Bijlage 6 bij RV d.d. 22 september 2021 Huisvesting Gevers-Deutz Terweeschool Z-21-148740 Oegstgeest
Tekst van het document
bouwhistorische waardenkaart Linkergevel
56
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
links nieuwbouw, rechts origineel metselwerk. het nieuwe metselwerk is in wildverband, van dikkere stenen, met vollere voegen en lint- en stootvoegen van dezelfde dikte - daardoor minder elegant.
plafond en boeiboord oorspronkelijk systeemplafond onder originele plafond
oorspronkelijke ruimte gesplitst
kozijn vernieuwd in oorspronkelijke raamindeling
nieuwbouw 1991 op oorspronkelijke fundering
kelder voorzien van nieuwe binnenbak koekoek en kozijn verdwenen
oorspronkelijk een dichte wand met een raam hoge brede poorten naar dwarsgangen, met metselwerkdetails; nu dichtgezet, met beglaasde klapdeuren
d o o rs ne de nieuwe toestand, Stuurman partners bv, werknr. 4017_3, teknr. B9, d.w. 01.06.1990
bouwhistorische waardenkaart
oorspronkelijke fundering - niet ingetekend
diverse originele kozijnen aan buitenzijde afgetimmerd
Sylvian Braat • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
57
Rechtergevel
blauwe lijn: projectie van het originele volume: de goothoogte is gewijzigd waardoor hier nu veel minder gevel is.
het gebouw gewijzigd - de gevel is nu neutraal, niet langer een tweede voorgevel die zich presenteert naar de straat; door de noken goothoogten van het andere bouwdeel op te pikken is ook de vorm van het totaal veel saaier geworden.
*
**
*
**
Achtergevel
HET architectenbureau
Verspycklaan 72a, 2671 CS Naaldwijk +31(0)174 622102 het@hetarchitecten.nl www.hetarchitectenbureau.nl
FORM architectuur & engineering
's-Gravenzandseweg 2, 2291 PE Wateringen +31(0)174 752288 info@form.nl www.form.nl
blok-volumes met speelplaats-entree en toiletten uitGD1978 Terweeschool project
fase
DO
status
te Oestgeest
bouwdeel
onderdeel
de huidige gevel is een achtergevel die refereert aan de voorgevel - origineel had de gevel aan de
datum gew. A gew. B gew. C
file
25-07-2018
Aanzicht gevels bestaand
getekend
schaal
formaat
FORM
1:100
A1
projectnummer
bladnummer
1913
DO-200 fase
onderdeel
wijziging
s t ra a t g e ve l J u ff e rm a ns s t ra a t FORM | HET werknr. 1913, teknr. DO-200, d.d. 25.07.2018
bouwhistorische waardenkaart
58
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
1990
rechts hetzelfde kozijn van de koekoek aan de noordkant, dat links (tijdens sloopwerkzaamheden) aan de buitenkant zichtbaar is
nog de originele funderingsmuur; de vloer erboven is nieuw.
overgebleven kozijn van de koekoek achter de nieuwe buizen; ook is de rand van de (later geplaatste - niet aanwezig op tekeningen 1929) betonnen kelderbak te zien.
in de kelder stond de ketel voor de centrale verwarming - deze buisgaten gaan in de schoorsteen
1990
de stookkelder was bereikbaar via een deur onder de zoldertrap; tegenwoordig is dezelfde kelder, die niet meer wordt gebruikt, te bereiken via een zwaar luik middenin het speellokaal.
Sylvian Braat • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • september 2021
originele funderingsmuren
59
nieuwe kelderbak binnen bestaande kelder gezet (tot vensterbankhoogte)
koekoek verdwenen
kozijn koekoek nog aanwezig, ramen weg
nieuwe balkenbroodjesvloer op bestaande fundering huidige contour bouwvolume
originele gaten met kozijnen, zonder ramen/luiken
p la t t e g ro nd k e ld e r bestektekening blad 3 Kraan, d.d. nov.1928 (AGO BD01793_Tek-006)
bouwhistorische waardenkaart
60
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
volledige afwerking nog in kamer administratie - kleur verdwenen
kraalrandjes in originele plafonds
o ri gi n el e det ails de klaslokalen zijn onherkenbaar veranderd: alle originele deuren en ingebouwde kasten weg; nieuwe puien waarin de ramen nauwelijks open kunnen; kleurpalet bijna wit; systeemplafonds; wastafels uit de klassen; rondom een prikbordstrook maar de hanglijsten worden niet gebruikt; marmoleum over de houten vloeren.
granitovloer
k l a sl o k a l e n stootlat oorspr. poort
rails schoolbord nog aanwezig in lokalen
ook in de gangen systeemplafonds en veel wit - zelfs granitovloeren weg
Sylvian Braat • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • september 2021
61
* vermoedelijk hing het tegelta-
bleau uit 1930 origineel op de hier afgebroken achterwand van de hal, op een opvallende plek recht tegenover de entree.
