CConstaterende datOirschot
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1: Concept begroting 2027-2030

Besluitvormende raadsvergadering 10 november 2026, gemeente OirschotBij agendapunt: Begroting 202740.717 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Programmabegroting 2027

Inhoudsopgave Inleiding | 5 Leeswijzer | 7 Beleidsbegroting | 9 Programma 1 Sociale leefomgeving | 11 Programma 2 Ondernemen | 17 Programma 3 Ruimtelijke leefomgeving | 23 Programma 4 Beheer openbare ruimte | 29 Programma 5 Bestuur en dienstverlening | 33 Onderdeel 11 Algemene dekkingsmiddelen | 38 Onderdeel 12 Overhead | 39 Onderdeel 13 Vennootschapsbelasting | 40 Paragrafen | 41 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing | 42 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen | 54 Paragraaf Financiering | 66 Paragraaf Bedrijfsvoering | 75 Paragraaf Verbonden Partijen | 80 Paragraaf Lokale Heffingen | 87 Paragraaf Grondbeleid | 96 Paragraaf Openbaarheid | 102 Financiële Begroting | 105 Overzicht baten en lasten | 107 Financiële begrotingsuitgangspunten | 108 Ontwikkeling meerjarig begroting saldo | 112 Bijlagen | 121 Bijlage 1: Lasten en baten taakvelden per programma | 122 Bijlage 2: Kerngegevens begroting | 129 Bijlage 3: Specificatie saldi reserves en voorzieningen | 131 Bijlage 4: Specificatie stortingen en beschikkingen reserves en voorzieningen | 133 Bijlage 5: Overzicht mutaties reserves en incidentele baten en lasten | 138 Bijlage 6: Mutaties reserves met een structureel karakter | 141 Bijlage 7: Activiteitenplan investeringen | 142 Bijlage 8: Overhead (o.b.v.

IV3-indeling) | 148 Bijlage 9: Subsidies | 150 Bijlage 10: Huren | 151 Bijlage 11: Lijst van gebruikte afkortingen | 152 3

5 Programmabegroting 2027 Inleiding Inleiding Begroting 2027 Hierbij presenteren wij u de begroting voor 2027, inclusief de meerjarenramingen voor 2027-2030. Met de vaststelling van deze begroting geeft de gemeenteraad richting aan de uitvoering van de ambities voor het komende jaar en stelt zij de middelen beschikbaar om deze ambities te realiseren. De begroting 2027 staat in het teken van een gemeente die tegelijkertijd werkt aan maatschappelijke opgaven, ruimtelijke ontwikkelingen en een sterke dienstverlening, terwijl de voorbereiding op de bestuurlijke en ambtelijke fusie met Best per 1 januari 2028 een belangrijk deel van de bestuurlijke en organisatorische aandacht vraagt. De fusie heeft ook impact op de inhoud van deze begroting. Nu wij onder preventief toezicht van de provincie staan is de financiële bewegingsvrijheid van de gemeente aanzienlijk ingeperkt. Deze begroting mag geen nieuw beleid bevatten. Daar waar net een nieuwe raad en college zijn gestart voelt dat soms als gasgeven met de rem erop. Dit ziet u ook terug in deze begroting, die vooral in het licht staat van doen wat we ons hebben voorgenomen en een aantal voorstellen ‘nieuwe financiële uitgaven’ die onoverkomelijk, onvoorzien, onuitstelbaar en in overeenstemming met gemeente Best zijn (zoals besluiten binnen gemeenschappelijke regelingen en de brainportregio).

Beleidsinhoudelijk Kader De begroting is gebaseerd op de T oekomstvisie Oirschot, het coalitieakkoord ‘Samen doen wat nodig is’ en de voorbereiding op de nieuwe gemeente Best-Oirschot. Daarnaast spelen regionale ontwikkelingen binnen Brainport, de woningbouwopgave, de energietransitie, klimaatadaptatie en maatschappelijke veranderingen een belangrijke rol bij de keuzes die in deze begroting zijn gemaakt. De activiteiten binnen de programma’s 1 tot en met 5 laten zien dat Oirschot blijft investeren in een sterke sociale basis, toekomstbestendige voorzieningen en een aantrekkelijke leefomgeving. Binnen het sociaal domein ligt de focus op participatie, ondersteuning van jeugd en senioren, de verdere ontwikkeling van de Wmo, integratie van nieuwkomers en de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. T egelijkertijd wordt gewerkt aan een sterk ondernemers- en vestigingsklimaat door de uitvoering van het centrumplan, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, versterking van recreatie en erfgoed en de uitvoering van het programma Vitaal Landelijk Gebied. Ook in de fysieke leefomgeving worden belangrijke stappen gezet. De gemeente zet in op woningbouw, mobiliteitsprojecten, verduurzaming, klimaatadaptatie en het beheer van een veilige en kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte.

Daarnaast vraagt de voorbereiding van de toekomstige gemeente Best-Oirschot aandacht voor organisatieontwikkeling, dienstverlening, informatievoorziening en bedrijfsvoering. Financieel Perspectief De gemeente Oirschot heeft een sluitend meerjarenperspectief voor elke jaarschijf. Uitgangspunt voor deze begroting is om zowel jaarschijf 2027 als jaarschijf 2028 sluitend te hebben, om daarmee te zorgen voor een goede start van de nieuwe gemeente Best- Oirschot. De noodzakelijke extra uitgaven die voor de fusie worden gedaan worden | Risico’s en uitdagingen betaald uit de algemene reserve, waarmee de | De ambities voor 2027 gaan gepaard met reserves teruglopen maar in combinatie met | onzekerheden. Uit de geactualiseerde het sluitende exploitatiesaldo wordt een solide | risicoanalyse blijkt dat met name risico’s financieel beeld getoond. In de voorliggende | binnen het sociaal domein, woningbouw en cijfers is nog geen rekening gehouden met de | ruimtelijke ontwikkeling, stikstofproblematiek, septembercirculaire 2026 van de algemene | netcongestie, fusiekosten, inflatie, uitkering. Over de financiële impact van de | cyberveiligheid en de stabiliteit van septembercirculaire informeren wij u zodra deze | informatiesystemen nadrukkelijk aandacht bekend is middels een raadsinformatiebrief. | vragen.

Ook externe ontwikkelingen, zoals veranderingen in rijksbeleid, de opvang van Financieel perspectief · × € 1.000 | vluchtelingen, de decentralisatie van beschermd 2027 | 2028 20292030 | wonen, uitvoering van mobiliteitsprojecten en toenemende eisen op het gebied van Baten (I) | 75.123 | 69.087 | 70.456 | 72.950 natuurherstel en duurzaamheid, kunnen invloed Lasten (U) | 78.276 | 69.429 | 70.305 | 72.558hebben op de realisatie van de gemeentelijke Saldo van | -3.153 | -341 | 151 | 392doelstellingen. baten en lasten Onttrekkingen aan | 9.519 | 677 | 241 | 240Deze ontwikkelingen vragen om een zorgvuldige de reserves (I) | afweging van middelen, capaciteit en Toevoegingen aan | 5.697 | 324 | 302 | 302bestuurlijke keuzes. de reserves (U) Saldo mutaties | 3.822 | 353 | -61 | -61Vooruitblik reserves | Met deze begroting stelt het college een koers Resultaat | 669 12 90 331 | voor waarbij de uitvoering van bestaande begroting na reserves | en nieuwe ambities hand in hand gaat mutaties | met een bewuste beheersing van risico’s.

Bij: per saldo | 1.473 | 26 | – | –Door te investeren in de sociale, economische incidentele lasten | en fysieke leefomgeving én tegelijkertijd oog Structureel 2.142 38 90 331 | te houden voor de financiële weerbaarheid, begrotingssaldo | wordt gewerkt aan een toekomstbestendige gemeente en een goede uitgangspositie voor de nieuwe gemeente Best-Oirschot vanaf 2028. 6 7 Programmabegroting 2027 Leeswijzer De programmabegroting 2027 is de eerste begroting die dit college u aanbiedt. Met deze begroting legt het college van burgemeester en wethouders de voor 2027 geplande uitgaven en inkomsten ter vaststelling aan de gemeenteraad voor. De begroting dient ter ondersteuning van de kaderstellende rol van de raad. In deze rol ligt de nadruk op kaderstelling, sturing op hoofdlijnen, autorisatie en allocatie van middelen. Specifiek voor deze begroting is het toezicht als gevolg van de Wet arhi (algemene regels herindeling). Dit maakt dat het college een terughoudende rol heeft moeten aannemen ten aanzien van nieuw beleid en nieuwe financiële uitgaven. Dat wordt verder geduid in het hoofdstuk ‘ontwikkeling meerjarig saldo’. Binnen de bestaande middelen wordt ingezet op uitvoering van het nieuwe coalitieprogramma. De opbouw van de programma’s is ongewijzigd. De lay-out van de begroting is ook hetzelfde gebleven.

