AP 14. Bijlage boekwerk Nota reserves en voorzieningen herijking 2024

Nota reserves en voorzieningen

i

i

2024

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Inleiding ...................................................................................................................... 2 Hoofdstuk 2 - Beleid ......................................................................................................................... 3 Hoofdstuk 3 - Begrippenlijst ............................................................................................................. 7 Hoofdstuk 4 - Inventarisatie en actualisatie...................................................................................... 8 Hoofdstuk 5 - Vrij beschikbaar na beslag, bodem- en plafondbedrag ............................................. 9 Hoofdstuk 6 - Berekening vrij besteedbare ruimte algemene reserve ........................................... 10 Hoofdstuk 7 - Samenvatting heroverwegingen per reserve en voorziening .................................. 10 Hoofdstuk 8 - Toelichting per reserve/voorziening ......................................................................... 14

Colofon: Uitgave gemeente Nunspeet Markt 1 Postbus 79 8070 AB Nunspeet Telefoon: (0341) 25 99 11 E-mailadres: gemeente@nunspeet.nl

Samenstelling en Informatie: team Financiën Nunspeet, mei 2024

2

Hoofdstuk 1 - Inleiding 1a.

Algemeen

In 2001 is de eerste Nota reserves en voorzieningen vastgesteld. Besloten is de nota jaarlijks te actualiseren. Bij de gemeente staat de exploitatie (begroting en meerjarenraming) vanwege het inkomensbestedend karakter voorop. Dit in tegenstelling tot organisaties in de private sector, waarbij de inkomensverwerving en dus vermogensvorming voorop staat. Dat neemt niet weg dat het (eigen) vermogen een zeer belangrijk onderdeel van de financiële positie is. De financiële positie van gemeenten is een onderwerp dat volop in de belangstelling staat. Dit is niet zo vreemd, omdat een goed inzicht in deze financiële positie noodzakelijk is om op adequate te kunnen sturen en beheersen. Het eigen vermogen is een onmisbaar vermogensbestanddeel om in minder voorspoedige tijden weerstand te kunnen bieden.

1b.

Herziene Nota reserves en voorzieningen 2024

De belangrijkste doelstelling van deze nota is het (continu) herijken van de reserves en voorzieningen binnen de gemeente Nunspeet. De nota moet de uitgangspunten voor het vormen van reserves en voorzieningen helder maken, het formele onderscheid tussen de verschillende reserves en voorzieningen nog weer eens scherp trekken en bevoegdheden waar nodig opnieuw definiëren. In hoofdstuk 2 is hiertoe het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen opgenomen. Bij de externe verslaggeving wordt jaarlijks ook inzicht gegeven in de resultaten, de vermogenspositie en daarmee het weerstandsvermogen van de gemeente Nunspeet. Het op een niet-consistente wijze gebruiken van de begrippen algemene reserve, bestemmingsreserves en voorzieningen leidt tot verwarring. Daarmee wordt ook het formele onderscheid tussen het eigen vermogen (vrije reserve en bestemmingsreserve) en vreemd vermogen (voorzieningen, beklemde middelen, lang- en kortlopende leningen) vertroebeld. De gemeente Nunspeet is een zogenaamde 'stationaire' gemeente. Dat betekent dat Nunspeet een sober financieel perspectief en beperkte middelen heeft voor nieuw beleid. De allocatie van schaarse (financiële) middelen moet gepaard gaan met een integrale belangenafweging1. Deze nota geeft hiertoe de nodige informatie.

1c.

Samenvatting

In hoofdstuk 7 is een samenvatting van de heroverwegingen van de reserves en voorzieningen opgenomen.

1 Deze afweging zou moeten bestaan uit wel of geen nieuwe beleidsvoornemens, de haalbaarheid (beschikbaarheid middelen) en prioriteitstelling.

3

Hoofdstuk 2 – Beleid Functies van reserves en voorzieningen Alle reserves en voorzieningen worden ingezet als (intern) financieringsmiddel. Daarnaast kunnen ze nog de volgende functies vervullen: • een bufferfunctie, een voorbeeld hiervan is de algemene reserve (het weerstandsvermogen); • een bestedingsfunctie, een reserve wordt dan bijvoorbeeld ingezet als dekkingsmiddel; • een inkomensfunctie; door inzet als financieringsmiddel blijft de rentelast op vreemd vermogen lager.

Onderscheid reserves en voorzieningen In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn bepalingen opgenomen met betrekking tot reserves en voorzieningen en het onderscheid daartussen. Met ingang van begrotingsjaar 2017 zijn de regels herzien. De aanpassingen door deze herziening zijn in deze nota verwerkt.

Reserves De totale reservepositie is (boekhoudkundig) het verschil tussen de bezittingen en schulden en dus het totale eigen vermogen van de gemeente. Reserves zijn dan ook vermogensbestanddelen die vrij aanwendbaar zijn. Anders dan voorzieningen kunnen reserves in principe vrij worden bestemd, al kan de gemeenteraad aan reserves een bepaalde bestemming geven. Zolang de bestemming veranderd kan worden, is er sprake van een (bestemming)reserve. Zodra dit niet meer kan is er sprake van een voorziening. Dat wil zeggen dat nog niet bestede middelen, verkregen van derden voor een specifiek doel, tot de voorzieningen behoren. Volgens artikel 43 van het BBV wordt in de balans een onderscheid gemaakt tussen de algemene reserve en de bestemmingsreserves. De algemene reserve is bestemd voor de opvang van tekorten en buffer van risico’s, waarvoor geen voorziening is getroffen. Voeding van deze reserve vindt voornamelijk plaats vanuit de jaarrekeningoverschotten. Met ingang van de ‘Nota reserves en voorzieningen, herijking 2019’ zijn een aantal bestaande reserves bestempeld als doelreserves voor majeure (infrastructurele) projecten. Dit zijn een aantal reserves waarvoor bij instelling nog geen bestemming is gegeven maar die afzonderlijk is ingesteld vanwege de specifieke voeding ervan.

Volgens artikel 43 zijn bestemmingsreserves reserves waaraan door de raad een bepaalde bestemming is gegeven.

Voorzieningen Een voorziening is een deel van het vermogen dat is afgezonderd wegens (artikel 44 van het BBV): • Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs is in te schatten; • Op de balansdatum bestaande risico’s met betrekking tot bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs kan worden ingeschat (bijvoorbeeld rechtsgedingen en reorganisaties, maar ook wachtgeld- en belastingverplichtingen); • Kosten die in een volgend jaar gemaakt zullen worden, indien het maken van de kosten zijn oorsprong vindt in het lopende jaar en de voorziening moet leiden tot een gelijkmatige verdeling van de kosten over een aantal jaren (bijvoorbeeld onderhoudskosten); • De bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven; • Niet bestede geoormerkte gelden van derden (met uitzondering van voorschotten). Dit zijn gelden die onder de conditie voor de richting van aanwending zijn verstrekt, maar nog niet besteed (de zogenaamde beklemde middelen). Bij een voorziening gaat het dus om het kwantificeren van verplichtingen en risico’s. Vandaar ook dat voorzieningen niet tot het eigen vermogen van een gemeente worden gerekend. Logisch gevolg van deze definitie is dat een voorziening de omvang van de betreffende verplichting of het betreffende risico moet hebben.

Een kleinere omvang betekent dat niet aan de verplichting kan worden voldaan omdat het risico onvoldoende is afgedekt. Vandaar dat de omvang van voorzieningen regelmatig moet worden getoetst aan de omvang van de verplichtingen en risico’s. Om dit te kunnen toetsen en beoordelen is het noodzakelijk dat er aan voorzieningen een beheerplan ten grondslag ligt.

4

Inflatiecorrectie reserves Indien op reserves beslagen liggen kunnen de onderliggende investeringen door verloop van tijd in prijs stijgen. Om de investering alsnog te kunnen financieren vanuit de reserve is het verstandig om hiervoor de reserve te verhogen met deze prijsstijging, de inflatie. Deze correctie, de inflatiecorrectie, zal afzonderlijk per reserve worden bepaald. Dit kan bij instelling van een reserve of later bij een herziening via de ‘Nota reserves en voorzieningen’.