DO_A
centrale ruimte met indirect daglicht
kozijnen van glas-in-lood legramen boven verlaagd plafond
DO_B
DO_1 restanten tussenwand
DO_1
nieuwe wc’s en extra entree uit 1978
*
in deze hoek zijn een aantal verbouwingen geweest; wand staat weer op originele plek, met een kleine deur
vaste kasten verdwenen uit alle lokalen
twee deuren kozijn aangepast
N HET architectenbureau
DO_A FORM architectuur & engineering
project
DO_B
GD Terweeschool te Oestgeest onderdeel
datum gew. A gew. B gew. C
file
aan weerskanten hal zijn hoge open poorten naar zijgangen dichtgezet met veel kleinere dubbele deuren
07-06-2021
begane grond bestaand projectnummer
1913
pantry met originele kast
p la t t e g ro nd b e g a ne g ro nd FORM | HET werknr. 1913, teknr. DO-100, d.d. 07.06.2021
bouwhistorische waardenkaart
62
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
oorspronkelijk reservelokaal, toen schildersatelier, nu tweederde teamkamer en een derde leerondersteunings-ruimte
vorm van de gevel binnen herkenbaar
balkondeuren al vóór drie smalle ramen in 1939 voorzien van bo- de as van het gebouw, met zicht op de as van venlicht de Frederik Hendriklaan.
^ originele stevige granito vensterbank met ronde hoeken
< origineel kozijn, in spiegelas van het gebouw, met zicht op verbouwde zolder; de hemel boven de deur is niet oorspronkelijk
t eamr u i m te
lokalen zolderverdieping
Sylvian Braat • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • september 2021
v originele dakspanten ondersteunen nieuwe dakconstructie
63
gang naar werkruimten achterzolder
op zolderberging enige historische leermiddelen
dakconstructie detail in nieuw trappenhuis
HET architectenbureau
N
FORM architectuur & engineering
nieuw trappenhuis met traplift
project
GD Terweeschool te Oestgeest
Verspycklaan 72a, 2671 CS Naaldwijk +31(0)174 622102 het@hetarchitecten.nl www.hetarchitectenbureau.nl 's-Gravenzandseweg 2, 2291 PE Wateringen +31(0)174 752288 info@form.nl www.form.nl fase
DO
status bouwdeel
onderdeel
aluminium vlizotrap
datum
07-06-2021
gew. A gew. B gew. C
file
nieuwe hoofdtrap, ten koste van originele ruimten
1e verdieping bestaand
getekend
schaal
formaat
Author
projectnummer
bladnummer
1913
DO-101 fase
p la t t e g ro n d 1 e ve rd ie p in g FORM | HET werknr. 1913, teknr. DO-101, d.d. 07.06.2021
bouwhistorische waardenkaart
onderdeel
wijziging
64
P + 11,20 m
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
verticale trap’leuning’ naast trapgat; het houten blok hoort bij een verdwenen luik. oorspronkelijke ladder en oorspronkelijke deur en hang- en sluitwerk. sporen van constructies t.b.v. vlaggenstok. bovenkant metselwerk nog afgedekt met (als) originele loodslabben. de ‘windschermen’ zijn later geplaatst (vóór 1939)
boven de driehoek komen twee schoorsteenkanalen samen
pen-gatverbinding in orig. raam
P + 7,50 m
> nieuwe lewisvloer in c.v.-ruimte
oorspronkelijke entree tweede verdieping via verdwenen ladder; zelfde verticale railing in opening als naast vlaggenbalkon-deur
Sylvian Braat • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • september 2021
65
daken opnieuw gedekt/bekleed vernieuwde dakbedekking toren en dakkapel in zuidelijk schilddak
sporen verdwenen dakraam en plafondraam
N
dak
HET architectenbureau
Verspycklaan 72a, 2671 CS Naaldwijk +31(0)174 622102 het@hetarchitecten.nl www.hetarchitectenbureau.nl
FORM architectuur & engineering
's-Gravenzandseweg 2, 2291 PE Wateringen +31(0)174 752288 info@form.nl www.form.nl
project
fase
GD Terweeschool te Oestgeest
DO
status bouwdeel
oorspr. toegang zolder DO-103 1913 ladder verdwenen onderdeel
datum gew. A gew. B gew. C
file
*
dak bestaand projectnummer
brandwerende deur cv-ruimte
trapgat aluminium vlizotrap
P + 1 1 ,20 m vlaggenbalkon
P + 7,50 m t w e e d e v e rd i e p i n g HET architectenbureau
één raam vernieuwd vent. rooster door muur
Verspycklaan 72a, 2671 CS Naaldwijk +31(0)174 622102 het@hetarchitecten.nl www.hetarchitectenbureau.nl
pl attegron d e n t o re nve rd ie p ing e n e n d a k FORM architectuur & engineering
's-Gravenzandseweg 2, 2291 PE Wateringen +31(0)174 752288 info@form.nl www.form.nl
FORM | HET 2021 en Stuurman Partners 1990 project
t.b.v. vlaggenstok
fase
DO
bouwhistorische waardenkaart
GD Terweeschool te Oestgeest
status
bouwdeel
onderdeel
datum gew. A gew. B gew. C
file
06/07/21
dak bestaand
getekend
schaal
Author bladnummer
1913
DO-103 fase
formaat A1
projectnummer
onderdeel
getekend
wijziging
schaal
Author
formaat A1
bladnummer
fase
** * * **
restanten * diverseconstructie
06/07/21
onderdeel
wijzigin
66
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
parellijst
balken, houten plafondplaten, deklatjes, hanglat
kozijn van een van de legramen in de hal
plafondplint
hanglat, kozijn, deklatten - en divers later toegevoegd lijst- en leidingwerk
