Bijlage 1 bij RV d.d. 13 april 2021 Beleidsplan sociaal domein 2021-2024 Samen Oegstgeest Z-21-143261 Oegstgeest
Tekst van het document
Tabel 19: Aantal personen met een Wmo-voorziening (personen die gedurende het jaar gebruik maken of hebben gemaakt van een voorziening) 8. 2015
2016
2017
2018
2019
2019 %
Hulp bij het huishouden
275
287
292
409
507
33
Begeleiding
199
203
205
252
277
14
Woonvoorzieningen
162
141
121
106
123
17
Vervoersvoorzieningen
635
672
799
844
897
22
Rolstoelvoorzieningen
342
316
327
327
333
4
Bron: gemeentelijke administratie
32
8. Voor een uitgebreid
overzicht van de ontwikkelingen op het terrein van maatwerkvoorzieningen wordt verwezen naar de 3D-monitor.
Hoe willen we dat bereiken? Op dit moment wordt het nieuwe Zorg- en Veiligheidshuis ingericht. Deze vorm van samenwerking en integratie van zorgproducten gaat leiden tot één loket voor vragen over veiligheid, huiselijk geweld en kindermishandeling. Een belangrijke uitdaging daarbij is om de samenwerking tussen het Zorg- en Veiligheidshuis en de lokale teams te verbeteren, zodat meldingen/adviezen vanuit Veilig Thuis kunnen worden teruggedrongen door vroegsignalering en preventie. Voor inwoners en professionals is er één loket voor alle vragen en meldingen.
• De samenwerking tussen het wijksamenwerkingsverband (eerstelijnszorg) en het Sociaal Team wordt verstevigd, zodat we preventief werken aan oplossingen voor zowel sociale als zorggerelateerde klachten. • Inwoners goed op de hoogte zijn van alle voorzieningen in het dorp (de sociale kaart); inwoners actief worden geïnformeerd over de mogelijkheden of voorzieningen van de sociale kaart om de gewenste doelen (deels) te helpen bereiken. • Er blijvende aandacht is voor mobiliteit van ouderen bijvoorbeeld m.b.t. vervoer, bewegingsactiviteiten en valpreventie. • Het voorzieningenniveau voor maatwerk door de vernieuwde inkoop Wmo wordt verbeterd en daarmee adequate en betaalbare oplossingen worden geboden voor onze inwoners.
We willen bereiken dat: • Huiselijk geweld bespreekbaar is. • Inwoners eventuele conflictsituaties in huiselijke kring bespreekbaar maken voordat het escaleert. • Professionals en vrijwilligers in zorg en welzijn alert zijn op (dreigend) huiselijk geweld en signalen oppakken. • Inwoners weten dat ze met vragen terecht kunnen bij het Sociaal Team Oegstgeest en het Centrum voor Jeugd en Gezin. • Er een breed en laagdrempelig basisaanbod is van activiteiten gericht op preventie, zoals uitbreiding van (bekendheid met) bestaande activiteiten als het scheidingsspreekuur of de cursus ‘met alle geweld een relatie’. • De samenwerking tussen het Zorg- en Veiligheidshuis en het Sociaal team Oegstgeest wordt verstevigd.
Contacten in de buurt Een alleenstaande moeder ontvangt een Wmo voorziening vanuit de gemeente. De Wmo consulent, lid van het Sociaal Team, bekijkt samen met de moeder wat er meer nodig is om haar welzijn te vergroten. Hieruit komt naar voren dat ze graag meer contacten in de buurt wil. Hiervoor wordt de hulp van de sociaal makelaar ingeroepen. Samen wordt het contact met buren gelegd en wordt de basiskracht van de moeder en haar kinderen versterkt om op eigen benen te kunnen staan.
15. We ondersteunen kwetsbare inwoners in hun eigen omgeving
14. We dringen huiselijk geweld terug
Waarom dit doel? We willen kwetsbare inwoners ondersteuning bieden om zo lang mogelijk in hun eigen omgeving te blijven wonen, zelfredzaam met hulp en ondersteuning waar nodig. Buren en andere omwonenden spelen daarbij een belangrijke rol. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om inwoners met dementie, maar ook met een psychiatrische achtergrond of dak- en thuislozen.
Waarom dit doel? Voor veel inwoners is een veilig thuis vanzelfsprekend. Hoewel het aantal meldingen bij Veilig Thuis ten opzichte van de regio relatief laag is en constant blijft, zien we in Oegstgeest jaarlijks 138 meldingen bij Veilig Thuis. Dit omvat zowel meldingen omtrent kindermishandeling, ouderenmishandeling en huiselijk geweld 9. . De gevolgen hiervan hebben een grote uitwerking op slachtoffers, omstanders en professionals. Het is dan ook van groot belang dat we tijdig signaleren of er problemen spelen en zo erger kunnen voorkomen.
Alzheimer Nederland prognotiseert dat het aantal inwoners met dementie in Oegstgeest zal stijgen tot 670 in 2030, oplopend naar ruim duizend in 2050. Er zijn geen cijfers beschikbaar waaruit rechtstreeks blijkt wat de zelfredzaamheid of de mate van inclusie is van kwetsbare groepen zoals dak- en thuislozen, psychiatrisch patiënten of mensen met dementie.
