AP 25. Coalitieakkoord 2026-20230

Bouwen aan de toekomst met oog voor elkaar Coalitieakkoord 2026-2030

nunspeet.nl

2

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar Met trots presenteren wij het coalitieakkoord voor de periode 2026-2030. Een akkoord met

ambitie én met behoudende en realistische financiën. Een akkoord waarmee we samen willen bouwen aan een nog mooier Nunspeet. Met oog voor al onze inwoners, alle partijen in de gemeenteraad en alle partners binnen en buiten onze gemeente.

Het recent gepresenteerde rapport Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet was helder: Nunspeet staat er goed voor. Er is veel om trots op te zijn. Onze gemeente is nadrukkelijk een gemeenschap met oog voor elkaar. Daarnaast zijn er ook duidelijke verbeteringen nodig. We beginnen dit akkoord dan ook met een aantal uitgangspunten voor de bestuurscultuur. Een cultuur die is gericht op samenwerken met een open houding, met oog voor wat ons bindt. We zijn ons bewust van het feit dat zo’n verandering niet van de een op de andere dag ontstaat. Daarvoor is tijd en vertrouwen nodig, maar we zullen deze open cultuur wel van meet af aan uitdragen. Bij de totstandkoming van dit akkoord hebben we ook suggesties van de andere politieke partijen betrokken. Daarmee willen we recht doen aan de stem van een groot deel van onze inwoners. Daarbij geldt dat er in de raad gelegenheid is voor dualisme en dat er volop ruimte is voor partijen om een eigen geluid te laten horen. Constructieve oppositie draagt immers bij aan betere besluitvorming. Ook dat is onderdeel van een open bestuurscultuur en is nodig om te bouwen aan de toekomst. We vragen het college van burgemeester en wethouders om dit coalitieakkoord voortvarend uit te werken in een concept-collegeprogramma.

Daarbij geven we het college de opdracht om onze inwoners, (maatschappelijke) organisaties en ondernemers de gelegenheid te bieden te reageren op dit concept en hun inbreng te betrekken bij het opstellen van het definitieve collegeprogramma. Zo wordt het niet alleen een document van het college, maar ook van onze hele samenleving. Daarbij kan het ook voorkomen dat iets níet opgenomen kan worden. Het college dient dan transparant en begrijpelijk uit te leggen waarom dit het geval is. Vervolgens wordt het collegeprogramma besproken in de gemeenteraad. We kijken ernaar uit om met alle partijen en met de samenleving verder te bouwen aan de toekomst. Aan een zelfstandige, zorgzame en toekomstbestendige gemeente Nunspeet met haar vitale kernen Nunspeet, Elspeet, Hulshorst en Vierhouten.

Gemeentebelang

ChristenUnie

CDA Lokaal

PRO Nunspeet

Corrie Jansen

Gerben Pluim

Alma van Maanen

Sander Kouwenberg

Coalitieakkoord 2026-2030

3

4

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

Inhoudsopgave 1. Goed bestuur in Nunspeet 2. Sociaal Domein 3. Onderwijs 4. Wonen 5. Volksgezondheid en milieu 6. Verkeer en vervoer 7. Veiligheid 8. Sport, kunst en cultuur en openbaar groen 9. Economie, toerisme en recreatie 10. Bestuur en nieuwe projecten 11. Financiën 12. Financiële doorrekening 13. College van B&W

6 9 14 15 17 19 20 22 24 26 28 29 32

Coalitieakkoord 2026-2030

5

1. Goed bestuur in Nunspeet Open bestuurscultuur, inwoners voorop Nunspeet staat voor grote opgaven. Uitdagingen op het gebied van wonen, verduurzaming (klimaat en energie), onderwijshuisvesting, bereikbare en betaalbare (jeugd)zorg, gezondheid, het op peil houden van ons voorzieningenniveau, de bereikbaarheid van onze gemeente en niet te vergeten de gemeentelijke financiën. Allemaal vraagstukken die onderling samenhangen en daarmee veel van het lokale bestuur vragen. Daarnaast zijn er ontwikkelingen die in heel Nederland te zien zijn. Voorbeelden zijn de onzekere geopolitieke situatie en de toenemende polarisatie in de samenleving. Dit alles heeft effect op onze lokale democratie. Serieuze uitdagingen die vragen om concrete antwoorden. Het rapport van Berenschot met als titel Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet dat aan de gemeenteraad gepresenteerd is, geeft hiervoor waardevolle handvatten. Wij voldoen graag aan de wens van de gemeenteraad om dit rapport aan te merken als een belangrijke onderlegger voor dit coalitieakkoord. Er zijn stappen nodig om de verhouding met inwoners en het draagvlak voor besluitvorming te versterken. We maken serieus werk van een open cultuur die van nature investeert in draagvlak, ruimte biedt voor dialoog en bouwt aan vertrouwen. Een open bestuurscultuur die is gericht op samenwerking.

Draagvlak wordt niet bepaald door wat we opschrijven, maar door wat we doen: het vooropstellen van onze inwoners. Wij zijn daarop aanspreekbaar en we leggen hierover actief verantwoording af. We zeggen wat we doen en doen wat we zeggen. Om dit concreet vorm te geven, werken we verder aan transparantie en openheid, een heldere rolverdeling, constructieve samenwerking met de gehele gemeenteraad, betrouwbaarheid en integriteit, omgangsvormen en het betrekken van de samenleving bij besluiten. Dit begint bij transparante en open besluitvorming, waarbij besluiten navolgbaar zijn en goed gemotiveerd. Daarbij worden onzekerheden, risico’s en dilemma’s expliciet benoemd en is openbaarheid de norm. De hele gemeentelijke organisatie gaat een methode hanteren waarbij raadsvoorstellen binnen dertig seconden goed te begrijpen zijn. Om informatie tijdig, volledig en begrijpelijk beschikbaar te maken voor inwoners én gemeenteraad wordt het raadsinformatiesysteem in 2027 voorzien van toegankelijke themadossiers en een AI-zoekfunctie. Een heldere rolverdeling leidt tot betere en begrijpelijkere besluiten. De gemeenteraad vertegenwoordigt - als hoogste orgaan binnen de gemeente - onze inwoners, stelt kaders en controleert. Het college bestuurt, voert uit en legt verantwoording af als team en werkt samen over de diverse domeinen heen.

Het zorgt dat de gemeenteraad tijdig in positie wordt gebracht om haar vertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol uit te voeren. De ambtelijke organisatie ondersteunt professioneel, vanuit een stevige adviserende rol met oog voor de lange termijn, geeft grenzen aan over wat wel of niet uitvoerbaar is en legt keuzes en alternatieven voor. 6

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

Oppositie in de gemeenteraad is geen ‘blokkade’, maar een kwaliteit. Om die reden zoeken we naar een constructieve samenwerking met de hele gemeenteraad. Kritische vragen worden gewaardeerd en gezien als kans tot betere besluitvorming. Verschillen van inzicht worden scherp besproken op inhoud en loyaliteit betekent niet dat men elkaar spaart, maar elkaar serieus neemt. Goed bestuur valt of staat met vertrouwen. Dat betekent dat afspraken worden nagekomen, bestuurders aanspreekbaar zijn op beslissingen én gedrag en fouten worden erkend en hersteld. Integer en betrouwbaar bestuur gaat niet alleen over regels, maar ook (of juist) over houding. In Nunspeet zijn we trots op onze omgangsvormen, waarbij we scherp kunnen zijn op inhoud, maar altijd respectvol in toon. Dit is iets wat we koesteren, waarbij we waken niet conflictvermijdend te zijn. We benoemen verschillen eerlijk en tijdig en voeren ons debat op argumenten, niet op verhoudingen of beeldvorming. Goed bestuur richt zich niet naar binnen, maar naar buiten. Om dienstbaar te zijn naar onze inwoners worden zij serieus betrokken bij besluitvorming, op een manier die passend is bij het onderwerp. Participatie is geen afvinklijstje, maar een bewuste keuze om besluiten beter te maken. Hiervoor zijn in de afgelopen bestuursperiode al goede stappen gezet. Dit gaan we verder ontwikkelen en verbeteren.

