AP 6a. Bijlage Definitief Verkeersplan IKC Nunspeet
Tekst van het document
Verkeersplan IKC Nunspeet Definitief
Inhoudsopgave
1
IKC Nunspeet, veilig bereikbaar! ............................................................................... 4 1.1 Aanleiding Verkeersplan ..................................................................................... 4 1.2 Studiegebied ....................................................................................................... 4 1.3 De opgave ........................................................................................................... 5 1.4 Leeswijzer ........................................................................................................... 5
2
Kaders voor een goed plan ........................................................................................ 6 2.1 Overzicht van kaders .......................................................................................... 6 2.2 Uitgangspunten Bestemmingsplan IKC Oost ...................................................... 6 2.3 Uitgangspunten Beeldkwaliteitsplan ................................................................... 7 2.4 Uitgangspunten participatie ................................................................................. 8 2.5 Uitgangspunten STOMP-principe ....................................................................... 9 2.6 Doelstelling van dit Verkeersplan ...................................................................... 10
3
Situatiebeschrijving .................................................................................................. 11 3.1 Oosteinderweg .................................................................................................. 11 3.2 Woonwijken- en straten ..................................................................................... 11 3.3 Directe schoolomgeving IKC ............................................................................. 12
4
Aanvullend verkeersonderzoek ............................................................................... 13 4.1 Verkeersgeneratie scholen en verkeersintensiteiten in de wijk ........................ 13 4.2 Leerlingherkomsten per school bekeken .......................................................... 15 4.3 Scenario’s schoolroutes .................................................................................... 16 4.4 Aandachtspunten op de fietsroutes .................................................................. 24
5
Verkeersplan en voorstelmaatregelen .................................................................... 26 5.1 Verkeersplan ..................................................................................................... 26 5.2 Voorstelmaatregelen voetgangers .................................................................... 26 5.3 Voorstelmaatregelen fietsers ............................................................................ 27 5.4 Uitwerking van de centrale aansluiting op het fietspad ..................................... 29 5.5 Voorstelmaatregelen auto ................................................................................. 30 5.6 Aanbevelingen overige (gedrags-)maatregelen ................................................ 33
Bijlage 1 Ontwerp Fietsstraat Oosteinderweg ....................................................................... 35 Bijlage 2 Ontwerp aansluiting Kuyperstraat........................................................................... 36
Documentnummer: NL24-648800269-108371
3/37
1
IKC Nunspeet, veilig bereikbaar!
1.1
Aanleiding Verkeersplan
De gemeente Nunspeet heeft het voornemen om op het perceel naast de Oosteinderweg 70 in Nunspeet een Integraal Kind Centrum (IKC) te realiseren. In het IKC worden twee basisscholen en twee kinderopvangorganisaties gehuisvest. In het IKC gaan De Morgenster (nu gevestigd aan de Frans Huismanstraat en Lijsterbesweg) en de Petraschool (nu gevestigd aan de Troelstrastraat) samen verder. Om het toekomstige verkeer rondom de school in goede banen te leiden - met draagvlak onder bewoners, ouders, belangenbehartigers en scholen - is een Verkeersplan opgesteld. U leest nu het eindproduct van dit proces. In dit Verkeersplan staan concrete maatregelen en aanbevelingen voor een bereikbaar en verkeersveilig IKC.
1.2
Studiegebied
Het studiegebied van dit Verkeersplan beslaat in de eerste plaats de directe schoolomgeving in de toekomstige situatie (volgens onderstaande visie/structuurplan uit het Beeldkwaliteitsplan). De focus ligt op de directe schoolomgeving, omdat daar de meest ‘directe’ impact te maken is. De effecten van maatregelen op korte afstand van het IKC zijn met hogere mate van zekerheid te prognosticeren dan maatregelen op verdere afstand. Echter, in de tweede plaats is ook gekeken naar maatregelen voor de fietsroutes, ontsluitingsroutes en (kruispunt-)herinrichtingen die het schoolomgevingsniveau overstijgen (volgens weergave studiegebied rechtsonder). Want verkeersveiligheid en bereikbaarheid moeten integraal op gebiedsniveau, van (leerling-)herkomst tot schoolbestemming, worden benaderd.
Structuurplan (Beeldkwaliteitsplan, 2022) Overzichtskaart studiegebied incl. projectie Structuurplan.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
4/37
1.3
De opgave
Op 26 januari 2023 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan IKC Oost en het beeldkwaliteitsplan IKC Nunspeet-Oost vastgesteld. Tijdens de raadsvergadering is een motie aangenomen waarin het college wordt opgedragen om een afzonderlijk plan op te stellen waarin aandachtspunten over de verkeersstromen rond de locatie IKC zijn uitgewerkt, inclusief participatie met de buurt. Dit plan moet ter bespreking worden aangeboden aan de raadscommissie Ruimte en Wonen.
1.4
Leeswijzer
De leeswijzer van het Verkeersplan is in overeenstemming met de werkstappen die zijn uitgevoerd. Onderstaand schema bevat de hoofdlijnen van de werkstappen van het Verkeersplan; met de paginanummers waar u de betreffende informatie kunt lezen. Hoofdstuk 2. Kaders voor een goed plan – Wat is het vertrekpunt? – p. 6 • Overzicht van kaders •
Uitgangspunten Bestemmingsplan IKC Oost
•
Uitgangspunten Beeldkwaliteitsplan
•
Uitgangspunten participatie
•
Doelstelling van dit Verkeersplan
Hoofdstuk 3. Onderzoek huidige situatie – Wat willen we nog weten? – p. 11 • Situatiebeschrijving •
Koppeling verkeerstellingen met verkeersgeneratie
•
Analyse herkomst leerlingen en routes
•
Analyse schoolomgeving (kruising Oosteinderweg)
Hoofdstuk 4. Routes IKC Nunspeet – Hoe ziet de toekomstige situatie eruit? – p. 13 • Routes voetgangers, fietsers en autoverkeer naar locatie IKC Nunspeet •
Verwachte verkeersgeneratie en verdeling
•
Verkeersveiligheid, aandachtlocaties
Hoofdstuk 5. Locatie IKC Nunspeet. – Wat moet er rond het IKC gebeuren? – p. 26 • Trottoir Oosteinderweg (schoolomgeving) •
Fietsvoorzieningen, fietsinprikker schoolterrein
•
Herinrichting kruispunt Oosteinderweg
•
Maatregelen ter voorkoming autoparkeren Oosteinderweg
•
Basisprogramma van Eisen parkeerterrein IKC
•
Aanbevelingen ‘softe’ maatregelen – actieplan School, verkeersouders en meer
Documentnummer: NL24-648800269-108371
5/37
2
Kaders voor een goed plan
2.1
Overzicht van kaders
Dit Verkeersplan staat niet op zichzelf, maar is een eindproduct waarin diverse beleidsdocumenten, verkeersonderzoeken en gesprekken met de samenleving aan ten grondslag hebben gelegen. Het is daarmee een voortzetting van eerder gemaakte (beleids-)afspraken en keuzes. De beleids- en onderzoekkaders zijn met inbegrip van, maar niet beperkt tot, de constateringen en conclusies uit de volgende documenten: •
Bestemmingsplan IKC Oost – aspecten Verkeer (2021);
•
Verkeerskundig onderzoek IKC Nunspeet-Oost, deel 1 (2021);
•
GVVP Nunspeet (2022);
•
Beeldkwaliteitsplan (2022);
•
Participatie (doorlopend).
2.2
Uitgangspunten Bestemmingsplan IKC Oost
De gemeente Nunspeet heeft het voornemen om naast het perceel aan de Oosteinderweg 70 in Nunspeet een Integraal Kind Centrum (IKC) te realiseren. In het IKC worden twee basisscholen en twee kinderopvangorganisaties gehuisvest. Onderdeel van goede ruimtelijke ordening is het effect van een beoogd nieuw project op de verkeersstructuur. De ontwikkeling betreft de realisatie van een IKC (twee basisscholen en twee kinderopvangorganisaties). Om te onderzoeken wat de verkeerseffecten zijn, is een verkeerskundig onderzoek uitgevoerd. Via de Oosteinderweg is het plangebied op een adequate manier ontsloten. De Oosteinderweg sluit westelijker weer aan op de Oenenburgweg, waardoor het plangebied ook voor bezoekers van buiten Nunspeet goed bereikbaar is. De Oosteinderweg is halverwege afgesloten voor gemotoriseerd verkeer waardoor de beoogde locatie alleen toegankelijk is met de auto vanuit westelijke richting. Voor het langzaam verkeer zijn er verschillende alternatieve routes aanwezig. Als gevolg van de realisatie van het IKC zullen er per werkdag, conform de berekening van het verkeerskundig bureau, in totaal 508 verkeersbewegingen per auto plaatsvinden. Het gaat om in totaal 1.923 verkeersbewegingen per fiets. Dit zijn aantallen die verspreid over de dag plaatsvinden, met geconcentreerde pieken in de ‘schoolspitsen’.