9. Zie voor een volledige rapportage:
www.eengezonderhollandsmidden.nl/dashboard/ dashboardthemas/maatschappelijke-zorg-en-veilig-thuis
33
Automaatje Een boodschap doen of een partner in het verzorgingstehuis bezoeken is niet voor iedereen vanzelfsprekend. De sociale vervoersdienst ANWB AutoMaatje zorgt er samen met Radius in Oegstgeest voor dat mensen mobiel en actief blijven; denk daarbij aan kwetsbare groepen zoals ouderen, chronisch zieken of mensen met een beperking. Vrijwillige chauffeurs worden gematched met mensen die een ritje wensen. De gereden kilometers worden door de ‘klant’ betaald aan de chauffeur. Begin 2020 vond de start plaats van ANWB Automaatje in Oegstgeest. Burgemeester Emile Jaensch deed samen met Radius directeur Frank van Rooij de aftrap.
We willen bereiken dat: • Het onderwerp dementievriendelijke gemeente ‘warm’ wordt gehouden met blijvende aandacht voor informatieverstrekking aan inwoners en (sport)verenigingen, het aanbieden van trainingen ‘Goed omgaan met dementie’ en goede voorliggende voorzieningen zoals inloop en lotgenotencontact. • Er bij professionals, vrijwilligers en inwoners (h)erkenning is van beperkingen van buurtgenoten en hoe zij hen daarin kunnen ondersteunen. • Er een warme overdracht is wanneer kwetsbare inwoners vanuit beschermd wonen of de maatschappelijke opvang weer zelfstandig (met begeleiding) in Oegstgeest gaan wonen. • Hierbij voldoende oog is voor integratie in de wijk en de mogelijkheden om te participeren. De rol van buren/bewonersverenigingen en laagdrempelige inloopvoorzieningen zijn hierbij van belang. • Het Sociaal Team Oegstgeest laagdrempelige ondersteuning kan bieden in de wijk (GGZ in de wijk) en bemoeizorg wordt geboden als dat nodig is.
Hoe willen we dat bereiken? We hebben als gemeente een wettelijke taak als het gaat om maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Hoewel de decentralisatie van beschermd wonen en de maatschappelijke zorg is uitgesteld, gaan we lokaal en (sub)regionaal deze decentralisatie goed voorbereiden. De integratie van kwetsbare inwoners in een woonwijk, en het langer zelfstandig thuis blijven wonen van ouderen, vraagt aanpassingen en inzet van de hele buurt. Het ‘meer naar elkaar omzien’ is ook hier een belangrijke boodschap die we als gemeente voortdurend moeten herhalen.
Tabel 20: prognose van het aantal inwoners met dementie in Oegstgeest Dementie in Oegstgeest
2014
2020
2030
2040
2050
Prognose aantal inwoners met dementie (cijfers 2020)
480
500
670
890
1100
Bron: Alzheimer Nederland, Prognose Dementie
34
16.
We bieden ondersteuning voor mantelzorgers
Tabel 21: mantelzorgondersteuning
Waarom dit doel? Met de toenemende vergrijzing en de ambitie dat kwetsbare mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen, neemt het aantal (jonge) mantelzorgers toe. Mantelzorgers bieden zorg en ondersteuning aan een dierbare uit liefde, plicht of vanzelfsprekendheid. Maar het is niet altijd een vrije keuze. Het kan leiden tot overbelasting en problemen, zoals eenzaamheid. Goede ondersteuning voor mantelzorgers draagt eraan bij dat hun draaglast en draagkracht in evenwicht blijven. We willen (jonge) mantelzorgers ondersteunen, hun taak verlichten en hun draagkracht vergroten, zodat zij de zorg langer vol kunnen houden. Door de uitreiking van de mantelzorgwaarderingen weten we dat het aantal (geregistreerde) mantelzorgers in Oegstgeest toeneemt. Meer mantelzorgers voelen zich belast. Dit komt omdat de complexiteit van de problematiek toeneemt, evenals de duur van de mantelzorg.
Indicatoren
2017
2019
% inwoners dat mantelzorg verleent
29%
21%
% mantelzorgers
44
40
tamelijk belast
16%
21%
% mantelzorgers
44
40
zwaar belast
4%
4%
Aantal uitgereikte mantelzorgwaarderingen
165
195
Bron: Inwonersenquête 2017 en 2019
Onder jonge mantelzorgers zien we dat bij 11% van de leerlingen (klas 2/4) een gezinslid een ernstige psychische of lichamelijke ziekte of een verslaving heeft. In Oegstgeest is 2,5% van deze jongeren een mantelzorger (Holland Rijnland: 3,8%). Ook voor deze doelgroep is daarom voldoende ondersteuning en advies noodzakelijk.
Gemeente Oegstgeest zorgt voor een jaarlijkse waardering voor mantelzorgers. Leerlingen van het Wellant College maken bloemstukjes die door de Fietskruideniers worden thuis bezorgd.