De begroting is globaal ingedeeld in de: • Beleidsbegroting • Paragrafen • Financiële begroting (bijlagen) In het beleidsdeel van de begroting staan de teksten per programma en de bijbehorende budgetten. De indeling van de hoofdstukken gebeurt in lijn met de nummering van de programma’s: 1. Sociale leefomgeving 2. Ondernemen 3. Ruimtelijke leefomgeving 4. Beheer openbare ruimte 5. Bestuur en dienstverlening Daarnaast kennen we drie onderdelen: 11. Algemene dekkingsmiddelen 12. Overhead 13. Vennootschapsbelasting Ieder programma heeft de volgende programma indeling: • Omgeving en ontwikkelingen: de lokale context waarbinnen de ambities en activiteiten bezien moeten worden; • Speerpunten met activiteiten: per programma vermelden we de speerpunten met activiteiten uit het coalitieakkoord; • Verplichte beleidsindicatoren: vaste set beleidsindicatoren die de raad mogelijkheden biedt om te sturen. • Financiën: onder het kopje ‘Wat gaat het kosten?’ zijn de kosten, de opbrengsten en het saldo/resultaat van het programma vermeld. Hier staan ook de nieuwe financiële uitgaven per programma. Deze worden toegelicht in het hoofdstuk ‘Ontwikkeling meerjarig saldo’.

In de tabellen ‘Wat gaat het kosten?’ per programma, zijn opgenomen: • De baten (I, inkomsten) als positieve getallen • De lasten (U, uitgaven) als positieve getallen • Het verschil tussen baten en lasten is het resultaat, waarbij een negatief getal een negatief resultaat betekent (meer lasten dan baten) en een positief getal een positief resultaat (meer baten dan lasten) Op verzoek van de raad zijn de plussen en minnen in deze begroting 2027 dus precies andersom dan u gewend bent. Dat wordt ook doorgevoerd in de burap’s van 2027. De tweede burap van 2026 wordt nog op de oude manier verwerkt, om de consistentie tussen P&C producten in één jaar gelijk te houden. 8 Programmabegroting 2027 In tabellen waarin het jaar 2025 wordt getoond betreft het de realisatie van dat jaar. In het jaar 2026 staan de bedragen van de begroting inclusief begrotingswijzigingen tot en met het opstellen van deze begroting. Vanaf 2027 worden de begrotingskolommen getoond waarover uw raad een besluit neemt. 9 Programmabegroting 2027 Beleidsbegroting

11 Programmabegroting 2027 Programma 1 Sociale leefomgeving

12 Programmabegroting 2027 Programma 1 Sociale leefomgeving Inleiding Programma 1 De begroting voor 2027 bouwt voort op de strategische visie ‘Samen voor een sociaal Oirschot’ en geeft uitvoering aan de ambities uit het coalitieakkoord ‘Samen doen wat nodig is’. We blijven werken aan een samenleving waarin inwoners naar vermogen kunnen meedoen, zich gezond en veilig voelen en kunnen rekenen op passende ondersteuning wanneer dat nodig is. Daarbij staan eigen kracht, samenredzaamheid en betrokken gemeenschappen centraal. De maatschappelijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren zetten door. Door woningbouw, vergrijzing en migratie groeit en verandert de bevolking, waardoor de vraag naar zorg, ondersteuning, ontmoeting en participatie toeneemt. T egelijkertijd staan de arbeidsmarkt, de beschikbaarheid van zorgprofessionals en de betaalbaarheid van voorzieningen onder druk. Daarom blijven we investeren in een sterke sociale basis en verschuiven we de focus van zorg naar gezondheid, welzijn en preventie. Ook blijven we in dit kader investeren in kunst en cultuur, bijvoorbeeld door het toevoegen van nieuwe kunst aan de openbare ruimte. Hoewel de zorgkosten stijgen door vergrijzing, complexere hulpvragen en een groeiend aantal inwoners met een uitkering, proberen we deze ontwikkeling door middel van preventieve maatregelen zoveel mogelijk te beperken.

Deze kosten worden echter ook (deels) gecompenseerd vanuit het Rijk via het Gemeentefonds. De vergrijzing en de toenemende zorgvraag en complexiteit daarvan vragen om extra aandacht voor preventie en het bevorderen van zelfstandigheid. We stimuleren en faciliteren inwoners, bedrijven en organisaties om zich actief in te zetten voor een dementievriendelijke samenleving en gemeente. We waarderen en ondersteunen mantelzorgers door regeldruk te verminderen en passende respijtzorg en waar de ring te bieden. Ook de mentale gezondheid van jongeren, een gezonde leefstijl en bestaanszekerheid blijven belangrijke aandachtspunten. Daarom zetten we in op vroeg signalering, integrale ondersteuning en een sterke samenwerking tussen zorg , welzijns- en veiligheidspartners, waarbij nabijheid en de verbinding tussen zorg en veiligheid centraal staan. In 2027 blijven we inzetten op een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. We stimuleren participatie via werk, vrijwilligerswerk, sport, cultuur en ontmoeting. We ondersteunen nieuwkomers bij hun integratie en zetten in op gelijke kansen voor alle inwoners. Ook blijven we investeren in een sterke sociale basis en infrastructuur met toegankelijke voorzieningen, actieve verenigingen en betrokken inwoners. Zeker ook in het kader van de schaalsprong is het belangrijk dat onze voorzieningen ‘meegroeien’.

Daarnaast bereiden we ons verder voor op de toekomstige gemeente Best-Oirschot. We benutten kansen om kennis en expertise te bundelen, de kwaliteit van dienstverlening te versterken en onze voorzieningen toekomstbestendig te organiseren, met behoud van de kracht van onze dorpen en gemeenschappen. De kans bestaat dat een aantal ontwikkelingen extra (financiële) inzet vragen. Voor een aantal daarvan maken we in deze begroting middelen vrij, zoals ‘t Opstapje, de wijk-GGD ‘er en inwoners- initiatieven. Daarnaast nemen we er een aantal op in de risico-paragraaf zoals regionale (wettelijke) ontwikkelingen: Beschermd wonen en Samen voor Jeugd. Dat geldt ook voor lokale ontwik- kelingen zoals het Integraal Huisvestingplan (IHP) en een weerbare samenleving. 13 Programmabegroting 2027 Vanuit het programma Sociale Leefomgeving zien wij de volgende aandachtspunten voor 2027 en verder. Deze aandachtspunten pakken we integraal op vanuit onze thema’s: Speerpunt 1. Participatie en Meedoen Iedereen kan meedoen naar vermogen. Activiteiten 1.1.1. Herijking koers WSD en harmoniseren samenwerking Best We herijken de koers van de WSD en harmoniseren de samenwerking met Best om inwoners actief naar duurzaam werk te begeleiden en de aansluiting op de arbeidsmarkt te versterken. 1.1.2.

Continueren ‘t Opstapje We blijven slimme mobiliteit onder senioren bevorderen door het continueren van ’t Opstapje in 2027. 1.1.3. Investeren in een gastvrije integratie van nieuwkomers We investeren in een gastvrije integratie van nieuwkomers, met aandacht voor taal, sport, cultuur en deelname aan het arbeidsproces. 1.1.4. Wmo toekomstbestendiger door preventie en decentralisatie Beschermd wonen We maken de Wmo toekomstbestendiger door zorg te verschuiven naar preventie op het gebied van gezondheid en welzijn en het daarmee houdbaar en betaalbaar te houden. We decentraliseren beschermd wonen en maatschappelijke opvang naar de regiogemeenten. Speerpunt 2. Opvoeden en Opgroeien Meer jeugdigen ontwikkelen zich optimaal. Activiteiten 1.2.1. Jeugdzorg toekomstbestendiger door vorming GR en brede regionale inkoop We maken de jeugdzorg toekomstbestendiger, onder meer door vanuit de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg de regio Samen voor Jeugd om te vormen tot een gemeenschappelijke regeling (GR) en de regionale inkoop breed te organiseren. 1.2.2. Doorzetten preventie-aanpak Gezond Opgroeien (GO!) We investeren in gezond en kansrijk opgroeien door preventie, mentale gezondheid en weerbaarheid te versterken. Samen met partners zorgen we voor een positieve en gezonde leefomgeving voor jeugdigen.

