Begroting 2024 geamendeerd, vastgestelde versie

Wat gaan we daar voor doen? De gemeente voert de regie en werkt hierbij samen met haar veiligheidspartners zoals de politie, het Openbaar Ministerie, de Veiligheidsregio, het Zorg- en Veiligheidshuis, etc. De gemeente heeft het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 vastgesteld. In het Integraal Veiligheidsbeleid staan vier thema’s benoemd waarop de gemeente – samen met haar veiligheidspartners – extra aandacht richt; zorg & veiligheid, evenementenveiligheid, ondermijnende criminaliteit en digitale veiligheid. Dit vertaalt zich onder meer in de volgende concrete acties / maatregelen: • We richten ons op het in beeld brengen van kwetsbare jongeren en inwoners, waarbij het integraal samenwerken van belang is.

Om dit te realiseren wordt er een structureel overleg opgezet met lokale zorgpartners, om individuele casussen en trends te bespreken; • We zorgen voor structurele aansluiting bij het Zorg- en Veiligheidshuis in samenwerking met het sociale domein; • We realiseren het basisniveau van een weerbare overheid, conform de ‘Brabantse Norm Weerbare Overheid'; • We bieden handvaten voor het herkennen van ondermijnende criminaliteit, en vergroten de meldingsbereidheid; • We passen de Wet Bibob actief toe bij onder meer drank- en horecavergunningen en bepaalde omgevingsvergunningen zoals ‘bouwen’; • We zetten binnen het district preventieve acties op die aansluiten op landelijke thema’s, bijvoorbeeld de Week van de Senioren en de Week van de Veiligheid; • We vergroten de online weerbaarheid van kinderen door aandacht te besteden aan digitale veiligheid door de inzet van interventies, zoals Hackshield in de Bieb.

Hoe kunnen we dat meten? • Het aantal meldingen bij de gemeente over overlast door personen met onbegrepen gedrag is in 2024 met 5% gedaald ten opzichte van 2022. In 2022 kwamen er 156 meldingen binnen. • Het aantal meldingen bij de gemeente over georganiseerde criminaliteit is in 2024 met 25% gestegen ten opzichte van 2022. In 2022 kwamen er 12 meldingen binnen. Wat kost het? Lasten - € 2.600 Baten € 85 Saldo - € 2.515

Begroting 2024 | 42

2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers Wat willen we bereiken? Een actieve, culturele, sportieve en gezonde leefstijl voor onze inwoners. We zetten in op stimuleringsprogramma’s op het gebied van sport en cultuur, waarbij kwalitatieve sport-, cultuur-, beweeg- en speelvoorzieningen noodzakelijk zijn. Het behouden van bestaande bedrijven en bezoekers en het aantrekken van nieuwe bedrijven en bezoekers die passen bij het economisch profiel van de gemeente Oisterwijk.

Wat gaan we daar voor doen? Cultuur In 2023 is de nieuwe cultuurvisie vastgesteld. In 2024 volgt het opstellen van de uitvoeringsprogramma’s samen met de stakeholders, waar we in 2023 mee starten. We onderzoeken de wensen en mogelijkheden voor een bibliotheekvoorziening in Haaren. Sport en gezondheid Inzetten van sport en bewegen voorkomt gezondheidsproblemen en versterkt de sociale basis in Oisterwijk. In 2024 blijven we de sport- en beweegdeelname van onze inwoners stimuleren en/of faciliteren. Deels financieren we dit met middelen uit de Brede SPUK behorend bij het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Met ingang van 2023 is een aantal uitkeringen voor gemeenten gericht op het stimuleren van gezondheid, sport & bewegen, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis samengevoegd in een Brede SPUK. Deze uitkering is gekoppeld aan het GALA waarin Rijk, gemeenten en verzekeraars afspraken maken over hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. Het jaar 2024 staat in het teken van de nadere uitwerking van de plannen voor het Staalbergven, waarover de raad in december 2023 een besluit zal nemen. Vanwege stikstof is een gefaseerde uitvoering van de herinrichting van Sportpark Stokeind vereist. In 2024 is de aanleg van de infrastructuur voorzien (parkeerplaats en herinrichting Molenstraat).

Zie verder de toelichting bij de Kompasprojecten. Economie en toerisme & recreatie In 2023 starten we het opstellen van de economische visie. Deze zal vervolgens in 2024 vastgesteld worden waarna in 2024 het opstellen van een uitvoeringsprogramma volgt. De thema’s: ruimte om te ondernemen, maatschappelijke opgaven: arbeidsmarkt, innovatie en duurzaamheid, economische samenwerking en dienstverlening verder worden uitgewerkt én waar mogelijk al gestart met uitvoering. We blijven werken aan een prettig vestigingsklimaat voor onze huidige en potentiële nieuwe ondernemers. De totale behoefte voor bedrijvigheid ligt op 8 10 ha. Hoe wij in 2024 hier invulling aan gaan geven wordt opgenomen in het Koersdocument Oostflank. Wij zetten in op het verder verstevigen en verdiepen van de samenwerking voor, door en tussen ondernemers in diverse sectoren o.a. door het inzetten van onze accountmanager ondernemers. Ook organiseren we thema georiënteerde sessies in samenwerking met diverse partners zoals “De dag van de techniek” en “De Dag van de ZZP-er”. Deze laatste zal een inspirerende dag worden, in GHO verband, waarbij bovenstaande thema’s uit de visie terugkomen in workshops.

Begroting 2024 | 43

Onder de vlag van ‘Bezoek Oisterwijk’ verstevigen we de naamsbekendheid van Oisterwijk en werkt de organisatie aan een eenduidig en aantrekkelijk beeld van zowel het centrum als het buitengebied voor ondernemers, inwoners en toeristen. In 2023 is het Uitvoeringsprogramma voor de Visie Toerisme en Recreatie opgeleverd. In 2024 werken we aan de actieplannen van het uitvoeringsprogramma met als thema’s samenhang en verbinding, spreiding, economische en maatschappelijke waarden en innovatie en (omgevings)kwaliteit. Om het uitvoeringsprogramma daadwerkelijk ook uit te kunnen gaan voeren is er budget nodig. Dit budget geeft de projecten met de hoogste prioriteit of laag hangend fruit voldoende middelen om opgestart te kunnen worden. Voor de opstart is € 30.000 nodig die kan worden ingezet voor met name spreiding: • het optimaliseren van de routing (naar parkeren) voor meer spreiding van bezoekers., • duurzame mobiliteit: doorontwikkelen van het fiets- en wandelnetwerk liefst in combinatie met OV. • het initiëren van dataverzameling voor het inzetten van data ter voorkoming van piekbelasting en spreiding in de ruimte te stimuleren. • ondersteunen van spreiding van evenementen en samenhang van evenementen tussen de kernen te stimuleren.

Hoe kunnen we dat meten? • Een toename of minimaal gelijk blijven van het aantal vestigingen van bedrijven • Het aantal banen in recreatie en toerisme blijft minimaal gelijk • Sportvoorzieningen voldoen aan de normen en toetsingscriteria van de betreffende bond Wat kost het? Lasten - € 5.113 Baten € 981 Saldo - € 4.132

Begroting 2024 | 44

Reguliere werkzaamheden 2024 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

Begroting 2024 | 45

Wat kost het? (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027

2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen

-1.413

-742

-707

-683

-551

2.2 Openbare ruimte

-12.557

-12.357

-12.281

-12.379

-12.544

2.3 Veiligheid

-2.221

-2.600

-2.640

-2.545

-2.545

2.4 Cultuur, sport en economie

-5.372

-5.113

-5.102

-4.925

-4.898

2.5 Grondbedrijf Totaal lasten

-5.241

-3.532

-3.461

-1.896

272

-26.805

-24.344

-24.191

-22.428

-20.267

491

367

347

347

347

8.299

8.924

8.921

9.107

9.107

2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen 2.2 Openbare ruimte 2.3 Veiligheid

82

85

85

85

85

2.4 Cultuur, sport en economie

1.022

981

981

971

971

2.5 Grondbedrijf

5.814

3.974

4.040

3.083

2.181

Totaal baten

15.707

14.331

14.374

13.593

12.691

Saldo van baten en lasten

-11.097

-10.012

-9.817

-8.835

-7.577

-770

0

0

0

0

Stortingen reserves Stortingen reserves Grondbedrijf

-1.026

-448

-585

-1.194

-2.459

-1.796

-448

-585

-1.194

-2.459

3.457

718

636

635

521

0

0

0

0

0

Onttrekkingen reserves

3.457

718

636

635

521

Mutatie reserves

1.660

269

51

-559

-1.938

Saldo

-9.437

-9.743

-9.766

-9.394

-9.515

Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Onttrekk reserves Grondbedrijf

