Bijlage 1.3 Motivering TAM-Omgevingsplan hoofdstuk 22a De Noenes;

TAM-omgevingsplan De Noenes

projectnummer 0492485.100 definitief revisie 02 12 januari 2026

www.anteagroup.nl

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 definitief revisie 02 12 januari 2026

Opdrachtgever Gemeente Oisterwijk Postbus 10101 5060 GA OISTERWIJK

Gecontroleerd GJ Leeuw

datum 12 januari 2026

beschrijving

vrijgave

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

4

1.1 1.2 1.3

Aanleiding, voorgeschiedenis Geldend ruimtelijk kader Leeswijzer

4 7 9

2.

Planbeschrijving

11

2.1 2.2 2.3 2.4

Ontstaansgeschiedenis Bestaande situatie De Noenes Bestaande situatie overige percelen Nieuwe situatie

11 11 15 15

3.

Beleidskader Rijk, provincie en gemeente

18

3.1 3.2 3.3

Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid

18 18 40

4.

Omgevingsaspecten

48

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16 4.17

Mer-beoordeling Geluid Trillingen Geur Verkeer Parkeren Bodemkwaliteit Cultureel Erfgoed Omgevingsveiligheid Weging van het waterbelang Ecologie Luchtkwaliteit Bedrijven en milieuzonering Duurzaamheid Gezondheid Klimaatadaptatie Infrastructuur, kabels en leidingen

48 48 51 51 54 55 56 57 61 64 71 72 75 79 80 82 84

5.

Planopzet

85

5.1 5.2

Algemeen Toelichting op de planregels

85 86

6.

Uitvoerbaarheid

92

6.1 6.2 6.3

Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Handhaving

92 92 93

7.

Belangenafweging en conclusie

94

7.1 7.2 7.3

Evenwichtige toedeling van functies aan locaties Conclusie Bijlagen

94 94 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding, voorgeschiedenis De Noenes is een buurtschap ten noordoosten van Haaren in de nabijheid van het Helvoirts Broek, ten zuiden van Vught en ten zuidoosten van Helvoirt. Het buurtschap bestaat in hoofdzaak uit 240 percelen die in het vigerende bestemmingsplan zijn aangewezen voor verblijfsrecreatie, maar in de praktijk al vele jaren grotendeels permanent bewoond worden. De mismatch tussen gebruik en planologie en de onduidelijkheid over het toekomstperspectief is één van de oorzaken van de verrommeling en dreigende verpaupering van het gebied. Dit maakt eigenaren en bewoners terughoudend in investeringen in kwaliteitsverbetering.

Figuur 1-1 Ligging Buurtschap De Noenes De vereniging De Noenes (verder: de Vereniging) maakt zich zorgen over de dreigende verpaupering van het gebied en heeft de gemeente verzocht de wettelijk verplichte actualisatie van het bestemmingsplan - de laatste herziening dateert van 1996 – voortvarend op te pakken en bij de uitwerking de kaders zodanig vorm te geven dat aangesloten wordt bij de eisen van de tijd en het huidig gebruik. De Vereniging heeft haar zorgen en wensen uitgewerkt in de toekomstvisie “De Noenes toen, nu en dan; feiten, cijfers en een visie op de toekomst van de Noenes”. Nadat de wettelijk voorgeschreven actualisatietermijn op 1 juli 2013 was verstreken, heeft de Vereniging De Noenes op 9 juli 2013 een principeverzoek ingediend bij de gemeente Haaren voor het krachtens artikel 3.1 lid 2 Wet ruimtelijke ordening (Wro) actualiseren van het bestemmingsplan “De Noenes 87” en daarin de visie van de Vereniging te verwerken.

blad 4 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Deze toekomstvisie vraagt om verruiming van de bestemming en een beperkte verruiming van de bouwmogelijkheden binnen De Noenes. De toekomstvisie bevat ook een beeld over het landschap ter plaatse van De Noenes en de mogelijkheden om daaraan kwaliteitsverbetering toe te voegen. Het college heeft op 25 november 2014 besloten om de (on)mogelijkheden voor permanente bewoning toe te staan te gaan verkennen. De Vereniging heeft een haalbaarheidsonderzoek opgesteld, waar de gemeente negen randvoorwaarden aan gesteld had. De visie van de Vereniging op de kwaliteitsverbetering van De Noenes vormde het uitgangspunt voor het haalbaarheidsonderzoek en gaf inzicht in de vraag: wat zijn de gevolgen van de toekomstvisie van de Vereniging op de door de gemeente gestelde randvoorwaarden van 13 februari 2015, als je dit vergelijkt met een toekomstige situatie zonder herbestemming? Op 1 oktober 2015 is het haalbaarheidsonderzoek De Noenes opgeleverd. In het onderzoek is geconcludeerd dat herbestemming conform de toekomstvisie mogelijk is binnen de gestelde (9) randvoorwaarden. Op 20 oktober 2015 stemt het college in met het haalbaarheidsonderzoek. Op basis van het haalbaarheidsonderzoek vraagt het college aan de Raad om onder andere een verzoek in te dienen bij de provincie ten behoeve van de wijziging van de Verordening Ruimte.

Op 26 november 2015 is een Raadsbesluit genomen om op basis van het uitgevoerde haalbaarheidsonderzoek te verzoeken de provinciale verordening Noord-Brabant te wijzigen in die zin dat het gebied De Noenes ‘integratie stad – land’ krijgt om zo permanente bewoning mogelijk te maken. Hierom is op 22 december 2015 een brief met bovenstaand verzoek naar de provincie gestuurd. Dit verzoek was op 26 januari 2016 aangevuld met een ruimtelijke onderbouwing. De provincie reageerde echter afwijzend op dit verzoek (brief van de Provincie op 31 maart 2016) op basis van de volgende argumenten: • De in de ruimtelijke onderbouwing opgenomen lagenbenadering geeft onvoldoende motivering om de aanduiding ‘integratie stad-land’ toe te voegen aan de locatie De Noenes. • De ruimtelijke onderbouwing biedt geen inzicht in het ontwikkelingsperspectief en de toekomstvisie van het park en de directe omgeving. Een integrale visie op het gehele gebied ontbreekt. • De redenering dat er feitelijk een buurtschap is, wordt door ons niet onderschreven. De Noenes is weliswaar een specifieke bebouwingsconcentratie c.q. cluster van recreatieverblijven in het buitengebied, maar met een andere ruimtelijke structuur dan overige kleine kernen met reguliere woningen. o Een belangrijk deel van het terrein (van De Noenes) is niet verkaveld en betreft bossen en graslanden. De structuur is niet planmatig.

o De percelen zijn particulier verkaveld zonder bedrijfsmatige exploitatie. • De bebouwing op De Noenes is, ten opzichte van Parc Patersven, Stille Wille en de Spranckelaer, meer verspreid gelegen. • De aard en de omvang van de woningen op De Noenes is afgestemd op het recreatief karakter van en voor slechts een deel van de woningen is ten behoeve van permanente bewoning een gedoogbeschikking afgegeven. • Een groot deel van de woningen is uitsluitend voor recreatieve doeleinden in gebruik. • De Noenes ligt geïsoleerd in het landelijk gebied, te midden van ecologische en hydrologische waarden in de groenblauwe mantel. Een ruimtelijke vergelijking met de hiervoor genoemde recreatieparken is dan ook niet aan de orde. • De enige vergelijking die gemaakt kan worden met de hiervoor genoemde recreatieparken is dat op De Noenes ook de handhavingsproblematiek speelt, maar dit is onvoldoende grondslag om de aanduiding ‘integratie stad – land’ toe te kennen. Ondanks de afwijzing van het verzoek, had de provincie wel de uitnodiging gedaan om samen met de gemeente (en de Vereniging) te bezien op welke andere wijze het vraagstuk van De Noenes opgelost kan worden. Sinds de afwijzing van het verzoek door de provincie is er niet stilgezeten. Op 29 juli 2016 geeft de provincie de bevestiging richting de gemeente van een gezamenlijke inpassing om tot een oplossing te komen voor De Noenes.