De bestaande wegenstructuur heeft ruim voldoende capaciteit om deze aantallen te verwerken en er zijn met deze aantallen geen knelpunten op gebied van verkeersafwikkeling te verwachten. Na het uitvoeren van een parkeerdrukonderzoek is gebleken dat op geen enkel meetmoment de parkeerdruk de kritieke grens benadert. Er is door het verkeerskundig onderzoeksbureau een schouw uitgevoerd, waarbij de situatie rondom het toekomstig te realiseren IKC bekeken is. De kans bestaat dat in de toekomstige situatie auto’s worden geparkeerd op de uiteinden van de Gerbrandystraat en de Kuyperstraat. Echter, de afstanden vanaf de Gerbrandystraat en Kuyperstraat maken het zeer onwaarschijnlijk kijkend naar de maximale loopafstand die mensen volgens het CROW bereid zijn om af te leggen naar een school.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
6/37
Rekening houdend met de mogelijkheid tot dubbelgebruik van de parkeerplaatsen van de basisschool voor het kinderdagverblijf en de peuterspeelzaal, zijn voor de nieuwe IKC in totaal 69 parkeerplaatsen voor auto’s nodig, waarvan 31 ‘reguliere parkeerplaatsen’ voor medewerkers en bezoekers en 38 parkeerplaatsen voor halen en brengen. Het is goed om 24 parkeerplaatsen achter de hand te houden, wat gelijk is aan de parkeervraag van het kinderdagverblijf en de peuterspeelzaal gezamenlijk (zie uitgangspunten Beeldkwaliteitsplan voor aantallen).*1 Er is ruim voldoende plek op het terrein gereserveerd om aan deze parkeervraag te kunnen voldoen. Verder zijn er 266 fietsparkeerplaatsen nodig, dit zal in het bouwplan worden meegenomen (zie uitgangspunten Beeldkwaliteitsplan voor aantallen). Gezien de resultaten van het verkeerskundig onderzoek is dit initiatief uitvoerbaar met betrekking tot het aspect verkeer.
2.3
Uitgangspunten Beeldkwaliteitsplan
Door de ontwikkeling van het IKC zullen er veranderingen in verkeersstromen plaatsvinden. De langzaamverkeersverbindingen vanuit de wijken komen samen op de Oosteinderweg ter hoogte van de groenstructuur. Op basis van de onderstaande uitgangspunten kan bij de verdere ontwikkeling van het IKC een verkeersveilige situatie worden gecreëerd. 1. Fietser is bepalend voor de inrichting van het knooppunt. De auto is ondergeschikt en past zich aan: 2. Goede geleiding van fietsstromen naar alle richtingen, met name vanuit de wijken richting het IKC: 3. Autoverkeer wordt geremd, maar kan wel doorrijden: ‘slow en fluently’. Opstoppingen worden gemeden: 4. Het gebied is 30 km-zone: 5. Automobilist moet zich ervan bewust worden dat hij/zij een schoolomgeving nadert. Dit kan door materiaalverschillen, een andere inrichting, fysieke- en verkeersmaatregelen, zichtbaar maken van verkeersstromen, enzovoorts: 6. De verkeersknip op de Oosteinderweg blijft op dezelfde locatie gehandhaafd. De knipsituatie is welbekend en het verplaatsen van de knip leidt tot mogelijk andere routekeuzes: 7. Voetgangers krijgen een verhard voetpad tussen de wijken en de school, langs de Oosteinderweg (één zijde): 8. Autoparkeren wordt ingevuld door 45 parkeerplaatsen te reserveren voor personeel; en 40 parkeerplaatsen te reserveren voor halen en brengen door ouders 2.
Bovendien is terreinruimte gereserveerd om het parkeerareaal uit te breiden met circa 20 parkeerplaatsen. Resumé: er worden 85 parkeerplaatsen gereserveerd en 20 parkeerplaatsen ‘achter de hand’ gehouden. Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan de parkeereis: 69 parkeerplaatsen (31 ‘reguliere’ plaatsen voor personeel en bezoekers; en 38 parkeerplaatsen voor halen en brengen. En kan middels een eventuele uitbreiding zelfs voldaan worden aan de parkeereis zonder het dubbelgebruik (parkeereis van 93 parkeerplaatsen): 9. Fietsparkeren op het schoolplein: circa 280 plekken, open stalling, gedeeltelijk overdekt en afgesloten. Hiermee wordt voldaan aan de fietsparkeereis van 266 fietsparkeerplaatsen.
1
Deze aantallen staan genoemd in het Bestemmingsplan Nunspeet-Oost, maar worden aangescherpt en bekeken in relatie tot de beschikbare ruimte op het terrein. Meer hierover in het Basisprogramma van Eisen parkeerterrein. 2 Idem.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
7/37
2.4
Uitgangspunten participatie
Er is een intensief participatieproces gevolgd om tot het Verkeersplan te komen. Op meerdere momenten is met belanghebbenden gesproken over kansen en knelpunten in relatie tot verkeer. De volledige beschrijving van het participatieproces is gebundeld in het Participatieverslag Verkeersplan IKC Nunspeet. Hieronder volgen de hoofdlijnen van het proces: •
November 2023 – buurtschouw:
•
Het participatieproces is gestart met een buurtschouw op 29 november 2023, waarbij met een wandeling door de wijk het gesprek is gevoerd over zorgen en knelpunten in de omgeving:
•
April 2024 - presentatie in Wiltsangh:
•
Op 24 april 2024 werd een inloopbijeenkomst georganiseerd in De Wiltsangh. Hiervoor zijn huis-aan-huis in het gebied uitnodigingen verspreid en heeft een aankondiging in de huis-aan-huis krant en op de website van de gemeente gestaan:
•
Tijdens deze avond werden op vier plekken in de zaal op grote posters het conceptverkeersplan gepresenteerd en toegelicht:
•
April en Juni 2024 - presentatie aan college van B&W en gemeenteraad Op 16 april 2024 is het college van B&W geïnformeerd over het Verkeersplan:
•
September 2024 - informatieavond Kuyperstraat:
•
Op 16 september 2024 is een bijeenkomst gehouden in de raadszaal van het gemeentehuis. Uitgenodigd voor deze bijeenkomst waren de bewoners van de Kuyperstraat. Tijdens de avond zijn het verkeersplan en de ontwerpvoorstellen van de Kuyperstraat besproken:
Uit het participatieproces bij de totstandkoming van het vaststellingsbesluit bestemmingsplan zijn de volgende aandachtspunten voor de verdere uitwerking naar voren gekomen: •
Behouden van de functies en uitstraling van de groenstructuur. Groenstrook wordt zeer gewaardeerd. Rekening houden met de hoge ecologische waarde:
•
Geen grote wijzigingen van de verkeersstructuur in de wijk:
•
Geen toename van het aantal verkeersbewegingen rond de woningen; wat welk zou kunnen gebeuren zodra: •
de bereikbaarheid van de school via de Oosteinderweg niet goed geregeld is;
•
als er onvoldoende parkeer-/K&R-plaatsen bij de school zijn;
•
als het autoverkeer door verplaatsing van de knip via de Rondweg naar de school moeten.
•
Rustige karakter van de hofjes en het groen voor de deur zoveel mogelijk behouden:
•
Auto’s en langzaam verkeer van elkaar scheiden:
•
Vrees verkeersdrukte en sluipverkeer in de woonwijk en Oosteinderweg:
•
Rondweg wordt als oplossing gezien, ouders en personeel laten omrijden:
•
Een verbinding maken met de sportvelden.
