AP 11. Beleidsplan Sport en Bewegen

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026 nunspeet.nl

Voorwoord Beleid is niet het eerste waar wij aan denken bij sporten en bewegen. Hardlopen of fietsen spreekt meer aan dan een document lezen. Tegelijk begint al ons sporten, bewegen en recreëren bij een stukje op papier. Want een wandelroute aanleggen, een baan onderhouden of een zwembad bouwen ontstaat niet uit het niets. Ook bij een grasveld of kleedkamer is het van tevoren meten, rekenen en tekenen. Terwijl (sport)schoenen aantrekken een stuk makkelijker is. En gelukkig is dat juist de bedoeling van ons beleid: we willen iedereen de kans geven in beweging te komen. Ons beleid is er daarom op gericht bewegen met elkaar zo makkelijk mogelijk te maken. Want we weten allemaal dat bewegen belangrijk is. Het maakt niet uit op welke manier, het mag recreatief of sportief en alleen of in teamverband. Als gemeente willen wij daar op een goede manier bij ondersteunen. Het helpt als we daar met elkaar vooraf over hebben nagedacht. Vandaar dat wij ook blij en trots zijn op de hulp van inwoners, verenigingen, stichtingen en iedereen die heeft meegeholpen. In verschillende bijeenkomsten zijn ambities opgeschreven en wensen uitgesproken. Het werken aan een goede lichamelijk en geestelijke gezondheid is en blijft belangrijk. Sporten, bewegen en recreëren maakt ons gelukkiger. En geluk laat zich moeilijk meten, maar we hebben ons best gedaan het zo goed mogelijk te beschrijven.

Het Sport- en Beweegbeleid is een mooie leidraad voor een sportieve en gezonde gemeente. Een gemeente waarin we met elkaar blijven samenwerken aan een gelukkige en gezonde toekomst voor iedereen. Mark van de Bunte Wethouder Sport & Bewegen

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

2

Inhoudsopgave Voorwoord

2

1. Inleiding

4

1.1

Proces

4

1.2

Van input tot beleidsplan: het participatietraject

5

1.3

Leeswijzer

5

2. Trends en ontwikkelingen

6

2.1

2.2

Ontwikkelingen op beleidsniveau

6

2.1.1

Landelijk

6

2.1.2

Regionaal

6

2.1.3

Lokaal

6

Inzicht in cijfers

6

2.2.1

Sportinfrastructuur in beweging

7

2.2.2

Vitale sportaanbieders in beweging

7

2.2.3

Breedtesport in beweging

8

2.2.4

Inclusieve sport in beweging

9

2.2.5

Onze inwoners in beweging

9

3. Visie, ambities en doelen 3.1

11

Ambitie 1. Een toekomstbestendige fysieke sportinfrastructuur in elke kern om sporten en bewegen te faciliteren

12

3.2

Ambitie 2. Toekomstbestendige en vitale sportaanbieders

15

3.3

Ambitie 3. Een gezond en sportief leven voor alle inwoners in

3.4

de gemeente Nunspeet

16

Ambitie 4. Iedereen kan meedoen aan sport en bewegen

18

4. Strategie

21

4.1

Rol van de gemeente

21

4.2

Interne samenwerking en verbinding met andere beleidsterreinen

21

4.3

Externe samenwerking

22

4.4

Vraaggericht en kerngericht werken

23

4.5

Datagedreven werken, monitoring en evaluatie

24

4.6

Van beleid naar uitvoering: hoe nu verder?

24

5. Financiën

26

5.1

Huidige financiën sportbeleid en activering

26

5.2

Huidige financiën sportaccommodaties

27

5.3

Projectfinanciering en nieuw beleidsaanvragen

27

5.4

Bekostiging vanuit andere beleidsterreinen

28

5.5

Gevraagde aanvullende financiële middelen

Bijlagen

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

28 30

3

1. Inleiding Landelijk groeit de bewustwording van het belang van sporten en bewegen voor een gezonde en actieve leefstijl. Regelmatige lichaamsbeweging draagt niet alleen bij aan de fysieke gezondheid, maar versterkt ook het mentale welzijn. Zo helpt sporten en bewegen bij het verminderen van stress, het verbeteren van de nachtrust en geeft het plezier en energie. Daarnaast bevordert het sociale interactie en verbondenheid. We stimuleren het sport- en beweeggedrag van onze inwoners en willen dit waar mogelijk verder intensiveren. Dit doen we door het faciliteren van een sterk verenigingsleven, het bieden van goede voorzieningen en door in te zetten op een breed sport- en beweegaanbod voor alle levensfasen. De gemeente Nunspeet kent tot op heden twee afzonderlijke beleidsstukken op het gebied van sport, namelijk de ‘Kadernota sportaccommodaties 2018’ en de nota ‘Sporten en bewegen 2013 – 2018 versterken door verbinden’, inclusief het bijbehorende uitvoeringsprogramma voor sportstimulering en sportnetwerk. Beide beleidsstukken zijn aan vernieuwing toe, omdat de inzichten en uitgangspunten van destijds niet meer aansluiten bij de huidige kennis, behoefte en ontwikkelingen. In dit nieuwe beleidsplan ‘Sport en Bewegen’ ligt het accent op sportaccommodaties en sportstimulering. Voor sportaccommodaties is een vernieuwde bekostigingssystematiek ontwikkeld.

