Bijlage 1 Beleidsplan bij RV d.d. 8 februari 2022 Beleid Groen & Water Z-21-147670 Oegstgeest
Tekst van het document
Beleidsplan Groen & Water 2022-2031 Eindconcept 11 februari 2022
Colofon Dit document is opgesteld door: Eco Consult – Groen, Monitoring & Management BV Plesmanstraat 59-32, 3905 KZ Veenendaal Telefoon: +3185 3038 627 E-mail: info@ecoconsult-gmm.nl Website: www.ecoconsult-gmm.nl Projectleider adviesbureau: Marieke Teunissen Samenstelling: Rick Lieverse, Sacha Roering en Marieke Teunissen Foto’s: Eco Consult en Buro JP, Leiderdorp © Foto voorpagina: Hazenboslaan © Opdrachtgever: Gemeente Oegstgeest Contactpersoon: Marianne van Veldhuizen, beleidsmedewerker Team Beheer en Onderhoud
Beleidsplan Groen & Water 2022 – 2031
Datum: 11 februari 2022
Eindconcept 11 februari 2022 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de samensteller en in overleg met de opdrachtgever. Deze uitgave is met grote zorgvuldigheid samengesteld. Noch de samenstellers, noch de opdrachtgever zijn aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van onjuistheden en/of onvolkomenheden ten gevolge van het gebruik van deze uitgave.
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
VOORWOORD De gemeente Oegstgeest is een mooi groen dorp in een verstedelijkte regio. Groen dat van ons
Voorliggend beleidsplan sluit naadloos aan op de opdracht die we ons als College hebben gesteld.
allemaal is. Van het grootschalige groen in de waterrijke polders en de bijzondere parken en
Gezien de grote opgaven die er liggen vanuit klimaatadaptatie, biodiversiteit, sociale cohesie,
landgoederen waar wij ontspannen en tot rust komen, tot het kleinschalige buurtgroen waarin de
gezondheid, leefbaarheid, energietransitie en woningbouw, is het urgent om hier met volle kracht
kinderen volop kunnen spelen.
mee aan de slag te gaan.
Als wethouder van zowel ruimtelijke ordening als beheer openbare ruimte zie ik echter ook veel
Gelukkig denken veel van onze inwoners en maatschappelijke organisaties daar net zo over. Want
groen met een matige onderhoudskwaliteit. Als ik wandel of fiets, valt me op dat veel groenge-
het volstaat niet om ons te beperken tot alleen het gemeentelijke groen- en waterareaal. Ook de
bieden onderling niet of slecht verbonden zijn. Ook bemerk ik – vooral in de nieuwere wijken – dat
tuinen, parken, landgoederen, natuurgebieden en buitengebied van anderen en de ons
tuinen meer en meer betegeld raken. Bij regen zorgt dit al snel voor wateroverlast en waar moeten
omringende gemeenten zijn hierbij onmisbaar. De komende jaren zullen bepalend zijn of we erin
onze insecten, vogels en andere dieren naartoe als de tuinen steeds minder groen worden?
slagen om in gezamenlijkheid de aanwezige groen-blauwe kwaliteiten aaneen te smeden tot een verbindend robuust groen-blauw raamwerk. Met het project ‘Landgoederenzone verbonden’ en
Deze ontwikkelingen zijn te meer prangend vanwege de reeds voelbare klimaatverandering die
diverse andere strategische groen-blauwe projecten gaan we hiermee in ieder geval voortvarend
zich uit in zware regenbuien, extreme temperaturen en perioden van droogte. We zullen veel meer
aan de slag.
rekening moeten gaan houden met klimaatverandering door bijvoorbeeld het opvangen van water, voorkomen van verdroging en zorgen voor verkoeling. De voor Oegstgeest uitgevoerde klimaat-
Wij hebben bijzonder veel bijdragen mogen ontvangen van inwoners bij de totstandkoming van dit
stresstest wijst hier ook op.
Beleidsplan. Ik wil dan ook iedereen hartelijk bedanken die hieraan heeft meegewerkt en ook alvast degenen die zich ervoor gaan inzetten om Groen en Blauw voorop te zetten. Doet u mee?
Het nu voorliggend plan is gericht op het onderling verbinden van onze groengebieden, het beter beschermen van ons belangrijke groen en water en het verbeteren van de kwaliteit van al ons
Wethouder P.A. (Peter) Glasbeek
groen en de oevers. Essentieel is om groen en water voorop te zetten bij alle ruimtelijke ontwikkelingen. Alleen door integraal vanuit groen en water te werken kunnen we voldoende inspelen op klimaatveranderingen, meer ruimte bieden aan biodiversiteit en zorgdragen voor een duurzaam groene leefomgeving.
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
3
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
SAMENVATTING Inleiding en aanleiding De gemeente Oegstgeest is een mooi groen dorp in een verstedelijkte regio. Met grootschalig groen als de Klinkenbergerplas, de Elsgeesterpolder en de diverse landgoederen waar wij ontspannen en tot rust komen. Met daarnaast ook kleinschalige buurtgroen waarin we elkaar ontmoeten en de kinderen volop kunnen spelen. Daar staat tegenover dat de ruime aanwezigheid van groen en water steeds vaker onder druk komt te staan. Door andere ruimteclaims voor woningen, bedrijven of infrastructuur maar ook doordat bewoners tuinen betegelen. Daarnaast staat de kwaliteit van openbaar groen onder druk door financiële beperkingen. Oprijlaan landgoed Oud Poelgeest ©
Boom- en waterstructuren Hazenboslaan ©
Delen van Oegstgeest, waaronder een nieuwe wijk als Nieuw Rhijngeest, worden langzamerhand steeds steniger. Dit tast het kenmerkende groene karakter van ons dorp aan. In het licht van de klimaatverandering die gaande is en een sterke afname van de biodiversiteit zijn dit volstrekt
Doel en afbakening
ongewenste ontwikkelingen. Daar komt bij dat het steeds duidelijker wordt hoe belangrijk een
Het belangrijkste doel van het beleidsplan Groen & Water is het vastleggen van een
groene en waterrijke omgeving is voor onze gezondheid: een aantrekkelijke woonomgeving die
toekomstgerichte visie op groen en water. Om deze visie in de praktijk gestalte te geven, zijn
uitnodigt tot bewegen, de natuur te ontdekken en elkaar te ontmoeten. Tot slot geldt dat in 2022 de
ambities en projecten en acties benoemd. Het beleidsplan stelt hier kaders voor en geeft input aan
nieuwe Omgevingswet van kracht wordt. In het kader hiervan moet de gemeente een
andere (beleids)plannen, legt de basis voor de groen-blauwe inbreng in ruimtelijke projecten en
Omgevingsvisie opstellen. Hiervoor is het essentieel om te kunnen beschikken over actuele en
legt de uitgangspunten voor inrichting, beheer en gebruik vast.
toekomstgerichte uitgangspunten en randvoorwaarden vanuit groen en water. Dit plan met de De visie en ambities van het plan hebben betrekking op àl het groen en water binnen de bijbehorende kaart met groen-blauwe structuren vormt dan ook één van de bouwstenen voor het gemeente, dus zowel gemeentelijk als particulier. Als het gaat om de uitwerking naar projecten en gemeentelijke Omgevingsvisie. acties richt het plan zich op de gemeentelijk eigendommen.
Participatie
Betekenis en visie op groen en water
De inhoud van dit Beleidsplan Groen & Water is in nauwe samenwerking met de inwoners en Groen en water zijn zeer effectief en efficiënt om in één keer vele maatschappelijk belangrijke diverse groene maatschappelijke organisaties tot stand gekomen. Ook de uitkomsten van de met functies te vervullen ten behoeve van leefbaarheid, gezondheid, economie, natuur, maatschappelijke organisaties gevoerde risicodialoog over de resultaten uit de klimaatstresstest klimaatadaptatie en energiebesparing. zijn in de inhoud van dit beleidsplan verwerkt.
