St. t.k.n. nr. 1. Bijlage Evaluatierapport JOGG NV (2020-2022)
Tekst van het document
•
Welke taken horen daarbij?
2. REGIONALE CAMPAGNES Eind 2022 zijn de bestaande regionale campagnes uitgevoerd, geëvalueerd en doorontwikkeld. •
Hoe kijk je terug op de uitvoering van de regionale campagnes in jullie gemeente?
•
De campagnes Slaap, #7dagenwaterchallenge en JOGG caching zijn uitgevoerd in de regio en geëvalueerd door het Evaluatiebureau. Zijn deze en andere campagnes nog doorontwikkeld of hoe gaan deze worden doorontwikkeld? En zo ja, hoe?
•
Concluderend, is dit doel behaald? Wat is nog een aandachtspunt voor de toekomst?
3. SELECTIEVE PREVENTIE Eind 2022 is er, parallel aan de collectieve preventie, met activiteiten en programma’s aandacht voor specifieke groepen/gebieden. •
Op regionaal niveau is er o.a. op de regiodag aandacht geweest voor het initiëren van activiteiten en programma’s voor specifieke groepen of gebieden. In hoeverre was er met activiteiten en programma’s binnen de gemeente aandacht voor specifieke groepen/gebieden?
•
Als er geen activiteiten of programma’s voor specifieke groepen/gebieden hebben plaats gevonden: wat was daarin een belemmering?
•
Concluderend, is dit doel behaald? Wat is nog een aandachtspunt voor de toekomst?
4. BEREIKEN OUDERS Eind 2022 wordt structureel ingezet op het bereiken van de ouders binnen de JOGG-aanpak in de regio Noord-Veluwe. •
Met welke activiteiten zijn ouders in de gemeente bereikt in de afgelopen 3 jaar?
•
Zijn jullie tevreden over de mate waarin ouders ook daadwerkelijk zijn bereikt in de afgelopen 3 jaar?
•
Concluderend, is dit doel behaald? Wat is nog een aandachtspunt voor de toekomst?
5. BORGING Eind 2022 is elke lokale JOGG organisatie in de regio Noord-Veluwe geborgd en toekomstbestendig ingericht. Voorbereiding: vul de Quickscan borging ter voorbereiding van het interview. Tijdens het interview komen we op de scores terug. •
In hoeverre is de JOGG aanpak geborgd in beleid?
•
In hoeverre is de samenwerking tussen betrokken organisaties geborgd?
•
In hoeverre is de financiering geborgd?
•
In hoeverre zijn de activiteiten geborgd?
•
In hoeverre is expertise geborgd?
•
In hoeverre is monitoring en evaluatie geborgd?
6. GROENTE ETEN Eind 2022 wordt structureel ingezet op groente eten binnen de JOGG-aanpak in de regio Noord-Veluwe.
Evaluatie JOGG Noord-Veluwe (2020-2022) - Evaluatiebureau Publieke Gezondheid
23
•
Met welke activiteiten is er in de afgelopen 3 jaar in de gemeente ingezet op groente eten?
•
Concluderend, is dit doel behaald? Wat is nog een aandachtspunt voor de toekomst?
7. OVERIGE PUNTEN/UITLOOP •
Als je over het geheel terug kijkt, waar ben je het meest trots op wat betreft de lokale uitvoering van JOGG binnen jouw gemeente?
•
Zijn er nog zaken gerealiseerd die je van tevoren niet had voorzien of gepland? Wat maakt dat je bepaalde ongeplande dingen toch bent gaan doen? Wat heeft dat opgeleverd?
•
Zijn er verder in jouw gemeente nog onverwachte resultaten of neveneffecten van de JOGG geweest? Zo ja, welke?
•
Is er verder nog iets wat je kwijt wilt voor de evaluatie van de JOGG aanpak?
