dit moment de nodige onzekerheden. Voor de gemeente Oisterwijk is het daarom verstandig om zich te oriënteren op de rol die zij in deze transitie wilt vervullen. Daarbij rijst de vraag of er in Oisterwijk ruimte en potentie is voor de ontwikkeling van een eigen circulair cluster voor een specifieke materiaalstroom/productgroep, of dat aansluiting bij een regionaal cluster – bijvoorbeeld in Tilburg – passender is en Oisterwijk hierin een meer volgende positie inneemt.

De transitie naar meer circulair grondstoffengebruik zal de komende jaren vorm gaan krijgen. Het is daarom zinvol op vast voor te sorteren op een mogelijke invulling hiervan.

Gemeente evt. met buurgemeenten

De ondernemers staan de komende jaren voor diverse uitdagingen. Om deze effectief aan te pakken, is een vorm van samenwerking en organisatie essentieel.

Gemeente en bedrijfsleven

Acties Sociaal-economisch: 1

Organisatiegraad opzetten op de bedrijventerreinen in Oisterwijk Op dit moment ontbreekt het op alle bedrijventerreinen in Oisterwijk aan een structurele organisatiegraad; de samenwerking is beperkt en hoogstens informeel. Uitzondering hierop is Sonman. Er is behoefte aan professionalisering om het bedrijfsleven beter te organiseren en gezamenlijk opgaven, zoals de energietransitie en arbeidsmarktvraagstukken, aan te pakken. Het bestuur heeft periodiek onderling overleg en spreekt ten minste elk kwartaal met de

35

Nr Omschrijving van de actie

2

Waarom

Wie

gemeente (beleidsmedewerker EZ en bedrijfscontactfunctionaris). Het is het advies om per terrein een passende organisatievorm op te zetten Verbeteren (collectieve) samenwerking en verbinding met onderwijsinstellingen Door scholieren vroegtijdig kennis te Gemeente, De verbinding met onderwijsinstellingen, zoals Yuverta, Yonder, Avans, Fontys en de laten maken met de bedrijven kunnen bedrijfsleven en Universiteit Tilburg, gebeurt nu op eigen initiatief van enkele bedrijven. Om deze ze inzicht verkrijgen in de onderwijsinstelli samenwerking een meer structureler karakter te geven is het goed dat bijvoorbeeld de te verschillende carrièremogelijkheden. ngen ontwikkelen ondernemersvereniging periodiek contact heeft met een afvaardiging van de Dit is belangrijk om de instroom van onderwijsinstellingen om samenwerking te organiseren. Er kan gedacht worden aan het jong talent te bevorderen en de opzetten van een stagebank, het geven van gastlessen, het organiseren van meeloopdagen en bekendheid van het lokale het organiseren van een open bedrijvendag in Oisterwijk, Moergestel of Haaren. Een mooi bedrijfsleven te vergroten. lokaal voorbeeld is bijv. de dag van de Techniek, die nu voor de tweede keer georganiseerd wordt. Ook kan met deze samenwerking meer werk gemaakt worden van de regionale inzet op ‘human centred innovation’.

3

Koppeling met het sociaal domein versterken Zet een structurele samenwerking op tussen het sociaal domein en lokale bedrijven op de bedrijventerreinen, gericht op het creëren van duurzame werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Faciliteer hierbij actieve matching, begeleiding en ondersteuning, zodat onbenut arbeidspotentieel lokaal wordt benut en inclusieve werkgelegenheid wordt bevorderd.

Deze actie bevordert inclusiviteit, versterkt de lokale economie en draagt bij aan sociale samenhang binnen de gemeente.

Gemeente met bedrijfs-leven

4

Verbeteren toezicht op en voorkomen van ongewenst gedrag Het tegengaan van ongewenst gedrag Gemeente met Hoewel er wel signalen bekend zijn van ongewenst gedrag op de bedrijventerreinen in de op bedrijventerreinen is essentieel handhaving gemeente Oisterwijk, is de situatie over het algemeen goed. De inzet van de gemeente moet voor veiligheid en welzijn van vooral gericht zijn op het voorkomen van ongewenst gedrag. Een goede kwalitatief werknemers, en draagt bij aan de hoogwaardige uitstraling van de bedrijventerreinen draagt hieraan bij. Ook is belangrijk om de aantrekkelijkheid en uitstraling van voorkomen dat vastgoed langdurig leeg komt te staan en dat er geen hoekjes uit het zicht het bedrijventerrein. !? worden gecreëerd. Wanneer er toch signalen van bijv. ondermijnende activiteiten, vandalisme en/of soortelijke overlast opgevangen wordt moet hierop geacteerd worden. Omdat zichtbare handhaving lastig en weinig effectief is kan overwogen worden om cameratoezicht te installeren op een aantal van deze plekken. Het is daarbij wel van belang om te toetsen of dit volgens de A.P.V. kan/mag.

5

Toevoegen van voorzieningen op en nabij de bedrijventerreinen Voorzieningen op of nabij een Gemeente met Het toestaan en realiseren van een beperkt aantal voorzieningen op/of nabij het bedrijventerrein verhogen het bedrijfsleven bedrijventerrein is van toegevoegde waarde voor het bedrijventerrein. Invulling aan deze actie gebruiksgemak en de kan gegeven worden door het toestaan van bijv. een foodtruck op een centrale plek. Ook het aantrekkelijkheid voor werknemers en

36

Nr Omschrijving van de actie

Waarom

Wie

realiseren van bedrijfsverzamelgebouwen of evt. broedplaatsen i.c.m. een horecafunctie nabij bezoekers, bijvoorbeeld door aanbod het stationsgebied van Kerkhoven kan een manier zijn om de aantrekkelijkheid van het terrein van horeca of dienstverlening te verbeteren. We adviseren nadrukkelijk om niet mee te werken aan functies als sportscholen, kinderopvanglocaties en bedrijfswoningen. Hoewel dit ook functies zijn die een toegevoegde waarde kunnen hebben voor werknemers op het terrein gaat dit teveel ten koste van schaarse bedrijfsruimte.

