Bijlage 1 Regioplan Noord Veluwe en Zeewolde versie 1.0.pptx

Regioplan Plaatje van de regio (Zie regiobeeld.nl - Daar staan ook plaatjes van de ZN-VNG samenwerkingsregio; mocht voor die schaal wordt gekozen)

Noord-Veluwe en Zeewolde 2023 Contactpersonen Coördinerende zorgverzekeraar: Naam: Zilveren Kruis Mailadres: noordveluwezeewolde@zilverenkruis.nl

Routekaart voor de toekomst van zorg en ondersteuning 2024-2026 “We kennen elkaar al, we vertrouwen elkaar en we doen al veel samen”

Coördinerende gemeente: Naam: Gemeente Elburg | Alma van Maanen Functie: Senior adviseur sociaal domein Mailadres: alma.van.maanen@elburg.nl Regionale samenwerkingsstructuur: Naam: GezondVeluwe Netwerkteam: Denise Seelen | Mark Callaars Mailadres: dseelen@raedelijn.nl | mcallaars@raedelijn.nl

Samenvatting en belangrijkste conclusies

2

Routekaart voor de toekomst

“We kennen elkaar, we vertrouwen elkaar en we doen al veel samen.” AMBITIE

AANPAK

Vitaal en zelfstandig leven voor alle inwoners in een zorgzame regio waar het voor je gezondheid niet uitmaakt in welke wijk je woont. We zorgen voor een evenwichtig menselijk kapitaal.

Wij werken vanuit de principes van positieve gezondheid, alles krijgt samen met inwoners buurtgericht vorm en de beweging wordt gemonitord.

Beweging

Bewustwording Ouderen en chronisch zieken Vertrekpunt vanuit het regiobeeld

Richting

Bestemming

Mentale gezondheid

Gezondheidsverschillen

Menselijk kapitaal

Groeiende groep kwetsbare ouderen en chronisch zieken, meer zorgvraag en beroep op formele en informele zorg en ondersteuning

Mentale (on)gezondheid aandachtspunt in alle gemeenten, vooral jeugd en jongvolwassenen

Forse gezondheidsverschillen bij inwoners met laag en hoog opleidingsniveau, dit vraagt om een bredere wijk- of kerngerichte preventieaanpak.

Personeelstekort in zorg en welzijn stijgt fors, mantelzorg- en vrijwilligerspotentieel daalt ook fors onder andere door dubbele vergrijzing

Preventie en verbeteren zelfredzaamheid, minder complexe zorg, toename welbevinden en verbeteren samenwerking professionals

Versterken van inwoners zelfregie, aansluiten bij krachten en mogelijkheden van inwoner, herstelgerichte ondersteuning en zorg, versterken samenwerking, doelmatige ondersteuning en zorg op de juiste plek.

Vergroten gezondheidswinst van gezinnen met lage gezondheidsvaardigheden, toename samenredzaamheid / leefbaarheid / eigen regie en realiseren van nieuwe vormen van samenwerking

Samenwerking onderwijs en zorg verbeteren, gezamenlijk opleiden, uitwisseling van medewerkers stimuleren en verbinding leggen tussen formele en informele zorg

Passende ondersteuning en zorg rondom chronische ziekten en ouderdom gerelateerde aandoeningen

Verbeteren van de mentale gezondheid voor inwoners met psychische kwetsbaarheid, ook van jeugd en jongvolwassenen

Gezondheidsverschillen zijn teruggedrongen, met oog voor inwoners in kwetsbare omstandigheden

Signaleren

Buurtgerichte aanpak Digitalisering

Buurtgerichte

Signalering

Behoud van medewerkers en vrijwilligers voor de sector in de regio. Mantelzorgers worden (regionaal) ondersteund.

Bewustwording Digitalisering

Leeswijzer Dit regioplan geeft duidelijkheid over de koers die de regio Noord-Veluwe en Zeewolde volgt om ervoor te zorgen dat zorg beschikbaar blijft voor degene die het nodig hebben en in reactie op de vraagstukken vanuit het regiobeeld en het Integraal Zorgakkoord (IZA). We gaan stapsgewijs te werk, beginnend met algemene onderwerpen en vervolgens gedetailleerder ingaand op de prioritaire uitdagingen die zijn geïdentificeerd in het regiobeeld. De hoofdstukken beginnen met een overzichtelijke samenvatting. Daarna wordt op de daaropvolgende pagina's meer uitleg gegeven over enkele onderwerpen, inclusief informatie over de betrokken partijen. De partij die verantwoordelijk is voor het aanpakken van het betreffende onderwerp is duidelijk aangegeven in vetgedrukte tekst. We leggen eerst de verbinding tussen de routekaart, het IZA en andere akkoorden die hiermee samenhangen. De routekaart benadrukt met name de connectie met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Daarna bespreken we welke landelijke randvoorwaarden nodig zijn om bepaalde doelen te bereiken. Het is van groot belang om voortdurend in de gaten te houden hoe het in de regio gaat, daarom sluiten we af met het onderwerp monitoring. Disclaimer: Het ROAZ-plan wordt 22 december definitief gemaakt. Een samenvatting van dit ROAZ-plan wordt na 22 december toegevoegd aan dit regioplan.

In deze routekaart werken we met een samenvattende pagina per onderwerp. Wanneer de zes samenvattende pagina's achter elkaar gelezen worden, zal dit een samenvatting geven van dat wat in de routekaart wordt besproken. Samenvatting: • Routekaart voor de toekomst • Algemene onderwerpen • Ouderen & Chronisch zieken • Mentale Gezondheid • Gezondheidsverschillen • Menselijk kapitaal 4

Doel en samenwerking in de regio

Inhoudsopgave

Totstandkoming regioplan Uitgangspunten en algemene onderwerpen A. De regionale opgaven Verbinding met andere akkoorden Governance B. Regionale werkagenda C. Landelijke randvoorwaarden D. Monitoring Verklarende woordenlijst

5

Doel en samenwerking in de regio

In de regio Noord-Veluwe werken we al jaren intensief samen op het gebied van zorg en ondersteuning, onder andere onder de vlag van GezondVeluwe. Deze samenwerking vormt de basis voor het regioplan Integraal Zorgakkoord (IZA). In dit regioplan staat de ambitie van de regio Noord-Veluwe en Zeewolde voor de komende jaren. Bestaande initiatieven maken onderdeel uit van het regioplan. Het regioplan is de routekaart en sluit aan op alles wat er al loopt in de regio. Deze routekaart geeft richting aan hoe de regio omgaat met de uitdagingen die uit het regiobeeld en de werksessies naar voren gekomen zijn en welke nieuwe initiatieven hiervoor nodig zijn. Het IZA loopt tot en met het jaar 2026. De samenwerking zal echter ook daarna doorlopen. Deze routekaart geeft de regio ruimte om te reageren op ontwikkelingen of inzichten die nu nog niet bekend zijn.

Het regiobeeld is te vinden op: http://www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl/regiobeelden

De regio De regio Noord-Veluwe en Zeewolde omvat de gemeenten: Oldebroek, Elburg, Nunspeet, Harderwijk, Ermelo, Putten en Zeewolde. In deze regio wordt al jarenlang intensief samengewerkt tussen het sociaal en medisch domein, met name onder de vlag van GezondVeluwe (zie www.gezondveluwe.nl). Grensgebieden Dit regioplan is opgesteld voor een vastgesteld geografisch gebied dat is bepaald op basis van de samenwerkingsschaal van de deelnemende gemeenten. De schaal komt soms niet overeen met het werkgebied van verschillende zorgaanbieders en aanbieders uit het sociaal domein. Hun werkgebied gaat vaak over de grenzen van de vastgestelde regio heen. De gemeente Zeewolde valt bijvoorbeeld met de GGD onder Flevoland. De gemeenten Oldebroek en Elburg zijn in het noorden van de regio voor sommige onderdelen op Zwolle gericht. Met name als het gaat over de ziekenhuiszorg (Isala) en huisartsen (Medrie). Over de onderdelen van dit regioplan die regio overstijgend zijn, heeft er afstemming plaatsgevonden tussen regio IJssel-Vecht en de regio Noord-Veluwe en Zeewolde. Dit is ook in het regioplan verwerkt. Voor Elburg, Oldebroek en Zeewolde is het gedurende de uitvoering van het regioplan van belang dat lokale partners, zoals huisartsen, worden aangehaakt bij de verschillende initiatieven. De vraagt om extra aandacht van de uitvoerders.