Toelichting Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen in de begroting 2024 benoemd. Bedragen x € 1.000, V=voordelig verschil, N=nadelig verschil Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

2.1 Flexwonen

-39

-39

-39

-39

2.2 Aanbesteding onderhoud openbare ruimte

-590

-590

-590

-590

(bedragen x € 1.000) Ontwikkelingen uit PPN 2024-2027

2.2 Vervanging brug 19 Aboomsestraat

0

-13

-13

-13

2.2 Actualisatie Mobiliteitsplan

-50

0

0

0

2.2 Duurzaamheid - CDOKE (personele capaciteit)

-592

-597

-597

-597

2.2 Duurzaamheid - Uitkering CDOKE

592

597

597

597

2.2 Verduurzaming openbare verlichting

-75

-75

-75

-75

2.2 Uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid

-129

-129

-129

-129

2.2 Afval afvalstoffenheffing

139

139

139

139

2.2 Buitendienst (vervallen woonomgevingsploeg)

46

46

46

46

2.2 Uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid

40

40

40

40

Begroting 2024 | 46

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

2.2 Correctie uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid

0

129

129

129

2.2 Correctie uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid

0

-40

-40

-40

2.2 Aanleg glasvezel

-154

0

0

0

2.2 Aanleg glasvezel bijdrage

154

0

0

0

2.2 Begrotingseffect riolering

204

204

204

204

2.3 Begroting VRMWB

-98

-98

-98

-98

2.3 Data infrastructuur ondermijnende criminaliteit

-40

-80

0

0

2.4 Correctie GALA

-50

-50

-50

-50

2.4 Correctie GALA

50

50

50

50

-394

-382

-316

-300

(bedragen x € 1.000) Ontwikkelingen na vaststellen PPN 2024-2027

Loon-prijs inflatie meicirculaire 2023

Investeringen (bedragen x € 1.000)

Afschr.

Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027

Vervanging riool (voor dekking spaarvoorziening)

80

2.300

2.300

2.300

2.300

Vervanging wegen

40

875

875

500

-

Vervanging openbare verlichting

20

200

200

200

-

Verduurzamen openbare verlichting

20

1.500

-

-

-

Vervanging groen

40

1.500

1.700

500

-

Verv.Mitsubishi Canter kraan (VL- 970-S)

8

85

-

-

-

Zoutstrooier 5 m3

10

45

-

-

-

Zoutstrooier 5 m3

10

45

-

-

-

Zoutstrooier 1 m3 opzet

10

33

-

-

-

Zoutstrooier 0,8 m3

10

33

-

-

-

Zoutstrooier Haaren Fuso Haaren

10

33

-

-

-

Opslag tank pekel

10

50

-

-

-

Sneeuwborstels (groot en klein)

10

40

-

-

-

Sneeuwschuiven klein 3

10

40

-

-

-

Sneeuwploegen sneeuwschuif groot

10

35

-

-

-

Grasmaaier sportvelden

8

25

-

-

-

Vervanging Toyota Syba 100 zwerfvuil

8

-

70

-

-

Vervanging hogedrukrioolspuit

8

-

45

-

-

Tractor Deutz sportparken

8

-

-

80

-

Tractor Fendt

8

-

-

115

-

Vervanging Ford connect (V-209-BD)

8

-

-

50

-

Vervanging Ford werf gladheid (V-272-HF)

8

-

-

50

-

Vervanging Ford Ranger (V-397-DR)

8

-

-

70

-

Vervanging Ford Ranger (V-396-DR)

8

-

-

70

-

Vervanging Ford Connect (V-210-BD)

8

-

-

50

-

Vervanging Fiat Ducato (VP-184-V)

8

-

-

70

-

Houtversnipperaar en kar

8

-

-

45

-

Veegmachine, verticuteermachine

10

-

-

30

-

Begroting 2024 | 47

Afschr.

(bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027

Bezandingswagen

10

-

-

32

-

Vervanging Man vrachtwagen (89-BKB-7)

10

-

-

-

246

Vervanging Ford Transit (VJ-87-J)

8

-

-

-

80

Vervanging Ford Transit Connect (VDJ-91-J)

8

-

-

-

80

Vervanging Citroen jumper (V-469-XG)

8

-

-

-

80

Vervanging brug 19 Aboomsestraat

40

250

-

-

-

Vervanging brug Heizenschedijk

40

350

-

-

-

Rugby terrein

20

68

40

-

-

Hoco terrein

25

-

-

-

42

Nemelaar velden

10

-

-

-

113

Nemelaer velden

25

-

40

-

-

Nemelaar terreininrichting

12

-

16

-

-

Taxandria atletiekbaan

12

-

12

-

-

6.507

4.297

3.162

1.942

Eenheid per 1.000 inwoners van 15-64 jaar % %

Periode 2022 2022 2021

Nederland 825,4 53,8 1,0

Oisterwijk 761,8 51,4 1,0

per 1.000 inwoners

2022

1,4

2,5

per 1.000 inwoners per 1.000 inwoners per 1.000 inwoners per 1.000 woningen kg per inwoner % per 1.000 jongeren per 1.000 inw.15 t/m 64jr

2022 2022 2022 2022 2021 2021 2022 2022

4,6 6,0 2,3 9,3 169,0 33,2 8,0 174,1

3,1 5,1 0,9 3,9 87,0 25,3 18,0 225,1

Totaal

Verplichte beleidsindicatoren Indicator Banen Functiemenging Jongeren met een delict voor de rechter Misdrijven - Diefstallen uit woning Misdrijven - Geweldsmisdrijven Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare Misdrijven - Winkeldiefstallen Nieuw gebouwde woningen Omvang huishoudelijk restafval Percentage bekende hernieuwbareHalt elektriciteit Verwijzingen Vestigingen (van bedrijven)

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Begroting 2024 | 48

Begroting 2024 | 49

Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Doel van dit programma is een Samenredzaam Oisterwijk. Dat betekent dat inwoners, ondernemers, (zorg)organisaties en de gemeente er samen voor zorgen dat iedereen mee kan doen. Met inwoners waar dit (tijdelijk) niet zo is, zoeken we naar een oplossing, zo licht als mogelijk - zo zwaar als nodig. De zorg moet ook betaalbaar zijn voor de gemeente om zorg, nu en in de toekomst, te garanderen voor wie dat écht nodig heeft. In dit programma geven we aan wat we daar dit jaar concreet voor gaan doen.

Maatschappelijk effect Inwoners ervaren dat ze worden geholpen op een manier die past bij de 4 bouwstenen van een Samenredzaam Oisterwijk: 1. Oisterwijk is Inclusief, iedereen kan mee doen; 2. Als er een hulpvraag is wordt die laagdrempelig en Dichtbij opgelost; 3. Inwoners weten waar ze terecht kunnen en de communicatie rondom een hulpvraag en de oplossing is Duidelijk & Begrijpelijk; 4. Inwoners met een hulpvraag ervaren dat gemeente en (zorg)organisaties Integraal denken dus vanuit de leefwereld van de inwoner en niet vanuit hokjes en schotten.

Ambities voor 2024 De ambities voor 2024 worden vertaald in de volgende thema’s: 3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur 3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning 3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen

Financiën De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Lasten - € 39.970 Baten € 14.400 Saldo - € 25.570 Een toelichting wordt gegeven in de paragraaf “Wat kost het?”.

Begroting 2024 | 50

3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur Wat willen we bereiken? We koersen op een samenredzaam Oisterwijk in 2030. Hiermee bedoelen we dat we er samen voor zorgen dat we problemen voorkomen. En als er problemen zijn dan lossen we ze samen zo goed en snel mogelijk op, door breed te kijken en te doen wat nodig is. We laten ons niet hinderen door schotten of regeltjes. We streven ernaar dat iedere inwoner een goede balans en rust heeft in wonen, werken, het privéleven en financiën. Kortom bestaanszekerheid voor iedereen. Om dit te bereiken zetten we in op een sterke basisstructuur. Dit nodigt uit tot betrokkenheid bij je eigen omgeving, het versterkt sociale veerkracht, voorkomt eenzaamheid en het maakt de stap naar het vragen om hulp kleiner, het voelt veilig en laagdrempelig. Zo werken we preventief en voorkomen we dat problemen erger worden. In programma 3 van deze begroting gebruiken we dezelfde etappes als in de koers, omdat dit het kader is waarbinnen we samen bouwen aan een samenredzaam Oisterwijk.