35
Hoe willen we dat bereiken? Allereerst is het belangrijk dat we (jonge) mantelzorgers daadwerkelijk en tijdig weten te bereiken. Mantelzorgers gaan dikwijls pas op zoek naar advies en ondersteuning als de nood eigenlijk al te hoog is. Informatie moet goed en gemakkelijk te vinden zijn. Daarnaast is mantelzorgondersteuning aanwezig, om mantelzorgers te adviseren en te coachen met behoud van de eigen regie, zodat zij andere rollen (partner, ouder, werknemer etc.) kunnen blijven vervullen. Met (lokale en regionale) partners werken we aan deskundigheidsbevordering van mantelzorgers, vrijwilligers en professionals en de verbetering van de verbinding tussen informele en formele zorg.
• Mantelzorgers zich minder overbelast voelen en zorgvrijwilligers passende ondersteuning krijgen. • Er structureel aandacht is voor lotgenotencontact waarbij mantelzorgers elkaar kunnen ontmoeten en ervaringen kunnen uitwisselen. • Er voldoende respijtzorg beschikbaar is. • Mantelzorgers gewaardeerd worden voor hun inzet.
We willen bereiken dat: • Er blijvende aandacht en toegankelijke informatie is voor (jonge) mantelzorgers. • Meer (jonge) mantelzorgers in beeld zijn en het aantal zorgvrijwilligers toeneemt.
Tijdens de cursus worden ook praktische zaken behandeld en bijvoorbeeld antwoord gegeven op vragen als: ‘Wat is een goede omgeving?’ en ‘Wat zijn positieve prikkels?’.
Cursus beschadigd brein De cursus is een reeks van drie bijeenkomsten en geeft inzicht in de werking van het beschadigde brein bij mensen met dementie en Alzheimer en hoe daar mee om te gaan als mantelzorger.
36
HOOFDSTUK 6
Thema V Hulp bij goed opgroeien en opvoeden
37
De meeste kinderen in Oegstgeest maken een positieve ontwikkeling door. Tegelijk weten we dat er omstandigheden zijn waardoor ondersteuning of zelfs ingrijpen noodzakelijk is. We zetten ons ervoor in om dat zo preventief mogelijk te doen. Kinderen krijgen alle kans om zich breed te ontwikkelen, hun school af te maken en onbezorgd kind te zijn. Daar maken we ons met onze ketenpartners sterk voor. 17. Een sterke basis voor de jeugd
’Puk’ van de VVE-methodiek in Oegstgeest.
Waarom dit doel? Naast het gezin vormt de kinderopvang en het basisonderwijs een veilige en uitdagende plek voor kinderen om op te groeien en zich te ontwikkelen. Alle kinderen krijgen gelijke kansen om een goede start te maken in het basisonderwijs. Hoe willen we dat bereiken? De gemeente ziet erop toe dat de kinderopvang voldoet aan de kwaliteitseisen uit de Wet kinderopvang en treedt indien nodig handhavend op. We ondersteunen het basisonderwijs en de kinderopvang, bijvoorbeeld als het gaat om het bieden van passend onderwijs, het realiseren van doorgaande leerlijnen, het verbeteren van de kwaliteit en toegankelijkheid van de voorschoolse educatie en ontwikkelen daarvoor een duidelijke visie. We faciliteren vroegtijdige signalering, waaronder de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen (Hart en Ziel) en verwijzing op het gebied van (taal)ontwikkeling (VVE). Daartoe werken we samen met lokale en regionale partners. We houden toezicht op continuïteit en toegankelijkheid van het openbaar onderwijs in Oegstgeest. We onderzoeken de mogelijkheid om internationaal basisonderwijs te realiseren, zo mogelijk in samenhang met het bestaande internationale voortgezet onderwijs.
We willen bereiken dat: • Dat de kinderopvang in Oegstgeest voldoet aan de kwaliteitseisen van de Wet kinderopvang en in voldoende mate (kwalitatief en kwantitatief) aanwezig is in Oegstgeest. • Kinderopvang financieel toegankelijk is voor alle peuters. • Er voldoende en kwalitatief goede VVE-kinderopvang is voor peuters met (risico op) achterstanden. • De overgang van voorschoolse voorzieningen naar de basisschool goed verloopt. • Er voldoende openbaar onderwijs is in Oegstgeest. • Leerlingen passend onderwijs volgen, waar nodig met extra ondersteuning.
Ouderbetrokkenheid Ouderbetrokkenheid heeft een positief effect op de ontwikkeling, leerprestaties en het algemene welzijn van kinderen.
38
Jenaplanschool De Kring, locatie Willibrord
18. Onderwijshuisvesting draagt bij aan de kwaliteit van het onderwijs
gehouden met te verwachten groei, krimp en medegebruik en dat ook bij renovatie wordt gekeken naar een passend lange termijnperspectief.