Resultaatbepaling en resultaatbestemming Reserves Voor een zuivere resultaatbepaling is het noodzakelijk dotaties en onttrekkingen ten gunste c.q. ten laste van (bestemming)reserves via de resultaatbestemming te laten plaatsvinden. Dat wil zeggen dat, zowel bij de begroting als bij de rekening, alle baten en lasten worden verantwoord zonder rekening te houden met toevoegingen en onttrekking aan reserves. Bij de bepaling van het saldo worden de mutaties in de reserves dus niet meegenomen (= resultaatbepaling). Na de resultaatbepaling zal de bestemming aangeven op welke wijze reserves worden ingezet (=resultaatbestemming). Tenslotte wordt het resultaat na bestemming ten tijde van de rekening volgens artikel 42 afzonderlijk op de balans opgenomen.

Voorzieningen Een voorziening betreft een voorzienbare toekomstige schuld, met een oorzaak die mede in het verslagjaar is gelegen. Een dotatie aan een voorziening is daarom een kostenpost die wel in de resultatenrekening kan worden verwerkt als onderdeel van de resultaatbepaling.

Spelregels reserves en voorzieningen Omtrent het instellen en aanwenden van reserves en voorzieningen zullen een aantal gedragslijnen en spelregels moeten worden geformuleerd. Deze gedragslijnen en spelregels zijn een concrete vertaling van het beleid dat we willen voeren met betrekking tot reserves en voorzieningen en hieraan gerelateerde onderwerpen. Het gaat om de volgende punten: • Een van de uitgangspunten van het financiële beleid van de gemeente Nunspeet is een transparante begroting en jaarrekening. Het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen zal hiertoe moeten bijdragen. Dat wil zeggen dat we ook in de (externe) verslaggeving zichtbaar maken welke budgetten zijn overschreden en welke nog niet besteed. Dit pleit voor een gering aantal egalisatiereserves en -voorzieningen. Dit betekent dat het vormen van egalisatiereserves en -voorzieningen alleen mogelijk is als met tarieven wordt gewerkt die aan de kostprijs zijn gerelateerd (en dan alleen als er dusdanige risico’s zijn die van invloed zijn op de tariefstructuur of als er sprake is van wettelijk of vergelijkbare verplichtingen). • Vorming van reserves en voorzieningen vindt plaats met expliciete toestemming van de gemeenteraad. Door middel van het strengere onderscheid resultaatbepaling- en resultaatbestemming is dit gewaarborgd.

• Vorming van reserves vindt niet zondermeer plaats via onderuitputting op specifieke begrotingskosten en -opbrengsten. • Bestemmingsreserves en voorzieningen worden jaarlijks geëvalueerd. Dat betekent dat reserves en voorzieningen met een specifiek doel of een concrete aflooptermijn voor heroverweging wordt voorgelegd als de geplande realisatie uitblijft. • Voor alle ingestelde voorzieningen moeten beheerplannen aanwezig zijn. Deze beheerplannen moeten eens per drie jaar worden geëvalueerd. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de budgethouder van het team waar de voorziening is ingesteld. • Verrekeningen met bestemmingsreserves ten gunste van respectievelijk ten laste van de exploitatie vinden uitsluitend plaats door middel van resultaatbestemming.

5

Toetsing reserves en voorzieningen Voor het toetsen van de huidige reserves en voorzieningen aan het kader moeten een aantal criteria onder de loep moeten worden genomen. De volgende vragen zijn van belang: • Wat is het doel van de reserve of voorziening en is deze doelstelling nog actueel? • Betreft het hier een reserve of voorziening? • Wat is de functie (buffer-, dekkings-, financierings- of bestedingsfunctie) • Gaat het om geoormerkte gelden? • Ligt er een plan aan ten grondslag en wanneer is dit geactualiseerd? • Start- en einddatum van de reserve of voorziening? • Is er een plafond of bodem noodzakelijk? • Wat is de omvang en tijdstip/periode van de onttrekkingen inclusief de onderbouwing daarvan?

Procedure instelling of handhaving bestemmingsreserve of voorziening Om de hiervoor genoemde functies en spelregels voor het instellen of handhaven van bestemmingsreserves en voorzieningen goed tot hun recht te laten komen, wordt voorgesteld dat het instellen, wijzigen of opheffen van bestemmingsreserves en voorzieningen expliciet door de gemeenteraad plaatsvindt door middel de jaarlijkse Nota reserves en voorzieningen of (onderdeel van) een raadsvoorstel. Voor een goede afweging worden daarbij de bovengenoemde aspecten minimaal (1 tot en met 8) vermeld. Als punt 9 kan hier nog aan worden toegevoegd: Motivering waarom het gestelde doel via een reserve of voorziening moet worden gerealiseerd in plaats van via een reguliere begrotingspost.

Algemene uitgangspunten Tot slot volgen hieronder nog een aantal algemene uitgangspunten. • Het streven is naar een minimale omvang van de reserves en voorzieningen, zodat de burgers en het bedrijfsleven niet onevenredig zwaar worden belast door middel van belastingheffing. • Het onderscheid reserve en voorziening is overeenkomstig de omschrijving zoals die is terug te vinden in het Burgerlijk Wetboek en het BBV. • Als door herschikking van reserves en voorzieningen bedragen resteren (vrijvallen) dan worden deze bedragen toegevoegd aan de algemene reserve. Uitzonderingen op de regel worden bij de actualisatie van een reserve of voorziening aangegeven. • Het bodembedrag is noodzakelijk om minimaal de doelstelling van de reserve en voorziening te realiseren. Om hieraan te voldoen moet het bodembedrag zo spoedig mogelijk aangevuld/gevoed worden door (volgorde van afhandeling): • Overheveling van gelden van de ene reserve/voorziening naar de andere reserve/voorziening; • Het jaarlijks storten van geld in de reserve/voorziening ten laste van de exploitatie.

• Het bedrag dat resteert boven het bodembedrag (inclusief beslagen) van de algemene reserve wordt als volgt afgehandeld (volgorde van afhandeling): • Het afdekken van bedrijfsrisico’s (grondexploitatie voorzieningen) door middel van het peil brengen van de bodem- en plafondbedragen; • Het op peil brengen van de bodem- en plafondbedragen van de overige reserves en voorzieningen; • Het eenmalig dekken van jaarschijftekorten, mits in verdere jaarschijven (binnen dezelfde begrotingsperiode) deze eenmalige onttrekkingen worden teruggestort in de algemene reserve; • Nieuw beleid; bij de eerstvolgende programmabegroting kunnen deze gelden eenmalig worden ingezet als dekkingsmiddel.

6

In de raadsvergadering van 26 november 2020 is het beleid rond bodem- en plafondbedragen behandeld. De gemeenteraad heeft ingestemd met de volgende aanpassingen in dit beleid: • De algemene regel ten aanzien van plafondbedragen is gewijzigd. Als het plafondbedrag van een reserve of voorziening nog niet is bereikt, kunnen (in plaats van worden; volgorde van afhandeling): o Gelden overgeheveld van gelden van de ene reserve/voorziening naar de andere reserve/voorziening: o Jaarlijks gelden gestort in de reserve/voorziening ten laste van de exploitatie • Het bodem- en plafondbedragen bij voorzieningen af te schaffen en te vervangen door een normbedrag.

7

Hoofdstuk 3 - Begrippenlijst Doel

Omschrijving van de doelstelling van de reserve en voorziening.

Kenmerk

Welke soort reserve of voorziening (algemene reserve; bestemmingsreserve; bestemmingsreserve zijnde een egalisatiereserve en voorziening).

Taakveld

Aan welk(e) taakveld(en) is de reserve of voorziening verbonden.

Startdatum

Datum van instellen van de reserve of voorziening door de gemeenteraad.

Einddatum

Datum van beëindiging van de reserve of voorziening door de gemeenteraad.

Bodembedrag

Het bedrag dat minimaal noodzakelijk is om de doelstelling te realiseren.

Plafondbedrag

Het bedrag dat maximaal noodzakelijk is om de doelstelling te realiseren.

Inflatiecorrectie

Ja – inflatiecorrectie wordt toegepast bij de reserve. Nee - inflatiecorrectie wordt niet toegepast bij de reserve.

Percentage

Geen afwijkend percentage – het percentage van de inflatiecorrectie.

Stortingen/voeding

De jaarlijkse stortingen en voedingen vanuit de exploitatie.

Onttrekkingen

De jaarlijkse onttrekkingen vanuit de exploitatie.

Beslag

Geoormerkte onttrekkingen, die ofwel al via een begrotingswijziging beschikbaar zijn gesteld ofwel er ligt een raadsbesluit ten grondslag aan de onttrekking.

Labelen

Binnen de algemene reserve bedragen reserveren voor specifieke onderwerpen.

BBV

Besluit begroting en verantwoording. De Gemeentewet schrijft voor dat elke gemeente jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken moet opstellen. Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor.