37

6.1.1

Prioritering acties

Op basis van dit onderzoek worden de volgende acties als meest belangrijk aangemerkt en zouden moeten worden geprioriteerd in de uitvoering: • Afzien van volledige transformatie van de transformatiezone op bedrijventerrein Kerkhoven • Realiseren van de Sonman 2 en Oisterwijk Noordzijde voor het creëren van schuifruimte en/of uitbreidingsruimte • Organisatiegraad opzetten op bedrijventerreinen in Oisterwijk. • Toevoegen van extra kwalitatief hoogwaardige groenstructuren en infiltratiemaatregelen op de bedrijventerreinen • Actieve inzet op intensivering en revitalisering van de bedrijfskavels met een plan per bedrijventerrein 6.1.2

Financiering

De integrale aanpak vraag inzet van ondernemers, vastgoedeigenaren, gemeente, netbeheerder en andere stakeholders. Deze inzet betekent dat de gemeente (proces)capaciteit en middelen moet reserveren. De exacte omvang daarvan laat zich in deze fase niet in detail ramen omdat een groot deel van de acties nadere moeten worden uitgewerkt. Als ruwe indicatie is het verstandig om als gemeente Oisterwijk een budget te reserveren van 100.000 tot 125.000 euro per jaar om werk te maken van toekomstbestendige bedrijventerreinen7. Met dit budget kan de gemeente ondernemersverenigingen opzetten, faciliteren en ondersteunen, onderzoeken uit voeren (t.b.v verdere planvorming en uitwerking) en zaken in beweging zetten, bijvoorbeeld in de vorm van cofinanciering. Het is wenselijk dat ongeveer de helft van dit budget beschikbaar wordt gesteld voor de acties onder de pijler fysiek ruimtelijk, waar de (financieel) grootste opgaven liggen. De acties onder pijler duurzaam & gezond vragen circa 35% van dit budget en het restant (15%) is voor de acties onder de pijler sociaal-economisch. In laatstgenoemde pijler ligt voor de gemeente een betrekkelijk kleinere (financiële) rol.

Voor de grotere ingrepen (en uitvoering van de acties) zal aangesloten moeten worden bij gemeentelijke projecten voor bijvoorbeeld infrastructuur, water en groen, vanuit andere overheden, zoals de provincie, het waterschap, het Rijk of vanuit Europese subsidies, en vanuit ondernemers. Deze kosten zullen, in samenwerking met de verschillende beleidsafdelingen en externe stakeholders, nader moeten worden uitgewerkt. Uiteraard is het ook nadrukkelijk de bedoeling dat ondernemers zelf ook investeren in de toekomstbestendig van hun bedrijventerrein. Tot slot, de ontwikkeling van een nieuw terrein brengt zowel kosten (waaronder aanleg infrastructuur) als opbrengsten (waaronder grondverkoop) met zich mee. In sommige gevallen kan een bedrijventerrein kostenneutraal worden gerealiseerd. Of dat in het geval van Oosterwijk Noordzijde en De Sonman 2 ook het geval is en hoe hier eventueel op gestuurd kan worden moet nader worden onderzocht. Dit budget is afgeleid van het budget dat de gemeente Zwolle jaarlijks (periode 2023 t/m 2026) reserveert voor toekomstbestendige bedrijventerreinen met aandacht voor de pijlers duurzaam & gezond, fysiek-ruimtelijk en sociaaleconomisch. Er is bij de inschatting voor Oisterwijk gecorrigeerd voor de omvang van de bedrijventerreinen (netto ha) 7

6.2

Tot slot

De bedrijventerreinen in Oisterwijk vervullen een belangrijke rol voor de lokale economie en werkgelegenheid. Tegelijkertijd is duidelijk dat er een tekort aan ruimte ontstaat, dat de komende jaren alleen maar groter wordt wanneer hier niet tijdig en adequaat op wordt geacteerd. Zonder nieuwe ontwikkellocaties en een actieve inzet op intensivering en revitalisering lopen ondernemers tegen hun grenzen aan en blijft de kwaliteit van de bedrijventerreinen onder druk staan. Daarnaast is het van belang om niet alleen in kwantiteit, maar juist ook in kwaliteit te investeren. Door te werken aan goed functionerende, duurzame en aantrekkelijke bedrijventerreinen blijft Oisterwijk een sterke economische gemeente waar ondernemers willen blijven en nieuwe bedrijvigheid zich graag vestigt.

39

Bijlage 1 Gebiedsprofielen bedrijventerreinen Oisterwijk Toelichting op de gebiedsprofielen In bijlage 1 worden de gebiedsprofielen van de bedrijventerreinen in de gemeente Oisterwijk uiteengezet. Het gebiedsprofiel belicht de sterke punten en de aandachtspunten van de terreinen, zodat de beleidsmakers en het bedrijfsleven aangrijpingspunten hebben met het oog op duurzame ontwikkeling en behoud van economische vitaliteit op de terreinen. De gebiedsprofielen zijn opgesteld op basis van drie pijlers: 1. Duurzaam en gezond: De mate waarin het terrein bijdraagt aan de klimaatadaptieve en gezonde leefomgeving. 2. Fysiek-Ruimtelijk: De inrichting, bereikbaarheid en de kwaliteit van de fysieke ruimte 3. Sociaal-economisch: De bijdrage van het terrein aan werkgelegenheid en economische ontwikkeling De gebiedsprofielen zijn tot stand gekomen door een combinatie van data-analyse, terreinbezoeken, gesprekken met de ambtelijke organisatie en ondernemers, en de expertise van Bureau BUITEN. Door de bedrijventerreinen in hun regionale en lokale context te plaatsen, vormen de gebiedsprofielen een compleet beeld van de huidige situatie en de uitdagingen voor de toekomst.