Met onze preventieaanpak ‘GO’ blijven we inzetten op de vier domeinen (ouders, school, sportomgeving, openbare ruimte) en het inzichtelijk maken van de effecten. 1.2.3. Uitvoering IHP in combinatie met stedenbouwkundig plan De Klep Met inachtneming van de besluitvorming in de raad, geven we uitvoering aan het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP), waarbij we voor de Beerzen uitgaan van het nog vast te stellen stedenbouwkundige plan voor De Klep. Speerpunt 3. Gezondheid en Leefstijl We zetten in op een gezonde samenleving. Activiteiten 1.3.1. Inzet op gezonde leefstijl via GALA en AZWA We hebben blijvende aandacht voor alcohol- en drugspreventie en stimuleren rookvrije en beweegvriendelijke omgevingen (o.a. via de aanpak ‘GO’). We maken daarbij optimaal gebruik van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Aanpak Zorg en Welzijn in de Wijk (AZWA). 14 Programmabegroting 2027 1.3.2. Voortzetting inzet Wijk-GGD’er Vanwege de positieve resultaten in de afgelopen jaren, zetten we de inzet van de Wijk-GGD’er voort in samenwerking met gemeente Best. Deze richt zich vooral op mensen met onbegrepen en zorgwekkend gedrag, die (nog) niet goed in beeld zijn. Speerpunt 4. Veiligheid en leefbaarheid Een leefbare en veilige leefomgeving. Activiteiten 1.4.1.

Verkenning voortzetting asielopvang We verkennen samen met het COA, de omgeving en andere partners de mogelijkheden en condities voor voortzetting van de tijdelijke asielopvang aan de Oerlesedijk. 1.4.2. Faciliteren leefbaarheidsnetwerken en inwonersinitiatieven, onder meer via projectsubsidies We faciliteren leefbaarheidsnetwerken en inwonersinitiatieven, en begeleiden deze van initiatief tot concrete uitvoering. We onderzoeken in het kader van de fusie samen met Best de rol van wijk- en leefbaarheidsplatforms bij het versterken van sociale cohesie en identiteit. We blijven inzetten op projectsubsidies die een bijdrage leveren aan een beter en mooier Oirschot. 1.4.3. We gaan aan de slag met een weerbare samenleving We gaan samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers aan de slag met het versterken van de weerbaarheid van onze samenleving tegen crises, rampen en andere grootschalige bedreigingen. Dit doen we om te beginnen door (samen met Best) een Plan van Aanpak op te stellen, waarin duidelijk wordt wat nodig zou zijn en wat de financiële gevolgen daarvan zouden zijn, zodat hierin keuzes gemaakt kunnen worden. Speerpunt 5. Bedrijfsvoering en Dienstverlening Meer grip op het sociaal domein. Activiteiten 1.5.1. Aandacht voor benodigde zorgvoorzieningen in het kader van de schaal- en kwaliteitssprong in de Brainport-regio.

De schaal- en kwaliteitssprong in de Brainport- regio vraagt om extra (personele) inzet en een integrale benadering. Het is immers van belang om bij de woningbouwopgave ook nadrukkelijk te anticiperen op de benodigde voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en (eerste lijns)zorg. Verplichte beleidsindicatoren Programma 1 Hieronder vindt u een overzicht van de BBV verplichte beleidsindicatoren, ontleend aan de bron waarstaatjegemeente.nl. Resultaat Indicator | Eenheid | OirschotLandelijk | Jaar | Bron Taakveld: Veiligheid Verwijzingen Halt | Aantal per 1.000 jongeren van | 13,0 | 10,0 | 2025 | Stichting Halt 12-18 jaar Winkeldiefstallen | Aantal per 1.000 inwoners | 0,3 | 2,1 | 2025 | CBS Geweldsmisdrijven | Aantal per 1.000 inwoners | 3,1 | 4,6 | 2025 | CBS Diefstallen uit woning | Aantal per 1.000 inwoners | 1,3 | 1,2 | 2025 | CBS Vernielingen en beschadigingen | Aantal per 1.000 inwoners | 3,8 | 5,8 | 2025 | CBS (in de openbare ruimte) Taakveld: Onderwijs Absoluut verzuim | Aantal per 1.000 inwoners | 17 | 6,7 | 2024 | DUO/Ingrado van 5-18 jaar Relatief verzuim | Aantal per 1.000 inwoners | 20 | 28 | 2024 | DUO/Ingrado van 5-18 jaar Vroegtijdig schoolverlaters | % deelnemers aan het VO en | 1,4 | 2,3 | 2024 | DUO/Ingrado zonder startkwalificatie (vsv-ers) | MBO onderwijs Taakveld: Sport, cultuur en recreatie Niet sporters | % | 40 | 42,5 | 2024 | Gezondheidsmonitor

Taakveld: Sociaal domein Banen | Aantal per 1.000 inwoners | 1.140,4 | 850,2 | 2024 | CBS/LISA Jongeren met een delict voor | % 12 t/m 21 jarigen | 0 | 1 | 2024 | CBS de rechter Kinderen in uitkeringsgezin | % | 3 | 6 | 2024 | CBS Netto arbeidsparticipatie | % van de werkzame beroeps- | 74,9 | 73,2 | 2025 | CBS bevolking ten opzichte van de beroepsbevolking Werkloze jongeren | % 16 t/m 22 jarigen | 1 | 2 | 2024 | CBS Personen met een | Aantal per 10.000 inwoners | 107,5 | 281,2 | 2025 | CBS bijstandsuitkering | 18 jaar en ouder Lopende re-integratie- | Aantal per 10.000 inwoners van | 167,6 | 217,8 | 2025 | CBS voorzieningen | 15 - 64 jaar Jongeren met jeugdhulp | % van alle jongeren tot 18 jaar | 12,4 | 13,7 | 2025 | CBS Jongeren met jeugdbescherming | % van alle jongeren tot 18 jaar | 530 | 1 | 2025 | CBS Jongeren met jeugdreclassering | % van alle jongeren van 12 tot | onbekend | 0,4 | 2025 | CBS 23 jaar Wmo-cliënten met een maat- | Aantal per 10.000 inwoners | 530 | 720 | 2025 | CBS werkarrangement 15 Wat mag het kosten programma 1? Baten en lasten staan beide positief; het saldo is de baten min de lasten, conform artikel 17 van het Besluit begroting en verantwoording. Een positief saldo is voordelig, een negatief saldo nadelig.

Bedragen x € 1.000 Exclusief mutatie reserves RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Baten | 5.937 6.100 5.176 5.364 5.185 5.185 Lasten | 28.28831.18830.10929.93929.40330.434 Saldo exclusief reserves -22.351-25.088-24.934-24.575-24.218-25.249 Mutaties reserves | RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Onttrekkingen | 1.346 3.105 496 177 160 160 Toevoegingen | 905 123 923 26 26 26 Saldo mutaties reserves 441 2.982 -427 151 135 135 Saldo inclusief reserves -21.910-22.106-25.360-24.424-24.083-25.114 Aanvullende financiële mutaties Gesplitst naar incidenteel en structureel. Het totaal is de netto last voor dit programma: de lasten min de baten die er rechtstreeks tegenover staan. De dekking uit de reserves staat in de tabel hierboven, op de regel saldo mutaties reserves.

