St. t.k.n. nr. 3. Bijlage Reactienota Herstelprogramma's Veluwe

Daarmee bedoelen wij dat we aanplant buiten de habitatbossen van beuk of eik van herkomsten die autochtoon zijn bijvoorbeeld in Frankrijk, ondersteunen om daarmee de soorten- en genetische diversiteit van het bos te verhogen. Overigens willen wij hierbij benadrukken dat aanplant van niet inheems dan wel niet-(Europees) autochtoon materiaal buiten de habitatbossen op geen enkele wijze beperkt wordt, wij ondersteunen dit eenvoudigweg niet financieel omdat wij beoordelen dat dit niet noodzakelijk is voor het versterken van de veerkracht van het bos in relatie tot de Natura 2000-doelen. c. Wij onderschrijven dat beperkt oogsten in het bos niet ten koste hoeft te gaan van de voorraad doodhout. Zoals hierboven reed toegelicht vervangen wij in het boshabitat buiten de begrenzing van de herstelmaatregelen ‘Herstel historische boscomplexen’ en ‘Herstel (en uitbreiding) strubbenboscomplexen’ het uitsluiten van houtoogst door een oogstbeperkingen aansluitend op de eisen van het SNL N15.02 dennen-, eiken-, beukenbos. 3. Zoals hierboven al vermeld, is het uitsluiten van houtoogst op het kwalificerend habitat van indiener vervangen door een houtoogstbeperking n.a.v. zienswijze 54. Dat betekent dat er binnen het bezit van de indiener enkel oogstbeperkingen zijn voorzien binnen bestaande habitatbossen. Deze bossen worden per

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 84 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

definitie gedomineerd door inheemse loofbomen en zullen altijd maar in beperkte mate douglas, Japanse lariks of andere uitheemse boomsoorten omvatten. De houtoogstbeperkingen geven naar onze beoordeling in lijn met de indiener voldoende ruimte om binnen deze bossen waardevol hoogwaardig hout te kunnen blijven oogsten. 4. Zoals hierboven is benoemd is het uitsluiten van houtoogst op het kwalificerend habitat van indiener vervangen door een houtoogstbeperking. Wij verwachten dat de schade door een houtoogstbeperking in de meeste gevallen nihil is doordat de beperking op houtoogst aansluit bij huidige manier van beheren in een groot deel van de betrokken bossen. Daarmee zal het verschil in inkomen en waarde van een bosperceel niet noemenswaardig verschillen van de situatie zonder houtoogstbeperking. Als indiener constateert dat er toch sprake is van schade als gevolg van deze houtoogstbeperking dan vergoeden wij dit volgens de regels die hiervoor gelden. 5. Wij waarderen deze gerichte inspanningen van indiener ten zeerste en bieden in het herstelprogramma ook mogelijkheden om deze maatregelen financieel te ondersteunen onder § 6.4.4 Netwerk oude, aftakelende en dode bomen (NOAD) en 6.5.2 Natuurtechnisch boomveiligheidsbeheer op oude bosgroeiplaatsen. Wijzigingen Deze zienswijze leidt niet tot aanpassingen in de herstelprogramma's.

Zienswijze 32 Reactienummer:

32

Indiener:

Van Westreenen B.V.

Samenvatting Indiener heeft eerst een pro forma zienswijze ingediend en deze vervolgens aangevuld. Indiener dient deze zienswijze in namens een cliënt die eigenaar is van een agrarisch bedrijf in Ermelo. Indiener schetst de kadastrale situatie en het (landbouwkundig) gebruik van deze gronden van zijn cliënt. Indiener geeft aan dat de agrarische activiteiten worden uitgevoerd conform vigerende milieu- en natuurtoestemming. Indiener schetst de planologische situatie van zijn cliënt op basis van het vigerende bestemmingsplan. Indiener schetst de ligging van het agrarische bedrijf ten opzicht van Natura 2000, het bedrijf ligt niet binnen de Natura 2000-begrenzing, maar is wel omgeven door het Natura 2000-gebied Veluwe. Het bedrijf bevindt zich in het agrarisch buurtschap Speuld, gelegen tussen het 'Speulderbos'(ten westen) en het 'Speulderveld' ten oosten. Het bedrijf van de cliënt ligt aan de 'Groene ontwikkelingszone' uit de Omgevingsvisie. 1. In het herstelprogramma Bossen staat over de maatregel ‘Herstel historische boscomplexen’ voor het habitattype ‘Beuken eikenbossen (H9120) de ‘sleutelfactoren’ ‘oppervlaktevergroting habitatbossen’ opgenomen. Indiener vraagt of dit alleen binnen het bestaande Natura-2000 gebied zal plaatsvinden of ook buiten het bestaande Natura 2000-gebied. 2.

Indiener citeert de tekst op pagina 153 van het ontwerp-herstelprogramma Bossen “het buiten Natura 2000 gehouden landbouwgebied Elspeet-Uddel-Meerveld-Speuld wordtaangeduid als de agrarische enclave. Dit gebied is expliciet in beeld in het kader van de Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS), niet alleen als bron van N-emissie maar ook vanwege invloed op waterhuishouding en grondwaterkwaliteit in het omringende Natura 2000-gebied (o.a. brondgebied Staverdense beek)’’. De gronden van cliënt zijn niet opgenomen in de perspectiefkaart (bijlage 6). Deze maatregelen zijn officieel geen onderdeel van onderliggend herstelprogramma, maar indiener vraagt zich af of de perspectiefkaart vaststaat of mogelijk wordt uitgebreid in de actualisatie van het Natura 2000-beheerplan Veluwe. 3. Alhoewel op de gronden van cliënt geen herstelmaatregelen zijn aangewezen, vreest cliënt toch voor

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 85 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

mogelijke neveneffecten. Daarom verzoekt indienerof de provincie kan stellen dat het agrarisch bedrijf van cliënt geen negatieve gevolgen, zoals bedrijfscontinuïteit, waarde bedrijf, zal ondervinden van het vaststellen van de herstelprogramma’s Veluwe. Als dat het geval is zal een planschadeverzoek worden ingediend bij provincie Gelderland. 4. Indiener wenst op de hoogte te worden gehouden van ontwikkelingen rondom het ‘Natura 2000herstelprogramma’s Veluwe’ en hun zienswijze.

Antwoord 1. Uitbreiding van habitatbossen zoals beoogt in de maatregel “Herstel historische boscomplexen” betreft een uitbreiding binnen de bestaande bossen die nog niet als habitat kwalificeren, maar wel binnen de Natura 2000-begrenzing liggen. Het gaat hier dus niet om het realiseren van een uitbreiding van het habitatbos buiten de Natura 2000-begrenzing. 2. De agrarische enclave bij Garderen, Uddel, Elspeet en Speuld ligt verweven in het Natura 2000-gebied Veluwe. Dwars door de enclave loopt de Natura 2000 en Kader Richtlijn Water-beek de Hierdense en Staverendse Beek. Vanwege haar ligging is er in dit gebied veel aandacht voor de stikstofopgave, landbouwtransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteitsherstel. Vanuit het uitvoeringsprogramma Gelderse Maatregelen Stikstof loopt hier sinds 2022 een proeftuin Living Lab GEUS https://www.livinglabgeus.nl/. In een living lab worden de opgaven en lopende trajecten bij elkaar gebracht. De gronden die op de perspectiefkaart in bijlage 6 van de herstelprogramma’s Heiden en stuifzanden en Bossen staan zijn gronden waarbij deskundigen van Wageningen Environmental Research (WenR), Sovon en Stichting Bargerveen ter voorbereiding van deze herstelprogramma’s hebben aangegeven dat hier maatregelen nodig zijn om een bijdrage te leveren aan de instandhoudingsdoelen.