dagstuk, deklat, kozijn bovenramen in oorspr. kamer schoolarts, nu trappenhuis (opnieuw beglaasd met dubbel glas)
granitovloer naast hoofdentree met hardstenen neut onder kozijn
orig. stootlat aan de gangzijde en granito plint (weggeschilderd en wsch. beschadigd in de ronde ‘hals’) orig. ‘poort’ naar de gang, met stootlatten aan weerskanten
orig. deklat met ronde onderkant, vrij van de vloer
Sylvian Braat • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • september 2021
67
w aa rdevolle element en in het inter ieur In het interieur van het oorspronkelijke gedeelte van het gebouw, te weten de tochthal, centrale hal, twee spreek- en vergaderkamers met erkers naast de entree, twee gangen met klaslokalen en een lokaal op de verdieping, lijkt op het eerste gezicht ‘alles’ van historische waarde verdwenen. Bovendien is het beeld rommelig, mede ten gevolge van vele kleinere ingrepen en ogenschijnlijk arbitraire pogingen om zaken te organiseren of onder de aandacht te brengen. Bij nadere beschouwing zijn er echter nog veel aanknopingspunten en elementen die met enige aandacht het besef van het historische gebouw kunnen versterken. Belangrijke kenmerken van het oorspronkelijke ontwerp, gebaseerd op
In willekeurige volgorde en zonder intentie van volledigheid, een opsomming van originele elementen die nog aanwezig zijn: •
granito vloeren (waarschijnlijk ook in de gangen)
•
alle originele plafonds met parellijstjes en plinten
•
sparingen en kozijnen van twee (glas-in-lood) legramen in het plafond in de centrale hal
•
ten (alle kozijnen, binnen en buiten), uitgezonderd de puien van de klaslokalen (draaiende delen alle weg, behalve deur ‘uitkijk’)
•
hardstenen deurdorpels en granito dorpels met hardstenen neuten
•
granito vensterbanken langs de binnenramen en in het lokaal op de verdieping
Rust, Reinheid en Regelmaat: •
•
typologie van een gangenschool
•
symmetrie van de plattegrond
•
eenheid door herhaling van materialen
•
eenheid in het kleurpalet in warme tinten, passend bij materialen
•
ook kleuren en materialen binnen en buiten passen bijelkaar
•
de hal is de centrale ruimte, fysiek en visueel direct verbonden met de entree en de gangen naar de lokalen (hoge, brede poorten)
•
de directeurs- en vergaderkamers aan de voorzijde waren fysiek direct verbonden met de centrale hal en hebben visuele controle op het speelplein en de entree/tochthal
•
vanuit de klas is goed zicht op de gang en het plein
•
alle leermiddelen waren opgeborgen in ingebouwde kasten
•
licht en lucht d.m.v. hoge plafonds en veel ramen, die alle openen
•
granito met holle plinten en ronde hoeken, tegels, hardsteen, minerale muurverf: sterke materialen die niet vervuilen
•
in elke klas een wasbak
•
rondom en overal beplanting, o.a. in gemetselde bloembakken
kolommen •
hanglatten in de lokalen en directiekamers
•
metalen rails en beslag t.b.v. schoolborden
• elementen op de het vlaggenbalkon (‘uitkijk’), in de torenkamers en kelder: zie informatie bij de waardenkaarten
orig. deklatten en granito vensterbank
onderrail en stopper van een schoolbord, bij de bolle deklat van een tussendeur-kozijn
originele kozijn, deklatten en hardstenen dorpel. kozijn extra hoogte aan de bovenkant, mogelijk tbv aanbrengen van een ruimtenummer.
68
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
Conclusies
70
6 s e p t e m b e r 2 0 2 1 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • S y l v i a n B r a a t
stapeling van veranderingen: dubbel verlaagd plafond in de centrale hal
S y l v i a n B r a a t • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
CONCLUSIES
71
AAN B EV EL I N GEN
Onze zoektocht heeft een beeld opgeleverd van een prettige, met zorg en aandacht ontworpen en gebouwde school. Ordening, herhaling en overzicht in het ruimtelijk ontwerp, alsook in materialen en kleuren gaven rust aan het oorspronkelijke gebouw. De oorspronkelijke opzet werd gekenmerkt door een grote aandacht voor hygiëne en ventilatie, in lijn met de nieuwste voorschriften uit de bouwtijd. In de gevel zijn de balkondeuren al snel vervangen door deuren met veel meer glas en van bovenlichten voorzien - het ‘reservelokaal’ in de toren heeft zo veel meer daglicht binnengekregen. Waarom het vlaggenbalkon dichtgezet werd is niet duidelijk. Helaas is er door deze ingrepen wel een architectonische spanning verdwenen uit de toren, die er visueel logger van geworden is. In het exterieur was het oorspronkelijke kleurenpalet tamelijk traditioneel, de architectuur voert hier de boventoon. Binnen was er een sterke wisselwerking tussen de historische materiaalkleuren en de verfkleuren. De ruimtes werden ermee ‘aangekleed’ in zachte, aardse tinten. De historische kleuren geleedden ook de ruimtes en brachten de architectuur versterkten, is de huidige volledig witte afwerking een ontkenning van die zorgvuldigheid en een verarming voor het gebouw.