Bedragen x € 1.000 Omschrijving | S I | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Stelpost maatschappelijke dienstverlening | S | – | – | – | 549 in de begroting Wijk GGD | S 55 55 55 55 W01 · Kapitaallast inrichting gymzaal | S | – | 10 | 10 | 10 Avontuurrijk W03 · De Kemmer als toekomstbestendige | S | – | 4 | 4 | 4 sportaccommodatie, kapitaallasten vervanging sportvloeren W04 · Extra krediet voor nieuwbouw | S | – | 33 | 33 | 33 Avontuurrijk en De Linde, extra kapitaallast De Kemmer actualisatie exploitatiekosten | I | 104 | – | – | – Subsidie Kunstloc Brabant | I | 17 | 17 | – | – ‘t Opstapje | I 25 – – – Sloop d’n Deel | I | 214 | – | – | – Budget WSD aanpassen conform | S | 108 | 93 | -2 | -94 inkomsten Algemene Uitkering Extra budget leefbaarheidsinitiatieven | I | 50 | – | – | – Totaal | 573 212 100 556 16 17 Programmabegroting 2027 Programma 2 Ondernemen

18 Programmabegroting 2027 Programma 2 Ondernemen Inleiding Programma 2 In 2027 richten we ons op een sterk ondernemersklimaat, voldoende ruimte voor bedrijvigheid en een aantrekkelijk centrum. We werken samen met ondernemers en regionale partners aan de economische ontwikkeling van Oirschot en benutten de kansen binnen de Brainportregio. T egelijk bereiden we samen met Best de economische samenwerking binnen de nieuwe gemeente Best-Oirschot voor. Lopende ontwikkelingen, zoals het centrumplan, de bedrijventerreinen en De Scheper 2, zetten we in 2027 gericht voort. Ook in 2027 blijven we investeren in het aantrekkelijk houden en maken van ons buitengebied. De basis blijft het behalen van de doelen uit het landschapskwaliteitsplan via de methodiek van het uitvoeringsprogramma Vitaal Landelijk Gebied. Naast de aanleg van nieuwe natuur, focussen we ons ook op de versterking van de recreatieve beleving. Uiteindelijk streven we naar een verbetering van de landschappelijke kwaliteiten. Speerpunt 1. Strategische positionering en profilering We werken aan de strategische positionering en profilering van Oirschot. We benutten de economische kracht van de Brainportregio en zorgen dat de belangen van Oirschot daarin goed vertegenwoordigd zijn. Ook werken we verder aan een aantrekkelijk en goed bereikbaar centrum.

In aanloop naar de fusie brengen we samen met Best in beeld welke economische samenwerkingen en afspraken vanaf 2028 aandacht vragen. Activiteiten 2.1.1. We benutten actief de kansen van de economische Brainportagenda We brengen in 2027 de economische belangen van Oirschot actief in binnen de Brainportregio. We richten ons onder andere op ondernemer- schap, arbeidsmarkt, vestigingsklimaat en ruimte voor bedrijvigheid. We volgen regionale ontwikkelingen die kansen bieden of gevolgen hebben voor Oirschotse ondernemers en brengen lokale belangen in bij regionale gesprekken en afspraken. We zetten hier actief op in door de gewenste (personele) capaciteit in te zetten in MRE en SGE verband, in de wetenschap dat dit zich ook terugverdient op langere termijn. 2.1.2. We starten met de uitvoering van de eerste straten uit het centrumplan In 2027 starten we met de uitvoering van de eerste straten uit het centrumplan. Bij de verdere uitwerking en uitvoering stemmen we af met ondernemers, omwonenden en andere betrokken partijen. We houden aandacht voor bereikbaarheid en voldoende parkeermogelijkheden rond de markt. Waar dit binnen de uitvoering past, gaan we op zoek naar aanvullende quickwins die aansluiten op de definitieve inrichting van het centrum. Speerpunt 2. Versterken ondernemerschap We versterken het ondernemerschap in Oirschot.

We zorgen voor voldoende ruimte en goede voorwaarden voor ondernemers om zich te ontwikkelen. We werken aan aantrekkelijke en toekomstbestendige bedrijventerreinen en versterken de samenwerking tussen gemeente en ondernemers. In aanloop naar Best-Oirschot kijken we hoe ondernemers zich vanaf 2028 kunnen organiseren en hoe gezamenlijke ondernemersactiviteiten kunnen worden gefinancierd. Daarbij onderzoeken we welke rol een ondernemersfonds hierin kan spelen. 19 Programmabegroting 2027 Activiteiten 2.2.1. We werken aan de revitalisering van Steenfort en De Stad en onderzoeken de mogelijkheden voor extra ruimte voor bedrijvigheid In 2027 werken we verder aan de revitalisering van bedrijventerrein Steenfort in Middelbeers. Voor bedrijventerrein De Stad werken we aan een concrete aanpak om het terrein aantrekkelijk en toekomstbestendig te houden voor ondernemers en werknemers. Daarnaast onderzoeken we, in overleg met de regio, de mogelijkheden om op middellange termijn extra m² bedrijventerrein binnen onze gemeente toe te voegen. 2.2.2. We werken aan de ontwikkeling en kaveluitgifte van De Scheper 2 In 2027 werken we aan de planologische voorbereiding van De Scheper 2 en verwerken we de aandachtspunten uit de provinciale zienswijze. We zorgen dat het omgevingsplan aansluit op de regionale afspraken voor bedrijventerreinen en de beoogde kaveluitgifte.

Na afronding van deze procedure bereiden we de uitgifte van de nieuwe kavels voor. Daarbij houden we aandacht voor de behoefte van lokale ondernemers. 2.2.3. We werken aan een toekomstbestendige samenwerking met ondernemers We werken in 2027 verder aan een sterk en toekomstbestendig centrummanagement, met heldere afspraken over taken, verantwoordelijkheden, activiteiten en financiering. Daarnaast brengen we samen met Best in beeld hoe ondernemers uit beide gemeenten zich vanaf 2028 kunnen organiseren en welke vorm van financiering daarbij past. Speerpunt 3. Versterken vitaal erfgoed en monumenten Erfgoed draagt sterk bij aan de identiteit, aantrekkingskracht en leefbaarheid van Oirschot. Na het winnen van de BNG Erfgoedprijs 2025 zetten we, samen met vrijwilligers en erfgoedorganisaties, in op de bundeling van krachten binnen Stichting Erfgoed Museum Oirschot (EMO) en het beter toegankelijk maken van monumenten om Oirschot als levend erfgoeddorp verder te versterken. Activiteiten 2.3.1. Museum Oirschot Het museum Oirschot heeft een spilfunctie voor het Materiele en Immateriële erfgoed. Er is een opdracht verstrekt aan Stichting Erfgoed Museum Oirschot waar het museum onder valt met daarnaast de overige stichtingen en verenigingen die zich ontfermen over het immaterieel erfgoed van gemeente Oirschot.

Deze opdracht houdt in dat al deze organisaties nauw samenwerken en uiteindelijk opgaan in de Stichting Erfgoed Museum Oirschot zodat er een sterk en zichtbaar orgaan voor het (immaterieel) erfgoed ontstaat. 2.3.2. Stimuleren initiatieven van materieel en immaterieel erfgoed We blijven investeren in het behoud én de beleefbaarheid van het Oirschotse erfgoed. Op initiatief van Stichting Behoud Erfgoed Oirschot werken we deze bestuursperiode aan de aanwijzing van nieuwe gemeentelijke monumenten, waarmee we het monumentale karakter van onze gemeente verder versterken. 20 Programmabegroting 2027 2.3.3. Versterken weekmarkt De markt is een ontmoetingsplaats voor onze inwoners. We kijken op welke manier we de lokale weekmarkten in de verschillende kernen levendig kunnen houden. Dit doen we door te zorgen voor voldoende en wisselend aanbod. Lege plekken worden zo snel als mogelijk weer ingevuld en daar waar mogelijk worden ook nieuwe ondernemers aangetrokken. Speerpunt 4. UVP Vitaal Landelijk Gebied We blijven uitvoering geven aan een vitaal landelijk gebied. Het Landschapskwaliteitsplan (LKP) blijft de basis voor onze activiteiten in het buitengebied. Activiteiten 2.4.1. We breiden de groene en recreatieve infrastructuur uit We leggen nieuwe gravelpaden aan en we herstellen verouderde gravelpaden tot aantrekkelijke routes. We zetten in op de Groene corridor Beatrixkanaal-Longhorn.