Deze gronden zijn gelegen buiten de Natura 2000-begrenzing Veluwe en zijn voor nu geen onderdeel van de herstelprogramma’s. Omdat ze wel minimaal nodig zijn voor het halen van de instandhoudingsdoelen worden ze ingebracht in het gebiedsprogramma voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). De perspectiefkaart zoals benoemd in bijlage 6 van de herstelprogramma’s Bossen en Heiden en stuifzanden is voor dit moment een statische kaart als onderdeel van deze herstelprogramma’s. Op dit moment is nog niet bekend of er vanuit het gebiedsprogramma voor het NPLG nog meer maatregelen nodig zijn hetzij binnen, hetzij buiten Natura 2000-gebied om de natuur en watersysteem te ondersteunen en te versterken. Bij de herziening van het Natura 2000-beheerplan zal opnieuw naar het systeem worden gekeken, hoever we staan met het doelbereik en/of aanvullende maatregelen nodig zijn. Het is op dit moment nog niet bekend of dit tot aanpassingen leidt en welke dat zijn. 3. Als uitvoering van maatregelen nadelige effecten heeft op gronden van rechthebbenden in de omgeving, dan zal de provincie die nadelige effecten volgens de regels geldend voor nadeelcompensatie (vergoeding van dat nadeel dat boven het normaal maatschappelijk risico uitkomt dat voor iedereen geldt) vergoeden.

Bij de voorbereiding van de uitvoering wordt daar al rekening mee gehouden en worden zo nodig mitigerende maatregelen uitgevoerd. 4. De binnengekomen zienswijzen zijn in deze Reactienota van een antwoord voorzien. Ook is per zienswijze te lezen welke aanpassingen aan de herstelprogramma’s worden voorgesteld. De Reactienota is samen met de herstelprogramma’s door ons vastgesteld. Wij vertrouwen erop dat indiener van deze zienswijze de cliënt zelf informeert. Als indiener of cliënt op de hoogte willen blijven van de voortgang van de Veluwse herstelprogramma’s kan dit door middel van aanmelding voor onze nieuwsbrief. Dat kan via onze website www.gelderland.nl/natuuropdeveluwe of met een mailtje naar natuurherstelopdeveluwe@gelderland.nl.

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 86 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

Wijzigingen Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de herstelprogramma's.

Zienswijze 33 Reactienummer:

33

Indiener:

Van Westreenen B.V.

Samenvatting Indiener heeft eerst een proforma zienswijze ingediend en deze vervolgens aangevuld. Indiener dient deze zienswijze in namens een cliënt die eigenaar is van een agrarisch bedrijf in Ermelo. Indiener schetst de kadastrale situatie en het (landbouwkundig) gebruik van de gronden van zijn cliënt. Indiener geeft aan dat de agrarische activiteiten worden uitgevoerd conform vigerende milieu- en natuurtoestemming. Indiener schetst de planologische situatie van zijn cliënt op basis van het vigerende bestemmingsplan. Indiener schetst de ligging van het agrarische bedrijf ten opzicht van Natura 2000, het bedrijf is niet gelegen binnen de Natura 2000-begrenzing, maar wel omgeven door het Natura 2000-gebied Veluwe. Het bedrijf is gelegen naast het 'Speulderbos'(ten westen). Andere gronden in eigendom van de cliënt zijn gelegen naast het 'Speulderveld'. 1. De maatregelen MHS50 en MHS52 liggen op gronden die grenzen aan de percelen van de cliënt van indiener. Twee onderdelen hiervan zijn onderzoek en beheer. Het onderzoek heeft betrekking op het Houtdorperveld (MHS50) en op ecohydrologisch onderzoek van het Speulderveld (MHS52). Deze onderzoeken vormen de basis voor eventuele maatregelen en het beheer. Omdat het herstelprogramma en de maatregelen die hierin genoemd staan, onderdeel worden van het beheerplan Veluwe vallen deze onder de werking van de Wet Natuurbescherming (Wnb).

Dit betekent dat de maatregelen in het herstelprogramma dezelfde juridische status hebben als de maatregelen in het beheerplan zelf. Omdat de maatregelen in het herstelprogramma noodzakelijk zijn voor het halen van de instandhoudingsdoelen voor de Veluwe, zijn ze niet vrijblijvend. Het is volgens indiener tegenstrijdig om een herstelprogramma vast te stellen waarbij de exacte maatregelen op een later tijdstip bekend worden. Deze werkwijze volgt uit maatregelnummer MHS50 en MHS52, onderdeel ‘maatregelentabel’ (bijlage 4). Indiener geeft aan dat de voorgestelde werkwijze door de provincie een onwenselijke beleidsvrijheid faciliteert: er wordt akkoord gegeven op juridisch afdwingbare herstelmaatregelen welke na het moment van definitieve vaststelling nader gespecificeerd worden en op dat moment terug in het herstelprogramma worden “gelust”. De mogelijke gevolgen van deze nader te bepalen maatregelen op de gronden van cliënt zijn nu niet in te schatten. 2. In het herstelprogramma Bossen staat over de maatregel ‘Herstel historische boscomplexen’ voor het habitattype ‘Beuken eikenbossen (H9120) de sleutelfactoren ‘oppervlaktevergroting habitatbossen’ opgenomen. Indiener vraagt of dit alleen binnen het bestaande Natura 2000- gebied zal plaatsvinden of ook buiten het bestaande Natura 2000-gebied. 3.

Indiener citeert de tekst op pagina 153 van het ontwerp herstelprogramma Bossen: “het buiten Natura 2000 gehouden landbouwgebied Elspeet-Uddel-Meerveld-Speuld wordt aangeduid als de agrarische enclave. Dit gebied is expliciet in beeld in het kader van de Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS), niet alleen als bron van N-emissie maar ook vanwege invloed op waterhuishouding en grondwaterkwaliteit in het omringende Natura 2000-gebied (o.a. brongebied Staverdense beek)’’. De gronden van cliënt zijn niet opgenomen in de perspectiefkaart (bijlage 6) en daarmee zijn deze maatregelen officieel geen onderdeel van het herstelprogramma, maar indiener vraagt zich af of de perspectiefkaart vaststaat of mogelijk wordt uitgebreid in de actualisatie van het Natura 2000-beheerplan Veluwe.