Het is van belang om bij belangrijke onderwerpen een diverse en brede groep inwoners te betrekken. We maken daarbij gebruik van een maatschappelijke dialoog, zoals bijvoorbeeld een burgerberaad of burgerplatform. Daarbij hebben we specifiek oog voor onze jeugd. We onderzoeken daarom de mogelijkheid van een kinderburgemeester, een jeugdcollege en/of een jeugdraad. Participatie vraagt ook om proactieve en begrijpelijke terugkoppeling naar participanten en de samenleving. Open en begrijpelijke communicatie is een vereiste en essentieel voor een goede bestuurscultuur en draagvlak in de samenleving. We leggen duidelijk en in begrijpelijke taal uit aan onze inwoners waarom we iets (niet) doen, juist als dat lastig is. Als raad, bestuur en gemeente communiceren we proactief en op een eigentijdse manier. Onze bestuurders zijn zichtbaar, benaderbaar en communicatief krachtig. Wij verwachten een voortvarende uitvoering van het project Begrijpelijke taal als vervolg op het initiatiefvoorstel dat unaniem door de gemeenteraad is aangenomen op 30 mei 2024. Lokale media spelen een belangrijke rol in de democratie, doordat ze controleren, duiden en onze inwoners, bedrijven en organisaties van informatie voorzien. Echter de traditionele verdienmodellen nemen af, waardoor de veerkrachtigheid van lokale media onder druk staat.

In het rapport Naar een gezonde toekomst voor lokale journalistiek pleit de Coalitie voor Lokale Journalistiek voor een breed ondersteuningsprogramma voor lokale journalistiek, dat structureel en onafhankelijk gefinancierd wordt door overheden en private partijen. In Nunspeet onderzoeken we hoe we, ook op de lange termijn, kunnen opkomen voor en investeren in onze lokale journalistiek. Het college stelt op korte termijn een plan van aanpak op waarin de genoemde uitgangspunten in samenspraak tussen raad, college, ambtelijke organisatie en de samenleving concreet worden uitgewerkt. Hier worden duidelijke doelstellingen, eigenaarschap en periodieke evaluaties vastgelegd. Wij willen voor alles een bestuur zijn dat naast onze inwoners staat en niet tegenover. Dat betekent nadrukkelijk niet dat aan alle vragen medewerking kan worden verleend, maar wel dat onze keuzes goed onderbouwd zijn, gebaseerd op een open en eerlijke afweging in het algemeen belang en dat we deze keuzes goed uitleggen. Coalitieakkoord 2026-2030

7

Langetermijnvisie In lijn met het gestelde in het rapport Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet gaan wij actief aan de slag met een toekomstbeeld - een stip op de horizon - voor de gemeente Nunspeet om richting te geven aan langetermijnontwikkelingen, waarbij groeiscenario’s worden verkend. Daarbij geven we specifiek aandacht aan alle de vier kernen: Elspeet, Hulshorst, Nunspeet en Vierhouten met aandacht voor onder andere dorpsplannen, vitaliteit, woningbouw, dorpsverenigingen/-huizen en de lokale sport, kunst en cultuur. De langetermijnvisie moet richting geven aan een gezonde en leefbare omgeving, zoals wonen, economie, mobiliteit, groen en recreatie en een krachtige sociale basis. Keuzes zijn nodig omdat financiële mogelijkheden in de toekomst schaarser gaan worden. Om hieraan invulling te geven, stellen we een nieuw plan voor de gemeente Nunspeet op. In dit strategische, dynamische beleidsdocument beschrijven we onze ambities en doelen voor wonen, werken, verkeer, water en groen voor de lange termijn (10 à 15 jaar) in samenhang met de maatschappelijke opgaven. Ook maatschappelijke opgaven als huisvesting van arbeidsmigranten en vluchtelingenopvang kunnen daarin meegenomen worden. Volksgezondheid speelt een centrale rol in dit plan.

De opstelling van een langetermijnvisie vergt een uitvoerig participatietraject met inwoners, ondernemers, organisaties, enzovoorts, maar ook met de regio.

8

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

2. Sociaal Domein We staan in de gemeente Nunspeet voor een krachtige samenleving waarin iedereen kan meedoen en in staat is om te gaan met de uitdagingen van het leven. Individueel, maar vooral ook als samenleving met elkaar: inwoners, gemeente, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Als door de uitdagingen van het leven de vitaliteit, veerkracht, veiligheid en/of de mate waarin iemand in staat is regie te houden op het leven onder druk staat, bieden we als samenleving ondersteuning en is een vangnet beschikbaar. De mogelijkheden, talenten, zelfstandigheid en eigen regie van de inwoners staan centraal en worden naar vermogen ontwikkeld. We ontwikkelen een sterke basis zodat meedoen mogelijk is. Daar waar dat niet gaat of vanzelfsprekend is, ondersteunen we elkaar om meedoen mogelijk te maken. Verder zetten we de komende bestuursperiode in op vereenvoudiging van toegang tot de benodigde ondersteuning met minder regels, minder bureaucratie en snellere (zo tijdelijk mogelijke) ondersteuning. We gaan de stevige lokale toegang 0 tot 100+ praktisch doorontwikkelen. Zorggeld moet terechtkomen bij wie het nodig heeft. Fraude bij aanbieders en afnemers pakken we regionaal aan. We zijn in afwachting van de visie Wonen, Welzijn en Zorg.

Deze visie definieert een stip op de horizon en de beschrijft de kwantitatieve en kwalitatieve opgaven voor de doelgroepen, gecombineerd met de maatschappelijke trends die er zijn. Op basis van deze visie worden samenwerkingsafspraken gemaakt tussen gemeente, woningcorporatie, welzijnspartijen en zorgorganisaties over ieders rol in en bijdrage aan de opgaven. We gaan voortvarend aan de slag met een lokaal uitvoeringsplan maatschappelijke zorg dat in lijn is met de aanvaarde motie (raadsvergadering van 29 januari 2026) en het regionale uitvoeringsplan. Naast de woonopgave blijkt uit het rapport Onderzoek publieke waarden Nunspeet dat een groeiend aantal inwoners en groeiende diversiteit zorgen voor druk op voorzieningen en sociale cohesie. Ook staat de toegankelijkheid, effectiviteit en betaalbaarheid van (jeugd)zorg onder druk. Nunspeet krijgt in de toekomst te maken met vergrijzing en een tekort aan (zorg- en welzijns)personeel. We vinden beschikbaarheid van passende zorg en ondersteuning belangrijk voor onze inwoners. Dat vraagt nauwe samenwerking van de gemeente, zorg- en welzijnsorganisaties, huisartsen en inwoners. Het is van belang om op basis van de verwachte ontwikkelingen samen met inwoners, (zorg- en welzijns)organisaties en andere partners te kijken hoe we de vraagstukken rondom de zorg, Wmo, jeugdzorg en welzijn in te toekomst het beste kunnen aanpakken.