Als gevolg hiervan heeft het college op 26 januari 2017 besloten om de gemeenteraad te informeren over het standpunt van de Gedeputeerde Staten over de aanduiding ‘integratie stad-land’ voor De Noenes en te starten met de voorbereiding van een bestuursopdracht voor de actualisering van het bestemmingsplan. Op 12 december 2017 is het Collegebesluit genomen om € 23.000,00 subsidie ter beschikking te stellen aan de Vereniging voor het opstellen van een breed gedragen en integrale landschapsvisie. De landschapsvisie is op 21 januari 2019 gereed. Deze toekomstvisie vraagt om verruiming van de bestemming (permanente bewoning toestaan) en het bieden van een beperkte verruiming van de bouwmogelijkheden (vergroten bouwvlakken en verhogen van de maximale bouwhoogte). Daarnaast geeft het een toekomstbeeld van het landschap ter plaatse van De Noenes en de mogelijkheden om daaraan kwaliteitsverbetering toe te voegen. Op 21 januari 2019 wordt een brief van de blad 5 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Vereniging naar de gemeenteraad gestuurd waarin wordt aangegeven dat als basis voor het nieuwe bestemmingsplan een brede landschapsvisie is opgesteld. Hierin is het volgende aangegeven: om de voortgang van het opstellen van het nieuwe bestemmingsplan bij de provincie niet te verstoren, hebben wij het verkrijgen van de functie wonen nu niet opgenomen als directe wens voor het nieuwe bestemmingsplan. Deze wens blijft echter wel bestaan voor de nabije toekomst. Voor wat betreft wonen wordt aangegeven dat er twee trajecten lopen: 1. een nieuw bestemmingsplan waarbij de randvoorwaarden worden geschapen om te kunnen voldoen aan het bouwbesluit voor de woonfunctie 2. het op termijn verkrijgen van een woonbestemming (naast recreatie). Als dat in de periode voor samenvoeging met Oisterwijk niet mogelijk is, wordt gevraagd voor het opnieuw verstrekken van gedoogbeschikkingen. Het college van Haaren heeft op 30 april 2019 een collegebesluit genomen om de raad te vragen het college opdracht te geven de bestuursopdracht ‘actualiseren bestemmingsplan de Noenes’ uit te voeren. Naar aanleiding van deze toekomstvisie is de intentie door de gemeente uitgesproken om (opnieuw) de mogelijkheden te verkennen om deze toekomstvisie van de Vereniging waar te kunnen maken. Dat gaf de Vereniging formeel een fiat om die haalbaarheid opnieuw te onderzoeken.

Aanvullend op de eerder gestelde randvoorwaarden diende het initiatief draagvlak te bevatten voor de uitbreiding van de gebruiks- en bouwmogelijkheden in relatie tot kwaliteitsverbetering. Opnieuw is verkend of alsnog de omzetting naar permanente bewoning tot de mogelijkheden behoort of niet. Uit deze verkenning kwam naar voren dat dit, onder voorwaarden, mogelijk is. 11 juni 2019 stuurt de vereniging een brief naar het college waarin zij aangeven dat de tijd rijp is om ook permanente bewoning toe te staan binnen het buurschap en dit op te nemen in een nieuw uit te werken bestemmingsplan. In het nieuwe bestemmingsplan moeten verruimingen van de bouwmogelijkheden volgens de vereniging gekoppeld worden aan de woonbestemming. Op 13 juni 2019 heeft er een bespreking met de provincie plaatsgevonden waarin naar voren is gekomen dat toekennen woonbestemming niet haalbaar is. Er dient gezocht te worden naar de relatie tussen kwaliteitsverbetering van het park en de mogelijkheid om permanent te verblijven. Op 12 november 2019 wordt een brief namens het college van Oisterwijk naar het college van Haaren gestuurd. Hierin wordt aangegeven dat door Haaren is aangegeven dat het bestemmingsplan voor de Noenes niet voor de herindelingsdatum kan worden vastgesteld en dat de gemeente Oisterwijk wordt gevraagd om het over te nemen.

De gemeente Oisterwijk geeft in deze brief aan dat zij bereid is om de voorbereiding van het bestemmingsplan ter hand te nemen, informatie nodig heeft en ervanuit gaat dat Haaren voldoende capaciteit en budget heeft gereserveerd voor een herziening. Op 14 juli 2020 wordt een collegevoorstel van de gemeente Oisterwijk genomen om in te stemmen met de door de vereniging ingediende intentieverklaring om een principeverzoek uit te merken dat draagvlak bevat voor de verruiming van de bebouwings- en bewoningsmogelijkheden in relatie tot kwaliteitsverbetering. Ook wordt op die dag een brief gestuurd namens het college van de gemeente Oisterwijk aan de gemeenteraad van Haaren waarin wordt aangegeven dat is ingestemd met de verkenning zoals in de intentieverklaring staat, de vorming van een vereniging van eigenaren noodzakelijk lijkt voor de koppeling tussen de kwaliteitsverbetering en de verruimde bebouwings- en bewoningsmogelijkheden. Op 6 oktober 2020 is een brief namens het college van Haaren aan de gemeente Oisterwijk gestuurd waarin wordt aangegeven dat het dossier overgenomen kan worden. Op 22 september 2021 is door het college positief besloten over het procesvoorstel. Tevens heeft er op 18 juli 2022 een discussie plaatsgevonden met de Raad en bewoners.

Op 22 november 2022 heeft Antea Group een memo opgesteld betreffende de verkenning van de legalisering van de permanente bewoning binnen de Noenes. In deze memo wordt een eerste aanzet gedaan voor een haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van permanente bewoning. Deze memo is bijgevoegd in bijlage 1. Op 6 december 2022 is een collegebesluit genomen waarin is aangegeven dat een woon- of een dubbelbestemming als voorstelbaar aan te merken om ter plaatse van De Noenes permanente bewoning toe te staan. Ook is besloten om het afgestemde proces om te komen tot een definitieve keuze voor een passende planologische regeling voor De Noenes verder tot uitvoering te laten brengen door Antea Group.

blad 6 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Om te komen tot een passend planologisch regime is een ‘Nota van Uitgangspunten, herbestemming De Noenes’ opgesteld waarin de voorwaarden uiteengezet zijn. In januari 2023 is een enquête uitgezet onder perceeleigenaren van De Noenes. In deze enquête is aan eigenaren gevraagd naar de belangen en wensen van aspecten welke voor hen relevant zijn bij een nieuw op te stellen bestemmingsplan. In totaal is de enquête 240 keer uitgezet waarvan circa 80% deze heeft ingevuld. Daarmee kan worden aangenomen dat de resultaten een representatief beeld geven van de wensen en belangen van perceeleigenaren. In mei 2023 zijn omgevingsdialogen gevoerd met verschillende belanghebbenden, waaronder grondeigenaren en omwonenden. In twee verschillende gesprekken zijn de thema’s behandeld welke voor deze groepen van belang zijn. Daarnaast zijn ook gesprekken gevoerd met de provincie Noord-Brabant. Alle opgehaalde resultaten zijn verwerkt in de Nota van Uitgangspunten d.d. 24 augustus 2023 en deze Nota is de basis voor deze wijziging van het omgevingsplan dat permanente bewoning op De Noenes toestaat. Op 28 september 2023 heeft de gemeenteraad positief en unaniem besloten op de Nota van Uitgangspunten. De Nota van Uitgangspunten is opgenomen in bijlage 2. Binnen het plangebied van De Noenes ’87 zijn nog enkele andere percelen gelegen die geen recreatieve bestemming hebben.

Deze percelen worden ook meegenomen bij deze wijziging van het omgevingsplan. Voor zover er percelen zijn die reeds in het bestemmingsplan Buitengebied zijn meegenomen en waar het niet noodzakelijk is om daarvoor een wijziging door te voeren zijn deze percelen buiten deze wijziging gelaten.