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 87 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

4. Alhoewel op de gronden van cliënt geen herstelmaatregelen zijn aangewezen, vreest cliënt toch voor mogelijke neveneffecten. Daarom verzoekt indiener of de provincie kan stellen dat het agrarisch bedrijf van cliënt geen negatieve gevolgen (o.a. wat betreft bedrijfscontinuïteit, waarde bedrijf) zal ondervinden van het vaststellen van de herstelprogramma’s Veluwe. Als dat wel het geval is zal een planschadeverzoek worden ingediend bij de provincie Gelderland. 5. Indiener wenst op de hoogte te worden gehouden van ontwikkelingen rondom de ‘Natura 2000herstelprogramma’s Veluwe’ en de zienswijze. Antwoord 1. De juridische context van de herstelprogramma's is dat ze onderdeel zijn van het Natura 2000beheerplan Veluwe. Deze herstelprogramma’s geven invulling aan de maatregelen zoals genoemd in hoofdstuk 6 van het Natura 2000-beheerplan Veluwe dat in 2018 is vastgesteld. Het betreft de volgende maatregelen uit het beheerplan: • M15a: Opstelling herstelprogramma’s beken en aan beken gebonden habitatsoorten • M17a: Opstelling herstelprogramma’s boshabitats en boshabitatsoorten • M18a: Opstelling herstelprogramma’s voor soorten van open habitattypen • M20a: Opstellen vennenherstelprogramma Het opstellen van de herstelprogramma’s moet in de eerste beheerplanperiode gebeuren.

Het uitvoeren van de herstelprogramma’s, die eveneens als maatregel in het Natura 2000beheerplan Veluwe staan geformuleerd (M15b, M17b, M18b) vindt gedurende meerdere beheerplanperiodes plaats. Het betreft hier ‘op uitvoering gericht beleid’ om invulling te geven aan de doelen uit het aanwijzingsbesluit. Ongeacht of daarvoor voldoende informatie aanwezig is om invulling te geven door middel van maatregelen (of nader onderzoek) gaat het om maatregelen die juridisch gezien niet open staan voor bezwaar en beroep, omdat het gaat om instandhoudingsmaatregelen. Die onderdelen van het beheerplan zijn in de wet uitgezonderd van de mogelijkheid om tegen in bezwaar of beroep te gaan (artikel 8.1 lid 2 Wet natuurbescherming). De maatregelen en de inhoud daarvan zijn alleen bindend voor het bestuursorgaan dat het beleid vaststelt. Voor zover bij de uitvoering van de maatregelen besluiten nodig zijn (en dat zal meestal het geval zijn, zoals bijvoorbeeld omgevingsvergunningen, of peilbesluiten, of het opleggen van een gedoogplicht), dan is in dat kader ruimte voor een belangenafweging en de toetsing daarvan. Overigens zal voor de uitvoering en/of de verdere invulling van de instandhoudingsmaatregelen altijd voorafgaand aan de noodzakelijke besluiten overleg met belang- en rechthebbenden plaatsvinden om de eventuele gevolgen in beeld te brengen.

Hierbij wordt ook altijd in overleg vastgesteld wat de beste uitvoering is om recht te doen aan zowel het natuurbelang als het belang van de rechthebbende/omgeving. Het komen tot een oplossing en compenseren van de eventuele schade komt dan ook aan bod. Ervaring leert inmiddels dat slechts bij hoge uitzondering inzet van de gedoogplicht nodig is: in 95% van de gevallen worden maatregelen tot tevredenheid van de omgeving ingepast en uitgevoerd. 2. Uitbreiding van habitatbossen zoals beoogd in de maatregel “Herstel historische boscomplexen” betreft een uitbreiding binnen de bestaande bossen die nog niet als habitat kwalificeren, maar wel binnen de Natura 2000-begrenzing liggen. Het gaat dus niet om het realiseren van een uitbreiding van het habitatbos buiten de Natura 2000-begrenzing.

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 88 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

3. De agrarische enclave bij Garderen, Uddel, Elspeet en Speuld ligt verweven in het Natura 2000-gebied Veluwe. Dwars door de enclave loopt de Natura 2000 en Kader Richtlijn Waterbeek de Hierdense en Staverendse Beek. Vanwege haar ligging is er in dit gebied veel aandacht voor de stikstofopgave, landbouwtransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteitsherstel. Vanuit het uitvoeringsprogramma Gelderse Maatregelen Stikstof loopt hier sinds 2022 een proeftuin Living Lab GEUS https://www.livinglabgeus.nl/. In een living lab worden de opgaven en lopende trajecten bij elkaar gebracht. De gronden die op de perspectiefkaart in bijlage 6 van de herstelprogramma’s Heiden en stuifzanden en Bossen staan zijn gronden waarbij deskundigen van Wageningen Environmental Research (WenR), Sovon en Stichting Bargerveen ter voorbereiding van deze herstelprogramma’s hebben aangegeven dat hier maatregelen nodig zijn om een bijdrage te leveren aan de instandhoudingsdoelen. Deze gronden zijn gelegen buiten de Natura 2000begrenzing Veluwe en zijn voor nu geen onderdeel van de herstelprogramma’s. Omdat ze wel minimaal nodig zijn voor het halen van de instandhoudingsdoelen worden ze ingebracht in het gebiedsprogramma voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG).

De perspectiefkaart zoals benoemd in bijlage 6 van de herstelprogramma’s Bossen en Heiden en stuifzanden is voor dit moment een statische kaart als onderdeel van deze herstelprogramma’s. Op dit moment is nog niet bekend of er vanuit het gebiedsprogramma voor het NPLG nog meer maatregelen nodig zijn hetzij binnen, hetzij buiten Natura 2000-gebied om de natuur en watersysteem te ondersteunen en te versterken. Bij de herziening van het Natura 2000beheerplan zal opnieuw naar het systeem worden gekeken, hoever we staan met het doelbereik en/of aanvullende maatregelen nodig zijn. Het is op dit moment nog niet bekend of dit tot aanpassingen leidt en welke dat zijn. 4. Als uitvoering van maatregelen nadelige effecten heeft op gronden van rechthebbenden in de omgeving, dan zal de provincie die nadelige effecten volgens de regels geldend voor nadeelcompensatie (vergoeding van dat nadeel dat boven het normaal maatschappelijk risico uitkomt dat voor iedereen geldt) vergoeden. Bij de voorbereiding van de uitvoering wordt daar al rekening mee gehouden en worden zo nodig mitigerende maatregelen uitgevoerd. 5. De binnengekomen zienswijzen zijn in deze Reactienota van een antwoord voorzien. Ook is per zienswijze te lezen welke aanpassingen aan de herstelprogramma’s worden voorgesteld. De Reactienota is samen met de herstelprogramma’s door ons vastgesteld.

Wij vertrouwen er op dat de indiener van de zienswijze de betrokkenen, namens wie de zienswijze is ingediend, zelf informeert. Als indiener of cliënt op de hoogte wil blijven van de voortgang van de Veluwse herstelprogramma’s kan hij zich aanmelden voor onze nieuwsbrief. Dat kan via onze website www.gelderland.nl/natuuropdeveluwe of met een mailtje naar natuurherstelopdeveluwe@gelderland.nl. Wijzigingen Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van de herstelprogramma's.

Zienswijze 34 Reactienummer:

34

Indiener:

Van Westreenen B.V.