Vanuit het algemeen belang is er een klankbordgroep samengesteld. Hieraan hebben de scholen, politie, Veiligheidsregio, VVN en de Fietsersbond deelgenomen (met de kanttekening dat met name VVN en de fietsersbond op de ‘achtergrond’ hebben meegedraaid vanwege capaciteitsgebrek). De klankbordgroep heeft de volgende aandachtspunten genoemd: In relatie tot de verkeersknip op de Oosteinderweg: •
Het zou wenselijk zijn een beweegbare paal te hebben ter hoogte van de knip aan het eind van de Oosteinderweg (nabij rondweg Oost). De ambulance komt
Documentnummer: NL24-648800269-108371
8/37
doorgaans uit de richting van ’t Harde. Ambulance wil zo spoedig mogelijk kunnen vertrekken en kan bij een beweegbare paal snel bij rondweg komen. In relatie tot de mogelijke herinrichting van de Oosteinderweg: •
Profilering voor het gebruik door hulpdiensten:
•
Voorkomen van langsparkeren aan de Oosteinderweg:
•
Verhoogd trottoir leidt tot handhaafbaarheid van parkeerverbod langs de Oosteinderweg:
•
Overweeg een uitritconstructie voor de woningen aan de Oosteinderweg.
In relatie tot het parkeerterrein bij de school: •
Voldoende ruimte voor draaien grote voertuigen (hulpdiensten, bussen in verband met schoolreisjes):
•
K&R: niet uitnodigend maken voor langer parkeren.
Duiding opbrengst participatie Het moet gezegd dat alle bovengenoemde aandachtspunten de ‘hoofdlijnen’ zijn van wat is opgehaald uit de participatiemomenten. Met de ingebrachte wensen en aandachtspunten is rekening gehouden bij het opstellen van het Verkeersplan. In het Participatieverslag Verkeersplan IKC Nunspeet wordt hier verder op ingegaan.
2.5
Uitgangspunten STOMP-principe
In dit Verkeersplan is het STOMP-principe een belangrijk uitgangspunt. De centrale gedachte achter het toepassen van STOMP is dat een planontwikkeling - waarbij ingegrepen wordt in de openbare ruimte - gebaat is bij het centraal stellen van de menselijke maat. Op basis van een prioritering van verkeersdeelnemers: Stappen-voetganger, Trappen-fietser, Openbaar vervoer-reiziger per bussen of treinen, MaaS-reiziger via alternatieve vervoerswijzen en tot slot de Privéauto-autobestuurder. De kwetsbare en actieve verkeersdeelnemers krijgen hierbij een ruimere en prominentere plek in het straatbeeld. Dit komt ten goede aan een aantrekkelijke leef- en verblijfsomgeving en de verkeersveiligheid; hetgeen mensen stimuleert om zich vaker te voet of per fiets te verplaatsen en elkaar meer te ontmoeten. Met STOMP wordt in het ontwerpproces prioriteit gegeven aan duurzame mobiliteitsvormen en minder prioriteit aan minder duurzame vormen. Hierdoor komen de duurzame mobiliteitsvormen meer centraal in het ontwerpproces te staan en worden vaker keuzes gemaakt in het belang van deze duurzame vormen. Vanuit het STOMP-principe is bekeken hoe het verbeteren van loop- en fietsroutes kan helpen om het aantal autoritten richting de school te verminderen, in vergelijking met de meer ‘traditionele aanpak’. Dit is gedaan door antwoord te geven op de volgende vragen:
Documentnummer: NL24-648800269-108371
9/37
2.6
Doelstelling van dit Verkeersplan
Het doel van dit Verkeersplan is: 1. Kaders voor een verkeersveilige en bereikbare schoolomgeving van het IKC: 2. Concrete voorstellen voor de gewenste maatregelen om daartoe te komen, te bundelen. Het Verkeersplan is opgesteld door vakexperts, in samenwerking met de experts van de leefomgeving (schoolbesturen, bewoners en belangengroepen). Het ‘Verkeersplan IKC Nunspeet-Oost’ bestaat uit de volgende deelonderwerpen: •
Wijze van ontsluiting voor autoverkeer:
•
Toegankelijke, logische en veilige loop- en fietsroutes en -oversteken:
•
Logische aansluitingen voor fietser, voetganger en automobilist aansluitend op de terreininrichting van het IKC:
•
Mitigerende maatregelen om ongewenste effecten in te dammen (woonstraten ontzien van sluipverkeer, parkeren Oosteinderweg tegengaan, en dergelijke).
Documentnummer: NL24-648800269-108371
10/37
3 3.1
Situatiebeschrijving Oosteinderweg
De Oosteinderweg is straks de belangrijke toegangsweg tot het IKC. De Oosteinderweg is in het GVVP (Mobiliteitsplan) van Nunspeet aangeduid als erftoegangsweg binnen het autonetwerk en als fietsverbinding die deel uitmaakt van het (gemeentelijke) ‘primaire fietsnetwerk’. Over de primaire fietsverbindingen zegt het GVVP het volgende: “Op het primaire fietsnetwerk verdient fietsverkeer prioriteit (ook in vormgeving en fietsparkeren). Hierdoor worden de veiligheid en leefbaarheid vergroot. Hierbij kan de keuze zijn om autoverkeer te verminderen door de weg af te waarderen (van gebiedsontsluitingsweg naar erftoegangsweg) of in te richten als fietsstraat of Shared Space. Een goed fietsnetwerk tussen bijvoorbeeld de woongebieden en het centrum maar ook tussen woongebieden en werklocaties maakt het aantrekkelijk(er) om te fietsen en kan op die manier bijdragen aan het beperken van de groei3 van het autogebruik.” Daarbuiten kan de weg als invalsroute fungeren voor recreatief fietsverkeer ten oosten van Nunspeet. De Oosteinderweg is echter niet opgenomen in het landelijke knooppuntennetwerk. In en rond de kern van Nunspeet is er sprake van enkele knooppunten. Vanuit toeristisch oogpunt zijn er kansen om, bijvoorbeeld via de Oosteinderweg, het knooppuntennetwerk uit te breiden.
In het kader van de IKC-ontwikkeling zal de Oosteinderweg, meer dan in dan huidige situatie, als schoolfietsroute worden gebruikt. Deze constateringen tezamen rechtvaardigen een nieuwe blik op de inrichting van de Oosteinderweg, teneinde de fietser comfort en veiligheid te bieden die past bij een primaire fietsverbinding. Om die reden is een herinrichting van de Oosteinderweg tot fietsstraat verkend.
Illustratie 3.1 en 3.2 Oosteinderweg als erftoegangsweg (links) en als primaire fietsverbinding (rechts). GVVP, 2022
3.2
Woonwijken- en straten
Nunspeet-Oost kenmerkt zich voornamelijk als woongebied. De verschillende buurten in deze wijk hebben ieder hun karakteristieke structuur en uitstraling. Het zuidelijke deel bestaat uit twee-onder-één-kapwoningen, rijwoningen en vrijstaande woningen die ruim van opzet zijn. Het middengedeelte bestaat voornamelijk uit rijwoningen en heeft een vrij langgerekte structuur. Het noordelijkste deel heeft een lossere structuur met wisselende woningtypologieën.
3
Door ontmoediging van autogebruik kan het ook leiden tot afname van het autogebruik.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
11/37
De historische wegen zijn de F.A. Molijnlaan, Eperweg en Elburgerweg, die de grens vormen van Nunspeet-Oost. Belangrijke ontsluitingswegen zijn de Oenenburgweg, Oosterlaan en de Gerbrandystraat (die een sterke buurtonsluitingsfunctie vervult, veel meer dan de Oosteinderweg). Deze en andere wegen zijn nader bekeken in het kader van de fietsroutes en de verkeersveiligheid, zie hiervoor hoofdstuk 4. Geheel aan de oostzijde van de woonwijk; en rondom het plangebied van het IKC, ligt sportpark De Wiltsangh, een fietscrossbaan, schietvereniging en voormalige agrarische bedrijven, die ook voor verkeersbewegingen zorgen.