Waarom dit doel? Goede onderwijshuisvesting draagt in grote mate bij aan een goed (internationaal) onderwijsklimaat. De komende jaren staan we voor de uitdaging om meerjarig afspraken te maken over ons onderwijshuisvestingsbeleid en de onderwijsgebouwen geschikt te maken voor een levensduur van 20-40 jaar.
Aan de hand van het integraal huisvestingsplan (IHP) maken we meerjarig afspraken over het onderwijsaanbod in Oegstgeest en maken we op basis van een gedeelde visie strategische keuzes voor de investeringen in onderwijshuisvesting. We willen bereiken dat: • In iedere wijk het basisonderwijs voldoende capaciteit heeft om leerlingen uit die wijk te kunnen inschrijven en plaatsen. • De prioriteit en urgentie van een voorziening in de onderwijshuisvesting mede wordt vastgesteld op basis van de uitkomsten van de kwaliteitsmeting van het schoolgebouw. • Bij nieuwbouw en renovatie schoolgebouwen worden gerealiseerd die geschikt zijn voor het onderwijs voor de volgende 20 – 40 jaar. • Alle basisscholen de beschikking hebben over voldoende en goede accommodaties voor het geven van bewegingsonderwijs.
Hoe willen we dat bereiken? De uitgangspunten voor het onderwijshuisvestingsbeleid zijn vastgesteld in 2019. Hierbij is besloten om de kwaliteit van schoolgebouwen voortaan te meten aan de hand van de criteria van het Landelijk Kwaliteitskader Onderwijshuisvesting. Bij deze kwaliteitsmeting wordt niet alleen beoordeeld op de bouwkundige aspecten maar ook op de functionaliteit en de exploitatiekosten van een gebouw. Door deze werkwijze wordt geborgd dat investeringen noodzakelijk en urgent zijn en bijdragen aan goede onderwijshuisvesting voor de middellange of lange termijn. Dit vertaalt zich in een beleid waar bij nieuwbouw duurzaam en flexibel wordt gebouwd zodat er rekening kan worden
39
19. Jeugdigen behalen een startkwalificatie
We willen bereiken dat: • Alle leerlingen die weinig of lange tijd geen onderwijs volgen in beeld zijn. • Het schoolverzuim vermindert. • Het aantal kinderen dat langer dan 3 maanden niet naar school gaat (thuiszitters) afneemt. De komende periode zetten we in op het in beeld krijgen van álle leerlingen die tijdelijk of langere tijd, wel of niet geoorloofd, geen onderwijs volgen (de thuiszitters) en werken we in regionaal verband samen (gemeenten, samenwerkingsverbanden en RBL) om tot een dekkend netwerk te komen, zo nodig met integrale financiering van zogenaamde onderwijs-zorgarrangementen. • En hiervoor een dekkend netwerk is op het continuüm van onderwijs en zorg. • Voor jongeren in een kwetsbare positie (waaronder statushouders, jongeren met autisme of een beperking) een warme overdracht of extra ondersteuning wordt ingezet om te zorgen dat zij niet vroegtijdig uit het voortgezet onderwijs of bij de overstap van VO naar het MBO uitvallen en zij ook voldoende kansen krijgen om een startkwalificatie te behalen.
Waarom dit doel? De maatschappelijke opgave is ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk jongeren hun schoolloopbaan met een diploma afsluiten (startkwalificatie) en zich ontwikkelen tot zelfredzame burgers met een goede kans op de arbeidsmarkt. Een passende schoolloopbaan en verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs is hierbij essentieel. Jeugdigen die vaak verzuimen, hebben een grotere kans om van school uit te vallen en dus Voortijdig Schoolverlater (VSV-er) te worden. De gemeente Oegstgeest kent relatief lage verzuim- en VSV-cijfers binnen de regio Holland Rijnland, maar een verdere daling is wenselijk. Landelijk ligt het percentage op ongeveer 2%. Het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) werkt aan een sluitende registratie om álle kinderen in beeld te krijgen die -om welke reden dan ook- niet naar school gaan. Hierdoor is voor het jaar 2019-2020 voor het eerst het aantal thuiszitters compleet in beeld en zien wij in eerste instantie een stijging. Het aantal VSV-ers behoort in Oegstgeest met 0,79% (2018-2019) eveneens tot de laagste binnen de regio Holland Rijnland. Omdat cijfers voor Oegstgeest over de jaren schommelen -het gaat om relatief kleine aantallen- kan op dit moment nog niet worden gesproken over een structurele daling.
De internationale schakelklas Op dit moment gaan leerlingen die twee jaar op de Internationale Schakelklas (ISK) hebben gezeten naar het reguliere onderwijs. Voor deze leerlingen is het lastig om over te stappen naar een reguliere school. In samenwerking met gemeenten in de regio wordt het ISK-onderwijs verlengd, zodat leerlingen daar een vmbo-diploma kunnen gaan halen. De docenten kennen de leerlingen goed, leerlingen worden extra ondersteund en begeleid. Ze behalen een volwaardig diploma. Leerlingen krijgen een betere kans op een succesvolle integratie in de Nederlandse samenleving. In 2022 zullen naar verwachting de eerste leerlingen de ISK met een diploma verlaten en kunnen doorstomen naar het MBO.