8

Hoofdstuk 4 - Inventarisatie en actualisatie Omschrijving

Saldo 31-12-2023

1 960000 Algemene reserve Totaal Algemene reserve

16.350.855 16.350.855

2 963000 Reserve opbrengst verk. Aandelen Nuon - Vattenfall 3 963001 Reserve Precario Doelreserves grote (infrastructurele) projecten

27.333.799 4.549.076 31.882.875

4 961000 Egalisatiereserve omgevingsvergunningen 5 961001 Egal.reserve dekking kapitaallasten Totaal Egalisatie reserves

in 2023 opgeheven 1.215.863 1.215.863

6 963007 Reserve gemeentelijke monumenten (derden) 7 963016 Reserve bespaarde rente Van Beuningen 8 963009 Reserve bodemverontreiniging 9 963002 Reserve realisatie uitbreiding begraafplaatsen 10 963004 Reserve bosexploitatie 11 963005 Reserve grondexploitatie 12 963011 Reserve wachtgeldverplichtingen wethouders 13 963017 Reserve onderwijshuisvesting 14 963010 Reserve stimulering goedkope woningen 15 963012 Reserve BWS - gelden 16 963013 Reserve 5 mei viering 17 963015 Reserve revitalisering De Wiltsangh 18 963008 Reserve beschermd Wonen Totaal Bestemmingsreservesreserves

541.209 in 2023 opgeheven 998.135 196.703 in 2023 opgeheven 11.517.413 431.685 629.000 79.715 3.478 40.000 4.248.750 4.117.307 22.803.395

Totaal eigen vermogen

72.252.987

19 965001 Voorziening pensioenaanspraken wethouders 20 965009 Voorziening wachtgeldverplichtingen wethouders 21 965006 Voorziening personeelsgaranties 22 965008 Voorziening verlofsparen 23 965000 Voorziening groot onderhoud De Brake 24 965002 Voorziening planschades en juuridische procedures 25 965003 Voorziening dubieuze belasting debiteuren 26 965004 Voorziening debiteuren 27 965005 Voorziening grondexploitatie Totaal Voorzieningen

2.063.193 275.917 165.340 14.999 0 34.866 12.025 593.670 3.160.010

28 966000 Voorziening tarieven afvalstoffenheffing 29 966001 Voorziening tarieven rioolheffing 30 966002 Voorziening recreatieve fietspaden 31 966003 Voorziening vermogen D.G. van Beuningen Totaal Voorzieningen (Beklemde middelen)

0 4.012.736 935.148 275.935 5.223.819

Totaal voorzieningen

8.383.830

Totaal reserves en voorzieningen

80.636.818

960000

Totaal generaal

Totaal voorzieningen

Voorzieningen 20 Voorziening pensioenaanspraken wethouders 21 Voorziening wachtgeldverplichtingen wethouders 22 Voorziening personeelsgaranties 23 Voorziening verlofsparen 24 Voorziening groot onderhoud De Brake 25 Voorziening planschades-juridische procedures 26 Voorziening dubieuze belastingdebiteuren 27 Voorziening dubieuze debiteuren 28 Voorziening risico's grondexploitatie 29 Voorziening egal. tarieven afvalstoffenheffing 30 Voorziening egal. tarieven rioolheffing 31 onderhoud recreatieve fietspaden 32 vermogen st. D.G. van Beuningenfonds

965001 965009 965006 965008 965000 965002 965003 965004 965005 966000 966001 966002 966003

963007 996003 963009 963002 963003 963004 963005 963011 963017 963010 963012 963013 963015 963008

Doelreserves 6 Reserve rest gemeentelijke momenten (bij derden) 7 Reserve bespaarde rente Van Beuningenfonds 8 Reserve bodemverontreiniging 9 Reserve realisatie uitbreidingen begraafplaatsen 10 Reserve IRTV 11 Reserve bosexploitatie 12 Reserve grondexploitatie 13 Reserve wachtgeldverlplichtingen 14 Reserve onderwijshuisvesting 15 Reserve stimulering goedkope woningbouw 16 Reserve BWS gelden 17 Reserve 5 meiviering 18 Reserve revitalisering De Wiltsangh 19 Reserve beschermd wonen Totaal doelreserves

Totaal eigen vermogen

961000 961001

Egalisatiereserves 4 Egalisatiereserve bouwleges 5 Egalisatiereserve dekking kapitaallasten Totaal egalisatiefondsen

Doelreserves voor grote (infrastructurele) projecten 963000 2 Reserve grote projecten 3 Reserve duurzaamheid 963001 Totaal Doelreserves grote (infrastructurele) projecten

Algemene reserve 1 Algemene reserve Totaal algemene reserve

Nr. Omschrijving

18.252.194 66.516.950

0 8.364.000

0 11.955.000

0 1.725.000

18.252.194 64.650.950

0 12.853.440

0 6.652.488

-109.682 -155.869

-8.426.423

80.281.791

2.120.793 0 141.545 14.999 0 0 15.130 6.019 11.050.454 0 3.774.277 821.937 307.040

48.264.756

10.266.043

2.120.793 0 141.545 14.999 0 0 15.130 6.019 11.050.454 0 3.774.277 821.937 307.040

8.364.000 11.955.000 1.725.000 46.398.756

166.210 0 458.064 193.983 0 0 3.667.547 546.668 1.699.000 0 3.478 35.000 3.682.750 4.091.307 14.544.007

98.332 956.247 1.054.579

22.057.819 1.851.076 23.908.895

8.757.275 8.757.275

Saldo vrij besteedbaar

8.095.835

12.853.440

6.652.488

-46.187

0 470.000

0

0

8.364.000 8.364.000

beslag vanuit jaarrekening

0

470.000

0

217.000 217.000

11.268.000 11.268.000

Toevoeging vanuit rekeningsaldo 2023

43.200 -94.168 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -85.225 26.511

12.469.410

1.091.410

0

0

1.725.000 1.725.000

Overheveling

166.210 0 458.064 193.983 0 0 3.667.547 546.668 1.229.000 0 3.478 35.000 3.682.750 4.091.307 14.074.007

98.332 956.247 1.054.579

22.057.819 1.634.076 23.691.895

7.578.275 7.578.275

(voor toevoeging rek.saldo) per 1/1/24

Vrij beschikbaar

14.400 -181.749 0 0 0 0 0 0 10.456.784 0 0 -27.986 4.594

-18.692.466

72.185.956

12.008.410

0 1.091.410

461.000

384.030 384.030

230.418

0

0

230.418

1.550.000 1.550.000

3.780.660 3.780.660

(=bodem + bedrag)

Plafond bedrag

-225.000 0 0 -49.621 0 0 247.650 61.745 0 -49.715 0 -10.000 -300.000 -13.000 -337.941

0 -194.712 -194.712

2.589.546 2.589.546 0 0 -1.904.080 -199.000 -2.103.080

Bodem bedrag

2.063.193 275.917 141.545 14.999 0 0 15.130 6.019 593.670 0 3.774.277 935.148 275.935

-75.000 0 -540.071 -52.341 0 0 -5.954.022 53.238 600.000 -30.000 0 5.000 -302.000 -13.000 -6.308.196

-200.000 -64.904 -264.904

-3.371.900 -1.166.000 -4.537.900

-7.581.466 -7.581.466

Vermeerderingen/v Beslag 2025 en verder erminderingen 2024

466.210 0 998.135 196.703 0 0 10.960.629 431.685 629.000 79.715 3.478 40.000 4.284.750 4.117.307 22.207.612

528.750 1.215.863 1.744.613

27.333.799 4.549.076 31.882.875

16.350.855 16.350.855

per 31-12-2023

Saldo

9

Hoofdstuk 5 - Vrij beschikbaar na beslag, bodem- en plafondbedrag

10

Hoofdstuk 6 - Berekening vrij besteedbare ruimte algemene reserve Onderstaande tabel betreft de berekening van de vrij besteedbare ruimte inclusief het jaarrekeningresultaat 2023 en de voorgestelde resultaatsbestemmingen en labelingen. Stand van de reserve op 31 december 2023 Beslagen vanaf 2024: Hierdense Poort (dekkingsplan begroting 2007) Dekkingsplan begroting 2021-2024 Dekkingsplan begroting 2023-2026 Dekkingsplan begroting 2024-2027 Motie begroting 2023; mantelzorgwaardering Motie begroting 2024-2027; hogere subsidie welzijnsorganisaties Overhevelingen 2023 Correctie overhevelingen 2023; stelpost Alg.