Wanneer we de plannen concreet maken en de transformatieplannen uitwerken, ontdekken we soms dat het nodig is om samen te werken met partijen buiten de regio. Op dat moment gaan we met elkaar in gesprek. Op die manier zorgen we ervoor dat elk specifiek plan op de juiste schaal wordt uitgewerkt en met de juiste partijen wordt vastgesteld.

7

Inwoners

Werkwijze en de betrokken partijen

Totstandkoming regioplan

In de regio Noord-Veluwe en Zeewolde werken zorgverleners en gemeenten al samen. De betrokken partijen zijn zich al geruime tijd bewust van de uitdagingen die de regio te wachten staan. Sinds 2015 bundelen ze hun krachten onder de noemer GezondVeluwe, een netwerk bestaande uit zorg- en welzijnsorganisaties, gemeenten, patiënten- en cliëntenorganisaties, GGD en de zorgverzekeraar. Om alle partijen die door IZA worden beïnvloed te betrekken, zijn naast de deelnemers aan GezondVeluwe ook andere partijen betrokken bij het opstellen van de routekaart, zoals het onderwijs en andere regionale partijen die niet vertegenwoordigd zijn in GezondVeluwe. We hebben samen met inwoners en professionals gewerkt aan de totstandkoming van de routekaart. Er zijn diverse werksessies gehouden, gesprekken gevoerd met partijen, de voortgang is besproken in het bestuurlijk platform van GezondVeluwe en in een klankbordgroep (waarin de verschillende partijen vertegenwoordigd zijn) is de routekaart diverse malen getoetst. Inwoners vormen het vertrekpunt in de regio Noord-Veluwe en Zeewolde. Zij zijn nauw betrokken en leveren een belangrijke bijdrage. De Gelderse Academie ondersteunt de inwoners bij inwonerparticipatie. Zij zijn zelf ook actief in het delen van de informatie en het proces van de routekaart. Daarnaast hebben inwoners ook actief deelgenomen aan de werksessies.

De betrokkenheid van inwoners bij de totstandkoming van het regioplan is belangrijk. De Gelderse Academie heeft een manifest aangeboden ter verrijking van dit regioplan: "Manifest burgerperspectief op het regioplan voor de zorg op de Noord-Veluwe" (zie bijlage). 9

Werksessies Om deze routekaart zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij de wensen van de regio is er input opgehaald tijdens werksessies. Bij de werksessies werden zoveel mogelijk stakeholders, waaronder inwoner- en patiëntvertegenwoordiging, uitgenodigd om mee te denken rondom de thema's die in het regiobeeld naar voren zijn gekomen: ● Ouderen en chronisch zieken ● Mentale gezondheid ● Gezondheidsverschillen ● Arbeidsmarktproblematiek

Vervolgstappen De inhoud vanuit de werksessies is met alle betrokkenen gedeeld. Er zijn twee digitale spreekuren georganiseerd waar alle deelnemers van de werksessies de mogelijkheid hadden hun vraag te stellen of om aanvullingen op de voorlopige conclusies te geven. Met de inhoud van de werksessies zijn we aan de slag gegaan om afspraken te maken op de belangrijkste thema’s en op de onderwerpen die bij alle thema’s horen en niet specifiek aan één thema vastzitten. Het doel van deze routekaart is om zoveel mogelijk aan te sluiten bij alles wat er al in de regio loopt. De Gelderse Academie organiseerde een bijeenkomst voor inwoners en geïnteresseerden waar het concept regioplan is gepresenteerd. Op deze manier zijn de inwoners ook in de vervolgstappen betrokken.

10

Proces van totstandkoming regioplan 1. Start van het totstandkomingstraject van het regioplan

Oplevering van het regiobeeld Noord-Veluwe en Zeewolde.

Gedurende augustus voorbereiden werksessies en verzamelen van wat er al loopt.

Presenteren routekaart aan deelnemers en geïnteresseerden vanuit de gehele regio.

Ordenen van de input uit de werksessies tot één geheel. Organiseren van inloopspreekuren.

Vervolgens de laatste feedback verwerken tot het definitieve regioplan.

4. Individuele gesprekken met zorgaanbieders

September

Juli 2023

7. Op 7 december - Presenteren regioplan

3. Schrijven van de routekaart

November

Oktober

14 december 2023

December

2. Werksessies rondom de vier thema’s uit het regiobeeld

5. Terugleggen voor extra input

11 sept - mentale gezondheid 19 sept - gezondheidsverschillen 2 okt - ouderen & chronisch zieken 3 okt - arbeidsmarktproblematiek

Het conceptplan terugleggen bij deelnemers en de klankbordgroep.

6. Presenteren bij de Gelderse Academie.

8. Ondertekenen routekaart Noord-Veluwe en Zeewolde door bestuurders

Uitgangspunten en algemene onderwerpen

We kiezen in de regio voor oplossingen die duurzaam zijn en passen bij de leefwereld van de inwoners. Dat betekent dat wetgeving en systemen niet belemmerend, maar juist ondersteunend zijn. We sluiten in onze communicatie aan bij de doelgroep. We werken vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Uit de inbreng van betrokken inwoners en professionals blijkt dat een aantal onderwerpen bij ieder thema opnieuw aan bod komt. Deze overstijgende thema's behandelen we eerst. Daarna gaan we in op de vier specifieke thema's uit het regiobeeld.

De uitgangspunten zijn:

• • •

De leefwereld van de inwoner centraal Mét de inwoner Positieve Gezondheid als basis

De algemene onderwerpen zijn:

• • • •

Bewustwording Buurtgerichte aanpak Signalering Digitalisering

12

Route bewegingen Bewustwording, buurtgerichte aanpak, signalering, digitalisering Vertrekpunt Een aantal algemene onderwerpen en uitgangspunten is tijdens de verschillende bijeenkomsten naar voren gekomen. Deze zijn breder dan één specifiek thema. Zij vormen een thema overstijgende beweging. Elburg en Oldebroek hebben raakvlakken met regio IJssel-Vecht waardoor zij in sommige gevallen aangewezen zijn op andere zorgverleners dan die van de regio Noord-Veluwe & Zeewolde.

Uitdagingen

Richting

Bestemming

• Inwoners en professionals zijn zich nog onvoldoende bewust van de transformatie van zorg en wat dit voor hen betekent. • Inwoners weten niet waar ze terecht kunnen met signalen. • Professionals zijn onvoldoende op de hoogte van wat er lokaal beschikbaar is. • Digitaal uitwisselen van gegevens is niet altijd mogelijk. • Digitale vaardigheden van inwoners en professionals zijn niet altijd toereikend.

• Inwoners en professionals worden bewust gemaakt van de transformatie middels een bewustwordingscampagne. • Een kernteam gaat zich buigen over de benodigde digitale infrastructuur in de regio. • Lokale initiatieven waar signalen samenkomen worden in samenhang met elkaar gebracht worden. • Inzetten op het vergroten van de betrokkenheid van de buurt.

• Inwoners en professionals zijn zich bewust van de veranderingen in de zorg en weten hiermee om te gaan. • Initiatieven zijn in de buurt opgepakt en afgestemd met en sluiten aan op de leefwereld van de inwoner. • Er is een infrastructuur voor digitaal samenwerken. • Inwoners en professionals zijn digitaal vaardig. • Inwoners en professionals weten waar zij terecht kunnen met signalen en/of vragen. • Lokale partners ziijn betrokken die ook een binding hebben met andere regio's

Tijdlijn 2024 Uitgangspunt Alle initiatieven komen tot stand mét de inwoner en sluiten aan bij de leefwereld van de inwoner, kennen een buurtgerichte aanpak en hebben als basis Positieve Gezondheid.

● Onderzoeken mogelijkheden bewustwordingscampagne, voorbereiden en start uitvoering. ● Onderzoeken welke onderdelen bij GezondVeluwe ondergebracht kunnen worden. ● Vormen kerngroep digitalisering, bepalen opdracht en komen tot een werkagenda.

2025

2026

● Inzetten op de verbreding van de buurtgerichte aanpak.

● Onderzoeken hoe bestaande loketten in samenhang met elkaar gebracht kunnen worden.

● Uitvoeren werkagenda digitalisering.

● Voorbereiden en opstarten inwonersparticipatie-initiatieven.

● Uitvoeren werkagenda digitalisering.

● Verder vormgeven bestaande loketten/adviespunten.

● Uitvoeren bewustwordingscampagne ● Inzetten op de verbreding van de buurtgerichte aanpak. ● Uitvoeren inwonersparticipatie-initiatieven.

● Inzetten op verbreding van buurtgerichte aanpak. ● Uitvoeren inwonersparticipatieinitiatieven.

13

De leefwereld van de inwoner centraal en mét de inwoner De leefwereld van de inwoner In de regio kiezen we voor oplossingen die langdurig zijn en passen bij de leefwereld van de inwoner. Dat betekent dat wetgeving en systemen niet belemmerend, maar ondersteunend zijn. We gaan voor een oplossing die in één keer goed en passend is. Bij het inzetten van oplossingen verbinden we de mogelijkheden vanuit de samenleving met de expertise van de maatschappelijke organisaties. Daarbij is het belangrijk om de communicatie aan te laten sluiten bij de doelgroep. Ook moeten we rekening houden met de basisvaardigheden en de mogelijkheden van de inwoners. Mét de inwoner Bij het opstellen van het regioplan zijn inwoners betrokken. Bij de uitvoering van het regioplan is het van belang om inwonersparticipatie verder vorm te geven. Het doel is het stimuleren van het meedoen van de inwoner, individueel en collectief. De Gelderse Academie neemt het initiatief en pakt dat op verschillende manieren op. Gedacht wordt bijvoorbeeld aan trainingen in zelfregie en (beleid)participatie, wijksessies, dialoogsessies van inwoners met professionals, laagdrempelige ontmoetingsmomenten, thematische of doelgroep-sessies en de vorming van een regionaal burgerforum (als aanspreekpunt in samenwerking met advies- en cliëntenraden en inwonersinitiatieven).

14

Positieve Gezondheid als basis Positieve Gezondheid We werken in de regio vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. In het gedachtegoed van Positieve Gezondheid staat een brede kijk op gezondheid centraal. Het gaat niet om wat iemand niet meer kan, maar juist om wat iemand wel kan, belangrijk vindt en eventueel wil veranderen. Bovendien gaat het niet alleen om de lichamelijke kanten van gezondheid, maar ook om het vermogen je aan te passen, welbevinden, eigen regie, veerkracht, participatie en zingeving. Bij Positieve Gezondheid richten we ons niet alleen op ziekte en zorg, maar ook op de eigen regie en veerkracht van de inwoner. Hierdoor verschuift de aandacht van 'ziekte en zorg' naar 'gezondheid en gedrag' en 'mens en maatschappij'. Actief meedoen in de maatschappij, deel uitmaken van een groep, contact hebben met gelijkgestemden en betekenisvol zijn voor anderen zijn belangrijke aspecten voor inwoners om hun gezondheid positiever te ervaren. Positieve Gezondheid vormt de basis omdat we niet alles in het medische domein kunnen, moeten en hoeven op te lossen. Kwaliteit van leven hangt samen met meer dan alleen de fysieke (medische) toestand. Het draait om het bevorderen van de verbondenheid tussen bewoners in hun wijk of buurt.

15 Bron: https://www.iph.nl/positieve-gezondheid/wat-is-het/

Bewustwording Ons huidige zorgstelsel is niet houdbaar. Daarom is belangrijk dat we dit stelsel nú gaan transformeren. We gaan het echt anders doen. Dat heeft grote gevolgen. Om een vitaal en zelfstandig leven in een zorgzame regio te realiseren staan de inwoners, de professionals en organisaties grote veranderingen te wachten. Zij zijn zich daar nog niet altijd van bewust. Daarop moeten we de komende jaren investeren. De komende jaren moet de transformatie plaatsvinden van zorg en ziekte naar gezondheid en gedrag én mens en maatschappij. Om deze transformatie succesvol te laten zijn is het belangrijk dat de bewustwording op drie verschillende niveaus gebeurt: organisatie-, medewerkers- en inwonersniveau. Het is daarbij van belang dat inwoners en professionals over de juiste kennis en vaardigheden beschikken om deze veranderende rollen op te kunnen pakken. Concreet zetten we - vanuit alle partijen die bij deze routekaart betrokken zijn - een regionale campagne op om bewustwording rondom de transformatie van zorg te creëren. We hebben het thema bewustwording ook op de landelijke tafel neergelegd. De boodschap moet afgestemd worden met de ROAZ-plannen.

Buurtgerichte aanpak Een buurtgerichte aanpak richt zich op het stimuleren van een zorgzame buurt waar inwoners naar elkaar omkijken. We willen de transformatie maken naar: 'zelf als het kan, samen als het kan, met (digitale) hulpmiddelen als het kan en met professionele ondersteuning als het moet'. Om dit te realiseren, is het essentieel om zorgzame buurten te creëren waar bewoners naar elkaar omkijken. We baseren onze benadering op Positieve Gezondheid. In deze buurten werken inwoners, welzijnsorganisaties en zorginstanties samen, zodat inwoners zo lang mogelijk in hun eigen omgeving kunnen blijven, zelfs als ze behoefte hebben aan hulp en zorg. Gemeenten werken vaak op buurtniveau al aan het versterken van de sociale basis, maar om deze transformatie te realiseren is iedereen nodig. Door iedereen te betrekken en gebruik te maken van een ieders sterke punten en/of passies, kan er een sterk vangnet worden opgezet voor de inwoners in kwetsbare omstandigheden in de buurt. Diversiteit is hierbij belangrijk. Wie: Inwoners, welzijn, vvt, gemeenten (o.a. soc. Wijkteams), huisartsen, ggz, VG, paramedici, GGD, apothekers, woningcorporaties.

Wie: Alle partijen die betrokken zijn bij deze routekaart. Gemeenten en zorgverzekeraar nemen initiatief. 16

Signalering

Digitalisering

De aandacht vestigen op de gezondheid van de inwoner waarbij het vooral wordt opgemerkt wanneer de gezondheid en/of de leefsituatie van de inwoner achteruit gaat. Daarnaast gaat signalering ook over de wensen die iemand heeft, het afschalen van zorg en/of het doorstromen naar andere vorm van zorg. Hiervoor kan o.a. ACP/PZP ingezet worden.

Digitale toegang, digitale zorg en digitale gegevensuitwisseling zijn zowel belangrijke middelen als randvoorwaarden voor de realisatie van de verschillende prioritaire opgaven.

Signaleren gebeurt door de inwoner en iedereen om een inwoner heen (denk aan onderwijs, geloofsgemeenschappen, sportverenigingen, winkeliers, werkgevers, buren en/of zorgprofessionals). Er zijn op lokaal niveau verschillende initiatieven waar signalen samen (kunnen) komen. Bij signaleren hoort ook het voeren van het goede gesprek met de inwoner. Samen met de inwoner bepalen waar de behoefte en noodzaak ligt staat centraal en er vervolgens voor zorgen dat de echte problematiek wordt aangepakt. We gaan onderzoeken hoe bestaande loketten en adviespunten meer in samenhang met elkaar kunnen worden gebracht. Daarbij zetten we in op het samenbrengen van signalen en op buurtgericht of lokaal doorverwijzen van inwoner en/of zorgverlener. Daarnaast gaan we meer bekendheid geven aan de mogelijkheden die er zijn in de buurt op het gebied van welzijn, gezonde leefstijl en zorg.

Wie: Inwoners, gemeenten, welzijn, huisarts, vvt, paramedici, ggz, apotheken.

We moeten regionale afspraken maken over de basisinfrastructuur, de systemen die we gaan gebruiken, e-health, digitaal contact en hoe we gegevens kunnen uitwisselen. Daarom analyseren we de huidige situatie en wat we willen bereiken op deze gebieden. Dit leidt tot het opstellen en uitvoeren van een Programma van Eisen voor de regio. Om dit te realiseren starten we met een kerngroep Digitalisering (die onderdeel is van de regionale governance-structuur). We gebruiken momenteel OZOVerbindzorg als digitaal communicatiemiddel in de regio, vooral bij ouderen. We moeten onderzoeken of dit het beste communicatiemiddel blijft tijdens de overgang voor alle inwoners met ondersteunings- of zorgbehoeften. Om digitalisering effectief te laten zijn, moeten inwoners digitaal vaardig zijn. We gaan dieper in op het thema digitalisering en de nodige randvoorwaarden. Daarom ontwikkelen we een plan van aanpak om inwoners te helpen bij het ontwikkelen en behouden van hun digitale vaardigheden. Wie: CMIO's, CIO's, CNIO's, ziekenhuis, andere zorgaanbieders, gebruikers, Gelderse Academie. Zorgverzekeraar en gemeenten nemen initiatief.

17

A. De regionale opgaven

Leveren van passende zorg voor mensen met een chronische ziekte en ouderdom gerelateerde aandoeningen.

Verbeteren van de mentale gezondheid, ook van jeugd en jongvolwassenen.

Terugdringen van gezondheidsverschillen met aandacht voor de inwoners in kwetsbare omstandigheden.

Behouden van medewerkers en vrijwilligers voor de sector in de regio. Leggen van verbindingen tussen formele en informele zorg en ondersteuning.

Ouderen en chronisch zieken Groeiende groep kwetsbare ouderen, meer zorgvraag en beroep op formele en informele zorg en ondersteuning ▪

▪ ▪

▪

▪

Vergrijzing (>65 jaar) op de Noord-Veluwe nu en in de toekomst hoger dan het gemiddelde in Nederland. Dubbele vergrijzing. Er komen meer ouderen en ouderen worden ouder (80+). De prevalentie van chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten (HVZ) en kanker, neemt toe als gevolg van vergrijzing. Hierbij ligt de focus vooral op aandoneingen zoals dementie en artrose. Capaciteit en inzet wijkverpleging daalt o.a. door hoog ziekteverzuim en tekort aan arbeidskrachten. Onderzoek laat positieve ontwikkeling zien (-6%) van zorgkosten 75+ in vergelijking met referentiegemeenten.

19

Route ouderen en chronisch zieken Vertrekpunt

Uitdagingen

In de regio Noord-Veluwe en Zeewolde zijn er meer ouderen (65+) dan gemiddeld in Nederland én de ouderen worden gemiddeld steeds ouder. Er zijn daardoor ook meer mensen met een chronische ziekte zoals artrose of dementie.

• Het aandeel ouderen neemt toe en ouderen worden gemiddeld steeds ouder: dubbele vergrijzing. • Door dubbele vergrijzing stijgt het aantal inwoners met een chronische ziekte. • Voornamelijk stijging van dementie en artrose. • De inwoner krijgt niet meer de zorg die hij/zij verwacht/gewend was.

• • • • • • • • • •

Gezamenlijke werkwijze ouderen Veluws Ouderen Servicepunt 24 uurs logeerzorg Transmuraal overleg kwetsbare ouderen Samen redzame gemeenschap Vitaal ouder worden Ketenaanpak: valpreventie Regionaal netwerk palliatieve zorg Regionaal netwerk dementie ACP/PZP

• Maken van regionale afspraken over het principe 'zelf als het kan, samen als het kan, met (digitale) hulpmiddelen als het kan, met professionele ondersteuning als het moet.' • Toewerken naar samenredzame buurten en wijken waarin inwoners en professionals samenwerken. • Doorontwikkelen centrale coördinatie van zorg. • Transformatie van zorg en ziekte naar gezondheid en gedrag én mens en maatschappij.

Bestemming • •

•

Maximale zelfstandigheid met inzet informele zorg en ondersteuning. Passende zorg en ondersteuning, dichtbij huis en opnamevoorkomend rondom (kwetsbare) ouderen en chronisch zieken (zoals artrose, dementie, hart- en vaatziekten en longcovid). Regionale coördinatie van zorg voor een goede in- door- en uitstroom van ouderen en chronisch zieken.

Tijdlijn

Wat doen we al? Binnen de regio werken we al veel samen, wij continueren dit, vlechten mogelijke inzichten vanuit regioplan in en stellen waar nodig huidige governance bij.

Richting

2024

2025

● Onderzoeken van de mogelijkheid om aandachtgevers breder in te zetten.

● Onderzoeken of de huidige werkwijze ouderen voldoet aan de 'handreiking kwetsbare ouderen thuis'.

● Uitvoeren: van breder inzetten aandachtsgevers; transformatieplan samenredzame gemeenschap; tweejarenplannen GezondVeluwe 2025-2026.

● Centrale coördinatie van alle zorgproducten en vormen van respijtzorg vormgeven.

● Opstellen transformatieplan 'de samenredzame gemeenschap'.

● Centrale coördinatie van alle zorgproducten.

● Uitvoeren tweejarenplannen 2023-2024 GezondVeluwe, en opstellen tweejarenplan(nen) 2025-2026.

● Doorontwikkelen domein overstijgende leidraad rondom inzet ACP/PZP en de uitwisseling/ inzage van gegevens.

2026 ● Uitvoeren transformatieplan samenredzame gemeenschap. ● Implementatie leidraad ACP/PZP. ● Uitvoeren tweejarenplannen GezondVeluwe 2025-2026.

20

De samenredzame gemeenschap Een 'samenredzame gemeenschap' betekent dat we in wijken, buurten en dorpen omzien naar elkaar. In de regio werken inwoners, gemeenten, zorg- woon- en welzijnsorganisaties samen aan het realiseren van de beweging op basis van de visie 'samenredzame gemeenschap'. Zie: https://www.weyond.nl/wp-content/uploads/2023/06/Regiovisie-Een-samenredzame-gemeenschap-februari-2023.pdf We hebben deze visie ontwikkeld met het oog op het ouder worden in de Noord-Veluwe en Zeewolde, maar het is niet alleen bedoeld voor ouderen. De visie bereidt iedereen voor op de toekomstige uitdagingen in de zorg en de beweging: zelf als het kan, samen als het kan, met (digitale) hulpmiddelen als het kan, en met ondersteuning van professionals als het moet. Er is samenwerking nodig tussen alle organisaties in de regio én de lokale gemeenschap. Het gebeurt door en voor de inwoners. De rol van de professional wordt meer die van verbinder, losmaker, mogelijkmaker, gatenvuller, ondersteuner. Het gaat er niet om inwoners te betrekken, maar om bij inwoners betrokken te raken. Binnen de beweging werken netwerkpartners actief samen om deze beweging te faciliteren en stimuleren. Partijen handelen vanuit vertrouwen in elkaar. Samen starten we de maatschappelijke dialoog met inwoners, burgerinitiatieven, gemeenten, zorg- woon- en welzijnsorganisaties.

Ook gaan we samen op zoek naar oplossingen die goed zijn voor de inwoners in de regio. We streven ernaar om de beweging actief te integreren in de regionale samenwerking. We leggen de link tussen wat deze beweging naar een samenredzame gemeenschap betekent voor zorgorganisaties, welzijnsorganisaties en gemeenten in het kader van transformatie. We betrekken het manifest van de Gelderse Academie, waarin het perspectief van de burgers op het regioplan wordt belicht. Epe, Heerde en Hattem zijn aangesloten bij deze beweging. De beweging is al in gang gezet en zal gedurende de periode van dit regioplan en daarna doorgaan. We streven ernaar om in 2024 een transformatieplan op te stellen. Wie: netwerk samenredzame gemeenschap met inwoners, Gelderse Academie, gemeenten, zorg- woon- en welzijnsorganisaties onder begeleiding van Weyond.

21

Centrale coördinatie van zorg

Inzetten van 'aandachtgevers'

Centrale coördinatie is noodzakelijk om de in-door en uitstroom van zorg voor ouderen en chronisch zieken vorm te geven en in te zetten op passende zorg. In de regio wordt binnen de Zorggroep Noordwest Veluwe al gewerkt met het Veluws Ouderen Servicepunt (VOS). Daar komen vragen voor spoed Wlz, crisis Wlz of ELV binnen. Het VOS heeft overzicht van de beschikbare bedden (buiten ANW uren) en kan daarmee vormgeven aan de coördinatie van deze spoedzorg.

Om ouderen te helpen zelfstandig te leven in een zorgzame regio en om zorg te voorkomen, is het belangrijk om de informele zorg te versterken. Informele zorg draagt bij aan een goede gezondheid, geluksmomenten en het algemene welzijn van een persoon. Een nuttig middel hiervoor is de aandachtgever. Aandachtgevers hebben enige kennis van zorg en vormen een mix tussen formele zorg en welzijn. Ze kunnen ADL-zorg verlenen, maar richten zich vooral op het ondersteunen van welzijn, levensvreugde en dagelijkse structuur.

Om de zorg in de regio effectief te coördineren, is het essentieel dat we de centrale coördinatie uitbreiden naar alle soorten zorgproducten en vormen van respijtzorg. Zo kunnen we de juiste vorm van zorg inzetten, de beddencapaciteit en daarmee ook het personeel optimaal benutten. Elke organisatie met (spoed)bedden en verwijzers draagt hieraan bij. Het coördinatiepunt moet zich aansluiten bij de landelijke ontwikkelingen op het gebied van zorgcoördinatie en plannen vanuit het ROAZ. Daarnaast moeten de randvoorwaarden en verschillende (zorg)producten in de regio aanwezig zijn, zoals logeeropvang.

Ideaal gezien komen aandachtgevers uit de omgeving van de persoon of de zorgorganisatie. Het gebruik van aandachtgevers raakt aan de eisen die financiers stellen aan het inzetten van personeel in de zorg. Deze benadering moet daarom ook besproken worden op nationaal niveau.

Kerngroepen ouderen en chronisch zieken Binnen GezondVeluwe werken verschillende partijen op het gebied van ouderen en chronisch zieken al nauw samen in zowel het medisch als het sociaal domein. We zetten de samenwerking voort en intensiveren deze waar nodig, passend bij de beweging vanuit het regioplan. De uitvoering van de tweejarenplannen van GezondVeluwe (2023-2024) op diverse thema's staat centraal. In 2024 zal de kerngroep ouderen ook onderzoeken of de huidige werkwijze voor ouderen volledig voldoet aan de handreiking voor kwetsbare ouderen.

Wie: Kerngroepen GezondVeluwe (VVT, ziekenhuis, gemeenten, welzijn, Paramedici, GGZ, Huisartsen, Apothekers)

Wie: Vvt, welzijn, gemeenten, Pharma buddy's

Wie: Kerngroep ouderen, vvt, ziekenhuis, huisartsen, verwijzers, gemeenten 22

Mentale gezondheid

Mentale (on)gezondheid aandachtspunt in alle gemeenten ▪

▪ ▪ ▪ ▪

Ervaren mentale gezondheid en ervaren gezondheid inwoners Noord-Veluwe en Zeewolde is afgelopen vier jaar verslechterd, forse daling voor jeugd en jongvolwassenen. Meeste gemeenten kwetsbare jeugd gelijk aan gemiddeld Nederland, uitzondering vormt Harderwijk. Inwoners Noord-Veluwe en Zeewolde minder gelukkig dan landelijk, meer daling bij jeugd. Aantal inwoners dat GGZ zorggebruiker is, verschilt per gemeente. Binnen de Noord-Veluwe en Zeewolde toegankelijkheid GGZ mede door de wachttijden onder druk. 23

Route mentale gezondheid Vertrekpunt

Uitdagingen

De mentale gezondheid van inwoners in de regio Noord-Veluwe en Zeewolde is de afgelopen vier jaar slechter geworden. Inwoners in de regio zijn minder gelukkig dan gemiddeld in Nederland en de toegang tot de GGZ staat onder druk vanwege wachtlijsten. Om dit patroon te doorbreken is transformatie in de regio noodzakelijk.

• Ervaren gezondheid onder jeugd en jongvolwassenen daalt. • Wachttijden lopen verder op. • Het aantal mensen met een groter risico op depressie of angststoornissen groeit en het aantal mensen met suïcidale gedachten neemt toe. • het beschikbaar houden van een goed functionerende ggz-zorglandschap

Richting •

•

• •

Inzetten op beweging van medische benadering, gebaseerd op diagnoses, naar een benadering gebaseerd op Positieve Gezondheid. Inzetten op domein overstijgende samenwerking, rolmodellen en ervaringsdeskundigen Inzetten op suïcidepreventie Bevorderen samenredzaamheid in de buurt.

Bestemming •

• •

• •

Betere mentale gezondheid van de gehele populatie met nadruk op de jeugd en jongvolwassenen. Sterke sociale basis. Samenhang tussen welzijn en zorg, maar ook tussen zorgpartijen onderling. Wachttijden stabiel Minder focus op de aandoening en meer op de mens als geheel.

Tijdlijn Wat doen we al? In de regio werken we al jaren samen op het terrein van mentale gezondheid. Daar waar de samenwerking al bestaat, gaan we daarmee door en versterken of verdiepen deze als dat nodig is. We evalueren of deze bijdragen aan de doelen van dit regioplan. • • •

GEM OKO Ketenaanpak: Welzijn op recept

2024 ● Periodiek evalueren voortgang plannen/GEM, regionale ontwikkeling en resultaat ingezette transformaties. ● GEM uitbreiden voor alle leeftijdscategorieën en gemeenten in de regio. ● OKO: Dialoogsessie voorjaar 🡪 Beleidsvorming en uitvoering

2025 ● Periodiek evalueren voortgang plannen/GEM, regionale ontwikkeling en resultaat ingezette transformaties. ● OKO: Beleidsvorming en uitvoering 🡪 Cyclus herhalen ● Lokale initiatieven rondom onbegrepen / verward gedrag verbinden.

2026 ● Aantrekken, opleiden en faciliteren van voldoende ervaringsdeskundigen en andere rolmodellen, passend bij de diversiteit van de inwoners van Noord-Veluwe en Zeewolde

● Periodiek evalueren voortgang plannen/GEM, regionale ontwikkeling en resultaat ingezette transformaties. ● Agenda 2027 t/m 2029 opstellen ● OKO: Beleidsvorming en uitvoering 🡪 Cyclus herhalen

24

GEM Met GEM zetten we in op een systeemverandering in de zorg en ondersteuning rondom de mentale gezondheid. GEM staat voor ecosysteem mentale gezondheid. Door een betere samenwerking tussen huisarts, GGZ en sociaal domein ervaart de cliënt dat zijn/haar hulpvraag sneller op de juiste plek wordt opgepakt en onnodige instroom in de GGZ wordt voorkomen. GEM heeft Positieve Gezondheid als basis. De nadruk ligt op herstelgerichte ondersteuning en zorg die aansluit bij de vraag van de inwoner: “Wat heb jij nodig om met de mentale uitdagingen in je leven om te kunnen gaan en zelf hierover de regie te voeren?” Definitie GEM: "Het netwerk dat alle competenties en handelingsperspectieven bij elkaar brengt die nodig zijn om verandering, perspectief en meedoen te faciliteren, dwars door de verschillende contexten van psychisch lijden heen, in een levend en lerend systeem van samenwerking, gebaseerd op een sterke, gedeelde visie en waardegericht werken.” GEM geeft in deze regio antwoord op de vraag vanuit IZA om mentale gezondheidscentra te ontwikkelen. Daarnaast geeft GEM ook antwoord op de laagdrempelige steunpunten. Met deze beweging wordt de cruciale GGZ zorg inzichtelijk en werken alle betrokken partijen domeinoverstijgend samen. Aansluitend op de conclusies uit het regiobeeld zal GEM worden uitgebreid naar inzet bij jeugd en jongvolwassenen.

Voor GEM is een transformatieplan opgesteld en zijn transformatiegelden aangevraagd. De transformatie wordt gerealiseerd door een verschuiving van bestaande middelen binnen de Zvw naar het sociaal domein. Wie: Coalitie mentale gezondheid GezondVeluwe, voor jeugd/jongeren uit te breiden met de partners in het CJG/jeugdhulp.

Mentale gezondheidscentra en laagdrempelige steunpunten GEM geeft in deze regio antwoord op de volgende opdrachten vanuit het IZA: Mentale Gezondheidscentra (MGC): het doel is om de toegankelijkheid te verbeteren en wachttijden te verminderen door een andere ordening en betere samenwerking binnen de GGZ. Door een betere samenwerking tussen huisarts, ggz en sociaal domein ervaart de cliënt dat zijn/haar hulpvraag sneller op de juiste plek opgepakt en wordt onnodige instroom in de ggz voorkomen. Het Verkennend Gesprek is een belangrijke functie in het MGC. Laagdrempelige steunpunten: naast de lokale initiatieven in de regio geven we ook met de beweging van GEM ook antwoord op de eis van het opzetten van laagdrempelige steunpunten in het IZA.

Inwoners met kwetsbare mentale gezondheid

Rolmodellen en ervaringsdeskundigen

Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)

Cruciale en acute GGZ

Er zijn in de regio verschillende doelgroepen met een kwetsbare mentale gezondheid. Deze groepen hebben veel behoefte aan goede en tijdige ondersteuning en zorg. Een voorbeeld is inwoners met onbegrepen gedrag (in de volksmond verward gedrag genoemd). Diverse instanties zijn betrokken bij deze groep, en in de afgelopen jaren hebben we ondersteuningsstructuren opgezet.

Eén van de middelen die we willen inzetten om de mentale gezondheid onder de jeugd en jongvolwassenen te verbeteren, is het inzetten van rolmodellen en ervaringsdeskundigen. Rolmodellen vertonen voorbeeldgedrag en staan dichtbij de inwoners, zodat deze zich in hen kunnen herkennen. Ervaringsdeskundigen, opgeleide medewerkers met persoonlijke ervaringsexpertise, verkleinen de afstand tussen inwoner en professional. Ze dragen bij aan de opleiding van professionals en vertegenwoordigers door het cliëntperspectief uit te leggen. Het is essentieel om rolmodellen en ervaringsdeskundigen te selecteren die overeenkomsten hebben met de inwoners om de inzet effectief te laten zijn.

In alle regiogemeenten hebben scholen, ouders en lokale partners zich verenigd om een community-gerichte aanpak te ontwikkelen voor opgroeiende jongeren. OKO ondersteunt gemeenten bij het werken aan de (mentale) gezondheid van jongeren aan de hand van GGD-gegevens en bij het voorkomen van middelengebruik. OKO streeft naar een positieve omgeving waarin jongeren gezond en veilig kunnen opgroeien.

Mentaal welzijn omvat ook cruciale en acute geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Voor de cruciale GGZ sluit de regio aan bij de plannen die landelijk en door het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) worden ontwikkeld (deze zijn nog niet voltooid op het moment van schrijven van dit plan). Voor de acute GGZ volgt de regio de plannen van het ROAZ.

Wie: GGZ centraal, kerngroep GEM, vrijwilligers, mantelzorgers, ervaringsdeskundigen.

Wie: Gemeenten, scholen, ouders, GGD, onderwijs, verslavingszorg, welzijn, sportverenigingen, inwoners.

Om de mentale gezondheid van alle inwoners te verbeteren, de doelgroep te ondersteunen en de sociale basis te versterken, zullen we in 2024 en 2025 onderzoeken hoe we verschillende lokale initiatieven kunnen koppelen en de samenwerking tussen verschillende domeinen kunnen versterken. Het is ook belangrijk om verbinding te maken met het veiligheidsdomein en destigmatisering voor deze groepen inwoners. Wie: GGZ Centraal, gemeenten, veiligheidsregio, vrijwilligers.

De gemeenten coördineren de OKO-aanpak. Op (sub)regionaal niveau bepalen partners de belangrijkste focuspunten, die ze vervolgens lokaal implementeren. De GGD voert elke twee jaar een monitor uit onder jongeren. Deze tweejaarlijkse cyclus loopt van monitoring naar dialoog naar beleidsvorming naar uitvoering.

Middels GEM wordt er ook antwoord gegeven op vraagstukken rondom cruciale ggz: Borgen van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van cruciale complexe ggz zorg in de regio, voor de inwoners met meer complexe problematieken (bijv. niet stabiele EPA), binnen de domeinoverstijgende samenwerking.

26

Gezondheidsverschillen tussen inwoners Forse gezondheidsverschillen bij inwoners met laag en hoog opleidingsniveau, dit vraagt om een bredere wijkgerichte preventieaanpak ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Inwoners met minst goede gezondheidsverwachting vooral in wijken met laag opleidingsniveau en lage SEP-WOA. Inwoners ‘praktisch’ opgeleid voelen zich minder gezond. 60% van de inwoners met bijstandsuitkeringen heeft een of meer chronische aandoeningen. Verschillen in eigen regie naar leeftijd en Sociaal Economische Positie. Leefstijlindicatoren verslechteren en verschillen per gemeente maar vooral op wijk/buurt niveau, dit verklaart mede de gezondheidsverschillen. 27

Route gezondheidsverschillen Vertrekpunt Forse gezondheidsverschillen tussen inwoners met lage en hoge gezondheidsvaardigheden

Uitdagingen • Percentage inwoners met overgewicht neemt toe • Ouderen en mensen met lage SEP ervaren minder regie over het eigen leven • Gezinnen die de grootste kans hebben op een lage gezondheid, zijn gezinnen die veelal wonen in wijken met een lage SEP en waarvan de ouders praktisch opgeleid zijn of een uitkering hebben.

Wat doen we al? Gemeenten en GGD werken vanuit de Nota Volksgezondheid 'Samen verder voor een gezond Noord-Veluwe' aan dit thema. In het netwerk GezondVeluwe werken wij domein overstijgend aan het thema Preventie. Wij continueren deze activiteiten, vlechten mogelijke inzichten vanuit het regioplan in en stellen waar nodig de huidige governance bij. • • • •

Fieldlabs preventie Leefstijladviespunt JOGG Ketenaanpak: Gecombineerde Leefstijl Interventie

Richting • Organiseren en faciliteren buurtgerichte preventieaanpak (fieldlabs) gericht op leefstijl • De ketenaanpakken vanuit GALA regionaal en buurtgericht verbinden • Verbinden van lokale en regionale leefstijlinitiatieven (leefstijladviespunten)

Bestemming • •

•

Verkleinde gezondheidsverschillen binnen gemeenten Versterkte eigen regie van inwoners met speciale aandacht voor laaggeletterdheid en beperkte digitale vaardigheden Regionale verbinding van lokale ketenaanpakken in en tussen de gemeenten

Tijdlijn 2024 ● Initiatieven rondom leefstijl verbinden en komen tot een werkwijze voor verwijzers om inwoners naar de lokale initiatieven te begeleiden (leefstijladviespunt).

2025 ● Starten fieldlabs preventie in één of meer gemeenten en starten met de uitvoering.

2026

Doorontwikkelen: ● Fieldlabs. ● Initiatieven rondom leefstijl.

Doorontwikkelen ● Initiatieven rondom leefstijl ● Fieldlabs

Monitoren: ● Voortgang fieldlabs en regionale ontwikkelingen.

Monitoren ● Voortgang fieldlabs en regionale ontwikkelingen

28

Fieldlab

Leefstijladviespunt

Om onder andere gezondheidsverschillen te verkleinen is onder de vlag van GezondVeluwe (denktank preventie) verder nagedacht over een manier om te werken aan een samenhang en implementatie van interventies op niveau van wijk, buurt en gezin.

Een gezonde leefstijl wordt een steeds belangrijker onderdeel in de reguliere zorg voor patiënten maar ook in de maatschappij. Artsen hebben vaak onvoldoende tijd, kennis of vaardigheden om hun patiënten van effectief leefstijladvies te voorzien. Daarnaast hebben zij vaak geen inzicht in het uitgebreide aanbod aan lokale en regionale leefstijlinterventies. Een (regionaal) leefstijladviespunt biedt een oplossing. Het punt kan inwoners doorverwijzen naar geschikte leefstijlinterventies in de directe woonomgeving en hen hierbij begeleiden.

De betrokken partijen concentreren zich in fieldlabs op preventie op buurtniveau, gericht op gezinnen met de hoogste kans op zowel mentale als fysieke gezondheidsproblemen. Het doel van deze fieldlabs is het opzetten van een lokale preventie-infrastructuur om gezondheidsverschillen te verminderen en de gezondheidsvaardigheden van de doelgroep te vergroten. De fieldlabs kunnen in verschillende wijken, kernen en buurten worden opgezet, met regionale coördinatie om van elkaars ervaringen te leren.

Wie: Denktank preventie

Hoewel er in de regio al diverse initiatieven zijn op het gebied van leefstijl, zijn deze soms nog versnipperd. De verbinding tussen deze initiatieven ontbreekt. Wie: St Jansdal ziekenhuis, gemeenten, inwoners, huisartsen, welzijn, sportverenigingen, paramedici, apothekers, zorgverzekeraar

29

Menselijk kapitaal

Personeelstekort in Zorg en Welzijn stijgt fors, en mantelzorgpotentieel groeit niet mee ▪

▪ ▪ ▪

Er zijn veel openstaande vacatures in de zorg in de Noord-Veluwe en Zeewolde en druk wordt groter door vergrijzing. Het arbeidsmarkttekort op de Noord-Veluwe en Zeewolde groeit hard richting 2030. Mantelzorgpotentieel op de Noord-Veluwe en Zeewolde neemt meer af dan in NL, dit verschilt per gemeente. Deel mantelzorgers is overbelast.

30

Route Menselijk kapitaal Vertrekpunt

Uitdagingen

Er is sprake van een personeelstekort in de zorgsector. Door de dubbele vergrijzing in de regio zijn er minder werkenden beschikbaar per hoofd van de bevolking. In de regio neemt ook het mantelzorg- en vrijwilligerspotentieel af.

• Minder mensen ontvangen wijkverpleging thuis ondanks dat de vraag gelijk is gebleven. • Zorg en welzijn heeft te maken met de grootste vergrijzing van het personeelsbestand t.o.v. andere sectoren • Mantelzorgpotentieel daalt in Noord-Veluwe en Zeewolde harder dan in Nederland.

Richting • • •

• • •

Samenwerking tussen zorg en onderwijs en het gezamenlijk opleiden om meer medewerkers voor de sector te behouden. Uitwisselen van medewerkers. Ontwikkelen combifuncties, -rollen en –banen kan dit vorm geven. Werk zodanig organiseren dat minder personeel nodig is of taken door verschillende disciplines kunnen worden uitgevoerd. Denk aan ‘Je mag wat je kan’. Ondersteunen van de (werkende) mantelzorgers. Hier ligt een rol voor regionaal (en goed) werkgeverschap. Inzetten op meer samenwerking en anders organiseren om regeldruk te verminderen. Mantelzorgers en vrijwilligers meenemen in verkenning om tot regionale afspraken te komen.

Bestemming • Behouden van medewerkers en vrijwilligers voor de sector en de regio. • Ondersteuning voor medewerkers met mantelzorgtaken. • Regionaal werkgeverschap • Werk anders organiseren waardoor minder personeel nodig is of er verschuiving van taken kan plaatsvinden.

Tijdlijn Wat doen we al? De regio heeft afgelopen jaren ingezet op verschillende transformaties en samenwerkingsverbanden. Voor de arbeidsmarkt zijn er twee arbeidsmarktregio's die ieder een deel van deze regio vertegenwoordigen. Daar waar dit al is opgezet is het van belang om daarmee door te gaan en te evalueren of die de gestelde doelen van dit regioplan bereiken. • • • •

Sectortafel Zorg & Welzijn Veluwe Portaal Care academy Veluwe Noord Veluwe academie

2024 ● Versterking en verbreding regionale samenwerking op het gebied van werving en behoud van personeel binnen de welzijns- en zorgorganisaties in de regio. ● Implementatie zorglab Elburg en verkenning op verbreding naar de regio.

2025 ● Maken van afspraken binnen én tussen organisaties over noodzakelijke regels en administratieve last. Te beginnen met een objectieve inventarisatie om de grootste impact inzichtelijk te maken. ● Verkenning van mogelijkheden rondom regionaal werkgeverschap incl. vrijwilligersen mantelzorgersbeleid.

2026 ● Versterking en verbreding regionale samenwerking op het gebied van werving en behoud van personeel binnen de welzijnsen zorgorganisaties in de regio.

● Versterking en verbreding regionale samenwerking op het gebied van werving en behoud van personeel binnen de welzijnsen zorgorganisaties in de regio.

31

Regionale samenwerking medewerkers zorg- en welzijnsorganisaties In de regio werken diverse zorgorganisaties al samen op het gebied van werving, opleiding en uitwisseling van personeel. Dit gebeurt nog niet regiobreed over alle zorg- en welzijnsorganisaties heen. Om te anticiperen op het personeelstekort die de komende jaren verder toe zal nemen, is het van belang om op regionale schaal de samenwerking te verbreden en te versterken met aandacht voor de volgende onderdelen: • Samenwerking onderwijs en zorg, o.a. door het opzetten van een zorglab. • Gezamenlijke opleidingen, om nieuwe medewerkers vast te houden in de zorgsector in de regio. • Uitwisseling van medewerkers. • Ontwikkeling van combifuncties, combirollen en combibanen. • Borging van goed werkgeverschap in de regio. • Regionale organisatie van 'je mag wat je kan' en meer nadruk op deelcertificaten • Verbinding leggen tussen formele en informele zorg. Wie: Welzijns-, Wmo-, jeugd-, kinderopvang-, zorgaanbieders. Gemeenten en zorgverzekeraar nemen het initiatief.

Verminderen van regeldruk Het verminderen van regeldruk kan bijdragen aan de inzet en het behoud van medewerkers binnen de sector. Ongeveer 80% van de regels komt niet voort uit wetgeving of is afkomstig van zorgverzekeraars, maar komt vanuit de organisaties of branches zelf. Om de regeldruk te verminderen, moeten we gezamenlijk bekijken welke lasten we kunnen verminderen en hoe we zaken kunnen vereenvoudigen of slimmer kunnen regelen. Bijvoorbeeld door samenwerkingen te intensiveren. Een regionaal voorbeeld van het verminderen van regeldruk is het initiatief "Ketenzorg ontketend" van Medicamus.

Wie: Zorgverzekeraar, gemeenten en alle zorgpartijen.

Mantelzorgers/vrijwilligers Professionele zorgverleners hoeven niet alle zorgvragen te beantwoorden. Mantelzorgers kunnen sommige hulpvragen ook of zelfs beter beantwoorden. Tegelijkertijd neemt het mantelzorg- en vrijwilligerspotentieel af in de regio. Dat terwijl de behoefte hieraan juist toeneemt. Alle inwoners maken onderdeel uit van de gemeenschap, waarin we steeds meer voor elkaar gaan zorgen. Mantelzorgers en vrijwilligers spelen hier een belangrijke rol in. We willen met zorgzame buurten de beweging inzetten dat inwoners naar elkaar omkijken. Mantelzorgers en vrijwilligers staan niet buiten deze beweging, maar vormen een integraal onderdeel van deze beweging. Door de juiste inzet en ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers kunnen zij (blijven) ondersteunen bij de beweging: zelf als het kan, met (digitale) hulpmiddelen als het kan, samen als het kan en met professionele ondersteuning als het moet. Het is van belang dat partijen in de regio daarin zoveel mogelijk gezamenlijk optrekken. Het verbinden van formele en informele zorg is van belang, ook omdat veel mantelzorgers nog actief zijn in het arbeidsproces. Wie: Inwoners, vrijwilligersorganisaties, gemeenten, vvt, welzijn, GGZ. Gemeenten en 32 zorgverzekeraar nemen het initiatief.

Route transformatie ziekenhuiszorg Vertrekpunt De ziekenhuiszorg staat onder druk. Dit speelt op alle gebieden. Het ziekenhuis zet in op acute en chronische zorg, planbare zorg en oncologische zorg.

• •

• • • • •

Bestemming

Richting

Uitdagingen Toegankelijkheid (ziekenhuis)zorg Personeelstekorten in ziekenhuiszorg en andere zorgsectoren. Passende financiering ‘Verkeerde’ patiënten Gegevensuitwisseling Capaciteit voor vormgeven transformatie Duurzaamheid

-

-

-

Transformatieplannen opstellen voor het ziekenhuis in samenwerking met eerstelijns- en nuldelijnszorg. Transformatieplannen implementeren. Verdere mogelijkheden voor samenwerking tussen het ziekenhuis en paramedische zorg onderzoeken. Bieden van voldoende perspectief voor loopbanen in de (ziekenhuis)zorg.

-

-

-

Toegankelijkheid: verlaging van de toegangstijden; realiseren van acceptabele toegangstijd. Goede afspraken over samenwerking tussen ziekenhuis, eerstelijn-s en nuldelijns zorg. Uitkomsten van zorg. Meer tijd voor de patiënt; persoonsgerichte zorg/samen beslissen. En doelmatige zorg. Voldoende personeel beschikbaar.

Het regionale ziekenhuis is vooral in twee regio’s actief. Om zo goed en efficiënt mogelijk transformaties in te kunnen zetten is het van belang dat deze in beide regio’s toepasbaar zijn.

Tijdlijn Wat doen we al? Getijde in Lelystad

2024

2025

Opstellen en uitvoeren transformatieplannen.

Uitvoeren en monitoren transformatieplannen.

Onderzoeken mogelijkheden verdere samenwerking met paramedische zorg.

2026 Uitvoeren en monitoren transformatieplannen.

Raakvlakken met het regioplan

Verbinding met de andere akkoorden en (landelijke) initiatieven

Het IZA is een overeenkomst om een gezondere samenleving te bevorderen, waarbij de zorg toegankelijk, van goede kwaliteit en betaalbaar is voor degenen die het nodig hebben. Naast het IZA zijn er meerdere overeenkomsten die dit doel ondersteunen. De overeenkomsten die direct verband houden met dit regioplan, waarin een regionale vertaalslag is gemaakt, worden hieronder verder toegelicht. Voor de lokale uitwerking verwijzen we naar de details van die uitwerking. Het gaat om de volgende akkoorden: Akkoord

Op welk niveau uitgewerkt?

GALA en ketenaanpakken

Lokaal met samenwerking/ afstemming regionaal

WOZO en Woonzorgvisie

Landelijk, regionaal en lokaal

Visie versterking eerstelijn 2030

Regionaal en lokaal

Regioaanpak GGZ -Wlz

Regionaal en lokaal

Akkoorden waar niet direct op wordt ingegaan, maar rekening gehouden wordt met verbinding:

Sportakkoord II Nationaal preventieakkoord ROAZ-plan TAZ Green Deal Duurzame zorg 3.0 Hervormingsagenda Jeugd

Lokaal Lokaal Regionaal Landelijk Landelijk Regionaal en lokaal

Voor de gemeentelijke akkoorden is het aan de betreffende gemeenten om de link te leggen met het IZA en deze routekaart. Voor andere initiatieven kijken we ook naar de aanpalende regio's. Hier gaan we op in op pagina 10. Overkoepelende regionale thema's zijn opgenomen in deze routekaart. 34

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het doel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is een gezonde generatie in 2040. Met inwoners die waardig en gezonder ouder worden en langer zelfstandig wonen én 'de gezondste generatie jeugd' die kansrijk opgroeit in een leefomgeving met een sterke sociale basis. Alle gemeenten hebben een plan van aanpak GALA opgesteld voor de jaren 2023-2026. Gemeenten zetten vaker in op collectief aanbod en werken intensiever samen vanuit een gezamenlijke opgave. Dit gebeurt zowel op lokaal als op regionaal niveau. Ook verschuift de focus van 'ziekte en zorg' naar 'gezondheid en gedrag' én 'mens en maatschappij'. Gemeenten willen meer aansluiten op het gewone leven van inwoners en ernstige problematiek voorkomen, vroegtijdig signaleren en ondersteuning bieden. Dit doen gemeenten bijvoorbeeld door te investeren in welzijn, ontmoeting, cultuur, sport en bewegen, mentale veerkracht, mantelzorg, eenzaamheid, leefbaarheid/leefomgeving van inwoners. Een stevige sociale basis is van groot belang. Gemeenten doen meer beroep op eigen regie en veerkracht van inwoners en sluiten aan op wat inwoners wél kunnen. Daarmee stimuleren zij de zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid van inwoners. Inwoners worden gestimuleerd om elkaar te ondersteunen om zo de samenredzaamheid te vergroten.

De investering in deze sociale basis komt nadrukkelijk terug in de GALA plannen. Gemeenten bevorderen de initiatieven van inwoners die bijdragen aan de maatschappelijke opgaven. Een stevige sociale basis is een randvoorwaarde om de beweging naar de voorkant te kunnen realiseren. Gemeenten kunnen dat echter niet alleen; (nieuwe) samenwerkingen zijn nodig. Het budget is beperkt waardoor de inzet soms ook beperkt is. Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte. Het is belangrijk dat de regio inzet op een succesvolle aanpak om gezondheidsachterstanden en gezondheidsverschillen te verkleinen. Daarbij gaan we ongelijk investeren waarbij er meer investering gaat naar de inwoner in kwetsbare omstandigheden. Een integrale aanpak is onmisbaar. Een aanpak die gericht is op de sociale omgeving, preventie en zorg, gedrag en vaardigheden, bestaanszekerheid, participatie en de fysieke omgeving. In de regionale nota Volksgezondheid 'Samen verder voor een gezond Noord-Veluwe' hebben gemeenten dit onderwerp als prioriteit opgenomen. De inzet sluit ook aan op de fieldlabs die onder mentale gezondheid zijn beschreven.

35

Ketenaanpakken Er zijn vijf ketenaanpakken waar de ketenpartners vanuit IZA én GALA lokaal en regionaal samen mee aan de slag moeten: 1. 2. 3. 4. 5.

Kansrijke start Kind naar gezond gewicht Gecombineerde leefstijlinterventie Welzijn op recept Valpreventie

Gemeenten investeren op lokaal niveau op de ketenaanpakken. Op basis van het GALA gaan zij daar de komende jaren verder op inzetten. Boven de lokale gemeentelijke inzet (couleur locale) op het inrichten van de ketenaanpakken, wordt er regiobreed met de zorgverzekeraar en( regionale en lokale) betrokken partijen gekeken naar wat er nodig is aan inzet op de ketenaanpakken in de gehele regio en welke (aanvullende) afspraken hierover met betrokken partijen moeten worden gemaakt. Gemeenten stellen regionale coördinatoren/kwartiermakers aan voor een betere samenhang en organisatie van de zorgketens. Deze coördinatoren/kwartiermakers zullen gemeenten helpen bij het verder opzetten van de ketens en bij het maken van afspraken met zorgverzekeraars en andere betrokken partijen.

36

Aansluiten bij Wozo en woonzorgvisies Het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) betekent een omslag naar ondersteuning en zorg, die zich aanpast op de veranderende voorkeuren van ouderen. Daarnaast moeten gemeenten voldoende betaalbare woningen realiseren voor aandachtsgroepen. Op 1 januari 2026 moeten alle gemeenten een integrale en regionaal afgestemde woonzorgvisie hebben. Gemeenten moeten daarin concrete acties definiëren waarmee zij invulling geven aan de ondersteuning van mensen die zelfstandig wonen en ondersteuning nodig hebben in zorg en/of welzijn. De ambities van de lokale woonzorgopgave moet vertaald worden naar concrete prestatieafspraken over wonen, welzijn en zorg: de zogenaamde uitvoeringsagenda. Gemeenten, provincie Gelderland, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, woningbo uwcorporaties, private investeerders en zorgkantoren ontwikkelen in 2023-2025 een gezamenlijke aanpak om te komen tot concrete antwoorden, waarbij ons doel is om in elke gemeente antwoorden te vinden op de W vragen (wie bouwt, wat wordt gebouwd, waar gaan we bouwen, wanneer wordt er gebouwd en voor welke doelgroep wordt gebouwd?).

Visie versterking eerstelijn 2030

Aansluiten bij het ROAZ-plan

Aanpak GGZ –Wlz

We werken binnen het kader van IZA aan het versterken van de eerstelijnszorg in 2030. Het is nodig dat de eerstelijnszorg nauwer samenwerkt met het sociaal domein, tweedelijnszorg en langdurige zorg in de wijk. De visie is nog in ontwikkeling en behandelt onderwerpen als samenwerking tussen verschillende zorgdisciplines in de wijk, voldoende capaciteit, het slim inzetten van kennis en vaardigheden, en regionale afspraken over taakverdeling.

Daar waar verbinding met het ROAZ mogelijk en/of wenselijk is, staat de verbinding genoemd in de uitwerking onder de thema's.

In de regio geven we invulling aan de landelijke bestuurlijke afspraken langdurige GGZ in de Wlz en Wmo. Voor mensen die behoefte hebben aan langdurige GGZ op het snijvlak van de Wlz en de Wmo ontwikkelen we een regio-aanpak gezamenlijk passende zorg en ondersteuning.

Deze visie heeft aanzienlijke gevolgen. Zodra de visie is vastgesteld, moeten de betrokken partijen deze in de regio implementeren.

De ROAZ regio omvat een grotere regio dan deze routekaart.

In de regio gaan we (gemeenten, zorgkantoor, aanbieders) met elkaar in overleg over de zorg en ondersteuning voor mensen met een psychische aandoening en een langdurige zorgvraag. De regio-aanpak langdurige Wlz/Wmo Noord-Veluwe is begin 2024 gereed.

37

In de regio gebeurt de samenwerking tussen verschillende partijen en domeinen vooral via het netwerk GezondVeluwe.

Governance

In 2024 onderzoeken we of alle nieuwe onderwerpen uit het regioplan binnen dit netwerk kunnen worden behandeld, en of andere partijen zich hierbij moeten aansluiten. Als dat niet het geval is, onderzoeken we een passende andere governance structuur voor deze onderwerpen. Daarbij sluiten we zoveel mogelijk aan bij bestaande structuren.

Realisatie en coördinatie Zilveren Kruis en de gemeenten hebben een belangrijke rol voor de realisatie van het regioplan op procesniveau. Dit doen zij in nauwe samenwerking met inwoners en alle betrokken partijen, o.a. via GezondVeluwe. Het regioplan is een plan van de regio met gedeeld eigenaarschap. Bij sommige nieuwe thema's en bewegingen is het nodig om projectleiders/kwartiermakers/coördinatoren aan te stellen om ervoor te zorgen dat partijen de doelen behalen, betrokken partijen aangehaakt zijn en er verbinding is met de verschillende initiatieven in de regio.