In de loop der jaren heeft vooral de stapeling van aanpassingen bijgedragen aan het tot stand komen van het huidige beeld van dit gemeentelijk monument. Dat is weinig representatief meer voor het ooit ren en hoogwaardige materialen, de hoge ruimtes en het rustige totaalbeeld zijn steeds verder verdwenen. Dit is speciaal jammer omdat veel elementen van de originele architectuur nog steeds uitermate geschikt zijn voor een drukgebruikte school. En dit zeker op een moment waar de voorschriften omtrent frisse lucht, ruimte en hygiëne uit 1924, door COVID-19, opnieuw relevant zijn.
Architect A. T. Kraan was misschien geen voorloper, maar wel een zeer bekwaam architect en zeker voor Oegstgeest van betekenis. Zijn oeuvre, dat een goed beeld geeft van zijn tijd, zou meer gevierd mogen worden. Zeker ook omdat het samenhangt met de periode waarin Oegstgeest opkwam als villadorp. Omdat de school een beeldbepalend element in het beschermd dorpsgezicht is, zal zorgvuldige behandeling van het gebouw, met (gedeeltelijk) herstel naar het originele architectuur- en kleurbeeld, een voorbeeld en een stralend middelpunt voor het hele gebied Oranjewijk - Emmapark zijn. Als uitgebreidere kennis van het oeuvre van Kraan beschikbaar is, kan vergelijking van de school met andere Kraan gebouwen mogelijk aanvullende detail-informatie leveren. Aanvullend beeldmateriaal, bijvoorbeeld uit de nalatenschap van Gerard de Wit, kan wellicht meer inzicht geven in de afwerking van zijn atelier, de centrale hal en de vestibule.
aan het oorspronkelijke deel van het gebouw. Aangezien er reeds gestudeerd wordt op vervangende nieuwbouw, zijn enige aanbevelingen hier op zijn plaats: Bouwhistorisch is er geen reden om zogenaamd ‘historiserend’ te bouwen. Van belang is dat het oude en het nieuwe bouwdeel samen een geheel vormen. Er dient aandacht besteed te worden aan een kapvorm met de expressieve kwaliteit van het oorspronkelijke, doch niet zichtbaar vanuit de Frederik Hendriklaan. gevel manifesteren, waarbij grote gevelvlakken zijn opgebouwd met een zekere ritmiek. Uit respect voor de architectuur van het bestaande, zijn een hoog afwerkingsniveau en zorgvuldige detaillering vanzelfsprekend. Een eventuele vernieuwbouw zou moeten refereren aan het volume van 1930, niet aan het huidige.
Het is van belang dat deze kennis van het originele gebouw bewaard blijft, zodat bij successieve ingrepen steeds het monument als gebouwd in 1930 als uitgangspunt en inspiratie voor herontwerp gebruikt kan worden.
De beplanting, met name die in de vaste bloembakken, is als onderdeel van het geheel ontworpen en verdient meer aandacht.
Sylvian Braat Suzanne Fischer 6 september 2021
Vanwege verkleuring en verandering van het gebouw is bij kleurherstel het opzetten en deskundig beoordelen van proefstukken noodzakelijk.
Bij sloop in of aan de oorspronkelijke bouwdelen dient men steeds bedacht te zijn op mogelijke aanwezigheid van historisch materiaal.
Het is belangrijk dat bij toekomstige grote veranderingen in het gebruik van het gebouw de behoefte aan de storende dakkapellen aan de Terweewegzijde steeds wordt heroverwogen. Tot dan zou een aangepaste, minder aanwezige kleur de nadruk enigzins terug kunnen leggen op de voorname grote dakvlakken.
72
6 s e p t e m b e r 2 0 2 1 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • S y l v i a n B r a a t
S y l v i a n B r a a t • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
73
BIJLAGEN I.
Kadastrale kaart
II.
Stratigrafisch onderzoek: documentatie per onderzocht onder deel en topografische vergelijking
III.