Vanaf 2026 geldt een nieuwe tarievennota (zie bijlage 3) en werken we met een afwegingskader voor de financiering van sportaccommodaties. Tegelijkertijd zijn de doelen voor sportstimulering aangescherpt, zodat ze beter aansluiten bij de gemeentelijke ambities en maatschappelijke ontwikkelingen. Voor het eerst worden sportstimulering en sportaccommodaties niet meer als losse onderdelen gezien, maar als samenhangende thema’s die elkaar versterken. Door deze integrale benadering willen we bijdragen aan het realiseren van de gemeentelijke ambities voor sporten en bewegen. De manier waarop we dit willen aanpakken, is uitgewerkt in het hoofdstuk Strategie. Het beleidsplan is opgesteld als een dynamisch document, waardoor het richting geeft voor de langere termijn en voldoende ruimte biedt om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen. Het beleidsplan Sport en Bewegen treedt in werking vanaf 1 januari 2026. 1.1 Proces Om tot dit nieuwe beleidsplan te komen, zijn er twee voorbereidende documenten vastgesteld: een startnotitie (zie bijlage 5) en een raamwerk Beleidsplan Sport en Bewegen (zie bijlage 6). De startnotitie dient als evaluatie van het huidige beleid en als gezamenlijk vertrekpunt voor het nieuwe beleid.

Het raamwerk was vooral bedoeld als tussenstap in de besluitvorming over de bekostigingssystematiek en bovendien een eerste uitwerking van de overige onderwerpen voor sportaccommodaties en sportstimulering.

Oktober 2024

Startnotitie Sport en Bewegen

Juni 2025

Raamwerk Beleidsplan Sport en Bewegen

December 2025

Vaststellen Beleidsplan Sport en Bewegen

1 januari 2026 en verder

Uitvoering geven aan het nieuwe sportbeleid

Processchets Beleidsplan Sport en Bewegen

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

4

1.2 Van input tot beleidsplan: het participatietraject Dit beleidsplan is tot stand gekomen met input van sportverenigingen, sportaanbieders, organisaties uit het sociaal domein, inwoners, Sportbedrijf Nunspeet en Nunspeet Beweegt. De participatieresultaten zijn opgenomen in de bijlage ‘Participatie resultaten Beleidsplan Sport en Bewegen’ (zie bijlage 7). We hebben op verschillende manieren input opgehaald. Sportverenigingen, sportaanbieders en organisaties uit het sociaal domein hebben we betrokken via verschillende participatieavonden. Inwoners konden een inwonersenquête invullen, waarin gevraagd werd naar hun mening over sport en bewegen in de gemeente Nunspeet. Uit de participatiesessies, de evaluatie en de inwonersenquête blijkt dat er veel gebeurt op het gebied van sporten en bewegen in onze gemeente en dat dit goed verloopt. We bouwen dan ook voort op wat goed gaat en waar we nu staan. Hierin nemen we de belangrijkste landelijke en lokale ontwikkelingen mee. Daarnaast zijn leden van de werkgroep Jong Nunspeet van de Adviesraad Sociaal Domein Nunspeet betrokken geweest bij het proces ter voorbereiding op het beleidsplan, deze input is meegenomen in de verdere uitwerking. 1.3 Leeswijzer In dit beleidsplan leest u de visie, ambities, doelen en strategieën als het gaat over sport en bewegen in de gemeente Nunspeet.

Allereerst beschrijven we in hoofdstuk 3 de trends en ontwikkelingen. Zowel landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen komen aan bod. Hoofdstuk 4 beschrijft onze visie, ambities en doelen. In hoofdstuk 5 gaan we in op de strategieën, waarbij we uitwerken hoe we de ambities en doelen aanpakken. Tot slot gaan we in hoofdstuk 6 in op het financieel kader van dit beleidsplan.

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

5

2. Trends en ontwikkelingen 2.1 Ontwikkelingen op beleidsniveau In de startnotitie is uitgebreid stil gestaan bij de trends en ontwikkelingen in de sport op landelijke, regionaal en lokaal niveau. De belangrijkste ontwikkelingen zijn hieronder samengevat. 2.1.1 Landelijk Er zijn diverse landelijke beleidsinitiatieven gericht op het bevorderen van sporten en bewegen en het stimuleren van een gezonde leefstijl. Door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is in samenwerking met verschillende partijen uit de sportsector, gemeenten, onderwijsinstellingen en bedrijven het Sportakkoord II (2023) opgesteld. Het sportakkoord richt zich op drie pijlers: inclusief sporten, duurzame sportinfrastructuur en vitale sportaanbieders. Het akkoord heeft als doel een inclusieve en toegankelijke sportwereld, waarbij iedereen de mogelijkheid heeft om deel te nemen aan sport en bewegen, ongeacht onder andere leeftijd, geslacht of beperking. Volgend op het landelijke initiatief is in samenwerking met verschillende beleidsterreinen, sportaanbieders, organisaties gericht op gezondheid en welzijn en inwoners een lokaal sport- en preventieakkoord opgesteld. In het lokale akkoord zijn de landelijke pijlers vertaald naar relevante thema’s op lokaal niveau.