We zullen samen de beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en welzijn moeten maken. We willen een representatieve groep van inwoners betrekken en hen daadwerkelijk invloed geven op de te maken keuzes. We denken daarbij bijvoorbeeld aan een burgerberaad of burgerplatform zorg. We blijven samenwerken met de huisartsen om huisartsenzorg beschikbaar te houden voor onze inwoners in al onze kernen. Jeugd Het is essentieel dat onze jeugd veilig en zo gezond mogelijk opgroeit. Bij opvoed-, opgroei- en ontwikkelingsproblemen is onze inzet in eerste instantie gericht op het gezin en/of het sociale netwerk. Wanneer nodig is er vanzelfsprekend ondersteuning vanuit de jeugdzorg. Maar de bekostiging van de jeugdzorg staat al jaren onder druk. Landelijk gezien is dit een grote uitdaging, ook voor onze gemeente. Dat is de reden dat

Coalitieakkoord 2026-2030

9

we met een projectstructuur sturing op jeugdzorg gaan werken. De deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd (commissie Van Ark) zal begin 2027 een uitspraak doen over de haalbaarheid van de ingeboekte besparingsmaatregelen voor jeugdzorg vanaf boekjaar 2028 en hoe om te gaan met het verschil tussen kosten en beschikbare middelen voor jeugdzorg bij gemeenten. Het ligt voor de hand dat in de voorjaarsnota 2027 (gedeeltelijk) compensatie zal volgen als de kostenstijging zich voortzet en deze niet verwijtbaar is aan gemeentelijk handelen. De VNG heeft in dit kader per brief van 19 mei 2026 een begrotingsadvies gegeven. In dit advies wordt onder meer geadviseerd om een stelpost Hervormingsagenda Jeugd op te nemen voor het resterende tekort na realistische raming van de lasten jeugdzorg. We volgen bij de begroting jeugdzorg het VNG-advies. De uitdagingen vragen om innovatie in de jeugdzorg, samen met lokale en regionale partners. Deze opgave vergt een forse inzet van de gemeente, waarbij we het ‘samen’ doen met de gemeenschap en tegelijk serieus kijken naar manieren om meer grip te krijgen op de kosten. Vanuit datasturing en intensieve samenwerking in de sociale basis en met de Jeugdhulpregio Noord-Veluwe willen we komen tot het versterken van gezinnen, een gezonde sociale basis in de leefomgeving van het kind (waaronder onderwijs) en het terugdringen van jeugdhulpvragen.

We blijven inzetten op een verandering op de langere termijn door te blijven investeren in gezinnen en jongeren. De investeringen moeten meetbaar en zichtbaar effect hebben op het aantal jeugdhulptrajecten. Met daarbij de kanttekening dat grote maatschappelijke ontwikkelingen niet op lokaal niveau stuurbaar zijn. We zullen dit thema dan ook op projectmatige basis uitvoeren met gedeelde bestuurlijke verantwoordelijkheid. Steeds meer jongeren krijgen een vorm van jeugdhulp en daar maken we ons zorgen over. We willen voorkomen dat kinderen jarenlang professionele zorg krijgen, terwijl dat niet altijd noodzakelijk is. We versterken de samenwerking tussen het onderwijs, het CJG en de welzijnsinstellingen. Om welzijnswerk voor iedereen bereikbaar te houden en efficiënt aan te bieden, zetten we in op meer samenwerking tussen de diverse welzijnsorganisaties. Ook het investeren in een goede intake moet leiden tot passende hulp. Waar mogelijk komen de lichtere hulpvragen terecht in de nabije netwerken. Dit vraagt om laagdrempelige plekken waar inwoners terecht kunnen met vragen. Het vraagt ook om mogelijkheden om professionele expertise tijdelijk toe te voegen aan de omgevingen waar kinderen veel tijd doorbrengen, denk aan kinderopvang, onderwijs, geloofsgemeenschappen en verenigingen. Gevolg is dat jeugdzorgprofessionals meer en eerder tijd hebben voor de zwaardere hulpvragen.

De pilot Passende ondersteuning dichtbij zetten we om in een structurele lokale werkwijze met de mogelijkheid om flexibel aan te sluiten bij lokale ontwikkelingen. Het gaat hier om de beweging naar de ‘voorkant’: beter passende hulp en ondersteuning voor jongeren in hun vertrouwde omgeving. Problemen die kinderen en jongeren ervaren, staan meestal niet los van andere problemen. Een vechtscheiding of schulden kunnen bij kinderen grote stress veroorzaken en andere problemen creëren. Door met het hele gezin en de kring om hen heen aan de slag te gaan, wordt er gewerkt aan een sterkere thuisbasis. Zo duren zorgtrajecten minder lang en is uitstroming mogelijk. Onze sociaal regisseur heeft hierbij een belangrijke rol. We monitoren en rapporteren de effecten van deze aanpak op de uitstroom in de jeugdzorg. We onderzoeken de mogelijkheid om een sociaal regisseur voor jeugd toe te voegen. We starten ook voor de jeugd met de nieuwe aanpak op het gebied van psychische gezondheid: een nieuwe, brede benadering die de jongere en zijn leefwereld centraal stelt in plaats van de psychische aandoening. Wij geloven in een preventieve aanpak. In Nunspeet voeren we actief de OKO-aanpak (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) 10

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

uit. Het doel van de aanpak is om het middelengebruik van jongeren terug te dringen en hun algemene welzijn en mentale gezondheid te vergroten. Dit doen we door de leefomgeving van jongeren veiliger en positiever te maken. De komende periode gaan we meer investeren in (de vrije tijd) van onze jeugd door in te zetten op ontmoeting, sport en cultuur. Dat doen we samen met de welzijnsinstellingen, Nunspeet Beweegt en Straathoekwerk. De aanpak van geweld achter de voordeur en kindermishandeling blijft stevig overeind. Lokale uitvoeringskracht, voldoende financiële middelen, procesregie en goede aansluiting op de lokale toegang en de sociale basis blijven randvoorwaarden. Om kinderen die niet langer thuis kunnen wonen zoveel mogelijk in hun eigen omgeving te ondersteunen, onderzoeken we de mogelijkheid van een kleinschalige jeugdzorgvoorziening in onze jeugdhulpregio, bij voorkeur in onze gemeente. We stellen ook een plan van aanpak op om pleegouders te ondersteunen en nieuwe pleegouders te werven. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) De inwoners van Nunspeet worden gemiddeld steeds ouder.

Deze ontwikkeling heeft verschillende gevolgen: er komen meer zorgbehoevende ouderen, er zijn andere woontypen nodig waar mensen zo lang mogelijk zelfstandig oud kunnen worden, er ontstaan vraagstukken over hoe ouderen mentaal en fysiek gezond blijven, de Wmo-kosten gaan stijgen en de vraag naar personeel neemt toe terwijl er minder personeel beschikbaar is. Het is dus van belang om grip te houden op de kosten van de Wmo, ook in relatie tot de kabinetsmaatregelen. We zullen een groter beroep moeten doen op samenredzaamheid van inwoners. Coalitieakkoord 2026-2030

11

Wij handhaven keuzevrijheid binnen de Wmo, zodat onze inwoners de hulp kunnen kiezen die past bij hun levensovertuiging. Die keuzevrijheid geldt ook in de jeugdhulp. We blijven inzetten op effectieve methoden om eenzaamheid onder ouderen en jongeren tegen te gaan. De Wmo biedt niet alleen voorzieningen voor ouderen. Al onze inwoners met een beperking kunnen een beroep doen op deze wet. De inrichting van de openbare ruimte blijft afgestemd op inwoners met een beperking. Ook de website van de gemeente moet voor hen goed toegankelijk zijn. Welzijn Het verder versterken van het welzijnswerk is essentieel, omdat het de sociale basis in onze wijken verstevigt. Het is van belang om voorzieningen in de wijk te hebben waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en eenzaamheid wordt tegengegaan. Het welzijnswerk en de wijkontmoetingscentra (WOC’s) zijn van belang om de beweging van en zorg naar gezondheid en welzijn te maken. Met deze preventieve aanpak willen wij de sociale verbondenheid vergroten en de druk op de zorgkosten en zorgprofessionals verminderen. We gaan verder met het investeren in samenwerking met de belangrijke informele netwerken (waaronder geloofsgemeenschappen, verenigingen, vrijwilligersorganisaties en mantelzorgers) en de welzijnspartners. Inclusie Agenda Ons uitgangspunt is dat elke inwoner van Nunspeet volwaardig mee kan doen in de samenleving.