Hoe willen we dat bereiken? Het Regionaal Bureau Leerplicht voert de Leerplichtwet (5-18) uit in opdracht van de gezamenlijke gemeenten. Een belangrijke voorwaarde om verzuim terug te dringen is dat scholen (bij risico’s op) verzuim vroegtijdig signaleren, proberen te voorkomen én verzuim consequent melden bij het RBL. Het RBL zet daarom voor ons passende maatregelen in om ongeoorloofd schoolverzuim aan te pakken en recidive van schooluitval te voorkomen.
Tabel 22 Schooljaar % verzuim 5-18 jaar VSV-ers * Thuiszitters**
2017-2018
2018-2019
2019-2020
1,3%
1,4%
1,4%
23 (1,21%)
15 (0,79%)
nb
nb
6
20 (0,5%)
* Voortijdig School Verlaters (jongeren zonder startkwalificatie) ** incl. vrijstellingen onder 5a (vanaf 2020 wordt de groep thuiszitters ruimer gedefinieerd) Bron: Jaarverslagen Regionaal Bureau Leerplicht Holland Rijnland
40
• Jongeren die zonder startkwalificatie alsnog afhaken, door het Regionale Bureau Leerplicht intensief begeleid worden (RMC-traject) en teruggeleid naar school, werk of een combinatie van beide. Voor de jaren 2021-2024 is een VSV-actieprogramma opgesteld. • Meer uitgevallen jongeren weer teruggaan naar school.
Als gemeente hebben we een aanjagende en faciliterende rol en dragen we zorg voor de randvoorwaarden. Door middel van subsidies en opdrachten zorgen we voor de beschikbaarheid van passend aanbod en de mogelijkheden om in te spelen op de lokale behoefte. Ook stimuleren we in samenwerking met partijen (o.a. Preventieakkoord Jeugd) deskundigheidsbevordering, samenwerking en inhoudelijke afstemming, wat bijdraagt aan de kwaliteit van de geleverde zorg.
20. Voorkomen en verminderen van opvoeden opgroeiproblemen
We willen bereiken dat: • Preventie en vroegsignalering bijdraagt aan het voorkomen van problemen. In samenwerking met partijen zorgen we voor een passend aanbod aan preventieve activiteiten en zorgen we dat de randvoorwaarden voor preventie en vroegsignalering (deskundigheid, samenwerking, inzicht in mogelijkheden van o.a. voorliggend veld) op orde zijn. • De afspraken van het Preventieakkoord (sterke basis, vroegtijdige ondersteuning, deskundige professionals en samenwerking) worden uitgevoerd en geborgd bij de betrokken partners; • Het CJG een laagdrempelige toegang is voor het vinden van oplossingen voor kleine en grote vragen over opgroeien en opvoeden. • De gemeentelijke toegang tot jeugdhulp de beweging naar voren maakt. De professionals in de gemeentelijke toegang sluiten daarom aan bij de maatschappelijke partners die dichtbij de leefwereld van kinderen en gezinnen opereren, zoals het onderwijs, de kinderopvang, huisarts en de jeugdgezondheidszorg. Het inzetten van specialistische jeugdhulp geldt hierbij als uitzondering, maar is altijd inzetbaar voor kinderen en gezinnen die dit echt nodig hebben.
Waarom dit doel? De meeste jeugdigen in Oegstgeest groeien op zonder (noemenswaardige) problemen. Wij zorgen voor de beschikbaarheid van (basis)ondersteuning voor jeugdigen en hun ouders op die momenten dat het nodig is. Hiermee dragen wij bij aan het bieden van een omgeving die jeugdigen in staat stelt gezond en veilig op te groeien en hun talenten te ontwikkelen zodat zij naar vermogen kunnen deelnemen en bijdragen aan de maatschappij. Hoe willen we dat bereiken? Als gemeente hebben we de wettelijke verplichting om het opvoedkundige klimaat in gezinnen, wijken, buurten, scholen en kinderopvang te versterken en om de opvoedvaardigheden van ouders te bevorderen. Zodat de ouders zelf in staat zijn de verantwoordelijkheid te dragen voor de opvoeding en het opgroeien. De oplossingen voor opgroei- en opvoedproblemen worden waar mogelijk gezocht in het gewone leven, in het eigen (sociaal) netwerk en worden vroegtijdig ingezet.