Samenvatting

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 89 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

Indiener heeft eerst een proforma zienswijze ingediend en deze vervolgens aangevuld. Indiener dient deze zienswijze in namens een cliënt die eigenaar is van een agrarisch bedrijf in Ermelo. Indiener schetst de kadastrale situatie en het (landbouwkundig) gebruik van deze gronden van zijn cliënt. Indiener geeft aan dat de agrarische activiteiten worden uitgevoerd conform vigerende milieu- en natuurtoestemming. Indiener schetst de planologische situatie van zijn cliënt op basis van het vigerende bestemmingsplan. Indiener schetst de ligging van het agrarische bedrijf ten opzicht van Natura 2000, het bedrijf is niet gelegen binnen de Natura 2000-begrenzing, maar wel omgeven door het Natura 2000-gebied Veluwe. Het bedrijf bevindt zich in buurtschap Speuld, naast het 'Speulderbos'(ten westen). Andere zijn gelegen naast het 'Speulderveld' (ten oosten). 1. De gronden van cliënt zijn omgeven door het Natura 2000-gebied Veluwe, maar niet direct aangrenzend aan het Natura 2000-gebied. Indiener geeft aan dat de maatregelen MHS50, MHS52, MHS55 en MHS40 wel gelegen zijn op gronden dichtbij de gronden van cliënt. Twee onderdelen van deze maatregelen zijn onderzoek en beheer. De verschillende onderzoeken gaan over het Houtdorperveld (MHS50) en ecohydrologisch onderzoek van het Speulderveld (MHS52) en diverse overige onderzoeken (MHS55 en MHS40).

Op basis van de onderzoeken worden eventuele maatregelen geformuleerd, op basis waarvan beheer moet plaatsvinden. Het herstelprogramma is een uitwerking van het eerder vastgestelde beheerplan Natura 2000 Veluwe. Het herstelprogramma en de maatregelen die daarin genoemd staan, worden daarmee onderdeel van het beheerplan Veluwe en vallen onder de werking van de Wet Natuurbescherming (Wnb). Omdat de maatregelen in het herstelprogramma noodzakelijk zijn voor het halen van de instandhoudingsdoelen voor de Veluwe, zijn ze niet vrijblijvend. Het is volgens indiener tegenstrijdig om een ontwerp-herstelprogramma vast te stellen waarbij de exacte maatregelen op een later tijdstip bekend worden. Deze werkwijze volgt uit maatregelnummer MHS50, MHS52, MHS55 en MHS40 onderdeel ‘maatregelentabel’ (bijlage 4 van het herstelprogramma heiden en stuifzanden). Indiener vindt dat de nu voorgestelde werkwijze door de provincie een onwenselijke beleidsvrijheid faciliteert: er wordt akkoord gegeven op juridisch afdwingbare herstelmaatregelen welke na het moment van definitieve vaststelling pas nader gespecificeerd worden en op dat moment terug in het herstelprogramma worden “gelust”. De mogelijke gevolgen van deze nader te bepalen maatregelen op de gronden van cliënt zijn nu volgens indiener niet in te schatten. 2.

Er zijn geen herstelmaatregelen aangewezen rond gronden behorende bij het bedrijf, maar op pagina 153 van het ontwerp herstelprogramma Bossen staat: “het buiten Natura 2000 gehouden landbouwgebied Elspeet-Uddel-Meerveld-Speuld wordt aangeduid als de agrarische enclave. Dit gebied is expliciet in beeld in het kader van de Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS), niet alleen als bron van N-emissie maar ook vanwege invloed op waterhuishouding en grondwaterkwaliteit in het omringende Natura 2000-gebied (o.a. brongebied Staverdense Beek)’’. De gronden van cliënt zijn niet opgenomen in de perspectiefkaart (bijlage 6) en zijn officieel geen onderdeel van onderliggend herstelprogramma. Indiener vraagt zich af of de perspectiefkaart vaststaat of mogelijk wordt uitgebreid in actualisatie van het Natura 2000-beheerplan Veluwe. 3. Alhoewel op de gronden van cliënt geen herstelmaatregelen zijn aangewezen, vreest cliënt toch voor mogelijke neveneffecten. Daarom verzoekt indiener of de provincie kan stellen dat het agrarisch bedrijf van cliënt geen negatieve gevolgen (o.a. wat betreft bedrijfscontinuïteit, waarde bedrijf) zal ondervinden van het vaststellen van de herstelprogramma’s Veluwe. Als dat het geval is zal een planschadeverzoek worden ingediend bij provincie Gelderland. 4.

Indiener en zijn cliënt wensen op de hoogte te worden gehouden van ontwikkelingen rondom het "Natura 2000-herstelprogramma’s Veluwe" en de zienswijze.

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 90 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

Antwoord 1. De herstelprogramma's richten zich op de maatregelen binnen de Natura 2000-begrenzing Veluwe. De maatregelen buiten de Natura 2000- begrenzing zitten nu niet in het herstelprogramma, maar worden meegenomen in het gebiedsprogramma voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). De juridische context van de herstelprogramma's is dat ze onderdeel zijn van het Natura 2000-beheerplan Veluwe. Deze herstelprogramma’s geven invulling aan de maatregelen zoals genoemd in hoofdstuk 6 van het Natura 2000-beheerplan Veluwe dat in 2018 is vastgesteld. Het betreft de volgende maatregelen uit het beheerplan: • M15a: Opstelling herstelprogramma’s beken en aan beken gebonden habitatsoorten • M17a: Opstelling herstelprogramma’s boshabitats en boshabitatsoorten • M18a: Opstelling herstelprogramma’s voor soorten van open habitattypen • M20a: Opstellen vennenherstelprogramma Het opstellen van de herstelprogramma’s moet in de eerste beheerplanperiode gebeuren. Het uitvoeren van de herstelprogramma’s, dat ook als maatregel in het Natura 2000-beheerplan Veluwe staat geformuleerd (M15b, M17b, M18b), vindt gedurende meerdere beheerplanperiodes plaats. Het betreft hier ‘op uitvoering gericht beleid’ om invulling te geven aan de doelen uit het aanwijzingsbesluit.

Ongeacht of daarvoor al dan niet voldoende informatie aanwezig is om invulling te geven door middel van maatregelen (of nader onderzoek) gaat het om maatregelen die juridisch gezien niet open staan voor bezwaar en beroep, omdat het gaat om instandhoudingsmaatregelen. Die onderdelen van het beheerplan zijn in de wet uitgezonderd van de mogelijkheid om daartegen in bezwaar of beroep te gaan (artikel 8.1 lid 2 Wet natuurbescherming). De maatregelen en de inhoud daarvan zijn alleen bindend voor het bestuursorgaan dat het beleid vaststelt. Voor zover bij de uitvoering van de maatregelen besluiten nodig zijn (en dat zal meestal het geval zijn, zoals bijvoorbeeld omgevingsvergunningen, of peilbesluiten, of het opleggen van een gedoogplicht), dan is in dat kader ruimte voor een belangenafweging en de toetsing daarvan. Overigens zal voor de uitvoering en/of de verdere invulling van de instandhoudingsmaatregelen altijd voorafgaand aan de noodzakelijke besluiten overleg met belang- en rechthebbenden plaatsvinden om de eventuele gevolgen in beeld te brengen. Hierbij wordt ook altijd in overleg vastgesteld wat de beste uitvoering is om recht te doen aan zowel het natuurbelang als het belang van de rechthebbende/omgeving. Het komen tot een oplossing en compenseren van de eventuele schade komt dan ook aan bod.