Wat gaan we daar voor doen? Inclusief “Niet voor alle inwoners of groepen inwoners is het vanzelfsprekend dat ze meedoen of betrokken zijn. Bijvoorbeeld vanwege een beperking of omdat de Oisterwijkse samenleving niet voldoet aan hun vraag of behoeften. Daarom werken we aan een inclusieve samenleving volgens etappe 1 van onze koers.” De gemeente blijft het bestaande regenboogbeleid uitdragen. Samen met onze partners geven we voorlichtingsprogramma’s voor de-stigmatisering en inclusie. Hierbij hebben we extra aandacht voor LHBTQIA+. In 2024 nemen we daarom een subsidieregeling op die gericht is op het bevorderen, stimuleren en versterken van Oisterwijk als inclusieve (regenboog)gemeente. Daarnaast stimuleren wij de organisatie van één kennis-atelier, waarbij diverse (professionele) organisaties worden uitgenodigd om kennis en ervaring te delen, zodat deze organisaties vervolgens de vergaarde kennis beter kunnen uitdragen naar buiten. Een inclusieve samenwerking draagt bij aan integratie en inburgering. Integratie, opvang, inburgering en huisvesting van nieuwkomers is een grote uitdaging door de stijging van de asielstroom. We verhogen daarom de opdracht voor de maatschappelijke begeleiding van asielstatushouders. We onderzoeken of de regionale matchtingstafel ook meerwaarde heeft bij het plaatsen van statushouders en andere aandachtsgroepen.

De matchingstafel biedt tot nu toe ondersteuning aan cliënten die uit kunnen stromen uit Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en de jeugdzorg. Zij worden geholpen in het vinden van een geschikte woning in een passende omgeving, omringd met de juiste begeleiding. We werken het concept ‘woningdelen’ verder uit om de krapte op de woningmarkt tegen te gaan. Hierin worden voorwaarden benoemd waaronder het mogelijk is dat twee of meer personen die weliswaar geen huishouden in de zin van de huidige bestemmingplan bepalingen vormen een zelfstandige woning met elkaar delen.

Begroting 2024 | 51

We vangen ontheemden uit Oekraïne op. De burgemeester heeft in juni 2023 besloten de Gemeentelijke Opvang Ontheemden (GOO) te verlengen tot en met februari 2025. De periode die is overeengekomen met de ministeries is gelijk aan EU-Richtlijn Tijdelijke Bescherming (d.d. juli 2023). Nu de ontheemden vrijwel zeker langer dan aanvankelijk werd voorzien in Nederland zullen verblijven, neemt de noodzaak en behoefte aan ondersteuning op diverse terreinen toe. De beleidsterreinen welzijn en sport, onderwijs en kinderopvang, taalonderwijs en werk zijn de meest voor de hand liggende. In 2024 werken we aan de uitvoering van ondersteunend beleid op deze terreinen. Integraal “Samenwerken, elkaar opzoeken, integraal werken, vertrouwen in elkaar… het zijn tot nu toe vooral slogans die alle betrokkenen bij het sociaal domein Oisterwijk onderschrijven. Maar iedereen geeft ook aan dat het in praktijk nog niet voldoende gebeurt. Daarom werken we aan bouwsteen 4 van onze koers.” In Loket Wegwijs Oisterwijk, de basisstructuur en de ingekochte zorg hebben we beleidsmatig het belang van een integrale aanpak stevig weggezet. In 2024 vertalen we de gewenste mate van integraliteit rondom werk en inkomen nog verder naar de praktijk. De wetten in het sociaal domein geven gemeenten de opdracht breed en integraal te werk te gaan.

Wat ontbreekt, is de juridische grondslag om de noodzakelijke persoonsgegevens domeinoverstijgend te delen, te verzamelen en te verwerken. Hiervoor is het wetsvoorstel voor de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) ingediend bij de Tweede Kamer. We implementeren deze wet in onze werkwijze en systemen met de beoogde inwerkingtreding van 1 juli 2024. Dichtbij “Sommige inwoners missen de sociale cohesie, voelen zich eenzaam of kunnen en durven hun ondersteuningsvraag niet te stellen. Bovendien bestaat soms het idee dat ondersteuning vanuit de ivoren toren is ingericht en daarom niet laagdrempelig is.” We werken preventief en voorkomen dat problemen erger worden. Omgekeerd werkt een ‘sociaal domein dichtbij’ mee aan maatwerk: je kent de specifieke vragen van die specifieke omgeving en kan daarop inzetten. In 2024 brengen we de opbrengsten van de pilot Westend rondom de buurtgerichte aanpak en de opdracht van Loket Wegwijs in kaart en vertalen dit naar een passende aanpak of samenwerking. Op 13 april 2023 heeft de gemeenteraad besloten om een jeugdaccommodatie te realiseren om te investeren in modern jongerenwerk. Door het openen van een jongerenaccommodatie kunnen meer laagdrempelige activiteiten geboden worden aan jongeren waarbij eenzaamheid, alcoholen drugspreventie en zelfvertrouwen bij meisjes centraal staan.

Doordat dit een georganiseerde vindplaats is voor jongeren wordt problematiek vroegtijdig gesignaleerd en aangepakt waardoor veelal specialistischere zorg onnodig blijkt. Deze aanpak versterken we door samen met jongeren, ouders en organisaties te werken aan de mentale gezondheid van jongeren (weg met het taboe). In 2024 worden de eerste resultaten verwerkt in de koers voor de toekomst (naar 2025 en verder). We borgen de aanpak buurtgezinnen. Door een wens- en een steungezin aan elkaar te koppelen en hierin maatwerk te kunnen bieden, ontstaan kortdurend maar ook langdurig indien nodig, relaties tussen mensen die elkaar preventief ondersteunen waardoor kostbare specialistische zorg voorkomen wordt.

Begroting 2024 | 52

In 2024 wordt het plan voor een nieuw gemeenschapshuis Den Domp op het Monseigneur Bekkersplein in plaats van de huidige locatie aan de Kerkstraat verder uitgewerkt. Dit gebeurt op basis van het ‘Ontwikkelkader Hart voor Haaren’ dat op 6 juli 2023 door de raad is vastgesteld. Door het realiseren van een toekomstbestendig gemeenschapshuis dragen we bij aan ontmoeting en participatie in Haaren. In 2024 en 2025 zetten we een extra community builder in die bijdraagt aan het zichtbaar maken van een gemeenschap, het versterken en het onderhouden ervan. We doen dit specifiek bij (de start van) nieuwbouw waar verschillende doelgroepen samenkomen.

Hoe kunnen we dat meten? • We monitoren het aantal momenten wanneer er voorlichtingen of trainingen worden gegeven waarbij aandacht is voor LHBTQIA+. • We monitoren het aantal meldingen van discriminatie waarbij mensen worden gediscrimineerd op basis van seksuele gerichtheid. • We monitoren het aantal gehuisveste statushouders. Hierbij is de opgelegde taakstelling onze te behalen doelstelling. • We monitoren de ontwikkeling van het aantal gezinnen waar sprake is van samengestelde of complexe multi-problematiek in 2024 • We monitoren het aantal inwoners welke een hulpvraag kan oplossen in de wijk, buurt of dorp met inzet van het informele netwerk (stijging beoogd). • We monitoren het aantal jeugdigen die gebruik maken van gespecialiseerde jeugdhulp (afname beoogd). Wat kost het? Lasten - € 13.816 Baten € 8.176 Saldo - € 5.640

Begroting 2024 | 53

3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning Wat willen we bereiken? We koersen op een samenredzaam Oisterwijk in 2030. Hiermee bedoelen we dat we er samen voor zorgen dat we problemen voorkomen. En als er problemen zijn dan lossen we ze samen zo goed en snel mogelijk op, door breed te kijken en te doen wat nodig is. We laten ons niet hinderen door schotten of regeltjes. Om dit te bereiken moeten we onze zorg en ondersteuning anders inrichten. In de systeemwereld noemen ze dat transformatie van het sociaal domein. Transformeren kan je als gemeente niet alleen, dat moeten we samen doen. Op deze manier zorgen we er samen voor dat we omzien naar elkaar, dat inwoners zo zelfstandig mogelijk zijn en dat iedereen mee kan doen. Zo dragen we bij aan het geluk van onze inwoners. We willen kwalitatieve en betaalbare zorg en ondersteuning zodat iedereen die het echt nodig heeft, nu en in de toekomst, passende zorg krijgt. In programma 3 van deze begroting gebruiken we dezelfde bouwstenen als in de koers, omdat dit het kader is waarbinnen we samen bouwen aan een samenredzaam Oisterwijk.