Daarbij werken we zoveel mogelijk inclusief en sluiten we geen groepen of inwoners uit. In 2028 wordt de Inclusie Agenda 2.0 geëvalueerd ter voorbereiding op de vaststelling van een nieuwe Inclusie Agenda voor 2029 en verder. Deze agenda verdient uitbreiding en versterking vanwege de toenemende verharding in de samenleving. We zetten ons in voor een samenleving waarin mensen elkaar accepteren en sociale en fysieke veiligheid prioriteit hebben. We vinden het belangrijk dat de gemeente structureel in gesprek is met alle geloofsgemeenschappen, in principe gezamenlijk. Mantelzorg Mantelzorgers verdienen onze waardering en ondersteuning, onder andere door het mantelzorgcompliment en een stevige positie voor het Mantelzorgcentrum. We versterken het aanbod van respijtzorg en willen dat Nunspeet een mantelzorgvriendelijke gemeente blijft. We gaan in overleg met de initiatiefnemers om de realisatie van het logeerhuis financieel mogelijk te maken. We stimuleren werkgevers om mantelzorgvriendelijk beleid te voeren. Ook voor het groeiende aantal mensen met dementie is het belangrijk dat zij en hun mantelzorgers zo lang mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. We blijven de mogelijkheid van het plaatsen van mantelzorgunits op eigen erf faciliteren. Werk en inkomen Qua regelgeving is er recent veel veranderd op het gebied van werk en inkomen.

Blijft staan dat wij zoveel mogelijk mensen weer willen laten meedoen in de maatschappij. We willen succesvolle opleidingsprogramma’s, waarbij mensen worden geschoold en tegelijkertijd aan het werk zijn, uitbreiden en verbreden. Gerichte trainingen om aan de slag te gaan in een specifieke sector bieden mensen concreet perspectief op een baan. Het is van belang 12

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

te blijven innoveren en de huidige ingezette (re-integratie)trajecten te monitoren en evalueren. We maken heldere afspraken met mensen en we zorgen ervoor dat afspraken worden nagekomen. Hiervoor zoeken we gericht de samenwerking met de arbeidsmarktregio, ondernemers, onderwijs, organisaties en inwoners. We kijken naar de capaciteiten en mogelijkheden van de individuele personen en we maken gebruik van maatwerk. Wanneer mensen eenmaal weer aan het werk zijn, zetten we een jobcoach in om ervoor te zorgen dat deze mensen ook aan het werk blijven. Voor deze opgave is regionale samenwerking belangrijk, onder meer via economische samenwerking en het programma Groei Vooruit. Als blijkt dat werken niet kan, wordt samen gezocht naar passende activiteiten om mee te doen in de maatschappij, zoals vrijwilligerswerk. Meedoen in de maatschappij kan door het hebben van een betaalde baan en ook door het verrichten van vrijwilligerswerk. Onze maatschappelijke organisaties zouden zonder vrijwilligers niet kunnen bestaan. We kijken daarbij naar de capaciteiten en mogelijkheden van de individuele personen en we maken gebruik van maatwerk. We helpen mensen met het weer aan het werk gaan en blijven. Dat is niet voor iedereen mogelijk. We gaan dan samen op zoek naar passende activiteiten om mee te doen in de maatschappij en niet alleen thuis te zitten.

Schulden zijn een grote drempel om mee te doen. Schulden leiden tot stress en mentale en fysieke gezondheidsproblemen. We zijn steeds beter in staat om te zien welke inwoners misschien in schuldsituaties gaan belanden. Preventie loont; daar zetten we voldoende op in. Ook mensen die al in de schuldhulpverlening zitten, blijven voldoende ondersteuning krijgen. Armoede onder inwoners is onacceptabel. In sommige situaties is het zo moeilijk dat er continu sprake is van armoedestress. De gemeente Nunspeet kent tal van minima- en aanverwante regelingen, waarvan onze inwoners jaarlijks gebruik kunnen maken. Naast deze tijdelijke oplossingen gaan we deze raadsperiode werken aan structurele armoedebestrijding door onder andere te starten met een beperkte pilot ten aanzien van basisbanen. Gezinnen kunnen gebruikmaken van minima- en aanverwante regelingen. Het is belangrijk om het effect van alle regelingen te kunnen beoordelen en te weten hoe deze bijdragen aan gelijke kansen. Uitgangspunt is dat minimaregelingen voor iedereen eenvoudig (eenduidige regelingen) en toegankelijk (geen onbegrijpelijke taal of ingewikkelde procedures) moeten zijn. We blijven bekendheid geven aan deze regelingen, onder andere door samenwerking met verloskundigen, CJG, scholen, huisartsen, geloofsgemeenschappen, verenigingen en hulpverleners.

De (minima)maatregelen blijven beschikbaar en we blijven monitoren of ze aansluiten bij de behoeften van onze inwoners. Het is belangrijk dat maatschappelijke organisaties, verenigingen en scholen goed op de hoogte zijn van hoe ze armoede kunnen signaleren en kunnen wijzen op passende hulp. We gaan onderzoeken of we de vele regelingen (en daarmee gepaard gaande kosten per regeling) beter kunnen inrichten. Om kinderen met gelijke kansen te laten opgroeien, blijven we verwijzen naar regelingen die kinderen ten goede komen, zoals het Jeugdfonds Sport & Cultuur. We stimuleren en ondersteunen groene inwonersinitiatieven die bijdragen aan een gezonde leefomgeving, sociale ontmoeting en vergroening van buurten en kernen. We starten met een sociale voedseltuin in Elspeet. Het doel is sociale cohesie te bevorderen en gezondheidsverschillen die ontstaan door armoede te verkleinen. Als de voedseltuin in Elspeet succesvol is opgezet, zoeken we mogelijkheden om dit concept uit te breiden naar andere kernen.

Coalitieakkoord 2026-2030

13

3. Onderwijs Goed onderwijs is essentieel om (jonge) mensen tot bloei te laten komen en talenten te ontwikkelen. Het vormt ook een belangrijk onderdeel van de sociale basis; de context waarin jongeren opgroeien. Onderwijs moet geworteld zijn in de samenleving. We gaan voor realisatie van multifunctionele integrale kindcentra, voorzieningen voor kinderen van 0 tot 13 jaar waar minimaal kinderopvang en onderwijs zijn samengevoegd in één gebouw en waar mogelijk één organisatie. Een doorlopende lijn voor spelen, leren en ontwikkelen met één pedagogische visie, één team en één aanspreekpunt voor ouders vinden we van groot belang. We streven naar zo inclusief mogelijk onderwijs voor alle leerlingen, in hun eigen leefomgeving. Speciaal onderwijs moet in de gemeente Nunspeet behouden blijven. We gaan actief op zoek naar een locatie om speciaal onderwijs en regulier onderwijs te verbinden. We werken samen in de regio om nieuwe locaties voor speciaal onderwijs zo dicht mogelijk bij huis te bouwen. Een belangrijke rol voor gemeenten is de wettelijke taak voor de huisvesting van scholen. Het gemeentelijke Integraal Huisvestingsplan (IHP) moet gaan over onderwijs in de volle breedte. Het vraagt om een integrale aanpak om te komen tot schoolgebouwen waarin kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen en tot bloei komen.

In de gemeente Nunspeet is in 2023 het Koersplan Onderwijshuisvesting vastgesteld. Dat is een belangrijke basis voor verduurzaming en nieuwbouw van de schoolgebouwen in de gemeente. Dit plan hebben de onderwijsinstellingen en de gemeente samen ontwikkeld. We blijven ons inzetten voor de uitvoering ervan. Bij de herijking van het koersplan in 2027 gaan we - waar nodig - schoolgebouwen sneller renoveren, verduurzamen en het binnenklimaat verbeteren. Extra kosten komen niet ten laste van de reguliere begroting, maar worden (deels) betaald vanuit de reserves voor duurzaamheid. Daarnaast laten we de hiervoor bestemde jaarlijkse trendmatige 1% stijging onroerendezaakbelastingen (ozb) langer doorlopen dan in het huidige koersplan ten gunste van de reserve onderwijshuisvesting. Als vervoer van en naar school nodig is, zetten we meer in op de eigen verantwoordelijkheid van ouders/verzorgers en verzelfstandiging van het kind passend bij de mogelijkheden en de ontwikkeling van het kind. De gemeente blijft beschikbaar als vangnet wanneer dat nodig blijkt te zijn voor overbrugging van de afstand tot geschikt onderwijs. Tot slot. Kinderen brengen veel van hun tijd door op school. We willen scholen zo goed mogelijk ondersteunen om samen met ons de beweging te maken naar minder inzet van jeugdhulp.