Laboratoriumonderzoek Verfmonsters
74
6 s e p t e m b e r 2 0 2 1 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • S y l v i a n B r a a t
Het college van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Oegstgeest verklaart hierbij het volgende: Op grond van het aangehechte brondocument welke bekendgemaakt is op 01-07-2004 zal een publiekrechtelijke beperking opgevoerd worden in de basisregistratie kadaster. Deze publiekrechtelijke beperking heeft als wettelijke grondslag Gemeentewet: Aanwijzing gemeentelijk monument (voorbescherming, aanwijzing, afschrift) en betreft het volgende werkingsgebied: Kadastrale objecten: Oegstgeest C 7735. De datum inwerkingtreding van de publiekrechtelijke beperking is 25-05-2004. Ondergetekende verklaart dat de essentialia van het besluit zoals hiervoor vermeld de volledige en juiste gegevens bevatten op grond waarvan de basisregistratie kadaster kan worden bijgewerkt. Tevens verklaart de ondergetekende dat dit stuk met de daaraan gevoegde bijlage(n) een volledige en juiste weergave is van het stuk waarvan het een afschrift is. Getekend op 16-12-2020 08:52.
Informatie uit het Kadaster m.b.t. de status ‘gemeentelijk monument’ - er blijkt 16 jaar te zitten tussen het in werking treden van de status en de verwerking in het Kadaster. Ondertussen is het objectnummer gewijzigd (nummer bij aanvraag in 2004 is C6822)
S y l v i a n B r a a t • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
Kadastrale kaart
75
Uw referentie: GDT
BIJLAGE I Kadastrale kaart
1923
Deze kaart is noordgericht
12345 25
Schaal 1: 500
Perceelnummer Huisnummer Vastgestelde kadastrale grens Voorlopige kadastrale grens Administratieve kadastrale grens
Kadastrale gemeente Sectie Perceel
Oegstgeest C 7735
Bebouwing Voor een eensluidend uittreksel, geleverd op 8 juni 2021 De bewaarder van het kadaster en de openbare registers
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
76
6 s e p t e m b e r 2 0 2 1 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • S y l v i a n B r a a t
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
77
BIJLAGE II Stratigrafisch onderzoek: documentatie per onderzocht onderdeel en topografische vergelijking De resultaten worden weergegeven in de volgorde waarin ze gemaakt zijn. Algemene opmerkingen: S = stratigrafie (alle lagen vrijgelegd) P = punctie (deel van de lagen vrijgelegd) Doc = documentatie van materiaalkleur(en) M = monster (voor eventueel onderzoek in lab) Onderstreepte lagen zijn benoemd als afwerklagen, dit onderscheid is gebaseerd op wat er te zien is met het blote oog monsteronderzoek kan deze interpretatie omgooien. Wanneer lagen niet onderstreept zijn, dan zijn het óf grondlagen óf dan is het niet duidelijk of het een grond- dan wel afwerklaag is. Tekeningen van de bestaande toestand: FORM | Het architectenbureau (Naaldwijk) d.d. 1 december 2020
78
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
79
M a t eriaald o cu m en t at ie D o c 1 plaats: BG tochthal hoofdentree; vloer
datering onderdeel: 1930 monster: -
historische tekening/foto:
OPMERKINGEN - de plint is van het type dat langs houten vloeren wordt aangebracht, terwijl bij een granito vloer een granito plint hoort (bestek par.10) - zie P14 (de zijwanden van de tochthal zijn aanzienlijk gewijzigd). - het middenveld de vloer is wsch. lichten van kleur,verhoog met een dubbele rij zetsteentjes tussen de rand en het veld (bestek par. 10) - vrijleggen niet gelukt. detail dekselvan inspectieopening(?) vloer pompgebouw - de wanden in de ‘vestibule’ (tochthal) zouden volgens het bestek bezet moeten worden met gekleurde majolicategels (par. 10), dit lijkt niet uitgevoerd - zie P3
80
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
O b j ect d o cu m en t at ie D o c 2 plaats: losse kast, bevindt zich nu in de archiefruimte ‘Team zolder’
datering onderdeel: onbekend, mogelijk 1930 historische tekening/foto: monster: -
OPMERKINGEN - de lijsten (en deksel) zijn zwart - de panelen zijn voorzien van een tamelijk en lichte houtimitatie, te zien is t.p.v. de beschadigingen detail deksel inspectieopening(?) vloer verhoogzoals pompgebouw
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
Pu n ct ie P 3 plaats: BG, tochthal, wand op ca. 1 m hoogte pal naast deurkozijn hoofdentree
datering onderdeel: 1930 monster:
laag kleur
omschrijving
++ div. lagen, vnl. wit
synthetische verf, incl. de huidige afwerking, aangebracht op overpleistering op een wapeningsnetje, dit hele pakket staat pal/hangt deels los van de ondergrond
11 wit
dunne pleisterlaag
10 wit
synthetische verf
9 wit
synthetische verf
8 wit
dunne pleisterlaag
7 bijna wit
synthetische verf
6 licht roze-beige
synthetische verf
5 wit
dunne pleisterlaag
//// wit
reparatie/plaatselijk, vulmiddel
4 rossig lichtbruin
schrale olieverf? reparatie van laag 2? kleur lijkt sterk op de 1e afwerking in de lokalen
3 wit
pleisterlaag
2 licht roze-bruin
geen complete laag,rest van wat er ooit op de pleister was aangebracht ± S 3010-Y50R (p.48), wat grijzer dan laag 4
1 wit
vulmiddel
0 lichtgrijs
pleisterwerk
OPMERKINGEN - de 1e afwerking lijkt een bleek rossig bruin - de hanglatten in de tochthal zijn deels verwijderd, waar ze nog aanwezig zijn, zijn ze kaalgehaald - van de in het bestek genoemde wandafwerking met “gekleurde majolicategels” is geen spoor te bekennen (bestek par. 10) - het lijkt of het muurwerk en het deurkozijn niet meer aan elkaar vastzitten, van elkaar losgescheurd zijn
historische foto/plattegrond:
81
82
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
Pu n ct ie P 4 plaats: BG, tochthal, wand op ca. 1 m hoogte pal naast deurkozijn hoofdentree
laag kleur
datering onderdeel: 1930 monster:
omschrijving
8 wit
synthetische verf, huidige afwerking
7 wit
synthetische verf
6 beige-wit
synthetische verf ± S 1002-Y50R (p. 259)
5 wit
dunne pleisterfilm?