Wat gaan we daar voor doen? Dichtbij “Een ‘sociaal domein dichtbij’ nodigt uit tot betrokkenheid bij je eigen omgeving, het versterkt sociale veerkracht, voorkomt eenzaamheid en het maakt de stap naar het vragen om hulp kleiner, het voelt veilig en laagdrempelig. Zo werken we preventief en voorkomen we dat problemen erger worden. Daarom werken we aan de transformatie volgens bouwsteen 3 van onze koers.” We werken, in samenwerking met onze collega’s in regio Hart van Brabant, aan de transformatie van de jeugdhulp zoals is beschreven in de hervormingsagenda Jeugd om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. In 2024 richten we ons hierbij vooral op de kwaliteitseisen en veranderingen die nodig zijn om oplossingen in het normale leven van jeugdigen te vinden. Deze focus ligt vooral in onze lokale teams (zoals Loket Wegwijs Oisterwijk) en de Praktijk Ondersteuner Huisartsen-jeugd bij de huisartsen. We werken aan het tegengaan van wachttijden in de jeugdzorg. In 2024 rollen hiervoor we de pilot nazorg op school uit naar het voorgezet onderwijs; 2College/Durendael. Hiervoor passen we, samen met lokale professionals en aanbieders, de methodiek aan zodat deze passend is voor de oudere jeugd (tieners). Daarnaast investeren we in draagvlak op school en werken we samen met leerkrachten en ondersteuners.

Duidelijk en begrijpelijk “Het is voor inwoners en professionals niet altijd duidelijk waar je terecht kan met een ondersteuningsvraag. Hierdoor kan het zijn dat inwoners onnodig lang met hun vraag rondlopen of niet de meest passende ondersteuning krijgen. Ook is niet altijd duidelijk wie welke rol heeft waardoor soms daadkracht ontbreekt. Daarom werken we mee aan het toekomstscenario Kinden Gezinsbescherming volgens bouwsteen 2 van onze koers.” De basisprincipes van het scenario zijn gezinsgericht, rechtsbeschermend en transparant, eenvoudig en lerend. Het toekomstscenario schetst op hoofdlijnen hoe de jeugdbescherming er over 5 tot 10 jaar uit zou kunnen zien. Om dit te bereiken wordt de caseload van jeugdbeschermers verlaagd en de administratieve druk verlicht. De financiële gevolgen hiervan worden concreet in het najaar van 2023. Begroting 2024 | 54

Integraal “Transformeren heeft alleen zin als iedereen meedoet. Samenwerken, elkaar opzoeken, integraal werken, vertrouwen in elkaar… dit geldt ook voor de manier waarop we samenwerken met onze aanbieders. We transformeren het sociaal domein volgens bouwsteen 4 van onze koers.” In 2023 is de nieuwe inkoop Wmo begeleiding geïmplementeerd. Gezamenlijk werken we toe naar een toekomstbestendig zorgsysteem voor maatschappelijke ondersteuning. Om dat te bereiken werken we in 2024 onder andere aan de volgende ontwikkelopgaven: • We ontwikkelen het gebiedsgericht werken samen met Goirle en Hilvarenbeek; • Het gedachtegoed ‘simpel switchen’ tussen Wmo dagbesteding en Ontwikkelgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding ontwikkelen we door; • We geven invulling aan het regionaal toezicht op Wmo voor zowel gecontracteerde als PGB zorgaanbieders; • We ontwikkelen bruikbare dashboards; • De governance structuur Wmo binnen de regio Hart van Brabant regelen we goed in.

Hoe kunnen we dat meten? • We monitoren het aantal herindicaties van specialistische jeugdzorg (afname beoogd) • We monitoren het aantal jeugdigen en volwassenen wat gebruik maakt van vrij toegankelijke collectieve voorzieningen tov beschikte zorg. • We monitoren het aantal inwoners wat gebruik maakt van een PGB budget voor de inzet van zorg • We monitoren doorlopend de clienttevredenheid van inwoners die gebruik maken van hulp op basis van de Jeugdwet en de Wmo. Wat kost het? Lasten - € 24.761 Baten € 5.934 Saldo - € 18.827

Begroting 2024 | 55

3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen Wat willen we bereiken? We koersen op een samenredzaam Oisterwijk in 2030. Hiermee bedoelen we dat we er samen voor zorgen dat we problemen voorkomen. En als er problemen zijn dan lossen we ze samen zo goed en snel mogelijk op, door breed te kijken en te doen wat nodig is. We laten ons niet hinderen door schotten of regeltjes. Om dit te bereiken zorgen we er samen voor dat we omzien naar elkaar, dat inwoners zo zelfstandig mogelijk zijn en dat iedereen mee kan doen. We streven ernaar dat alle inwoners kunnen zich ontwikkelen naar vermogen. Wie dat niet kan, ondersteunen we daarbij of bieden we een uitkering op basis van de Participatiewet. In onze ondersteuning staat de menselijke maat centraal. Vertrouwen is het vertrekpunt in ons handelen. In programma 3 van deze begroting gebruiken we dezelfde etappes als in de koers, omdat dit het kader is waarbinnen we samen bouwen aan een samenredzaam Oisterwijk.

Wat gaan we daar voor doen? Dichtbij “Een ‘sociaal domein dichtbij’ nodigt uit tot betrokkenheid bij je eigen omgeving, het versterkt sociale veerkracht, voorkomt eenzaamheid en het maakt de stap naar het vragen om hulp kleiner, het voelt veilig en laagdrempelig. Zo werken we preventief en voorkomen we dat problemen erger worden. Belangrijke lokale spelers in het leven van inwoners zijn scholen en kinderopvang. We willen daar veel meer mee samenwerken binnen het sociaal domein.” We stellen nieuw onderwijskansenbeleid vast en implementeren dit in onze werkwijze. We zetten in op vermindering van onderwijsachterstanden samen met onze onderwijsinstellingen en de kinderopvang. We wijzen het consultatiebureau (GGD) aan als partner om kinderen met een onderwijsachterstand te indiceren en tevens toe te zien op de toeleiding naar een locatie voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). We gaan werken met de Peutermonitor om de aantallen doelgroepkinderen goed te kunnen monitoren en grip te krijgen op het bijbehorende budget. We werken aan een VVE-aanbod voor peuters die verblijven op het AZC. In de voorschoolse educatie leren deze kinderen al spelend beter de Nederlandse taal. Zo kunnen ze een goede start maken op de basisschool en in Nederland. Inclusief “Niet voor alle inwoners of groepen inwoners is het vanzelfsprekend dat ze meedoen of betrokken zijn.

Wie dat niet zelf kan, ondersteunen we daarbij of bieden we een uitkering op basis van de Participatiewet. In onze ondersteuning staat de menselijke maat centraal. Vertrouwen is het vertrekpunt in ons handelen. We kijken naar wat mensen wél kunnen. Werk is meer dan alleen een manier om inkomen te krijgen. Het gaat ook om eigenwaarde, zelfvertrouwen, ontplooiing, structuur, gezondheid en ontmoeting.”

Begroting 2024 | 56

In 2024 richten we ons op de implementatie van het Breed Offensief, een pakket aan maatregelen die gericht zijn op het bevorderen van arbeidsmarktkansen van mensen met een arbeidsbeperking. Daarnaast bereiden we ons voor op de Participatiewet in Balans, die op 1 januari 2025 in werking treedt. Wanneer werk (nog) niet haalbaar is begeleiden we mensen naar maatschappelijke participatie. Als mogelijke opstap naar een betaalde baan. De komende jaren intensiveren we onze aanpak gericht op jongeren en oudkomers in samenwerking met onder andere de WSD. Hiervoor zetten we de volgende acties in 2024 uit: • we voeren een bestandsanalyse uit; • we ontwikkelen een integrale aanpak voor jongeren met en zonder uitkering; • we ondersteunen oudkomers in de Participatiewet (inwoners die voor 1 januari 2022 een verblijfsvergunning in Nederland hebben gekregen). We werken samen met onze regionale partners in de arbeidsmarktregio en WSD om iedereen een kans te bieden op de arbeidsmarkt. We maken afspraken met werkgevers om mogelijkheden te ontwikkelen voor iedereen. We maken werk en scholing door hergebruik van goederen en grondstoffen en creëren arbeidsplekken dichtbij door toe te werken naar een Circulair Ambachtscollectief.