We zorgen voor aantrekkelijke fietspaden en wandelpaden in een groen buitengebied om de inwoners te stimuleren op de fiets te stappen en te gaan wandelen. 2.4.2. We breiden de groenblauwe dooradering verder uit We voegen landschapselementen toe zoals bomen, poelen, hagen en heggen. We herstellen en breiden zo veel mogelijk de cultuurhistorische laanstructuren uit waarbij we kiezen voor een gevarieerde vegetatie. In combinatie met de aanleg van kruidenrijke graslanden kan de biodiversiteit herstellen. Door samenwerking met andere stakeholders (Brabants landschap, Van Gogh nationaal park en het Waterschap) transformeren we het buitengebied tot een toekomstbestendig landschap. 2.4.3. We gaan verdroging tegen, stimuleren biodiversiteit en versterken de samenwerking We maken onderdeel uit van verschillende samenwerkingen (GGA Kempenland West en GGA Kampina & Oisterwijkse vennen) waarin we plannen uitwerken om verdroging tegen te gaan, de kwaliteit van het water te bevorderen en de natuur en biodiversiteit te versterken. Met agrarische ondernemers zijn we in gesprek om samen kansen verder uit te werken. We participeren in subsidieprogramma’s (Leaderprogramma’s Kempenland-West en Het Groene Woud) die stichtingen, verenigingen of (georganiseerde) inwoners stimuleren om projecten in te dienen die de gemeente vitaler maken op sociaal, cultureel, recreatief gebied of de biodiversiteit.

Verplichte beleidsindicatoren Programma 2 Hieronder vindt u een overzicht van de BBV verplichte beleidsindicatoren, ontleend aan de bron waarstaatjegemeente.nl. Resultaat Indicator | Eenheid | OirschotLandelijk | Jaar | Bron Taakveld: Economie Functiemenging | % | 61,9 | 54,5 | 2024 | CBS BAG/LISA Vestigingen (van bedrijven) | Aantal per 1.000 inwoners | 233 | 191,4 | 2024 | LISA in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar Wat mag het kosten programma 2? Baten en lasten staan beide positief; het saldo is de baten min de lasten, conform artikel 17 van het Besluit begroting en verantwoording. Een positief saldo is voordelig, een negatief saldo nadelig. Bedragen x € 1.000 Exclusief mutatie reserves RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Baten | 351 701 59 59 59 59 Lasten | 2.553 3.433 2.018 1.279 1.336 1.370 Saldo exclusief reserves -2.202-2.732-1.959-1.220-1.277-1.312 Mutaties reserves | RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Onttrekkingen 1.354 1.209 80 – – – Toevoegingen 4.329 427 – – – – Saldo mutaties reserves -2.975 782 80 – – – Saldo inclusief reserves -5.178-1.950-1.879-1.220-1.277-1.312 Aanvullende financiële mutaties Gesplitst naar incidenteel en structureel. Het totaal is de netto last voor dit programma: de lasten min de baten die er rechtstreeks tegenover staan.

De dekking uit de reserves staat in de tabel hierboven, op de regel saldo mutaties reserves. Bedragen x € 1.000 Omschrijving | S I | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Fondsbijdrage Metropoolregio Eindhoven, I 630 – – – Korte Termijn Maatregelenpakket 2, ten laste van de algemene reserve GLOW 2027 | I 70 – – – Subsidie Museum Oirschot I 10 – – – W05 · Revitalisering de Stad | S | – | 12 | 12 | 12 Totaal | 710 12 12 12 21

23 Programmabegroting 2027 Programma 3 Ruimtelijke leefomgeving

24 Programmabegroting 2027 Programma 3 Ruimtelijke leefomgeving Inleiding Programma 3 De woningbouwopgave blijft groot. De ambitie is om tussen 2020 en 2030 in totaal 1.250 woningen toe te voegen. Er is voldoende plancapaciteit om de resterende opgave te behalen. In 2027 ligt de focus op het verder concretiseren van deze plannen, met extra aandacht voor betaalbare woningen voor starters en senioren, waaronder kleinere nultredenwoningen. T egelijkertijd blijven we onze werkwijze en processen vereenvoudigen om beter aan te sluiten bij de behoeften van inwoners en ondernemers. Sinds de invoering van de Omgevingswet beschikt Oirschot over een tijdelijk omgevingsplan. Dit wordt stapsgewijs omgezet naar een definitief omgevingsplan, in afstemming met de gemeente Best. Daarnaast blijven we het proces rond ruimtelijke initiatieven verbeteren en continu monitoren. Om woningbouw en economische ontwikkeling mogelijk te maken en tegelijkertijd bereikbaar, aantrekkelijk en gezond te blijven, investeren we in een toekomstbestendig mobiliteitssysteem. Daarbij zetten we in op beter openbaar vervoer, meer fietsgebruik, duurzame mobiliteit en een goede samenhang tussen wegennetwerken. Brede welvaart staat hierbij centraal, met aandacht voor bereikbaarheid, leefbaarheid, gezondheid, verkeersveiligheid, duurzaamheid en toegankelijkheid. Ook de energietransitie blijft een belangrijke opgave.

Met het uitvoeringsprogramma 2023 2028 werken we aan energiebesparing, duurzame energieopwekking en ondersteuning van inwoners en bedrijven. Daarbij vormt netcongestie een belangrijke uitdaging. Samen met de netbeheerder en regionale partners zoeken we naar oplossingen om de voortgang van de energietransitie te waarborgen. Speerpunt 1. Wonen/bouwen We blijven uitvoering geven aan de ambitie om voor alle toekomstige en huidige bewoners van Oirschot voldoende betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen te realiseren. We werken in alle kernen aan de realisatie van woningbouw. Hierbij gaan we uit van de beleidsuitgangspunten in het Actieplan Woningbouw Oirschot 2.0 en leveren waar nodig maatwerk. Activiteiten 3.1.1. Prioriteit woningen voor jongeren en senioren Door extra focus te leggen op de realisatie van woningen voor starters en senioren, richten we ons op de bouw van kleinere woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens. We stimuleren de bouw van kleinere woningen, bij voorkeur zogenaamde nultredenwoningen. Dit sluit aan bij één van de ambities uit het Volkshuisvestingsprogramma: 30% van alle nieuwe woningen is een nultredenwoning. Deze woningen zijn geschikt voor zowel de huisvesting van senioren als starters. 3.1.2.

Stimuleren particuliere initiatieven en vereenvoudiging regelgeving Ook kleine initiatieven dragen bij aan de woningbouwopgave en dus stimuleren we particuliere initiatieven op het gebied van wonen. Dit vraagt om simpele en duidelijke regels die voor onze inwoners eenvoudig te begrijpen zijn. Als gevolg van het in werking treden van de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv), wensen we bijvoorbeeld – daar waar mogelijk – ons bestaande beleid voor de realisatie van (pré-) mantelzorg- en meergeneratiewoningen te versoepelen. Ook nodigen we onze inwoners uit om door middel van Collectief Particulier 25 Programmabegroting 2027 Opdrachtgeverschap (CPO) op eigen grond initiatieven voor woningbouw op te starten. Het bieden van mogelijkheden voor dergelijke initiatieven zorgt niet alleen voor extra woningen, maar heeft ook een positief effect op de zelfredzaamheid van onze inwoners. We streven hierbij continu naar eenvoudigere regels en processen voor onze inwoners en ontwikkelende partijen. 3.1.3. Uitvoering Actieplan Woningbouw Oirschot 2.0 We zetten actief in op het verharden van plancapaciteit in alle kernen. Plancapaciteit is pas ‘hard’ als er sprake is van een vastgesteld omgevingsplan dat woningbouw mogelijk maakt. In de meeste gevallen zijn we bij het wijzigen van omgevingsplannen afhankelijk van de ontwikkelende partijen.

We stimuleren de ontwikkelende partijen daarom actief om hun plannen verder te brengen. We sturen in 2027 op het verharden van plancapaciteit, waarmee we voor de periode 2027 – 2035 een bouwstroom van minimaal 1.250 woningen mogelijk maken. We onderzoeken daarbij waar we extra woningen toe kunnen voegen door te verdichten. Daarbij gaan we – in het kader van de noodzakelijke woningbouwversnelling – bij ontwikkelende partijen gericht sturen op voortgang in het planvormingsproces. Bij tekortkomingen van ontwikkelende partijen in het nakomen van gemaakte afspraken, geven we prioriteit aan andere woningbouwontwikkelingen. Speerpunt 2. Volkshuisvesting We sturen integraal op het vergroten van de aantrekkelijkheid van Oirschot als woongemeente. Activiteiten 3.2.1. Goede mix van bewoners in al onze kernen We streven naar een goede mix van bewoners in al onze kernen, waarbij we inzetten op een zo goed mogelijke spreiding bij de huisvesting van aandachtsgroepen. In het kader van de regionale opgave voor wat betreft de huisvesting van aandachtsgroepen, maken we in 2027 regionale verdeelafspraken. Aanvullend geldt dat onze lokale ambitie is om al onze inwoners zo veel als mogelijk zelfstandig mee te laten draaien in onze samenleving.