4 licht grijs
kalkverf? ± S 1000-N
3 gebroken wit
kalkverf? ± S 0500-N
2 wit
geen verflaag, huid van het pleisterwerk? ± S 0300-N
1 wit
pleisterwerk
0 lichtgrijs
pleisterwerk
OPMERKINGEN -
historische foto/plattegrond:
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
Pu n ct ie P 4 a plaats: BG, tochthal, wand op ca. 1 m hoogte pal naast deurkozijn hoofdentree
datering onderdeel: 1930 monster:
laag kleur
omschrijving
++ div. lagen wit
synthetische verf, incl. huidige afwerking
2 licht grijs
kalkverf? ± S 1000-N
1 gebroken wit
kalkverf? ± S 0500-N
0 wit
pleisterwerk
OPMERKINGEN - het plafond heeft ‘parellijstjes’, o.a. langs de ‘plinten’, conform bestek (§12) - in het midden van het plafond is een veld aangebracht rond het lichtpunt, met ook weer een sierlijstje in het stucwerk - langs de randen van de ruimte lijkt GEEN holle hoek te hebben gezeten
historische foto/plattegrond:
83
84
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
S trat ig ra f ie S 5 plaats: uitkijk, 11.40 + P, plafondbetimmering
laag kleur
datering onderdeel: 1930 monster: M 5 en M5a
omschrijving
9 licht grijs
synthetische verf, huidige afwerking
8 gebroken wit
grondlaag
7 licht-beige
synthetische verf
6 beige
synthetische verf
5 licht beige
top van laag 4?
4 gelig crème
synthetische verf
3 gebroken wit
grondlaag
2 licht-beige
grondlaag
1 zacht beige
olieverf, ± S 1515-Y20R (p. 25)
0 licht bruin
hout
OPMERKINGEN - de betimmering loopt door tot aan het boeideel, ook van het gedeelte buiten is een monster genomen (M 5a) - de ramen op de borstwering zijn niet uit de bouwtijd (zie waardenkaart) - de loodslabben ter afwerking van het metselwerk zijn (als) origineel.
historische tekening:
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
S trat ig ra fie S 6 plaats: uitkijk, 11.40 + P, deurkozijn
laag kleur
datering onderdeel: 1930 monster:
omschrijving
6 heel donker blauwgroen
synthetische verf, huidige afwerking
5 donker groen
synthetische verf
4 donkergrijs
mat,grondlaag
3 grauw wit
preparatie
2 zwart-grijs
olieverf, ± S 8500-N
1 beige-wit
preparatie
0 licht geel-bruin
hout
OPMERKINGEN - de deurkruk is uit de bouwtijd - de verwachting is dat de deur geschilderd is in de kleur van de ramen en het deurkozijn in de kleur van de andere deur- (en raam-)kozijnen - op andere kozijnen uit de bouwtijd is een beige kleur gevonden, conform de historische foto’s van het exterieur, dit kozijn is dus een uitzondering
historische tekening:
85
86
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
M a t eriaald ocu m en t at ie D o c 7 plaats: 1e verdieping, ‘Zoekie lokaal’, vensterbank voormalig reservelokaal
datering onderdeel: 1930 monster: -
historische tekening:
OPMERKINGEN - voorgeschreven (bestek § 10) zijn met granito afgewerkte (betonnen) vensterbanken; 5 cm dik in de klaslokalen en 3 cm dik op diverse andere plaatsen in het interieur ook de kamers aan weerszijden de verhoog entree). pompgebouw detail(o.a. deksel inspectieopening(?) en van vloer - hetzelfde granito, met middenbruin bindmiddel, is ook gevonden onder de binnenramen in de gangen op de begane grond - zie Doc 44.
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
M at eriaald o cu men t at ie Do c 8 plaats: BG poetshok; dorpel
datering onderdeel: 1930 monster: -
historische foto:
OPMERKINGEN - de onderdorpel is van granito, het bindmiddel is zwart-grijs - de neuten onder inspectieopening(?) de kozijnstijlen zijn van hardsteen, zie P 25 pompgebouw detail deksel en vloer verhoog - dit granito heeft waarschijnlijk hetzelfde zwarte bindmiddel als de vloerranden en holplinten in de verkeersruimten.