3.3
Directe schoolomgeving IKC
De directe schoolomgeving van het toekomstige IKC bestaat uit het deel Oosteinderweg ter hoogte van de Heemskerklaan in het westen tot aan de verkeersknip (richting de Randweg) in het oosten. In het oostelijk deel van de Oosteinderweg tot aan de verkeersknip zijn vier adressen, nummer 70, 80, 83 en 87, met voor elk adres een bepaalde mate van bewonersverkeer en/of bedrijfsverkeer. Ten aanzien van nummer 70 moet een goede oplossing gevonden worden voor de uitritsituatie, op het moment dat een trottoir wordt gerealiseerd. Het oostelijk deel van de Oosteinderweg eindigt bij de verkeersknip, die alleen door het langzaam verkeer te passeren is. Ten aanzien van nummer 83 dient rekening gehouden te worden met periodiek logistiek vervoer (enkele malen per week). Dat is belangrijk omdat de uitrit van nummer 83 zich tegenover de in- en uitgang van het nieuwe parkeerterrein bevindt. Aan de westkant van de schoolomgeving komen meerdere verkeersstromen samen via een aantal aansluitingen. Van west naar oost zijn dat de doorsteek vanaf de Heemskerklaan, de Jongkindhoek (woonerfinrichting), het voetpad (en toekomstige fiets- en voetgangersverbinding) door de groenstrook, de doodlopende weg richting vijf woonadressen en tot slot de grenszone 30 km/u met de verkeersdrempel. Voetgangers, fietsers, personenauto’s en soms ook zwaar verkeer komen elkaar hier tegen.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
12/37
4
Aanvullend verkeersonderzoek
4.1
Verkeersgeneratie scholen en verkeersintensiteiten in de wijk
Verkeersgeneratie autoverkeer als gevolg van komst IKC De komst van het IKC zal een autoverkeersgeneratie van 508 mvt/etmaal opleveren (verkeersonderzoek Mobycon, 2021). De ochtendsituatie zal maatgevend zijn. In de ochtendsituatie zullen binnen een beperkt tijdsbestek (de piekbelasting) veel gebruikersgroepen gelijktijdig bij het IKC arriveren. In tegenstelling tot de middagsituatie, waarin de ritten van en naar het IKC iets meer verspreid zullen gaan plaatsvinden. Het grote voordeel in de middag is dat de schoolspits niet samenvalt met de werkspits. Maatregelen voor een goede (parkeer-)afwikkeling in de ochtendsituatie zijn daarom het uitgangspunt (het zogenaamde worstcasescenario). Verkeersgeneratie fietsverkeer als gevolg van komst IKC Om de verkeersgeneratie (het aantal verkeersbewegingen) van het aantal fietsers als gevolg van de ontwikkeling te berekenen, is in het verkeerskundig onderzoek het uitgangspunt genomen dat elke fietsparkeerplaats één keer per dag wordt gebruikt en twee verkeersbewegingen oplevert (één keer heen en één keer terug). Behoudens de gebruikersgroep van parttime medewerkers, voor wie een turnover van vier gekozen is. De verkeersgeneratie sluit volgens de berekening op 1.923 ritten/etmaal (verkeersonderzoek Mobycon, 2021). Ook hier geldt dat de ochtendsituatie maatgevend is.
Verandering in de verkeersstromen Met een autoverkeersgeneratie van 508 mvt/etmaal en een fietsverkeergeneratie van 1.923 ritten/etmaal is de verhouding auto staat tot fiets circa 1:4. Dit is de gemiddelde verhouding op een maatgevende schooldag. Gemiddeld, aangezien er omstandigheden zijn (zoals ochtenden met zware regenbuien of juist veel zon) die voor een verschuiving in het verkeersbeeld kunnen zorgen. Met de toekomstige verkeersgeneratie in beeld, kunnen er ook uitspraken worden gedaan over de verkeersintensiteiten op de wegen rondom de school. Om tot een compleet toekomstig verkeersbeeld te komen, zijn verkeerstellingen gedaan op de Oosteinderweg (1) en zijn de verkeersintensiteiten uit het verkeersmodel - met prognosejaar 2030 en ochtendspitssituatie - bestudeerd (2).
Illustratie 4.1 Locaties waar extra verkeerstellingen zijn uitgevoerd.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
13/37
Illustratie 4.2 Verkeersintensiteiten OS (ochtendspits). Gebrandystraat als belangrijke buurtontsluiting.
Verkeersmodel De maatgevende ochtendspitssituatie geeft lage verkeersintensiteiten weer op de Oosteinderweg. De voornaamste routes richting de Elburgerweg (N310) zijn de Oenenburgweg en de Gerbrandystraat. Op de Oosteinderweg gaat het om gemiddeld 100120 motorvoertuigen in de ochtendspits (totaal in beide richtingen). Verkeerstellingen Aan de hand van verkeerstellingen is het huidige verkeersbeeld rond het toekomstig IKC bepaald. Op vier meetpunten is de verkeersintensiteit 10 dagen lang geteld, om zo een goed inzicht te krijgen in het verkeersbeeld dicht bij het nieuwe IKC. Volgens de tellingen is de verkeersintensiteit op de Oosteinderweg, ter hoogte van nummer 70, gemiddeld circa 115 motorvoertuigen per etmaal en op doordeweekse dagen is er overdag sprake van een verkeersintensiteit van gemiddeld 8 motorvoertuigen per uur. Er is in geringe mate van zwaar verkeer op dit wegvak. Van de 10 teldagen zijn er 8 vrachtwagens geteld op de 6 weekdagen en 52 vrachtwagens op de 4 weekenddagen. Het kan hier gaan om vrachtwagens die ofwel laden en lossen bij een van de adressen (voor adres 83 geldt in ieder geval dat er sprake is van logistieke verkeer enkele malen per week); ofwel ‘gebiedsvreemd’ vrachtverkeer dat het industrieterrein als bestemming heeft en een verkeerde route (via GPS) heeft gekozen. Beide zijn aandachtspunten in de relatie tot de verkeersveiligheid bij de school.
Tussen de Jos Lussenburglaan en de Jongkindhoek is op de Oosteinderweg een verkeersintensiteit van gemiddeld circa 450 motorvoertuigen per etmaal geteld, waarbij op de doordeweekse dagen er overdag sprake is van een verkeersintensiteit van gemiddeld 9 motorvoertuigen per uur overdag. Op de Piersonstraat (van en richting de Oosteinderweg) is een gemiddelde verkeersintensiteit van 921 motorvoertuigen per etmaal gemeten. Op doordeweekse dagen is er sprake van een gemiddelde verkeersintensiteit van 42 motorvoertuigen per uur overdag. De verkeerstellingen geven een lage verkeersdruk weer op de Oosteinderweg met betrekking tot het autoverkeer, overeenkomstig met de aantallen die uit het verkeersmodel komen. De verkeersintensiteiten gaan veranderen door de komst van het IKC. Op welke manier; en welke routes richting de school ontstaan, krijgt in het de volgende subhoofdstuk de aandacht.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
14/37
4.2
Leerlingherkomsten per school bekeken
Om te kunnen analyseren welke toekomstige routes richting het IKC ontstaan, zijn de herkomsten van de leerlingen nodig. Op basis van een geanonimiseerde lijst met postcodes van de woonadressen van huidige leerlingen is per basisschool een overzichtskaart gegenereerd met daarop de herkomsten van de leerlingen.
Illustratie 4.3 Wegenstructuurkaart gecombineerd met woonadresclusters (op PC6-niveau, de weergegeven punten zijn centraal binnen de postcodegebieden geplaatst) van leerlingen Petraschool en basisschool De Morgenster.
Binnen een ruime context bekeken, zijn de leerlingen grotendeels afkomstig uit Nunspeet-Oost (ongeveer gelijk aan de contouren van het studiegebied) afkomstig – circa 90% van het totaal. Een kleinere concentratie leerlingen is woonachtig in de woonstraten ten westen van de N310 – circa 5% van het totaal. Eenzelfde deel van de leerlingen woont verspreid over de kern Nunspeet, in de omliggende woonkernen of in woonkernen op grotere afstand – circa 5% van het totaal. Ruim 90% van de leerlingen zijn woonachtig binnen 1 km hemelsbreed van de school; effectief gezien (lees: via begaanbare wegen en paden) binnen maximaal 2 km reisafstand en (ruim) binnen 10 (kind-)fietsminuten. De Morgenster De leerlingen van de Morgenster (nu aan de Frans Huismanstraat en Lijsterbesweg) zijn naar verwachting grotendeels afkomstig zijn uit de woonstraten rondom de scholen. Specifiek bekeken de woonblokken gelegen aan of tussen de Hulstweg-Jan Mankesstraat en de Oenenburgweg). Petraschool De leerlingen van de Petraschool (nu aan de Troelstrastraat) komen naar verwachting grotendeels uit de woonstraten rondom de school. Specifiek bekeken gaat het om de woonblokken gelegen aan de parallel gelegen straten die schoollocatie omsluiten (tussen de Visserlaan en de Kuyperstraat in).
