Bijlage 1: Masterplan Boterwijk-Den Heuvel
Tekst van het document
Woonprogramma In het deelgebied Den Heuvel is ruimte voor 300 - 350 woningen van diverse woningtypes. Het be - leidsdocument Actieplan woningbouw Oirschot 2.0 wordt aangehouden voor de woningbouwmix. Verschillende type woningen zijn voorstelbaar van grondgebonden; rijwoningen, rug-aan-rug woningen, levensloopbestendig, twee-onder-een- kapwoning en vrijstaande woningen tot en met appartementen en beneden-bovenwoningen. De uiteindelijke verdeling en type woningen is afhan - kelijk van het stedenbouwkundig ontwerp. Afb. 55. Woningtypes 68 6.2.4. Bouwvolumes ‘hoven en stegenmilieu’ Door de positionering van de verschillende bouw - volumes ontstaat het ‘hoven en stegenmilieu’ . De bouwvolumes staan op afwisselende afstanden, soms wordt de openbare ruimte geknepen, smaller gemaakt om stegen te vormen, maar juist ook op ruimere afstand om hoven te creëren. Dit spel van bouwvolumes zorgt voor verrassende doorzichten, fijne verblijfsplekken en een speelse en intieme sfeer. Er zijn geen lange doorzichten of lange recht- standen, maar je blik wordt steeds gevangen door een nieuw gebouw, erfafscheiding of door groen. Op enkele plekken ontstaan doorzichten richting het landschap. De openbare ruimte krijgt hierdoor een afwisselend karakter, waarin intieme, smallere stegen worden afgewisseld met ruimere hoven die lucht en overzicht bieden.
De positionering van de verschillende bouwvolu - mes is vrij in te delen, maar belangrijk is dat de be - oogde sfeer van hoven en stegen ontstaat. Afb. 56. Ontwerpprincipes ‘hoven en stegenmilieu’ 69 Oriëntatie Omwille van interactie tussen de woning en de (openbare) buitenruimte wordt er bij alle bouwvo - lumes ook op de begane grond gewoond of is wel - licht ruimte voor een maatschappelijke functie. Blinde gevels op kwetsbare plekken op de begane grond moeten voorkomen worden. Daarom is ook meerzijdige oriëntatie op hoeken belangrijk om zicht te hebben op de openbare ruimte in de stegen maar ook in de hoven. Afb. 57. Ontwerpprincipes ‘hoven en stegenmilieu’ 70 Afb. 58. Verspringende rooilijnen Afb. 59. Differentiatie in bouwhoogte en architectuur Gevelritmiek en rooilijnen De rooilijn van de bouwvolumes verspringt bewust om een afwisselend en kleinschalig straatbeeld te creëren. We streven naar een afwisselend straat - beeld waarbij lange, eentonige, ononderbroken ge - velwanden worden voorkomen. Rijen worden niet langer dan 5 woningen. Bij rijen langer dan 5 aan - eengebouwde woningen is een verspringing in de gevel wenselijk van minimaal 1 meter om de lengte van het bouwblok te doorbreken. Rijen zijn maxi - maal 8 woningen lang, hierna is een opening tussen bouwvolumes verplicht.
Variatie ontstaat door het toepassen van verschil - lende middelen, zoals rooilijnverspringingen, poort- jes tussen woningen, differentiatie in architectuur, variërende goothoogtes, kapverdraaiingen en inci - dentele openingen tussen bouwvolumes. Deze ele - menten samen zorgen voor een levendig gevelbeeld waarin herhaling wordt voorkomen en de beoogde sfeer van hoven en stegen wordt ondersteund. 71 6.2.5. Bouwhoogte Langs het lint moet de bouwhoogte aansluiten bij de omgeving. Dit is overwegend 1 of 1,5 bouwlaag met kap en uitgezonderd 2 bouwlagen met kap. Direct achter het lint, de overgangszone, moet re - kening gehouden worden met de bouwhoogte en zicht richting bestaande bebouwing. Hier is dan ook maximaal 2 bouwlagen met kap voorstelbaar. In het ‘hoven en stegenmilieu’ is de maximale bouw- hoogte 3 bouwlagen met kap. Er is afwisseling ge - wenst in bouwhoogte. Het ‘hoven en stegenmilieu’ heeft ondanks de compacte setting een dorpse uit - straling, waar afwisselende bouwhoogten en het spel van kappen aan bijdraagt. Op enkele accentplekken is een hogere bouwhoog- te voorstelbaar, maximaal 4 bouwlagen met kap, met een goothoogte van maximaal 12 meter. Dit is enkel voorstelbaar in de aangeduide zonering op afbeelding 60. De uiteindelijke locatie van de hoog- teaccenten is afhankelijk van de zichtlijnen op de basiliek.