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
4
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
Voortbouwend op het Ambitiedocument (2021) is onze visie om ‘Oegstgeest verder te versterken en te ontwikkelen als een aantrekkelijke groene en waterrijke gemeente. Hierin zijn het kleinschalige dorpse karakter, de eigentijdse woonwijken en de historische groen-blauwe elementen sfeerbepalend’. Dit willen we realiseren door ons primair te richten op het creëren van een robuust en gevarieerd raamwerk van groene en blauwe structuren dat: •
Zorgt voor een zowel groene als waterrijke, aantrekkelijke leefomgeving in alle wijken die uitnodigt voor ontspannende activiteiten en spontane ontmoetingen.
•
Ruimte en verbindingsmogelijkheden biedt voor een variatie aan gebiedseigen planten en dieren.
•
Zorgt voor het opvangen en vasthouden van regenwater en verkoeling biedt bij hoge
De plaatselijk bodemopbouw is bepalend voor de
Zo laten landgoed Oud Poelgeest (foto links © ) en het
planten en dieren die er voorkomen en van oudsher
Jan Wilspark (foto rechts ©) een geheel eigen
ook het vertrekpunt voor de inrichting van groen en
karakteristiek beeld zien.
water.
temperaturen. •
Bijdraagt aan de identiteit en het eigen groen-blauwe karakter van Oegstgeest. De
Uitvoeringsagenda
historische landgoederen en waterlopen, fraai aangelegde parken en monumentaal
Onze ambities zijn per thema vertaald naar concrete activiteiten en projecten met een hieraan
groen zijn daarin het belangrijkste.
gekoppelde prioriteit. Op deze wijze maken we inzichtelijk waar we komende planperiode aan gaan werken. We zoeken daarin bij voorkeur de samenwerking met inwoners, bedrijven, maat-
Beleidsthema’s
schappelijke organisaties en andere terreinbeheerders, om samen tot een passende, creatieve
De algemene visie op groen en water is uitgewerkt en vertaald naar zes verschillende thema’s:
aanpak te komen. De termen ‘integraal’, ‘toekomstgericht’ en ‘win-win’ zetten we daarbij voorop.
A.
Groen-blauwe structuren.
B.
Parken en landgoederen.
C.
Biodiversiteit.
D.
Duurzaamheid en klimaat.
•
Landgoederen verbinden.
E.
Participatie.
•
Groenimpuls Buitenlust & Nieuw Rhijngeest.
F.
Inrichting, beheer en gebruik.
•
Klimaatzone Haaswijk.
•
Groen-blauw lint Pastoorswetering.
•
Aanvalsplan ecologisch beheer oevers en bermen.
Om het nieuwe beleid in de komende planperiode optimaal voelbaar en beleefbaar te maken, hebben we 5 strategische projecten aangewezen:
Op de volgende pagina’s is elk thema kort toegelicht en zijn voorbeelden genoemd.
Dit zijn aansprekende voorbeelden waarmee we onze ambities in de praktijk zichtbaar maken.
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
5
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
De laanstructuur van oude eiken langs de Hofdijck
Park Landskroon (Nieuw-Rhijngeest) kent een open,
Jan Wolkerslaan: omvorming van overbodig siergazon
Door het planten van bomen langs de Oude
vormt een belangrijke groene verbindingslijn tussen het
traditioneel-cultuurlijke opzet. Aanbrengen van een
naar bloemrijk gras draagt direct bij aan de verhoging
Rijnsburgerweg ontstaat zowel een belangrijke
Bos van Wijckerslooth, het Hofbrouckerpark en
zonering tussen intensief en extensief gebruik kan voor
van de biodiversiteit.
verbindende schakel in het groen-blauwe raamwerk, als
landgoed Oud Poelgeest.
meer variatie zorgen en het park aantrekkelijker maken.
een impuls aan de vergroening van Nieuw Rhijnzicht.
A. Groen-blauwe structuren
C. Biodiversiteit
Op de Visiekaart Groen-blauwe structuren staan de belangrijkste bestaande groengebieden en
Binnen het gemeentelijk grondgebied komen tal van bijzondere soorten en waardevolle
waterlopen, aangevuld met wensen en kansen voor bijvoorbeeld nieuwe verbindingen,
ecosystemen voor. Deze gaan we in beeld brengen (onderzoek en inventarisatie) met als doel om
uitbreidingen, verhogen biodiversiteit of vergroening. Het beleid voor de aangewezen structuren
een lokaal ecologisch netwerk te creëren. Vanuit inrichting en beheer spelen we in op het
richt zich op duurzaam behoud en benutten van kansen voor uitbreiding en versterking. Dit groen
bodemtype, bijbehorende soorten en habitats. We richten ons primair op behoud en versterking
en water is dus niet inwisselbaar voor andere functies. In geval deze structuren bij hoge
van de huidige biodiversiteit (zowel boven- als ondergronds) en het meer natuurlijk inrichten en
uitzondering moeten wijken voor andere belangen, dan geldt een compensatieplicht.
onderhouden van groen en water. We stimuleren en faciliteren ook inwoners, ondernemers en andere organisaties om de biodiversiteit op hun eigen terreinen te verhogen.
B. Parken en landgoederen De vele parken en historische landgoederen koesteren we als ‘groene parels’ binnen het groen- en waterbeleid. Het beleid richt zich dan ook op het versterken van de aanwezige kwaliteiten, herstel
D. Duurzaamheid en klimaat Inspelen op het veranderende klimaat zien we als zeer urgent. Dit thema wordt primair opgepakt vanuit het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Het vakgebied Groen en Water is hierbij één van
van de (oorspronkelijke) allure, het onderling verbinden (zowel recreatief als ecologisch) en benutten van kansen voor klimaatadaptatie en verhoging biodiversiteit. Om dit goed te doen, zoekt
de hoofdrolspelers voor een succesvolle aanpak. Centraal hierin staat het creëren van een groenblauw raamwerk, het vergroenen van stenige gebieden (ook op daken en gevels), de aanplant van
de gemeente actief samenwerking met andere betrokkenen en terreinbeheerders.
extra bomen en ander groen inclusief het verbeteren van de groei- en bodemomstandigheden. We verwachten hiermee in de breedte een substantiële bijdrage te leveren aan het klimaatbestendig maken van de gemeente.
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
6
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
De Vlindertuin (Admiraal de Ruyterlaan) is een
Bloemrijke beplantingen zijn uitstekend in te zetten om
geslaagd voorbeeld van bewonersparticipatie waar
markante locaties te verfraaien. Met relatief kleine
betrokkenheid, verhoging van ruimtelijke variatie en
oppervlaktes is al snel een gevarieerd en afwisselend
biodiversiteit hand in hand gaan.
beeld te realiseren (Nieuwe begraafplaats Haarlemmerstraatweg)
E. Participatie Volgend aan de gemeentelijke Leidraad participatie bieden we inwoners en organisaties de ruimte om actief mee te helpen of te denken om de woonomgeving aantrekkelijker, biodiverser en klimaatadaptief te maken. De gemeente en haar partners, zoals het Hoogheemraadschap van Rijnland en het Milieu Educatief Centrum, zetten zich in om bewonersinitiatieven te stimuleren en te faciliteren met als achterliggend doel de kennis van en betrokkenheid bij het groen en water in de gemeente te vergroten.
F. Inrichting, beheer en gebruik Deze thema’s hangen onlosmakelijk met elkaar samen. Ze vormen zowel de grondslag als de uitwerking van het beleid voor alle voorgaande thema’s. In dit beleidsplan geven we de uitgangspunten en de aanzet voor het vastleggen van spelregels en voorwaarden waaraan de inrichting moet voldoen. Dit met het oog op gericht, efficiënt en duurzaam, beheer en de gewenste gebruiksmogelijkheden. Belangrijke aandachtspunten zijn behoud van cultuurhistorische waarden, rekening houden met natuurwaarden en toepassen van een klimaatadaptieve beplanting.