1.2

Geldend ruimtelijk kader De huidige regels voor De Noenes in het tijdelijke deel van het omgevingsplan die van toepassing zijn, zijn vervat in het bestemmingsplan (“De Noenes ‘87”) en een herziening (van een deel van de voorschriften; de plankaart bleef ongewijzigd) van dat bestemmingsplan in 1996. In het tijdelijke deel van het omgevingsplan is een groot deel van de gronden aangewezen voor beperkte verblijfsrecreatieve doeleinden. Een enkel perceel heeft de bestemming Wonen met Tuinen. Dit betreft echter niet de percelen waar recreatieverblijven zijn toegestaan. Percelen die nog onbebouwd zijn en waarop volwassen bomen aanwezig zijn kennen de bestemming Bosgebied. De hoofdwegen in de buurtschap, zoals de Scheurbroeksesteeg, Broeksteeg en de Blazeveldweg zijn aangewezen als Verkeersdoeleinden. De 240 percelen binnen De Noenes hebben de bestemming “beperkte verblijfsrecreatie”. De voor “beperkte verblijfsrecreatie” aangewezen gronden zijn bestemd voor landschappelijke en recreatieve waarden met seizoensverblijfsrecreatie in kampeermiddelen dan wel woonverblijven, die niet permanent bewoond mogen worden.

blad 7 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Figuur 1-2 plankaart bestemmingsplan De Noenes ‘87 Op de gronden mogen recreatiewoonverblijven worden gerealiseerd (één per perceel1), met dien verstande dat: • het oppervlak van een perceel ten minste bedraagt 375 m²; • het oppervlak van een recreatief woonverblijf ten minste bedraagt 35 m² en ten hoogste 60 m²; • de goothoogte ten hoogste bedraagt 3 meter; • de nokhoogte ten hoogste bedraagt 4,50 meter; • de afstand tot een perceelgrens ten minste bedraagt 2,50 meter. Naast recreatiewoonverblijven mogen ook kampeermiddelen worden opgericht. Tevens mogen vrijstaande bijgebouwen worden gerealiseerd, met dien verstande dat: • het oppervlak ten hoogste bedraagt 12 m²; • de hoogte ten hoogste bedraagt 2,75 meter; • de afstand tot een perceelgrens ten minste bedraagt 2,50 meter. Met de herziening in 1997 zijn de regels ten aanzien van de recreatieve woonverblijven aangescherpt. In het bestemmingsplan is een beschrijving in hoofdlijnen toegevoegd die het verbod op permanente bewoning benadrukt.

Verder worden aan de bouwregels bepalingen toegevoegd: • de inhoud van een recreatief woonverblijf mag niet meer bedragen dan 225 m³ • gebouwen dienen te worden voorzien van een kap met een helling van niet minder dan 0 en niet meer dan 50 graden; • de oppervlakte van een kelder mag niet meer bedragen van 12 m²; • Aan de regels voor bijgebouwen is toegevoegd dat een bijgebouw geen kelder mag bevatten. Een aantal van de percelen is aangeduid als “Bosgebied”. Deze gronden zijn bedoeld voor de landschapsopbouw en het behoud en herstel van de landschappelijke waarde. Op deze gronden mag niet worden gebouwd, maar zijn alleen terreinafscheidingen toegestaan met een maximale hoogte van 1,5 m.

1

Het gaat hierbij om de kadastrale indeling op tijdstip van de tervisielegging van het bestemmingsplan De Noenes ‘87 blad 8 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Binnen De Noenes zijn reeds een aantal permanente woningen aanwezig, die destijds ook al als zodanig waren bestemd. Een aantal van deze permanente woningen zijn ook (opnieuw) meegenomen in het bestemmingsplan ‘Buitengebied Haaren’. Voor de woningen binnen het plangebied van De Noenes geldt dat deze zijn aangeduid als “Wonen – Klasse WvI”. Op de gronden mogen woningen, welke bij de eerste tervisielegging van het bestemmingsplan “De Noenes ‘87” aanwezig waren, worden gehandhaafd dan wel worden uitgebreid, met dien verstande dat; • de inhoud bedraagt minimaal 250 m3 en maximaal 500 m3; • de breedte bedraagt minimaal 7 meter; • de goothoogte bedraagt minimaal 3,5 meter en maximaal 5,5 meter; • de nokhoogte bedraagt maximaal 9,5 meter; • de goothoogte van een eventuele aan- of uitbouw is maximaal gelijk aan de vloer van de verdieping van het huis. Bij deze woningen hebben de tuinen de bestemmingen “Tuinen I” of “Tuinen II”. De gronden bestemd als “Tuinen I” zijn bedoeld voor de aanleg van tuinen en de bouw van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met dien verstande dat: • de hoogte van een pergola bedraagt maximaal 2,75 meter; • de hoogte van een muur bedraagt maximaal 0,6 meter.

De gronden bestemd als “Tuinen II” zijn bedoeld voor de aanleg van tuinen en de bouw van bijgebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met dien verstande dat: • de oppervlakte van bijgebouwen bedraagt maximaal: o 35 m² bij een perceel oppervalakte tot 250 m²; o 40 m² bij een perceel oppervlakte tot 500 m²; o 45 m² bij een perceel oppervlakte tot 750 m²; o 50 m² bij een perceel oppervlakte tot 1000 m²; o 60 m² bij een perceel oppervlakte tot 1250 m² en meer. • de goothoogte bedraagt maximaal 2,75 meter; • de nokhoogte bedraagt maximaal 4,75 meter; • de hoogte van pergola bedraagt maximaal 2,75 meter; • de hoogte van een muur bedraagt maximaal 0,4 meter. Binnen De Noenes is tevens een aantal agrarische percelen gelegen. Deze zijn in het bestemmingsplan “De Noenes ‘87” bestemd als “Agrarisch gebied met landschappelijke waarde”. Deze gronden zijn bestemd voor agrarische functies en belangen en voor landschappelijke en extensieve dagrecreatie. Op deze gronden zijn slechts bouwwerken, geen gebouwen zijnde toegestaan, met dien verstande dat: • de hoogte van terreinafscheidingen bedraagt maximaal 1,5 meter. Overige bouwwerken ten dienste van een agrarisch bedrijf zijn slechts mogelijk middels een vrijstelling. Tot slot is er nog een aantal wegen gelegen binnen De Noenes. Deze wegen zijn bestemd als “Verkeersdoeleinden I” of “Verkeersdoeleinden II”.

Op deze gronden zijn uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde, toegestaan die noodzakelijk zijn voor een verkeerstechnische verantwoorde uitrusting van de (zand)wegen. Binnen De Noenes liet het oude ruimtelijke regime in hoofdzaak ‘beperkte verblijfsrecreatieve doeleinden’ toe. Feitelijk is bijna 80% van de percelen permanent bewoond. Met het nieuwe omgevingsplan is aan eigenaren van recreatiewoningen de mogelijkheid geboden om hun woning om te laten zetten naar een permanente woning. Er wordt dan een aanduiding ‘wonen’ opgenomen. Het doel is dan ook om de feitelijke situatie ruimtelijk te legaliseren.

1.3

Leeswijzer Deze motivering bestaat uit zeven hoofdstukken. Hoofdstuk 1 vormt een inleiding op de omgevingsplanwijziging. In hoofdstuk 2 van deze motivering is de visie op het plangebied gegeven. In dit hoofdstuk wordt aandacht besteed aan de huidige situatie en aan planbeschrijving. De hoofdstukken 3 en 4 geven de achtergronden en motivering op de gemaakte keuzes weer. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan in op de beleidskaders van Rijk, provincie, regio en gemeente. In hoofdstuk 4 komen de omgevingsaspecten aan bod. blad 9 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

In hoofdstuk 5 wordt de juridische vertaling toegelicht. In hoofdstuk 6 komt de uitvoerbaarheid van de omgevingsplanwijziging aan bod. Om een indruk te krijgen van wat met de omgevingsplanwijziging wordt beoogd en hoe dit juridisch is vertaald, is het lezen van deze hoofdstukken voldoende. Vervolgens wordt in Hoofdstuk 7 de belangenafweging en conclusie beschreven.

blad 10 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

2.