Dat betekent dat we investeren in de samenwerking tussen scholen en partners in de sociale basis in lijn met de huidige inzet van de brugfunctionaris. Verder zetten we in op meer inzet van buurtsportcoaches op scholen. Huisvesting van jeugdhulpaanbod in reguliere scholen kan alleen als er sprake is van een onderwijszorgarrangement. De gemeente blijft zich in samenwerking met scholen en maatschappelijke instellingen inzetten voor het aanbieden van de maatschappelijke stage en maatschappelijke diensttijd. Vrijheid van onderwijs is een groot goed. In een diverse samenleving is er keuze tussen openbaar en bijzonder onderwijs. Dit vraagt ook om een stevige positie van het openbaar onderwijs.

14

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

4. Wonen Nunspeet heeft een grote aantrekkingskracht. Er zijn families die hier al vele generaties wonen. Anderen zijn in Nunspeet komen wonen door bijvoorbeeld werk of relaties. Hoe het ook is, bijna iedereen is, of voelt zich na verloop van tijd, verbonden met Nunspeet, Elspeet, Hulshorst en Vierhouten. Tegelijk zorgt die aantrekkingskracht ervoor dat Nunspeet groeit. In 2026 of 2027 bereiken we de grens van 30.000 inwoners. Vanuit dat perspectief staan we voor een grote opgave: zorgen voor voldoende en passende woningen voor onze inwoners. Net als in de rest van Nederland zijn de koopwoningen (te) duur en bestaan voor huurwoningen flinke wachtlijsten. Tot 2040 groeit de woningvoorraad in onze gemeente van ongeveer 11.500 naar ruim 13.000 woningen. Dat betekent dat we nu moeten bouwen aan de woonomgeving van straks. Hiervoor beschikken we over het omgevingsprogramma Volkshuisvesting, dat bestaat uit de onderdelen woningbouw en -programmering. Dit programma wordt deze bestuursperiode doorontwikkeld met de integrale visie op wonen, zorg en welzijn, leefbaarheid en verduurzaming, zodat we straks beschikken over een compleet programma Volkshuisvesting Nunspeet. Als gemeente hanteren we een faciliterende rol en waar nodig een actieve rol, bijvoorbeeld in grondbeleid waarbij we bescherming bieden tegen speculatie.

Actieve grondpolitiek blijft de inzet, maar wel met een zorgvuldige afweging ten opzichte van de begroting. Tegelijk blijven we de komende jaren (2026-2040) inzetten op het slim en zorgvuldig bouwen van leefbare gemeenschappen met aandacht voor betaalbaarheid, duurzaamheid en verbinding. Het belang hiervan is zo groot, dat dit topprioriteit is. Tegelijk is de uitdaging groot want ook landelijke thema’s zoals woningnood, marktwerking, stikstof en netcongestie dragen eraan bij dat de bouw van nieuwe woningen geen vanzelfsprekendheid is. In het kader van ’t Hul-Noord zetten we stevig in op versnelling van de woningbouw. Zo geven we onze jonge gezinnen en lokale starters sneller kans op een betaalbare woning. De planvorming voor Nieuw-Feithenhof wordt voortgezet. Om ruimte te maken voor jonge gezinnen, stimuleren we dat senioren kunnen doorstromen naar passende woningen, onder andere door middel van meeneemhuur. Bestaand beleid en inzet van de doorstroomcoach blijft van kracht en wordt waar mogelijk versterkt. Met betrekking tot sociale huur pleiten we voor gerichte toewijzing via vijftig procent lokale binding, zelfbewoningsplicht en transparante rapportage. Minimaal dertig procent van de nieuwbouw komt in de sociale sector, zodat ook eenverdieners en senioren met een bescheiden inkomen kunnen blijven wonen in hun eigen omgeving.

Dit geldt niet alleen voor Nunspeet, maar voor alle kernen. In Elspeet breiden we stap voor stap uit aan de randen van het dorp. In Vierhouten en Hulshorst neemt de gemeente zelf het initiatief om in de meest urgente woonbehoefte te voorzien. Zo houden we ook deze kernen vitaal. Coalitieakkoord 2026-2030

15

We hebben alle creativiteit nodig om de woningnood te verminderen. Daarom laten we conventies los en geven we ruimte aan nieuwe initiatieven en mogelijkheden. Innovatieve concepten en pilots met klein en flexibel wonen voor starters en spoedzoekers en extra woonlagen kunnen helpen om te voorzien in passende wooneenheden. Dit gaan we de komende bestuursperiode actief oppakken. Woningsplitsen, woningdelen/hospitaverhuur, tijdelijke woonvormen voor starters en mantelzorg, enzovoorts. Dat moet allemaal gemakkelijker met minder regels en voorwaarden. Aan inwoners met creatieve woonideeën bieden we maatwerk. In nieuwe woonwijken streven we naar de inzet van erfpachtconstructies en stimuleren we Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) door binnen één project meerdere CPO-projecten mogelijk te maken. We onderzoeken de behoefte aan en de mogelijkheden voor een terrein voor flexibele woonvormen. We willen zorg, wonen en welzijn nog vaker combineren, zodat voorzieningen en hulp dichtbij zijn en mensen langer zelfstandig, plezierig en in eigen wijk verder oud kunnen worden. Daarom willen wij meer woonvormen waar wonen, zorg en welzijn te combineren zijn, een appartementencomplex Veluwse Heuvel 2.0 en ‘meergeneratiehofjes’. Daarbij moet leeftijdsopbouw een rol spelen, zodat bewoners ook elkaar kunnen blijven ondersteunen. We voegen pauzewoningen toe aan het huidige aanbod.

Zo krijgen mensen in noodsituaties sneller de mogelijkheid om tijdelijk een woonplek te vinden, wat zorgt voor meer rust en stabiliteit in een krappe woningmarkt. Dorps- en buurthuizen willen we duurzaam instandhouden door in te zetten op multifunctioneel gebruik, gericht op ontmoeting en nabijheid van voorzieningen en zorg.

16

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

5. Volksgezondheid en milieu Samen met de inwoners, bedrijven en organisaties zoals NunspeetEnergie willen we de komende bestuursperiode verder aan de slag met het duurzaamheidsbeleid. We stellen een ambitieuze lokale energiestrategie op met meetbare doelstellingen die als onderlegger kan dienen voor de op te stellen omgevingsvisie. In deze strategie betrekken we ook het thema netcongestie. We realiseren ons dat we als gemeente niet beschikken over de middelen om verduurzaming voor iedereen betaalbaar en haalbaar te maken. Met name het afkoppelen van woningen van het gas vraagt een grote investering. We zijn daarvoor als gemeente afhankelijk van landelijke ontwikkelingen en financiering. Als gemeente kunnen we onze inwoners en bedrijven wel ondersteunen bij het realiseren van energiebesparende maatregelen. We willen inwoners, organisaties en bedrijven - zonder dwang - verleiden om ook zelf aan de slag te gaan. Wij hebben oog voor het feit dat niet iedereen de middelen heeft om te investeren. Dat geldt voor huurders, maar ook voor woningeigenaren. Voor eigenaren moet helder zijn dat ze de investering terugverdienen. We willen inwoners en bedrijven in Nunspeet helpen bij hun omschakeling naar duurzame energie. We willen verder met het bevorderen en versnellen van isolatie van woningen en andere gebouwen. Klimaatadaptatie is onderdeel van de ruimtelijke inrichting.