Gebiedsprofiel Oisterwijk: Kerkhoven Uitgegeven opp. (netto)

57,3

Datum 1e uitgifte

1920

Banen 2023

2656

Aantal panden

252

Oppervlakte vastgoed

227.859 m²

Gem. bouwjaar panden

1990

Max. milieucat

4

Omschrijving terrein: Kerkhoven is het grootste bedrijventerrein van de gemeente Oisterwijk. Het grenst in het zuiden aan het spoor/station; aan de west- en oostkant grenst Kerkhoven aan woonwijken van de kern Oisterwijk. Het terrein huisvest bedrijven in verschillende sectoren: van High Tech Systemen & Materialen (HTSM), tot logistiek en dienstverlening. Het bedrijventerrein kent een zone, aan de Nijverheidsweg, waar bedrijvigheid met hoge milieucategorie (4.1) is toegestaan. De nabijheid van wonen zorgt voor een spanningsveld tussen de verschillende belangen. Er is grote variatie in de kwaliteit van de kavels/panden op terrein.

Duurzaam en gezond

*Binnen het rode gebied geldt de hogere milieucategorie van 4.1

Ontwikkeling aantal banen en bedrijven (1423')

Sterke punten

Aandachtspunten

•

•

•

•

•

150% 100% •

50% 0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Banen

Bedrijven

Veilige werkomgeving: Een groot deel van het terrein heeft voetpaden en de hoofstructuur beschikt ook over fietspaden. Duurzame mobiliteit: Het terrein telt een aantal publieke laadpalen en ook ondernemers zelf hebben veelal laadpalen op het terrein gerealiseerd. Energietransitie: in het zuidelijk deel van Kerkhoven, ter hoogte van de Schijfstraat, staan wat nieuwere panden die veelal zijn uitgerust met zonnepanelen en een goed energielabel hebben (B of beter). Circulaire economie: Ook is de maakindustrie sterk vertegenwoordigd op Kerkhoven. Deze bieden aanknopingspunten voor de circulaire economie. Uitwisseling energie met aangrenzende woonwijk: Kerkhoven ligt tegen de woonwijken van Oisterwijk aan. Dit biedt mogelijk kansen om elektriciteit en/of warmte uit te wisselen.

•

• •

•

•

•

Verstening: Sommige delen van Kerkhoven zijn sterk versteend, o.a. PDV zone Pets Place Boerenbond/ Lidl, Beneluxstraat en met name de Nijverheidsweg. Mede hierdoor is er weinig omgevingskwaliteit en meer hitteontwikkeling. Netcongestie: Er is sprake van netcongestie op het terrein. Dit kan een probleem zijn voor de verduurzaming (o.a. van bedrijfsprocessen op) Kerkhoven, vooral omdat er veel bedrijven in de HTSM en logistiek zijn gevestigd, sectoren die specifiek een hoog energieverbruik hebben Energietransitie: Ca. 75% van de panden heeft geen zonnepanelen op het dak liggen Circulaire economie: Afvalinzameling is niet efficiënt geregeld. De gevestigde bouwbedrijven en aannemers op Kerkhoven maken allemaal gebruik van een andere afvalinzamelaar. Verduurzaming. Onzekere toekomst van Kerkhoven weerhoudt ondernemers om te investeren (in verduurzaming). Negatieve omgevingseffecten: Kerkhoven ligt tegen de woonwijken van Oisterwijk aan waardoor er overlast wordt ervaren door omwonenden t.a.v. geluid, geur, trillingen en luchtvervuiling. Verkeersveiligheid: De infrastructuur op Kerkhoven is niet geschikt voor zwaar verkeer. Daarnaast zorgt de combinatie van wonen en werken voor onveilige

41

• •

Banen naar sector (2023) 8%

Sociaaleconomisch

1%

9% 41%

9%

13% 19% HTSM

Logistiek en groothandel

Dienstverlening en ICT

Overige maak- en procesindustrie

Consumentendiensten

Bouw, handel en reparatie

Overige

verkeerssituaties. Ondernemers geven ook aan dat er veel doorgaand verkeer is en vrezen voor de verkeersveiligheid, zeker tijdens laden en lossen. Groene werkomgeving: Het centrale en zuidelijke deel van Kerkhoven heeft weinig groen, waardoor het te maken heeft met hittestress. Energielabel: Van meer dan 50% van de bedrijven is het energielabel onbekend, en dus mogelijk onvoldoende. De bedrijven waarvan het energielabel bekend is scoren over het algemeen goed (C of beter).