Planbeschrijving

2.1

Ontstaansgeschiedenis De Noenes komt al sinds 1426 als veldnaam voor. Het is een verbastering van nuwenhuze (nieuw huis). Dit had betrekking op het eerste huis dat op hoger gelegen grond werd gebouwd (enkele honderden meters westelijk van waar nu de Noenes is gelegen). In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw bestond het gebied vooral uit schrale weilanden met enkele bospercelen. Voor de boeren weinig betekenisvol. Randstedelingen waren echter wel geïnteresseerd in de mooie omgeving. Met het kamperen bij de boer is het gebruik van de gronden voor recreatief verblijf begonnen. De Noenes breidde zich uit en de wildgroei bleek moeilijk te stoppen. In 1976 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan ‘Noenes 1975’ vastgesteld. Daarin werd het o.a. mogelijk gemaakt om op alle gronden binnen het plangebied caravans te plaatsen. De provincie was het eens met het bevriezen van de voorgaande versnippering van de gronden, maar kon zich (o.a.) niet verenigen met het plaatsen van nieuwe caravans op onbebouwde gronden. De Kroon heeft destijds dan ook het besluit van de provincie tot onthouden van goedkeuring in stand gelaten en dit bestemmingsplan is dan ook nooit in werking getreden, omdat een volledige belangenafweging ontbrak.

Wel had de Kroon aangegeven dat het niet aannemelijk is dat in dit gebied de in het oorspronkelijke functies van agrarisch gebied en bosgebied kunnen worden hersteld. In 1986 heeft de gemeente een nieuw bestemmingsplan ‘Noenes 1987’ vastgesteld die rekening hield met de uitspraak van de Kroon. Geconstateerd was dat er inmiddels stacaravans gerealiseerd waren die niet meer onder de toenmalige Kampeerwet vielen vanwege hun omvang. Er was meer sprake van ‘recreatiewoonverblijven’ ter plaatse. Er was voor gekozen om op alle percelen (ongeveer 240), waar een caravan stond (een kampeermiddel óf een ‘seizoenrecreatiewoonverblijf’), de keus te laten om ook een ‘seizoen-recreatiewoonverblijf’ op te richten. Permanente bewoning werd in dit bestemmingsplan als strijdig gebruik gezien. Ook dit bestemmingsplan werd door de provincie gedeeltelijk goedgekeurd en door de Kroon werd dit besluit in stand gelaten. Echter de bestemming ‘beperkte verblijfsrecreatieve doeleinden’ was sindsdien een feit. Het bestemmingsplan ‘De Noenes ’87’ is in 1996 herzien (De Noenes ’87, herziening 1-1996). Hierin werd o.a. bepaald dat ter plaatse van de bestemming ‘beperkte verblijfsrecreatieve doeleinden’ permanente bewoning verboden werd. Slechts het tijdelijk recreatief verblijf door personen of groepen van personen, die elders hun hoofd-woonverblijf hebben was toegestaan.

2.2

Bestaande situatie De Noenes De Noenes is een buurtschap met een gedeeltelijk recreatieve functie. In het gebied zijn circa 240 percelen gelegen op een oppervlak van circa 46 hectare. De circa 240 percelen mogen bebouwd worden met recreatieverblijven volgens de regels uit het huidige bestemmingsplan, welke nu onderdeel is van het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Circa 16 van de 46 hectare is niet verkaveld en bestaat uit bossen en graslanden.

blad 11 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Figuur 2-1 Kadastrale kaart met luchtfoto, BRK Woningen De oude verkavelingsstructuur is nog herkenbaar. De kampeermiddelen (de -sta-caravans) van weleer hebben grotendeels plaatsgemaakt voor stenen en houten gebouwen waarin gewoond wordt. De meeste gebouwen kennen een beperkt oppervlak van 60 m² en een bouwhoogte van 4,5 meter. In een aantal gevallen zijn grotere gebouwen aanwezig of zijn creatieve oplossingen gezocht om het woonoppervlak te vergroten. Mede hierdoor ontstaat steeds meer een beeld van verrommeling. In 2021 is een 0-meting uitgevoerd. Van de 241 percelen zijn er 235 bebouwd. De overige 6 percelen zijn onbebouwd en/of worden gebruikt voor stacaravans. In de 0-meting is niet bepaald welke percelen met een recreatiewoningen zijn bebouwd (zoals wel in 2016 is bepaald). In het gebied zijn 80 bedrijven actief. De exacte hoeveelheid woningen die permanent bewoond wordt, is onduidelijk. Het feit dat bij 192 percelen bewoners ingeschreven staan in het GBA en dat er 110 persoonsgebonden gedoogbeschikkingen zijn afgegeven, geeft aan dat het de ruime meerderheid van de woningen betreft. Wegen en parkeren De woningen worden ontsloten door overwegend halfverharde wegen. De uitzondering hierop vormt een deel van wegdeel 70 (zie figuur 2-2) deze weg is in de legger als onverhard aangewezen. Het betreft een graspad dat niet langer in gebruik is als weg.

De ontsluitingswegen zijn allen in beheer van de gemeente Oisterwijk. De wegen zijn in verband met de veiligheid in 2007 verbreed. Ook is een deel van de wegen voorzien van straatverlichting. De binnenpaden zijn eveneens verhard en veelal in particulier eigendom.

blad 12 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Figuur 2-2 uitsnede wegenlegger vm. gemeente Haaren Parkeren vindt veelal op eigen terrein plaats. De private woonpercelen bieden voldoende ruimte. Daarnaast zijn er opstelplaatsen voor de hulpdiensten gerealiseerd. Langs de paden en wegen is er verder geen plaats voor het parkeren van auto’s.

Figuur 2-3 foto’s van de wegenstructuur op De Noenes

blad 13 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Groen De meeste percelen zijn veelal groter dan 1.000 m². Het merendeel van de percelen is zorgvuldig ingericht als een groene, aangelegde en onderhouden tuin. In het gebied zijn een aantal percelen als “Bosgebied” bestemd en ook als zodanig ingericht. De percelen zijn voorzien van volwassen beplanting, bestaande uit grote bomen en onderbegroeiing. De graslanden rondom het buurtschap geven een weids uitzicht op de omgeving. Tevens zijn er een aantal percelen gelegen in NNB gebied. Voorzieningen algemeen Op De Noenes zijn in de loop der jaren diverse voorzieningen aangelegd zoals stromend water, elektriciteit, telefonie, riolering, gas en een glasvezelnetwerk. De woningen zijn - net als de overige woningen in het buitengebied - rechtstreeks aangesloten op die voorzieningen. Omdat het gebied niet als recreatiepark is gestart, is er geen specifieke interne parkinfrastructuur. Ook kent de Noenes geen collectieve voorzieningenstructuur met een receptie of gemeenschapszaal, zoals dat bij reguliere recreatieterreinen veelal wel het geval is. De buurtschap is gelegen aan de openbare weg en kent geen slagboom of omheining om de begrenzing van de buurtschap te markeren. Riool Het aanwezige rioolstelsel (zowel drukriool als vrijverval riool) wordt, conform het gemeentelijk rioleringsplan, op dezelfde wijze beheerd als de overige rioolstrengen.