Tabel 23: psychosociale gezondheid Psychosociale gezondheid
Jeugdigen 11-18 jaar (%) Oegstgeest (%)
HM
Voelt zich (meestal) zeer gelukkig
85
85
Is zeer tevreden met zijn/haar leven
88
88
Heeft veel vertrouwen in de toekomst
85
86
Risico op emotionele problemen
17
19
Risico op gedragsproblemen
6
10
9/9
12 / 11
(zeer) Vaak gestresst door >1 factoren
48
43
Somberheid
21
21
Regelmatig moe overdag
61
54
Matig/verhoogd risico op psychosociale problemen
Bron: Kerncijfers Gezondheidsmonitor Jeugd 2019 (GGD HM)
41
21. We bieden passende jeugdhulp
Tabel 24: jeugdoverlast in Oegstgeest Jeugdoverlast
2019
Aantal meldingen van jeugdoverlast
Waarom dit doel? Jeugdigen hebben weleens hulp nodig in hun leven. Vaak kunnen mensen hulp krijgen van anderen in hun netwerk, of algemeen toegankelijke voorzieningen (het voorveld). Soms is er echter meer ondersteuning nodig bij problemen, bijvoorbeeld in de vorm van professionele hulpverlening. Wij vinden het belangrijk dat er bij deze hulpverlening wordt gefocust op de kansen en mogelijkheden van de jeugdige, het gezin en hun netwerk. Op die manier sluiten we zo veel mogelijk aan bij het normale leven van een jeugdige, zo ‘gewoon’ en zo ‘thuis’ mogelijk. Hierdoor groeien jeugdigen zo gezond en veilig mogelijk op en kunnen zij hun talenten ontwikkelen zodat ze naar vermogen deelnemen en bijdragen aan de maatschappij. Dit is in lijn met de visie op jeugdhulp vanuit de Leidse regio.
96
Bron: cijfers politie-eenheid Den Haag
• Het voorveld en vrijwillige inzet in samenwerking met de toegang tot Jeugdhulp in toenemende mate een rol speelt bij het voorkomen en verminderen van opvoed- en opgroeiproblemen. • Jeugdigen en gezinnen passende hulp en ondersteuning krijgen. • Jeugdoverlast wordt beperkt, o.a. door samenwerking tussen betrokken partners zoals politie en jeugd- en jongerenwerk. We stimuleren jeugdigen om elkaar op een positieve manier in de buitenruimte te ontmoeten. Daarnaast worden inwoners die overlast ervaren actief betrokken om samen met jeugdigen en professionals de overlast te verminderen.
Hoe willen we dit bereiken? Om te bereiken dat jeugdigen passende hulp krijgen, zorgen we voor een sterke toegang voor jeugdhulp. Met ingang van 1 juli 2021 gaat de nieuwe gemeentelijke toegang voor jeugdhulp van start. In deze opdracht staat het kind en het gezin centraal en ligt de focus op normaliseren en het inzetten van hulp zo dichtbij als mogelijk.
Samen voor de jeugd! De gemeente werkt vanuit het Preventieakkoord Jeugd samen met betrokken partijen uit het onder wijs, de zorg, vrijwilligersorganisaties, sport, cultuur en veiligheid. Samen zorgen we voor een sterke basis, vroegtijdige ondersteuning en deskundige professionals die goed met elkaar samenwerken.
Vanaf 2022 werken we met nieuwe contracten voor de gespecialiseerde jeugdhulp. De trend van toenemende kosten brengt met zich mee dat we stevig moeten transformeren. Samen met het Rijk, de gespecialiseerde aanbieders en de gemeenten in de regio gaan we aan de slag met de opgave op kwalitatief en betaalbare zorg te bieden voor onze jeugdigen. We willen bereiken dat: • Jeugdigen in één keer passende en integrale hulp ontvangen (cf. de methodiek van 1Gezin1Plan1Regisseur).
Tabel 25 Kerncijfers Jeugdhulp Nederland
Regionaal
Oegstgeest
2017
2019
2017
2019
2017
2019
jeugdhulpgebruik
11,4%
12,2%
13,5%
14,8%
12,5%
12,3%
jeugdhulp zonder verblijf
10,6%
11,1%
13,2%
13,9%
12,5%
11,9%
verwijzingen door JGT
27%
32,5%
22%
21%
19%
23,3%
verwijzingen door huisarts
36%
36,5%
31%
23,3%
44%
30,7%
verwijzingen door GI
9%
9,5%
14%
7,3%
12%
5,8%
Bron: CBS statsline Indicatoren Jeugdzorg in natura & Jeugdhulptrajecten in natura; verwijzer, regio (gemeente)
42
• De overgang 18-/18+ voor kinderen met complexe problematiek soepel verloopt en de overgang naar (meer) zelfstandigheid goed verloopt. • Er voldoende passende specialistische hulp beschikbaar is voor jeugdigen die dit nodig hebben. Dit zorgt er ook voor dat maatwerk geboden kan worden en dat tijdige doorstroom naar lichtere voorzieningen plaats kan vinden. Deze hulp is zo thuis en dichtbij mogelijk (ambulantisering) en stelt de hulvraag van jeugdigen het en gezin centraal. • Jeugdigen die niet meer thuis of het eigen netwerk kunnen wonen, groeien zo veel mogelijk op in een gezinsgerichte vorm van verblijf (pleegzorg/gezinshuis). Er wordt ingezet op doorontwikkeling van deze jeugdhulpvormen binnen de Holland Rijnland regio. • Jeugdigen zo veel mogelijk deelnemen aan een passende vorm van onderwijs, ook wanneer zij jeugdhulp ontvangen. Hiertoe wordt vorm gegeven aan onderwijs/zorg arrangementen.