Ervaring leert inmiddels dat slechts bij hoge uitzondering inzet van de gedoogplicht nodig is: in 95% van de gevallen worden maatregelen tot tevredenheid van de omgeving ingepast en uitgevoerd. 2. De agrarische enclave bij Garderen, Uddel, Elspeet en Speuld ligt verweven in het Natura 2000-gebied Veluwe. Dwars door de enclave loopt de Natura 2000 en Kader Richtlijn Water-beek de Hierdense en Staverendse Beek. Vanwege haar ligging is er in dit gebied veel aandacht voor de stikstofopgave, landbouwtransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteitsherstel. Vanuit het uitvoeringsprogramma Gelderse Maatregelen Stikstof loopt hier sinds 2022 een proeftuin Living Lab GEUS https://www.livinglabgeus.nl/. De gronden die op de perspectiefkaart in bijlage 6 van de herstelprogramma’s Heiden en stuifzanden en Bossen staan zijn gronden waarbij deskundigen van Wageningen Environmental Research (WenR), Sovon en Stichting Bargerveen ter voorbereiding van deze herstelprogramma’s hebben aangegeven dat hier maatregelen nodig zijn om een bijdrage te leveren aan de instandhoudingsdoelen. Deze gronden zijn gelegen buiten de Natura 2000-begrenzing Veluwe en zijn voor nu geen onderdeel van de herstelprogramma’s. Omdat ze wel minimaal nodig zijn voor het halen van de instandhoudingsdoelen worden ze ingebracht in het

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 91 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

gebiedsprogramma voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). De perspectiefkaart zoals benoemd in bijlage 6 van de herstelprogramma’s Bossen en Heiden en stuifzanden is voor dit moment een statische kaart als onderdeel van deze herstelprogramma’s. Op dit moment is nog niet bekend of er vanuit het gebiedsprogramma voor het NPLG nog meer maatregelen nodig zijn hetzij binnen, hetzij buiten Natura 2000-gebied om de natuur en watersysteem te ondersteunen en te versterken. Bij de herziening van het Natura 2000-beheerplan zal opnieuw naar het systeem worden gekeken, hoever we staan met het doelbereik en/of aanvullende maatregelen nodig zijn. Het is op dit moment nog niet bekend of dit tot aanpassingen leidt en welke dat zijn. 3. Als uitvoering van maatregelen nadelige effecten heeft op gronden van rechthebbenden in de omgeving, dan zal de provincie die nadelige effecten volgens de regels geldend voor nadeelcompensatie (vergoeding van het nadeel dat boven het normaal maatschappelijk risico uitkomt dat voor iedereen geldt) vergoeden. Bij de voorbereiding van de uitvoering wordt daar al rekening mee gehouden en worden zo nodig mitigerende maatregelen uitgevoerd. 4. De binnengekomen zienswijzen zijn in deze Reactienota van een antwoord voorzien. Ook is per zienswijze te lezen welke aanpassingen aan de herstelprogramma’s worden voorgesteld.

De Reactienota is samen met de herstelprogramma’s door ons vastgesteld. Wij vertrouwen er op dat de indiener van de betreffende zienswijze de betrokkenen namens wie de zienswijze is ingediend zelf informeert. Als indiener of cliënt op de hoogte wil blijven van de voortgang van de Veluwse herstelprogramma’s kan hij zich aanmelden voor onze nieuwsbrief. Dat kan via onze website www.gelderland.nl/natuuropdeveluwe of met een mailtje naar natuurherstelopdeveluwe@gelderland.nl. Wijzigingen Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de herstelprogramma's.

Zienswijze 35 Reactienummer:

35

Indiener:

Stichting Natuurvolgend Bosbeheer

Samenvatting Indiener heeft een zienswijze ingediend gericht op paragraaf 6.1.3. “Bosbeheer buiten kwalificerende habitats” van het herstelprogramma Bossen. 1. Indiener geeft aan dat in de Bossenstrategie van het Ministerie van LNV (2020) al een maximum omvang van 0,5 ha bij kaalkap en 2,0 ha bij schermkap wordt genoemd. Indiener is van mening dat deze oppervlakten ook in het herstelprogramma bossen op de Veluwe moeten worden gehanteerd. 2. Indiener is van mening dat vlaktekap niet in een herstelplan moet worden opgenomen vanwege de effecten op het bos en de bosbodem. 3. Indiener verzoekt ons om paragraaf 6.1.3. van het herstelprogramma aan te passen: 1. Het beleid voor bossen buiten N2000-kwalificerende habitats wordt voortgezet zoals in het Nationaal bos beleidsplan 1994-2020 al wordt bepleit, namelijk: door bij het formuleren en uitvoeren van het bosbeleid uit te gaan van de ecosysteembenadering 2. Groepenkap beperkt wordt tot openingen in het kronendak van maximaal 320m2 3. Vlaktekap groter dan 320m2 niet langer wordt toestaan 4. Uitkapbeheer als reguliere beheervorm voor bosexploitatie wordt gekozen.

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 92 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

Antwoord 1. Uitvoering van vlaktekap buiten het kwalificerend habitats binnen de kaders van de Wet Natuurbescherming en de Gedragscode soortenbescherming bosbeheer 2022 beoordelen wij niet als knelpunt voor het behalen van de Natura 2000-instandhoudingsdoelen. 2. Wij hebben, als gevolg van zienswijze 4.8, 'uitvoering van vlakteklap groter dan 1.000 m²' als ongewenste activiteit in kwalificerend habitat opgenomen in het herstelprogramma. Uitvoering van vlaktekap buiten het kwalificerend habitats binnen de kaders van de Wet Natuurbescherming en de Gedragscode soortenbescherming bosbeheer 2022 beoordelen wij niet als knelpunt voor het behalen van de Natura 2000 instandhoudingsdoelen. 3. Het herstelprogramma voor Bossen is gericht op het behalen van de Natura 2000 instandhoudingsdoelen. Wij hebben beoordeeld dat voor het bosbeheer buiten de kwalificerende habitats geen aanvullende randvoorwaarden noodzakelijk zijn aanvullend op het bestaande Natura 2000- beheerplan Veluwe, de Wet Natuurbescherming en de Gedragscode soortenbescherming bosbeheer. Ook de uitvoering van vlaktekap buiten het kwalificerend habitats binnen de kaders van de Wet Natuurbescherming en de Gedragscode soortenbescherming bosbeheer 2022 beoordelen wij niet als knelpunt voor het behalen van de Natura 2000 instandhoudingsdoelen. Wijzigingen Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de herstelprogramma's.

Zienswijze 36 Reactienummer:

36

Indiener:

LandRaad B.V.

Deze zienswijze is twee keer ingediend en is dezelfde als zienswijze 19. Bij zienswijze 19 staat de samenvatting en ons antwoord

Zienswijze 37 Reactienummer:

37

Indiener:

Van Westreenen B.V.