Dit betekent dat eenmaal per zeven à tien jaar, met een camera, de binnenzijde wordt geïnspecteerd. Schades, worteldoorgroei etc. worden vervolgens hersteld. De technische staat van het rioolstelsel in De Noenes is niet afwijkend ten opzichte van de overige rioolstrengen. De wijze van onderhoud en beheer van het rioolstelsel kan voortgezet worden, ook in geval van permanente bewoning. In het verleden hadden meerdere woningen op de Noenes de hemelwaterafvoer op het riool aangesloten. Dit gaf in geval van heftige regen diverse problemen. De Vereniging heeft in 2020 samen met de gemeente Haaren en adviesbureau Aquabrain een project opgezet om dit los te koppelen. Dit was in eerste instantie op vrijwillige basis. Dit heeft ertoe geleid dat de meeste bewoners de hemelwaterafvoer hebben losgekoppeld. Afvalinzameling In samenspraak met vereniging De Noenes wordt het huishoudelijk afval sinds 2007 huis aan huis ingezameld. De afvalinzameling vindt op dezelfde wijze plaats als bij de overige gemeentelijke aansluitingen. Doordat het afvalinzamelvoertuig niet alle paden kan inrijden en de verkeersveiligheid niet mag worden verslechterd, worden enkele (veelal doodlopende) paden niet bereden. Het afval wordt door de bewoners op een centrale plek geplaatst. Dit systeem werkt naar tevredenheid van bewoners en gemeente en kan op deze wijze worden voortgezet.

Openbare verlichting In De Noenes zijn lichtmasten aanwezig. Het betreft uitsluitend oriëntatieverlichting bij een kruising van paden en bij verkeersremmende maatregelen (kleine drempels). Deze masten zijn in beheer en onderhoud van de gemeente en hebben dezelfde onderhoudscyclus als de overige lichtmasten binnen de gemeente. Eigendom, beheer en onderhoud De woningen en bijbehorende percelen zijn in particulier eigendom. De ontsluitingswegen zijn in beheer en eigendom van de gemeente. De binnenwegen zijn veelal in particulier eigendom. De gemeentelijke paden worden gemiddeld twee keer per jaar door een grader voorzien van een nieuw wegprofiel. Hierbij worden gaten opnieuw met puin gevuld en wordt de afwatering van hemelwater verbeterd. De wegen die in particulier eigendom verkeren worden gezamenlijk onderhouden. Gebrek aan toeristisch perspectief Het gebied van de Noenes bestaat uit 240 percelen die in het vigerende bestemmingsplan zijn aangewezen voor verblijfsrecreatie. De mogelijkheden voor de omzetting naar permanente bewoning is dan ook intensief onderzocht (zie hiervoor Bijlage 1 bij deze motivering). De Noenes is in principe nooit opgericht als recreatiepark. De grond was te schraal voor de boer en verhuurden (later verkochten) deze gronden aan randstedelingen die toestemming kregen om hier hun kampeermiddel op te plaatsen. Deze werden later vervangen stacaravans.

De woningen in De Noenes zijn rechtstreeks bereikbaar vanaf de openbare weg zonder een slagboom te passeren. Er zijn ook nooit gezamenlijke voorzieningen aangelegd, zoals een zwembad en recreatiezaal. De percelen zijn blad 14 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

ook nooit (bedrijfsmatig) verhuurd voor recreatie. De eigenaren van de percelen hadden het altijd grotendeels zelf in gebruik. Daarbij is de feitelijke situatie dat een groot deel (+/- 80%) van de percelen permanent wordt bewoond. Voor een groot aantal percelen is dit vaak al tientallen jaren het geval. Er is jarenlang geprobeerd dit gebruik te ontmoedigen en te verminderen door o.a. te werken met gedoogbeschikkingen voor de huidige gebruikers en de beperkte bouwmogelijkheden. Uit het recente onderzoek blijkt dat dit niet tot een afname heeft geleid van permanente bewoning, maar dat er vandaag de dag nog meer mensen permanent verblijven dan jaren geleden. Omdat De Noenes nooit als recreatiepark (planmatig) is opgericht en als recreatiepark geëxploiteerd is en het ontbreekt aan voorzieningen en openbaar bereikbaar is, is het toekomstperspectief als recreatiepark of een terrein enkel gericht op individuele recreatie, met al deze individuele eigenaren niet meer mogelijk. Om deze reden is er een gebrek aan toeristisch perspectief op De Noenes.

2.3

Bestaande situatie overige percelen Rondom De Noenes is een aantal agrarische percelen gelegen. Dit betreffen voornamelijk gronden met gras aan de Broeksteeg en de Scheurbroeksteeg. Op een aantal percelen in het noorden van het plangebied aan de Broeksteeg zijn paarden en Ouessant schapen aanwezig. Onderstaande figuren geven een beeld van de gronden binnen het plangebied.

Figuur 2-4 foto's van agrarische percelen aan de Broeksteeg en de Scheurbroeksteeg

Figuur 2-5 foto’s van agrarische percelen aan de Broeksteeg

2.4

Nieuwe situatie De wijziging van het omgevingsplan ziet binnen De Noenes voornamelijk op het (deels) legaliseren van de feitelijke situatie en het actualiseren van het bestemmingsplan uit 1987 en de latere herziening van het bestemmingsplan uit 1996. Binnen De Noenes liet het oude bestemmingsplan ‘beperkte verblijfsrecreatieve doeleinden’ toe. Feitelijk is bijna 80% van de percelen permanent bewoond. Met het nieuwe omgevingsplan is aan eigenaren van recreatiewoningen de mogelijkheid geboden om hun woning om te laten zetten naar een permanente woning.

blad 15 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Er is gekozen om de gronden waarop in het huidige omgevingsplan, welke mede de geldende bestemmingsplannen omvat, de functie ‘beperkte verblijfsrecreatieve doeleinden’ geldt met de wijziging van het omgevingsplan de functie ‘Bos’ te geven. Primair strekken de gronden namelijk tot het behoud van het groene karakter van de omgeving. Daarnaast dient te worden voorkomen dat een aantasting plaatsvindt van de natuur in de omgeving en houtopstanden worden gekapt. Percelen waarvan de eigenaar kiest voor een permanente woning zullen binnen de functie ‘Bos’ een aanduiding ‘Wonen’ krijgen. Percelen waarvan de eigenaar kiest voor het behoud van de recreatiewoning zullen binnen de functie ‘Bos’ een aanduiding ‘Recreatie’ krijgen. Deze aanduidingen zullen met het oog op de huidige bebouwing op de gronden worden aangelegd, waarbij rekening wordt gehouden met de wensen van perceeleigenaren. Door de strakke aanduiding rond de bebouwing wordt kleinschalig permanent wonen in het bos mogelijk gemaakt en blijft de woonfunctie ondergeschikt aan de natuurlijke omgeving en het bos. Het karakter binnen De Noenes blijft met de functie ‘Bos’ behouden. Voor permanente woningen zal er een beperkte toename plaatsvinden van de bouwmogelijkheden.

Voor de permanente woningen gelden in ieder geval de volgende uitgangspunten: • de oppervlakte van de woning bedraagt niet meer dan 90m²; • de bouwhoogte van de woning bedraagt niet meer dan 7m; • de inhoud van de woning mag niet meer bedragen dan 480m3; • bij de woningen mogen bijbehorende bouwwerken gebouwd worden. De bouwhoogte van deze bijbehorende bouwwerken mag niet meer bedragen dan 4,5 en de oppervlakte mag niet meer dan 25 m² tot 40 m² (afhankelijk van de grootte van het bouwperceel) bedragen. Daarnaast gelden voor permanente woningen ten aanzien van het gebruik de volgende uitgangspunten: • aan huis gebonden/ kleinschalige bedrijfsmatige activiteiten zijn niet toegestaan; • een bed and breakfast is niet toegestaan; • aan huis gebonden beroepen zijn onder voorwaarden toegestaan; • recreatief nachtverblijf is niet toegestaan. Voor recreatieve woningen zullen de huidige bouwregels worden gehandhaafd. Hier is dan ook geen sprake van een verruiming van de bouwmogelijkheden. Qua gebruik zal er ook geen sprake zijn van een verruiming. Binnen de functie ‘Bos’ zal ook een minicamping en een theetuin worden gelegaliseerd. Deze zullen beiden alleen toegestaan zijn binnen de aanduiding ‘specifieke vorm van bos – mincamping’ respectievelijk de aanduiding ‘specifieke vorm van bos – theetuin’.