• Economische ontwikkeling: Het aantal

• Organisatiegraad: Er is geen sprake van een

bedrijven en banen groeide de afgelopen 10 jaar met ruim 20%. In vergelijking met andere bedrijventerreinen in de gemeente Oisterwijk is dit een gemiddelde groei. • Veel banen(41%) in HTSM: innovatieve sector die belangrijk wordt geacht in regionaal economische toekomstbeeld • Voorzieningen: Kerkhoven telt een aantal voor werknemers relevante voorzieningen, waar men een broodje of een kopje koffie kan halen, zoals ‘Bij Robert’, ‘Lidl’ en twee tankstations. Daarnaast is ook het centrum dichtbij. • Variatie:. Kerkhoven is een bedrijventerrein met een grote verscheidenheid aan bedrijven, op het gebied van de sectorverdeling als de schaal van de bedrijven. Dit maakt het bedrijventerrein minder kwetsbaar voor conjuncturele veranderingen. • Start-ups: Er bevinden zich een aantal bedrijfsverzamelgebouwen op Kerkhoven, waarmee onder meer startende ondernemers lokaal kunnen worden gefaciliteerd. • Onderwijs en arbeidsmarkt: De goede OVbereikbaarheid kan een pré zijn voor het aantrekken van werknemers (en stagiaires).

geformaliseerde organisatiegraad, bedrijven werken niet structureel samen aan een toekomstbestendig terrein. • Veiligheid: Er zijn signalen van verdachte activiteiten op onverklaarbare momenten op Kerkhoven. • Sterke afhankelijkheid: Kerkhoven telt een aantal grote bedrijven, zoals Tobroco en Unilin. Verplaatsing, inkrimping of sluit van deze bedrijven heeft grote economische en ruimtelijke consequenties. • Arbeidsmarkt: Bedrijven op Kerkhoven hebben moeite met het vinden van geschikt (technisch) personeel. De uitstraling van het terrein helpt niet mee met het aantrekken van nieuwe werknemers. • Internationale medewerkers: Op Kerkhoven zijn ook internationale medewerkers actief, die moeite hebben met het vinden van huisvesting. In sommige gevallen worden deze mensen ondergebracht in panden op het bedrijventerrein. • Suboptimale bedrijfshuisvesting: mede door gebrek aan geschikt aanbod hebben een aantal ondernemers verschillende panden verspreid over het terrein in gebruik. Deze voor ondernemers suboptimale huisvesting zorgt onder meer voor onwenselijke verkeersbewegingen (personen en producten) tussen locaties.

42

• Bereikbaarheid: Goede OV-bereikbaarheid

Grote bedrijven op Kerkhoven Fysiekruimtelijk

door ligging bij station. • Diversiteit in grootte percelen, waardoor er verschillende type bedrijven op Kerkhoven gehuisvest zijn. • Vastgoed: Het deel van Kerkhoven aan de Bedrijfsweg bestaat uit een aantal goede bedrijven met nette panden. Ook de zone langs het spoor is van goede kwaliteit. • Zwerfafval: Er is vrijwel geen sprake van zwerfafval rondom het terrein. • Straatverlichting: Het bedrijventerrein is goed verlicht. • Infrastructuur: De wegen op Kerkhoven zijn in goede staat. • Efficiënt ruimtegebruik: Op een van de panden wordt geparkeerd op het dak, wat als een goed voorbeeld van efficiënt ruimtegebruik kan worden gezien.

• • •

• • • •

• •

• • •

Openbare ruimte: De openbare ruimte op Kerkhoven is her en der verouderd. voornamelijk rondom de Nijverheidsweg is een kwaliteitsslag nodig. Ontsluiting: Het terrein wordt ontsloten via de Bedrijfsweg. Voor de omvang van het terrein is de ontsluiting te beperkt, wat resulteert in dagelijkse files. Verkeer: Bewoners ondervinden overlast van het verkeer. Voornamelijk het vrachtverkeer zorgt ook voor onveilige situaties, bijvoorbeeld het parkeren van vrachtwagens in de woonwijk en laden en lossen op de openbare weg. Parkeren: dient plaats te vinden op eigen terrein, dit kost veel ruimte op de kavels en kan efficiënter. Laden en lossen: sommige kavels zijn niet goed ingericht om laden op eigen terrein te faciliteren. Beeldkwaliteit: Door lage beeldkwaliteit is Kerkhoven geen aantrekkelijke entree van het dorp. Kwaliteit vastgoed: Het vastgoed, met name op de Nijverheidsweg, is in slechte kwaliteit. Dit komt met name doordat Kerkhoven veel oude panden, gebouwd voor 1975 huisvest. Versnippering: Doordat sommige bedrijven meerdere panden bezitten op Kerkhoven zijn er veel ongewenste verkeersstromen binnen Kerkhoven. Milieucategorie: Veel bedrijven maken geen gebruik van de hoge milieuhindercategorie. Daarnaast ligt het gedeelte met de hogere milieucategorie (4.1) tegen een woonwijk aan wat voor overlast en gevaarlijke situaties zorgt.

Leegstand: Een aantal panden op Kerkhoven staat al langdurig leeg dit komt de uitstraling van het gebied niet ten goede. Intensiveringsmogelijkheden: Vanwege de onduidelijkheid over de toekomst van Kerkhoven zijn ondernemers niet bereid te intensiveren. Kwalitatieve mismatch: Het verouderde aanbod (lage bebouwing, verouderde functionaliteit en incourante verhouding kantoor en bedrijfsruimte) voldoet niet meer aan de vraag van moderne bedrijfsruimte.

43

Gebiedsprofiel Oisterwijk: Laarakkers Uitgegeven opp. (netto)

13,4

Datum 1e uitgifte

2001

Banen 2023

810

Aantal panden

48

Oppervlakte vastgoed

76.954 m²

Gem. bouwjaar panden

2004

Max. milieucat

3.2

Omschrijving terrein: Laarakkers is in Oisterwijk een middelgroot bedrijventerrein grenzend aan Kerkhoven. Het terrein is recenter ontwikkeld dan Kerkhoven. Dat is onder meer te zien in de moderne en groene uitstraling en de verzorgde openbare ruimte. De helft van het aantal banen op Laarakkers komt voort uit bedrijven uit de logistiek, een kwart van de banen uit de bouw. De maximale milieucategorie op dit terrein is 3.2.