Om verdringing als gevolg van schaarste te voorkomen, onderzoeken we of het inzetten van instrumenten om (nieuwe) woningvoorraad toe te bedelen aan eigen inwoners, mogelijk en wenselijk is. Speerpunt 3. Mobiliteit Wij geven uitvoering aan de ambities uit de gemeentelijke en regionale Mobiliteitsvisie door de lopende mobiliteitsprojecten voortvarend voort te zetten. Daarmee verbeteren wij de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid en werken wij aan een toekomstbestendig mobiliteitssysteem dat de groei en ontwikkeling van onze gemeente ondersteunt. Activiteiten 3.3.1. We continueren de uitvoering van de reeds in gang gezette mobiliteitsprojecten Eind 2027 zijn de projecten rotonde Kempenweg–Bestseweg, fietspad Kempenweg, verbindingsweg Kempenweg – Eindhovensedijk en de eerste tracédelen van de snelfietsroute F58 en doorfietsroute de Groene Corridor gerealiseerd of in een vergevorderd stadium van uitvoering. 26 Programmabegroting 2027 3.3.2. Strategische mobiliteitsprojecten In 2027 worden diverse strategische mobiliteitsverkenningen afgerond. Zo onderzoeken we samen met het MRE de haalbaarheid en toegevoegde waarde van een Brainporthub nabij de aansluiting Oirschot op de A58.

Ook onderzoeken wij samen met de gemeente Best het functioneren van de bestaande infrastructuur en de aanpassingen die nodig zijn om de woningbouwopgave en andere ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040 mogelijk te maken. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de nut en noodzaak van de tweede fase van de Randweg Oirschot (verbinding Eindhovensedijk–Bestseweg). Beide verkenningen moeten resulteren in bestuurlijke besluitvorming. 3.3.3. Wij blijven actief betrokken bij regionale mobiliteitsopgaven die van belang zijn voor ontwikkeling van onze gemeente. We blijven actief betrokken bij regionale mobiliteitsprojecten, waaronder de capaciteitsuitbreiding van de A58, de vervanging van de brug Oirschot in de A58, de MIRT-verkenning A2/N2, de Brainportlijn en de verbetering van de verkeersontsluiting van het noordwestelijke deel van Brainport. Daarbij toetsen we ontwikkelingen aan onze Mobiliteitsvisie en het principe van brede welvaart, met aandacht voor bereikbaarheid, leefbaarheid, gezondheid, verkeersveiligheid, duurzaamheid en toegankelijkheid. Zo dragen regionale investeringen bij aan een toekomstbestendig Oirschot. Speerpunt 4.

Energie/Duurzaamheid We blijven uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Energiebeleid 2023 - 2028 Activiteiten 3.4.1 Uitvoeringsprogramma Energiebeleid 2023 – 2028 In 2027 geven we verder uitvoering aan het uitvoeringsprogramma Energiebeleid om de ambitie van een energieneutrale gemeente in 2040 dichterbij te brengen. Belangrijke speerpunten hierbij zijn het verkennen van de mogelijkheden voor het oprichten van een lokale energiegemeenschap, waarmee kleinschalige duurzame energie-initiatieven op bestaande bebouwing worden gestimuleerd en een bijdrage wordt geleverd aan oplossingen voor netcongestie. Daarnaast ondersteunen we inwoners bij het verduurzamen van hun woning door middel van subsidieregelingen voor isolatiemaatregelen en zonnepanelen. Ook zetten we de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en de openbare verlichting voort, zodat het energieverbruik verder wordt verminderd en de gemeente haar voorbeeldrol binnen de energietransitie versterkt. Verplichte beleidsindicatoren Programma 3 Hieronder vindt u een overzicht van de BBV verplichte beleidsindicatoren.

Resultaat Indicator | Eenheid | OirschotLandelijk | Jaar | Bron Taakveld: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (Vhrosv) Nieuw gebouwde woningen | Aantal per 1.000 woningen | 10,8 | 8,4 | 2025 | BAG/ABF Wat mag het kosten programma 3? Baten en lasten staan beide positief; het saldo is de baten min de lasten, conform artikel 17 van het Besluit begroting en verantwoording. Een positief saldo is voordelig, een negatief saldo nadelig. Bedragen x € 1.000 Exclusief mutatie reserves RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Baten | 9.459 11.889 14.8918.211 9.418 9.481 Lasten | 11.05115.62417.36611.20812.01212.152 Saldo exclusief reserves -1.591-3.734-2.474-2.997-2.594-2.671 Mutaties reserves | RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Onttrekkingen 6.581 1.960 1.422 – – – Toevoegingen | 5.412 300 564 104 | 81 81 Saldo mutaties reserves | 1.169 | 1.660 | 858 | -104 | -81 | -81 Saldo inclusief reserves -422 -2.075-1.616-3.100-2.675-2.752 Aanvullende financiële mutaties Gesplitst naar incidenteel en structureel. Het totaal is de netto last voor dit programma: de lasten min de baten die er rechtstreeks tegenover staan. De dekking uit de reserves staat in de tabel hierboven, op de regel saldo mutaties reserves.

Bedragen x € 1.000 Omschrijving | S I | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Toevoeging Energiegemeenschappen I 50 50 – – Transitievisie warmteprogramma I 100 – – – Aanpak Verenigingen van Eigenaren | I | 50 | – | – | – Totaal | 200 50 – – 27 28 Programmabegroting 2027 29 Programmabegroting 2027 Programma 4 Beheer openbare ruimte

30 Programmabegroting 2027 Programma 4 Beheer openbare ruimte Inleiding Programma 4 De openbare ruimte vormt de basis van een aantrekkelijke, veilige en gezonde leefomgeving. Inwoners, ondernemers en bezoekers maken dagelijks gebruik van wegen, groenvoorzieningen, speelplekken, water- en rioleringsvoorzieningen, sportfaciliteiten en andere openbare voorzieningen. Het is daarom van belang dat deze voorzieningen niet alleen goed functioneren, maar ook aansluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen en de verwachtingen van onze inwoners. De komende jaren staat de gemeente voor verschillende uitdagingen. Klimaatverandering, veranderende wet- en regelgeving, toenemende eisen aan duurzaamheid en een groeiende behoefte aan participatie vragen om een toekomstgerichte aanpak van beheer en onderhoud. T egelijkertijd blijft het noodzakelijk om zorgvuldig om te gaan met beschikbare middelen en te blijven investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte. Binnen programma 4 richten wij ons op een openbare ruimte die veilig, toegankelijk, leefbaar, duurzaam en toekomstbestendig is. Daarbij zoeken wij voortdurend naar een goede balans tussen onderhoud, vervanging, innovatie en maatschappelijke meerwaarde.

Door integraal te werken en keuzes te maken vanuit kwaliteit, risico’s en efficiëntie zorgen wij ervoor dat onze voorzieningen ook in de toekomst bijdragen aan een prettig woon , werk- en leefklimaat. Speerpunt 1. Integraal maatschappelijk Beheerkader (IMBK) Ons uitgangspunt is dat het beheer en onderhoud van de openbare ruimte bijdraagt aan een veilige, prettige en gezonde leefomgeving Activiteiten 4.1.1. Een klimaatbestendig en duurzaam beheer van de openbare ruimte We sturen inrichting en onderhoud continu bij om de klimaatbestendigheid, biodiversiteit en duurzaamheid van de openbare ruimte te verbeteren. Dit doen we bijvoorbeeld door de maatregelen uit te voeren die zijn opgenomen in de onderhoudskalender. Daarnaast blijven we onderzoeken welke maatregelen hier nog meer aan kunnen bijdragen. Met de Impact Beheer Monitor leggen we maatregelen en resultaten vast. 4.1.2 Duurzame gebouwen en openbare verlichting In 2027 ronden we de overstap naar LED-verlichting af en onderzoeken we waar extra verlichting nodig is voor de verkeers- en sociale veiligheid. Ook voeren we, binnen het beschikbare budget, verduurzamings- maatregelen aan gemeentelijk vastgoed uit. 4.1.3.