Ook deze functies zijn zo strak mogelijk begrensd ten behoeve van het behoud en de bescherming van het karakter van de omgeving. Voor de minicamping gelden in ieder geval de volgende uitgangspunten: • de oppervlakte van sanitaire en ondersteunende voorzieningen mag niet meer bedragen dan 7 m²; • de bouwhoogte van sanitaire en ondersteunende voorzieningen mag niet meer bedragen dan 2,6 m; • voor de minicamping geldt dat er maximaal 5 standplaatsen zijn toegestaan. Voor de theetuin gelden in ieder geval de volgende uitgangspunten: • er zijn niet meer dan 22 bezoekers toegestaan; • de horeca mag uitsluitend open zijn van 1 april tot 1 oktober op zaterdagen en zondagen van 10:00 tot 17:00. Tevens is het uitgangspunt dat er geen (fysieke) aanpassingen plaatsvinden in de openbare ruimte binnen het plangebied. Voor de openbare ruimte gelden de volgende uitgangspunten: • de wegen binnen De Noenes bestaan uit half-verharde wegen; • parkeren dient te worden gerealiseerd op eigen terrein; • waterberging dient te worden gerealiseerd op eigen terrein en conform het huidige beleid. Ten behoeve van het behoud van het groene karakter binnen De Noenes is tevens een omgevingsvergunning vereist voor het uitvoeren van bepaalde werken, geen bouwwerk zijnde en bepaalde werkzaamheden.

Zo is het vellen of rooien van bos, het verwijderen van houtopstanden en het aanbrengen van meer dan 100 m² verharding alleen toegestaan na verkrijging van een vergunning. Bestaande permanente woningen met tuinen binnen De Noenes gaan ook onderdeel zijn van het plangebied. Voor deze woningen blijven zoveel mogelijk dezelfde gebruiks- en bouwmogelijkheden gelden. Dit geldt ook voor de percelen met bos, de agrarische gronden en de wegen binnen De Noenes. Percelen die zijn gelegen in het NNB gebied worden aangeduid als ‘Natuur’. blad 16 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Figuur 2-6 plankaart De Noenes Om de kwaliteit van het landschap binnen De Noenes te verbeteren, is een landschapsplan opgesteld. Perceeleigenaren die ervoor hebben gekozen om een aanduiding ‘wonen’ op hun gronden te krijgen, zijn verplicht om een financiële bijdrage te leveren ten behoeve van de kwaliteitsverbetering van het landschap. Deze kwaliteitsverbetering is een verplichting vanuit provinciaal beleid waarin vastligt dat iedere ontwikkeling binnen het landelijk gebied gepaard moet gaan met een kwaliteitsverbetering van het landschap. Ten behoeve van de ontwikkeling is een landschapsplan opgesteld waarmee invulling gegeven is aan de vereiste kwaliteitsverbeteringsopgave die door de provincie wordt gesteld. Figuur 2-7 toont de landschapsvisie voor de Noenes.

Figuur 2-7 Integratiekaart landschapskwaliteitsverbeteringen de Noenes e.o. blad 17 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

3.

Beleidskader Rijk, provincie en gemeente

3.1

Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet heeft een aantal wetten gebundeld over de leefomgeving. Daarbij behoort ook één Rijksvisie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). In de NOVI zijn de maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten: • ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie; • duurzaam economisch groeipotentieel; • sterke en gezonde steden en regio’s; en • toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Conclusie Het plan is niet in strijd met het NOVI. Er zijn reeds recreatiewoningen die grotendeels al permanent bewoond worden waardoor er geen sprake is van een grootschalige ontwikkeling. Het uitgangspunt is dat wonen in het bos mogelijk wordt gemaakt voor de bewoners die dat wensen. Daarnaast blijft recreatie ook toegestaan. Hierbij is de woonfunctie en de recreatiefunctie ondergeschikt aan de natuur binnen De Noenes. De wijziging van het omgevingsplan zal leiden tot een verbeterde situatie ten aanzien van klimaatadaptatie. Er geldt namelijk een voorwaardelijke verplichting voor het realiseren van voldoende waterberging alvorens kan worden gebouwd.

Besluit kwaliteit leefomgeving In artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving wordt bepaald dat een Ladder voor duurzame verstedelijking nodig is voor een stedelijke ontwikkeling die bestaat uit de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is. In het omgevingsplan dient rekening te worden gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling en de onmogelijkheden om het in het stedelijk gebied/ stedelijk groen aan de rand van het stedelijk gebied te bouwen als bouwen buiten het stedelijk gebied/ het stedelijk groen aan de rand van het stedelijk gebied plaatsvindt. Conclusie De ladder voor duurzame verstedelijking wordt verder uitgewerkt in paragraaf 3.2.3. Daaruit blijkt dat de ontwikkeling voldoet aan de ladder voor duurzame verstedelijking.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant De provincie Brabant geeft in haar Omgevingsvisie haar wensbeeld weer dat richting geeft in het formuleren van doelstellingen. Dit zogeheten Panorama is een toekomstbeeld waaraan de provincie met alle partijen wil werken. Het Panorama en de opgave om Brabant in de toekomst welvarend, verbonden en klimaatproef te laten zijn wordt in vier hoofdopgaven onderscheiden. Deze hoofdopgaven zijn met elkaar verbonden en werken op elkaar in. De vier hoofdopgaven betreffen: • Werken aan de Brabantse energietransitie; • Werken aan een klimaatproof Brabant; • Werken aan de slimme netwerkstad; en • Werken aan een concurrerende, duurzame economie. Met de Omgevingsvisie wil de provincie aangeven wat zij belangrijk vindt voor de verbetering en duurzame ontwikkeling van de leefomgeving van de inwoners van Brabant. De Omgevingsvisie moet een richting geven aan de opgave zoals geformuleerd in de vier hoofdopgaven. Deze vier hoofdopgaven komen voort uit de basisopgave en zijn daarmee ook verankerd. Deze basisopgave betreft het werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. De Omgevingsvisie betreft een ambitie die uitwerking behoeft in de nog vast te stellen programma’s. blad 18 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

De basisopgave betreft een veilige en gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit. Hieronder vallen bijvoorbeeld een schone bodem, landschappelijke aantrekkelijkheid en biodiversiteit. Elke ontwikkeling in Brabant moet bijdragen aan een goede omgevingskwaliteit. Werken aan de Brabantse energietransitie Het doel binnen de provincie Brabant is het 100% verduurzamen van energie tot 2050. Tot 2030 is het doel om broeikasgassen ten opzichte van de uitstoot in 1990 ten minste met 50% te reduceren en ten minste 50% duurzame energie te gebruiken. Om het doel te behalen wordt een tweesporenbeleid door de provincie gehanteerd, namelijk: • Verminderen energieverbruik; en • Verduurzaming energie. Werken aan een klimaatproof Brabant Het doel binnen de provincie is om Brabant klimaatbestendig en waterrobuust in te richten tot 2050. Sinds 2020 handelt de provincie klimaatbestendig en waterrobuust. Het doel is om tot 2030 de eerste grote gebiedsopgaven ten behoeve hiervan te realiseren. Om dit doel te behalen wordt ingezet op: • Klimaatslimme verstedelijking; • Klimaatbestendig beeklandschap; en • Robuust rivierenlandschap. Werken aan de slimme netwerkstad Het doel van de provincie tot 2050 is het stedelijk netwerk van Brabant te laten functioneren als één samenhangend duurzaam en concurrerend netwerk van steden en dorpen als onderdeel van de Noord-westEuropese metropool.