uitkering, Energietoeslag Rekeningresultaat 2023 Resultaatsbestemming 2023; dekking Koersplan storten in reserve Onderwijshuisvesting Resultaatsbestemming 2023; storting (in te stellen) reserve Omgevingswet Resultaatsbestemming 2023; storting reserve Duurzaamheid Labeling voor opvang vluchtelingen en ontheemden Oekraïne Labeling voor mogelijke toekomstige meerkosten sportcomplex De Wiltsangh Labeling opvang vluchteling en ontheemden Oekraïne Jaarrekening 2022; labelling de Wiltsangh Subsidie activiteiten Kunst en Cultuur Uitbouw Veluwetransferium Schaapskooien Noord-Veluwe fietst! Realisatie MTB-route Dekking kunstobjecten Subsidie activiteiten Kunst en Cultuur Uitgaven noodfonds tbv inkomensproblematiek Vitale vakantieparken regionaal 2023 Gemeentelijke cofinanciering aanvraag tot LEADER-gebied Vitale vakantieparken (opheffing reserve bosexploitatie) Natuur-inclusieve landbouw Schaarweide (opheffing res. bosexploitatie) Onderhoud wildroosters (opheffing reserve bosexploitatie) Omgevingsweg (opheffing reserve egal. tarieven bouwvergunningen) Startnotitie en intentieovereenkomst GEUS Realisatie voldoen begraafcapaciteit en -beheer Masterplan sportpark Hulshorst Aandeel verliesvoorziening 't Hul Noord Begrote inflatiecorrectie

16.350.855

-75.000 -2.200 3.832.000 97.000 -23.000 -63.000 -2.525.000 800.000 11.268.000 -470.000 -908.000 -217.000 -6.237.000 -532.000 -4.061.000 -795.000 -5.000 -50.000 -100.000 -220.000 -25.000 -40.000 -10.000 -95.000 -5.000 -100.000 -77.000 -20.000 -15.000 -200.000 -175.000 -36.000 -76.000 -2.900.000 248.000

Sub-totaal Bodembedrag

-3.812.200 12.538.655 3.780.000

Vrij besteedbaar

8.758.655

11

Hoofdstuk 7 - Samenvatting heroverwegingen per reserve en voorziening NB Deze tekst is afgedrukt bij de inventarisatie en actualisatie per reserve en voorziening onder de bijzonderheden (hoofdstuk 8). Hierbij wordt een uitsplitsing gemaakt tussen de algemene reserve, doelreserves voor majeure (infrastructurele) projecten, egalisatiereserves, herwaarderingsreserves, herwaarderingsreserves, doelreserves, voorzieningen en voorzieningen ten behoeve van beklemde middelen. 1. Algemene reserve - Het bodembedrag voor 2024 is berekend op € 3.780.000,- (2023: € 2.562.000,--; 2022: € 1.987.000,--). - Het beslag in de algemene reserve per heden bedraagt € 15.328.000,-. Dit zijn alle posten die ten laste van de algemene reserve zijn geraamd. Deze beslagen worden meer dan gecompenseerd door het jaarrekeningresultaat 2023 en de inflatiecorrectie. - Het vrij besteedbare bedrag in de algemene reserve bedraagt € 8.759.000 ,--.

2. Reserve grote projecten Geen heroverwegingen

3. Reserve Duurzaamheid Geen heroverwegingen

4. Egalisatiereserve omgevingsvergunningen De gemeenteraad heeft bij vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2023 deze reserve opgeheven.

5. Egalisatiereserve dekking kapitaallasten Geen heroverwegingen.

6. Reserve restauratie gemeentelijke monumenten Geen heroverwegingen.

7. Reserve bespaarde rente van Beuningenfonds De gemeenteraad heeft bij vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2023 deze reserve opgeheven.

8. Reserve bodemverontreiniging

Voor 2023 ligt er een (restant)beslag van € 488.000 voor de sanering van Berkenhorst

9. Reserve realisatie uitbreidingen begraafplaatsen Geen heroverwegingen.

10. Reserve bosexploitatie De gemeenteraad heeft bij vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2023 deze reserve opgeheven.

11. Reserve grondexploitatie -

Het bodembedrag vaststellen op € 1.1091.410,--; Het plafondbedrag vaststellen op € 12.008.410,--;

12. Reserve wachtgeldverplichtingen Geen heroverwegingen.

13. Reserve onderwijshuisvesting Bij de vaststelling van de jaarrekening 2021 heeft de gemeenteraad besloten over te gaan tot de vorming van een nieuwe reserve onderwijshuisvesting. Doel van deze reserve is de toekomstige

12

kapitaallasten van nieuwe huisvestingsplannen deels te dekken uit deze reserve. Voeding van de reserve vindt plaats uit niet-ingezette kapitaallasten binnen het gereserveerde nieuwe beleid en vrijvallende budgetten binnen taakveld 2.2 Onderwijshuisvesting.

14. Reserve stimulering goedkope woningbouw Geen heroverwegingen

15. Reserve BWS-gelden Indien de reserve geheel benut is ten behoeve van de regeling Gewoon Gemak, kan deze reserve worden opgeheven.

16. Reserve 5 mei-viering Geen heroverwegingen.

17. Reserve revitalisering sportcomplex De Wiltsangh

Bij ingebruikname zal maximaal € 4.000.000,- in de reserve zijn gestort. Bij vaststelling van het dekkingsplan Programmabegroting 2022-2025 is besloten 202.000,- te onttrekken ter dekking van incidentele kosten masterplan sportvelden.

18. Reserve Beschermd Wonen Lokaal Deze reserve is ingesteld als dekking voor de toekomstige kosten voor Beschermd Wonen Lokaal. Bij vaststelling van het dekkingsplan Programmabegroting 2022-2025 is besloten voor de jaren 2022 t/m 2024 € 13.000,- per jaar te onttrekken ter dekking van de salariskosten sociaal regisseur.

19. Voorziening pensioenaanspraken wethouders Geen heroverwegingen

20. Voorziening wachtgeldverplichtingen wethouders Met ingang van 2022 is de voorziening wachtgeldverplichtingen wethouders gevormd. Deze voorziening is gevormd vanuit de reserve wachtgeldverplichtingen wethouders. Deze voorziening is gebaseerd op de berekende verplichting aan wethouders die op dit moment gebruik maken van de wachtgeldregeling.

21. Voorziening personeelsgaranties Geen heroverwegingen.

22. Voorziening verlofsparen Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Met dit 'verlofsparen' kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie-uren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijke vitaliteitsbeeld. Deze vakantie-uren verjaren niet. Dit kan gaan leiden tot verlofstuwmeren die bijvoorbeeld ingezet gaan worden om eerder met pensioen te gaan. Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskosten gerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, dient hier een voorziening voor gevormd te worden.

23. Voorziening groot onderhoud Sport- en Recreatiecentrum De Brake Voorziening vervalt in 2023 bij de oplevering van het Sportcomplex De Wiltsangh. Een eventueel restant wordt ten gunste van de exploitatie geboekt.

24. Voorziening planschades en juridische procedures Geen heroverwegingen

25. Voorziening dubieuze belasting debiteuren Geen heroverwegingen.

13

26. Voorziening dubieuze debiteuren Geen heroverwegingen.

27. Voorziening risico’s grondexploitatie Normbedrag vaststellen op € 593.670,--.

28. Voorziening egalisatie tarieven afvalstoffenheffing Geen heroverwegingen.

29. Voorziening egalisatie tarieven rioolheffing Geen heroverwegingen.

30. Voorziening onderhoud recreatieve fietspaden Geen heroverwegingen.

31. Vermogen Stichting D.G. van Beuningenfonds Geen heroverwegingen.

14

Hoofdstuk 8 - Toelichting per reserve/voorziening 1 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Oorsprong Taakveld Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding

Onttrekkingen Beslag

Bijzonderheden

Algemene reserve (960000) De algemene reserve is bestemd voor opvang van tekorten en buffer voor risico’s waarvoor geen voorziening is getroffen. Algemene reserve Niet van toepassing 9.8 – Overige baten en lasten Niet van toepassing Deze reserve kent geen einddatum. € 16.350.855,-€ 3.780.000,-Geen plafondbedrag vastgesteld Ja, boven het bodembedrag Geen afwijkend percentage De volgende toevoegingen aan de algemene reserve zijn aan te geven: 1. saldi van de jaarrekeningen (saldi van de tussentijdse rapportages worden ‘geparkeerd’ in de algemene reserve); 2. opbrengsten verkoop van activa (onroerende zaken, geen onderdeel van bouwgrondexploitatie, en deelnemingen in bedrijven) worden via de exploitatie verantwoord; bij de winstbestemming van de jaarrekening kunnen deze opbrengsten ten gunste gebracht worden van de algemene reserve. De nadelige saldi van de jaarrekeningen (saldi van de tussentijdse rapportages worden ‘geparkeerd’ in de algemene reserve) worden onttrokken aan de reserve (ten laste van het bodembedrag). Het beslag in de algemene reserve per heden bedraagt 15.328.000,Dit zijn alle posten die ten laste van de algemene reserve zijn geraamd. Deze beslagen worden meer dan gecompenseerd door het jaarrekeningresultaat 2022 en de inflatiecorrectie. - Het bodembedrag voor 2024 is berekend op € 3.780.000,--.