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
7
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
INHOUD VOORWOORD
3
PARTICIPATIE
39
INHOUD LEESWIJZER
8 10
8.1
Wat verstaan we eronder?
40
8.2
Wat is de huidige situatie?
40
1.
INLEIDING
11
8.3
Wat willen we ermee?
41
1.1
Aanleiding
12
1.2
Doelen
12
8.4 Hoe geven we er invulling aan? INRICHTING
41 43
1.3 1.4
Afbakening Status
13 13
9.1
Wat verstaan we eronder?
44
9.2
Wat is de huidige situatie?
44
1.5
Proces van totstandkoming en participatie
13
9.3
Wat willen we ermee?
45
14
9.4 Hoe geven we er invulling aan? BEHEER
45 47
2.
KADERS 2.1
3.
4.
5.
6.
7.
INHOUD
Wet- en regelgeving
15
8.
9.
10.
2.2 Uitgangspunten overkoepelend gemeentelijk beleid BETEKENIS EN VISIE
15 16
10.1
Wat verstaan we eronder?
48
10.2
Wat is de huidige situatie?
48
3.1
Betekenis en functie groen en water
17
10.3
Wat willen we ermee?
48
3.2
Visie groen en water in Oegstgeest
19
10.4 Hoe geven we er invulling aan? ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
48 50
11.
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
20
4.1 4.2
Wat verstaan we eronder? Wat is de huidige situatie?
21 22
11.1
Wat verstaan we eronder?
51
11.2
Wat is de huidige situatie?
51
4.3
Wat willen we ermee?
24
11.3
Wat willen we ermee?
52
4.4
Hoe geven we er invulling aan?
24
11.4 Hoe geven we er invulling aan? UITWERKING EN REALISATIE
52 53
12.
PARKEN EN LANDGOEDEREN
25
5.1
Wat verstaan we eronder?
26
12.1
Uitvoeringsagenda
54
5.2
Wat is de huidige situatie?
26
12.2
Strategische groen-blauwe projecten
54
5.3
Wat willen we er mee?
27
12.3
Financieringsmogelijkheden
55
5.4
Hoe geven we er invulling aan?
27 BIJLAGEN BIJLAGE I, BETROKKEN ORGANISATIES
56 56
BIJLAGE II, WET- EN REGELGEVING
57
BIJLAGE III, POSITIE EN RELATIE MET ANDERE PLANNEN
60
BIJLAGE IV, FUNCTIES VAN GROEN
61
BIJLAGE V, GROENE KENGETALLEN OEGSTGEEST
62
BIJLAGE VI, LEGENDA VISIEKAART
64
BIJLAGE VII, UITVOERINGSAGENDA
69
BIODIVERSITEIT
29
6.1
Wat verstaan we eronder?
30
6.2
Wat is de huidige situatie?
30
6.3
Wat willen we ermee?
32
6.4
Hoe geven we er invulling aan?
32
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT 7.1 Wat verstaan we eronder?
34 35
7.2
Wat is de huidige situatie?
35
7.3
Wat willen we ermee?
37
7.4
Hoe geven we er invulling aan?
37
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
8
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
Wist u dat … Oegstgeest in top 10 van beste gemeente …de ruime aanwezigheid van groen en water één van de redenen is waarom gemeente Oegstgeest al jaren in de top 10 van ‘beste gemeente van Nederland’ 1 staat? Daar waar we de aanwezigheid van groen en water voorheen misschien onbewust beschouwden als vanzelfsprekend en een prettige bijkomstigheid, beseffen we nu steeds meer het absolute belang ervan. We hebben groen en water hard nodig om in te spelen op een veranderend klimaat, om gelegenheid te bieden voor spel en beweging en om een plek te bieden aan flora en fauna. Kortom: groen en water zijn onmisbare bouwstenen voor een prettige, duurzame en gezonde leefomgeving. 1 Zie Top 50 van beste gemeente Elseviers weekblad
Oprijlaan landgoed kasteel Oud Poelgeest ©
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
9
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
LEESWIJZER
Wist u dat … ook schrijvers roemen groen en water Oegstgeest ‘Daar was het kanaal. Hier liepen we zondags als het mooi weer was altijd langs op weg naar Katwijk. Het pad was nog even smal, je zou ook nu nog achter elkaar moeten lopen.
Hieronder is aangegeven hoe het Beleidsplan Groen & Water is opgebouwd.
De wielen van de kinderwagen reden altijd door het gras. Dat was heel vermoeiend. Mijn In het inleidende hoofdstuk 1 is de aanleiding geformuleerd evenals de toegepaste werkwijze.
vader hielp soms trekken. Toch namen we nooit de grote weg door Rijnsburg en KatwijkBinnen, hoewel die korter was. Ik denk vanwege de heidenen die in korte broeken joelend
Hoofdstuk 2 bevat de kaders vanuit de wet- en regelgeving, het overkoepelende gemeentelijke
op hun fietsen langstrokken. De brede weg die naar het verderf leidde. Toch kwam je langs
beleid en hoe dit plan zich verhoudt tot andere plannen van de gemeente. Hier is ook te lezen wat
allebei aan dezelfde eindeloze zee. Maar het was ook om de wandeling door de natuur, de status van dit plan is.
om het kanaal en de groentevelden en de bloemen. ‘
In hoofdstuk 3 zijn betekenis en functies van groen en water benoemd en gewaardeerd. Centraal
Bron: Terug naar Oegstgeest, Jan Wolkers
in dit hoofdstuk staat de visie op groen en water: de stip op de horizon waar met dit plan naar toe wordt gewerkt. Het verwijst ook naar kengetallen over hoe groen en bomenrijk Oegstgeest nu is. Dan volgen er 8 thema-hoofdstukken (4 tot en met 11). Deze hoofdstukken kennen een vaste opbouw: een korte introductie van het thema, de actuele aandachtspunten in Oegstgeest en opgehaalde reacties vanuit de participatie. Elk hoofdstuk sluit af met ambities, concrete beleidsafspraken en nog uit te werken projecten en/of activiteiten. Het laatste hoofdstuk 12 gaat in op de realisatie en financiering: hoe gaan we de visie ten uitvoer brengen en hoe gaan we dat betalen? In zeven bijlagen is achtergrondinformatie bij het plan opgenomen. De Visiekaart groen-blauwe structuren is separaat bij dit plan gevoegd. Hierop staan onder meer de belangrijkste groene en blauwe structuren en functies weergegeven. Ook gewenste uitbreidingen, gewenste verbindingen en kansen zijn erop aangeduid. De visiekaart en het beleidsrapport zijn nauw met elkaar vervlochten, zijn aanvullend ten opzichte van elkaar en dienen dan ook steeds in onderlinge samenhang beschouwd en toegepast te worden. Marten Toonder natuurpad langs het Oegstgeesterkanaal
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
10
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
1. INLEIDING In dit hoofdstuk leggen we vast wat de aanleiding is voor het Beleidsplan Groen & Water. We benoemen welke doelen we hiermee nastreven en beschrijven op welk groen en water het plan betrekking heeft. Ook brengen we in beeld hoe het plan tot stand is gekomen en wie hieraan hebben meegewerkt en/of inbreng hebben geleverd.
Wat vinden onze inwoners? •
84% van de respondenten is het eens met de huidige bescherming van de bomen; een kleine minderheid (6%) zou het kappen van bomen meer laagdrempelig willen maken.
•
64% van de respondenten vindt dat de maatschappelijke meerwaarde van behoud van een boom zwaarder moet wegen dan individueel ervaren overlast hiervan’; een duidelijke minderheid (20%) is het hiermee oneens.