Samenvatting Indiener heeft eerst een pro forma zienswijze ingediend en deze vervolgens aangevuld. Indiener dient deze zienswijze in namens een cliënt die eigenaar is van een agrarisch bedrijf in Uddel. Indiener schetst de kadastrale situatie en het (landbouwkundig) gebruik van deze gronden van zijn cliënt. Indiener geeft aan dat de agrarische activiteiten worden uitgevoerd conform vigerende milieu- en natuurtoestemming. Indiener schetst de planologische situatie van zijn cliënt op basis van het vigerende bestemmingsplan. Indiener schetst de ligging van het agrarische bedrijf ten opzicht van Natura 2000, het bedrijf ligt niet binnen de Natura 2000-begrenzing, maar is wel omgeven door het Natura 2000-gebied Veluwe. Het bedrijf ligt naast het 'Broekeldbos'(ten zuidoosten). Ook liggen de gronden van het bedrijf in de invloedssfeer van de Omgevingsvisie van Gelderland. 1. Maatregel MHS46 ligt op korte afstand van de gronden van cliënt. Twee onderdelen van deze maatregelen zijn onderzoek en inrichting en omvorming natuur. Het onderzoek kan leiden tot extensiveren of omvormen naar kruidenrijk schraalgrasland . Op basis van de onderzoeken wordt een

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 93 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

plan opgesteld, waarmee inrichting en omvorming van de natuur moet plaatsvinden. Het herstelprogramma vormt een wezenlijke uitwerking van het eerder vastgestelde beheerplan Natura 2000 Veluwe. Het herstelprogramma en de maatregelen die daarin genoemd staan, worden daarmee onderdeel van het beheerplan Veluwe en vallen onder de werking van de Wet natuurbescherming (Wnb). Omdat de maatregelen in het herstelprogramma noodzakelijk zijn voor het halen van de instandhoudingsdoelen voor de Veluwe, zijn ze niet vrijblijvend. Het is volgens indiener tegenstrijdig om een herstelprogramma vast te stellen waarbij de exacte maatregelen op een later tijdstip bekend worden. Deze werkwijze volgt uit maatregelnummer MHS46, onderdeel ‘maatregelentabel’ (bijlage 4 van herstelprogramma heiden en stuifzanden). De nu voorgestelde werkwijze door de provincie faciliteert volgens indiener een onwenselijke beleidsvrijheid: er wordt akkoord gegeven op juridisch afdwingbare herstelmaatregelen welke na het moment van definitieve vaststelling pas nader gespecificeerd worden en op dat moment terug in het herstelprogramma worden “gelust”. De mogelijke gevolgen van deze nader te bepalen maatregelen op de gronden van cliënt zijn nu niet inzichtelijk. 2. Op de gronden van cliënt zijn geen herstelmaatregelen aangewezen. Toch vreest cliënt voor mogelijke neveneffecten.

Indiener verzoekt of de provincie kan stellen dat het agrarisch bedrijf van cliënt geen negatieve gevolgen, zoals bedrijfscontinuïteit, waarde bedrijf, zal ondervinden van het vaststellen van de herstelprogramma’s Veluwe. Als dat het geval is zal een planschadeverzoek worden ingediend bij provincie Gelderland. 3. Indiener wenst op de hoogte te worden gehouden van ontwikkelingen rondom het ‘Natura 2000herstelprogramma’s Veluwe’ en de zienswijze.

Antwoord De herstelprogramma's richten zich op de maatregelen binnen de Natura 2000-begrenzing Veluwe. De maatregelen buiten de Natura 2000-begrenzing zitten nu niet in het herstelprogramma, maar worden meegenomen in het gebiedsprogramma van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). De juridische context van de herstelprogramma's is dat ze onderdeel zijn van het Natura 2000-beheerplan Veluwe. Deze herstelprogramma’s geven invulling aan de maatregelen zoals genoemd in hoofdstuk 6 van het Natura 2000-beheerplan Veluwe dat in 2018 is vastgesteld. Het betreft de volgende maatregelen uit het beheerplan: • M15a: Opstelling herstelprogramma’s beken en aan beken gebonden habitatsoorten • M17a: Opstelling herstelprogramma’s boshabitats en boshabitatsoorten • M18a: Opstelling herstelprogramma’s voor soorten van open habitattypen • M20a: Opstellen vennenherstelprogramma Het opstellen van de herstelprogramma’s moet in de eerste beheerplanperiode te gebeuren. Het uitvoeren van de herstelprogramma’s, dat ook als maatregel in het Natura 2000 beheerplan Veluwe staat geformuleerd (M15b, M17b, M18b), vindt gedurende meerdere beheerplanperiodes plaats. Het betreft hier ‘op uitvoering gericht beleid’ om invulling te geven aan de doelen uit het aanwijzingsbesluit.

Ongeacht of daarvoor al dan niet voldoende informatie aanwezig is om invulling te geven door middel van maatregelen (of nader onderzoek) gaat het om maatregelen die juridisch gezien niet open staan voor bezwaar en beroep, omdat het gaat om instandhoudingsmaatregelen. Die onderdelen van het beheerplan zijn in de wet uitgezonderd van de mogelijkheid om daartegen in bezwaar of beroep te gaan (artikel 8.1 lid 2 Wet natuurbescherming). De maatregelen en de inhoud daarvan zijn alleen bindend voor het

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 94 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

bestuursorgaan dat het beleid vaststelt. Voor zover bij de uitvoering van de maatregelen besluiten nodig zijn (en dat zal meestal het geval zijn, zoals bijvoorbeeld omgevingsvergunningen, of peilbesluiten, of het opleggen van een gedoogplicht), dan is in dat kader ruimte voor een belangenafweging en de toetsing daarvan. Overigens zal voor de uitvoering en/of de verdere invulling van de instandhoudingsmaatregelen altijd voorafgaand aan de noodzakelijke besluiten overleg met belang- en rechthebbenden plaatsvinden om de eventuele gevolgen in beeld te brengen. Hierbij wordt ook altijd in overleg vastgesteld wat de beste uitvoering is om recht te doen aan zowel het natuurbelang als het belang van de rechthebbende/omgeving. Het komen tot een oplossing en compenseren van de eventuele schade komt dan ook aan bod. Ervaring leert inmiddels dat slechts bij hoge uitzondering inzet van de gedoogplicht nodig is: in 95% van de gevallen worden maatregelen tot tevredenheid van de omgeving ingepast en uitgevoerd. 2. Als uitvoering van maatregelen nadelige effecten heeft op gronden van rechthebbenden in de omgeving, dan zal de provincie die nadelige effecten volgens de regels geldend voor nadeelcompensatie (vergoeding van dat nadeel dat boven het normaal maatschappelijk risico uitkomt dat voor iedereen geldt) vergoeden.

Bij de voorbereiding van de uitvoering wordt daar al rekening mee gehouden en worden zo nodig mitigerende maatregelen uitgevoerd. 3. De binnengekomen zienswijzen zijn in deze Reactienota van een antwoord voorzien. Ook is per zienswijze te lezen welke aanpassingen aan de herstelprogramma’s worden voorgesteld. De Reactienota is samen met de herstelprogramma’s door ons vastgesteld. Wij vertrouwen erop dat de indiener van de betreffende zienswijze de betrokkenen namens wie de zienswijze is ingediend zelf informeert. Als indiener of cliënt op de hoogte willen blijven van de voortgang van de Veluwse herstelprogramma’s kan hij zich aanmelden voor onze nieuwsbrief. Dat kan via onze website www.gelderland.nl/natuuropdeveluwe of met een mailtje naar natuurherstelopdeveluwe@gelderland.nl. Wijzigingen Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de herstelprogramma's.

Zienswijze 38 Reactienummer:

38

Indiener:

Van Westreenen B.V.