(2023: € 2.562.000,-; 2022: € 1.987.000,-) - Het vrij besteedbare bedrag in de algemene reserve bedraagt € 8.759.000,--.

15

Notitie a. Bodembedrag In de wetgeving is niets vastgelegd over een minimumnorm waaraan een algemene reserve zou moeten voldoen bij een gezonde financiële situatie. De provincie (onze toezichthouder) heeft zich beraden over de vraag welke criteria bij het vaststellen van een dergelijke norm zij zou kunnen hanteren. Hun conclusie is dat, omdat geen gemeente gelijk is, het vaststellen van een objectieve norm discutabel is. Omdat zij daarnaast van mening zijn dat aan toetsing van de algemene reserve aan een norm een indicatieve waarde kan worden toegekend, hebben zij desondanks toch een provinciale norm vastgesteld. De provinciale norm voor de algemene reserve is vastgesteld op 6% van de algemene uitkering en belastingcapaciteit. De reden van de relatie met de ‘algemene uitkering en belastingcapaciteit’ zijn: - de vergelijkbaarheid met de normen die door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Inspectie Financiën Lokale en provinciale Overheden (IFLO), in het kader van beoordeling van artikel 12-aanvragen worden gehanteerd; - de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de belastingcapaciteit zijn voor 100% gerelateerd aan het gemiddelde gemeentelijke uitgavenniveau. Voorstel: de provinciale norm voor het bodembedrag van de algemene reserve te hanteren als norm.

Berekening voor de gemeente Nunspeet 6% van (€ 57.344.000,--1) + € 5.667.000,--2))= € 3.780.000,--. 1. algemene uitkering gemeentefonds: zie herberekening naar aanleiding van de decembercirculaire 2023: € 57.344.000,--. 2. belastingcapaciteit: de inkomsten maatstaf onroerendezaakbelasting (OZB) van de algemene uitkering gemeentefonds, zie herberekening naar aanleiding van de decembercirculaire 2023: € 5.667.000,--. Ter informatie: bij de beoordeling van artikel 12-aanvragen wordt door het ministerie van BZK voor de algemene reserve de norm: 2% van de algemene uitkering en belastingcapaciteit gehanteerd. Dit betreft het (minimale) bedrag dat buiten beschouwing wordt gehouden en gemeenten als buffer achter de hand mogen houden. b. Plafondbedrag versus weerstandsvermogen Het instellen van een plafondbedrag bij de algemene reserve is niet noodzakelijk, omdat het bodembedrag voldoende is voor het opvangen van eventuele tekorten bij de jaarrekening en voor het opvangen van risico’s waarvoor geen voorziening is getroffen. Uiteraard zijn niet alle risico’s te voorzien en in te schatten. In de exploitatie zijn producten opgenomen met een open-eind-karakter (bijvoorbeeld bijstand en de Wet voorzieningen gehandicapten). Daarnaast zijn de kapitaallasten en de algemene uitkering budgettaire grootheden die zich niet budgettair laten inkaderen (de (wereld)economie en het rijksbeleid).

In de paragraaf Weerstandsvermogen van de jaarrekening 2022 is aangegeven welke risico’s zijn onderkend en hoe hoog onze weerstandscapaciteit is. Hierbij is ook ‘onbenutte belastingcapaciteit OZB’ betrokken. Bij de programmabegroting 2023-2026 is in de paragraaf Weerstandsvermogen geconcludeerd dat het weerstandsvermogen voldoende is voor het afdekken van risico’s. Op basis van de huidige informatie (stand 1 januari 2023) is het weerstandsvermogen weer berekend, en is uitgekomen op € 32.991.000,-- (zie bovenstaande opsomming).

16

Omschrijving boeking

Stand per 1 januari Dekkingsplan begr. 2007-2010, Hierdense poort Dekkingsplan begr. 2020-2023, verevening Dekkingsplan begr. 2021-2024; incidenteel nieuw beleid Dekkingsplan begr. 2021-2024, verevening Dekkingsplan begr. 2022-2025; incidenteel nieuw beleid Bijstellingsbrief begr. 2022-2025; correctie incidenteel nieuw beleid Dekkingsplan begr. 2022-2025; verevening Bijstellingsbrief begr. 2022-2025; correctie verevening Dekkingsplan begr. 2023-2026; verevening Bijstellingsbrief begr. 2023-2026; correctie verevening Verwerking moties begroting 2023-2026; kap.lasten skeelerbaan Dekkingsplan begr. 2024-2027; aanvullende bijdrage Sportbedr Dekkingsplan begr. 2024-2027; incidenteel nieuw beleid Dekkingsplan begr. 2024-2027; verevening Verwerking moties begroting 2024-2027; subs.verh. Welzijnorg.

Overhevelingen 2022 Rekeningresultaat 2022 Resultaatsbestemming 2022; storting in reserve Beschermd Wonen Resultaatsbestemming 2022; gereserveerde kapitaallasten Onderwijshuisvesting/SHP storten in reserve Onderwijshuisvesting Resultaatsbestemming 2022; gereserveerde kapitaallasten milieustraat storten in egalisatievoorziening afvalstoffenheffing Jaarrekening 2022; labelling opvang vluchtelingen en ontheemden Oekraïne Jaarrekening 2022; labelling de Wiltsangh Subsidie activiteiten Kunst en Cultuur Uitbouw Veluwetransferium Schaapskooien Noord-Veluwe fietst! Realisatie MTB-route Dekking kunstobjecten Subsidie activiteiten Kunst en Cultuur Motie begroting 2023, mantelzorgwaardering Uitgaven noodfonds tbv inkomensproblematiek Scenario's energietoeslag Kosten vitale vakantieparken Vitale vakantieparken regionaal 2023 Gemeentelijke cofinanciering aanvraag tot LEADER-gebied Eerste kwartaalrapportage 2023 Nota res en voorz; labelling vitale vakantieparken Nota res en voorz; natuur-inclusieve landbouw Schaarweide Nota res en voorz; onderhoud wildroosters Nota res en voorz; opheffen reserve bosexploitatie Nota res en voorz; opheffen reserve bouwleges Nota res en voorz; labelling Omgevingswet Startnotitie spelen, bewegen en ontmoeten GEUS Startnotitie en Intentieovereenkomst Realisatie voldoende begraafcapaciteit en -beheer Tweede kwartaalrapportage 2023 Derde kwartaalrapportage 2023

Masterplan sportpark Hulshorst Aandeel verliesvoorziening 't Hul Noord Correctie bespaarde inflatiecorrectie/ bodembedrag Inflatiecorrectie Saldo per 31 december

Begrotings wijziging

werkelijk

5.829.210 01/2007 01/2020 01/2021 01/2021 01/2022 02/2022 01/2022 02/2022 100/2023 100/2023 04/2023 104/2024 104/2024 104/2024 102/2024 02/2023 14/2023

-4.755.300 13.497.661

14/2023

-100.000

14/2023

-475.000

14/2023

-74.000

6.304 -15.000 11.317 -129.000 69.200 -30.000 30.000 762.000 -267.000

raming 2025

raming 2026

raming 2027

16.350.855 -75.000

8.769.389

11.717.365

11.302.522

-15.000 12.759 -45.000 45.000 -76.000 76.000 1.760.000 -88.000 -9.625 -95.000 -100.000

30.000 -30.000 2.718.000 -524.000 -12.440 -97.000

-12.368 -462.000

851.000 -63.000

14/2023 14/2023 2008-2011

2017-2020 2018-2021 2006-2009 2008-2011 04/2023 05/2023 06/2023 08/2023 08/2023 09/2023 10/2023 15/2023 15/2023 15/2023 15/2023 15/2023 15/2023 16/2023 18/2023 20/2023 21/2023 24/2023 25/2023

raming 2024

-47.000 -95.000 -270.000 -26.572 -25.056 -208.600 274.612

-4.061.000 -795.000 -5.000 -50.000 -100.000 -220.000 -24.820 -20.000 -5.000 -23.000 -95.000