Om integraliteit, lokale en regionale samenwerking op verschillende domeinen te bevorderen en te versterken, is landelijk het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) opgesteld en lokaal vertaald. Aan GALA is vanuit het Rijk een financieringsregeling gekoppeld (de brede SPUK-regeling) waarvan de gemeente Nunspeet gebruikmaakt. Binnen deze regeling zijn voor het onderdeel sport en bewegen financiële middelen beschikbaar voor het Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties. Hieruit worden onder andere initiatieven uit het lokale Sport- en Preventieakkoord bekostigd en de activiteiten en werkzaamheden door de buursportcoaches van Nunspeet Beweegt. 2.1.2 Regionaal Regionaal werken de gemeenten op de Noord-Veluwe zowel ambtelijk als bestuurlijk samen op het gebied van sport en bewegen. Elk jaar wordt een jaaragenda opgesteld die zich richt op actuele onderwerpen en terugkerende regionale thema’s. Voorbeelden van thema’s waar regionaal aan samengewerkt wordt, zijn clubondersteuning, sociaal veilige sport en aangepast sporten. We hechten veel waarde aan deze samenwerking. Door met elkaar samen te werken maken we gebruik van elkaars aanbod, kennis en kunde. Zo zorgen we ervoor dat zoveel mogelijk mensen op lokaal, maar ook regionaal niveau, de mogelijkheid hebben om mee te kunnen doen aan sporten en bewegen.

2.1.3 Lokaal In de gemeente Nunspeet streven we ernaar dat alle inwoners zo lang mogelijk in hun eigen omgeving mee kunnen doen. Waar nodig is de juiste ondersteuning beschikbaar, zoals beschreven in de Visie Sociaal Domein Gemeente Nunspeet. Vanuit sport en bewegen onderschrijven we deze visie. Sport en bewegen wordt steeds vaker ingezet als middel om maatschappelijke effecten te bereiken. We zien diverse raakvlakken met verschillende beleidsterreinen, zoals openbare ruimte, onderwijs, sociaal domein, gezondheid, recreatie, inclusie en kunst en cultuur. Dit vraagt om een integrale en samenhangende aanpak. De inzet vanuit sport en bewegen mag hierin niet ontbreken. 2.2 Inzicht in cijfers Grofweg zijn er in de gemeente Nunspeet vier relevante thema’s binnen sport en bewegen waarop ontwikkelingen plaatsvinden die het beleid voor de komende jaren beïnvloeden: sportinfrastructuur, vitale sportaanbieders, breedtesport en inclusieve sport. Cijfers laten zien dat deze thema’s in beweging zijn, sommigen meer op landelijk niveau, andere meer op regionaal en lokaal niveau. Aanvullend op deze ontwikkelingen hebben we ook inwoners Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

6

gevraagd naar hun mening over sport en bewegen in onze gemeente. Deze uitkomsten hebben we naast de trends en ontwikkelingen gelegd. De trends en ontwikkelingen vormen de basis voor de opgestelde ambities zoals omschreven in hoofdstuk vier en geven richting aan waar we ons in het sportbeleid op willen focussen. 2.2.1 Sportinfrastructuur in beweging Meerdere onderzoeken laten zien dat er landelijk een trend zichtbaar is van het georganiseerd sporten1 richting het ongeorganiseerd2 en anders georganiseerd sporten.3 Echter, de manier van sporten verschilt duidelijk tussen jeugd en volwassenen. Uit de Sportdeelname Index (SDI) 2024 van NOC*NSF blijkt dat meer dan de helft (55%) van de jeugd van 5 tot en met 18 jaar sport bij een sportvereniging. Terwijl we bij volwassenen zien dat anders georganiseerd en ongeorganiseerd sporten steeds populairder is. 36% van de volwassenen sport ongeorganiseerd, 20% anders georganiseerd en 18% sport bij een vereniging. Sporten als fitness, wandelen en fietsen winnen het aan populariteit. Deze drie sporten staan op plek één, twee en drie in de top 10 van populairste sporten. De populariteit van anders en ongeorganiseerd sporten is te relateren aan maatschappelijke ontwikkelingen zoals individualisering, flexibilisering en commercialisering. Men wil steeds vaker sporten waar, wanneer en met wie dat uitkomt.

Daarnaast geldt: hoe beweegvriendelijker de openbare ruimte is, hoe vaker inwoners er gebruik van maken voor sporten en bewegen. Hoewel er geen recente lokale cijfers beschikbaar zijn over ongeorganiseerd en anders georganiseerd sporten, gaan we ervan uit dat de landelijke trend ook voor de gemeente Nunspeet geldt.