87
88
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
S trat ig ra f ie S 9 plaats: BG, kopieerruimte, wand op ca. 1 m hoogte voormalige hal
laag kleur
datering onderdeel: 1930 monster:
omschrijving
9 roze-achtig wit
synthetische structuurverf, huidige afwerking
8 wit
grondlaag
7 lichtbruin
glad, dik, ± S 3040-Y20R
6 lichtgroen 5 lichtgrijs
grondlaag? synthetische verf
* lichtgrijs
restant laag 5 in reliëf van laag 4
4 bruin-geel
toplaag van laag 3A ± S 2040-Y20R à 3040-Y20R (p. 28)
3A geel
heel dik, poeierig, ± S 1040-Y20R à 2040-Y20R (p. 28)
3 geel
olieverf? ± S 1040-Y20R à 2040-Y20R (p. 28)
2 wit
pleisterlaag
1 bleek bruin-rood
schrale olieverf? ± S 2020-Y20R à S 3020-Y20R (p. 34)
0 lichtgrijs
pleisterwerk
OPMERKINGEN - de 1e afwerking (laag 1) benadert de houtkleur van de verticale stootlattten op de buitenhoeken van wanden in verkeersruimten- zie S13
historische foto/plattegrond:
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
Pu n ct ie P 1 0 plaats: BG, kopieerruimte, wand ter hoogte van stootlat voormalige hal
laag kleur
datering onderdeel: 1930 monster:
omschrijving
++ div. lagen, oa lichtgrijs, wit, lichtbruin, wit, roze-achtig wit 2 geel
olieverf? met bruingele top ± S 1040-Y20R à 2040-Y20R (p. 28) pleisterlaag 2 van S 9 ontbreekt hier
1 bleek bruin-rood
schrale olieverf? ± S 2020-Y20R à S 3020-Y20R (p. 34)
0 lichtgrijs
pleisterwerk
OPMERKINGEN - onderzocht is of er een lambrisering geschilderd was ter hoogte van de bovenkant van de stootlatten op de buitenhoeken van de ‘kolom’; dit blijkt NIET het geval te zijn - er is gezocht in een strook van ca. 10 cm lang, aan de bovenkant van de punctie is alleen in het midden laag 1 vrijgelegd, de gele laag (laag 2) is lastig te verwijderen en daarom is deze niet over de volle breedte verwijderd
historische foto/plattegrond:
89
90
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
Pu n ct ie P 11 plaats: BG, kopieerruimte, wand ter hoogte van bovenkant historische deuropeningen voormalige hal
datering onderdeel: 1930 monster:
OPMERKINGEN - onderzocht is of er een lambrisering geschilderd was ter hoogte van de bovenkant van de bovenkant van de historische deuren; dit blijkt NIET het geval te zijn - de afwerking van de ‘kolom’ lijkt over de volle hoogte in één kleur geweest te zijn, wellicht tot de overgang naar de hoek van het plafond - mogelijk dezelfde overgang als in het ‘reserve’lokaal - zie P31, P32
- ook in de vroegere hal een parelrand (enkele parels) rond het plafondveld
- kleursporen ook boven het systeemplafond
historische foto/plattegrond:
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
S trat ig ra fie S 1 2 plaats: BG, kopieerruimte, stootlat, achterste deel (voormalige hal)
datering onderdeel: 1930 monster: M12
laag kleur
omschrijving
10 crème
synthetische verf met wat (roller)structuur, huidige afwerking
9 wit
grondlaag
8 licht bruin
vgl. laag 7 van S 9
7 wit 6 licht grijs-groen
niet goed vrij te leggen
5 lichtgrijs
synthetische verf, grondlaag
4 zwart-grijs
olieverf ± S 8500-N
3 geel-beige
olieverf ± S 2040-Y20R (p. 28)
2 licht-beige
grondlaag
1 beige-wit
preparatie
0 lichtbruin
hout
OPMERKINGEN - dezelfde opbouw, twee lagen beige onder zwart, is ook gevonden op de stootlatten in de doorloop van de centrale hal naar de noordelijke gang (niet gedocumenteerd).
historische foto/plattegrond:
91
92
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
S trat ig ra f ie S 13 plaats: BG, kopieerruimte, stootlat, achterste deel (voormalige hal)
laag kleur
datering onderdeel: 1930 monster:
omschrijving
7 crème
synthetische verf met wat (roller)structuur, huidige afwerking
6 wit
grondlaag
5 licht bruin
vgl. laag 8 van S 13
4 wit 3 licht-grijs
vgl. laag 5 van S 12
2 licht grijs-groen 1 wit
preparatie
* lichtbruin
lak of olie, 1e afwerking?