Samenvatting Indiener heeft eerst een proforma zienswijze ingediend en deze vervolgens aangevuld. Indiener dient deze zienswijze in namens een cliënt die eigenaar is van een agrarisch bedrijf in Ermelo. Indiener schetst de kadastrale situatie en het (landbouwkundig) gebruik van deze gronden van zijn cliënt. Indiener geeft aan dat de agrarische activiteiten worden uitgevoerd conform vigerende milieu- en natuurtoestemming. Indiener schetst de planologische situatie van zijn cliënt op basis van het vigerende bestemmingsplan. Indiener schetst de ligging van het agrarische bedrijf ten opzicht van Natura 2000, het bedrijf is niet gelegen binnen de Natura 2000-begrenzing, maar wel omgeven door het Natura 2000-gebied Veluwe. Het bedrijf bevindt zich tussen het 'Speulderbos'(ten westen) en het 'Speulderveld'(ten oosten). Ook liggen de gronden aan de 'Groene ontwikkelingszone' die is vastgesteld in de Omgevingsvisie van Gelderland. 1. In het ontwerp-herstelprogramma Bossen staat over de maatregel ‘Herstel historische boscomplexen’ voor het habitattype ‘Beuken eikenbossen (H9120) bij ‘sleutelfactoren’ dat er ‘oppervlaktevergroting habitatbossen’ nodig is. Indiener vraagt of dit alleen binnen het bestaande Natura-2000 gebied zal

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 95 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

plaatsvinden of ook buiten het bestaande Natura 2000-gebied. 2. Er zijn geen herstelmaatregelen aangewezen rond gronden behorende bij het bedrijf van cliënt, maar op pagina 153 van het ontwerp herstelprogramma Bossen staat: “het buiten Natura 2000 gehouden landbouwgebied Elspeet-Uddel-Meerveld-Speuld wordt aangeduid als de agrarische enclave. Dit gebied is expliciet in beeld in het kader van de Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS), niet alleen als bron van N-emissie maar ook vanwege invloed op waterhuishouding en grondwaterkwaliteit in het omringende Natura 2000-gebied (o.a. brongebied Staverdense beek).’’ De gronden van cliënt zijn niet opgenomen in de perspectiefkaart (bijlage 6) en zijn officieel geen onderdeel van onderliggend herstelprogramma. Indiener vraagt zich af of de perspectiefkaart vaststaat of mogelijk wordt uitgebreid in actualisatie van het Natura 2000-beheerplan Veluwe. 3. Alhoewel de gronden in eigendom van cliënt niet zijn gelegen in de gronden waar herstelmaatregelen op zijn aangewezen, vreest cliënt toch voor mogelijke neveneffecten. Daarom verzoekt indiener of de provincie kan stellen dat het agrarisch bedrijf van cliënt geen negatieve gevolgen, zoals wat betreft bedrijfscontinuïteit en waarde bedrijf, zal ondervinden van het vaststellen van de herstelprogramma’s Veluwe.

Als dat het geval is zal een planschadeverzoek worden ingediend bij de provincie Gelderland. 4. Indiener en zijn cliënt wensen op de hoogte te worden gehouden van ontwikkelingen rondom het ‘Natura 2000-herstelprogramma’s Veluwe’ en de zienswijze.

Antwoord 1. Uitbreiding van habitatbossen zoals beoogd in de maatregel “Herstel historische boscomplexen” betreft een uitbreiding binnen de bestaande bossen die nog niet als habitat kwalificeren, maar wel binnen de Natura 2000-begrenzing liggen. Het gaat hier dus niet om het realiseren van een uitbreiding van het habitatbos buiten de Natura 2000-begrenzing. 2. De agrarische enclave bij Garderen, Uddel, Elspeet en Speuld ligt verweven in het Natura 2000-gebied Veluwe. Dwars door de enclave loopt de Natura 2000 en Kader Richtlijn Water-beek de Hierdense en Staverendse Beek. Vanwege haar ligging is er in dit gebied veel aandacht voor de stikstofopgave, landbouwtransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteitsherstel. Vanuit het uitvoeringsprogramma Gelderse Maatregelen Stikstof loopt hier sinds 2022 een proeftuin Living Lab GEUS https://www.livinglabgeus.nl/. In een living lab worden de opgaven en lopende trajecten bij elkaar gebracht. De gronden die op de perspectiefkaart in bijlage 6 van de herstelprogramma’s Heiden en stuifzanden en Bossen staan zijn gronden waarbij deskundigen van Wageningen Environmental Research (WenR), Sovon en Stichting Bargerveen ter voorbereiding van deze herstelprogramma’s hebben aangegeven dat hier maatregelen nodig zijn om een bijdrage te leveren aan de instandhoudingsdoelen.

Deze gronden zijn gelegen buiten de Natura 2000-begrenzing Veluwe en zijn voor nu geen onderdeel van de herstelprogramma’s. Omdat ze wel minimaal nodig zijn voor het halen van de instandhoudingsdoelen worden ze ingebracht in het gebiedsprogramma voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). De perspectiefkaart zoals benoemd in bijlage 6 van de herstelprogramma’s Bossen en Heiden en stuifzanden is voor dit moment een statische kaart als onderdeel van deze herstelprogramma’s. Op dit moment is nog niet bekend of er vanuit het gebiedsprogramma voor het NPLG nog meer maatregelen nodig zijn hetzij binnen, hetzij buiten Natura 2000-gebied om de natuur en watersysteem te ondersteunen en te versterken. Bij de herziening van het Natura 2000-beheerplan zal opnieuw naar het systeem worden gekeken, hoever we staan met het doelbereik en/of aanvullende maatregelen nodig zijn. Het is op dit moment nog niet bekend of dit tot aanpassingen leidt en welke dat zijn. 3. Als uitvoering van maatregelen nadelige effecten heeft op gronden van rechthebbenden in de omgeving, dan zal de provincie die nadelige effecten volgens de regels geldend voor nadeelcompensatie (vergoeding van dat nadeel dat boven het normaal maatschappelijk risico uitkomt

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 96 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

dat voor iedereen geldt) vergoeden. Bij de voorbereiding van de uitvoering wordt daar al rekening mee gehouden en worden zo nodig mitigerende maatregelen uitgevoerd. 4. De binnengekomen zienswijzen zijn in deze Reactienota van een antwoord voorzien. Ook is per zienswijze te lezen welke aanpassingen aan de herstelprogramma’s worden voorgesteld. De Reactienota is samen met de herstelprogramma’s door ons vastgesteld. Wij vertrouwen er op dat de indiener van de betreffende zienswijze de betrokkenen namens wie de zienswijze is ingediend zelf informeert. Als indiener of cliënt op de hoogte willen blijven van de voortgang van de Veluwse herstelprogramma’s kan hij zich aanmelden voor onze nieuwsbrief. Dat kan via onze website www.gelderland.nl/natuuropdeveluwe of met een mailtje naar natuurherstelopdeveluwe@gelderland.nl.

Wijzigingen Deze zienswijze leidt niet tot aanpassing van de herstelprogramma's.

Zienswijze 39 Reactienummer:

39

Indiener:

Van Westreenen B.V.