Manier van sporten jeugd en volwassenen (Zo sport Nederland, NOC*NSF 2024)

Zoals eerder genoemd, doen ook georganiseerde sporten het nog steeds goed met name onder de jeugd. Uit de lokale KISS Rapportage (zie bijlage 8) van de NOC*NSF blijkt dat onder de jongere jeugd (10-14 jaar) sporten bij een sportvereniging voor net iets meer dan de helft van de sporters de meest populaire manier is. Dit cijfer blijft al een aantal jaar vrijwel gelijk, waardoor ook georganiseerd sporten een geliefde manier van sporten blijft. Uit de verschillende onderzoeken met bijbehorende cijfers blijkt dat sporten en bewegen voor iedereen op een andere manier plaatsvindt. Dit betekent voor dit beleidsplan dat we aandacht besteden aan de diverse manieren van sport en bewegen. 2.2.2 Vitale sportaanbieders in beweging Sportverenigingen krijgen met steeds meer uitdagingen te maken, zoals afnemende ledenaantallen. Vooral bij de jeugd vanaf 15 jaar zien we dat zij het verenigingsleven verlaten. Dit is ook terug te zien in de KISS rapportage. In 2024 was 22,3% van de inwoners van de gemeente Nunspeet lid van minimaal één van de bij de NOC*NSF aangesloten sportbonden. Dat is ca. 2% minder dan het landelijke percentage van 24,2%. In de gemeente Nunspeet zien we in alle leeftijdscategorie een iets lager percentage inwoners dat is aangesloten bij een sportvereniging

1 Deelname aan sport via een sportvereniging of sportbond 2 Deelname aan sport op eigen gelegenheid (zelf georganiseerd) 3 Deelname aan sport via commerciële sportaanbieder of georganiseerde sportactiviteiten door bijvoorbeeld het welzijnswerk

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

7

vergeleken met het landelijke gemiddelde. Daarnaast zien we ook in de gemeente Nunspeet dat jongvolwassenen het verenigingsleven verlaten. Waar bij de jongere jeugd (10-14 jaar) 52,1% bij een vereniging sport, is dit voor oudere jeugd (15-19 jaar) 36,1%. Deze cijfers zijn sinds 2020 stabiel. Ook staan sportverengingen voor andere uitdagingen. Mulier Instituut heeft dit onderzocht en hierover een rapport uitgebracht (Sportverenigingen en hun uitdagingen, 2023). Uit dit onderzoek blijkt onder andere dat er sprake is van een toegenomen complexiteit in wet- en regelgeving op allerlei gebieden. Dit verhoogt de druk op bestuursleden en vrijwilligers. Op dit vlak bestaat een hoge ondersteuningsbehoefte. Daarnaast is het moeilijk vrijwilligers te vinden en te behouden. Er is sprake van afname in het aantal vrijwilligers, de frequentie van vrijwilligerswerk en de bereidheid van leden om structurele en vooral bestuurstaken op zich te nemen. De participatiesessies met verenigingen bevestigen dit beeld. 2.2.3 Breedtesport in beweging Ondanks dat er toenemende aandacht is voor een gezonde leefstijl en het belang van bewegen, zien we dat slechts 48,9% van de Nederlanders (18 jaar en ouder) voldoet aan de beweegrichtlijnen.4 De gemeente Nunspeet wijkt hiermee (49,7%) niet veel af van de landelijke cijfers, al ligt het cijfer wel net iets hoger.

Als we kijken naar het aandeel dat wekelijks sport (landelijk) dan ligt dit op 57%. In de gemeente Nunspeet ligt dit cijfer op 52%. Wekelijks sporten ligt dus lager dan het landelijk gemiddelde, maar het voldoen aan de beweegrichtlijnen ligt weer net wat hoger. De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 geeft aan dat het landelijke percentage wekelijkse sportdeelname relatief stabiel is over de tijd, maar sinds 2023 wel een stijging laat zien. Beweging per levensfase Als we inzoomen op de verschillende levensfases, dan zien we dat 41% van de kinderen van 4 tot en met 12 jaar minimaal 1 uur per dag beweegt (Kindmonitor 2021). Voor de jeugd in de 2e en 4e klas van het voortgezet onderwijs beweegt 17% dagelijks minimaal 1 uur, en 67% sport wekelijks bij een sportvereniging of sportschool. Hier zien we een lichte stijging ten opzichte van voorgaande jaren. Bij jongvolwassenen (16 t/m 25 jaar) is er een daling te zien voor het percentage jongeren dat 5 dagen per week of meer minimaal een half uur beweegt, namelijk van 67% naar 58%. De cijfers wijken nauwelijks af in 2024 ten opzichte van de regio Noord- en Oost-Gelderland. Van de volwassenen (18 jaar en ouder) zien we dat 50% voldoet aan de beweegrichtlijnen. Hier is een stijging te zien ten opzichte van voorgaande jaren. Onderstaande grafieken tonen een visuele weergave van de cijfers.