Duurzaam en gezond

Sterke punten

Aandachtspunten

•

•

•

•

•

Ontwikkeling aantal banen en bedrijven (14-23') 200% •

150% 100%

• 50%

0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Banen

Bedrijven

Groene werkomgeving: Laarakkers heeft veel openbaar groen in de vorm van bomen, struiken en slootjes. Hierdoor is het een aantrekkelijke plek om te werken. Groenvoorziening: Ondernemers hebben op eigen initiatief groen toegevoegd. Volgens de oorspronkelijke plannen van het terrein zou het terrein uit 40% groen moeten bestaan. Klimaatadaptatie: Laarakkers telt een aantal vooruitstrevende ondernemers op het gebied van klimaatadaptatie en energietransitie. Energietransitie: Er wordt op Laarakkers veel gedaan om duurzaam energie op te wekken, meer dan de helft van de daken heeft zonnepanelen. Met name in vergelijking met Kerkhoven is dit verschil groot. Gezonde werkomgeving: Een deel van Laarakkers, Laarakkerweg en de Nedervonder heeft voet- en fietspaden. Het terrein is daardoor goed te voet en per fiets bereikbaar Circulaire economie: op Laarakkers is veel logistiek gevestigd. Deze sector kan een belangrijke rol gaan spelen bij het vervoeren van retour- en/of reststromen. Daarnaast is ook de staalsector goed vertegenwoordigd. Staal is als materiaal goed herbruikbaar en daardoor een interessante circulaire stroom.

• •

•

Netcongestie: Er is sprake van netcongestie op het terrein. Dit is een probleem voor de verduurzaming van Laarakkers. Bijvoorbeeld bij elektrificatie van vervoer (mede relevant i.v.m. milieuzones van o.a. Tilburg). Duurzame mobiliteit: Laarakkers heeft geen publieke laadvoorzieningen. Verstening: Ondanks dat Laarakkers relatief groen oogt zijn de kavels wel sterk versteend wat kan leiden tot hittestress. Dit is met name het geval in het westelijke gedeelte van Laarakkers, ter hoogte van het blok Laarakkerweg/Parklaan. Wateroverlast: Ondanks het vele groen en de waterretentiepoeltjes is er sprake van wateroverlast, wat wordt veroorzaakt door de lage ligging van straatwerk en asfaltering. Door de lage ligging stroomt ook water vanuit Kerkhoven naar Laarakkers.

44

Banen naar sector (2023) 0%

Sociaaleconomisch

9%

27%

2% 5% 50% 7%

HTSM

Logistiek en groothandel

Dienstverlening en ICT

Overige maak- en procesindustrie

Consumentendiensten

Bouw, handel en reparatie

Overheid, zorg en onderwijs

Grote bedrijven op Laarakkers: Fysiekruimtelijk

• Economische ontwikkeling: Het aantal banen op

• Organisatiegraad: Geen samenwerking tussen de

Laarakkers groeit hard en is de afgelopen 10 jaar met 75% toegenomen. Daarnaast groeit het aantal banen harder dan het aantal bedrijven, wat betekent dat de bedrijven groeiende zijn. Een goed teken van de economie op Laarakkers. • Organisatiegraad: Ondanks dat er op dit moment sprake is van een lage organisatiegraad, zijn ondernemers wel bereid om in de toekomst meer samen te werken. • Veel banen in logistiek en groothandel: de regio zet in op een kwaliteitsimpuls (door innovatie) van deze regionaal prominente sector. • Onderwijs en arbeidsmarkt: Door de ligging nabij het station is het terrein ook bereikbaar voor werknemers/stagiaires die afhankelijk zijn van het OV. • Veiligheid: Het terrein wordt door ondernemers als veilig ervaren. Door de ligging nabij de woonwijk is er altijd reuring op het bedrijventerrein; mensen die ’s avonds hun hond uitlaten.

verschillende ondernemers; individueel handelen en denken. • Arbeidsmarkt: Er is sprake van arbeidskrapte. Er wordt daarom ook gebruik gemaakt van internationale medewerkers. Huisvesting van deze internationale medewerkers is een uitdaging voor bedrijven door de huidige wet- en regelgeving. • Onderwijs en arbeidsmarkt: Het is moeilijk om technisch geschoold personeel te vinden. Onmogelijk om te concurreren met Brainport. • Voorzieningen: Er zijn geen voorzieningen op Laarakkers waar men een broodje of kopje koffie kan drinken.

• Openbare ruimte: De openbare ruimte ziet er

• Bereikbaarheid: De doorstroming wordt beperkt

netjes uit. • Uitstraling: Ondernemers zijn trots op het terrein, het ziet er mooi uit als je binnen rijdt. • Vastgoed: Veel van de panden zijn recentelijk vernieuwd en daarom heeft het terrein een moderne uitstraling. • Ontsluiting: De ontsluiting naar de N65 is goed. • Parkeren: Laarakkers beschikt over voldoende parkeercapaciteit. • Zwerfafval: Laarakkers oogt verzorgd en er valt vrijwel geen zwerfafval te bespeuren. • Straatverlichting: Het bedrijventerrein is goed verlicht. • Infrastructuur: De wegen op Laarakkers zijn in goede staat

door laden en lossen. • Vrachtverkeer: Vrachtwagens laden en lossen op de doorgaande weg, waardoor de hele weg vaststaat. • Vastgoed: Ondernemers vinden het belangrijk dat het vastgoed architectonisch hoogwaardig blijft en dat er geen ‘blokkendozen’ worden gerealiseerd. • Uitstraling: Tijdens de realisatie van het bedrijventerrein is afgesproken dat er geen ‘lelijke’ hekwerken zouden komen, deze zijn er wel. • Uitbreidingsmogelijkheden: Door ruimtegebrek op Laarakkers zijn er voor bedrijven vrijwel geen uitbreidingsmogelijkheden.