Het zicht op de basiliek moet zo min mo - gelijk verstoort worden. Een accent in bouwhoogte is een verbijzondering op een deel van het gebouw waar het onderdeel van uitmaakt of als zelfstandig gebouw wat in samenhang met de bouwvolumes in de omgeving als accent werkt. Daarnaast moet het silhouette van de ontwikke - ling, gezien vanaf de Boterwijk zorgvuldig ontwor - pen worden. Vanaf de Boterwijk moet een zachte dorpse overgang zichtbaar zijn. Alle bebouwing heeft een dorpse uitstraling en wordt altijd voorzien van een kap. De kappen heb - ben een traditionele hellingshoek zoals in het cen - trum van Oirschot te vinden is. Om afwisseling in de bebouwingswand te creëren zijn dwarskappen of verspringende gootlijnen als accent gewenst, bij- voorbeeld op een hoek. In de nutstuinen is bebouwing laag om een zach - te overgang richting het landschap te creëren. Bebouwing is daarom slechts 1 bouwlaag hoog en kent een zadeldak of schilddak. De bebouwing 72 Lint Den Heuvel Achter het lint Hoven en stegenmilieu Nutstuinen Afb. 60. Zonering bouwhoogten en hoogteaccenten Afb. 61. Principedoorsnede heeft een landelijke uitstraling en sluit dan ook aan bij het beeld van de Boterwijksestraat van lage be - bouwing met flinke kappen. In het grotere erf is differentiatie mogelijk, zolang dit aansluit bij het verhaal en de uitstraling van een boerenerf.
Bij de schuurwoningen op het erf is een enkele keer een hogere goothoogte aan de binnen - zijde van het erf voorstelbaar. Een verhoging in de goothoogte is ondergeschikt aan het basisvolume en komt voort uit een ontwerpaanleiding passend bij het verhaal van een boerenerf. De verhoogde goothoogte aan de binnenzijde van het erf is maxi - maal 5m. De woningen kappen richting het land - schap altijd laag aan, maximale goothoogte 3m. De boerderijwoning heeft aan maximale goothoog- te van 4,5 meter. De differentiatie in het boerenerf is verdere uitwerking. 73 6.2.6. Uitstraling bebouwing ‘Hoven en stegenmilieu’ De sfeer en uitstraling van de bebouwing in het ‘hoven en stegenmilieu’ is dorps. Het refereert aan kloosters met een statige uitstraling, zonder dat het direct historiserend moet zijn. De panden hebben verticaal levendige en open plinten, met oog voor detail. De panden hebben altijd een kap, schijnkap - pen zijn niet passend. Afb. 62. Referentiebeelden uitstraling bebouwing 74 Afb. 63. Karakteristieke bedrijfspanden aan het lint Den Heuvel met spannend steegje Behouden karakteristieke panden In het masterplan gaan we ervanuit dat een deel van de bestaande bedrijven, die nu gezien vanaf de Boterwijk voor een verrommeld beeld en een harde overgang zorgen, in de toekomst gesaneerd worden.
Enkele bedrijfspanden hebben een karakteristieke uitstraling en dragen bij aan de sfeer en identiteit van het lint Den Heuvel. Het is daarom wenselijk om te kijken of deze panden inpasbaar zijn in het ontwerp. Deze karakteristieke panden kunnen wellicht deels behouden blijven en gebruikt wor - den voor kleinschalige bedrijvigheid of getransfor - meerd worden naar woningbouw. 75 6.2.7. Kloostermuur De kloostermuur zorgt voor een abrupte overgang tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ maar zorgt ook voor het verkleinen van de schaal van de bebouwing achter de muur. De kloostermuur is niet letterlijk een door- lopende, gesloten muur maar vormt de overgang tussen het ‘hoven en stegenmilieu’ en de nutstuinen en geeft de suggestie van een muur die intimiteit geeft aan het achterliggende gebied. Geïnspireerd op de kloostermuur markeert het de grens van de bolle akker. De kloostermuur heeft naar beide zij - den een eigen uitstraling. Aan de binnenzijde, het ‘hoven en stegenmilieu’ is de muur onderdeel van de stedenbouwkundige opzet en zorgt voor een besloten binnengebied. Aan de buitenzijde zorgt de kloostermuur voor een duidlijke begrenzing van de bolle akker, maar zorgt tegelijkertijd voor een ge - laagdheid met de bebouwing achter de muur. De muur is één doorlopend geheel, maar heeft een afwisselend karakter.