Figuur 1 Gezondheidsmonitor GGD: Jeugd, 2015-2023

Figuur 2 Gezondheidsmonitor GGD: Jongvolwassenen, 2019-2024

4 Kinderen 4 t/m 17jr.: 1 u p/dag matig intensief bewegen en 3x p/w

Figuur 3 Gezondheidsmonitor GGD: Volwassenen en ouderen 2012-2024 Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

spier- en botversterkende activiteiten. Volwassenen 150min p/week matig intensief bewegen en 2x p/w spier- en botversterkende activiteiten.

8

De bevindingen per levensfase vormen input voor het formuleren van de speerpunten zoals beschreven bij ambitie 3, doel 1. Beweegredenen om te gaan sporten Bewegen kent veel gunstige effecten, zowel op de fysieke als op de mentale gezondheid. Bij volwassenen verlaagt bewegen het risico op hart- en vaatziekten, diabetes, depressieve symptomen en vroegtijdig overlijden in het algemeen (Gezondheidsraad, 2017). Bij ouderen verlaagt dit de kans op botbreuken, lichamelijke beperkingen, cognitieve achteruitgang en dementie. Uit onze inwonersenquête (zie bijlage 7) blijkt dat 94% van de respondenten sporten belangrijk tot zeer belangrijk in zijn/haar leven vindt. Redenen om te gaan sporten hebben daarom ook vaak met de eigen gezondheid te maken, zoals sporten omdat het gezond voor je is en omdat het je fit houdt. Ook sporten onze inwoners omdat het leuk en gezellig is en omdat je er andere mensen ontmoet. De sociale component van sport wordt dus ook gewaardeerd. Toch geven inwoners ook aan dat er een aantal belemmeringen zijn om te gaan sporten en bewegen. Gegeven redenen zijn onvoldoende tijd om te sporten, er niet aan vast willen zitten of onvoldoende passend aanbod. 2.2.4 Inclusieve sport in beweging Sporten met een beperking Sporten en bewegen zou voor iedereen een mogelijkheid moeten zijn, ook wanneer er sprake is van een beperking.

De diversiteit onder mensen met een beperking is groot: zij vormen geen homogene groep. Daarbij ervaren ook mensen met minder zichtbare beperkingen obstakels bij sporten en bewegen, wat vraagt om extra aandacht voor inclusiviteit in het sportaanbod. In dit beleidsplan gaan we uit van de definitie van een beperking zoals omschreven in het sportakkoord: “inwoners met een motorische, visuele, auditieve en/of verstandelijke handicap”. De sportparticipatie van mensen met een beperking loopt landelijk nog steeds achter op de sportparticipatie van mensen zonder beperking. Er is een terugloop van deelname in verenigingsverband. Dit is een negatieve ontwikkeling, al komt tegelijkertijd ook terug dat ook de aangepaste sporter steeds meer informeel sport in de openbare ruimte. Een trend die al langer zichtbaar was bij reguliere sporters en nu ook extra zichtbaar wordt bij mensen met een beperking. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat volwassenen met een lichamelijke beperking in 2023 nog altijd fors minder sporten dan volwassenen in de algemene bevolking. Wel is de deelname in 2023 iets toegenomen ten opzichte van 2022 en is de kloof met de algemene bevolking iets kleiner geworden.

Lokale cijfers over sportdeelname met een beperking zijn niet beschikbaar, vanuit de regionale samenwerking aangepast sporten (Nunspeet kartrekker) worden de mogelijkheden voor regionale/lokale monitoring verkend. Financiële belemmeringen Er zijn verschillende zaken die de mogelijkheid tot sporten en bewegen kunnen beperken. Naast een beperking zoals hierboven omschreven, kunnen ook andere factoren meespelen zoals financiële belemmeringen. Onze inwoners geven aan dat de financiële component van sport een belemmering kan zijn om te gaan sporten of bewegen. In de gemeente Nunspeet zijn we aangesloten bij zowel het Jeugdfonds Sport en Cultuur als het Volwassenenfonds (pilot). Via het Jeugdfonds Sport en Cultuur zijn in 2024 45 aanvragen goedgekeurd. Met deze aanvragen hebben 45 kinderen kunnen deelnemen aan sport- of muzieklessen. Ieder jaar zien we een lichte stijging in het aantal aanvragen. Uit de enquête blijkt dat inwoners niet altijd de juiste weg weten te vinden naar de regelingen. Niet alle mogelijkheden zijn bekend of het is ingewikkeld hoe de ondersteuning aan te vragen is. Inwoners geven aan dat hier kansen liggen tot verbetering, daarom blijven we inzetten op de bekendmaking van de financiële regelingen (ambitie 4, doel 3). Dit wordt opgenomen als onderdeel van het uitvoeringsplan.