Onze waterhuishouding is toekomstbestendig In 2027 voeren we diverse rioleringsprojecten uit waaronder Kennedylaan, Lindenlaan, Gasthuisstraat/Nieuwstraat, bedrijventerrein De Stad/Notel, Kerkstraat Oostelbeers en Heistraat, waarbij hemelwater wordt afgekoppeld en lokaal geïnfiltreerd. Hiermee vergroten we de infiltratiecapaciteit, verminderen we de belasting van het riool en versterken we de klimaatbestendigheid van de openbare ruimte. Ons watersysteem wordt hierdoor gezonder en toekomstbestendiger. 31 Programmabegroting 2027 4.1.4. We onderhouden wegen en fietspaden In 2027 voeren we diverse onderhoudsprojecten aan wegen en fietspaden uit, waaronder de Bestseweg, Oude Bestseweg, Montfortlaan, Notel en Drieterskuil. Ook wordt het fietspad aan de Westelbeersedijk vervangen door een duurzaam betonfietspad. Daarnaast onderzoeken we hoe degeneratievergoedingen efficiënter kunnen worden ingezet bij het beheer van wegen en fietspaden. Speerpunt 2. Leefbaarheid Wij versterken de leefbaarheid door te investeren in een schone, veilige, groene en toegankelijke leefomgeving. Activiteiten 4.2.1. Veilige speelterreinen voor onze jongste inwoners Ondeugdelijke toestellen worden vervangen, waarbij in overleg met de omgeving een passend alternatief kan worden gekozen. Om de stijgende kosten van nieuwe speeltoestellen te kunnen borgen is een extra bedrag begroot. 4.2.2.

Bewonersinitiatieven Bewonersinitiatieven voor hondenlosloop- terreinen worden onderzocht. Bij een positieve beoordeling faciliteren we de aanleg volgens het gemeentelijk beleid voor hondenlosloop- gebieden en hondenspeelweiden. 4.2.3. Visvijver ‘t Lisje In samenwerking met de hengelsportvereniging vervangen we de beschoeiing van visvijver ’t Lisje, zodat de functionaliteit, veiligheid en gebruikskwaliteit van de voorziening behouden blijven. Hiervoor is een extra bedrag begroot. Speerpunt 3. Dienstverlening beheer en onderhoud Wij zorgen voor een snelle, zorgvuldige en klantgerichte afhandeling van meldingen en klachten. Activiteiten 4.3.1. Grip op meldingen in de openbare ruimte Dankzij betere communicatie en een effectievere afhandeling van meldingen is het aantal openstaande meldingen sterk afgenomen. In 2027 zetten we deze lijn voort door de onderhoudskalender en informatievoorziening verder te verbeteren, de dienstverlening te evalueren en de kennis van het ICC actueel te houden. Verplichte beleidsindicatoren Programma 4 Hieronder vindt u een overzicht van de BBV verplichte beleidsindicatoren.

Resultaat Indicator | Eenheid | OirschotLandelijk | Jaar | Bron Taakveld: Volksgezondheid en milieu Omvang huishoudelijk restafval | Kg/inwoner | 52 | 148 | 2024 | RVO - Regionale Klimaatmonitor Hernieuwbare elektriciteit | % | 50,6 | 42,5 | 2024 | RVO - Regionale Klimaatmonitor Wat mag het kosten programma 4? Baten en lasten staan beide positief; het saldo is de baten min de lasten, conform artikel 17 van het Besluit begroting en verantwoording. Een positief saldo is voordelig, een negatief saldo nadelig. Bedragen x € 1.000 Exclusief mutatie reserves RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Baten | 3.151 3.737 4.218 4.520 4.850 5.214 Lasten | 7.915 9.71110.27611.27112.16212.838 Saldo exclusief reserves -4.764-5.975-6.058-6.750-7.312-7.623 Mutaties reserves | RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Onttrekkingen | 198 1.153 51 78 77 77 Toevoegingen | 328 1.246 194 194 194 194 Saldo mutaties reserves -130 -93 -143 -117 -117 -117 Saldo inclusief reserves -4.894-6.068-6.201-6.867-7.429-7.741 Aanvullende financiële mutaties Gesplitst naar incidenteel en structureel. Het totaal is de netto last voor dit programma: de lasten min de baten die er rechtstreeks tegenover staan. De dekking uit de reserves staat in de tabel hierboven, op de regel saldo mutaties reserves.

Bedragen x € 1.000 Omschrijving | S I | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Aanvullende dotatie voorziening | S | – | 697 | 697 | 697 onderhoud wegen W02 · Vervanging fietspad Westelbeersedijk | S | 21 | 21 | 21 | 21 Aanvullende dotatie voorziening | S | 78 | 78 | 78 | 78 speeltoestellen Beschoeiing Visvijver ‘t Lisje | I | 100 | – | – | – Totaal | 199 796 796 796 32 33 Programmabegroting 2027 Programma 5 Bestuur en dienstverlening

34 Programmabegroting 2027 Programma 5 Bestuur en dienstverlening Inleiding Programma 5 2027 wordt een belangrijk en richtinggevend jaar voor de gemeente Oirschot. De voorbereidingen voor de bestuurlijke en ambtelijke fusie met Best vragen om een stevige inzet van de organisatie en vormen een rode draad door de gehele begroting. T egelijkertijd blijven we werken aan een betrokken en veerkrachtige samenleving, waarin inwoners actief kunnen meedenken en meedoen aan de ontwikkeling van hun leefomgeving. Naast de voorbereidingen op de nieuwe gemeente Best-Oirschot investeren we in het versterken van inwonersparticipatie, integriteit en weerbaarheid van de organisatie. Hierbij hebben zowel de fysieke als digitale veiligheid continu onze aandacht. Ook blijven we inzetten op een solide financieel beleid, waarbij we de lokale lasten voor inwoners en ondernemers zo beperkt mogelijk houden. Met deze speerpunten werken we aan een toekomstbestendige organisatie die klaar is voor de uitdagingen van morgen, terwijl we tegelijkertijd de kwaliteit van onze dienstverlening en de verbinding met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners behouden en versterken. Speerpunt 1. Voorbereiding fusie De gehele organisatie bereidt gezamenlijk de fusie met de gemeente Best voor. In elk programma worden hiervoor activiteiten uitgevoerd. Activiteiten 5.1.1.

Voorbereiding fusie Na besluitvorming over het herindelingsadvies in maart 2026 is het fusie- en veranderspoor in werking getreden om per 1 januari 2028 tot de bestuurlijke fusie en nieuwe gevormde ambtelijke organisatie te komen. De start van de gemeente Best-Oirschot. In 2026 is een projectorganisatie opgezet en vandaaruit werken we in 2027 aan de opbouw van de nieuwe gemeente. Dit speerpunt is omvangrijk en loopt als rode draad door de begroting heen. Een belangrijk aandachtspunt is de voorbereiding en organisatie van twee verkiezingen: de herindelingsverkiezingen en de verkiezingen voor Provinciale Staten en de waterschappen. Speerpunt 2. Inwonersparticipatie en communicatie Vanaf 2027 wordt gewerkt met de nieuwe participatieverordening Activiteiten 5.2.1. Inwonersparticipatie en communicatie In het najaar van 2026 wordt de verordening participatie en uitdaagrecht behandeld door de gemeenteraad. Het uitdaagrecht geeft inwoners en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid om de gemeente uit te dagen een taak van de gemeente over te nemen als zij denken die slimmer, beter, goedkoper of anders te kunnen uitvoeren. Na vaststelling door de gemeenteraad implementeren we het uitdaagrecht.

Doel is dat inwoners en maatschappelijke organisaties bekend zijn met de mogelijkheid de gemeente uit te dagen, de website is ingericht om aanvragen in te dienen en dat de gemeentelijke organisatie 35 Programmabegroting 2027 op de hoogte is van het proces. Dit moet uiterlijk het eerste kwartaal van 2027 gereed zijn. Ook wordt aandacht besteed aan de uitvoering van het onderdeel participatie uit de verordening. Dit met als doel om participatie beter in te bedden in de organisatie. Daarvoor wordt o.a. de training Omgevingsbewust werken georganiseerd. Samen met Best stellen we middelen beschikbaar (in de fusiebegroting) om burgerinitiatieven die inspelen op de fusie te faciliteren. Zo kunnen inwoners ook zelf bijdragen aan het vormgeven van de nieuwe gemeente en het versterken van de lokale betrokkenheid. Speerpunt 3. Integriteit en weerbaarheid Een weerbare gemeente zorgt ervoor dat inwoners en ondernemers zich veilig voelen, dat publieke middelen beschermd blijven en dat integriteit en vertrouwen in lokale instituties behouden blijven. Activiteiten 5.3.1 Digitale en fysieke veiligheid T en aanzien van weerbaarheid worden hier vanuit programma 1 activiteiten op gezet. Vanuit programma 5 wordt er aandacht besteed aan de veiligheid van onze publiekshal en anderzijds wordt er continu gewerkt aan het tegengaan van cybercriminaliteit.