De praktijkondersteuner Jeugd In 2020 is in Oegstgeest een pilot gestart met een praktijkondersteuner jeugd die actief is bij alle huisartsen. Jeugdigen met lichte GGZ problematiek ontvangen direct hulp vanuit de huisarts en veelal hoeft er niet naar gespecialiseerde hulp te worden doorverwezen. De samenwerking tussen het JGT, de gemeente en het wijksamenwerkingsverband met de huisartsen is hierdoor verbeterd. Vanaf medio 2021 is de POH-jeugd structureel bij de huisartsen aanwezig en vormt een onderdeel van de opdracht van de gemeentelijke toegang.
43
44
Financieel overzicht De gemeentelijke programmabegroting 2021-2024 vormt het kader voor dit beleidsplan en is hieronder samengevat per thema weergegeven. Het overzicht hieronder bevat de actuele cijfers per beleidsthema in de begroting 2021. De financiële verantwoording vindt plaats binnen de reguliere P&C producten. Voor een volledig overzicht wordt daarom verwezen naar de programmabegroting 2021-2024. Thema beleidsplan
2021
2022
2023
2024
2025
Naar financiële zelfredzaamheid
3.225.234
3.074.981
2.970.358
2.968.554
2.968.554
Samen meedoen
2.412.134
2.246.884
2.240.207
2.229.642
2.229.642
Een brede kijk op gezondheid
2.880.347
2.777.774
2.762.357
2.758.449
2.758.449
Ondersteuning in de eigen omgeving
4.476.642
4.404.038
4.354.038
4.354.038
4.354.038
Hulp bij goed opgroeien en opvoeden
9.488.850
9.127.378
9.541.238
9.511.674
9.511.674
Totaal
22.483.207
21.631.055
21.868.198
21.822.357
21.822.357
Financiële uitdagingen en risico’s in de komende jaren
Ook ten aanzien van de toekomstige inkomsten vanuit het Rijk bestaan onzekerheden en risico’s. Het recente onderzoek naar de tekorten voor jeugdhulp bij gemeenten maakt duidelijk dat we als gemeenten in Nederland 1,6 tot 1,8 miljard meer uitgeven aan jeugdhulp dan dat we aan middelen vanuit het Rijk ontvangen. Ook het verdeelmodel voor de doordecentralisatie van de maatschappelijke zorg is thans nog onduidelijk. Tot slot speelt ook het nieuwe objectieve verdeelmodel en de herijking van het gemeentefonds een significante rol bij het bepalen van onze toekomstige beleidskeuzes in het sociaal domein.
De komende jaren staan we voor grote financiële uitdagingen. De onzekerheden omtrent bijvoorbeeld de (economische) gevolgen van de coronacrisis, de toenemende druk op Wmo- en jeugdhulpvoorzieningen en de doordecentralisatie van de maatschappelijke zorg brengen met zich mee dat we als gemeente de komende jaren alles in het werk te stellen om de ondersteuning aan onze inwoners betaalbaar moeten houden. In onze ambities sturen we dan ook nadrukkelijk op preventie, vroegsignalering, algemene voorzieningen en werken we als (sub)regio samen om de betaalbaarheid van goede zorg te verbeteren. We moeten als gemeente(n) en partners gezamenlijk zoeken naar oplossingen voor een kwalitatief verantwoord en betaalbaar stelsel!
45
Monitoring en (tussentijdse) evaluaties Sturen op maatschappelijk resultaat
Evaluatiemomenten
Zoals ook omschreven in de inleiding bevat dit beleidsplan alle maatschappelijke opgaven in het sociaal domein en is daarmee een breed en integraal kader op basis waarvan de gemeente Oegstgeest de komende jaren aan de slag gaat. We hebben daarbij de inrichting gevolgd van de begroting/jaarrekening van Oegstgeest. Daarmee kan de gemeenteraad aan de hand van actuele ontwikkelingen jaarlijks accenten (ver)leggen en monitoren of de maatschappelijke opgaven ook daadwerkelijk worden gerealiseerd.
Om die reden hebben wij als sturingsprincipe opgenomen dat we de komende periode willen sturen op maatschappelijk resultaat met een andere wijze van verantwoording: we willen samen met onze partners in gesprek om cijfers van context te voorzien, cliëntervaringen mee te wegen en samen met professionals bepalen of een resultaat wel of niet is behaald. Daarbij is uiteraard oog voor het voorkomen van administratieve lasten en maken we afspraken met (zorg)aanbieders om deze administratieve lasten verder in te perken. In de tussenevaluatie in 2022 bieden we daartoe een kort overzicht en gaan we samen met onze partners én de raad in gesprek over de voortgang. Voor het einde van de looptijd wordt het beleidsplan integraal geëvalueerd.