•
85% van de respondenten vindt dat er meer bomen geplant mogen worden.
Beplantingsvakken met insectvriendelijke vaste planten (Laan van Oud Poelgeest ©)
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
11
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
1.1 Aanleiding
1.2 Doelen
Er zijn uiteenlopende redenen om juist nu een Beleidsplan Groen & Water op te stellen:
Het Beleidsplan Groen & Water kent de volgende doelen:
•
•
Een actueel groen- en waterbeleid en een overzicht van de groen-blauwe structuren is
•
Het vastleggen van een toekomstgerichte visie op (openbaar) groen en water.
nodig als onderlegger voor de Omgevingsvisie (in ontwikkeling).
•
Het beschrijven van belang en betekenis van (openbaar) groen en water voor de
De uitkomsten van Klimaatstresstest en hieruit voortvloeiende Risicodialoog vragen om
plaatselijke leefomgeving. •
een integrale, krachtige sturing op behoud, versterking en ontwikkeling van de groenblauwe waarden, functies en structuren als noodzakelijk middel om in te spelen op de
•
•
uitwerking naar concrete projecten en acties.
klimaatveranderingen.
•
Het vormen van één van de bouwstenen voor de Omgevingsvisie.
De landelijke trend van een afnemende biodiversiteit raakt ook onze gemeente en
•
Het motiveren van de inbreng van groen en water binnen ruimtelijke ontwikkelingen.
schept verantwoordelijkheid om hierop in te spelen en het tij te keren.
•
Het vastleggen van de uitgangspunten voor inrichting, beheer en bescherming van groen
1
Het Beheerplan Groen en de opgaven op het gebied van klimaatadaptatie en
en water.
biodiversiteit vragen om acute extra investeringen, waarvoor een actueel groen- en
Het Beleidsplan Groen & Water is een beleidsdocument waarin een brede langetermijnvisie op
waterbeleid de grondslag moet leggen. •
Het verwoorden van de ambities voor groen en water en het bieden van handvatten voor
groen en water in de gemeente is vastgelegd. Het gaat dan om zowel de intrinsieke waarden en
Er spelen talrijke ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen (o.a. woningtekort,
functies als visueel-ruimtelijke aspecten. Het Beleidsplan vormt zodoende de kapstok waaraan
energietransitie of uitbreiding infrastructuur) die enerzijds vragen om en kansen bieden
andere (beheer)plannen en projecten voor groen en water worden opgehangen.
voor versterking van het groen en water binnen de gemeente. Anderzijds kunnen dezelfde Maar evenzeer levert het plan waardevolle input voor plannen en projecten van andere
ontwikkelingen ongewild juist ook een bedreiging vormen.
vakdisciplines en motiveert de meerwaarde van groen en water. Zo levert het beleidsplan input Al deze ontwikkelingen maken dat de gemeente behoefte heeft aan actualisatie van het huidige
voor de vergroening van stenige buurten, de opvang van hemelwater of legt de basis voor
groenbeleidsplan2. Hierbij is in ogenschouw genomen dat groen en water wederzijds met elkaar
bescherming van cultuurhistorisch waardevol groen of belangrijke waterverbindingen. Ook biedt
zijn verbonden en in combinatie meer zijn dan de som der delen als het gaat om bijvoorbeeld
het plan richtlijnen in geval vanuit een ander vakgebied een ruimtelijke claim wordt gelegd op
beleving, gebruik, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Daarom is ervoor gekozen om het bestaande groenbeleidsplan door te ontwikkelen naar een Beleidsplan Groen & Water. Een plan dat helpt om de juiste integrale keuzes te maken voor een optimale inzet van de gemeentelijke gelden als het
groen of water. Tot slot legt het plan vast wat de belangrijke vertrekpunten zijn voor de inrichting, het beheer en de bescherming van het openbare groen en water. Zodoende geeft het plan indirect houvast voor de dagelijkse uitvoering.
gaat om duurzaam behoud, versterking en ontwikkeling van groen en water.
1
Beheerplan Groen (2021) geeft aan dat er veel achterstanden in het groenonderhoud bestaan en komende jaren extra investeringen nodig zijn om kapitaalvernietiging te voorkomen.
INHOUD
2
Groenbeleid 2011-2015 ‘Kansen voor het groen in Oegstgeest’.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
12
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
1.3 Afbakening
Om dit blijvend te kunnen doen, is een algehele actualisatie na in ieder geval 10 jaar op zijn plaats. In de tussenliggende periode vinden – indien nodig – aanscherpingen plaats.
Het Beleidsplan Groen & Water heeft voor wat de visie en ambities betreft betrekking op àl het groen en water binnen de gemeente. Dus niet alleen groen en water op gemeentegrond, maar ook op de terreinen van andere instanties of particulieren binnen de gemeente. Echter als het gaat om
1.5 Proces van totstandkoming en participatie
de uitwerking naar concrete projecten en acties, dan richt het plan zich met name op het
Voorafgaand aan het opstellen van het Beleidsplan Groen & Water en het inkleuren van de
openbaar groen en openbaar water van de gemeente zelf3.
ambities is ruimte geboden voor het meedenken door inwoners, maatschappelijke organisaties,
Voor wat betreft het vakgebied groen is het plan alomvattend. Voor het water geldt dat het accent
ambtenaren en de raadsfracties. Er is gekozen voor participatievormen waarbij zoveel mogelijk
ligt op de betekenis voor de visueel-ruimtelijke structuur en de waarde voor beleving, gebruik,
inhoudelijke input werd verzameld: •
waterberging en flora en fauna. Beleid voor de waterkwantiteit en -kwaliteit is vastgelegd in het 4
Inwoners (159 respondenten) hebben door het invullen van een enquête via het digitale
regionale Integrale Waterketenplan (IWKp 2019-2023) en het Basis Rioleringsplan (BRP)
bewonerspanel ‘Doe Mee Oegstgeest’ hun mening gegeven en aandachtspunten
Oegstgeest 2022.
benoemd. De resultaten ervan zijn daar ook in te zien. •
Voor zowel het bomenbeleid als het groenbeheer bestaan recente vastgestelde plannen5. Dit
Diverse maatschappelijke organisaties, BIJLAGE I, Betrokken organisaties, zijn vooraf
betekent dat het voorliggende Beleidsplan zich voor wat betreft deze onderwerpen beperkt tot het
gevraagd hun wensen of aandachtspunten schriftelijk kenbaar te maken. Tijdens een
vastleggen van de hoofdlijnen en verder volstaat met verwijzing naar de betreffende plannen.
fysieke bijeenkomst hebben zij vervolgens actief meegedacht over het eerste concept van het plan.
1.4 Status
•
De Raad is via een raadsinformatiebrief en een beeldvormende bijeenkomst betrokken.
•
Hoogheemraadschap van Rijnland heeft tijdens enkele bilaterale overleggen meegedacht
Met het vaststellen van de inhoud van het Beleidsplan Groen & Water ligt het beleid voor het
evenals de gemeentelijke collega’s van de Teams Beheer & Onderhoud, Bestuur &
openbaar groen en water vast. Het is daarmee het uitgangspunt in toekomstige discussies over
Strategie, Maatschappij en Ruimte.
het groen en water en vormt vanuit het beleidsveld groen en water de onderlegger6 voor de Omgevingsvisie, andere ruimtelijke plannen of beleidsplannen en gemeentelijke regelgeving (bv.
De belangrijkste uitkomsten en aansprekende citaten uit deze participatie zijn steeds per onderwerp in het betreffende hoofdstuk verwerkt.
APV, Bomenverordening, Verordening hemel- en grondwater). De centrale insteek van het beleidsplan is om op basis van integraliteit en samenwerking vanuit het principe ‘groen-blauw, tenzij…’ in te spelen op maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente.
3
5
Zowel bebouwde kom als het buitengebied (Elsgeesterpolder).