-20.000 -5.000

-4.944 -100.000 -77.212 -20.000 -15.000

528.750 -200.000 -30.000 -175.000 -36.000 121.587 1.724.023

43.719

-75.900 -2.900.000 -28.355 122.631

-28.355 65.770

-28.355 87.880

-28.355 84.769

16.350.855

8.769.389

11.717.365

11.302.522

11.358.936

17

Structureel

Incidenteel

Weerstandscapaciteit exploitatie Onbenutte belastingcapaciteit OZB: Onvoorzien structureel: Onvoorzien incidenteel: Weerstandscapaciteit exploitatie

2.644.000 26.000 64.000 2.670.000

64.000

Weerstandscapaciteit vermogen Vrij aanwendbare deel algemene reserve Vrij deel doelreserves Stille reserves Weerstandscapaciteit vermogen Totaal weerstandsvermogen:

8.759.000

0

39.507.000 48.266.000

2.670.000

48.330.000

18

2 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong

Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen Beslag

Bijzonderheden

Reserve grote projecten (963000) Dekking van structurele lasten voor grote projecten binnen de programmabegroting Doelreserve voor majeure (infrastructurele) projecten 9.8 – Overige baten en lasten Bij vaststelling van Programmabegroting 2010-2013 is deze reserve ingesteld. In februari 2010 heeft de commissie BBV een richtlijn uitgebracht voor de wijze van verwerking van de verkoopopbrengsten Nuon-Energyaandelen. De gehele verkoopopbrengst van vier tranches van € 23.478.000,-- zijn destijds in boekjaar 2009 verwerkt. De raad heeft bij de behandeling van de jaarrekening 2009 besloten alle opbrengsten in de reserve te storten. 2009. onbekend € 27.333.799,--. Niet van toepassing Niet van toepassing Nee. Niet van toepassing Niet van toepassing Niet van toepassing - Bijdrage van € 9.000.000,-- in de dekking van de Stationsomgeving; - Bijdrage van € 5.000.000,-- in de dekking van de onderwijshuisvesting. - Bijdrage van € 1.750.000,- in de dekking voor de aankoop van Emté - Dekkingsplan Programmabegroting 2022-2025: kapitaallasten aanleg rotonde Halfweg - Dekkingsplan Programmabegroting 2024-2027: kapitaallasten gemeentelijk deel aanleg Poort van de Veluwe (€ 350.000,- investering) - Vanaf 2019 geplaatst bij doelreserves voor majeure (infrastructurele) projecten.

- De commissie planning en control heeft in haar vergadering van 13 december 2022 voorgesteld 50% van de reserve precario over te hevelen naar de reserve grote projecten. Dit voorstel ligt bij vaststelling van deze nota ter besluitvorming voor.

Omschrijving boeking

Stand per 1 januari 2023 Dekkingsplan begr. 2018-2021; Stationsomgeving Stationsomgeving; projectplan realisatiefase Stationsomgeving; dekking kapitaallasten indexatie Dekkingsplan begr. 2018-2021; Onderwijshuisvesting Aankoop Café restaurant Joris Aankoop Emté Dekkingsplan begr. 2022-2025; dekking kapitaallasten rotonde Halfweg Res. En voorz: 50% duurzh naar grote projecten Dekkingsplan begr. 24-27; Poort van de Veluwe Aandeel verliesvoorziening 't Hul Noord Saldo per 31 december 2023

Begrotings wijziging

werkelijk

raming 2024

raming 2025

raming 2026

raming 2027

22.783.799

27.333.799 -400.000 -50.000 -4.900 -125.000

23.961.899 -400.000 -50.000 -7.767 -125.000

23.327.132 -400.000 -50.000 -7.693 -125.000

22.692.439 -400.000 -50.000 -7.620 -125.000

-25.000

-30.000

-30.000

-30.000

-17.000 -1.000.000

-22.000

-22.000

-22.000

23.961.899

23.327.132

22.692.439

22.057.819

01/2018 171/2020 10/2021 01/2018 04/2020 07/2019 01/2022 15/2023 04/2024 09/2024

-1.750.000

4.550.000

27.333.799

19

3 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen Beslag Bijzonderheden

Omschrijving boeking

Reserve duurzaamheid (963001) Dekking van structurele lasten voor duurzaamheidsprojecten binnen de programmabegroting Doelreserve voor duurzaamheidsprojecten 9.8 – Overige baten en lasten De voeding van deze reserve heeft plaatsgevonden vanuit de opbrengsten uit de vanaf 2016 ingestelde precariobelasting. 2016. Niet bekend € 4.549.076,-€ 1.365.000,-Niet van toepassing Niet van toepassing Niet van toepassing De voeding van deze reserve heeft plaatsgevonden vanuit de opbrengsten precariobelasting. Onttrekkingen ten behoeve van duurzaamheidsprojecten. - Voor het programma Duurzaamheid 2020-2025 is een (restant)beslag op deze reserve gelegd van € 1.365.000,--. - In het coalitieakkoord 2018-2022 is deze reserve benoemd als dekking voor extra middelen voor duurzaamheid. - Besloten is om 50% van het vrij besteedbare deel van deze reserve te oormerken voor duurzaamheid. Het saldo voor duurzaamheid is per 31 december 2023 € 4.550.000,-. Voor € 1.550.000,-- ligt er inmiddels een plan. Hiervan is € 1.365.000,-- nog uit te voeren. - De gemeenteraad heeft bij vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2023 besloten 50% van de reserve duurzaamheid over te hevelen naar de reserve grote projecten.

Begrotings wijziging

Stand per 1 januari 2023 Programma Duurzaamheid 2020-2025 Res en voorz: 50% duurzh naar grote projecten Saldo per 31 december 2023

werkelijk

9.099.076 08/2020 15/2023

raming 2024

raming 2025

raming 2026

raming 2027

4.549.076

3.383.076

3.184.076

3.184.076

-1.166.000

-199.000

3.383.076

3.184.076

3.184.076

3.184.076

-4.550.000 4.549.076

20

4 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong

Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen Beslag Bijzonderheden

Egalisatiereserve omgevingsvergunningen (961000) Egalisatiereserve om grote schommelingen in de opbrengsten van de omgevingsvergunningen op te vangen. Bestemmingsreserve (egalisatiereserve). 3.3 – Wonen en bouwen Bij de behandeling van de jaarrekening 2004 (b&w-besluit 17 maart 2005) is aan de raad voorgesteld een egalisatiefonds voor de opbrengst bouwleges in te stellen en de voeding te bepalen op maximaal het bedrag dat nodig is om gedurende drie achtereenvolgende jaren een inzinking van de opbrengst tot 15% te kunnen opvangen. Nadat het saldo van het fonds op 75% van het maximum is gekomen, wordt de raming in de begroting met 15% verhoogd. 2005 2023 € 0,-Niet van toepassing Niet van toepassing Nee Niet van toepassing Niet van toepassing Niet van toepassing Niet van toepassing De gemeenteraad heeft bij vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2023 de egalisatiereserve omgevingsvergunningen op te heffen. Het saldo is toegevoegd aan de algemene reserve. Binnen de algemene reserve is een bedrag van € 200.000,- worden gelabeld voor invoeringskosten Omgevingswet.

Omschrijving boeking

Stand per 1 januari 2023 opheffen reserve egalisatie reserve bouwleges Saldo per 31 december 2023

Begrotings wijziging

werkelijk

raming 2024

raming 2025

raming 2026

raming 2027

528.750 -528.750

0

0

0

0

0

0

0

0

0

21

5 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong

Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen Beslag Bijzonderheden

Egalisatiereserve dekking kapitaallasten (961001) Dekking van de exploitatielasten door middel van een jaarlijkse onttrekking uit deze bestemmingsreserve. Bestemmingsreserve (egalisatiereserve). 3.3 – Wonen en bouwen Door een wijziging in de BBV per 1 januari 2017 moeten alle investeringen geactiveerd worden. Over deze investeringen moet worden afgeschreven en mogen niet ten laste van de algemene reserve of bestemmingsreserve gebracht worden. Ook mogen deze investeringen niet versneld worden afgeschreven. De afschrijvingen mogen wel ten laste van een reserve gebracht worden waarbij de voorkeur geniet om dit ten laste van een speciaal ingestelde reserve te doen. Het saldo van reserve dient gelijk te zijn aan de boekwaarde van de investeringen waarvan de afschrijving ten laste van deze reserve worden geboekt. 2004. Niet van toepassing € 1.215.863,--. De reserve moet aan het eind van het jaar minimaal het bedrag bevatten dat correspondeert met de resterende afschrijvingstermijnen (jaarlijkse afschrijvingsbedragen) van de investeringen. Niet van toepassing Nee. Geen afwijkend percentage Voeding vindt plaats ter hoogte van de boekwaarde van de toegevoegde investeringen. Gedurende het begrotingsjaar wordt een bedrag voor afschrijvingslasten ten gunste van de exploitatie geboekt. Jaarlijks wordt een bedrag onttrokken voor afschrijvingslasten ten gunste van de exploitatie.