We richten ons op maatregelen die het meeste effect sorteren. We koesteren onze groene gemeente. We willen meer groen aanbrengen in de kernen, in het bijzonder in het centrum van Nunspeet. We ondersteunen het vergroenen en verduurzamen van werklocaties en we intensiveren onze deelname aan Operatie Steenbreek om onze wijken te vergroenen. We gaan de duurzaamheidsreserve als cofinanciering inzetten voor maatregelen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. De pilot voor geboortebomen zetten we om in een vorm van structureel beleid. Als gemeente zijn we verplicht om de gezondheid van onze inwoners te beschermen en te bevorderen. Daarnaast zijn op landelijk niveau in het AZWA (aanvullend zorg- en welzijnsakkoord) afspraken gemaakt over de toekomst van de zorg en de beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en welzijn. We zetten in op preventie. Coalitieakkoord 2026-2030

17

De gemeente Nunspeet moet - in samenwerking met de regiogemeenten - in 2030 de zogenaamde ‘basisfunctionaliteiten’ zoals valpreventie en kansrijke start inrichten. We maken daarin keuzes afhankelijk van de beschikbare financiën. Op basis van de landelijke nota Volksgezondheid leggen we in 2027 een regionale nota Volksgezondheid aan de raad voor. Dat is een vervolg op de huidige nota waarin al ‘positieve gezondheid’ en ‘gezondheid in alle beleidsterreinen’ zijn vastgelegd. De huidige koers houden we vast. We blijven investeren in leefstijl (jeugd en ouderen), welbevinden, mentale gezondheid en een gezonde leefomgeving. We investeren in het verkleinen van gezondheidsverschillen om de grootste gezondheidswinst te kunnen halen. Verder brengen we in kaart hoe de huidige luchtkwaliteit in onze gemeente is en welke verbeterpunten er lokaal zijn om de luchtkwaliteit te verbeteren. Vervolgens vertalen we dit naar concrete doelen en maatregelen waarmee we aan kunnen sluiten bij het Schone Lucht Akkoord. In lijn met het al genomen raadsbesluit gaat onze gemeente in 2028 over op Diftar. Diftar staat voor ‘gedifferentieerde tarieven’ en is een systeem waarbij je als inwoner betaalt voor de hoeveelheid restafval die je aanbiedt. Nadrukkelijk wordt aandacht gegeven aan het aspect communicatie en aan de draagkracht van mensen met een laag inkomen.

We werken nog uit voor welke doelgroepen we een uitzondering moeten maken. Wat de milieustraat betreft zien we uit naar het onderzoek naar het zogenaamde optimalisatiemodel (zie raadsbesluit van 27 november 2025) inclusief de mogelijkheden voor een circulair ambachtscentrum passend bij Nunspeet.

18

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

6. Verkeer en vervoer We willen een gemeente zijn die bereikbaar, veilig en leefbaar is voor iedereen, ook in de toekomst. Daarvoor gaan we verkeersknelpunten oplossen en verbeteren we de bereikbaarheid. Wegen, fiets- en voetpaden moeten veilig en toegankelijk zijn. Fietsers krijgen een prominente plek in ons verkeer. We investeren in goede en veilige fietsroutes, onder andere door meer gebruik van fietsstraten en het versterken van fietsverbindingen. Hiervoor stellen we een lokale fietsagenda op met oog voor hedendaagse veranderingen als hogere fietssnelheden, elektrificatie, bakfietsen, fatbikes en dergelijke. Hierin is ook aandacht voor herkenbare fietsstructuren, fietsparkeren en oplaadpunten voor elektrische fietsen. Ook de komende bestuursperiode blijft parkeren in de gemeente Nunspeet gratis. Wel zetten we in op verbetering van parkeerroutes en bewegwijzering in de kern Nunspeet. We investeren gemeentebreed in verbetering van verkeersveiligheid en sociale veiligheid. We bundelen knelpunten die door inwoners bij recente enquêtes of anderszins onder de aandacht zijn gebracht. Ook voeren we een algehele evaluatie van de vernieuwde stationsomgeving uit. Het is goed mogelijk dat bij een dergelijk groot project sommige zaken op papier kloppen, maar in de praktijk anders werken.

Met deze evaluatie brengen we verkeerskundige knelpunten en verbeteringen met betrekking tot toegankelijkheid goed in beeld, waarbij we onder andere de Plaatselijke Werkgroep Toegankelijkheid om advies vragen. Uiterlijk in het voorjaar van 2027 biedt het college een voorstel aan de gemeenteraad met een plan van aanpak en de benodigde middelen, die (deels) gedekt worden uit de reserve Grote Projecten. Verder gaan we de rotonde Halfweg realiseren en stellen we daarvoor cofinanciering beschikbaar uit de reserve Grote Projecten. In het belang van de leefbaarheid en vitaliteit blijven we aandacht vragen voor frequent openbaar vervoer van en naar onze kernen. Nunspeet wordt een liftersvriendelijke gemeente. We combineren bestaande OV-structuren met liftershaltes waar je veilig kunt wachten op een lift van en naar onze kernen en de carpoolplaats langs de A28.

Coalitieakkoord 2026-2030

19

7. Veiligheid Veiligheid is een basisbehoefte. Iedereen moet zich in onze gemeente veilig voelen. Om te beginnen, wij zijn trots op onze brandweervrijwilligers. Naast goede arbeidsvoorwaarden moeten onze vrijwilligers kunnen beschikken over goed materieel. We blijven bij de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) aandringen op het versterken van natuurbrandpreventie en voldoende middelen en materieel voor het bestrijden van natuurbranden. Hoewel de criminaliteitscijfers in Nunspeet de afgelopen jaren dalen, is er nog steeds veel werk te verzetten. De cijfers van woninginbraken en vernielingen dalen, maar we constateren een stijging op het gebied van ondermijning en drugshandel. Ook in Nunspeet is sprake van toenemende verwevenheid tussen de onder- en bovenwereld. Bij veiligheid wordt veelal gedacht aan handhaving en repressie. En hoewel dat een belangrijk onderdeel is, liggen de kansen om de veiligheid te vergroten vooral aan de voorkant. We zien bij mensen met een opeenstapeling van problemen een grotere kans tot het vertonen van overlastgevend of crimineel gedrag. Hoe eerder we signaleren dat het niet goed gaat met iemand, hoe groter de kans dat kan worden voorkomen dat iemand verder afglijdt. We continueren het investeren in preventie, waarbij we het zorg- en veiligheidsdomein meer met elkaar verbinden.

Dat is een goede manier voor de aanpak van de drugscriminaliteit onder jongeren en het gebruik van drugs en alcohol bij deze doelgroep. We investeren in wat wij de ‘oren en ogen in de wijken’ noemen: jongerenwerkers, straathoekwerkers, buurtsportcoaches en boa’s. Daarbij zetten wij deze raadsperiode extra in op de zichtbaarheid van hen op straat. Crimineel gedrag zoals georganiseerde criminaliteit, cybercriminaliteit en ondermijning verdient een stevige aanpak. Hierbij is samenwerking tussen politie en gemeente van groot belang. Ten aanzien van de toenemende cybercriminaliteit versterken we de lokale online weerbaarheid door middel van preventie, bewustwording en nazorg. We werken samen met politie, openbaar ministerie en buurgemeenten voor efficiëntere inzet van middelen en om een waterbedeffect met deze gemeenten te voorkomen. Bij de aanpak van de verschillende vormen van criminaliteit gebruiken we waar mogelijk innovatieve methodes. De inzet van buurtpreventie wordt actief gestimuleerd en ondersteund. Ook geven we extra aandacht aan handhaving op vakantieparken in relatie tot criminele activiteiten. We versterken de samenwerking tussen winkeliers, gemeente, handhavers en politie om winkelcriminaliteit, fraude en overlast effectief aan te pakken.

Voor het tegengaan van jeugdcriminaliteit vinden we het noodzakelijk om samen te werken met Stichting Halt en zetten we ons in om aan te sluiten bij de aanpak 20

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

Preventie met Gezag. De lokale pilot Straathoekwerk open inloop sluit goed aan bij de doelgroep van deze aanpak. Voor deze jongeren borgen we de aanpak bij goede resultaten. De aanrijtijden van ambulances in Elspeet en Vierhouten vragen nog steeds onze scherpe aandacht. Het nieuwe systeem van prioriteren bij de ambulancedienst schept verwachtingen, maar het is goed de vinger aan de pols te houden. Dit punt blijft jaarlijks onderwerp van bespreking in de commissie Algemeen Bestuur. Met betrekking tot de jaarwisseling zullen we bij een landelijk vuurwerkverbod starten met het faciliteren van alternatieven in alle kernen. Met inachtneming van goede afspraken blijft carbidschieten gedurende korte tijd rond oud en nieuw mogelijk. In samenwerking met de politie is er blijvende aandacht voor illegaal vuurwerk. Als het gaat om sociale veiligheid brengen we de onveilige plekken in onze gemeente verder in kaart en gaan we gericht actie ondernemen. Belangrijke fietspaden in onze gemeente moeten voldoende straatverlichting hebben, vooral als het gaat om paden naar scholen en sportvoorzieningen. Inwoners moeten ook veilig uit kunnen gaan in Nunspeet. De politie heeft beperkte capaciteit. We onderzoeken hoe we in de zomermaanden, waar uitgaanspubliek langer buiten blijft, op andere wijze de veiligheid kunnen vergroten en overlast kunnen verkleinen.