0 lichtbruin
hout
OPMERKINGEN - de 1e afwerking (*) benadert de houtkleur van de stootlatten - zie S9.
historische foto/plattegrond:
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
Pu n ct ie P 1 4 plaats: BG, kopieerruimte, plint (voormalige hal)
OPMERKINGEN - de houten plint is NIET uit de bouwtijd; de granito plint is waarschijnlijk een halsplint aan de gelijkgekleurde rand van de vloerafwerking in de hal - het is niet bekend of de oude granito vloer nog bewaard is onder de huidige vloerafwerking, zoals in de tochthal wel het geval lijkt - de lichtbruine verf op de muur is over de granito heen aangebracht - de kleur van het granito is vergelijkbaar met de kleur van de vloer in de tochthal (zie Doc 1)
datering onderdeel: 1930 monster:
historische foto/plattegrond:
93
94
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
S trat ig ra f ie S 15 plaats: BG, administratie ruimte, plafondbalk, (voormalige vergaderkamer)
datering onderdeel: 1930 monster:
laag kleur
omschrijving
11 crème
synthetische muurverf met (roller)structuur, huidige afwerking
10 wit
muurverf, grondlaag?
9 licht warm-grijs
synthetische verf
historische foto/plattegrond:
8 donker grijs 7 roze-achtig crème 6 crème
synthetische verf
5 crème
grondlaag
4 donker groen
schrale laag, olieverf, ± S 7010-B90G (p.190)
3 donker grijs
grondlaag
2 crème
grondlaag? mist op latje langs plafondplaat
1 licht-beige
preparatie
0 lichtbruin
hout
OPMERKINGEN - de ruimte is aangepast t.o.v. de situatie van 1930 maar dit deel van het plafond is ongewijzigd
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
Pu n ct ie P 1 6 plaats: BG, administratie ruimte, lijst langs plafond, (voormalige vergaderkamer)
datering onderdeel: 1930 monster:
historische foto/plattegrond:
laag kleur
omschrijving
++ div. witte lagen, incl. bovenste crème
t/m huidige afwerking
9 crème
grondlaag
8 donker grijs 7 rood-bruin 6 roze-achtig crème
OPMERKINGEN - de ruimte is aangepast t.o.v. de situatie van 1930 maar dit deel van het plafond is ongewijzigd - de lagen zijn bijna gelijk aan die op de balk, aanvankelijk waren balken en latjes in dezelfde kleur afgewerkt
5 crème
synthetische verf
4 crème
grondlaag
3 donker groen
olieverf, ± S 7010-B90G (p.190), als S15
2 donker grijs
grondlaag
1 licht-beige
preparatie
0 lichtbruin
hout
95
96
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
Pu n ct ie P 17 plaats: BG, administratie ruimte, plafondplaat, (voormalige vergaderkamer)
datering onderdeel: 1930 monster:
historische foto/plattegrond:
laag kleur
omschrijving
++ div. witte lagen, incl. bovenste crème
t/m huidige afwerking
7 rood-bruin 6 roze-achtig crème 5 crème
synthetische verf
4 licht grijsgroen OPMERKINGEN - de ruimte is aangepast t.o.v. de situatie van 1930 maar dit deel van het plafond is ongewijzigd - de lagen zijn bijna gelijk aan die op de balk, aanvankelijk waren balken en latjes in dezelfde kleur afgewerkt
3 licht grijs 2 licht-beige
grondlaag?
1 transparant
blanke lak
0 bruin
triplex o.i.d.
i.s.m. Suzanne Fischer • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • 6 september 2021
S t rat ig ra fie S 1 8 plaats: BG, administratie ruimte, wand, boven hanglat (voormalige vergaderkamer)
laag kleur 5 crème
datering onderdeel: 1930 monster:
omschrijving latex, huidige afwerking
4 heel licht beige 3* licht geel
behang (toplaag)
3 beige
body behang
2 lichtbeige
behang met weefselstructuur
1 wit
pleisterwerk
0 lichtgrijs
pleisterwerk
OPMERKINGEN - de ruimte is aangepast t.o.v. de situatie van 1930, maar deze wand is ongewijzigd - in het bestek staat behang omschreven (par. 21), maar het lijkt er op dat de wanden in eerste instantie ‘gewoon’ een roodbruine lambrisering (verfkleur - zie S 20) hadden, met een witte wand boven de hanglat
historische foto/plattegrond:
97
98
6 september 2021 • bouw- en kleurhistorisch onderzoek GDT-school, Oegstgeest • Sylvian Braat
S t ra t ig ra f ie S 1 9 plaats: BG, administratie ruimte, wand, hanglat (voormalige vergaderkamer)
laag kleur 6 crème
datering onderdeel: 1930 monster:
omschrijving latex, huidige afwerking
5 heel licht beige 4 roomwit 3* grijsbeige
toplaag van laag 3?
3 beige
dikke laag muurverf
2 groen
olieverf, ± S 5020-G
1 donker grijs-groen
olieverf, ± S 6010-B90G (p.190)
0 lichtbruin
hout + witttige preparatie
OPMERKINGEN - de ruimte is aangepast t.o.v. de situatie van 1930 maar deze wand is ongewijzigd - de donkergroen kleur van laag 1 is gelijk aan die op de balk (S 15)
historische foto/plattegrond: