AP 6d. Bijlage Beheerplan heideterreinen Nunspeet 2022-2031
Tekst van het document
Plekjes van 1 tot enkele
-
Jaarlijks enkele (1-3)
Zoeken naar aanleidingen om dergelijke plekjes te
bramen en distels zijn gunstig voor insecten
leggen of te rommelen in de bodem
m2
plekjes
creëren
Jaarlijks 1/10 deel van de
Zo ontstaan flexibele “verschuivende” overgangen tussen
randen tussen bos en hei
bos en hei. Verspreide berken en berkengroepjes
en broedplekken voor vogels Overgang van heide
Bosrandontwikkeling, verspreide berken en
Op sommige plekken opslag van
Overgangszone van 10 –
naar bos
berkengroepjes
loofhout toestaan, op andere plekken
100 m
opslag verwijderen door afzetten
Oktober – februari
ontwikkelen als broedbiotoop van draaihals
Eenmalige maatregelen Ecotoop
Doel
Eenmalige maatregel
Opmerking
Overgang van heide naar bos
Bosrandontwikkeling
Struiken en loofbomen inplanten
Voor het aanslaan van deze inplant zou uitrasteren tegen wildvraat eigenlijk noodzakelijk zijn. Wanneer rasters op de heide ongewenst zijn, dient te worden gezocht naar andere oplossingen.
Beheerplan heideterreinen Gemeente Nunspeet
53
Bijlage 12
Beheermaatregelen voor De Kuilhegge
Reguliere maatregelen Ecotoop/functie
Streefbeeld
Droge heide
Maatregel
Hoeveelheid
Tijdstip
Frequentie
Opmerking
Begrazing
Totale oppervlak
jaarrond
In roulatie met de andere
Onderhoudsbegrazing om dichtgroeien en vergrassing te
terreinen
voorkomen
Drukbegrazing
Plekken van maximaal
Vooral in het voorjaar
1 plek per 3 jaar
Op plekken waar dominantie van pijpenstrootje
circa 1 ha
doorbroken moet worden
Diepmaaien
Plekken van max 0,5 ha
Oktober - februari
1 plek per 5 jaar
Kan worden toegepast in plaats van drukbegrazing
Zandplekken maken en bekalken
3 plekken van 3 bij 3
Oktober – februari
2 keer 3 plekken in 10
20 cm diep spitten ten behoeve van o.a. zandhagedis
meter, 20 cm diep Opslag verwijderen
jaar
Jaarlijks voor 20% van het
1 oktober- 1 maart
Jaarlijks (in cycli van 5
Deel laten
terreinoppervlak
(buiten het
jaar)
staan (zowel volwassen als jonge) ten behoeve van
broedseizoen)
insecten en broedvogels. In het open gebied circa 5 per
ha, in de overgangszone naar bos 5-10 per ha. Randecotopen
Bewust rommelplekjes creëren. Plekjes met
Bijvoorbeeld door takkenhopen neer te
Plekjes van 1 tot enkele
bramen en distels zijn gunstig voor insecten
leggen of te rommelen in de bodem
m2
-
Jaarlijks enkele (1-3)
Zoeken naar aanleidingen om dergelijke plekjes te
plekjes
creëren
en broedplekken voor vogels
Eenmalige maatregelen Ecotoop
Doel
Eenmalige maatregel
Gebruik
Meer rust in het gebied creëren
Maatregelen recreatiezonering
Beheerplan heideterreinen Gemeente Nunspeet
Opmerking
54
Bijlage 13
Beheermaatregelen voor De Elspeterstruiken
Reguliere maatregelen Ecotoop/functie
Streefbeeld
Maatregel
Hoeveelheid
Tijdstip
Frequentie
Opmerking
Droge heide
Veel variatie met geleidelijke overgangen
Begrazing
Totale oppervlak
jaarrond
In roulatie met de andere
Onderhoudsbegrazing om dichtgroeien en vergrassing te
terreinen
voorkomen. In de gaten houden wanneer dit nodig is.
tussen verschillende vegetatietypen Opslag verwijderen
Jaarlijks voor 20% van het
1 oktober- 1 maart
Jaarlijks (in cycli van 5
Deel laten
terreinoppervlak
(buiten het
jaar)
staan (zowel volwassen als jonge) ten behoeve van
broedseizoen)
insecten en broedvogels. In het open gebied circa 5 per ha, in de overgangszone naar bos 5-10 per ha.
Randecotopen
Bewust rommelplekjes creëren. Plekjes met
Bijvoorbeeld door takkenhopen neer te
Plekjes van 1 tot enkele
bramen en distels zijn gunstig voor insecten
leggen of te rommelen in de bodem
m2
-
Jaarlijks enkele (1-3)
Zoeken naar aanleidingen om dergelijke plekjes te
plekjes
creëren
en broedplekken voor vogels
Eenmalige maatregelen Ecotoop
Doel
Eenmalige maatregel
Droge heide
Effecten van de stikstofdepositie mitigeren
Steenmeel toepassen: bij succes van de proef op de Elspeetsche Heide: één plek van circa 1 ha
Opmerking Vooronderzoek door B-WARE laten uitvoeren. Beslisboom steenmeel toepassen. Hierbij mee laten wegen dat in dit reservaat zo weinig mogelijk wordt ingegrepen.
Gebruik
Beheerplan heideterreinen Gemeente Nunspeet
Meer rust in het gebied creëren
Maatregelen recreatiezonering
Wolvengebied
55
Bijlage 14
Beheermaatregelen voor Het Provinciebos
Reguliere maatregelen Ecotoop/functie
Streefbeeld
Droge heide
Maatregel
Hoeveelheid
Tijdstip
Frequentie
Begrazing
Totale oppervlak
jaarrond
Continu
Opmerking Onderhoudsbegrazing
Opslag verwijderen
Jaarlijks voor 20% van het
1 oktober- 1 maart
Jaarlijks (in cycli van 5
Deel laten
terreinoppervlak
(buiten het
jaar)
staan (zowel volwassen als jonge) ten behoeve van
broedseizoen)
insecten en broedvogels. In het open gebied circa 5 per ha, in de overgangszone naar bos 5-10 per ha.
Zandplekken maken en bekalken Randecotopen
3 plekken van 3 bij 3
Oktober – februari -
meter, 20 cm diep
Bewust rommelplekjes creëren. Plekjes met
Bijvoorbeeld door takkenhopen neer te
Plekjes van 1 tot enkele
bramen en distels zijn gunstig voor insecten
leggen of te rommelen in de bodem
m2
2 keer 3 plekken in 10
20 cm diep spitten ten behoeve van o.a. zandhagedis
Jaarlijks enkele (1-3)
Zoeken naar aanleidingen om dergelijke plekjes te
plekjes
creëren
jaar
en broedplekken voor vogels
Eenmalige maatregelen Ecotoop
Doel
Eenmalige maatregel
Verbindingen
Mogelijke verbinding met het Mosterveen via landgoed
Het initiatief hiervoor ligt bij de Provincie Gelderland
Opmerking
Sprengenbosch Gebruik
Beheerplan heideterreinen Gemeente Nunspeet
Meer rust in het gebied creëren
Maatregelen recreatiezonering
56
Bijlage 15
Beheermaatregelen voor De Waschkolk
Reguliere maatregelen Ecotoop/functie
Streefbeeld
Maatregel
Hoeveelheid
Tijdstip
Frequentie
Opmerking
Droge heide en
Structuurrijk gebied, waardevol voor reptielen
Begrazing
Totale oppervlak
jaarrond
Continu
Onderhoudsbegrazing
Drukbegrazing
Plekken van maximaal
Vooral in het voorjaar
1 plek per 3 jaar
Op plekken waar dominantie van pijpenstrootje
Zandplekken maken en bekalken
7 plekken van 3 bij 3
Oktober – februari
2 keer 7 plekken in 10
heischraal grasland
circa 1 ha
doorbroken moet worden
meter, 20 cm diep Plekken met dood hout, oude heide,
Nest-, schuil- en foerageergelegenheid creëren voor
graspollen of mosbedekking koesteren Opslag verwijderen
20 cm diep spitten ten behoeve van o.a. zandhagedis
jaar heidefauna (reptielen)
Jaarlijks voor 20% van het
1 oktober- 1 maart
Jaarlijks (in cycli van 5
Deel laten
terreinoppervlak
(buiten het
jaar)
staan (zowel volwassen als jonge) ten behoeve van
broedseizoen)
insecten en broedvogels. In het
open gebied circa 5 per ha, in de overgangszone naar bos 5-10 per ha.
Randecotopen
Bewust rommelplekjes creëren. Plekjes met
Bijvoorbeeld door
Plekjes van 1 tot enkele
bramen en distels zijn gunstig voor insecten
takkenhopen/paardenmest neer te
m2
en broedplekken voor vogels
leggen of te rommelen in de bodem
-
Jaarlijks enkele (1-10)
Zoeken naar aanleidingen om dergelijke plekjes te
plekjes
creëren
Eenmalige maatregelen Ecotoop
Doel
Eenmalige maatregel
Droge heide en heischraal
Effecten van de stikstofdepositie mitigeren
Steenmeel toepassen: bij succes van de proef op de Elspeetsche Heide: één plek van circa 1 ha
grasland
Vooronderzoek door B-WARE laten uitvoeren. Beslisboom steenmeel toepassen
Verbindingen
Mogelijke verbinding met het Mosterveen
Het initiatief hiervoor ligt bij de Provincie Gelderland
Gebruik
Meer rust in het gebied creëren
Maatregelen recreatiezonering
Beheerplan heideterreinen Gemeente Nunspeet
Opmerking
57
Bijlage 16
Maatregelen Herstelprogramma’s Veluwe
De gemeente Nunspeet wil de voorgestelde maatregelen uitvoeren, tenzij hieronder anders aangegeven (vet gedrukt). De maatregelen zijn verwerkt in de bijlagen met maatregelen per terrein in dit beheerplan. De heideterreinen van Nunspeet behoren tot de deelgebieden 3, 4, 5 en 6 (Elspeetse HeideVierhouten, Leuvenumse Bos-Hulshorsterzand, Kroondomein-Tongerense Heide en
Ermelosche Heide-Staverden-Houtdorperveld) van de herstelprogramma’s. De maatregelen die hierin worden voorgesteld zijn:
Maatregel DG03-BH5: Leefgebied Draaihals Elspeetse Heide en Maatregel DG04-BH1: Leefgebied Draaihals Westeindse-Stakenbergse heide
Het maatregelgebied betreft een zone in de rand van het heidecomplex. De maatregel voorziet in het ontwikkelen en op lange termijn veiligstellen van verspreide berken en berkengroepjes door aanvullend beheer, als broedbiotoop van de Draaihals.
Maatregel DG03-HH4: Elspeetse Heide/Noorderheide en Maatregel DG04-HH1: Duurzaamheid Stakenbergse heide-Schotkamp-Leuvenhof
1. Evalueren van de rol van voormalige zandwegen van het militair oefenterrein Elspeetse heide als leefgebied voor karakteristieke flora en fauna van het heide- en stuifzandlandschap, inclusief afgenomen verstorende invloed van recreatie. Deze evaluatie kan sterk bijdragen aan de
onderbouwing en uitwerking van maatregelen in heideterreinen met een nog steeds dicht netwerk van zandwegen (zoals in andere voormalige militaire oefenterreinen).