45

Gebiedsprofiel Moergestel: De Sonman Uitgegeven opp. (netto)

7,3

Datum 1e uitgifte

1985

Banen 2023

317

Aantal panden

46

Oppervlakte vastgoed

48.537 m²

Gem. bouwjaar panden

2005

Max. milieucat

3.1

Omschrijving terrein: De Sonman is een klein bedrijventerrein in de kern Moergestel. Het terrein heeft een goede uitstraling door de goedverzorgde openbare ruimte, groenvoorziening en moderne panden. Door de ligging aan de A58 is de bereikbaarheid uitstekend. De meeste banen zijn te vinden in de sector ‘consumentendiensten’ (onder meer interieurbedrijven) en ‘maak- en procesindustrie’. Sterke punten

Aandachtspunten

•

•

Duurzaam en • gezond • •

Ontwikkeling aantal banen en bedrijven (14-23') •

140% 120%

•

100%

80% •

60% 40% 20% 0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Banen

Bedrijven

•

Energietransitie: een aantal bedrijven op de Sonman maakt goed gebruik van de platte daken en heeft zonnepanelen op haar panden. Energietransitie: Er wordt een pilot gestart voor de realisatie van een energie hub, dit vraagt wel om meer lokale opwek. Klimaatadaptatie: het terrein heeft een goed regenwater stelsel, onder meer door de wadi op het terrein. Gezonde werkomgeving: parallel aan de Sonman loopt een wandelpad in het groen, dit maakt het gebied geschikt voor een lunchwandeling. Infrastructuur: Sonman beschikt over voetpaden, wat uitnodigt om een rondje te wandelen. Onderhoud groen: de groenvoorzieningen op het terrein, zoals bomen en struiken worden goed onderhouden. Groene werkomgeving: door de relatief groene omgeving waartussen Sonman zich bevindt en de groenvoorzieningen op het terrein heeft Sonman vrijwel geen last van het stedelijk hitte-eiland effect. Circulaire economie: de nabijheid van de A58 maakt dat dit terrein goed bereikbaar is voor de aan en afvoer van goederen, grondstofstromen en retourlogistiek.

• •

•

• •

Energietransitie: op dit moment wordt de dakruimte nog onvoldoende benut voor het opwekken van energie of voor klimaatadaptatie d.m.v. groene daken. Netcongestie: door de netcongestie kunnen bedrijven niet verder verduurzamen. Verstening: sommige kavels op de Sonman zijn sterk versteend en zouden met het oog op de klimaatverandering en hittestress vergroend moeten worden. Energielabel: Van ca. 50% van de bedrijven is het energielabel onbekend. Aangezien de meeste panden recent zijn ontwikkeld mag verwacht worden dat deze een goed energielabel hebben. Warmtetransitie: Geen kansrijke grootschalige warmtebronnen, dus collectieve warmtevoorziening ligt niet voor de hand. Duurzame mobiliteit: Sonman heeft maar twee publieke laadpalen op het terrein.

46

• Organisatiegraad: De onderlinge samenwerking

Banen naar sector (2023) 7% HTSM

10%

Sociaaleconomisch

Logistiek en groothandel

37% Dienstverlening en ICT

16% Overige maak- en procesindustrie Consumentendiensten Bouw, handel en reparatie

2% 28%

De grote bedrijven op De Sonman: Fysiekruimtelijk

tussen ondernemers op de Sonman is erg goed. De bedrijven zorgen er o.a. samen voor dat het terrein er verzorgd uit ziet. • Economische ontwikkeling: Het aantal bedrijven en banen op Sonman zijn de laatste 10 jaar met 13% toegenomen. De groei neemt sinds 2022 wel af. • Voorzieningen: Er is een tankstation aanwezig naast het terrein met een klein winkeltje waar men koffie en een broodje kan halen. • Samenwerking: Veel onderlinge samenwerking tussen de verschillende type interieurbedrijven op het terrein. • Veiligheid: Sonman is een door de politie bewaakt bedrijventerrein, d.m.v. camerabeveiliging

• Onderwijs en arbeidsmarkt: Het een uitdaging voor bedrijven om technisch personeel te vinden. Daarnaast is Moergestel ongunstig gelegen voor stagiairs, die veelal afhankelijk zijn van het openbaar vervoer.

• Openbare ruimte: De openbare ruimte ziet er

• Leegstand: Een deel van de kantoorpanden

netjes en verzorgd uit. Ondanks dat de gemeente zelf het terrein niet altijd goed onderhoud, kan er worden gerekend op de ondernemers die het terrein netjes houden. • Vastgoed: het vastgoed op Sonman heeft een moderne en strakke uitstraling, de panden in het oostelijk deel zijn gedeeltelijk iets verouderd. • Bereikbaarheid: De ontsluiting van het terrein is goed. Daarnaast is het terrein gunstig gelegen nabij de A58. • Uitbreidingsmogelijkheden: Het terrein wordt mogelijk uitgebreid met de realisatie van Sonman 2 • Zwerfafval: Het terrein oogt verzorgd; geen zwerfafval.

worden vaak niet volledig benut en staan dus leeg. Volgens de huidige regelgeving mogen deze niet worden verhuurd. • Uitbreidingsmogelijkheden: Molenbiotoop beperkt ruimtelijke mogelijkheden, vanwege beperking op de bouwhoogtes. • Openbaar Vervoer: De OV-verbinding van en naar Sonman is slecht. Individuele ondernemers bieden wel leenfietsen. • Geluidoverlast: Er is sprake van geluidsoverlast op Sonman, met name vanwege de werkzaamheden bij Power Piping. • Parkeren: De parkeerruimte is onvoldoende. Er zijn geen openbare parkeerplekken en ondernemers tallen containers langdurig op de openbare weg • Infrastructuur: De veiligheid van fietsers bij binnenkomst van het terrein is een aandachtspunt • Milieucategorie: De max. milieucategorie op Sonman is 3.1, maar de meeste bedrijven maken hier geen gebruik van.