Met uitschieters (leerlingenconcentraties) in de straten die in het verlengde liggen van de Heemskerklaan – de Jos Lussenburglaan aan de noordkant en de Albertlaan aan de zuidkant. Doorwerking naar de toekomstige situatie In de nieuwe situatie zullen de leerlingen van De Morgenster gemiddeld op verdere afstand van het IKC woonachtig zijn dan de leerlingen van de Petraschool. De verwachte
Documentnummer: NL24-648800269-108371
15/37
verkeersstromen zullen grotendeels lopen over de wegenstructuren zoals weergegeven op illustratie 4.3. De belangrijkste bundelingsweg is de Oosteinderweg, met een aantal bundelingswegen van lagere orde (zoals de Heemskerklaan, de Piersonstraat en Oenenburgweg). Niet vergeten moet worden dat voor de leerlingen die in de woonstraten ten zuiden van de Oosteinderweg wonen de Oosteinderweg niet de meest directe verbinding is richting het IKC; en dat er meer over de alternatieve aan de Oosteinderweg parallel liggende ‘horizontale routes’ door de buurt gefietst gaat worden (zie illustratie 4.4). Er ontstaat dus eigenlijk een tweedeling waarbij een deel van de scholieren via de Oosteinderweg naar de school zal gaat; en een deel dat routes door de buurt zal zoeken.
Illustratie 4.4 De Oosteinderweg en alternatieve routes richting het IKC.
4.3
Scenario’s schoolroutes
Er ontstaan meerdere routes richting het IKC en dat vraagt om keuzes in de wijze waarop deze routes gefaciliteerd worden. Er is daarom gekeken naar drie scenario’s om de routes richting school te faciliteren. Deze scenario’s worden hieronder beknopt beschreven en voorzien van een illustratie. Te beginnen met het voorkeursscenario. Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’ In scenario ‘IKC volledig bereikbaar’ zijn er twee verbindingen vanaf het schoolterrein. De nieuwe hoofdtoegang en een toegang via een nieuw fietspad door de groenverbinding. Vanaf de groenverbinding wordt een extra aansluiting met de buurt gerealiseerd. Kenmerken van het scenario:
Documentnummer: NL24-648800269-108371
16/37
•
Één centrale verbinding naar het fietspad vanuit de wijk, afvang van een deel van de fietsers:
•
Én een verbinding van het fietspad door de groenstrook naar de school (fietsenstalling):
•
Goede verbinding voor langzaam verkeer richting sportpark:
•
Voorkomen ‘sluip door kruip door’ fietsbewegingen, (verkeersveiligheid!):
•
Scenario sluit aan bij het Beeldkwaliteitsplan:
•
Veel minder fietsers vanuit de Heemskerklaan naar de Oosteinderweg, richting de hoofdtoegang van de school én de verbinding vanaf het nieuwe fietspad:
•
Veel minder fysieke barrières nodig (=vriendelijker):
•
Minder fietsverkeer over de Oosteinderweg (conflictkans auto ligt lager):
•
Zo minimaal mogelijk parkeren in de wijk, met name noordelijk deel Heemskerklaan. Door de centrale verbinding wordt fietsgebruik gestimuleerd:
•
De groene zonestructuur wordt behouden.
Illustratie 4.5 Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’.
Scenario ‘Oosteinderweg als enige route’ In scenario Oosteinderweg als enige route gaat al het fietsend schoolverkeer langs de Oosteinderweg. Er komt een nieuwe Hoofdtoegang (H) naar het IKC. Kenmerken van het scenario: •
Geen verbinding naar het fietspad vanuit de wijk, hierdoor veel meer gebruik van en via de Heemskerklaan (let op voetpaden!):
•
Geen verbinding vanaf het fietspad naar de school (fietsenstalling):
•
Fysieke maatregelen nodig om ongewenst gebruik te voorkomen (barrières opwerpen):
•
Geen ‘sluip door kruip door’ fietsbewegingen door de barrières:
•
Niet conform de uitgangspunten uit het Beeldkwaliteitsplan:
•
Fietsers gaan via de Heemskerklaan naar de Oosteinderweg, richting de hoofdtoegang van het IKC, er is een nieuwe aansluiting nodig (een bypass door/langs het speeltuintje) in verband met knelpunt haaksparkeren in combinatie met achterlangs rijdende fietsers in de Heemskerklaan:
Documentnummer: NL24-648800269-108371
17/37
•
Minimaal parkeren in de wijk:
•
Geen verbinding richting het sportpark:
•
Groene zonestructuur wordt behouden.
Scenario ‘IKC met dubbele ontsluiting’ In scenario ‘IKC met dubbele ontsluiting’ zijn er twee verbindingen vanaf het schoolterrein. De nieuwe Hoofdtoegang (H) en een toegang via de groenverbinding. Kenmerken van het scenario: •
Geen verbinding naar het fietspad vanuit de wijk, hierdoor veel meer gebruik van en via de Heemskerklaan (let op voetpaden!):
•
Wél een verbinding vanaf het nieuwe fietspad naar de school (fietsenstalling):
•
Fysieke maatregelen nodig om ongewenst gebruik te voorkomen (barrières opwerpen):
•
Geen ‘sluip door kruip door’ fietsbewegingen door de barrières:
•
Geen verbinding richting sportpark:
•
Deels volgens Beeldkwaliteitsplan:
•
Er is een nieuwe aansluiting nodig (een bypass door/langs het speeltuintje) in verband met het knelpunt haaksparkeren in combinatie met achterlangs rijdende fietsers in de Heemskerklaan:
•
Parkeren mogelijk in de wijk, namelijk aan de noordzijde Heemskerklaan vanwege de nieuwe aansluiting (bypass) voor fietsers in combinatie met de aansluiting richting de school vanaf het nieuwe fietspad:
•
Groene zonestructuur wordt behouden.
Advies voorkeursscenario Sweco adviseert te kiezen voor Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’. Een aantrekkelijke fietsstructuur staat of valt met aantrekkelijkheid, betrouwbaarheid, comfort en veiligheid. Het voorkeursscenario moet daar zoveel als mogelijk aan voldoen. Hierbij worden ook de doelstellingen en uitgangspunten betrokken, met onder andere het stimuleren van fietsgebruik (en daardoor het verminderen van autoritten). Zoals illustratie 4.4 aangeeft vindt er op basis van de herkomst van de leerlingen een stroming door de wijk plaats. Meer naar het oosten zullen de fietsers zich steeds meer verzamelen op de logische ‘toevoerwegen’. In onderstaande illustratie 4.6 is dit nader aangegeven:
Documentnummer: NL24-648800269-108371
18/37
Illustratie 4.6 Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’, belangrijke toevoerroutes.
Richting het oosten (richting de nieuwe locatie van het IKC, gele ster) zijn de Schaepmanlaan en de Gerbrandystraat de aanvoerstraten en vanuit het zuiden de Heemskerklaan en Kuyperstraat. Met name de stromen vanuit het westen moeten op basis van de genoemde aspecten (aantrekkelijkheid, betrouwbaarheid, comfort en veiligheid) de fietsstromen goed geleid/opgepakt worden. Het doel is om op een logische wijze de fietsstromen te verzamelen op het nieuw aan te leggen fietspad door de groenzone (en met een aftakking naar het IKC), zie illustratie 4.7.
Illustratie 4.7 Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’, ligging nieuwe fietspad in de groenzone.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
19/37
Een bijkomend doel hierbij is om dit aandeel fietsers niet op de Oosteinderweg te laten komen, dit ten gunste van de verkeersveiligheid, met als resultaat minder conflicten tussen fietsverkeer en autoverkeer. Per saldo een lager risico ten aanzien van verkeersveiligheid. Het aandachtspunt is vervolgens op welke plek er een aansluiting gevonden moet worden op het nieuw aan te leggen fietspad. In verband met toevoer via de Gerbrandystraat mag dit niet te zuidelijk liggen, oftewel een centrale aansluiting voor alle belangrijke toevoerroutes. In dit geval ligt een aansluiting in het verlengde van de Schaepmanlaan niet voor de hand (rode stip op onderstaande afbeelding 4.8). Voor de toevoerroutes via de Schaepmanlaan, Heemskerklaan en Kuyperstraat kunnen alle 3 punten een aansluiting zijn (gele, groene en rode stip). Voor de toevoerroute Gerbrandystraat is het punt bij de gele stip het meest aantrekkelijk, en zou ook voor de andere toevoerroutes een mogelijkheid zijn. Dit lijkt dus de meest aantrekkelijke aansluiting (gele stip).