- Eventuele restbedragen worden toegevoegd aan de algemene reserve. - In 2023 is (een deel van) de volgende investering toegevoegd: o Verbeterplan begraafplaats Elspeet (€ 26.952,-)

Omschrijving boeking

Stand per 1 januari 2023 Dekking kapitaallasten kerktoren Uitbreiding begraafplaatsen Nunspeet West De Brink Elspeet Stationsomgeving; projectplan uitwerkingsfase MTB-route Nunspeet Verbeterplan begraafplaats Elspeet Saldo per 31 december 2023

Begrotings wijziging

108/2016 10/2015 102/2019 2018-2021 2020-2023

werkelijk

raming 2024

raming 2025

raming 2026

raming 2027

1.203.297 -3.386 -6.000 -5.000

1.215.863 -3.386 -6.000 -5.000 -50.000 -518

1.150.959 -3.386 -6.000 -5.000 -50.000 -518

1.086.055 -3.386 -6.000 -5.000 -50.000 -518

1.021.151 -3.386 -6.000 -5.000 -50.000 -518

1.150.959

1.086.055

1.021.151

956.247

26.952 1.215.863

22

6 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen

Beslag Bijzonderheden

Omschrijving boeking

Stand per 1 januari 2023 Beschikking derden Saldo per 31 december 2023

Reserve restauratie gemeentelijke monumenten (963007) Mogelijke aanvulling van het budget voor restauratie van gemeentelijke monumenten. Deze monumenten zijn in bezit van derden. Bestemmingsreserve. 7.5 – Cultureel erfgoed Onbekend 2006 Onbekend € 466.210,-Niet van toepassing Niet van toepassing Nee Niet van toepassing Niet van toepassing Per ingediende aanvraag wordt bekeken hoe hoog de toe te zeggen subsidie moet zijn. Uitgangspunt is dat het subsidiepercentage ten hoogste 30% bedraagt met een maximum van € 35.000,--. Saldo van de toegezegde subsidies die nog niet tot uitkering zijn gekomen. Het college is bevoegd verklaard om met ingang van 2017 jaarlijks maximaal € 75.000,-- aan de reserve te onttrekken en over te hevelen naar het budget voor stads- en dorpsvernieuwing. Dit gebeurt in het geval dat de subsidieaanvragen in enig jaar het beschikbare budget overschrijden.

Begrotings wijziging

07/2017

werkelijk

raming 2024

raming 2025

raming 2026

raming 2027

541.210 0

541.210 -75.000

466.210 -75.000

391.210 -75.000

316.210 -75.000

541.210

466.210

391.210

316.210

241.210

23

7 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen Beslag Bijzonderheden

Reserve bespaarde rente Van Beuningenfonds (963016) Bekostiging van activiteiten in het kader van volksgezondheid overeenkomstig de doelstelling van de Stichting DG van Beuningen. Bestemmingsreserve. 4.1 – Volksgezondheid Zie Stortingen/Voeding +/- 1930 Niet van toepassing € 0,-Niet van toepassing Niet van toepassing Nee Geen afwijkend percentage De helft van de inflatiecorrectie op basis van de gemiddelde wettelijk rente van de afgelopen 3 jaar van het Van Beuningenfonds. Niet van toepassing Niet van toepassing De gemeenteraad heeft bij vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2023 besloten deze reserve op te heffen.

24

8 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen Beslag

Bijzonderheden

Reserve bodemverontreiniging (963009) Het treffen van een reserve ter dekking van bodemsaneringskosten van te voren geïnventariseerde locaties. Bestemmingsreserve 4.4 – Milieubeheer Zie Bijzonderheden 1998 Niet van toepassing € 998.135,-Niet van toepassing Niet van toepassing Nee Niet van toepassing Niet van toepassing Niet van toepassing - Extra budget bodemsanering (€ 56.816,-): het is gebleken dat er stagnatie optreedt door het ontbreken van budget voor bodemonderzoek en bodemsanering van gemeentegrond. Daarnaast kan het beschikbaar hebben van budget ook bijdragen aan het beperken van de verspreiding van verontreiniging en bijdragen aan het versnellen van onderhandelingen. Hierom is een budget van € 125.000,- ter beschikking gesteld. - Bodemsanering Berkenhorst (€ 483.255,-): op 24 februari 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met een duurzame sanering met ecologische inpassing van de Berkenhorst. Hiervoor is een krediet beschikbaar gesteld van € 500.000,-- vanuit de reserve bodemverontreiniging. De contouren van de Omgevingswet zijn duidelijk geworden. Met de komst van de Omgevingswet zal er veel veranderen (per 1 januari 2024). Een belangrijke ontwikkeling op bodemgebied is het verschuiven van het bevoegd gezag. De grotere verontreinigingen die nu nog onder de provincie vallen komen naar de gemeente.

Het is nog onduidelijk of de gemeenten dan ook budget krijgen om de sanering te stimuleren. Het is nog onduidelijk hoe de verschuiving zal plaatsvinden en wat dit voor de gemeenten gaat betekenen.

Omschrijving boeking

Begrotings wijziging

Stand per 1 januari 2023 Extra budget bodemsanering/sanering de Tol Sanering Berkenhorst Saldo per 31 december 2023

05/2018 04/2022

werkelijk

raming 2024

1.002.665

998.135

-4.530

-56.816 -483.255

998.135

458.064

raming 2025

raming 2026

raming 2027

458.064

458.064

458.064

458.064

458.064

458.064

25

9 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong Startdatum Einddatum

Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen Beslag

Bijzonderheden

Omschrijving boeking

Stand per 1 januari 2023 Verbeterplan begraafplaats Elspeet Uitbreiding begraafplaats Elspeet Verharden zanderige wandelpaden Inflatiecorrectie Saldo per 31 december 2023

Reserve realisatie uitbreidingen begraafplaatsen (963002) Bekostiging realisatie van toekomstige uitbreidingen van begraafplaatsen in Nunspeet-West en Elspeet. Bestemmingsreserve 4.5 – Begraafplaatsen en crematoria Niet bekend Niet bekend Niet van toepassing; de bestaande reserve wordt betrokken bij het dekken van nieuwe investeringen in Nunspeet-West en Elspeet. Daarna moet naar alle waarschijnlijkheid nogmaals jaarlijks gereserveerd worden voor investeringen die nog verder in de toekomst liggen. € 196.703,-Niet van toepassing € 513.000,-- (totaal van de geraamde investeringen). Ja Geen afwijkend percentage Deze reserve wordt gevoed met een deel van de verschuldigde bedragen voor aankoop van een eigen graf (periode dertig jaar met de mogelijkheid tot verlenging steeds met tien jaar). Niet van toepassing. - Verbeterplan begraafplaats Elspeet (2020); restant € 35.928,- Uitbreiding begraafplaats Elspeet (2023) € 200.000,- Verharden zanderige wandelpaden Nunspeet-West en Elspeet (2023) € 250.000,-. Geen bijzonderheden

Begrotings wijziging

2020-2023 2020-2023 2020-2023

werkelijk

221.990 -26.952

raming 2024

raming 2025

raming 2026

raming 2027

144.362

127.945

111.404

1.665

196.703 -35.928 -5.000 -12.500 1.087

-5.000 -12.500 1.083

-5.000 -12.500 960

-5.000 -12.500 836

196.703

144.362

127.945

111.404

94.740

26

10 Omschrijving/grootboek Doel Kenmerk Taakveld Oorsprong Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag Plafondbedrag Inflatiecorrectie Percentage Stortingen/voeding Onttrekkingen Beslag Bijzonderheden

Reserve bosexploitatie (963004) Opvangen van schommelingen in de exploitatiekosten van het gemeentelijk bosbedrijf. Bestemmingsreserve (egalisatiereserve). 7.7 – Openbaar groen en (openlucht) recreatie Niet bekend 1986 Niet van toepassing € 0,-Niet van toepassing Niet van toepassing Ja Geen afwijkend percentage Niet van toepassing Geen bijzonderheden Niet van toepassing De gemeenteraad heeft bij vaststelling van de nota reserves en voorzieningen 2023 besloten de reserve bosexploitatie op te heffen. Binnen de algemene reserve is een bedrag van € 112.000,- gelabeld voor de resterende onderwerpen.