Daarbij moet Brabant zich gaan kenmerken als een sterke sociale cohesie, een excellent en duurzaam woon-, leef- en vestigingsklimaat met een comfortabel, betrouwbaar en multimodaal verkeers- en vervoerssysteem en een uitstekende (digitale) infrastructuur. Het doel tot 2030 is voor Brabantse partijen om te werken aan de transformatie van het bestaand bebouwd gebied. Daarnaast moeten er belangrijke stappen zijn gezet in de richting van een excellent en duurzaam woon-, leef- en vestigingsklimaat met een comfortabel, betrouwbaar en multimodaal verkeers- en vervoersysteem, welke worden ondersteund door digitale ontwikkelingen. In de provincie is het belangrijk om de toenemende druk op de wegen te ondervangen. Brabant zet in op een robuust mobiliteitssysteem om te zorgen voor voldoende capaciteit tijdens pieken en calamiteiten. Om de doelen te bereiken wordt ingezet op duurzame verstedelijking zoals herbestemmen en slimme en duurzame mobiliteit. Werken aan een concurrerende en duurzame economie Het doel tot 2050 is voor de provincie op Brabant het top kennis- en innovatieregio in Europa te maken. Hierbij wil de provincie ook streven naar een economie die verregaand circulair is. Tot 2030 streeft de provincie er ook naar om Brabant de top-kennis en innovatieregio in Europa te maken.

Daarbij wordt ook al ingezet op een circulaire economie en het verminderen van het gebruik van vernieuwbare grondstoffen met 50%. Hierbij zet de provincie in op een: • Innovatieve en concurrerende economie; • Circulaire economie; en • Digitale economie. Toetsing Ten behoeve van de ontwikkeling is een landschapsvisie opgesteld. In deze visie wordt ook ingegaan op de waterberging binnen het plangebied. Binnen De Noenes is er sprake van een specifiek watersysteem dat te maken heeft met het reliëf en de afstroom van bovengronds en ondergronds water. Dit watersysteem is van hoge hydrologisch-ecologische waarde en mag niet verstoord worden. De beekdalen binnen De Noenes werken als buffers voor de berging van regenwater op regionaal gebied. Daarnaast zijgt ter plaatse van De Noenes regenwater in de grond, om als kwel in het Helvoirts Broek op te treden. Dit heeft belangrijke ecologische waarde. Ten behoeve van de belangrijke waarde van De Noenes voor de berging van water op regionaal niveau wordt hier bij de wijziging van het omgevingsplan rekening mee gehouden. Gelet op de doelstelling ‘Klimaatproof Brabant’ is een versterking van het waterbergend vermogen binnen De Noenes van groot belang op regionaal niveau. Gelet op de landschapsvisie wordt met het volgende binnen het plangebied rekening gehouden:

blad 19 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

-

-

-

-

De toevoeging van verhard oppervlak en afvoer via riool van regenwater moet worden voorkomen of moet worden gecompenseerd. Met de wijziging van het omgevingsplan wordt een voorwaardelijke verplichting opgenomen dat bij het toenemen van verhard oppervlak er waterberging gerealiseerd moet worden. Er dient voldoende waterberging te zijn voor de huidige en de nieuw toe te voegen verharding. Het onverhard laten van wegen binnen De Noenes dient te worden behouden ten behoeve van het inzijgen van water in de wegen. Binnen De Noenes wordt geen verhard oppervlak toegelaten. De gronden worden aangeduid als ‘Verkeer – Onverhard’, waarbij ten hoogste halfverharde wegen zijn toegestaan. Gelet op de klimaatadaptatie zullen de pieken van buien in de toekomst toenemen. Om wateroverlast te voorkomen dienen voorzieningen op privé kavels te worden gerealiseerd door bijvoorbeeld groene daken, opvang van regenwater in regentonnen en in tuinen door middel van vijvers, poelen, wadi’s of grindputten. De wijziging van het omgevingsplan bevat expliciet de mogelijkheid om de goothoogte te verhogen in het geval dat er een groen dak wordt gerealiseerd. Dit zal het gebruik van groene daken kunnen bevorderen en gemakkelijker kunnen maken. Daarnaast dienen eigenaren voldoende waterberging te realiseren bij een toename van verhard oppervlak.

Hiermee zal ook wateroverlast voorkomen kunnen worden en wordt rekening gehouden met grotere pieken van buien. Zo veel mogelijk gesloten verharding in de tuin dient te worden voorkomen. Met de wijziging van het omgevingsplan wordt een toename van bebouwingsmogelijkheden toegelaten. Echter, wanneer er bebouwing wordt aangebracht, dan dient waterberging te worden gerealiseerd. In vergelijking met het oude bestemmingsplan worden gebouwen meer geconcentreerd op een perceel. Zo dienen hoofdgebouwen en bijbehorende bouwweken binnen de aanduiding te worden gebouwd. Ook ligt de nadruk binnen het gebied op het behoud en het herstel van de landschappelijke- en natuurwaarden.

Tevens wordt met de voorgenomen ontwikkeling een versterking van de omgevingskwaliteit gerealiseerd. Met de toevoeging van de functie ‘Bos’ (Zie Artikel 7) wordt er nadruk gelegd op het unieke karakter binnen het plangebied en wordt tevens het behoud van deze omgevingskwaliteit geborgd. Daarbij is er een landschapsplan ontwikkeld waarin verschillende landschappelijke maatregelen zijn opgenomen zoals: Bufferzone met houtwallen Struwelen Bospercelen Natuurpoelen Versterken van boomstructuren Natuurlijke bermen Omvorming agrarische grond naar extensief Verbeteren bestaande bospercelen Ook vindt er versterking van de omgevingskwaliteit plaats door toepassen van een duurzame oplossing: door woongebruik toe te staan op De Noenes wordt verpaupering en de daarbij komende negatieve effecten voorkomen. Hierdoor vindt in algehele zin een kwaliteitsimpuls plaats. Hiermee is de voorgenomen ontwikkeling in lijn met de algehele ambitie van de Omgevingsvisie. Conclusie De ontwikkeling draagt bij aan een klimaatproof Brabant en is dan ook in lijn met de omgevingsvisie.

3.2.2

Omgevingsverordening Noord-Brabant Het provinciaal beleid (o.a. de Omgevingsvisie) wordt planologisch geborgd door de Omgevingsverordening. In de Omgevingsverordening is de Ladder voor duurzame ontwikkeling zoals bedoeld in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving verankerd. Op het plangebied zijn de volgende werkingsgebieden gelegen: Waterwinning voor menselijke consumptie; Boringsvrije zone; Beperkingen veehouderij; Diep grondwaterlichaam; blad 20 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

-

Waterwingebied; Cultuurhistorische waarden; Groenblauwe waarden; Natuur Netwerk Brabant; Attentiezone waterhuishouding; Reservering waterberging; Regionale waterberging; Landelijk gebied; Beperking grootschalige logistiek; Stalderingsgebied. Bebouwd gebied

Toetsing Waterwinning voor menselijke consumptie/ borgingsvrije zone Het plangebied is gelegen binnen het werkingsgebied “Waterwinning voor menselijke consumptie” en het werkingsgebied “Boringsvrije zone” (Figuur 3-1). Artikel 5.18 van de Omgevingsverordening stelt dat een omgevingsplan mede strekt tot het behoud van de weerstandbiedende bodemlagen. Het omgevingsplan dient tevens regels te stellen die het risico op schade aan de bodem en het zich daarin bevindende grondwater voorkomen. Het plan voorziet in meerdere vergunningplichten voor werken, geen bouwwerken zijnde, en werkzaamheden. Hierbij kan gedacht worden aan het omzetten van grond of het uitvoeren van bodemingrepen dieper dan 0,50 meter onder het maaiveld. Daarnaast geldt op grond van paragraaf 3.3.4 van de Omgevingsverordening een aantal inhoudelijke regels ten aanzien van de boringsvrije zone waaronder de aanwijzing van milieubelastende activiteit binnen de boringsvrije zone. Deze gelden rechtstreeks en betreffen geen instructieregels. In de wijziging van het omgevingsplan is een gebiedsaanduiding ‘milieuzone – boringsvrije zone’ (Artikel 13.1) opgenomen. Ter plaatse van de aanduiding strekken de gronden, behalve voor de daar voorkomende functies, mede tot bescherming van de kwaliteit van het grondwater ten behoeve van de drinkwatervoorzieningen.