Illustratie 4.8 Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’, 3 mogelijke / af te wegen aansluitingen.
Echter speelt de verkeersveiligheid rond de mogelijke aansluiting een rol. Immers, er komen in een korte tijd vele fietsers voorbij via dit punt. Dan spelen de omgevingsaspecten rond de aansluiting een grote rol, en dan met name die een relatie met de verkeersveiligheid hebben. Dit is de locatie bij de gele stip, Gerbrandystraat, illustratie 4.9.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
20/37
Illustratie 4.9 Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’, locatie Gerbrandystraat.
In de eerste plaats is er voor de fietsers sprake van een erg indirecte beweging, dus met veel haakse bochten. Op het doodlopende straatje sluiten 3 op-/afritten van percelen aan. Dit betekent ook verkeer wat achteruit kan rijden en slecht zicht heeft. Dit slechte zicht wordt ook versterkt door groen en door afscheidingen/schuttingen, zie onderstaande afbeelding 4.10. Ook is er kan op geparkeerde auto’s langs de heg zoals de afbeelding laat zien. Dit veroorzaakt vervolgens ook koersbewegingen en minder ruimte.
Illustratie 4.10 Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’, locatie Gerbrandystraat, inritten.
Vanwege de projectie van het nieuwe fietspad richting het IKC gaat de verbinding door een brede groenstrook, en doorkruist ook op meerdere plekken de wandelpadenstructuur. Ook van ‘binnenuit’ gezien (vanuit de groenstructuur) ligt een aansluiting minder voor de hand. De begroeiing is redelijk dicht met bomen en struiken. Ook is er sprake van hoogteverschil waar bomen op groeien, zie illustratie 4.11.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
21/37
Illustratie 4.11 Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’, dicht groen locatie Gerbrandystraat.
Het aansluitpunt bij de groene stip (Kuyperstraat) ligt dicht bij het fietspad, doorsnijdt een smal strookje groen en heeft een directe, rechte en overzichtelijke aanrijdroute zonder op-/afritten direct aan de route (in combinatie met slecht zicht), zie illustratie 4.12. Ook wordt dit punt nu al gebruikt om vanuit de wijk naar de sportvelden te fietsen. Echter zullen de stromen voor de sportvelden en voor het IKC in de praktijk nooit samenvallen.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
22/37
Illustratie 4.12 Scenario ‘IKC volledig bereikbaar’, locatie Kuyperstraat, directe aanrijdroute.
Het is de verwachting dat door het ‘formaliseren’ van dit aansluitpunt er significant meer fietsers richting de sportvelden hier gebruik van gaan maken. Uit inventarisatie is gebleken dat er op meerdere punten vanuit de wijk aangesloten kan worden op het fietspad. Voorwaarde bij de keuze voor de aansluiting via de Kuyperstraat is dat de locatie bij de gele stip onaantrekkelijk gemaakt moet worden om dit met de fiets te nemen. Dit zal bij de uitwerking van de groenstrook en de aanleg van het fietspad worden meegenomen. Om de verkeersveiligheid te waarborgen moeten er wel enkele maatregelen in de Kuyperstraat te worden genomen. Deze worden in Hoofdstuk 5 verder uitgewerkt. Het is niet aannemelijk dat de aansluiting op het fietspad én het aanpassen van met name het parkeren in het hofje leidt tot haal- en brenggedrag door ouders. Voor wat betreft de sportvelden ontstaat er in wezen geen andere situatie, en voor wat betreft het IKC is de loopafstand redelijk groot (tot de ingang van de school ca 200 meter), en zijn er meer ‘aantrekkelijke alternatieven’. Maar naar verwachting wordt dit tot een minimum beperkt bij een goed functionerend parkeerterrein bij het IKC (inclusief kiss and ride gedeelte). Samengevat de keuze voor dit scenario, omwille van de volgende voordelen: 1. Het fietsgebruik wordt optimaal gestimuleerd in dit scenario: 2.
Er ontstaan logische schoolroutes door de wijk naar het IKC: 3. Verkeersveiligheid: een aanzienlijk deel van de fietsers wordt niet gemengd met het haal- en brengverkeer: 4. De Oosteinderweg is niet de enige route, waardoor de kans op conflicten tussen het autoverkeer en fietsverkeer lager is, er is sprake van verdeling/spreiding van het verkeer: 5. De kans op het parkeren in de wijk wordt zo klein mogelijk gemaakt. Dat kan gedaan worden door: i. Een goede doorstroming op het parkeerterrein bij de school: ii. Het stimuleren van het gebruik van de fiets: iii. Veilige fietsroutes en looproutes:
Documentnummer: NL24-648800269-108371
23/37
iv.
Communiceren met en informeren van de ouders (een zogenaamde ‘zachte maatregel’, gericht op gedrag).
En, zoals genoemd, een belangrijk aandachtspunt dat bij dit scenario hoort is het extra ontwerpvraagstuk voor de nieuwe fietsaansluitingen, waarbij ook rekening gehouden moet worden met de verkeersveiligheid.
4.4
Aandachtspunten op de fietsroutes
De nieuwe schoolroutes maken ook dat er op een aantal plekken meer langzaam verkeer (inclusief kwetsbare verkeersgroepen) zal passeren. En inventarisatie van de routes heeft geleid tot de vaststelling van een aantal aandachtspunten. Dit zijn de volgende: 1. Oversteken Oenenburgweg. Het zuidelijke deel van de Oenenburgweg (ten zuiden van de aansluiting met de Oosteinderweg) heeft een snelheidsregime van 50 km/uur. Op dit wegvak kunnen aanpassingen worden gedaan (oversteekvoorzieningen of versmallen kruispunten) om de oversteekbaarheid te verbeteren. Ook bij een (plaatselijke) aanpassing van de rijsnelheden wordt de oversteekbarheid verbeterd. Geadviseerd wordt om niet meteen voorzieningen te treffen maar dit te monitoren en passende maatregelen te treffen wanneer dit nodig blijkt te zijn (op dit moment niet geheel in te schatten, terwijl ingrepen te allen tijde gevolgen hebben): 2. De Visserlaan. De Visserlaan ligt op een logische route richting het IKC. De straat is smal, met geparkeerde auto’s aan de stoep en beperkte passeerruimte – fietsers moeten uitwijken richting de hiaten tussen de geparkeerde auto’s/moeten afstappen. Oplossingsrichtingen zitten in eventueel het invoeren van eenrichtingsverkeer of het communiceren van ‘betere en alternatieve schoolroutes’.
Mogelijk dat op een natuurlijke wijze door scholieren en ouders een andere route wordt gekozen, bijvoorbeeld door de Treubstraat met een breder rijgedeelte omdat er parkeerhavens aanwezig zijn: 3. Een aantal kruisingen hebben een ruime opzet die mogelijkerwijs in omvang teruggebracht kan worden, met als gevolg een minder hoge passeersnelheid ter bevordering van de verkeersveiligheid: 4. De Jos Lussenburglaan (nu voorrang ter hoogte van de aansluitingen met een woonerf) zou gelijkwaardig gemaakt kunnen worden, inclusief bijpassende inrichting. Zo kunnen de rijsnelheden laag worden gehouden (bij een voorrangssituatie liggen de snelheden doorgaans hoger dan wanneer men rekening moet houden met verkeer van rechts): 5. Aan het einde van Heemskerklaan is sprake van haaksparkeren. Het aandachtspunt is om goed te kijken naar de verenigbaarheid van haaks geparkeerde auto’s en passerend langzaam verkeer.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
24/37
Illustratie 4.13 Aandachtspunten op de schoolroutes.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
25/37
5
Verkeersplan en voorstelmaatregelen
5.1
Verkeersplan
Na bestudering van de schoolroutes, het advies te kiezen voor scenario ‘IKC volledig bereikbaar’ en de aandachtspunten in de buurt – volgt in dit hoofdstuk een bundeling van de aanbevelingen en voorstelmaatregelen gericht op het (stimuleren van) het langzaam verkeer, conform de STOMP-methodiek.