2.2.5 Onze inwoners in beweging Naast de hierboven omschreven thema’s komen uit de inwonersenquête ook een aantal onderwerpen naar voren specifiek geldend voor de gemeente Nunspeet. Inwoners geven aan graag gebruik te maken van de openbare ruimte om in te sporten en bewegen. Het is uitnodigend en biedt veel mogelijkheden. Daarnaast zijn er veel Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

9

mogelijkheden om te sporten of bewegen; er zijn veel verenigingen of sportaanbieders waar men zich bij kan aansluiten. Ook wordt er veel georganiseerd, zowel vanuit verenigingen/sportaanbieders als vanuit Nunspeet Beweegt. De inzet en activiteiten vanuit Nunspeet Beweegt worden als positief ervaren. Over het gehele sport- en beweegaanbod wordt vanuit inwoners aangegeven dat dit zich met name richt op de kern Nunspeet. In de andere kernen wordt het aanbod als minder breed ervaren. Ook wordt genoemd dat er behoefte is aan ondersteuning voor verenigingen, breder dan alleen de bekende sporten. Tot slot hebben inwoners behoefte aan meer promotie en bekendheid rondom de georganiseerde activiteiten. Het is nu niet altijd duidelijk waar en wanneer evenementen plaatsvinden. In de uitvoeringsagenda zetten we in op de promotie van de breedtesport en kan dit als onderdeel hiervan worden opgepakt.

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

10

3. Visie, ambities en doelen In de gemeente Nunspeet beginnen we niet opnieuw. We zijn een gemeente die al jarenlang sport en bewegen omarmt, met een rijk verenigingsleven, mooie evenementen en een prachtige omgeving die uitnodigt tot bewegen. De afgelopen jaren is er in de gemeente veel gerealiseerd. Denk aan de bouw van Sportief- en recreatiefcentrum de Wiltsangh, de herinrichting en uitbreiding van Sportpark Hulshorst (voorbereidingsfase) en het organiseren van het NK tijdrijden. Zomaar een paar hoogtepunten. Maar ook op kleinere schaal, bij uitvoerende organisaties, gebeurt er veel; van de Koningsspelen tot aan sportclinics op basisscholen, sporten bij Better2Gether en mooie initiatieven zoals de sportspullenbank. We zijn trots op de stappen die in de afgelopen jaren zijn gezet en de verbindingen die in de gemeente worden gemaakt tussen sport, onderwijs, cultuur en het sociaal domein. Dit is de basis waarmee we verder aan de slag gaan zodat sporten en bewegen vanzelfsprekend onderdeel wordt van het leven van onze inwoners.

Onze sport- en beweegvisie ‘’De gemeente Nunspeet heeft een duurzame sportinfrastructuur waarbij iedere inwoner de mogelijkheid heeft om mee te kunnen doen aan sporten en bewegen’’.

Met deze visie is ons streven dat iedereen die in de gemeente Nunspeet woont actief gestimuleerd wordt om te sporten en bewegen. Dit betekent dat we investeren in goede basisfaciliteiten en programma’s die flexibel zijn en meegroeien met de behoeften van onze inwoners. We hebben het dan niet alleen over de fysieke infrastructuur (accommodaties) maar over de ‘zachte’ infrastructuur. Met andere woorden de sportaccommodaties (hardware), de organisaties die actief zijn en hoe we samenwerken (orgware) en de activiteiten die worden aangeboden (software). Al deze aspecten dragen in samenspel bij aan gezonde en vitale inwoners, waar iedereen de kans krijgt plezier te hebben in sport en bewegen. Een gezonde en actieve leefstijl vinden we belangrijk voor onze inwoners. Niet alleen om de fysieke fitheid te bevorderen maar ook voor de sociale contacten, maatschappelijke verbinding en gezondheidsvoordelen die dit oplevert. Op basis van de vier ambities uit de startnotitie zijn tijdens het participatietraject behorend bij dit beleidsplan diverse uitdagingen en aandachtspunten opgehaald. Ook zijn landelijke trends op het gebied van sporten en bewegen geanalyseerd en vertaald naar de lokale context, met behulp van diverse databronnen zoals beschreven in hoofdstuk 2. Deze inzichten vormen de basis voor de doelen en strategieën die richtinggevend zijn voor het beleid en uitvoering.

Per ambitie worden de doelen in dit hoofdstuk verder toegelicht.

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

11

3.1 Ambitie 1. Een toekomstbestendige fysieke sportinfrastructuur in elke kern om sporten en bewegen te faciliteren Om inwoners in elke levensfase te stimuleren om te sporten en bewegen, is een toekomstbestendige, doelmatige en duurzame sportinfrastructuur essentieel. Binnen deze ambitie richten we ons op de fysieke kant van sport: de binnen- en buitensportaccommodaties, zowel gemeentelijk als privaat, én de inrichting van de openbare ruimte. We zien dat het sportgedrag van mensen verandert. Het aantal inwoners dat ongeorganiseerd en anders georganiseerd sport – zoals wandelen, fietsen, hardlopen en fitness in de buitenlucht –, is sterk toegenomen. Dit is versneld door de coronapandemie. Deze verschuiving vraagt om een andere benadering van de sportinfrastructuur; zoals meer openbare sportfaciliteiten, multifunctioneel gebruik van bestaande accommodaties en een beweegvriendelijke openbare ruimte die de veranderende vraag faciliteert.