4
De gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Zoeterwoude en Voorschoten stelden samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland een Integraal Waterketenplan (IWKp) op. Het beleid van drinkwaterbedrijven Dunea en Oasen is waar mogelijk geïntegreerd in dit plan.
INHOUD
Bomenbeleidsplan (2018); Beheerplan Groen (2021) incl. meerjarenplanning, financiële doorrekening, ambities en maatregelen. 6
Aanvullend hierop geldt voor het beleidsveld water dat het Integrale Waterketenplan en het gemeentelijke Basis Riolering Plan (BRP) richting bepalend zijn (zie ook §1.3). Verder geldt dat het nationale Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie beleidsbepalend is met de hierin opgenomen ambitie om groen en water zoveel mogelijk te verbinden (‘meekoppelkans’).
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
13
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
2. KADERS Net als voor de andere kapitaalgoederen van de gemeente als wegen, civiele kunstwerken, sport, spelen en verlichting gelden er voor het openbaar groen en water wet- en regelgeving en beleid waarnaar moet worden gehandeld. Dit hoofdstuk geeft een samenvatting van de uitgangspunten vanuit de wettelijke kaders, het provinciaal beleid en overkoepelend gemeentelijk beleid.
Wat geven onze inwoners ons mee? •
Ik ben best tevreden over de manier waarop Oegstgeest zijn groen en water beheert. Alleen het schonen van de sloten moet op een diervriendelijke manier gebeuren. De kikkers en de rest van het leven in het water verdwijnt nu met de bagger.
•
Hou het dorp zo mooi groen, zorg dat het water kan wegvloeien en stimuleer het verminderen van tuinbestrating en behoud de parken en het groen dat er al is.
Wandelpad op landgoed Oud-Poelgeest
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
14
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
2.1 Wet- en regelgeving •
Het beheer van openbaar groen en water vindt plaats binnen de volgende wettelijke kaders en beleid:
Het groene erfgoed behouden en versterken door onder andere het accentueren van het historische wegenpatroon met groen en het erfgoed bekendheid geven door informatievoorziening in de openbare ruimte.
•
Nieuwe Burgerlijk wetboek (NBW).
•
Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
•
Wet natuurbescherming (WNB).
•
Kaderrichtlijn water (KRW).
•
Omgevingswet (OW).
•
Natuur- en biodiversiteitsbeleid provincie Zuid-Holland (PZH).
•
Water- en natuurbeleid Hoogheemraadschap van Rijnland (HR).
•
Inzetten op een klimaatbestendige inrichting8 van de openbare ruimte. Werk met werk maken staat hierin centraal. Concreet benoemde acties zijn het actief meewerken aan vergroeningsinitiatieven van inwoners (deelname aan Steenbreek), het vergroenen van schoolpleinen en natuurinclusief bouwen.
•
Gebiedsgerichte benadering van wijken met respect voor de wijkeigen charme en energie, zodat de voor de wijk juiste voorzieningen aanwezig zijn en activiteiten kunnen plaatsvinden. De gemeente heeft hierin een faciliterende en meewerkende houding.
Voor een korte uitleg per item wordt verwezen naar BIJLAGE II, Wet- en regelgeving. Voor de relatie met plannen van de andere vakdisciplines wordt verwezen naar BIJLAGE III, Positie en relatie met andere plannen.
2.2 Uitgangspunten overkoepelend gemeentelijk beleid Het Ambitiedocument (2021) – als voorloper van de gemeentelijke Omgevingsvisie –, de Erfgoednota (2021)7, de nota Duurzaam Oegstgeest (2017) en het beleidsplan sociaal domein ‘Samen Oegstgeest’ (2021), stellen de algemene kaders voor het groen- en waterbeleid. Het gaat om de volgende vertrekpunten: •
Erfgoed, groen en water zijn sterk met elkaar verbonden. De opgave is om enerzijds de landgoederen met elkaar te verbinden door op plekken waar kansen zijn de groenstructuren te versterken en te durven kiezen voor groen en anderzijds de blauwgroene structuren te versterken en aan elkaar verbinden (ook buiten de gemeentegrenzen) in
Historische groen-blauwe singelstructuur (Haaswijk)
Park D’Hoogenboom, aangewezen als gemeentelijk groen monument (Louise de Colignylaan)
zowel recreatieve als ecologische zin. •
Het ontwikkelen van een gezonde leefomgeving onder de noemer ‘verbonden met elkaar’ waarbij wordt gekeken naar zowel de fysieke (beweging, luchtkwaliteit, toegankelijkheid en nabijheid van nodige voorzieningen) als de sociale gezondheid (sociale interactie, cohesie, veiligheid).
7
INHOUD
8
Zie ook de Cultuurhistorische waardenkaart van de provincie.
Zie ook de Verordening afvoer hemelwater en grondwater Oegstgeest (2021, in ontwikkeling).
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
15
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
3. BETEKENIS EN VISIE Behalve groen en water, vragen ook veel andere voorzieningen ruimte in het openbare gebied. Een gemeente weegt samen met haar inwoners en partners de verschillende belangen en maakt vervolgens keuzes. Hierbij is het belangrijk dat alle functies en waarden van groen en water duidelijk op het netvlies staan. Daarom zetten we als eerste de algemene betekenis van groen en water voor de leefomgeving op een rijtje. Het hoofdstuk besluit met onze visie op groen en water. Visie is een vereiste. Want waar doen we het voor? Wat willen we bereiken? Wat vinden we belangrijk?
Wat vinden onze inwoners? De meningen lopen op onderdelen uiteen van ‘Houd alsjeblieft op met ieder groen stukje vol te bouwen met huizen of aan projectontwikkelaars te verkopen’ tot ‘Stel het groen open voor kleine bouwprojecten. Je kunt ook hieraan natuur toevoegen’.
Hoogspanningszone Haaswijk ©
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
16
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
3.1 Betekenis en functie groen en water
maar groen en water doen dat echter tegelijkertijd; afbeelding 3.1 maakt dit op aansprekende wijze
Door bevolkingsgroei, veranderende leefwijze, uitbreiding van woningen en ontwikkelingen op het
visueel.
gebied van onder meer biodiversiteit en klimaat is onze blik op groen en water veranderd. Buiten
In de enquête op het Inwonersplatform Doe Mee Oegstgeest is ook gevraagd welke groen
kunnen bewegen, elkaar ontmoeten, frisse lucht inademen, gezond en prettig voelen, droge voeten
inwoners het meest waardeerden, waar ze meer groen nodig achten en waar meer aandacht aan
houden en warmte of verkoeling kunnen opzoeken. Groen en water kan dit allemaal leveren!
het groen gegeven mag worden. Navolgende afbeelding geeft de top 5 van de meest genoemde antwoorden per vraag weer.
Groen en water zijn van grote invloed op de leefomgeving van onze inwoners. Bomen, groenvakken en waterlopen bepalen in sterke mate de belevingswaarde en zijn ondersteunend aan de stedenbouwkundige of landschappelijke structuren. De ligging van het groen en de loop van het
Meest gewaardeerd
Meer groen
Meer aandacht
Kasteel & landgoed Oud
Diverse locaties wijk Poelgeest
Oevers in hele dorp* (17x)
Poelgeest (66x)
(17x)
Klinkenbergerplas (47x)
Diverse locaties Nieuw
Diverse locaties Nieuw
Rhijngeest (16x)
Rhijngeest (10x)
Haaswijk (11x)
Wandelpaden
water weerspiegelt vaak ook het oorspronkelijke landschap en het cultuurhistorisch erfgoed dat mens en natuur in de loop van vele jaren hebben opgebouwd. Groen en water zijn basisvoorwaarden voor gezondheid, leefbaarheid en biodiversiteit. In publicaties als ‘Recht op groen’ en ’Groen Loont9’ zijn de waarden van groen – met inbegrip van water – in vier kernbegrippen ondergebracht: •
Groen en water zorgen voor leefbaarheid.