Hoe kunnen we dat meten? • We voldoen aan het wettelijk percentage (50%) van te inspecteren bestaande gastouderopvang locaties. • Door middel van de peutermonitor doen we in 2024 een 0-meting mbt tot het aantal kinderen met onderwijsachterstanden. • Het aantal mensen dat werkt met ondersteuning van de Participatiewet neemt toe. • Een daling van het uitkeringsbestand van mensen die langer dan twee jaar een uitkering ontvangen Wat kost het? Lasten - € 1.393 Baten € 290 Saldo - € 1.103

Begroting 2024 | 57

Reguliere werkzaamheden 2024 Onderstaande infographic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.

Begroting 2024 | 58

Wat kost het? (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027

3.1 Basisstructuur

-14.521

-13.816

-7.683

-6.239

-6.134

3.2 Goede zorg

-24.040

-24.761

-24.403

-23.470

-23.473

3.3 Ontwikkelen

-1.839

-1.393

-1.393

-1.393

-1.393

-40.399

-39.970

-33.478

-31.102

-31.000

3.1 Basisstructuur

8.243

8.176

1.633

232

232

3.2 Goede zorg

6.217

5.934

5.878

5.878

5.878

3.3 Ontwikkelen

745

290

290

290

290

Totaal baten

15.204

14.400

7.802

6.401

6.401

Saldo van baten en lasten

-25.195

-25.570

-25.677

-24.701

-24.599

0

0

0

0

0

Totaal lasten

Stortingen reserves Stortingen reserves

0

0

0

0

0

1.158

125

0

0

0

Onttrekkingen reserves

1.158

125

0

0

0

Mutatie reserves

1.158

125

0

0

0

-24.037

-25.445

-25.677

-24.701

-24.599

Onttrekkingen reserves

Saldo

Toelichting Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen in de begroting 2024 benoemd. Bedragen x € 1.000, V=voordelig verschil, N=nadelig verschil Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

3.1 Willem v/d Aa park - speelvoorzieningen

-8

-8

-8

-8

3.1 GGD

-73

-73

-73

-73

3.1 Projectleider community building woonzorg

-50

-50

-50

0

(bedragen x € 1.000) Ontwikkelingen uit PPN 2024-2027

3.1 Projectleider community building woonzorg (GALA)

50

50

50

50

3.1 Gezond en Actief Leefstijl Akkoord (GALA)

-583

-583

-583

0

3.1 Gezond en Actief Leefstijl Akkoord (GALA)

583

583

583

0

3.1 Participatiewet in balans

PM

PM

PM

PM

3.2 Actieplan Huiselijk geweld en kindermishandeling

-30

-30

-30

-30

3.2 Jongerenwerk - accommodatie

-125

0

0

0

3.2 Jongerenwerk - accommodatie (AR)

125

0

0

0

3.2 Buurtgezinnen

-50

-50

-50

-50

3.2 Buurtgezinnen minder kosten jeugd

50

50

50

50

3.2 Jongerenregisseur

-48

-48

-48

-48

48

48

48

48

3.1 Begroting GGD

-50

-50

-50

-50

3.1 Correctie GALA

-324

-324

-231

-231

3.1 Correctie GALA

324

324

231

231

3.2

Jongerenregisseur minder kosten arbeidsparticipatie

Ontwikkelingen na vaststellen PPN 2024-2027

Begroting 2024 | 59

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

3.1 Noodopvang Oekrainers

-7.327

-1.225

0

0

3.1 Noodopvang Oekrainers

7.851

1.309

0

0

Loon-prijs inflatie meicirculaire 2023

-894

-867

-716

-680

Doorwerking meicirculaire

-345

-237

362

240

(bedragen x € 1.000)

Investeringen (bedragen x € 1.000)

Willem v.d. Aa park speelvoorzieningen Totaal

Afsch. Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027

10

80

-

-

-

80

0

0

0

Verplichte beleidsindicatoren Indicator Eenheid Absoluut verzuim Achterstand onder jeugd % Kinderen in uitkeringsgezin Achterstand onder jeugd % Werkloze jongeren Cliënten met een per 10.000 inwoners maatwerkarrangement Wmo Demografische druk % Jongeren met jeugdbescherming % Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdreclassering % Lopende re-integratieper 10.000 inwoners van 15-64 voorzieningen jaar Netto arbeidsparticipatie % Niet-sporters % Personen met een per 10.000 inwoners bijstandsuitkering Relatief verzuim per 1.000 leerlingen Voortijdige schoolverlaters % zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Periode 2021 2021

Nederland 4,2 6,0 2,0

Oisterwijk 16,3 3,0 1,0

2022

700,0

650,0

2023 2022 2022 2022 2022

70,3 1,2 13,2 0,3 197,7

82,0 0,6 12,4 0,3 146,7

2022 2020 2021 2022 2021

72,2 49,2 431,2 24,0 1,9

73,6 42,1 180,4 20,0 1,3

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Begroting 2024 | 60

Begroting 2024 | 61

Paragrafen

Begroting 2024 | 62

Paragraaf Bedrijfsvoering In deze paragraaf leest u over de stand van zaken en de beleidsvoornemens op het gebied van bedrijfsvoering.

Personeelsbeleid Personele ontwikkelingen We analyseren ons personeelsbestand door middel van rapportages uit ons personeelsinformatie systeem. We maken een doorkijk naar de toekomst met als doel om ons voor te bereiden op de toekomstige personeelsbehoefte. We investeren in ontwikkeling van ons personeel door opleidingen aan te bieden en aandacht te hebben voor loopbaanwensen. Onze inzet is dat ons personeel beschikt over de juiste competenties en vaardigheden om invulling te geven aan de diverse beleidsterreinen. Daar waar dat niet lukt benutten we ons netwerk van regiogemeenten en expertisebureaus om onze taken uit te voeren en ambities te realiseren. Arbeidsmarkt in beweging Voor een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers én om de politieke ambities van de gemeenteraad uit te kunnen voeren is een vitale ambtelijke organisatie met een optimale bezetting van cruciaal belang. De gemeentelijke organisatie heeft in de afgelopen jaren en nog steeds te maken gehad met verschillende crises (corona, vluchtelingen, Oekraïne en energie). We hebben fors moeten inzetten op tijdelijke, vaak externe, ondersteuning om landelijk beleid uit te kunnen voeren en de piek in de vraag op te kunnen vangen. Maar ook in de manier waarop we ons werk uitvoeren zijn er stevige verwachtingen o.a.

op het gebied van dienstverlening, participatie, communicatie, transparantie en op het gebied van IT en social media. We hebben – zoals vele werkgevers tegelijkertijd door de krapte op de arbeidsmarkt grote moeite met het aantrekken en behouden van talent in de organisatie De ambtelijke capaciteit blijft onder druk staan. Het invullen van vacatures blijft moeizaam gaan en de doorlooptijd om tot invulling te komen is lang. We zullen nog meer moeten doen om te concurreren met andere branches om medewerkers aan ons te kunnen binden. Hiervoor zetten we in op het bundelen van (al genomen en nieuwe) maatregelen in een strategisch personeelsbeleid met een bijbehorend meerjaren-uitvoeringsplan. Dit uitvoeringplan bevat nieuwe en bestaande maatregelen. Hierbij wordt extra ingezet op nieuwe vormen van werving en selectie, extra aanbod op het gebied van trainingen en opleidingen, meer aandacht voor doorontwikkeling en implementatie van het onboardingsprogramma en extra personele capaciteit voor de uitvoering van dit plan. Hybride werken en huisvesting Wij willen een aantrekkelijke werkomgeving bieden, inspirerend en volop ruimte voor ontmoeting. Doordat wij tijd- en plaatsonafhankelijk werken is het belangrijk dat zowel thuis en op kantoor goed gefaciliteerd wordt met onder andere ARBO verantwoord meubilair en moderne communicatiemiddelen.

Voor aanpassingen aan onze huisvesting onderzoeken wij wat daarvoor nodig is en richten ons op een duurzaam en toekomstbestendig pand dat past bij onze dienstverlening naar inwoners en ondernemers.