Het is belangrijk dat onze inwoners goed voorbereid zijn op noodsituaties, zoals stormen, natuurbranden of langdurige stroomuitval. De gemeente moet - samen met de VNOG en andere crisispartners - een integraal plan ontwikkelen om onze samenleving weerbaarder te maken. We zorgen voor noodsteunpunten, fysieke plekken waar inwoners terecht kunnen tijdens een crisis. We zetten in op het oprichten van buurtcrisisteams: groepen betrokken inwoners die bij rampen en crises direct inzetbaar zijn in de eigen omgeving. Dat doen we integraal met veel inzet op verbindingen tussen inwoners in wijken en buurten, in samenwerking met maatschappelijke partners. De wolf is terug in onze leefomgeving en deze gaat ook niet meer weg. Als gemeente is het daarom belangrijk onze inwoners te informeren over omgang met de wolf en onze agrariërs waar nodig te ondersteunen bij hun provinciale aanvraag voor wolfwerende maatregelen. We zetten ons - waar mogelijk in regionaal verband - in overlast, schade en ervaren onveiligheid onder de aandacht te brengen en op agenda de te houden.

Coalitieakkoord 2026-2030

21

8. Sport, kunst en cultuur en openbaar groen Nunspeet is een aantrekkelijke gemeente met voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Een aantrekkelijke gemeente maken we met elkaar. En iedereen moet kunnen meedoen. Iedereen moet zich thuisvoelen in Nunspeet. Dat betekent dat we veel belang hechten aan de fysieke en digitale toegankelijkheid van voorzieningen. Het betekent ook dat iedereen zich welkom moet kunnen voelen. Daarvoor zetten we ons in samen met de organisaties op dit gebied. Daarbij vergeten we niet de vele vrijwilligers die veel activiteiten en evenementen in Nunspeet mogelijk maken. Sport en bewegen Er zijn in Nunspeet mooie actieve sportverenigingen met veel vrijwilligers. Daar zijn we trots op. Deze blijven we ondersteunen. Sport en bewegen is echter niet alleen van de sportorganisaties. Ook onze openbare ruimte biedt kansen voor sport en bewegen. We gaan zorgen voor voldoende (inclusieve) beweegplekken en faciliteren ontmoetingsplekken voor jongeren van verschillende leeftijden in de eigen wijk. In samenspraak met inwoners plaatsen we meer bankjes in de openbare ruimte om ontmoeting tussen generaties te stimuleren. We blijven investeren in sport en beweging als belangrijk onderdeel van een gezonde leefstijl. Sport als basisvoorziening houden we voor iedereen toegankelijk en betaalbaar.

We voeren het nieuwe sportbeleid uit met concrete maatregelen om onze bewoners te stimuleren te sporten en te bewegen. Voor sport geldt dat wij kleinschalige sportevenementen ondersteunen. Wij ronden het project Sportpark Hulshorst af, inclusief een combinatiebaan van 400 meter die geschikt is voor schaatsen, skeeleren en overige sporten. We gaan Sportpark De Wiltsangh doorontwikkelen (masterplan 2.0), rekening houdend met geplande ontwikkelingen op en rondom het sportpark, waaronder de (verwachte) nieuwbouw voor vv Nunspeet. In samenwerking met de verenigingen zetten we in op zelfwerkzaamheid om kosten te besparen. We stimuleren onder voorwaarden het gebruik van het open sportpark door inwoners. Wij continueren onze inzet voor het Sportbedrijf Nunspeet en sturen daarbij op een gezonde exploitatie. Hiervoor maken we duidelijke prestatieafspraken. Wij versterken Nunspeet Beweegt om speciale aandacht te geven aan jongeren, kwetsbare groepen en mensen met een beperking. Het onderzoek naar de mogelijkheid van maatschappelijk financieren wordt op korte termijn afgerond, waarna de gemeenteraad besluitvorming kan plegen over de toepassingsmogelijkheden daarvan voor onder andere sportverenigingen. Kunst en cultuur Een aantrekkelijke gemeente beschikt over levendige kunst en cultuur die mensen en bedrijven uitdaagt en aantrekt.

Deze raadsperiode blijft het aanbod van kunst en cultuur en de bijbehorende subsidies in stand. We onderzoeken hoe we de toegang tot kunst en cultuur, cultureel erfgoed en muziekles voor kinderen laagdrempeliger kunnen maken. Wij steunen kleinschalige evenementen. Veluvine met haar theaterfunctie en de bibliotheekfunctie is het culturele hart en de centrale ontmoetingsplek van onze gemeente. Om ervoor te zorgen dat dit na de recente aandelenaankoop door de gemeente zo blijft, zijn extra (incidentele en structurele) investeringen noodzakelijk. Daarbij kijken we ook naar mogelijkheden van meer ondernemingsvrijheid.

22

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

Voor jongeren vanaf 18 jaar voeren we een gratis bibliotheeklidmaatschap in. De maximale leeftijd en voorwaarden werken we nog nader uit. Bij de doorontwikkeling van voorzieningen voor sport en cultuur onderzoeken we de mogelijkheden om hierbij gebruik te maken van kennis en kunde vanuit de samenleving. Hierbij denken we aan inwoners die in een adviserende en/of toezichthoudende rol een bijdrage kunnen leveren. Voor kunst en cultuur kiezen we voor een lokale insteek in samenwerking met onder andere het onderwijs, lokale organisaties en ondernemers. We gaan zorgdragen voor blijvende huisvesting van de Vrije Academie in het huidige pand. Wij omarmen en faciliteren de Canon van Nunspeet, zodat de geschiedenis van Elspeet, Hulshorst, Nunspeet en Vierhouten op een hedendaagse wijze wordt doorgegeven aan onze volgende generaties. Er vindt geen buitenwettelijke censuur plaats op kunst en cultuur in de openbare ruimte. We zijn zorgzaam voor onze monumenten en ons erfgoed. In samenwerking met eigenaren zorgen we voor het behouden en onderhouden van monumenten en erfgoed. In de nieuwe omgevingsvisie brengen we onze monumenten en ons erfgoed in beeld en daarna borgen we ze in het omgevingsplan. Wij hebben aandacht voor de bewaking van de molenbiotoop. Openbaar groen Nunspeet is een groene gemeente en wij willen dat groene karakter behouden.

We kappen in principe geen gezonde gemeentelijke bomen. Als het gaat om de herijking van het groenbeleids- en beheerplan 2019-2029 kijken we naar een betaalbaar scenario. We onderzoeken de mogelijkheden van groenonderhoud in eigen beheer eventueel in combinatie met gesubsidieerd werk.

Coalitieakkoord 2026-2030

23

9. Economie, toerisme en recreatie Economie Wij blijven inzetten op voldoende ruimte voor wonen én werken en voor een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. Onze bedrijven zorgen voor werkgelegenheid, waarmee onze inwoners, waaronder jongeren, in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Inwoners en ondernemers vormen samen het draagvlak voor ons ruime voorzieningenaanbod. Daarnaast dragen bedrijven bij aan maatschappelijke opgaven, zoals digitalisering, energietransitie en duurzame mobiliteit. De huidige situatie van de zondagsrust in onze gemeente blijft van kracht. In nauwe samenwerking met ondernemers werken we de komende jaren aan toekomstbestendige winkelgebieden en werklocaties. Daarbij zetten we in op het voorkomen van leegstand, meer groen en het bevorderen van beleving en ontmoeting. Onze prachtige nieuwe stationsomgeving moet een belangrijke impuls worden voor winkels richting het dorpscentrum Nunspeet. Voor het centrum-Stationslaan in Nunspeet geven we in een breed participatieproces met ondernemers en bewoners voor de lange termijn vorm aan een gebiedsvisie. In het najaar van 2026 zien we de resultaten van het onderzoek naar en het draagvlak voor een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) voor het centrum van Nunspeet tegemoet.