Evaluatie JOGG Noord-Veluwe (2020-2022) - Evaluatiebureau Publieke Gezondheid
24
Bijlage B: Achtergrondinformatie Kindermonitor a. Onderzoeksopzet en respons In het najaar van 2013, 2017 en 2021 heeft GGD Noord- en Oost-Gelderland de Kindermonitor uitgevoerd om de gezondheid van 0-12 jarige kinderen in de regio in kaart te brengen. In 2013 is per gemeente een steekproef getrokken van 1.500 kinderen die bij de start van het onderzoek tussen de 6 maanden en 12 jaar oud waren. In 2017 is de vragenlijst uitgezet via organisaties voor 0- tot en met 4-jarigen en basisscholen. In 2021 zijn ongeveer 30.000 kinderen via een steekproef uit de Basis Registratie Personen (BRP) geselecteerd. De ouder(s) van de kinderen vullen de vragenlijst in. In het JOGG-gebied zijn in 2021 2.396 vragenlijsten ingevuld (Tabel 1). In 2013 waren dit er 3.385 en in 2017 2.477. Tabel 1: Aantal respondenten van de Kindermonitor in 2013, 2017 en 2021 per gemeente Aantal
Aantal
Aantal
2013
2017
2021
Harderwijk
598
752
402
Elburg, pc 8081
366
206
160
Elburg, totaal
633
420
425
Putten
659
367
446
Nunspeet
544
452
421
Oldebroek, pc 8091
282
172
240
Oldebroek, totaal
543
389
431
Ermelo
580
353
427
Hattem
356
175
300
Totaal JOGG-gebied**
3.385
2.477
2.396
13.428
11.779
9.636
Noord- en Oost-Gelderland, totale GGD regio
** Elburg, totaal en Oldebroek, totaal behoren niet tot het totale JOGG-gebied
b. Methoden gegevensanalyse Complex samples Bij de onderwerpen beweging, groente, fruit, zoete drankjes en water drinken zijn de verschillen tussen 2013 en 2021 én 2017 en 2021 getoetst met complex samples. Hierbij worden chi-kwadraat toetsen gedaan, waarbij een bepaalde correctie (weging) wordt toegepast voor leeftijd, geslacht en gemeente. Op basis van de uitkomst hiervan wordt bepaald of er wel of niet sprake is van een statistisch significant verschil (zie bijlage E).
Evaluatie JOGG Noord-Veluwe (2020-2022) - Evaluatiebureau Publieke Gezondheid
25
Bijlage C: Achtergrondinformatie Gezondheidsmonitor Jeugd a. Onderzoeksopzet en respons In het najaar van 2015, 2019 en 2021 is de Jeugdmonitor (voorheen: E-MOVO) uitgevoerd. Jongeren uit klas 2 en 4 vulden op school een internetvragenlijst in met vragen over gezondheid, welzijn en diverse andere thema’s die hiermee samenhangen. In 2021 zijn er ook vragen over corona meegenomen. In het algemeen zijn de leerlingen 13 en 15 jaar oud. In het JOGG-gebied hebben in 2021 2.159 jongeren de vragenlijst ingevuld (Tabel 1). In 2013 waren dit 3.203 jongeren en in 2017 2.220 jongeren. Tabel 1: Aantal respondenten van de Jeugdmonitor in 2015, 2019 en 2021 per gemeente Aantal
Aantal
Aantal
2015
2019
2021
Harderwijk
1000
351
723
Elburg, pc 8081
322
266
82
Elburg, totaal
546
511
182
Putten
469
358
407
Nunspeet
695
505
372
Oldebroek, pc 8091
125
174
109
Oldebroek, totaal
340
371
200
Ermelo
575
391
426
Hattem
17
175
40
3.203
2.220
2.159
15.395
14.254
10.013
Totaal JOGG-gebied** Noord- en Oost-Gelderland, totale GGD regio
** Elburg, totaal en Oldebroek, totaal behoren niet tot het totale JOGG-gebied
b. Methoden gegevensanalyse Complex samples Bij het onderwerp beweging zijn de verschillen tussen 2015 en 2021 én 2019 en 2021 getoetst met complex samples. Hierbij worden chi-kwadraat toetsen gedaan, waarbij een bepaalde correctie (weging) wordt toegepast voor leeftijd, geslacht en gemeente. Op basis van de uitkomst hiervan wordt bepaald of er wel of niet sprake is van een statistisch significant verschil (zie bijlage E).