5.2
Voorstelmaatregelen voetgangers
Algemene aanbevelingen 1. Looproutes tussen woonwijk en IKC zo veel mogelijk verspreiden en gebruik te maken van de bestaande (informele) paden en open ruimtes: 2. Zoveel mogelijk voetpaden vrij liggend, oftewel fysiek gescheiden van het autoverkeer. Het ongewenst gebruik van fietsers voorkomen (fysiek bemoeilijken of onmogelijk maken): 3. Nieuw voetpad langs de Oosteinderweg tot aan de hoofdingang van het IKC: 4. Looproutes komen direct uit op de buitenruimte van het IKC: 5. Sociale controle en het veiligheidsgevoel van de paden verbeteren door voldoende verlichting en een open karakter van groenstructuur. Nieuw voetpad langs de Oosteinderweg tot aan het IKC Realiseren van een nieuw trottoir langs de Oosteinderweg (tussen de hoofdingang van het IKC en de woonbuurten). Dit voorstel is onder meer opgenomen in het Beeldkwaliteitsplan IKC. Op dit moment ligt er langs weerszijden van de Oosteinderweg een trottoir met de volgende dimensies: een breedte van 1,50 m + trottoirband 13/15 (smal, oude dimensies trottoirbanden). Op sommige plaatsen ligt er een extra rij tegels en is de bruto trottoirbreedte 1,80 m, maar effectief vaak maar 1,50 m vanwege overhangende begroeiing. De voorstelmaatregelen: •
Nieuwe trottoirbanden zijn doorgaans 18/20:
•
Trottoirs die deel uit maken van een doorgaande route hebben bij voorkeur een minimale breedte van 1,80 m:
•
Het advies is om een breedte van 2,10 m (zeven betontegels, exclusief trottoirband) aan te houden voor het nieuwe trottoir langs de Oosteinderweg tot de school. Op deze manier kunnen tegenliggers elkaar makkelijk passeren en zijn schoolgaande kinderen niet gebonden aan een krappe looproute met weinig speling. In totaal zou de beschikbare breedte circa 2,30 à 2,40 m moeten zijn (dit kan iets aangepast worden wanneer bij de nadere uitwerking dit noodzakelijk blijken). Het trottoir sluit uiteindelijk aan op de fiets- en voetgangersverbinding richting de school:
•
Omdat voetgangers verspreid van- en naar de woonwijken wandelen, kan de bestaande breedte van de trottoirs langs de Oosteinderweg gehandhaafd blijven. Wel wordt geadviseerd de minimale breedte voor doorgaande looproutes aan te houden. Op sommige locaties is groenonderhoud daarvoor toereikend, op andere plaatsen zou het trottoir verbreed moeten worden. Dit zal nader worden bepaald in combinatie met het voorstel voor de fietsers, en zal er een herziening van het wegprofiel plaatsvinden.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
26/37
•
5.3
Bovendien zal een nieuwe voetgangersoversteek ter hoogte van de Jongkindhoek gerealiseerd om voetgangers van- en naar het nieuwe trottoir te geleiden.
Voorstelmaatregelen fietsers
Algemene aanbevelingen 1. Het herinrichten van de Oosteinderweg tot een fietsstraat. 2. Het scenario ‘IKC volledig bereikbaar’ te realiseren. 3. Onderzoek naar mogelijkheid afsluiting Jongkindhoek voor autoverkeer vanaf de Oosteinderweg – en het enkel nog openstellen voor langzaam verkeer. 4. Sociale controle en het veiligheidsgevoel van de paden verbeteren door voldoende verlichting en een open karakter van groenstructuur. De Oosteinderweg heeft veel potentie als fietsstraat. Een paar belangrijke kenmerken zijn: •
Geen wegaansluiting op het centrale deel. Het idee is om geen wegen op het centrale deel te laten uitkomen waar autoverkeer gebruik van maakt. Hiermee verlagen we de kans op conflicten met autoverkeer. De focus ligt hier extra op het langzame verkeer. Een eventuele afsluiting van de Jongkindhoek past bij deze oplossing:
•
Weinig wijkverkeer en geen doorgaand verkeer. De Oosteinderweg eindigt bij de verkeersknip, vlak bij het IKC. De focus ligt op het schoolverkeer:
•
Nieuw onderhoud, nieuwe inrichting. Vanwege de staat van onderhoud van de Oosteinderweg zijn er mogelijkheden voor een nieuwe inrichting met meer ruimte voor de trottoirs door het wegprofiel te versmallen tot minimaal nodige afmetingen. Zo wordt het comfort en de veiligheid voor de fietser én de voetganger beter:
•
De huidige verkeersstructuur wordt behouden:
•
De Oosteinderweg is een fietsverbinding die deel uitmaakt van het (gemeentelijke) primaire fietsnetwerk. Op het primaire fietsnetwerk verdient fietsverkeer prioriteit (ook in de vormgeving en het fietsparkeren). Hierdoor wordt de veiligheid en de leefbaarheid vergroot.
Op structuur (schematisch) niveau betekent het bovenstaande het volgende.
Illustratie 5.1 Voorstel Fietsstraat inclusief maatregelen (hoger schaalniveau).
Hierna wordt dit specifieker uitgewerkt aan de hand van specifieke verkeerskundige kenmerken een aantal op visie-niveau uitgewerkte illustraties en impressies.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
27/37
Inrichtingskenmerken Fietsstraat • • • •
• • •
De Oosteinderweg vanaf de Oenenburgweg tot de verkeersknip (afsluiting) wordt een fietsstraat: Wegprofiel = 4,80m (2 x 2,00m + 0,80m), volgens onderstaand principe, illustratie 5.2: Trottoirs = 2,30m (7 betontegels van 30cm en een trottoirband van 20cm): Zone met afwijkende kleur (gewenst maar niet noodzakelijk): fietspaden gelijkwaardig, met alleen inritten en geen aansluiting van wegen, verhoogd plateau met snelheidsremmende voorzieningen (dit zal nader technisch uitgewerkt moeten worden bij vervolg): Gebied parkeerverbodzone: Inritten: inritconstructie (advies politie): Eventueel rond inrit naar de school verbod stilstaan (bij goede doorstroming en parkeren op terrein niet nodig).
Illustratie 5.2 Wegprofiel fietsstraat.
Illustratie 5.3 Voorstel Fietsstraat inclusief maatregelen (lager schaalniveau).
Documentnummer: NL24-648800269-108371
28/37
Illustratie 5.4 Sfeerimpressies fietsstraat Oosteinderweg.
In bijlage 1 is het complete uitgewerkte ontwerp van de fietsstraat opgenomen.
5.4
Uitwerking van de centrale aansluiting op het fietspad
In het kader van de centrale aansluiting op het fietspad door de groenstrook (conform de maatregelen van scenario 3) is het voorstel gedaan deze te realiseren ter hoogte van de Kuyperstraat. Een paar keer per dag zal hier kortstondig sprake zijn van een groot aantal fietsers. Het totaal aantal blijft te allen tijde acceptabel voor een doodlopende straat met zeer weinig autobewegingen. De realisatie van een centrale aansluiting is geen eenzijdige opgave waarbij enkel de bestaande doorsteek ‘door het groen’ gedimensioneerd gaat worden voor het toekomstig gebruik door fietsers. Het vraagt ook om een aanpassing van de weg- en parkeerinrichting, ter bevordering van de lokale verkeersveiligheid. Op dit moment is er bij de beoogde centrale aansluiting sprake van acht haaksparkeervakken en een uitrit. In het kader van de verkeersveiligheid (o.a. zicht op kruisende fietsers) is het wenselijk de auto’s in voorwaartse positie te laten parkeren. Zeker als gekeken wordt naar de toekomstige ochtendsituatie op schooldagen met vertrekkende bewoners en kruisende schoolgaande fietsers zijn achterwaarts manoeuvreerbewegingen onwenselijk. Om het niveau van verkeersveiligheid ten opzichte van de huidige situatie niet te verkleinen is het voorstel om het organiseren van het parkeren aan te passen.
De acht haaksparkeervakken worden gewijzigd in acht schuinparkeervakken (zie illustratie 5.5 voor de principeschets). In dat geval zal een smalle weg achter de parkeervakken nodig zijn om er voorwaarts in te kunnen rijden. Dit kan zoveel als mogelijk in het groen worden ingepast door bijvoorbeeld halfverharding of grasbetonstenen, waar in beide gevallen gras doorheen groeit. Ook zijn bijvoorbeeld ‘ritterplaten’ toe te passen (zogenaamde grasplaat met honingraatstructuur), eventueel ook voor de parkeervakken.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
29/37
In de eerder omschreven ochtendsituatie zal de nieuwe inrichting bijdragen aan een verbeterd zicht voor vertrekkende bewoners op het kruisende fietsverkeer; omdat de parkeervakken altijd in een voorwaartse beweging verlaten zullen worden.