47

Gebiedsprofiel Moergestel: Stokeind Uitgegeve n opp. (netto)

6,9

Datum 1e uitgifte

1960

Banen 2023

253

Aantal panden

67

Oppervlakte vastgoed

27.513m²

Gem. bouwjaar panden

1984

Max. milieucat

3.1

Omschrijving terrein: Stokeind is een kleinschalig bedrijventerrein ingeklemd in de woonkern van Moergestel. Het bedrijventerrein huisvest voornamelijk bedrijven in de maak- en procesindustrie. De maximale milieucategorie op dit terrein is 3.1. De combinatie van wonen en werken resulteert soms in onwenselijke situaties, met name op het gebied van verkeersveiligheid. Sterke punten

Aandachtspunten

•

•

Duurzaam en gezond • •

Ontwikkeling aantal banen en bedrijven (14-23') 140% 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0%

Groene werkomgeving: Het bedrijventerrein is gelegen in een groene omgeving en nabij een natuurgebied, wat aanmoedigt om een rondje te wandelen en bijdraagt aan een prettige uitstraling van het gebied. Hittestress: door de ligging in een groene omgeving heeft Stokeind geen last van hittestress. Gezonde werkomgeving: Het bedrijventerrein huisvest diverse sportfaciliteiten, zoals tennis, padel, voetbal, atletiek, wat werknemers de mogelijkheid biedt om na/voor werk te gaan sporten.

•

•

• • •

• 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Banen

Bedrijven

•

Waterbergingscapaciteit: Ondanks de ligging nabij het groen is er wel sprake van wateroverlast bij piekbuien, met name in het centrum van het terrein ter hoogte van Hoveniersbedrijf Tuingevoel. Energielabel: Van meer dan 50% van de bedrijven is het energielabel onbekend, en dus mogelijk onvoldoende. Dit kan worden verklaard vanwege de aanwezigheid van veel verouderde panden (bouwjaar voor 1975). Energietransitie: Ruimte op de daken wordt onvoldoende benut voor opwekking van energie. Wel zijn er twee SDE subsidies aangevraagd voor het realiseren van zon op dak. Duurzame mobiliteit: het terrein heeft geen publieke laadvoorzieningen Infrastructuur: het terrein heeft geen voet- of fietspad terwijl er wel langzaam verkeer is richting de sportfaciliteiten Verkeersveiligheid: de Industrieweg is ongeschikt voor combinatie licht en zwaar verkeer. Ook de combinatie van wonen en werken resulteert in onveilige verkeersituaties. Netcongestie: Er is sprake van netcongestie dit is een probleem voor de verduurzaming Warmtetransitie: Geen kansrijke grootschalige warmtebronnen, dus collectieve warmtevoorziening ligt niet voor de hand.

48

Banen naar sector (2023) 10%

Sociaaleconomisch

1% 1% 4%

18%

• Voorzieningen: Aangezien Stokeind middenin een

• (Brand)veiligheid: Door de rommelige opzet van

woonwijk ligt kan het profiteren van een aantal voorzieningen, zoals een cafetaria en diverse sportfaciliteiten. • Sterk profiel op maak- en procesindustrie: er wordt regionaal ingezet op een kwaliteitsimpuls in deze sector door middel van innovatie. • Veiligheid: de aanwezigheid van de sportvelden en sporthallen zorgen voor sociale controle in de avonduren en weekenden.

Stokeind en de hoge dichtheid van verschillende type panden is de brandveiligheid onvoldoende. • Organisatiegraad: Er is geen geformaliseerde organisatie op bedrijventerrein Stokeind. • Economische ontwikkeling: De groei van het aantal banen en bedrijven op Stokeind is de laatste paar jaar gestagneerd. • Variatie: Door de combinatie van wonen en werken is er geen sprake van een duidelijk profiel.

• Intensiveringsmogelijkheden: Een groot aantal

• Uitbreidingsmogelijkheden: door de realisatie van

panden op Stokeind is relatief laag. Op het gebied van intensiveren zouden panden eventueel kunnen worden opgetopt om meer ruimte te realiseren. Idealiter zou wonen en werken ook beter gescheiden worden op het terrein • Straatverlichting: De Industrieweg heeft voldoende straatverlichting. • Zwerfafval: Er is vrijwel geen sprake van zwerfafval op bedrijventerrein Industrieweg.

de wijk ‘Wonen aan het Beekdal’ zal het bedrijventerrein nog meer worden ingeklemd door woningen. Uitbreiding is niet mogelijk. • Infrastructuur: de Industrieweg is niet geschikt voor zwaar vrachtverkeer. Daarnaast is de weg veel te smal. • Vastgoed: De panden op Stokeind zijn sterk verouderd en zijn aan vernieuwing toe. • Voet- en fietspaden: Stokeind heeft geen voet- of fietspaden. Dit zorgt voor gevaarlijke situaties, aangezien de weg ook wordt gebruikt door bewoners. • Inefficiënt ruimtegebruik: Op het terrein zijn veel woningen gevestigd, dit gaat ten koste van ruimte voor bedrijven/ondernemers. • Parkeren: De parkeermogelijkheden zijn beperkt. Er wordt daarom veel in de berm geparkeerd.