Om deze ambitie te realiseren stellen we de volgende doelen: •

Een transparante, uitlegbare en betaalbare bekostigingssystematiek van de binnen- en buitensportaccommodaties;

•

De binnen- en buitensportaccommodaties kennen een optimale bezettingsgraad;

•

Onze sportparken hebben een open karakter en worden multifunctioneel gebruikt;

•

De inzet op duurzaam beheer zorgt voor de instandhouding van de fysieke sportinfrastructuur;

•

De inrichting van de openbare ruimte nodigt uit tot sporten en bewegen;

Toelichting op de doelen De geformuleerde doelen bieden een kader voor het beleid en de uitvoering, en dragen bij aan een gerichte en samenhangende aanpak. Hieronder wordt een nadere toelichting op de doelen beschreven. 1. Bekostigingssystematiek We zorgen voor een heldere en uitlegbare bekostigingssystematiek voor onze sportaccommodaties. Dit biedt duidelijkheid voor gebruikers en zorgt voor een eerlijke en betaalbare toegang tot sportvoorzieningen. We nemen afscheid van de verdeling basis- en niet basisporten. We spreken van gemeentelijke en private accommodaties (een overzicht hiervan is in bijlage 2 weergegeven). Bij nieuwe initiatieven, wensen of behoeften van sportverenigingen treedt het afwegingskader in werking (bijlage 1 en 2). Op basis van dit afwegingskader wordt besloten of en welke rol is weggelegd voor de gemeente. Het afwegingskader is ook deels van toepassing in het geval van gemeentelijk initiatief om sportaccommodaties te vernieuwen of uit te breiden. Bij vernieuwing of vervanging van voorzieningen gelden de eisen die door de desbetreffende sportbond worden gesteld. De revitalisering van de Wiltsangh en masterplan sportpark Hulshorst zijn lopende projecten die aan dit afwegingskader getoetst worden.

Als vanuit het afwegingskader blijkt dat de aanvragende sportvereniging recht heeft op een garantstelling, dan treedt de huidige beleidsregel borgstelling sportverenigingen in werking. Afhankelijk van de besluitvorming over de methode maatschappelijk financieren, een methode waarbij de haalbaarheid in grote mate afhankelijk is van een garantstelling (borgstelling) van de gemeente, wordt deze beleidsregel geactualiseerd. Voor de gemeentelijke buitensportaccommodaties geldt de nieuwe tarievennota (bijlage 3). Daarnaast moet een gemeente beargumenteren waarom bepaalde sportaccommodaties wel financieel ondersteund worden, en welke niet (overheidssteun). Dit in het kader van de wet markt en overheid. Hiervoor stelt de gemeente Nunspeet na vaststelling van het beleidsplan een nieuw Algemeen belangen besluit (ABB) op.

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

12

2. Benutting sportaccommodaties We streven naar een optimale bezetting van onze binnen- en buitensportaccommodaties. Door multifunctioneel gebruik te stimuleren, vergroten we de toegankelijkheid en benutten we de beschikbare ruimte zo efficiënt mogelijk. Door (het vergroten van) de rol van de verenigingsadviseur (zie ook doel 4) en het herijken van de afspraken met sportverenigingen willen we multifunctioneel gebruik mogelijk maken en hoger gebruik realiseren. De bezettingsgraad van de sportaccommodaties monitoren we (ook onderdeel van de indicatoren, zie hoofdstuk 4.5). In 2027 laten we een integraal huisvestingsplan sport (IHP Sport) opstellen, die de toekomstige vraag en aanbod in beeld brengt (zie doel 4). Omdat we een groeigemeente zijn is het van belang om te weten of onze binnen- en buitensportaccommodaties op korte en (middel)lange termijn nog voldoen aan de behoefte. Het is o.a. van belang dat de gemeente op termijn voldoende binnensportruimte behoudt voor het uitvoeren van bewegingsonderwijs, daar een wettelijke taak is. Dit is niet opgenomen in het huidige koersplan onderwijshuisvesting. Hier moet een integraal huisvestingsplan sport ook in voorzien. Momenteel loopt er een separaat onderzoek naar de toekomstbestendigheid van sportzaal op de Heide. Deze wordt begin 2026 bestuurlijk voorgelegd. 3.

Open en uitnodigende sportparken Onze sportparken zijn meer dan alleen sportlocaties: ze zijn ontmoetingsplekken voor de buurt. We zetten in op een open karakter, waar ruimte is voor sport, spel en sociale interactie. In 2027 stellen we samen met de sportverenigingen een plan op voor een open sportpark per kern. We nemen hierin de ervaringen van Sportpark de Wiltsangh mee. Daarbij maken we afspraken hierover met de hoofdgebruiker. Primair willen we dat een aantal specifieke voorzieningen zoals de multifunctionele kunstgrasvelden optimaal gebruikt worden, ook overdag (zie ook doel 4). 4. Duurzaam beheer en onderhoud We beheren en onderhouden sportaccommodaties met oog voor de toekomst. Door duurzaamheid te integreren in beheer en onderhoud, zorgen we ervoor dat sportvoorzieningen ook voor volgende generaties beschikbaar en betaalbaar blijven. Duurzaam beheer en onderhoud is in eerste instantie ingegeven door wet- en regelgeving: onze accommodaties voldoen aan het handboek sportaccommodaties, bouwbesluit, BENG (bijna energie neutrale gebouwen) en EML (erkende maatregelen energiebesparing). Op basis van beheerprogramma’s monitoren we de kwaliteit van onze binnen- en buitensportaccommodaties. Als sportaccommodaties technisch zijn afgeschreven wordt op basis van diverse factoren bepaald of we een voorziening renoveren of vervangen.