Figuur 3-1 uitsnede Omgevingsverordening Noord Brabant, Kaart 1 Waterwinning voor menselijke consumptie/ Kaart 1 Boringsvrije zone Beperkingen veehouderij Artikel 5.65 lid 1 van de Omgevingsverordening bepaalt dat ter plaatse van “Beperkingen veehouderij” vestiging van, omschakeling naar, uitbreiding van een veehouderij is uitgesloten en een toename van de bestaande oppervlakte van bouwwerken, met uitzondering van de bestaande bedrijfswoning, is uitgesloten. Binnen het

blad 21 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

plangebied zullen er geen nieuwe veehouderijen worden toegevoegd of worden uitgebreid. Hiermee wordt voldaan aan het de Omgevingsverordening.

Figuur 3-2 uitsnede Omgevingsverordening Noord-Brabant, Kaart 1 Beperkingen veehouderij Diep grondwaterlichaam Ter plaatse van “Diep grondwaterlichaam” is het op grond van artikel 3.12 van de Omgevingsverordening verboden om milieubelastende activiteiten, zoals bedoeld in artikel 3.11, te verrichten. Artikel 3.11 van de Omgevingsverordening wijst de onconventionele winning van koolwaterstoffen aan als milieubelastende activiteit. Binnen het plangebied worden geen onconventionele koolwaterstoffen gewonnen. Daarnaast betreft dit een direct werkende regel en geen instructieregel.

Figuur 3-3 uitsnede Omgevingsverordening Noord Brabant, Kaart 1 Diep grondwaterlichaam Waterwingebied In paragraaf 3.3.2 stelt de Omgevingsverordening een aantal rechtstreeks werkende regels voor activiteiten. Binnen het gebied “Waterwingebied” is het verboden om milieubelastende activiteiten te verrichten zoals bedoeld in 3.24 lid 1. Onder milieubelastende activiteiten wordt onder andere verstaan het verrichten van activiteiten op of in de bodem, het gebruik of aanwezig hebben van een schadelijke stof, het op of in de bodem brengen van mogelijk schadelijke stoffen, het toepassen van uitloogbare materialen bij bouwwerken, het gebruik van gronden als parkeerterrein, het houden van een evenement en een milieubelastende activiteit zoals bedoeld in hoofdstuk 3 van het Bal. Binnen het plangebied krijgen de gronden de functie “Natuur”. Dit betreffen rechtstreeks werkende regels en zijn geen instructieregels.

blad 22 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

In de wijziging van het omgevingsplan is een gebiedsaanduiding ‘milieuzone – waterwingebied’ (Artikel 13.2) opgenomen. Ter plaatse van de aanduiding strekken de gronden, behalve voor de daar voorkomende functies, mede tot de grondwaterwinning in verband met de openbare drinkwatervoorziening.

Figuur 3-4 uitsnede Omgevingsverordening Noord Brabant, Kaart 1 Waterwingebied Cultuurhistorische waarden Binnen het plangebied bevindt zich op een deel de “Cultuurhistorische waarden” (Figuur 3-5). Artikel 5.44 van de Omgevingsverordening stelt dat een omgevingsplan mede is gericht op het behoud, het herstel of de duurzame ontwikkeling van de cultuurhistorische waarden en kenmerken. Daarnaast stelt het omgevingsplan regels ter bescherming van de cultuurhistorische waarden en kenmerken van de onderscheiden gebieden en bebouwing. Bij de toedeling van functies aan locaties dient rekening te worden gehouden met de aanwezige aardkundige waarden en kenmerken en worden daarbij de mogelijkheden betrokken om deze waarden te versterken. Binnen het plangebied ligt de focus zowel bij de functie ‘Bos’ als bij de functie ‘Natuur’ op de natuurwaarden en de landschappelijke waarden. Hierbij is het behoud, het herstel en de ontwikkeling van deze waarden belangrijk. Ook is binnen het plangebied de aanduiding ‘overige zone – cultuurhistorisch vlak’ opgenomen. Binnen deze gronden vindt geen gebruikswijziging plaats, enkel versterking van het landschap. Daarnaast is een kwaliteitsverbeteringsplan opgesteld ten behoeve van het herstel en de ontwikkeling van de natuur binnen De Noenes.

Figuur 3-5 uitsnede Omgevingsverordening Noord Brabant, Kaart 1 Cultuurhistorische waarden Groenblauwe waarden Artikel 5.46 van de Omgevingsverordening stelt instructieregels over groenblauwe waarden. Een omgevingsplan strekt ter plaatse van “Groenblauwe waarden” tot het behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van het blad 23 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

bodem- en watersysteem en de daarmee samenhangende ecologische waarden en kenmerken, biodiversiteit en landschappelijke waarden en kenmerken. Daarnaast bevat het omgevingsplan een beschrijving van de ecologische-, landschappelijke- en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied. Tot slot bepaalt het omgevingsplan dat de toedeling van een functie of activiteit gepaard gaat met een positieve bijdrage aan het versterken van biodiversiteit en bescherming en ontwikkeling van ecologische-, landschappelijke- en hydrologische waarden en kenmerken van het gebied.

Figuur 3-6 uitsnede Omgevingsverordening Noord-Brabant, Kaart 2 Groenblauwe waarden Binnen De Noenes is er sprake van een specifiek watersysteem dat te maken heeft met het reliëf en de afstroom van bovengronds en ondergronds water. Dit watersysteem is van hoge hydrologisch-ecologische waarde en mag niet verstoord worden. De beekdalen binnen De Noenes werken als buffers voor de berging van regenwater op regionaal gebied. Daarnaast zijgt ter plaatse van De Noenes regenwater in de grond, om als kwel in het Helvoirts Broek op te treden. Dit heeft belangrijke ecologische waarde. Ten behoeve van de belangrijke waarde van De Noenes voor de berging van water op regionaal niveau wordt hier bij de wijziging van het omgevingsplan rekening mee gehouden. Binnen De Noenes is de functie “Bos” vooraanstaand. Deze gronden hebben als functie: het behoud, het herstel en de ontwikkeling van bos, bebossing en de natuurwaarden. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de instructieregels voor de “Groenblauwe waarden”. Daarnaast staat bij het legaliseren van de bestaande situatie ook het verbeteren van de kwaliteit van de omgeving centraal. Ten behoeve van de kwaliteit- en landschapsverbetering wordt een kwaliteitsverbeteringsplan opgesteld. Aan het gebruik van de permanente woningen is een voorwaardelijke verplichting gekoppeld ten behoeve van de planologische borging.

Natuur Netwerk Brabant Artikel 5.30 e.v. van de Omgevingsverordening stelt instructieregels ten aanzien van een omgevingsplan die van toepassing is op Natuur Netwerk Brabant.

blad 24 van 94

TAM-omgevingsplan De Noenes projectnummer 0492485.100 12 januari 2026 revisie 02 Gemeente Oisterwijk

Figuur 3-7 uitsnede Omgevingsverordening Noord-Brabant, Kaart 5 Natuur Netwerk Brabant De wijziging van het omgevingsplan kent de functie “Natuur” toe op gronden aangeduid als Natuur Netwerk Brabant. Deze gronden hebben onder andere de functies: behoud, herstel en/of ontwikkeling van de functie van bos, natuur en bijhorende groeiplaatsen en het behoud, herstel en/of ontwikkeling van landschappelijke waarden. Dit draagt bij aan de instructieregels uit de Omgevingsverordening. Tevens is binnen de onderhavige wijziging van het omgevingsplan de aanduiding ‘overige zone – Natuur Netwerk Brabant’ opgenomen. Ter plaatse van deze aanduiding strekken de gronden, behalve voor de daar voorkomende functies, tevens tot het behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken van de onderscheiden gebieden zoals vastgelegd op de beheertypenkaart en de ambitiekaart van het natuurbeheerplan. Ook vindt er met de beoogde wijziging van het omgevingsplan een logische herbegrenzing van het NNB plaats. Door deze herbegrenzing komt het NNB nu overeen met de bestaande perceelgrenzen waardoor ontwikkeling en behoud van ecologisch waarden nog duidelijk ruimtelijk zijn afgebakend. Zie ook onderstaande figuur.