Omschrijving boeking

Stand per 1 januari 2023 Stappenplan Vitale vakantieparken Natuur-inclusieve landbouw Schaarweide Onderhoud wildroosters Voortijdige invulling vacature bosbeheer Inflatiecorrectie opgeheven naar Algemene reserve Saldo per 31 december 2023

Begrotings wijziging

werkelijk

raming 2024

274.612

raming 2025

raming 2026

raming 2027

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

24/2018 102/2019 2020-2023 10/2020 15/2023

-274.612 0

27

11 Omschrijving/grootboek Doel

Kenmerk

Taakveld Startdatum Einddatum Stand 31 december 2023 Bodembedrag

Reserve grondexploitatie (963005) Om nu en in de toekomst verzekerd te zijn van een gezonde basis voor grondexploitatie, is het op peil houden van de reserve van essentieel belang. Het weerstandsvermogen moet zodanig van omvang zijn dat (on)verwachte risico’s en (niet) kwantificeerbare verliezen worden opgevangen. Hierbij kan gedacht worden aan de in exploitatie genomen complexen, de nog niet in exploitatie genomen complexen, de looptijd van de exploitaties, procedurestagnaties, prijs- en rentestijgingen, verevening tussen winstgevende en verliesgevende locaties, actieve grondverwerving en de eventuele rol die een projectontwikkelaar speelt. Deze factoren laten zich niet in zijn geheel kwantificeren. Bestemmingsreserve: deze reserve dient ter dekking van de risico’s in de grondexploitatie en ter dekking van aan grondexploitatie gerelateerde projecten. Vanaf jaarrekening 2011 is daarnaast ook een voorziening gevormd ter afdekking van de risico’s in de grondexploitatie. Voor een verdere toelichting zie voorziening 26. 3.2 – Grondexploitatie Niet van toepassing Niet van toepassing € 11.517.413,-- (inclusief jaarrekening 2023). € 1.091.410,-- (zie notitie – Berekening bodembedrag). De volgende punten zijn van belang: - Als uitgangspunt wordt 10% van de boekwaarde van de nog niet in exploitatie genomen complexen gereserveerd.

Dit is inclusief de te lopen risico’s voor de looptijd van de exploitaties, procedurestagnaties en prijs- en rentestijgingen. - Daarnaast wordt 50% van het verschil tussen de boekwaarde en de economische waarde, gebaseerd op de huidige bestemming, van ruwe gronden (dat wil zeggen strategische aankopen en ruilgronden) meegenomen in de berekening van het bodembedrag. - Verliesgevende complexen worden gedekt door een onttrekking uit de reserve. Exploitatiewinsten worden eerst na afsluiting van het complex toegevoegd aan de reserve. Dit is gebaseerd op het bedrijfseconomisch principe dat verliezen direct worden genomen en winsten pas na realisatie. - De vrijkomende locaties na de bouw van de MFA zijn geprognosticeerd op een bepaalde opbrengst. Nog één (verhuurde) onroerende zaak moet worden verkocht. Afhankelijk van de hoogte van de opbrengst zal het resterende bedrag worden gedekt door een onttrekking uit deze reserve. Er is rekening gehouden met een onttrekking van € 400.000,--. - Bij het vaststellen van de jaarrekening 2012 en 2014 zijn € 535.000,-- en € 250.000,-- aan de reserve toegevoegd ter afdekking van de risico’s in de grondexploitatie. Komt de reserve onder het bodembedrag, dan vindt aanvulling plaats vanuit de algemene reserve.

Plafondbedrag

Inflatiecorrectie Percentage

€ 12.008.410,-- (zie notitie). Om toekomstige bebouwing met een optimale gemeentelijke zeggenschap over de inrichting van het gebied tot de mogelijkheden te laten behoren is een buffer in de reserve nodig om strategische aankopen tot de mogelijkheden te laten behoren. Ja. Geen afwijkend percentage.

28

Stortingen/voeding

Onttrekkingen

Bijzonderheden

Voeding van de reserve vindt plaats door: - de jaarlijkse inflatiecorrectie; - afsluiten van winstgevende complexen; - aanvulling tot het bodem- en/of plafondbedrag door een onttrekking uit de algemene reserve. Onttrekking uit de reserve vindt plaats door: - verliesgevende complexen; - toevoeging aan de algemene reserve van het bedrag dat het plafond van de reserve overstijgt. Voeding bodem- en plafondbedrag Aanvullen tot bodembedrag zo spoedig mogelijk voeden vanuit de algemene reserve (afdekking van bedrijfsrisico’s). Aanvullen tot plafondbedrag voeden door middel van de jaarlijkse inflatiecorrectie. Evaluatie Jaarlijks, bij de jaarrekening, de omvang van de reserve in overeenstemming brengen met het bodem- en/of plafondbedrag en de agrarische waarde per m² herijken. Algemeen Het doel, kenmerk en de onderbouwing van het bodem- en plafondbedrag stabiliseren.

Notitie Berekening bodembedrag (bedragen in euro’s) a b

c

10% van de boekwaarde van de nog niet in exploitatie genomen complexen 50% van het verschil tussen de boekwaarde en de economische waarde van ruwe gronden Risico lopende exploitaties Bodembedrag

2022 199.995

2023 325.149

Verschil 125.154

-418.739

-418.739

0

1.185.000 966.256

1.185.000 1.091.410

0 125.154

Specificatie a 10%-regeling Boekwaarde nog niet in exploitatie genomen complexen (’t Hul Noord en Krommeweg). Totaal

10% van € 3.251.491

2022 199.955

2023 325.149

Verschil 125.194

199.955

325.149

125.194

29

b. Verschil boekwaarde en economische waarde Object Boekwaarde Economische waarde Grond Bredeweg 201.750 402.000 Elburgerweg 99 275.840 324.000 Molijnlaan 172 421.473 951.000 Weideweg 27 161.460 221.000 Gronden nabij Rond369.104 369.104 weg Gronden nabij De Kolk 238.424 238.424 Subtotaal Totaal 50%

Verschil BW – EW 2022 -200.250 -48.160 -529.527 -59.540 -

Verschil BW – EW 2023 -200.250 -48.160 -529.527 -59.540 -

Verschil 2022 – 2023 0 0 0 0 0

-837.477 -418.739

-837.477 -418.739

0 0 0

c. Risico lopende exploitaties 2022 400.000 785.000 1.185.000

Vrijkomende locaties MFA Diverse grondexploitaties Totaal Berekening plafondbedrag Bodembedrag d. Voorlopige winstnemingen e. Buffer voor strategische aankopen Plafondbedrag

2023 400.000 785.000 1.185.000

Verschil 0 0 0

1.091.410 9.317.000 1.600.000 12.008.410

d. (Voorlopige) winstnemingen In de notitie grondexploitatie van maart 2016 is door de Commissie BBV de aanbeveling gedaan om winst te nemen als hierover voldoende zekerheid bestaat. Een verdere uitleg hierover wordt gegeven in het Meerjarenperspectief Grondexploitatie 2024. Vanwege deze aanbeveling is er in 2017 tot en met 2023 een voorlopige winst genomen voor het project De Kolk voor een totaal bedrag van 4,132 miljoen euro. Voor het project Molenbeek is een voorlopige winstneming (2020 t/m 2023) genomen van 4,653 miljoen euro. De winstneming voor het project Kijktuinen is totaal 0,51 miljoen euro en voor Bedrijventerrein Elspeet 0,022 miljoen. Per saldo een voorlopige winstneming van 9,317 miljoen euro. Omdat de winsten nog niet definitief zijn, is het aan te bevelen deze bedragen niet te onttrekken aan deze reserve totdat het project wordt afgesloten. e. Buffer in de reserve voor strategische aankopen Speelt met name een rol in gebieden waarin toekomstige bebouwing wordt gewenst. Omdat vooraf geen inschatting is te maken wanneer gronden aan de gemeente aangeboden worden, wordt hiervoor een stelpost begroot van 10 ha te verwerven voor € 20,--/m² met een agrarische waarde van € 4,--/m². Gewenst is een bedrag van € 1.600.000,-- aan te houden in de reserve voor strategische aankopen.