Illustratie 5.5 Schetsmatige uitwerking van de centrale aansluiting op het fietspad (ter hoogte van de Kuyperstraat).
In bijlage 2 is het complete uitgewerkte ontwerp van de aansluiting vanuit de Kuyperstraat opgenomen.
5.5
Voorstelmaatregelen auto
Basisprogramma van Eisen – parkeerterrein IKC Een definitief ontwerp van het parkeerterrein van het IKC is er nog niet. In dit Verkeersplan wordt daarom een reeks uitgangspunten gebundeld die door de aannemers(combinatie) van het terrein en het gebouw wordt meegenomen en gezien kan worden als een ‘programma van eisen’ voor wat betreft het parkeerterrein. Goede doorstroming De eerste ervaringen met het parkeerterrein zijn van belang. Autobestuurders moeten het parkeerterrein vlot kunnen op- en afrijden. De terugslag van autoverkeer op de Oosteinderweg, dat het parkterrein wil betreden, dient te worden voorkomen. De in- en uitrit dient qua maatvoering goed toegerust te zijn op de verwachte verkeersstromen en type vervoer. Door bijvoorbeeld het toepassen van 1 richting verkeer op het terrein kan het parkeren onder een hoek worden toegepast. Hierdoor worden de parkeerstroken en de parkeerweg smaller.
Documentnummer: NL24-648800269-108371
30/37
Illustratie 5.6 Maatvoering hoekparkeren (ASVV, CROW).
Voldoende parkeerplaatsen Het IKC kent straks verschillende gebruikersgroepen. Voor al deze gebruikersgroepen dient voldoende parkeergelegenheid beschikbaar te zijn. De parkeereis en differentiatie naar gebruikers is in een eerder verkeerskundig onderzoek bepaald en de resultaten daarvan zijn opgenomen in het bestemmingsplan. De parkeereis zoals genoemd in het bestemmingsplan: 69 parkeerplaatsen (31 ‘reguliere’ plaatsen voor personeel en bezoekers; en 38 parkeerplaatsen voor halen en brengen). Verwachte invulling: 35 ‘reguliere’ parkeerplaatsen voor personeel en bezoekers; en 40 parkeerplaatsen voor halen en brengen (verdeling naar Kiss and Ride-parkeerplaatsen en kortparkeerplaatsen). Invulling Kiss and Ride De Kiss and Ride-voorziening (K+R) dient te voldoen aan de daarvoor gestelde inrichtingsrichtlijnen en bebordingseisen. Bovendien moet duidelijk zijn dat bij het gebruik van K+R er geen sprake van parkeren, maar enkel stoppen, de kinderen eruit laten en weer verder rijden. K+R zal met name een rol gaan spelen in de brengsituatie; en in mindere mate de haalsituatie. Hier dient rekening mee gehouden te worden bij het bepalen van de verhouding tussen K+R-parkeerplaatsen en kortparkeerplaatsen voor het halen en brengen. Bovendien moet rekening worden gehouden met de benodigde ruimte voor de strook.
Voor een goede doorstroming (makkelijk in- en uitdraaien vanaf de K+R-strook) moet met een beschikbare ruimte van 7 meter per auto in de lengterichting gerekend worden (aanbevelingswaarde CROW).
Documentnummer: NL24-648800269-108371
31/37
Illustratie 5.7 Referentievoorbeeld parkeersituatie OBS Ter Borg, gemeente Tynaarlo (500 leerlingen; ongeveer gelijk aan het aantal leerlingen IKC Nunspeet); met een K+R-strook van 70 meter (ruimte voor 10 stilstaande auto’s).
Maatvoering De ruimte voor het parkeren van de motorvoertuigen moet afmetingen hebben die zijn afgestemd op gangbare motorvoertuigen. De afmetingen bedoelde parkeerruimte voor personenauto’s bedragen: • Bij haaks parkeren en schuin parkeren (70 graden hoek): minimaal 5 meter lang en minimaal 2,5 meter breed: •
Bij langs parkeren (K+R): minimaal 7 meter lang en 2 meter breed:
•
Als er sprake is van haaksparkeren dient de parkeerweg minimaal 6 meter breed te zijn. Aan de inritzijde met de K+R-strook (schoolkant van het parkeerterrein), waar in verband met de verkeersveiligheid bij voorkeur niet haaks geparkeerd wordt, kan de parkeerweg smaller zijn (adviesbreedte 3,5 meter in verband met bereikbaarheid hulpdiensten).
Verkeerscirculatie en routering Op het parkeerterrein moet voldoende ruimte zijn om de K+R en de kortparkeerplaatsen te gebruiken, zonder dat het autoverkeer op de parkeerweg wordt gehinderd. Vaak ontstaan verkeersproblemen bij de school doordat op de verkeerde plekken wordt geparkeerd. Een goede bebording (bebordingsplan) en het aanbrengen van duidelijke verkeerstekens op de parkeerweg (pijlen, rijroute) is daarom gewenst. Tijdens het ontwerpproces kunnen er ontwikkelingen zijn die vragen om aanpassingen of aanvullingen op het basisprogramma. Flankerende maatregelen Het afdwingen van het gewenste parkeergedrag kan worden aangesterkt door een paar flankerende maatregelen. • Invoeren van een parkeerverbod op de fietsstraat Oosteinderweg. Langsparkeren Oosteinderweg moet voorkomen worden door middel van een parkeerverbod en door af te zien van parkeervakken langs de weg (de ruimte hiervoor is ook beperkt gezien het trottoir). Een bijzondere situatie is de parkeersituatie rond de Sionkerk. Op dagen met kerkdiensten staan er rond de Sionskerk meerdere auto’s geparkeerd langs de Oosteinderweg, omwille van een Documentnummer: NL24-648800269-108371
32/37
tekort aan parkeerplaatsen. De kerkdiensten vinden hoofdzakelijk plaats op dagen/momenten die afwijken van de schooldagen en tijden. Hierdoor kan beredeneerd worden dat kerkgangers en scholieren elkaar ‘niet in de weg zetten’. En er hierdoor geen belemmering is op de parkeersituatie te handhaven. Echter, het reguliere fietsstraatprofiel is te smal om ook nog frequent langsparkeren langs de Oosteinderweg mogelijk te maken (incidenteel met af en toe een auto is geen probleem). Als er in de nabijheid van de Sionskerk geen parkeeralternatieven geboden kunnen worden, dan zou er rekening gehouden kunnen worden met een langsparkeerstrook ter hoogte van de Sionkerk. Langsparkeren kan hiermee mogelijk worden gemaakt, met behoud van het fietsstraatprofiel. De voorkeur zou echter hebben parkeergelegenheid voor bezoekers van de Sionskerk op een andere locatie te realiseren, met hooguit een voorziening met enkele gehandicaptenparkeerplaatsen. •
Onderzoek naar mogelijkheid afsluiten Jongkindhoek voor autoverkeer. Om de verkeerssituatie op de fietsstraat overzichtelijker te maken ter hoogte van de school, kan geopteerd worden om de Jongkindhoek af te sluiten voor het autoverkeer. Kruisend autoverkeer wordt hiermee gereduceerd en het verkeersbeeld wordt hierdoor rustiger. Met als uitgangspunt dat de Jongkindhoek vanaf de Oosteinderweg wel voor het langzaam verkeer toegankelijk blijft. Dit vraagt om nader verkeersonderzoek.
•
Onaantrekkelijkheid parkeren Gerbrandystraat, Heemskerklaan of Kuyperlaan. Vanaf het uiteinde van de Gerbrandystraat zou de loopafstand dan ongeveer 250 meter bedragen naar de ingang van de IKC en vanaf de Kuyperstraat circa 350 meter. Het CROW hanteert in ‘Toekomstbestendig parkeren – Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’ (hoofdstuk 7, paragraaf 7.1, pagina 45) een maximale loopafstand voor onderwijs van 100 meter. Dit betekent dat van de parkeerplaats tot aan de ingang van het betreffende gebouw ervan uit wordt gegaan dat mensen bereid zijn maximaal 100 meter te lopen. De afstanden vanaf de Gerbrandystraat en Kuyperstraat maken het dan wel mogelijk dat hier geparkeerd wordt, maar zeer onwaarschijnlijk kijkend naar de maximale loopafstand van het CROW.