De gemeente investeert in de verdere ontwikkeling en vernieuwing van bedrijventerreinen, onder andere ten aanzien van De Kolk en de bedrijvenstrip in Elspeet. Bij de uitgifte wordt zoveel mogelijk voorrang geven aan lokale bedrijven met lokale werkgelegenheid. Wanneer een bedrijventerrein wordt omgezet naar woningbouw wordt tenminste gelijkwaardige economische ruimte ergens anders in de gemeente gecompenseerd. Dat geldt in het bijzonder rond Nieuw-Feithenhof. Nieuw is de inzet op het faciliteren van bedrijvigheid in de circulaire economie. We stimuleren het bedrijfsleven om energiebesparingen door te voeren en duurzame maatregelen te treffen. Innovatie en technologische ontwikkelingen als aanjager voor slimme oplossingen vanuit onze bedrijven, ook toegepast in Nunspeet, krijgen meer aandacht. In nauwe samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven zetten we in op meer leerwerkplekken en stageplaatsen. Ook maatschappelijke stages en maatschappelijke diensttijd vinden we daarbij van belang. Leerlingen maken hierbij kennis met verschillende organisaties en vrijwilligerswerk. We hechten veel waarde aan gelijke kansen. Als gemeente geven we het goede voorbeeld in ons personeelsbeleid. De gemeentelijke organisatie zorgt als geheel voor een goede dienstverlening aan onze ondernemers en de accountmanagers bedrijven fungeren als eerste aanspreekpunt.

Daar waar mogelijk verminderen we de regeldruk. Samen met de gemeenten in de regio Noord-Veluwe zorgen we voor een stabiel en toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf met voldoende mogelijkheden voor beschut werk en re-integratie. Daarnaast faciliteren we bedrijven en organisaties die inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt een plek bieden. De gemeente Nunspeet als werkgever zelf neemt hierin ook haar verantwoordelijkheid. De ontwikkelingen van het platteland, waarin de agrarische sector een cruciale rol vervult, nemen we mee in de op te stellen Omgevingsvisie en Aanpak Veluwe. De duurzame gebiedsontwikkeling in het gebied in en rond Garderen, Elspeet, Uddel en Speuld (GEUS) kan op onze steun blijven rekenen. 24

Bouwen aan de toekomst, met oog voor elkaar

Recreatie en toerisme Met anderhalf miljoen verblijfsrecreanten en twee miljoen dagrecreanten neemt het toerisme in onze gemeente een unieke plek in. Onze gemeente is aantrekkelijk vanwege de natuur, rust en ruimte. In die zin voelen we ons verantwoordelijk voor een goede balans tussen natuur en toerisme. Voor de gemeentelijke natuurterreinen geldt dat we de toegankelijkheid voor inwoners en recreanten niet beperken, tenzij dit noodzakelijk is voor gezonde natuurwaarden. In dat geval is tijdige communicatie naar - en waar mogelijk - participatie van inwoners van cruciaal belang. De gemeente promoot actief de Poort van de Veluwe als hét centrale startpunt voor recreatie en toerisme in de regio. Als gemeente spelen we een actievere faciliterende rol, ook planologisch. Het Bezoekerscentrum Veluwe is het hart van de Poort van de Veluwe en draagt bij aan bewustwording en waardering voor de schoonheid van onze natuur. In combinatie hiermee is er de samenwerking met Nunspeet Uit de Kunst voor het promoten en het uitdragen van het gastheerschap van Nunspeet als kunstenaars- en recreatiedorp. In 2026 komt er duidelijkheid over het natuureducatiebeleid met daarin een passende financiële ondersteuning voor het bezoekerscentrum. Ook zorgen we via dit beleid voor structurele (financiële) ondersteuning van de Bijen- en Natuurtuin aan de Eperweg in Nunspeet.

Hiervoor maken we prestatieafspraken, zoals de samenwerking met het bezoekerscentrum. Er komt extra aandacht voor goed gemarkeerde wandel- en fietsroutes met hoogwaardige voorzieningen zoals informatieborden, apps, zitplekken en horeca-aansluiting. Nunspeet blijft ook deze raadsperiode deelnemen aan Vitale Vakantieparken en de VeluweAlliantie. Hierbij kijken we kritisch naar meerwaarde en kosten. Permanente bewoning op vakantieparken in onze gemeente staan wij niet toe. In de komende bestuursperiode realiseren we in Elspeet een nieuwe schaapskooi met woonruimte voor de herder. De toren van de Dorpskerk in Nunspeet wordt opengesteld voor publiek. Deze bestuursperiode realiseren we de plannen voor Nunspeet aan Zee. Daarvoor gelden nog steeds de volgende uitgangpunten: een aantrekkelijk en onderscheidend recreatiegebied voor dagrecreatie met meerwaarde voor specifiek onze inwoners. Met respect voor de natuur en het landschap wordt ook het gebied tussen de randmeerkust en het centrumgebied versterkt. Evenementen zijn een belangrijke motor voor het toerisme, maar ook belangrijk voor lokale sociale binding, bevorderen van ontmoetingen en vergroten van de leefbaarheid. We willen daarom in Nunspeet een volwaardig evenemententerrein realiseren met bijbehorende voorzieningen. Ook willen we in de overige kernen locaties aanwijzen waar evenementen kunnen plaatsvinden.

Wij verhogen in 2027 de toeristenbelasting tot een tarief van € 2,-- per overnachting. De forensenbelasting brengen we in lijn met de benchmark Noord-Veluwe. De helft van de opbrengst vloeit direct terug naar de recreatie-, toeristische en sport- en cultuursector. Zo versterken we deze sectoren zonder extra druk te leggen op andere gemeentelijke middelen en in de wetenschap dat het nieuwe overnachtingstarief nog steeds als redelijk en billijk kan worden gekwalificeerd als we kijken naar de tarieven in de regio. We onderzoeken mogelijkheden voor vrijstelling van toeristenbelasting. Coalitieakkoord 2026-2030

25

10. Bestuur en nieuwe projecten Bestuur Dienstverlening In het begin van dit akkoord hebben we al aandacht besteed aan de bestuurscultuur en de langetermijnvisie. Bestuur omvat ook de gemeentelijke dienstverlening. We bieden dienstverlening dicht bij onze inwoners en ondernemers. Dit betekent dat we aanvragen digitaal mogelijk maken. Een gebruiksvriendelijke website is hiervoor een vereiste. Meldingen openbare ruimte worden altijd aan de melder (voor zover niet anoniem gemeld) teruggekoppeld. De kwaliteit van de dienstverlening blijft zichtbaar en meetbaar. Met behulp van prestatie-indicatoren maken we de prestaties en de tevredenheid van onze klanten zichtbaar. In de gemeentelijke organisatie gaan we nadrukkelijk artificial intelligence (AI) inzetten om efficiënt te kunnen werken. Naar de toekomst toe verwachten we dat dit ingrijpende gevolgen gaat hebben. We koesteren onze medewerkers en willen een moderne en aantrekkelijke werkgever zijn. Bij het bepalen van onze ambities blijft er aandacht voor de balans tussen de ambities en de beschikbare capaciteit. We zijn terughoudend op uitbreiding van het aantal fte’s en doen dat alleen bij gegronde redenen. Onderdeel van de op te stellen meerjarenvisie is een strategische personeelsplanning, inclusief aandacht voor divers personeelsbeleid. Zo nodig huren we specifieke deskundigheid extern in met financiering vanuit de projecten.