Begroting 2024 | 63

Samenwerken met Goirle en Hilvarenbeek Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met Goirle en Hilvarenbeek (GHO samenwerking). We werken samen in bestaande en nieuwe netwerken en op diverse taakgebieden. Dit doen we vanuit een bestuurlijk gedragen visie, vertaald naar een uitvoeringsagenda met projecten voor duurzame samenwerking. Deze samenwerking loopt van delen van kennis, implementeren van gedeelde werkprocessen of uitwisselen van personeel tot het samen in dienst hebben van professionals met specifieke (vakinhoudelijke) kennis en kunde. Samen met Goirle en Hilvarenbeek bieden wij zo een aantrekkelijke werkomgeving en groeimogelijkheden binnen de drie organisaties. Dit biedt kansen voor medewerkers en draagt bij aan verminderen van kwetsbaarheid of kosten en verhogen van kwaliteit. Organisatieontwikkeling Sinds enkele jaren zetten we in op ontwikkeling van de organisatie specifiek gericht op het inzetten van ieders talenten, het bijbehorende leiderschap en houding en gedrag in samenwerking om onze dienstverlening te verbeteren. Vanaf 1 januari 2023 werken we in een nieuwe structuur en implementeren we verbeteringen die daarmee samenhangen, zoals het verbeteren van kwaliteit, integraliteit en het bestuurlijk-ambtelijke samenspel. Dit zetten we door in 2024.

Planning & Control cyclus In de financiële verordening is geregeld hoe de planning & control cylcus is georganiseerd. Samen met de gemeenten Goirle en Hilvarenbeek maken we gebruik van een financieel systeem waarmee we aan de landelijke regelgeving kunnen voldoen. We werken zoveel als mogelijk met een uniform rekeningschema en hebben de financiële processen geharmoniseerd. Het instrumentarium om de organisatie te versterken wordt geactualiseerd en er wordt inzet gepleegd op het verbeteren van de werkprocessen en het daardoor ook meer inzichtelijk krijgen in onze stuurmogelijkheden. Samen met de raad werken we continue aan het verbeteren van de leesbaarheid van de P&C documenten. De begroting is opgezet in een programmastructuur, waarbij de raad op thema’s kan sturen. Digitale mogelijkheden worden in samenwerking met Goirle en Hilvarenbeek onderzocht, met als doel de sturingsmogelijkheden van de raad verder te ondersteunen. Op 28 september 2023 heeft de raad de motie “Indicatoren en leesbaarheid jaarrekening” aangenomen. Samen met een werkgroep van de raad wordt deze motie in 2024 nader vorm gegeven ten behoeve van de begroting 2025. Reguliere taken en activiteiten van de gemeente, de zogenaamde “going concern”, waarbij de raad alleen op afwijkingen stuurt, komt alleen tot uitdrukking in de financiële begroting en niet in de thema’s.

Interne controle en interne beheersing De gemeente Oisterwijk wil graag ‘in control’ zijn. Het ‘in control’ zijn betekent dat er grip is op de organisatie, zodat we in staat zijn om goed te kunnen (bij)sturen, niet voor verrassingen komen te staan en gestelde doelen worden behaald. Ook in 2024 zal worden doorontwikkeld op de interne beheersing. Dat wil zeggen dat het team Kwaliteit niet alleen een controlerende rol achteraf invult, maar vooral aan de voorkant en gedurende de uitvoering van processen de afdelingen adviseert. Hierbij wordt gekeken naar een Begroting 2024 | 64

juiste scope, waarbij met name voor de belangrijkste en meest risicovolle processen interne controleplannen worden opgesteld, bevindingen worden doorgesproken en, door middel van advisering, procesverantwoordelijken ondersteund worden bij het doorvoeren van verbeteringen.

Verantwoording rechtmatigheid door college Met ingang van het boekjaar 2023 komt er een verplichte rechtmatigheidverantwoording van het college bij de jaarrekening. De rechtmatigheidsverklaring werd voorheen door de accountant afgegeven. Het college is verantwoordelijk voor een rechtmatige uitvoering van de begroting. Het is daarom aan het college om hier verantwoording over af te leggen. Een randvoorwaarde is dat de verantwoording over de rechtmatigheid efficiënt en effectief moet worden vormgegeven. Door het omarmen van procesmanagement en met behulp van het intern beheersingsplan, hebben wij hierop geanticipeerd.

Informatiebeveiliging en privacy In een tijdperk waarin technologie een integraal onderdeel is geworden van ons dagelijks leven, worden ook gemeenten steeds afhankelijker van digitale systemen en infrastructuur. Voor digitale bestuurskracht is het belangrijk om de basis van processen op orde te hebben. Het beveiligen van de digitale systemen en infrastructuur is hierin van essentieel belang. Gemeenten moeten zich bewust zijn van de cyberrisico’s, hier proactief maatregelen op inrichten maar ook ervaringen met elkaar delen. Dit deden we al op grond van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid), waarin normen voor informatiebeveiliging zijn weergegeven. Vanaf 2024 zijn die normen straks verplicht via “The Network and Information Security directive 2” (hierna: NIS2). NIS2 is een Europees wetgevingsinitiatief dat tot doel heeft de cyberbeveiliging en de weerbaarheid van essentiële diensten in EU-lidstaten verder te verbeteren. We hebben een solide basis, maar mede op grond van deze nieuwe wetgeving zal onze ICTpartner Equalit, voor alle deelnemende gemeenten een aantal maatregelen moeten nemen om niet alleen aan de verwachtingen van de Nederlandse maatschappij te voldoen, maar ook te kunnen voldoen aan de NIS2. Hiervoor is een structurele kostenverhoging noodzakelijk. Deze kosten zijn opgenomen in het totale IT-budget.

Gegevensmanagement, I-visie en samenwerking op Informatievoorziening De Rijksoverheid stelt hoge eisen aan de digitalisering van de gemeentelijke dienstverlening. Zo moet de klant producten digitaal kunnen afnemen, met aandacht voor iedereen die niet of minder digitaal vaardig is. Inspelen op die ontwikkelingen vraagt om digitalisering, om inzicht, om goede interne processen, om heldere communicatie en om ontwikkeling van vaardigheden en kennis van onze medewerkers. Als gemeentelijke organisatie en binnen het samenwerkingsverband van Equalit en de GHO-samenwerking (Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk), geven we hier dagelijks uitvoering aan. Als gemeente met een beperkte omvang zijn we onvoldoende in staat om zelfstandig in te spelen op een snel veranderende digitale samenleving, waarbinnen ook aspecten van informatieveiligheid en privacy steeds belangrijker worden. Daarom bundelen we kennis, kunde en financiële middelen, zodat we onze organisatie steeds verder meenemen in de digitale toekomst.

Begroting 2024 | 65

Onze dienstverlening is hierbij leidend. Binnen het samenwerkingsverband met onze ICT-partner Equalit stelden we een strategische agenda op om samen te digitaliseren. Deze agenda helpt ons ook om digitalisering van informatie en processen te realiseren voor een betere dienstverlening en bedrijfsvoering. Deze agenda geeft antwoord op de vragen: Waarom digitaliseren we samen en waar zetten we op in? Hoe digitaliseren we samen? Wat hebben we nodig om samen te digitaliseren? Uitgangspunten die we hierbij hanteren zijn: We werken voor onze inwoners, ondernemers en organisaties; We werken data gedreven; We werken op een moderne en betrouwbare infrastructuur. Om volgende stappen te kunnen zetten in de samenwerking werken we toe naar harmonisatie in uitvoering en applicatielandschap, om zo samen een eigentijdse, veilige en excellente digitale gemeentelijke dienstverlening te creëren. Daarbij zijn een zestal leidende principes het houvast om met elkaar het gesprek aan te gaan en onze organisatie mee te nemen in wat wij belangrijk vinden om stappen te zetten in de gezamenlijke route. De volgende 6 principes staan centraal in ons denken en handelen: 1. Samenwerken vanuit vertrouwen 2. Klantvriendelijker 3. Slimmer en goedkoper 4. Innoveren door harmoniseren 5. Resultaatgericht 6. Solidair Met een nieuw gevormd GHO-datateam ontwikkelen we gegevensmanagement in de GHOorganisaties.

Gebaseerd op kwalitatieve data en gegevens werken we toe naar het succesvol data gedreven kunnen werken.

Begroting 2024 | 66

Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Deze paragraaf geeft inzicht in het weerstandsvermogen van de gemeente en de risicobeheersing door de gemeente. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de (weerstands)capaciteit die een gemeente heeft om onvoorziene uitgaven, voortvloeiende uit de risico’s, op te vangen. Het is de bedoeling dat de gemeente ook aangeeft hoe zij denkt deze risico’s te beheersen. Voor het kunnen beoordelen van het benodigde (minimale) weerstandsvermogen is het gewenst de aanwezige weerstandscapaciteit te analyseren, in samenhang met de omvang en de achtergronden van de risico’s.

Beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s In de in december 2018 vastgestelde Kadernota Risicomanagement worden de doelstellingen en begrippen betreffende het weerstandsvermogen en de risicobeheersing uiteengezet. Er zijn geen landelijke (wettelijke) normen voor de bepaling van de minimale weerstandscapaciteit. Iedere gemeente voor zich bepaalt deze norm. Deze norm staat in relatie tot de risico’s die de gemeente loopt. De gemeente maakt gebruik van de normentabel zoals is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. We willen risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie.

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, moet de relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven. Risico's: Bedrijfsproces Financieel Imago / Politiek Informatie / Strategie Juridisch / Aansprakelijkheid Kennisbank Letsel / Veiligheid Materieel Milieu Personeel / Arbo Product

Weerstandscapaciteit : Algemene reserve Algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf

  Weerstandsvermogen Begroting 2024 | 67

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van Gemeente Oisterwijk bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Stand per 31-12-2023 Algemene reserve Algemene bedrijfsreserve Grondbedrijf Beschikbare weerstandscapaciteit

3.977.000 754.000 4.731.000

Inventarisatie van de risico’s Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te kunnen verkrijgen is er een risico-inventarisatie uitgevoerd. Om de risico's van Oisterwijk in kaart te brengen is in samenwerking met de afdelingen een risicoprofiel opgesteld. In het onderstaande overzicht worden alleen de tien risico's gepresenteerd met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Nr.

Risico

R215 Hoge inflatie en hoge energiekosten, die

Gevolgen

Maatregelen

Financieel - Geen sluitende Actief - Ontwikkelingen begroting

in circulaires volgen

Kans

Financieel gevolg

50%

max.€ 850.000

100%

max.€ 405.000

30%

max.€ 750.000

15%

max.€ 1.250.000

onvoldoende gecompenseerd worden door het Gemeentefonds R219* Op de grondexploitatie de

Financieel - Op de

Zie paragraaf

Leye lopen we een

grondexploitatie de Leye

Grondbeleid

financieel risico conform

lopen we een financieel

risico analyse Metafoor

risico conform risico analyse Metafoor

R218 Sociaal domein: diverse ontwikkelingen, zoals

Financieel - Geen sluitende Actief -Ontwikkelingen begroting

in circulaires volgen

Oekraïense vluchtelingen, Jeugd (HvB), Beschermd wonen, Vergrijzing waarvan onzeker is dat deze door rijk voldoende gecompenseerd worden R133 Ondernemers dienen claims Financieel - De gemeente

Actief - Ondersteuning

in bij de gemeente, omdat heeft financiële schade

van goede juristen. We

zij schade ondervinden in

blijven voortdurend in

hun bedrijfsvoering als het

contact met de

gevolg van het ruimtelijke

ondernemer.

beleid, o.a. de Reebok

Begroting 2024 | 68

R217 Krapte op de arbeidsmarkt, Financieel - Moeilijk om

Actief - Inzet op

zowel bij gemeente als bij

dienstverlening op orde te werving en selectie

leveranciers /

houden. Sociaal domein:

40%

max.€ 500.000

100%

max.€ 280.000

40%

max.€ 400.000

50%

max.€ 250.000

50%

max.€ 200.000

20%

max.€ 500.000

Benadering

maatschappelijke partners Moeilijk om zorg op orde te inhuurmarkt Ambities houden. Risico op

bijstellen

calamiteiten in de zorg, langere wachttijden, verergering problemen en inzet duurdere zorg. R194* KVL: Uitgevoerde

Financieel - Hogere kosten Zie paragraaf

risicoanalyse op basis van

/ lagere opbrengsten

geactualiseerde grex KVL

waardoor de grex een

versie 27.1 (zie paragraaf

negatiever resultaat laat

Grondbeleid)

zien.

R187 Toename van mensen in

Grondbeleid

Financieel - De gemeente is Actief - Met Corona

een kwetsbare positie

meer geld kwijt aan deze

herstelplan wordt risico

waarvoor ondersteuning

groep mensen dan op

gemitigeerd ; Actief -

door de gemeente nodig is voorhand begroot.

Inzet diverse preventiemaatregelen, zoals aanpak energiearmoede

R204 Risico op dumping

Financieel – opruimkosten Voor een deel van de

(drugs)afval in

kosten kan beroep

buitengebied

gedaan worden op de provincie. Zij financieren maximaal 50% van de gemaakte kosten

R220 VerSaaSing van applicaties. Financieel -

De ontwikkelingen op

Momenteel hebben we nog

dit gebied worden in

veel systemen waarbij het

Equalit verband

netwerkbeheer bij Equalit

gemonitord

ligt. Tegenwoordig gaat er steeds meer in de Cloud en daar brengen leveranciers beheerkosten voor in rekening. R53

Weersinvloeden, zoals

Financieel - Verhoogde

overstromingen en zware

kans op ongevallen, herstel worden

stormen, die enorme

van schade aan

schade aan de

infrastructuur en eventueel bijgesteld en aangepast

infrastructuur kunnen

extra inkoop

veroorzaken. *R219 en R194 de Leye en KVL

Actief - Periodiek (onderhouds)plannen aan gewijzigde omstandigheden.

Deze risico’s komen overeen met de paragraaf grondbeleid. Voor het grondbedrijf wordt jaarlijks door een externe partij (Metafoor) een risico analyse opgesteld. De uitkomst hiervan is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen voor 100% omdat de risico analyse (kans*omvang) al heeft plaatsgevonden in het rapport wat door de externe partij is opgeleverd.

Begroting 2024 | 69

Nieuwe ontwikkelingen Gemeentefonds Als gemeente zijn wij voor onze inkomsten grotendeels afhankelijk van het Rijk. Het gemeentefonds is onze grootste inkomstenbron. Met betrekking tot de Rijksbijdragen aan onze begroting bestaan op dit moment veel onzekerheden, met name voor de periode vanaf 2026, het zogenaamde “ravijnjaar”. Ruimte voor ruimte titels Naast de risico’s, zoals bij de risico inventarisatie weergegeven, loopt er nog een mogelijk risico voor ruimte voor ruimte titels. Wij hebben een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met ruimte voor ruimte, waarbij wij € 2,5 miljoen aan lening hebben ontvangen voor sanering van agrarische bedrijven. Daarvoor in de plaats moeten er 50 titels worden weggezet in bestemmingsplannen vóór 1 december 2023. Inmiddels is duidelijk dat we deze termijn niet gaan halen en er volgt nog bestuurlijk overleg of de terugbetalingstermijn verlengd kan worden. Als mitigerende maatregel zijn we bezig met het inzichtelijk maken van andere locaties waarop de ruimte voor ruimte kavels kunnen worden ingezet. Mocht dat niet mogelijk zijn, dan dienen we de 50 titels zelf over te nemen en te activeren op de balans.

Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast, omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 21.365.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Op basis van de risicosimulatie is het weerstandsvermogen berekend: het is voor 90% zeker dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 2.207.000.

Weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit € 4.731.000 Ratio weerstandsvermogen = = = 2,14 Benodigde € 2.207.000 weerstandcapaciteit De normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Waardering

Ratio

A B C D E F

> 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De ratio valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekende weerstandsvermogen. De rapportage omtrent het weerstandsvermogen is een momentopname. Nieuwe projecten, economische ontwikkelingen en investeringsbeslissingen kunnen het risicoprofiel negatief of positief beïnvloeden, waardoor het weerstandsvermogen een andere waardering krijgt. Begroting 2024 | 70

Reserves Hieronder is een overzicht opgenomen van alle reserves in 2024. Boekwaarde 01-01-23

Vermeerderingen

Verminderingen

Boekwaarde 01-01-24

Vermeerderingen

Verminderingen

Boekwaarde 31-12-24

Algemene reserve

8.226

814

-5.063

3.977

0

-320

3.657

Alg bedrijfsreserve grondbedrijf

238

515

0

753

448

0

1.202

8.464

1.329

-5.063

4.731

448

-320

4.859

Reserve overheveling

0

3.153

-3.153

0

0

0

0

Reserve investeringen maatschappelijk nut

7.766

0

-296

7.470

0

-318

7.152

44

0

-44

0

0

0

0

Reserve voormalige voetbalkantines Reserve onderhoud wegen Reserve brede school en sporthal Haaren Reserve erfpacht brede school Haaren Reserve aanpak wachtlijsten Reserve versnelling woningbouw Reserve aanpak crisis

1.255

0

0

1.255

0

0

1.255

770

0

-770

0

0

0

0

1.237

0

0

1.237

0

-39

1.199

248

0

0

248

0

-3

245

582

0

-120

462

0

0

462

1.000

0

0

1.000

0

-278

722

1.000

0

-5

995

0

0

995

Subtotaal

13.903

3.153

-4.388

12.668

0

-638

12.030

Totaal reserves

22.367

4.483

-9.451

17.398

448

-958

16.889

(Bedragen x € 1.000)

Algemene reserve

Subtotaal Bestemmingsreserves

Reserve Spaarverlof

Toelichting Hieronder is per reserve een toelichting opgenomen van de mutaties in 2023 en de verwachte mutaties in 2024. Algemene reserve De mutaties in 2023 zijn: • De mutaties betreffen de resultaatbestemming van de jaarrekening 2022. • Onttrekking vanwege raadsbesluit pilot modern jeugdbeleid / jeugdaccommodatie 2023-2024 € 118.000 De verwachte mutaties in 2024 zijn: • Visie dienstverlening € 40.000 • Invoering wettelijke taken € 75.000 • Doorontwikkeling recreatieparken € 80.000 • Pilot modern jeugdbeleid / jeugdaccommodatie 2023-2024 € 125.000 Er is in deze tabel geen rekening gehouden met het resultaat van de Berap 2023.

Begroting 2024 | 71

Algemene reserve grondbedrijf Met de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 is in 2023 € 447.000 toegevoegd aan de reserve. De verwachting is dat in 2023 een tussentijdse winst wordt genomen van € 68.000 De geprognosticeerde winst in 2024 is € 488.000. Reserve overhevelingen Er is een bedrag gestort van € 3.154.000 in de reserve overhevelingen naar aanleiding van de vaststelling van de jaarrekening 2022. Reserve kapitaallasten investeringen maatschappelijk nut De geraamde onttrekking in 2024 van € 318.000 betreft de vrijval om de kapitaallasten te dekken van de investeringen in fietspad Haghorst deel 1 en 2, aanleg sportboulevard Den Donk, aanpassing spoorwegovergang Blokshekken, parkeerterrein ’t Seuverick, Roonsestraat en fietspad Noordzijde spoor. Reserve spaarverlof Conform het raadsbesluit bij de jaarrekening 2017 is een bestemmingsreserve Spaarverlof gevormd. Deze bestemmingsreserve vervalt in 2023 ten gunste van de algemene reserve, omdat hiervoor in de plaats een voorziening spaarverlof in de jaarrekening 2022 is opgenomen. Reserve voormalige voetbalkantines Conform het raadsbesluit bij de jaarrekening 2019 is deze bestemmingsreserve gevormd. Reserve onderhoud wegen In het raadsbesluit bij de jaarrekening 2020 is besloten tot het instellen van een bestemmingsreserve onderhoud wegen. In 2021 is er een bedrag van € 770.000 gestort.

Deze reserve is bij de jaarrekening 2022 opgeheven waardoor deze bestemmingsreserve in 2023 vervalt en ten gunste komt van de algemene reserve. Reserve brede school en sporthal Haaren In Haaren is deze reserve gevormd om een deel van de kosten van de bouw van de sporthal en brede school te dekken. Reserve erfpacht brede school Haaren In Haaren is deze reserve gevormd om de rentelasten te dekken voor de in erfpacht uitgegeven ondergrond van de school. Reserve Aanpak wachtlijsten Vanuit de algemene uitkering zijn incidentele middelen ontvangen, die bij de Berap 2021 zijn geoormerkt voor het project “aanpak wachtlijsten en verdringing”. Het doel is om te zorgen dat de regio Hart van Brabant in 2030 wachtlijstvrij is. De middelen worden daarom de komende jaren gefaseerd ingezet. In de Berap 2022 is besloten hiervoor een bestemmingsreserve te vormen. Reserve versnelling woningbouw Op 16 juni 2021 heeft de raad een motie aangenomen over het versnellen van de woningbouw. Er is een Programmaplan Versnellingsteam “Versneld bouwen in Oisterwijk” opgesteld. Bij de Berap 2022 is hiervoor een bestemmingsreserve ingesteld.

Begroting 2024 | 72

Reserve Plan aanpak crises Bij de berap 2022 is een bestemmingsreserve voor aanpak crises ingesteld. Er spelen verschillende ontwikkelingen in de wereld en in Nederland. Ook inwoners in Oisterwijk ervaren hiervan de gevolgen. Er is een reserve gevormd om de gevolgen van deze crises te verzachten voor de inwoners.

Voorzieningen Hieronder is een overzicht opgenomen van alle voorzieningen in 2024.

(Bedragen x € 1.000)

Boekwaarde 01-01-23

Vermeerderingen

Verminderingen

Boekwaarde 01-01-24

Vermeerderingen

Verminderingen

Boekwaarde 31-12-24

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen, etc. Voorziening pensioenen vml wethouders (APPA) Voorziening wachtgeld wethouders Haaren Voorziening spaarverlof

4.378

0

-141

4.237

0

-158

4.079

79

0

-79

0

0

0

0

616

0

0

616

0

0

616

Voorziening personeel algemeen Voorziening achterstallig onderhoud wegen Subtotaal

130

0

-45

85

0

-45

40

3.627

0

-100

3.527

0

-1.400

2.127

8.829

0

-365

8.464

0

-1.603

6.861

Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden Voorziening beheerplan riolering Voorziening subsidie Stimuleringsregeling goedkope koopwoningen provincie Subtotaal

969

1.132

-1.132

969

954

-954

969

13

0

-13

0

0

0

0

982

1132

-1145

969

954

-954

969

232

127

0

358

132

0

490

232

127

0

358

132

0

490

10.043

1.259

-1.510

9.791

1.086

-2.557

8.320

Voorziening ter egalisatie van kosten Voorziening sportaccommodatie Den Donk Subtotaal Totaal voorzieningen

Toelichting Hieronder is per voorziening een toelichting opgenomen van de mutaties in 2023 en de verwachte mutaties in 2024. Voorziening pensioenen voormalige wethouders (APPA) De voorziening is ondergebracht bij twee pensioenverzekeraars, RAET en PROambt. Voor de oud wethouders, die een uitkering ontvangen uit de Appa voorziening, worden elk jaar nieuwe berekeningen voor de zogenaamde doelvermogens gemaakt. Mutaties zijn het gevolg van nieuwe berekeningen en het uitkeren van de pensioenen.

Begroting 2024 | 73

Voorziening wachtgeld wethouders Haaren In verband met de opsplitsing van Haaren is er in 2021 een voorziening getroffen voor wachtgelduitkeringen voor de voormalige wethouders. Naar verwachting vervalt deze voorziening in 2024. Voorziening spaarverlof Voor het spaarverlof, zoals dit vanaf 2022 van toepassing is, moet voor de verplichting een voorziening worden opgenomen, omdat hier sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd, naar verwachting, niet van gelijke omvang zal zijn wat betreft toevoegingen en opnamen van spaarverlof. In de opbouwjaren zal naar verwachting vooral sprake zijn van toevoegingen en groei van de omvang van het spaarsaldo. Voorziening personeel algemeen In 2019 is een nieuwe voorziening personeel gevormd voor te betalen uitkeringen bij ontslag. De verplichtingen lopen tot en met 2025. Voorziening onderhoud wegen In 2022 heeft voor het eerst een uitgebreide (beeld)inventarisatie plaatsgevonden van alle wegen in de gemeente Oisterwijk. Hier bleek dat er achterstallig onderhoud aan wegen is voor € 3,7 mln. Hiervoor is volgens de regelgeving een voorziening worden gevormd. Voorziening beheerplan riolering De dotatie aan de voorziening wordt gebruikt om een deel van de vervangingsinvesteringen conform het programma Water en Riool te dekken. De dotatie en onttrekking in jaarlijks gelijk geraamd.