Evaluatie JOGG Noord-Veluwe (2020-2022) - Evaluatiebureau Publieke Gezondheid
26
Bijlage D: Cijfers lengte en gewicht b. Onderzoeksopzet en respons Tijdens ieder Gezondheidsonderzoek (PGO) door de Jeugdgezondheid van de GGD worden lengte en gewicht van kinderen/jongeren door een professional gemeten en geregistreerd. Op basis van deze metingen en landelijk overeengekomen afkappunten wordt bepaald hoeveel kinderen/jongeren een gezond gewicht hebben en bij hoeveel er sprake is van (ernstig) overgewicht. Voor de effectevaluatie heeft het Evaluatiebureau analyses uitgevoerd op gegevens uit de schooljaren 2012/2013, 2015/2016, 2018/2019 en 2020/2021. De analyses zijn voor drie afzonderlijke leeftijdscategorieën uitgevoerd, omdat bekend is dat het percentage overgewicht over het algemeen toeneemt met de leeftijd. In loop van de tijd zijn de leeftijden waarop kinderen de PGO’s ondergaan verschoven. Hierdoor worden enkel gewichtsdata vergelijken van kinderen in dezelfde leeftijdsgroep (zie tabel 1). In schooljaar 2015/2016 werd er een experiment gedaan om gewicht van 10-jarigen op verschillende manieren te meten. Dat maakt dat deze data niet vergelijkbaar is met andere gewichtsdata en daarom ongeschikt om mee te nemen in de analyses.
Tabel 1: Leeftijden bij nul- en eindmeting Leeftijd
Nulmeting
Tussenmeting 1
Tussenmeting 2
Eindmeting
5 jaar
PGO schooljaar 2012/2013
PGO schooljaar 2015/2016
PGO schooljaar 2018/2019
PGO schooljaar 2021/2022
10 jaar
PGO schooljaar 2012/2013
Geen gegevens
PGO schooljaar 2018/2019
PGO schooljaar 2021/2022
PGO schooljaar 2018/2019
PGO schooljaar 2021/2022
beschikbaar 13 jaar
PGO schooljaar 2012/2013
PGO schooljaar 2015/2016
Hoewel het JOGG-programma zich richt op alle kinderen tot en met 18 jaar, zijn de PGO-gegevens van 5-, 10- en 13jarigen gebruikt voor analyse van de nul-, en eindmeting. De beschikbare gegevens zijn dus een selectie van de totale doelgroep. Conform andere JOGG-gemeenten en om pragmatische redenen is gekozen om analyse van gewichtsgegevens te koppelen aan de PGO-structuur van de GGD. Overigens geven deze drie leeftijden een goed beeld van de situatie voor de kinderen tot en met 13 jaar, omdat het een goede spreiding betreft. De leeftijdsgroep 14-19 jaar wordt niet standaard door de GGD (of een andere organisatie) gemeten en gewogen. Inzicht in de mate van gezond gewicht binnen deze groep is er dus niet. Tabel 2 toont de aantallen kinderen die zijn meegenomen in de analyses.
Evaluatie JOGG Noord-Veluwe (2020-2022) - Evaluatiebureau Publieke Gezondheid
27
Tabel 2. Aantal kinderen/jongeren op basis waarvan de analyses zijn gedaan. PGO schooljaar