•
Groen en water dragen bij aan de gezondheid van mensen.
•
Groen en water hebben waarde voor de economie.
•
Groen en water hebben waarde voor de natuur.
Bos van Wijckerslooth (38x)
Oegstgeesterkanaal (9x)
Hieraan kunnen inmiddels twee nieuwe kernbegrippen worden toegevoegd: •
Groen en water zijn onmisbaar voor klimaatadaptatie.
•
Groen heeft ook relatie tot energiebesparing en -opwekking.
Endegeest (32x)
Lange Voort incl winkels (11x)
Diverse locaties wijk Poelgeest (8x)
Bos van Rhijngeest (27x)
Irispark (10x)
Klinkenbergerplas (8x)
In totaal zijn 19 locaties genoemd
In totaal zijn 22 locaties genoemd
In totaal zijn 14 locaties genoemd
Groen en water hebben dus uiteenlopende waarden voor mens, economie en natuur. BIJLAGE IV, Functies van groen geeft een overzicht van de functies die voortvloeien uit de waarden die groen heeft of kan vervullen. Al deze functies kunnen weliswaar ook op andere wijze worden vervuld,
9
INHOUD
Zie websites Raad voor leefomgeving en infrastructuur en De Groene stad
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
17
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
Groen Loont! Verhoging
Besparing
productiviteit
kosten waterzuivering
Verhoging waarde woningen
Besparing energiekosten
Vergroten gezondheid mensen Vermindering
Besparing
inbraken
zorgkosten
Afbeelding 3.1, Over de meerwaarde van groen en water (bron: de Groene stad, zie ook de facsheets)
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
18
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
3.2 Visie groen en water in Oegstgeest In aansluiting op het Ambitiedocument (2021) geldt als centrale ambitie om Oegstgeest verder te
•
versterken en te ontwikkelen als een aantrekkelijk groene en waterrijke gemeente waarbinnen
temperaturen. •
het kleinschalige dorpse karakter, de eigentijdse woonwijken en de historische groen-blauwe
Zorgt voor het opvangen en vasthouden van regenwater en verkoeling biedt bij hoge
structuren sfeerbepalend zijn.
Bijdraagt aan de identiteit en het eigen groen-blauwe karakter van Oegstgeest, waarbinnen historische landgoederen en waterlopen, fraai aangelegde parken en monumentaal groen in hoge mate bepalend zijn.
Het gaat dan om een dorp waar het groen en het water tot diep in de haarvaten aanwezig èn
In de navolgende hoofdstukken 4 tot en met 11 beschrijven we per thema wat nodig is om invulling
beleefbaar is. Op deze manier ontstaat een aangename leefomgeving voor mensen, dieren en
te geven aan deze visie.
planten die invulling kan geven aan een breed palet van waarden: leefbaarheid, gezondheid, welvaart, biodiversiteit, historie, klimaat en sociale cohesie. Een dorp met ruimte voor pluk- en kruidentuinen, natuurlijke speelplekken, groene daken en groene gevels. Maar ook een dorp met groen en water dat uitnodigt tot bewegen, ontdekken en ontspannen. Een netwerk van groenblauwe verbindingen gevormd door de vele kleine en grote groengebieden, de lanen, de parken, de historische landgoederen en de waterstructuren door het dorp en naar het omringende (stads)landschap maakt dit mogelijk. Niet alleen voor wandelaars, fietsers en andere recreanten, maar vooral ook voor de gebiedseigen flora en fauna. Oegstgeest wil uiteindelijk een dorp zijn waar de vele bomen langs de straten en lanen, de parken,
Hazenboslaan ©
Rhijngeesterstraatweg ©
Eli Heimanshof
Hofbrouckerlaan ©
landgoederen en grote groenzones, ruim in het groen ingebedde waterlopen en vijvers en het vele particuliere groen samen een vrijwel aaneengesloten, samenhangend groen-blauw raamwerk vormen. Samenvattend is de primaire inzet van de gemeente gericht op het creëren van een robuust en gevarieerd raamwerk van groene en blauwe structuren dat: •
Zorgt voor een zowel groene als waterrijke, aantrekkelijke leefomgeving in alle wijken die uitnodigt voor ontspannende activiteiten en spontane ontmoetingen.
•
INHOUD
Ruimte en verbindingsmogelijkheden biedt voor variatie aan gebiedseigen planten en dieren.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
19
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
4. GROEN-BLAUWE STRUCTUUR Een robuust, aaneengesloten en samenhangend netwerk van groen-blauwe structuren zorgt ervoor dat waarden en functies als beleving, gebruik, biodiversiteit en klimaatadaptatie een optimale invulling kunnen krijgen. Dit hoofdstuk beschrijft wat wij verstaan onder het groen-blauwe raamwerk en geeft de huidige en gewenste situatie weer. We sluiten af met onze ambities en hiermee samenhangende beleidsafspraken. De Visiekaart groen-blauwe structuren is een aparte bijlage, voor de toelichtende legenda zie BIJLAGE VI, Legenda visiekaart Wat vinden onze inwoners? Verdichting slaat toe, ook in Oegstgeest en dat laat minder ruimte voor natuur. Ik woon in Nieuw Rhijngeest en zie dat met de bouw van Bio Science en de wijk daar er veel 'natuur' verloren gaat. Het wordt dus minder in plaats van meer. We moeten accepteren dat Oegstgeest (bijna) vol is en dat er weinig plekken meer zijn om te bebouwen. Is een lastige balans tussen natuurlijke omgeving en de wens verder te bouwen en te verdichten.
Boomstructuur langs de Hofdijck
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
20
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
4.1 Wat verstaan we eronder? NAAM
Overig groen en water
Groen-blauwe structuur
NIVEAU
Het begrip ‘groen-blauwe structuur’ laat zich het best omschrijven als ‘de samenhang tussen al het
Gemeente
Wijk of buurt
Straat
Hoofdgroenstructuur
Nevengroenstructuur
Woonomgevingsgroen
Hoofdwaterstructuur
Nevenwaterstructuur
Markante bomen
Markante bomen
Woonomgevingswater
Landschappelijk lint
Landschappelijk lint
Groene en blauwe verbindingen
Groene en blauwe verbindingen
aangeduid10.
Niet uitwisselbaar
Beperkt uitwisselbaar
Uitwisselbaar
Het belang van het vastleggen van de groen-blauwe structuur en benoemen van wensen en
Uitsluitend voor groen-blauwe functies en waarden
Groen-blauwe functies en waarden prevaleren, maar met ruimte voor niet-strijdig meervoudig ruimtegebruik
Flexibele invulling met andere functies en waarden is mogelijk
groen en het water met elkaar en de omgeving’. Het gaat dan zowel om punten (bomen en boomgroepen), lijnen (lanen, watergangen) als vlakken (parken, waterpartijen) die gezamenlijk een ruimtelijk en functioneel samenhangend geheel vormen. Niet al het groen of water heeft dezelfde betekenis voor de structuur. Sommige onderdelen zijn
LEGENDA-ONDERDEEL
bepalend binnen het gehele dorp (‘hoofdstructuur’), andere alleen voor een specifieke wijk of buurt (‘nevenstructuur’) en sommige alleen voor een individuele straat of pleintje (‘leefomgeving’). Bij het samenstellen van de groen-blauwe structuurvisiekaart is steeds dit onderscheid gemaakt, zowel voor het groen als het water. Aangezien het een ‘visiekaart’ betreft, zijn alleen de hoofd- en nevenstructuren (zie navolgende tabel) in het kaartbeeld opgenomen; de
STATUS
elementen die een rol spelen op het niveau van de directe woon- of leefomgeving zijn dus niet
kansen is groot: de groen-blauwe structuur is medebepalend voor de identiteit en leefbaarheid van Oegstgeest. Het laten verdwijnen, aantasten of niet realiseren van deze groen-blauwe structuren heeft hiervoor vèr-strekkende gevolgen. Bij het aanwijzen van de groen-blauwe structuur is steeds aangehaakt bij de landschappelijke en stedelijke ontwikkeling, de cultuurhistorie en de waarden van het groen en het water. Het gaat om
De kaart (zie kaartuitsnede, afbeelding 4.1) legt daarmee niet alleen vast wat de bestaande groenblauwe structuren zijn, maar geeft ook de groen-blauwe wensen aan. Hierbij is steeds zoveel mogelijk aangesloten op bestaande ruimtelijke visies en plannen, waarin vaak al ideeën of
groenvoorzieningen die verbonden zijn met rivieren, kanalen, plassen, verbindingswegen,
afspraken zijn vastgelegd over het groen en het water. Deze wensen en kansen zijn nu primair
cultuurhistorisch waardevolle paden of wegen, landgoederen, parken of andere waardevolle
aangeduid vanuit het groene vakgebied en vanuit het waterbeheer11. Bij het maken van concrete
objecten of gebieden. Ook openbaar groen dat van belang is voor spelen, ecologie, recreatief
plannen voor deze locaties moet dus nog een afweging plaatsvinden met andere belangen.