Er is in de gemeente een continu programma waarbij medewerkers worden getraind in herkennen van cybercriminaliteit, wat ook in 2027 wordt doorgezet. Daarnaast wordt in relatie tot de opbouw van de nieuwe ICT-organisatie aandacht besteed aan cyberveiligheid. Een goede positionering van onze CISO en privacy officer wordt in samenspraak met Best al in 2026 en 2027 gezamenlijk ingevuld. Speerpunt 4. Lastendruk Wij willen financieel gezond blijven en de lastendruk voor inwoners en ondernemers zo laag mogelijk houden. Activiteiten 5.4.1. Lastendruk inwoners en ondernemers Wij willen de lokale lastendruk voor inwoners en ondernemers beperkt houden door bij de onroerendezaakbelasting (OZB) uitsluitend een inflatiecorrectie toe te passen. De riool- en afvalstoffenheffing zijn kostendekkend en houden wij zo laag mogelijk. Verplichte beleidsindicatoren Programma 5 Hieronder vindt u een overzicht van de BBV verplichte beleidsindicatoren, ontleend aan de bron waarstaatjegemeente.nl.

Resultaat Indicator | Eenheid | OirschotLandelijk | Jaar Bron Taakveld: Bestuur en dienstverlening Formatie | Fte per 1.000 inwoners | 7,70 | 10,80 | 2027 | Eigen begroting 2027 / cijfers landelijk personeelsmonitor A&O fonds 2027 Bezetting | Fte per 1.000 inwoners | 6,84 | 10,20 | 2026 | Eigen begroting 2026 / cijfers landelijk personeelsmonitor A&O fonds 2025 Apparaatskosten | Kosten per inwoner | 522 | 516 | 2027 | Eigen begroting 2027 / CBS 2026 Externe inhuur | Kosten als % van totale | 3,2% | 17,5% | 2027 | Eigen begroting loonsom + totale kosten | 2027 / cijfers inhuur externen | landelijk personeelsmonitor A&O fonds 2025 Overhead | % van totale lasten | 14,3% | 10,7% | 2027 | Eigen begroting 2027 / CBS 2026 Taakveld: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (Vhrosv) Gemiddelde WOZ-waarde | x €1.000 | 586 | 487 | 2025 | CBS alle woningen Demografische druk | % | 81,6 | 70,7 | 2027 | Eigen begroting 2027 / CBS 2025 Gemeentelijke woonlasten | In Euro’s | 1.035 | 1.001 | 2026 | COELO eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten | In Euro’s | 1.210 | 1.095 | 2026 | COELO meerpersoonshuishouden 36 Wat mag het kosten programma 5? Baten en lasten staan beide positief; het saldo is de baten min de lasten, conform artikel 17 van het Besluit begroting en verantwoording. Een positief saldo is voordelig, een negatief saldo nadelig.

Bedragen x € 1.000 Exclusief mutatie reserves RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Baten | 480 489 581 499 339 300 Lasten | 3.961 4.228 7.432 4.478 3.882 3.941 Saldo exclusief reserves -3.482-3.739-6.851-3.979-3.543-3.640 Mutaties reserves | RekeningBegrotingBegrotingBegrotingBegrotingBegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Onttrekkingen | 3.093 1.043 6.888 | 110 – – Toevoegingen 2.020 699 3.499 – – – Saldo mutaties reserves | 1.073 | 344 | 3.389 | 110 | – | – Saldo inclusief reserves -2.409-3.396-3.462-3.869-3.543-3.640 Aanvullende financiële mutaties Gesplitst naar incidenteel en structureel. Het totaal is de netto last voor dit programma: de lasten min de baten die er rechtstreeks tegenover staan. De dekking uit de reserves staat in de tabel hierboven, op de regel saldo mutaties reserves. Bedragen x € 1.000 Omschrijving | S I | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Uitvoeringsbudget fusie Best - Oirschot | I | 3.971 | 1.039 | 464 | 464 Rijksbijdrage fusie Best - Oirschot | I | -582 | -929 | -464 | -464 Totaal | 3.389 110 – – 37 Onderdeel 11 Algemene dekkingsmiddelen Wat mag het kosten programma 11? Onderdeel 11 bevat de algemene dekkingsmiddelen: de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de lokale heffingen en de opbrengst van deelnemingen.

Het zijn de middelen zonder vooraf bepaald bestedingsdoel. Baten en lasten staan beide positief; het saldo is de baten min de lasten, conform artikel 17 van het Besluit begroting en verantwoording. Een positief saldo is voordelig, een negatief saldo nadelig. Bedragen x € 1.000 Exclusief mutatie reserves | Rekening | Begroting | Begroting | M | eerjarenbegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Baten | 47.43747.10050.16850.40350.57552.679 Lasten | 579 658 590 597 629 682 Saldo exclusief reserves 46.85946.44249.57849.80649.94551.997 Mutaties reserves | RekeningBegrotingBegroting | Meerjarenbegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Onttrekkingen | – 35 517 – – – Toevoegingen | – – 517 – – – Saldo mutaties reserves – 35 – – – – Saldo inclusief reserves 46.85946.47749.57849.80649.94551.997 Aanvullende financiële mutaties Gesplitst naar incidenteel en structureel. Het totaal is de netto last voor dit programma: de lasten min de baten die er rechtstreeks tegenover staan. De dekking uit de reserves staat in de tabel hierboven, op de regel saldo mutaties reserves.

Bedragen x € 1.000 Omschrijving | S I | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Compensatie onroerendezaakbelasting | I | 35 | – | – | – maatschappelijke partijen Totaal | 35 – – – 38 Onderdeel 12 Overhead Wat mag het kosten programma 12? Onderdeel 12 bevat de overhead: de kosten van sturing en ondersteuning van het primaire proces. Baten en lasten staan beide positief; het saldo is de baten min de lasten, conform artikel 17 van het Besluit begroting en verantwoording. Een positief saldo is voordelig, een negatief saldo nadelig. Bedragen x € 1.000 Exclusief mutatie reserves | Rekening | Begroting | Begroting | M | eerjarenbegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Baten | 614 31 31 31 31 31 Lasten | 12.62111.41910.48510.65810.88211.140 Saldo exclusief reserves -12.007-11.388-10.454-10.627-10.851-11.109 Mutaties reserves | RekeningBegrotingBegroting | Meerjarenbegroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Onttrekkingen | 899 510 | 61 311 | – – Toevoegingen 816 – – – – – Saldo mutaties reserves | 82 | 510 | 61 | 311 | – | – Saldo inclusief reserves -11.925-10.878-10.393-10.316-10.851-11.109 Aanvullende financiële mutaties Gesplitst naar incidenteel en structureel. Het totaal is de netto last voor dit programma: de lasten min de baten die er rechtstreeks tegenover staan. De dekking uit de reserves staat in de tabel hierboven, op de regel saldo mutaties reserves.

Bedragen x € 1.000 Omschrijving | S I | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Inwonersinitiatieven extra formatie | I | 50 | – | – | – Beveiliging avondopenstelling publiekshal S 20 20 20 20 Totaal | 70 20 20 20 De ontwikkeling van de salarislasten De cao-stijging zit hierin verwerkt. Deze reeks staat buiten het totaal van de aanvullende mutaties hierboven; zij komt uit de primitieve begroting. Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 CAO ontwikkeling salarissen | 134 | 575 | 967 | 1.384 Totaal | 134 575 967 1.384 39 Wat mag het kosten programma 13? Onderdeel 13 bevat de vennootschapsbelasting. Het is feitelijk een leeg onderdeel waarin een structurele onttrekking voor het project Wooninc staat; de belastingplichtige transacties zijn vrijwel alle grondzaken en worden gedekt uit de reserve grondexploitatie. Baten en lasten staan beide positief; het saldo is de baten min de lasten, conform artikel 17 van het Besluit begroting en verantwoording. Een positief saldo is voordelig, een negatief saldo nadelig.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://oirschot.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/dfa1450e-d861-4f63-b099-4c69d4d92bba?agendaItemId=6b86add2-cbaa-4a76-a7d6-0c72b503b2a8