Een belangrijk onderdeel bij sturen op resultaten betreft het hebben van de juiste informatie op het juiste moment. Veel cijfers/indicatoren worden jaarlijks gepubliceerd op bijv. www.waarstaatjegemeente.nl of worden opgeleverd in de regio (bijv. de cijfers over jeugdhulpgebruik). Tegelijkertijd zien we dat veel cijfers/indicatoren slechts éénmaal per twee jaar of zelfs vier jaar worden aangeleverd. Cijfers geven dus soms wel een actueel beeld, maar bieden niet altijd het volledige plaatje. Daar komt bij dat diverse maatschappelijke opgaven niet altijd beïnvloedbaar zijn of beleid pas na decennia zijn vruchten gaat afwerpen. Als we alleen uitgaan van cijfers, gaan we soms voorbij aan wat er daadwerkelijk gebeurt in ons dorp.
46
! t s e e g t s g e O p o s t Tro afspraken over preventie ing tussen partners. Goede erk enw Sam en. lijn te Kor gelijkheden. Veel sport en recreatie mo t samenwerkingspartners. heek steeds meer vindt me liot bib die g din bin Ver . in te wonen en graag optrekken jeugd. Repair café. Fijn om oners en instanties die sam bew ken rok Bet . ers llig ijwi alle (digi)taalvr Taalcafé en taalpunt met kinderopvang, voor alle onderwijs en hoogwaardige d goe er is en der kin r oners. Voo bij te dragen aan voor het welzijn van de bew initiatieven van inwoners om vele De n. ede ijkh gel mo ng en ontspanni t vrijwilligers die als bewoners voldoende sport etten! Nu bij stichting Presen inz ig will vrij zich n nse me s op dat zoveel goede voorzieningen. een beter dorp. Ik ben er trot attenties. Samenwerking en en ht dac aan t me sen ras nodig heeft ver Kerstengel iemand die het rswerk. Diversiteit. De veel keuze voor vrijwillige en rs ige will vrij l vee s, heid , maatje sverband Oegstgeest Samenwerking. Samenhorig tart als wijksamenwerking ges net zijn We . ken wer om samen te e partijen in de vrijwilligers! Enthousiasme hebben gekregen van divers toe nu tot we die s ctie rea over de positieve wee in het dorp. en we zijn zeer verheugd veel inwoners bij het wel en van d hei ken rok bet te gro welzijnssector. De Fijne gesprekspartner 1e-lijnszorg en binnen de medeburgers in ons dorp.
zijn wel r voo et inz zich vrijwilligers dat d worden wat Grote aantal organisaties en oners welkom heet. Gehoor die 2x per jaar nieuwe inw ter ees gem bur Een . der die. Grote voor thuiszorg aanbie arheid preventieve logope t. Laagdrempelige beschikba ees stg Oeg in ies dat mo en sociale er nodig is. Sportaccom oners. De kwaliteit van wonen Team Oegstgeest. Actieve inw iaal Soc het r ove rs one inw urgedichten klanttevredenheid van voor alle scholen n.a.v. de mu geving. Gedichtenwedstrijd om de in te ruim de en en het dorp. Dat voorzieningen. Het gro igingen. De schoonheid van te aanbod aan sportveren gro Het uis. rth buu Ons . Samenwerking die leiden tot fietsroute t. Cultuur. Woonomgeving. het Sociaal Team Oegstgees in aald beh ben heb ten sen bestuur wij zulke goede resulta ningen. De korte lijnen tus lijke gemeente. Veel voorzie hte rzic ove ine Kle tie. ven om dit te diverse partijen mbt pre et van al onze vrijwilligers rum in Oegstgeest en de inz ent psc Dor het van ing ner saties zich en veld. Cultuur. De positio stgeest waar zoveel organi anisaties. Ik ben trots op Oeg org sen tus gen din bin ver ersteunde verwezenlijken. De korte jaar tijd van 0 naar 125 ond om samen te werken! In 3 rijk ang Bel . zijn wel en ing rs. Het mooie bezighouden met zingev professionals en vrijwillige Grote betrokkenheid vele en. lijn te kor n, tije par vanuit kinderen.
Samenwerking betrokkenheid, participatie erking met de gemeente, enw Sam . gen rlin lee er ond isaties. Dorpscentrum. Diversiteit illende hulpverleningsorgan n. Korte lijnen met versch nge keli wik ont in n nke nieuwde Rivierduinen, mogen meede dorp. Sociaal makelaar. Her gers en organisaties in het bur van n eve iati init vele geving! Sociale betrokkenheid. De goede kinderopvang. De om kleding en inrichting. Hele aan van nap opk en t itei ers dacht programmering VolksUniv kwetsbaren. Vroegtijdig aan ief beleid eenzaamheid en Act t. ees stg Oeg nd rba sve nbare Stichting Wijksamenwerking . Cultuur en beelden in de ope Ruimte voor vrijwilligerswerk en. der kin ge jon bij ling é. Serious voor spraak- en taalontwikke Goed onderwijs. Repair caf etten op een mooie manier. inz se erti exp Ggz n. nke ede ruimte. Samenwerking. Me game ontwikkeling. LZLO.
47
G E M E ENTEHU IS Rhijngeesterstraatweg 13
POSTADRE S Postbus 1270
I
2340 BG Oegstgeest
TE L E FOON 14 071
IN TE R N E T www.oegstgeest.nl