Het is geen lange rechte lijn, maar speelt met de omgeving en het ontstaan van de muur voelt als een toevalligheid. Zo zijn bouw - volumes soms onderdeel van de muur, is de muur de erfafscheiding van tuinen en zitten er poorten / openingen in de muur om zicht en doorgangen mo - gelijk te maken naar het landschap. De muur kan op verschillende manieren uitgevoerd worden, door het gebruik van bijvoorbeeld verschillende kleuren baksteen en metselwerk ontstaat er subtiele dif - ferentiatie in de muur. De muur is een herkenbaar element maar wordt niet als één strakke, eentonige muur uitgevoerd. De muur is minimaal 1,5 meter hoog en maximaal één verdieping hoog met een doorlopend detail aan de bovenzijde van de muur. Dit kan een ezels - rug zijn of andere bijzondere beëindiging. De muur is één geheel en moet ook als samenhangend ele - ment herkenbaar blijven ondanks de verschillende onderbrekingen/toegepaste elementen in de muur. Hiernaast zijn enkele principes van de uitwerking van de kloostermuur weergegeven. De uitstraling en werking van de kloostermuur met de bebouwing van het ‘hoven en stegenmilieu’ vraagt om aandacht. Vanaf de Boterwijk moet een zachte overgang gecreërd worden wanneer geke - ken wordt naar de gehele ontwikkeling van Den Heuvel.
Het spel van de groene nutstuinen met daarachter de afwisselende muur samen met de bebouwing moet ervoor zorgen dat er een gelaagd beeld ontstaat. De bouwhoogte direct aan/achter de muur is afwisselend. Een lange gevelwand van bebouwing met enkel 3 bouwlagen met kap moet voorkomen worden. Wanneer bebouwing aan de kloostermuur hoger is dan 2 bouwlagen met kap staat de bebouwing los van de muur. Hiernaast staan enkele ontwerpprincipes van de kloostermuur weergegeven. 76 Afb. 64. Ontwerpprincipes kloostermuur 77 Afb. 65. Referentiebeelden kloostermuur 78 79 6.2.8. Groen Het huidig beleid van de gemeente stelt dat 30% van de openbare ruimte groen moet zijn. Water of ruimte gereserveerd voor water zoals wadi’s wor - den niet meegerekend met het groenoppervlak. In Den Heuvel streven we ernaar dat ook binnen het compacte ‘hoven en stegenmilieu’ 30% van de openbare ruimte groen is. Zo wordt de groene uit - straling en fijne verblijfskwaliteit in het compacte ‘stedelijke’ milieu gewaarborgd en blijft dit niet be - perkt tot de nutstuinen. We houden het principe ‘groen tenzij’ aan, dus alles wordt zo groen mogelijk ingericht zonder overbodige verharding. Naast een groene openbare ruimte dragen groene erfafschei - dingen, groene voortuinen, pottenstroken en gevel- groen bij aan de groene uitstraling van het ‘hoven en stegenmilieu’ .
Nutstuinen De nutstuinen krijgen een landelijk en groen karak- ter en sluiten aan bij de sfeer van de Boterwijk. Hier is ruimte voor spelen, ontmoeten, groen, water en zitgelegenheden. Door de nutstuinen in te zetten als gebied waar bewoners kunnen vertoeven kan de rest van de Boterwijk agrarisch land blijven met en- kele langzaamverkeersroutes. In de nutstuinen kan gedacht worden aan bankjes, een groene collec - tieve gebruiksruimte, boomgaard, ruimte voor wa - terberging, natuurlijke speelplekken en een hon - denuitlaatveld. De nutstuinen vormen een zachte groene overgang waarbij verschillende functies gecombineerd wordern. Functies zoals waterber - ging, wonen en parkeren zijn ondergeschikt aan het totaalconcept van de nutstuinen. De ruimte is inge- richt als een veelzijdige groene gebruiksruimte . Hoven en stegenmilieu Het ‘hoven en stegenmilieu’ is ondanks de hoge - re dichtheid een fijne, groene verblijfsruimte. Er wordt uitgegaan van het principe groen tenzij. Door de openbare ruimte zo groen mogelijk in te richten met ruimte voor ontmoeten, bewegen en met speel- aanleidingen ontstaat er een fijne verblijfsplek. In de hoven kunnen speelaanleidingen landen maar de ruimte om uitgebreid te spelen is in de nutstuinen.
Binnen het ‘hoven en stegenmilieu’ zijn minimaal 2 grotere binnentuinen aanwezig waar groen meer geconcentreerd wordt voor fijne verblijfsplekken binnen in dit compacte woonmilieu. Meer besloten binnentuinen, zoals op een par - keerdek zijn ook zo groen mogelijk ingericht. Hier is ruimte voor private tuinen, maar ook een collec - tieve (openbaar toegankelijke) binnentuin. Afb. 66. indicatieve weergave bestaande bomen 80 Bomen Er is nog geen inmeting van de bestaande bomen beschikbaar. Deze zijn indicatief weergegeven in de tekeningen. In een latere fase zal bekeken moeten worden welke bomen behouden kunnen blijven. Hierbij wordt gedacht aan diverse bomen in de zone van de nutstuinen en op de grens van de Nutstuinen en het ‘hoven en stegenmilieu’ . Uitgangspunt is om waar mogelijk kwalitatieve, gezonde bomen te behouden. Overgang openbaar privé - erfafscheidingen In het binnengebied, bij Den Heuvel, moeten de erfafscheidingen die grenzen aan de openbare ruimte zorgvuldig mee-ontworpen worden. Om de sfeer van hoven en stegen goed tot uiting te brengen moet extra aandacht besteed worden aan erfafscheidingen die grenzen aan de openbare ruimte/zichtlocaties. De erfafscheidingen van de zij-/achtertuin zijn bij voorkeur groen uitgevoerd in de vorm van een haag of gemetselde muur (met ruimte voor gevelgroen).
Enkel hekwerk met klim - planten heeft niet de voorkeur vanwege de trage groei. Klimplanten gecombineerd met een muur of houten erfafscheiding is wel voorstelbaar. Volledig houten erfafscheidingen zijn enkel voorstelbaar wanneer ze begroeid zijn. De erfafscheidingen heb- ben een afwisselende uitvoering, dit draagt bij aan de intieme en dorpse uitstraling. Afb. 67. Voorbeelden geschikte overgangen open- baar-privé voorzijde ‘hoven en stegenmilieu’ Afb. 68. Voorbeelden erfafscheidingen voor zij-/ach- tertuinen hoven en stegenmilieu 81 Aan de voorzijde van woningen kan een pottenstrook(stoepje) of geveltuin ingezet worden om de overgang van openbaar naar privé te marke- ren en/of te verzachten. Ook kleine voortuinen zijn een optie, mits voorzien van een samenhangende lage groene of open erfafscheiding, bijvoorbeeld in de vorm van een haag of andere beplanting. Daarnaast wordt gevelgroen aangemoedigd. Bij het grotere erf in de nutstuinen wordt de over - gang openbaar-privé aan de voorzijde van de wo - ningen gemarkeerd door middel van een potten - strook (stoepje) of geveltuin. Een lage haag is ook mogelijk bij de entreewoning en wanneer woningen enkel een private buitenruimte aan de voorzijde van de woning hebben, zoals bij een rug-aan-rug - type. Aan de landschapszijde wordt rondom het erf een groene rand gemaakt door middel van een sloot met bomen en eventueel onderbegroeiing.
Een ex - tra erfafscheiding is in principe niet nodig, mocht dit toch wenselijk zijn dan is dit in de vorm van een lage haag of schapenhek. Hekwerk met klimplanten of houten schuttingen zijn niet geschikt. De losse schuurwoningen in de nutstuinen zijn on - derdeel van het landschap. Deze woningen hebben Afb. 69. Voorbeeld groene rand rondom erf Afb. 70. Voorbeeld overgang openbaar - privé op erf een kleine private tuin en/of een ruimte onder de kap. Alle erfafscheidingen bij de losse schuurwo - ningen zijn groen en laag (maximaal 1 meter). Grote private tuinen met hoge erfafscheidingen zijn niet passend. 82 6.2.9. Uitwerking bebouwing in de nutstuinen In de nutstuinen is ruimte voor kleinschalige wo - ningbouw en mogelijk een kleine maatschappelijke functie. Naast de groene landschappelijke inrich - ting van de nutstuinen is ook de positionering van bebouwing belangrijk om een zachte overgang van de Boterwijk richting Den Heuvel te maken. Het bestaande boerenerf wordt getransformeerd naar een woonerf waarbij er afstand gehouden wordt tussen het woonerf en het ‘hoven en stegen- milieu’ . Aan de oostzijde van het erf wordt rekening gehouden met het historische ‘Kapelpad’ . Bij voor - keur ligt dit pad los van het erf. De overige bebouwing in de nutstuinen zijn enkele losse schuren in het landschap. Zij vormen geen vol- waardig erf.
De losse schuren zijn zo gepositioneerd dat er tussen de schuren doorzichten ontstaan van- uit het ‘hoven en stegenmilieu’ naar het landschap en het zicht zo min mogelijk wordt geblokkeerd. Er zijn maximaal 3 losse schuurvolumes aanwe - zig in de nutstuinen, dit is inclusief een mogelijke maatschappelijke functie. Bergingen zijn altijd on - derdeel van het bouwvolume of zijn geclusterd in een los gebouw. Dit gebouw heeft altijd een kap en heeft de uitstraling van een schuur zoals de overige bebouwing in de nutstuinen. Dit losse gebouw telt mee in de 3 schuurvolumes. In de westelijke akker, grenzend aan Het Kasteeltje, is woningbouw niet gewenst. Vanaf de zuidzijde van Het Kasteeltje is dit het eerste zicht op de Boterwijk. Dit zicht moet open blijven. Afb. 71. Detailuitwerking nutstuinen 83
Uitvoering woonerf en schuren Voor de uitstraling en werking van het woonerf, op de locatie van de voormalige boerderij, gelden on - geveer dezelfde spelregels als bij het transforme - ren van erven in “6.1.4. Erfontwikkeling” op pagina 56. Echter is dit erf groter dan de bestaande er - ven langs de Boterwijksestraat, waardoor hier aan- vullende spelregels van toepassing zijn. Het woonerf heeft de uitstraling van een boeren erf met één boerderijwoning met daarbij verschillende woonschuren. Het erf wordt landschappelijk inge - past met een groene rand rondom het erf met een sloot en bomen zoals beschreven in “6.2.8. Groen” op pagina 80. Het woonerf wordt zo compact mogelijk uitgevoerd en verharding wordt zo veel mogelijk beperkt. Hiernaast zijn de ontwerpprincipes van het woon - erf schematisch verbeeld. Afb. 72. Referentiebeelden woonerf 84 Afb. 73. Ontwerpprincipes woonerf 85 Afb. 74. Referentiebeelden bebouwing in nutstuinen De losse schuren in de nutstuinen sluiten aan bij de architectuur van de schuurwoningen op het erf. Voorstelbaar is wanneer er een kleine maatschap - pelijke functie in de nutstuinen komt dat (een deel van) de schuur ook uitgevoerd kan worden als kas. 86 Parkeren in nutstuinen Parkeren in de nutstuinen is enkel voor de wonin - gen in de nutstuinen en wordt tot een minimum beperkt.
Parkeren wordt hier volledig uit het zicht opgelost en is ondergeschikt aan het totaalconcept van de nutstuinen. De nutstuinen zijn ingericht als een veelzijdige groene gebruiksruimte. Op het woonerf wordt parkeren zo veel mogelijk uit het zicht geclusterd in parkeerkoffers. Deze par- keerkoffers worden uitgevoerd in de vorm van een parkeerschuur of door middel van grasparkeren in combinatie met groen rondom de parkeervakken met bomen. Parkeren bij de losse schuren in de nutstuinen is volledig uit het zicht opgelost. Dit kan bij voor - keur door middel van een parkeergebouw of in een bouwvolume of eventueel in een compacte parkeerkoffer die volledig groen ingepast is door middel van een (wilde) haag met bomen. Wanneer parkeren in een los parkeergebouw opgelost wordt, wellicht inclusief bergingen, is dit onderdeel van de 3 schuurvolumes. Afb. 75. Referentiebeelden parkeren uit het zicht 87
88
6.3. Leeuwerikstraat Woningbouw aan de Leeuwerikstraat is voorstel - baar wanneer er rekening gehouden wordt met en ingespeeld wordt op de aanwezige landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Het gebied ligt vol - ledig op cultuurhistorisch waardevolle grond, het is onderdeel van de bolle akker en er loopt nog een restant van een historische route over het gebied. Daarnaast is het opvangen van water uit bestaand stedelijk gebied in de overtuinen een randvoor - waarde voor het kunnen realiseren van woning - bouw op deze locatie. Door woningen toe te voegen kan er geïnvesteerd worden in het toegankelijk en beleefbaar maken van de Boterwijk. Daarnaast biedt de ontwikkeling de mogelijkheid om huidige zwakkere achterkan - ten landschappelijk beter in te passen. 89 Afb. 76. Zoom-in masterplankaart 90
Afb. 77. Sferen in het gebied 6.3.1. Stedenbouwkundige structuur De locatie betreft een overgangsgebied van het dorp naar de bolle akker. Door de bebouwing aan de noord- en zuidzijde van het plangebied is het een logische locatie voor woningbouw. We zien in het gebied 2 sferen; het lint de Spoordonkseweg en de tuinen (het overgangsge - bied tussen dorp en landschap). Om de ontwikkeling van de locatie mogelijk te ma - ken zal er een ontsluiting gemaakt moeten worden vanaf de Spoordonkseweg richting de Boterwijk. Hiervoor zal de huidige bedrijfsbebouwing gesa - neerd moeten worden. Aan de Spoordonkseweg is ruimte voor een kavel met een woning gericht op het lint. Achter dit kavel kan een deel van het par - keren opgelost worden in een parkeerkoffer of par- keerschuur. Het lint van de Spoordonkseweg wordt als het ware omgeklapt met ‘woonschuren’ in de ‘tuinen’ . De woningen zijn met de voorkant gericht naar de Boterwijk en op de langzaamverkeersrou - tes, zo onstaat er meer zicht op het landschap en ontstaan er prettige wandelroutes. Voor deze wo - ningen langs loopt een ‘postbodepad’ . Aan de ach - terzijde van de woningen worden de kavels ontslo - ten, zodat de kavel ook met de auto te bereiken zijn. Het grootste deel van het plangebied blijft groen landschap.
De woningen staan met de voorkanten gericht op het landschap en deze zone wordt inge - richt als fijne verblijfsruimte, enkele langzaamver - keersroutes en ruimte voor waterberging. 91 Afb. 78. Gedetailleerde uitgangspunten Leeuwerikstraat 92 6.3.2. Versterken cultuurhistorische waarde De ontwikkeling moet de cultuurhistorische waar - den van het gebied versterken. Aan de noordzijde is nog een restant aanwezig van een historische route. Deze route wordt teruggebracht als wandelroute. Door het toevoegen van nieuwe langzaamver - keersroutes wordt de beleving en toegankelijk - heid van de Boterwijk verbeterd. Voornamelijk de doorsteek vanuit de Spoordonkseweg richting de Leeuwerikstraat draagt bij aan de toegankelijkheid voor bewoners uit de omgeving. 6.3.3. Routing en parkeren Het plangebied wordt ontsloten via de Spoordonkseweg. De Leeuwerikstraat is te smal om hier nog extra gemotoriseerd verkeer overheen te laten gaan. De nieuwe woningen worden via de achterzijde ontsloten voor de auto. Het verbeteren van de toegankelijkheid van de Boterwijk voor langzaam verkeer is een vereis - te om op deze locatie woningen te ontwikkelen. Nieuwe wandelroutes door het gebied: • Een verbinding vanaf het Van Der Loopad richting de Spoordonkseweg. • Aan de voorzijde van de woningen is een post- bodepad aanwezig wat aansluit op de straat Eendenpoel. • T erugbrengen van een historische route.
Parkeren wordt opgelost in de parkeerkoffer achter het kavel aan de Spoordonkseweg of op eigen terrein. Deze parkeerkoffer kan ook uitge - voerd worden in de vorm van een parkeerschuur. Langsparkeren langs de straat is niet wenselijk. Mocht er toch behoefte zijn aan extra parkeren in de openbare ruimte dan wordt dit opgelost door middel van een extra parkeerkoffer tussen de wo - ningen. Parkeren is zo goed mogelijk uit het zicht opgelost en groen ingepast door middel van gras - parkeren eventueel in combinatie met beplanting rondom de parkeerkoffer zoals een haag. 93
Afb. 79. Sfeerbeelden inrichting overtuinen Bron: boomgaardochtendblauw.nl 94 6.3.4. Groen De Leeuwerikstraat behoudt een landelijk karakter en draagt bij aan de sfeer en beleefbaarheid van de Boterwijk. Het landschap van de Boterwijk wordt als het ware over de Leeuwerikstraat heen getrok - ken. Dit zorgt voor een zachte, groene afronding van het dorp. In het gebied van de overtuinen is ruimte voor spelen, ontmoeten en bewegen en ruimte voor waterberging. Deze zone heeft een landelijke uit - straling met enkele sloten en een verlaging in het gras voor waterberging, verspreide bomen en even- tueel een boomgaard met een ontmoetingsplek. De zone met de nieuwe grens van de bolle akker heeft een agrarische uitstraling, als weide. 6.3.5. Water Vanuit bestaand stedelijk gebied is er behoefte aan ruimte voor waterberging. De doorsteek rich - ting de Spoordonkseweg biedt de mogelijkheid om dit water op te vangen en vast te houden binnen de overtuinen en de rest van het watersysteem van de Boterwijk. Deze opvangcapaciteit van be - staand stedelijk gebied is een randvoorwaarde voor het kunnen realiseren van woningbouw bij de Leeuwerikstraat. De waterberging in het gebied moet opgelost wor - den op een manier die passend is bij het landschap. Één grote wadi / waterpartij is bijvoorbeeld niet passend.
Maar enkele greppels met een vloeizone/ plasdras zone ertussen waar periodiek water staat is beter geschikt. 95
Afb. 80. Referentiebeelden voor schuurwoningen - eenvoudige sobere architectuur 96 6.3.6. Woningbouwprogramma In het gebied kunnen ongeveer 10 a 20 woningen landen. Voor de verdeling van de woningmix wordt Actieplan woningbouw Oirschot 2.0 aangehouden. 6.3.7. Beeldkwaliteit woningen De woning aan de Spoordonkseweg kan behouden blijven. Als hier eventueel nieuw gebouwd wordt moet de woning aansluiten bij de sfeer en identiteit van het lint. De woning behoudt de bestaande rooi- lijn en is maximaal 2 bouwlagen met kap. De woningen aan de Boterwijk zijn ook met de voorzijde gericht naar de Boterwijk, ze hebben een landelijke uitstraling en zijn geïnspireerd op schuren. De bebouwing is onderdeel van de zachte dorpsrand en dringt zich niet op aan het landschap. De woningen kappen laag aan richting het land - schap (goothoogte 3m.) en zijn 1 bouwlaag met kap. De schuren hebben grote dakvlakken, ingrepen in het dak, zoals zonnepanelen, dakkapellen en ande - re installaties moeten mee-ontworpen worden en sluiten aan bij het concept van de schuur. Afb. 81. Voorbeelden mee-ontworpen erfafscheidingen 6.3.8. Overgang openbaar - privé Aan de achterzijde van de woningen (de kant van de auto-ontsluiting) worden bergingen mee-ontwor - pen met de erfafscheiding. De achterzijde moet een aantrekkelijke ruimte zijn zonder dat hier direct voorkanten naar gericht zijn.
De erfafscheidingen hebben een groene uitstraling door het gebruik van hagen en/of klimplanten. Erfafscheiding aan de voorzijde van de woningen, (gericht naar de Boterwijk) zijn groen in de vorm van een lage haag. 97 Bijlage - Duurzame woningbouwontwikkeling Het masterplan laat zien dat het op veel onderde - len inspeelt op een duurzame woningbouwontwik - keling. Deze onderdelen vragen in de uitvoering verdere aandacht en invulling. Onderstaand wordt aangegeven hoe er per thema invulling wordt gege- ven aan een duurzame woningbouwontwikkeling van de Boterwijk en Den Heuvel. Omgevingskwaliteit De ambitie is om de identiteit en historische waar - den van de kern en het landschap te versterken. Dit doen we soms door behoud maar ook door strate - gisch voortbouwen op de historische kwaliteit en deze op een eigentijdse manier opnieuw betekenis te geven, juist door ontwikkeling. Hierbij wordt de bestaande omgevingskwaliteit en het karakter van de gehele Boterwijk versterkt. Een deel van de ontwikkeling is voorzien op loca - ties waar momenteel bedrijvigheid aanwezig is. De (toekomstige) transformatie van deze bedrijfsloca - ties biedt de mogelijkheid om de rommelige uitstra- ling vanaf de Boterwijk, de relatief grootschalige bedrijfsbebouwing en verharding te vervangen.
Zo ontstaat een kwalitatief hoogwaardige woonomge- ving die de ruimtelijke kwaliteit en beleefbaarheid van de Boterwijk versterkt. Vanwege de bijzondere ligging van de bolle akker kiezen we voor een relatief hogere dichtheid in het ‘hoven en stegenmilieu’ . Zo wordt de bolle akker zoveel mogelijk ontzien van bebouwing. De groe - ne tussenruimte, de nutstuinen, zorgen voor een zachte overgang richting de rest van de Boterwijk. Waarbij de nutstuinen inspelen op het versterken van de ecologie, ruimte biedt voor water en ruimte biedt voor spelen, ontspannen en ontmoeten. 98 Gebruik van duurzame energie De gemeente heeft de doelstelling dat Oirschot energieneutraal is in 2040. Voor de ontwikkelloca - ties betekent dit dat er wordt ingezet op duurzaam bouwen en zoveel mogelijk energie te besparen. Op daken kunnen zonnepanelen geïntegreerd worden in het dakvlak, dit wordt meeontworpen met het gebouw. Zonnepanelen los op het dakvlak zijn niet wenselijk. Duurzame mobiliteit Bij de ontwikkelingen wordt de auto goed ingepast maar er wordt vooral ruimte gegeven aan de voet - gangers en fietsers. Parkeren wordt zoveel mogelijk centraal opgelost, zodat de buurt zelf zo autoluw mogelijk kan worden ingericht. Dit zorgt voor een fijn woon- en leefklimaat.
Door nieuwe langzaamverkeersroutes te introdu - ceren die het dorp verbinden met de bolle akker wordt de Boterwijk tegelijktertijd beter toeganke - lijk en beleefbaar gemaakt. Bij de ophaalbrug Heuvel is een Bravoflex bushal - te aanwezig, op (400 - 650m) loopafstand van de ontwikkeling aan Den Heuvel. Vanaf hier kunnen bewoners door middel van het boeken van een rit afgezet worden bij een groter OV-overstaphalte. De gemeente Oirschot heeft een eigen deelauto - concept ‘Samen Slim Rijden Oirschot’ . Wellicht kan er bij de ontwikkeling op locatie Den Heuvel ook ge- bruik gemaakt kan worden van deelauto’s. Dit zorgt ervoor dat er minder auto’s nodig zijn in het gebied. De bouwer/ontwikkelaar dient deze toepassing zelf te onderzoeken en af te stemmen met de gemeente. Mogelijkheden voor elektrisch laden maakt ook onderdeel uit van de ontwikkeling. Dit kan juist op openbaar terrein ingericht worden, zodat iedereen in de buurt er gebruik van kan maken. Wellicht kan de parkeerplek bij de snelweg hier ook een rol in spelen. Afb. 82. Voorbeelden zonnepanelen geïntegreerd in het dakvlak 99 Economie bevorderen We zien kansen voor de nutstuinen en de akker om dit in te zetten voor een collectief voedselconcept. Zo zou de akker weer voedsel kunnen produceren voor de directe omgeving. De relatie tussen akker en inwoners van Oirschot wordt dan ook func - tioneel weer herstelt.
Er zijn in den lande mooie voorbeelden van lokale voedseltuinen, of buurtak - kers. Uiteraard moeten eigenaren dat zien zitten en moeten bewoners de afzet garanderen. Zo herstel - len we de relatie boer-burger. Inspelen op klimaatverandering. Op de ontwikkellocaties wordt rekening gehou - den met het veranderende klimaat door voldoende ruimte te maken voor groen, water en ontspannen zodat het een gezonde omgeving is waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Niet alleen worden de nutstuinen groen ingericht, maar juist ook het compactere ‘hoven en stegenmilieu’ . De openbare ruimte in dit compacte woonmilieu wordt zo groen mogelijk ingericht en biedt ruimte voor water, spe - len en ontmoeten en zorgt voor verkoeling tijdens warmere dagen. Bij voorkeur wordt hemelwater zoveel mogelijk zichtbaar afgekoppeld. We gaan in de openbare ruimte uit van zoveel mogelijk duur - zame en circulaire materialen. De bolle akker samen met de ontwikkellocaties wordt gezien als één samenhangend systeem dat - inspeelt op het veranderende klimaat. De bolle ak - ker en de nutstuinen zijn de groene en koele plek - ken voor het dorp en de buurt. De Boterwijk vormt een robuust watersysteem voor nieuwe ontwik - kelingen maar ook voor bestaand stedelijk gebied. Hemelwater wordt zoveel mogelijk opgevangen, vastgehouden en geïnfilteerd in de bodem. Waarbij dit wellicht verdroging van de akker kan tegengaan.
Versterken van biodiversiteit & ecologie Het versterken van het landschap van de Boterwijk draagt bij aan het verbeteren van de biodiversiteit en het versterken van de ecologische waarden van het gebied. Dit is niet enkel van toepassing op het buitengebied van de Boterwijk en de nutstuinen. Ook de rest van de woongebieden kunnen bijdra - gen aan het versterken van de ecologie en biodi - versiteit in het gebied. Zo ontstaat een duurzaam totaalsysteem. Er dient een plan te komen om het leefgebied van de huidige soorten op de akker te beschermen en te verbeteren. 100 Duurzaam, circulair en natuurinclusief bouwen De gemeente Oirschot daagt de bouwer/ontwik - kelaar uit om de ontwikkeling zoveel mogelijk duur- zaam, circulair en/of natuurinclusief te bouwen. Dit geldt voor alle ontwikkelgebieden en zowel in het compacte ‘hoven en stegenmilieu’ als in de nutstuinen. Zo worden de ontwikkelingen onder - deel van het ecologisch systeem en dragen bij aan het versterken van de leefgebieden. Voor duurzaamheid, circulair en/of natuurinclusief bouwen worden andere materialen gebruikt zoals kurk, mycelium, volledige houtbouw, groene gevels, etc. Dit vraagt uiteindelijk om meer vrijheid in het beeldkwaliteitsplan ten aanzien van het gebruik in materialen en kleur. bron: Nanda Sluijsmans bron: Nanda Sluijsmans Afb. 83.
Voorbeelden duurzaam, circulair en natuurinclusief bouwen 101 LOS · ruimte maak je samen LOS • ruimte maak je samen Nieuwe Linie 1-3, 5264 PJ Vught T elefoon: 073 - 7113770 info@losruimte.nl www.losruimte.nl