PGO schooljaar
PGO schooljaar
PGO schooljaar
2012/2013
2015/2016
2018/2019
2021/2022
Aantal
Aantal
Aantal
Aantal
91
51
Elburg,
5 jaar
78
90
pc 8081
10 jaar
88
-
37
12
13 jaar
99
62
56
46
5 jaar
158
166
196
121
10 jaar
180
-
64
31
13 jaar
154
137
159
115
5 jaar
130
101
159
115
10 jaar
93
-
82
94
13 jaar
129
236
149
82
5 jaar
224
411
315
142
10 jaar
235
-
231
177
13 jaar
239
377
236
170
5 jaar
54
90
122
60
10 jaar
1
-
30
47
13 jaar
7
66
56
64
5 jaar
171
222
200
219
10 jaar
189
-
141
89
13 jaar
177
211
150
117
Oldebroek,
5 jaar
89
103
99
72
pc 8091
10 jaar
81
-
36
23
13 jaar
31
46
37
31
Oldebroek,
5 jaar
163
184
177
145
totaal
10 jaar
144
-
87
67
13 jaar
92
153
136
137
5 jaar
171
244
174
87
10 jaar
147
-
80
54
13 jaar
115
226
151
102
5 jaar
915
1261
1154
746
10 jaar
827
-
618
496
13 jaar
722
1076
675
612
5 jaar
5441
5667
5406
3206
10 jaar
4861
-
2993
1850
13 jaar
4221
5126
3647
2816
Elburg, totaal
Ermelo
Harderwijk
Hattem
Nunspeet
Putten
Totaal JOGGgebied**
Totale GGD NOG regio
** Elburg, totaal en Oldebroek, totaal behoren niet tot het totale JOGG-gebied - Geen gegevens beschikbaar.
Evaluatie JOGG Noord-Veluwe (2020-2022) - Evaluatiebureau Publieke Gezondheid
28
c. Methoden gegevensanalyse Bij de gewichtanalyses is er door middel van een logistische regressie getoetst of tijd (uitgedrukt in de 4 geselecteerde schooljaren) geassocieerd is met het percentage kinderen met een gezond gewicht of (ernstig) overgewicht. Hiertoe werden er per te analyseren groep 2 modellen gemaakt: een voor gezond gewicht en een voor (ernstig overgewicht). De afhankelijke variabele was ofwel gezond gewicht (ja of nee) ofwel (ernstig) overgewicht (ja of nee). De afhankelijke variabelen waren schooljaar en geslacht (om te corrigeren). De B, Wald toets statistiek en bijbehorende p-waarde geven aan of er een significant negatief of positief verband is tussen percentage gezond gewicht/(ernstig) overgewicht en schooljaren.
Evaluatie JOGG Noord-Veluwe (2020-2022) - Evaluatiebureau Publieke Gezondheid
29
Bijlage E: Toelichting statistisch significant verschil In dit rapport wordt in bijna alle tabellen aangegeven of er al dan niet sprake is van een statistisch significant verschil. Dit is een term uit de statistiek om aan te geven of een gevonden verschil ook wetenschappelijk aantoonbaar is. Hieronder volgt een toelichting. Een percentage is bepaald op een groep respondenten. Dit percentage had net iets anders kunnen zijn als de groep respondenten net iets anders was. Met andere woorden er zit een natuurlijke fluctuatie in een percentage. Vanuit de statistiek wordt dit weergegeven met een 95% betrouwbaarheidsgebied. Een percentage van 10% heeft dan bijvoorbeeld een betrouwbaarheidsgebied van 8% tot 12%. Dit betekent dat het percentage voor de onderzochte groep 10% is, maar dat met 95% zekerheid is te zeggen dat het in soortgelijke groepen tussen 8% en 12% ligt. Als je wilt bepalen of twee percentages van elkaar verschillen, moet je dus rekening houden met de betrouwbaarheidsgebieden van beide percentages. Je toetst dan of beide betrouwbaarheidsgebieden verschillend zijn. Bij een statistisch significant verschil kun je met 95% zekerheid zeggen dat dat de beide betrouwbaarheidsgebieden verschillend zijn.
In het algemeen geldt dat bij grote onderzoeken met veel deelnemers al snel statistisch significante verschillen worden gevonden (immers, bij veel deelnemers krijg je een smal betrouwbaarheidsgebied). Verder geldt dat het voor het aantonen van kleine verschillen grote groepen nodig zijn (immers, bij kleine verschillen overlappen de betrouwbaarheidsgebieden snel).
Evaluatie JOGG Noord-Veluwe (2020-2022) - Evaluatiebureau Publieke Gezondheid
30
Beleidsmakers in de Volksgezondheid staan voor de lastige opdracht om bij afnemende financiële ruimte antwoorden te vinden voor toenemende gezondheidsproblemen onder de bevolking. Dat vraagt om ingrijpende en verantwoorde keuzes. Het Evaluatiebureau Publieke gezondheid is specialist in het verkrijgen van praktische informatie over interventies in de publieke gezondheid. Het Evaluatiebureau biedt beleidsmakers handvatten waarmee zij ingrijpende keuzes op verantwoorde wijze kunnen maken. Dat doen we in alle gevallen praktisch, verbazingwekkend betaalbaar, en met academisch gestoelde kennis. Zo maken we beleidsmakers sterker.
Evaluatiebureau Publieke Gezondheid Postbus 3 7200 AA Zutphen 088 - 443 37 05 info@evaluatiebureau.nl www.evaluatiebureau.nl
Initiatief van:
Partners:
© Evaluatiebureau Publieke Gezondheid – december 2022 Overname van gegevens is toegestaan, mits voorzien van bronvermelding.
31