Samenvatting Indiener heeft eerst een proforma zienswijze ingediend en deze vervolgens aangevuld. Indiener dient deze zienswijze in namens een cliënt die eigenaar is van een agrarisch bedrijf in Harskamp. Indiener schetst de kadastrale situatie en het (landbouwkundig) gebruik van deze gronden van zijn cliënt. Indiener geeft aan dat de agrarische activiteiten worden uitgevoerd conform vigerende milieu- en natuurtoestemming. Indiener schetst de planologische situatie van zijn cliënt op basis van het vigerende bestemmingsplan. Indiener schetst de ligging van het agrarische bedrijf ten opzichte van Natura 2000, het bedrijf ligt niet binnen de Natura 2000-begrenzing, maar is wel omgeven door het Natura 2000-gebied Veluwe. Het bedrijf bevindt zich in het buitengebied van Harskamp, direct gelegen aan het bos en ten oosten van de 'Zuiderheide'. 1. De gronden van cliënt van indiener grenzen ten oosten aan het Natura 2000-gebied Veluwe. Indiener geeft aan dat dit één van de belangrijke natuurgebieden Infanterieschietkamp Harskamp (ISK, Harskampse Zand) is. Dit terrein is niet vrij toegankelijk en grotendeels ‘munitieverdacht’, waardoor activiteiten die de bodem verstoren niet zonder meer kunnen plaatsvinden. Maatregel MHS79 ligt op de kortste afstand van de gronden van cliënt. Twee onderdelen van deze maatregelen zijn onderzoek en beheer.

Het onderzoek houdt respectievelijk in het ‘opstellen van meerjarenplan voor het openen en openhouden van dichtgegroeid stuifzand onder ‘munitieverdachte’ omstandigheden’. Op basis van dit onderzoek worden eventuele maatregelen geformuleerd, op basis waarvan beheer moet plaatsvinden. Het herstelprogramma vormt een wezenlijke uitwerking van het eerder vastgestelde beheerplan Natura 2000 Veluwe. Het herstelprogramma en de maatregelen die daarin genoemd staan, worden daarmee onderdeel van het beheerplan Veluwe en vallen onder de werking van de Wet Natuurbescherming (Wnb). Omdat de maatregelen in het herstelprogramma noodzakelijk zijn voor het halen van de instandhoudingsdoelen voor de Veluwe, zijn ze niet vrijblijvend. Het is volgens indiener tegenstrijdig om een herstelprogramma vast te stellen waarbij de exacte maatregelen op een later tijdstip bekend worden. Deze werkwijze volgt uit maatregelnummer MHS79, onderdeel ‘maatregelentabel’ (bijlage 4 van het herstelprogramma Heiden en stuifzanden). De nu voorgestelde werkwijze door uw provincie faciliteert een onwenselijke beleidsvrijheid: er wordt akkoord gegeven op juridisch afdwingbare herstelmaatregelen welke na het moment van definitieve vaststelling pas nader gespecificeerd worden en op dat moment terug in het herstelprogramma worden “gelust”. Indiener dinsdag 2 mei 2023

Pagina 97 van 255

Reactienota ontwerp-Natuurherstelprogramma’s Veluwe 2023

Definitief

geeft aan dat de mogelijke gevolgen van deze nader te bepalen maatregelen op de gronden van cliënt nu niet inzichtelijk zijn. 2. Alhoewel op de gronden van cliënt geen herstelmaatregelen zijn aangewezen, vreest cliënt toch voor mogelijke neveneffecten. Daarom verzoekt indiener of de provincie kan stellen dat het agrarisch bedrijf van cliënt geen negatieve gevolgen zoals bedrijfscontinuïteit, waarde bedrijf zal ondervinden van het vaststellen van de herstelprogramma’s Veluwe. Als dat het geval is zal een planschadeverzoek worden ingediend bij provincie Gelderland. 3. Indiener en zijn cliënt wensen op de hoogte te worden gehouden van ontwikkelingen rondom het ‘Natura 2000-herstelprogramma’s Veluwe’ en de zienswijze.

Antwoord 1. De juridische context van de herstelprogramma's is dat ze onderdeel zijn van het Natura 2000beheerplan Veluwe. Deze herstelprogramma’s geven invulling aan de maatregelen zoals genoemd in hoofdstuk 6 van het Natura 2000-beheerplan Veluwe dat in 2018 is vastgesteld. Het betreft de volgende maatregelen uit het beheerplan: • M15a: Opstelling herstelprogramma’s beken en aan beken gebonden habitatsoorten • M17a: Opstelling herstelprogramma’s boshabitats en boshabitatsoorten • M18a: Opstelling herstelprogramma’s voor soorten van open habitattypen • M20a: Opstellen vennenherstelprogramma Het opstellen van de herstelprogramma’s moet in de eerste beheerplanperiode te gebeuren. Het uitvoeren van de herstelprogramma’s, dat ook als maatregel in het Natura 2000-beheerplan Veluwe staat geformuleerd (M15b, M17b, M18b), vindt gedurende meerdere beheerplanperiodes plaats. Het betreft hier ‘op uitvoering gericht beleid’ om invulling te geven aan de doelen uit het aanwijzingsbesluit. Ongeacht of daarvoor al dan niet voldoende informatie aanwezig is om invulling te geven door middel van maatregelen (of nader onderzoek) gaat het om maatregelen die juridisch gezien niet open staan voor bezwaar en beroep, omdat het gaat om instandhoudingsmaatregelen.

Die onderdelen van het beheerplan zijn in de wet uitgezonderd van de mogelijkheid om daartegen in bezwaar of beroep te gaan (artikel 8.1 lid 2 Wet natuurbescherming). De maatregelen en de inhoud daarvan zijn alleen bindend voor het bestuursorgaan dat het beleid vaststelt. Voor zover bij de uitvoering van de maatregelen besluiten nodig zijn (en dat zal meestal het geval zijn, zoals bijvoorbeeld omgevingsvergunningen, of peilbesluiten, of het opleggen van een gedoogplicht), dan is in dat kader ruimte voor een belangenafweging en de toetsing daarvan. Overigens zal voor de uitvoering en/of de verdere invulling van de instandhoudingsmaatregelen altijd voorafgaand aan de noodzakelijke besluiten overleg met belang- en rechthebbenden plaatsvinden om de eventuele gevolgen in beeld te brengen. Hierbij wordt ook altijd in overleg vastgesteld wat de beste uitvoering is om recht te doen aan zowel het natuurbelang als het belang van de rechthebbende/omgeving. Het komen tot een oplossing en compenseren van de eventuele schade komt dan ook aan bod. Ervaring leert inmiddels dat slechts bij hoge uitzondering inzet van de gedoogplicht nodig is: in 95% van de gevallen worden maatregelen tot tevredenheid van de omgeving ingepast en uitgevoerd. 2.

Als uitvoering van maatregelen nadelige effecten heeft op gronden van rechthebbenden in de omgeving, dan zal de provincie die nadelige effecten volgens de regels geldend voor nadeelcompensatie (vergoeding van dat nadeel dat boven het normaal maatschappelijk risico uitkomt dat voor iedereen geldt) vergoeden. Bij de voorbereiding van de uitvoering wordt daar al rekening mee gehouden en worden zo nodig mitigerende maatregelen uitgevoerd. 3. De binnengekomen zienswijzen zijn in deze Reactienota van een antwoord voorzien. Ook is per zienswijze

dinsdag 2 mei 2023

Pagina 98 van 255