66%

HTSM

Logistiek en groothandel

Dienstverlening en ICT

Overige maak- en procesindustrie

Consumentendiensten

Bouw, handel en reparatie

De grote bedrijven op Stokeind: Fysiekruimtelijk

49

• Openbare ruimte: Het terrein heeft een rommelige uitstraling en is beslist geen visitekaartje voor de gemeente voor de vele bezoekers van de sportclubs. • Bereikbaarheid: Stokeind is slecht bereikbaar met het OV.

50

Gebiedsprofiel Haaren: Hopveld Uitgegeven opp. (netto)

4,5

Datum 1e uitgifte

1982

Banen 2023

92

Aantal panden

15

Oppervlakte vastgoed

16.770m²

Gem. bouwjaar panden

2013

Max. milieucat

3.1

Omschrijving terrein: ‘t Hopveld is een klein bedrijventerrein gelegen in Haaren. Het bestaat uit twee delen: Hopveld en Hopveld II. Over het algemeen is de openbare ruimte in goede staat, ook al valt er op het gebied van klimaatadaptatie nog een grote slag te slaan. De meeste banen op ‘t Hopveld komen voort uit de sector ‘overheid, onderwijs en zorg’, gevolgd door ‘bouw, handel en reparatie’. De maximale milieucategorie op ’t Hopveld is 3.1.

Duurzaam en gezond

Sterke punten

Aandachtspunten

•

•

•

Groene werkomgeving: ’t Hopveld ligt tussen de weilanden van Haaren, waardoor het erg groen oogt. Daarnaast heeft het veel bomen en struiken langs de Helvoirtseweg en Kantstraat. Hittestress: door de ligging in een groene omgeving kent ’t Hopveld weinig hittestress.

• •

•

Ontwikkeling aantal banen en bedrijven (1423')

• •

250% 200%

•

150% 100%

Energietransitie: Een groot deel van de daken op ’t Hopveld zijn plat, maar worden veelal nog niet benut voor het opwekken van energie Verstening: De straten in het centrum van het terrein (Het Hopveld en Nieuwe Baan) zijn sterk versteend. Netcongestie: Er is sprake van netcongestie op het terrein. Dit kan een probleem zijn voor de verduurzaming (o.a. van bedrijfsprocessen op) Hopveld. Waterbergingscapaciteit: ’t Hopveld ondervindt wateroverlast na piekbuien. Het vergroenen van de kavels is wenselijk. Duurzame mobiliteit: ’t Hopveld heeft geen publieke laadvoorzieningen. Gezonde werkomgeving: ’t Hopveld heeft geen voetpad, waardoor het terrein niet uitnodigend is voor een lunchwandeling. Warmtetransitie: Geen kansrijke grootschalige warmtebronnen, dus collectieve warmtevoorziening ligt niet voor de hand.

50% 0% 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Banen

Bedrijven

51

• Economische ontwikkeling: Het aantal banen en

Banen naar sector (2023) HTSM

5%

Sociaaleconomisch

bedrijven op ’t Hopveld is sterk gegroeid door de uitbreiding van het bedrijventerrein.

Logistiek en groothandel Dienstverlening en ICT

12% Overige maak- en procesindustrie Consumentendiensten

11% 7%

organisatiegraad.

• Voorzieningen: ’t Hopveld heeft geen voorzieningen op het terrein voor medewerkers om een broodje of kopje koffie te halen. • Veiligheid: Een aantal bedrijven hebben een oprit direct aan de Helvoirtseweg, wat tot onveilige situaties leidt. • Onderwijs en arbeidsmarkt: Het een uitdaging voor bedrijven om technisch personeel te vinden. Daarnaast is Haaren ongunstig gelegen voor stagiairs, die veelal afhankelijk zijn van het openbaar vervoer.

10%

41%

• Organisatiegraad: Het terrein heeft geen

Bouw, handel en reparatie Overheid, zorg en onderwijs

14%

• Vastgoed: Een deel van het vastgoed, voornamelijk •

De grote bedrijven op ‘T Hopveld: Fysiekruimtelijk

het pand aansluitend op de Helvoirtseweg, is redelijk nieuw en ziet er aantrekkelijk uit. • Bereikbaarheid: Goede ontsluiting naar N65, al is filevorming op de N65 wel een aandachtspunt • Zwerfafval: Er is vrijwel geen sprake van zwerfafval op het terrein. • Straatverlichting: ’t Hopveld heeft voldoende straatverlichting. • Parkeren: Er zijn voldoende parkeergelegenheden op ’t Hopveld.

•

• • • • •

Leegstand: Pand aan ’t Hopveld staat leeg, situatie is onbekend. Er staat een relatief groot pand al langdurig leeg (voormalig dagcentrum). Dit heeft een slechte uitstraling op de rest van het terrein en is zonde van de potentiële ruimte. Ineffectief gebruik van gronden: ’T Hopveld telt de meeste banen in de sector ‘overheid, zorg en onderwijs’, een sector die over het algemeen niet op een bedrijventerrein hoeft te vestigen Vastgoed: Panden aan de Kantstraat zijn sterk verouderd. Uitstraling: Achterkant van ’t Hopveld is geen visitekaartje (Kantstraat, Oude Baan). OV-bereikbaarheid: Het terrein heeft geen goede OV-verbinding. Infrastructuur: Geen aparte fietsstroken of voetpaden op het terrein. Intensiveringmogelijkheden; het terrein zou intensiever gebruikt kunnen worden. Dit moet echt wel passend blijven bij de omgeving