2. In kaart brengen van historisch plagbeheer, inventarisatie van kenmerkende soorten van oude droge heide en inventarisatie van heischrale vegetaties als leefgebied voor karakteristieke flora en kleine fauna (ook in door pijpenstrootje gedomineerde delen). Op grond hiervan en de evaluatie onder punt 1:
3. relatief oude droge heide en stagnerende delen (met o.a. veenbies) veiligstellen voor spontane doorontwikkeling;
4. relatief jonge, uniforme droge heide behandelen met steenmeel als bodemchemisch vooronderzoek daartoe aanleiding geeft;
5. heischrale vegetaties en ontwikkelingen veiligstellen en waar mogelijk stimuleren;
6. in afwachting van inzichten over de oorzaken van oprukkende vergrassing met pijpenstrootje (OBN-onderzoek gestart in 2022) en na beoordeling van huidige natuurkwaliteit (zie punt 2):
door pijpenstrootje gedomineerde delen kleinschalig branden, gevolgd door (enkele jaren van) drukbegrazing en monitoring.
Maatregel DG04-HH2: Openheid Hulshorsterzand Openhouden van de corridor naar de Stakenbergse heide.
MaatregelDG03-HB3 Strubbenbos Elspeetse Heide/Noorderheide en Maatregel DG06-HB4 Strubben Noord-Riezen/Elspeeterveld
1. Veiligstellen van brede zone van heide rond huidig strubbenbos, gericht op spontane vestiging
en doorgroei van eik en op Elspeetse Heide ook van berk (de laatste voor Draaihals) gericht op uitbreiding en verdichting van strubbenbos.
2. Opslag den, Amerikaanse vogelkers blijvend (planmatig) verwijderen.
3. Elspeeterveld: Zo mogelijk optimaliseren van bermbeheer van Elspeterweg met populaties hengel, dicht havikskruid, mede gericht op uitbreiding hengel in strubbenbos als waardplant bosparelmoervlinder.
Maatregel DG03-HH6: Verbinding Mosterdveen-Waskolkheide
Beheerplan heideterreinen Gemeente Nunspeet
58
1. Verbinden van Mosterdveen en Waskolk-gebied met brede, heide-achtige corridor via omvorming van bos. De gemeente Nunspeet wil eerst onderzoeken of dit potentie heeft op lange termijn in het kader van klimaatverandering en soortenvestiging. De brandcorridor
aangegeven in het natuurbrandpreventieplan zou daarbij als corridor gebruikt kunnen worden. 2. Herstel van openheid van natuurlijke laagten en (voormalige) natte laagten met randwallen.
Maatregel DG05-HH3: Corridor Kuilhegge/Mennorode - Elspeeterveld - De Kril 1. Uitbreiding van leefgebied voor heidefauna binnen huidige cluster onder Mennorode door aanleg van corridor langs reeds aanwezige paden.
2. Inrichting van een verbindingszone tussen heidecluster bij Mennorode met Elspeeterveld (ten O Uddelerweg) in de zuidhelling van het streepduin dat door beide terreinen loopt en langs
(voormalige) bospaden. In deze zone kunnen heide- en stuifzandvegetaties tot ontwikkeling komen en kan zich eik verjongen vanuit de boven het streepduin gelegen boskern De Kril (strubbencluster BCX82). Overige opslag moet periodiek worden verwijderd.
3. Inrichting van corridor tussen Elspeeterveld (ten O Uddelerweg) en voormalige grintgroeve langs al aanwezige bospaden.
De gemeente Nunspeet wil eerst de mogelijkheden voor deze verbindingen onderzoeken, in wisselwerking met het bosbrandpreventieplan.
Maatregel DG06-HH10: Versterking heide-areaal Grote Kolonie Verbinden/vergroten heideterreintjes binnen terrein Grote Kolonie tot één complex door omvorming van bosschages, geïnspireerd op het kaartbeeld van 1960. De gemeente Nunspeet wil
deze verbinding realiseren in eerder aangeplant bos, niet in bos van spontane verjonging van eik en berk.
Verder wordt een aantal generieke maatregelen voorgesteld voor broedvogels van heide. Deze zijn verwerkt in de beheermaatregelen in dit beheerplan.
Beheerplan heideterreinen Gemeente Nunspeet
59
bosgroepen.nl
Beheerplan heideterreinen Gemeente Nunspeet
60