routenetwerk of infiltratie van water is opgenomen op de groen-blauwe structuurvisiekaart. Op die locaties waar kansen liggen voor herstel, versterking of ontwikkeling van de groenstructuur is dit aangeduid als gewenste verbinding of uitbreiding van de groen-blauwe structuur.
10
INHOUD
11
Uitwerking naar element- en vakniveau kan een vervolgstap zijn als uitwerking van het beleidsplan.
Water- en rioolbeheer gemeente Oegstgeest; Hoogheemraadschap Rijnland.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
21
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
verbeteren. In kwantitatief opzicht kan de gemeente Oegstgeest met recht als ‘rijk aan groen en bomen’ betiteld worden met de kengetallen van 85 m2 gemeentelijk groen/woning (landelijke richtlijn = 75 m2/woning) en 0,53 gemeentelijke bomen per inwoner (landelijk gemiddelde = 0,5 boom/inwoner). Zie BIJLAGE V, Groene kengetallen Oegstgeest voor een toelichting.
Wat vinden onze inwoners, belangenorganisaties? Als ‘groene’ organisaties vinden we het heel belangrijk dat niet alleen de afzonderlijke grotere en Landgoederen en buitenplaatsen (Kasteel Endegeest)
kleine gebieden optimaal worden ingericht en beheerd, maar dat dit ook geldt voor de
Historische watergangen (Haarlemmertrekvaart)
verbindingen tussen deze ‘hotspots’: de voor de ecologie van belang zijnde verbindingslinten. In de enquête op het Inwonersplatform Doe Mee Oegstgeest is ook gevraagd welk belang wordt gehecht aan het gemeentelijk groen en water. Onderstaande tabel geeft de uitkomsten weer.
Groen en water …
Heel belangrijk
Belangrijk
Niet belangrijk
Geen mening
Om naar te kijken
70,7%
27,4%
1,9%
0%
Om in te spelen en sporten
44,5%
43,9%
10.3%
1.3%
Voor de natuur
78.2%
19.2%
1.9%
0.6%
Als afscherming
34%
36.6%
25.5%
3.9%
Als klimaatbijdrage
81.7%
17%
0.7%
0.7%
Om hond uit te laten
18.7%
38%
37.3%
6%
Om te wandelen of fietsen
73.3%
26%
0.7%
0%
Als bijdrage aan gezondheid
79.1%
19.6%
1.4%
0%
negatief uitpakken voor de groen-blauwe structuur, zoals de verdwenen verbindingen tussen
Als meerwaarde van woning
35.1%
39.1%
19.9%
6%
Endegeest en Rhijngeest of de onzichtbaar geworden Pastoorswetering. Positieve punten zijn dat
Om te varen
17.4%
43.6%
31.5%
7.4%
Om te vissen
5.4%
18.8%
56.4%
19.5%
Groenarchitectuur in de openbare ruimte (Emmaplein)
Landschappelijk groen (Jan Wilspark)
4.2 Wat is de huidige situatie? In de huidige situatie geldt dat er een goede basis ligt voor het realiseren van het na te streven ‘robuuste aaneengesloten groen-blauwe raamwerk’. Echter: het komt nog geregeld voor dat groengebieden, parken of bomenrijen een geïsoleerde ligging kennen, verbindende schakels ontbreken of dat waardevolle structuren in de loop der jaren ‘verbrokkeld’ zijn en hierdoor nog maar beperkt zichtbaar of functioneel. Ook zijn soms in het (recente) verleden keuzes gemaakt die
er realistische kansen liggen om ontbrekende schakels te realiseren – zowel binnen Oegstgeest als met de wijdere omgeving – en om de kwaliteit van de bestaande groen-blauwe structuur te
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
22
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
Wensbeelden groen-blauwe structuren
Korte karakteristiek groen-blauwe hoofdstructuur Oegstgeest Kenmerkend is de bijzonder nauwe verwevenheid van groen en water, waarbij de lange lijnen van het water veelal worden begeleid door brede groene zones en grotere groengebieden als basis voor een robuust groen-blauw raamwerk. De belangrijkste blauwe dragers hierbinnen worden gevormd door de ruim in het groen ingebedde Klinkenbergerplas, de Haarlemmertrekvaart, het Oegstgeesterkanaal en de Oude Rijn. De belangrijkste groene dragers binnen het raamwerk zijn de landgoederen Oud Poelgeest, Endegeest en Rhijngeest, de groene ‘hoog-
Op het landschap geïnspireerde groen-blauwe aanleg
Brede verbindende waterloop met natuurlijke oever vormt
spanningszone’ die Haaswijk en Poelgeest doorsnijdt en de multifunctioneel
vormt een verbindende schakel en vervult uiteenlopende
ruimtelijke eenheid met cultuurlijke laanbeplanting
ingerichte groenzone langs de A44.
functies (Annie M.G. Schmidtlaan)
(Hofbrouckerlaan)
Hierbinnen bevinden zich vervolgens zowel historische groengebieden (bos van Wijckerslooth, Hofdijck, singels Haaswijk en polders Poelgeest) als eigentijdse wijkparken (Mien Ruyspark, F.B. Hotzpark, Jan Wilspark, Irispark, Hofbrouckerpark, Vroege Vogelspark en Landskroon), die samen met het buitengebied (Elsgeesterpolder, Klinkenbergerplas) in belangrijke mate het specifieke groenblauwe karakter van Oegstgeest inkleuren. Aanwezige lanen, straatbomen en kleinere watergangen zorgen plaatselijk al voor groen-blauwe verbindingen tussen voornoemde gebieden. Aanvulling en verbetering van deze onderdelen is echter noodzakelijk om te komen tot een volwaardig fijnmazig netwerk dat tal van verbindingen legt binnen het nagestreefde groen-blauwe raamwerk. Ondanks de goede basis is er op verscheidene plekken sprake van ontbrekende schakels, onbenutte kansen en afbrokkeling van de oorspronkelijke kwaliteiten. Het gaat dan bijvoorbeeld om slecht ontwikkelde bomen, ‘sleets’ geworden beplantingen en parken, ‘gaten’ in de begeleidende bomenstructuren langs wegen, ‘onzichtbaar’ water, stenige buurten (Buitenlust, Nieuw Rhijngeest) en aantasting van de oorspronkelijke groen-ruimtelijke allure van diverse landgoederen.
Afbeelding 4.1, Uitsnede van deVisiekaart (versie 23 nov) met aanwezige groen-blauwe structuren en de gewenste groene verbindingen, zie BIJLAGE VI, Legenda visiekaart voor legenda en toelichting.
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
23
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
4.3 Wat willen we ermee?
TABEL 4.1 – Beleid Groen-blauwe structuur
De volgende ambities staan centraal binnen het beleid voor de groen-blauwe structuur: •
Behoud, versterking en ontwikkeling van een zoveel mogelijk samenhangend en robuust
Wat spreken we af?
Wat werken we nog uit?
2. Hoofdstructuren12 zijn niet inwisselbaar
Verder uitwerken Visiekaart Groen-blauwe
netwerk van groen en water, zodat de vele functies en waarden van het groen (beleving,
voor andere functies; nevenstructuren zijn
structuren of inspiratiedocumenten per wijk of
oriëntatie, gebruik, identiteit, biodiversiteit, verbindingen, klimaat) en water (beleving,
beperkt inwisselbaar. Nadruk ligt op
deelgebied.
instandhouding en creëren van kansen
Spelregels voor duurzaam behoud en
voor versterking en uitbreiding. Deze
inpassing (in afstemming met de uitkomsten
kansen zijn op hoofdlijnen aangeduid op
risicodialoog Deltaplan ruimtelijke adaptatie).
identiteit, gebruik, biodiversiteit, verbindingen, klimaat) het best tot uiting kunnen komen. •
Het areaal groen en water blijft minimaal gelijk of wordt groter.
•
Daar waar particuliere tuinen geen bijdrage (kunnen) leveren, krijgt behoud van areaal de
de Visiekaart groen-blauwe structuren.
hoogste prioriteit. Daarnaast zijn in dit soort gebieden een hoge kwaliteit van het openbare
3. In geval wegens zwaarwegend maat-
groen en toepassing van zowel gevel- als dakgroen doorslaggevend voor een duurzaam gezonde leefomgeving.
4.4 Hoe geven we er invulling aan?
Instellen Groenfonds; inclusief opstellen
schappelijk belang hoofd- en neven-
spelregels voor de wijze van compensatie en
structuurgroen of -water moeten wijken,
besteding van gelden bij financiële
vindt compensatie plaats met aandacht
compensatie van groen13.
voor versterking van de biodiversiteit. 4. Ruimtelijke ontwikkelingen worden
Waar mogelijk worden groengebieden, waterpartijen, groene en blauwe lijnen en groene parels
Voorbeeldlocaties of pilotprojecten
aangegrepen als kansen om de groen-
versterking en ontwikkeling groen-blauwe
blauwe structuren te versterken, uit te
structuur. Technische en kwalitatieve
zoverre passend – door te zetten, ontbrekende schakels toe te voegen en zo mogelijk aansluiting
breiden of ontbrekende schakels te
specificaties Natuur-inclusief bouwen (in
te zoeken met de particuliere parken en landgoederen, groengebieden van buurgemeenten en het
realiseren; hierbij gelden zowel
afstemming Risicodialoog Klimaatadaptatie).
landschap van het buitengebied. Ook het vergroenen van gevels of daken kan hierbij van
kwantiteits- als kwaliteitsnormen.
‘aan elkaar geknoopt’ door begeleidende (boom)beplantingen langs wegen en straten – voor
toegevoegde waarde zijn.
5. Minimaal het huidige groenareaal
In Omgevingsvisie vastleggen om bij
behouden en streven areaal te vergroten.
TABEL 4.1 – Beleid Groen-blauwe structuur
nieuwbouw groen- en wateraspecten (zoals effecten, compensatie, versterking t.a.v. kwaliteit of realiseren ontbrekende schakels)
12
INHOUD
Wat spreken we af?
Wat werken we nog uit?
1. De groen-blauwe structuren worden
Prioritering en planning op basis van het
gekoesterd, kennen een duurzame
Meerjaren Onderhoudsplan om
inrichting en krijgen prioriteit vanuit
achterstanden in te lopen en inrichting te
beheer.
verbeteren.
integraal en gelijkwaardig mee te wegen. 6. Borging van het groen-blauwe raamwerk in de Omgevingsvisie.
Opnemen groen-blauwe raamwerk (incl. kansen) in Omgevingsvisie. Realiseren raamwerk benoemen als één van de doelen voor bovenplanse verevening.
De hoofdstructuur van het Hoogheemraadschap Rijnland is niet door de gemeente aan te passen en ligt vast in de Keur.
13
De spelregels voor water liggen vast in de Keur van het Hoogheemraadschap: Berging Rekening Courant afspraak (compensatie bij demping of aanleg extra afvoerend oppervlak)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
24
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
5. PARKEN EN LANDGOEDEREN De parken, landgoederen en grote groengebieden in Oegstgeest vormen één van de dragers van de groen-blauwe structuur in Oegstgeest en zijn onderdeel van de landgoederenzone in de stedelijke regio van Leiden en Den Haag. Deze groengebieden zijn in belangrijke mate bepalend voor de kwaliteit van de leefomgeving in Oegstgeest. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de specifieke rol en betekenis van de parken, landgoederen en grote groengebieden binnen Oegstgeest.
Wat vinden onze inwoners? •
Zou er gekeken kunnen worden naar het Vroege Vogelspark in Poelgeest? Het park is niet leuk ingericht, waardoor er weinig in het park gebeurt (behalve uitlaten van honden). Zou leuk zijn als het anders wordt ingericht met bankjes, looppaden.
•
Verbetering van de ecologische verbindingen tussen deze landgoederen. Nieuwe parken moeten zich kunnen ontwikkelen tot rijke natuurgebieden.
Oud Poelgeest ©
INHOUD
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11
12.
INLEIDING
KADERS
BETEKENIS EN VISIE
GROEN-BLAUWE STRUCTUUR
PARKEN EN LANDGOEDEREN
BIODIVERSITEIT
DUURZAAMHEID EN KLIMAAT
PARTICIPATIE
INRICHTING
BEHEER
ONTMOETEN, BEWEGEN & SPELEN
UITWERKING en REALISATIE
BIJLAGEN
25
EINDCONCEPT • BELEIDSPLAN GROEN & WATER 2022-2031 • gemeente Oegstgeest
5.1 Wat verstaan we eronder? Oegstgeest ligt op het snijpunt van een aantal belangrijke landschappelijke en ecologische
Kenmerkend voor deze gebieden zijn de vele, vaak oude bomen en de parkachtige aanleg met
verbindingen. Het is gelegen daar waar de oude strandwallen samenkomen met de Oude Rijn en
grote grasvelden, waterpartijen en bossen. Het groen is hierdoor lommerrijk, gevarieerd en heeft
uitlopers van het veenweidegebied. In het noordoosten liggen de polders Poelgeest en de
plaatselijk een rijke ondergroei van stinzenplanten, biedt plaats aan een rijke en gevarieerde
Kagerplassen. Noordwestelijk grenst Oegstgeest aan de Elsgeesterpolder en de bollenstreek. In
vogelfauna, een grote diversiteit aan paddenstoelen en een goed ontwikkeld bodemleven. Deze
het zuidoosten ligt de historische vestingstad Leiden. Een streek waar al eeuwenlang graag in het
parkachtige sfeer met groen-architectonische allure is ook geregeld toegepast in het later
groen wordt gewoond. Dit heeft geleid tot een groot aantal landgoederen, parken en grote
aangelegde stedelijk groen bijvoorbeeld in de vorm van brede waterpartijen en laanprofielen met
groengebieden die het aangezicht van Oegstgeest en de ruimere regio bepalen, zie tabel 5.1.
fraaie zichtlijnen.
Tabel 5.1 – Parken, landgoederen en grote groengebieden
5.2 Wat is de huidige situatie?
In beheer bij gemeente
Het beeld van de parken en landgoederen is hoofdzakelijk cultuurlijk en traditioneel met plaatselijk
In beheer bij anderen
Bos van Wijckerslooth
3,7 ha
Oud Poelgeest