Hierover vindt separate besluitvorming plaats (projectmatig). Op basis van een meerjarig onderhoudsplan (MJOP’s) en het integraal huisvestingsplan (IHP Sport) kunnen we duurzame keuzes maken voor nu en in toekomst over onze binnen- en buitensportaccommodaties. In dit IHP Sport, die we in 2027 laten opstellen, wordt ook gekeken naar de technische staat en economische levensduur van de accommodaties. Op basis hiervan wordt bepaald of renovatie, vervanging, uitbreiding of nieuwbouw benodigd is. Voor onze binnensportaccommodaties is een grote rol weggelegd voor Sportbedrijf Nunspeet. Het Sportbedrijf beheert, onderhoud en exploiteert sinds 2017 onze binnensportaccommodaties. Dit geschiedt op basis van een huur- en exploitatieovereenkomst, waarbij de gemeente Nunspeet 100% aandeelhouder is van het Sportbedrijf. Voor de exploitatie van onze binnensportaccommodaties zitten we met Sportbedrijf Nunspeet in een doorontwikkeling. Met het Sportbedrijf willen we komen tot concrete prestatieafspraken voor de komende periode. We zien een grotere rol voor het Sportbedrijf en de sportverenigingen in de exploitatie van de buitensportaccommodaties, maar niet in het beheer en onderhoud.

Hoewel er geen overdracht plaatsvindt voor de contractering en het beheer, speelt Sportbedrijf Nunspeet (de verenigingsadviseur) wel een actieve rol in het contact met sportverenigingen en in de advisering over multifunctioneel gebruik en onderverhuur. In bijlage 4 is hierover een aparte notitie toegevoegd. Qua contractering gaan we de huurovereenkomsten met buitensportverenigingen herzien. Deze moeten onderhuur en uiteindelijk multifunctionaliteit verder mogelijk maken. Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

13

Als sportverenigingen willen investeren in verduurzaming aan bijvoorbeeld hun gebouwen dan kunnen zij gebruik maken van de stimuleringsregeling duurzaamheid voor bedrijven. Dit is ook genoemd in het afwegingskader financiering (nieuwe) sportaccommodaties. 5. Beweegvriendelijke openbare ruimte De inrichting van de openbare ruimte stimuleert spontane en laagdrempelige vormen van bewegen. Denk aan beweegvriendelijke routes, speelplekken, sporttoestellen en groene zones die uitnodigen tot wandelen, fietsen en spelen. Ook open sportparken behoren tot de beweegvriendelijke openbare ruimte. We maken bewegen voor iedereen toegankelijk, dichtbij huis. Het uitvoeringsplan spelen, bewegen en ontmoeten geldt als richtinggevend kader voor de uitvoering. Daarnaast wordt sport betrokken bij de plannen en (her)inrichting van de openbare ruimte. Bijvoorbeeld als het gaat om de inrichting van (nieuw te bouwen) woonwijken of (sport)parken. Hierbij brengen we het belang van een beweegvriendelijke openbare ruimte onder de aandacht. Dit doen we door vroegtijdig mee te denken en samen te werken met het ruimtelijk domein. Met als doel ervoor te zorgen dat de mogelijkheid tot sporten en bewegen vanzelfsprekend onderdeel wordt van de leefomgeving van onze inwoners.

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

14

3.2 Ambitie 2. Toekomstbestendige en vitale sportaanbieders Sportaanbieders5 staan midden in de samenleving en leveren een waardevolle bijdrage aan maatschappelijke thema’s zoals sociale cohesie, inclusie en vitaliteit. Om dit blijvend te kunnen doen, is het van belang dat het sportlandschap toekomstbestending wordt ingericht. Dit vraagt om ondersteuning bij gezamenlijke uitdagingen en ruimte voor ontwikkelingen. Binnen deze ambitie richting we ons met name op sportverenigingen.6 Zij vormen het hart van de sportinfrastructuur in de gemeente Nunspeet, met hun sterke sociale context, de inzet van vrijwilligers en de verbindende rol in de gemeenschap. Het verenigingsleven staat echter in toenemende mate onder druk. Ledenaantallen nemen af, er is een groeiend tekort aan vrijwilligers, en anders- en ongeorganiseerd sporten wint aan populariteit – vooral bij de oudere jeugd. Tijdens de participatiesessies kwam duidelijk naar voren dat het werven en behouden van vrijwilligers een grote uitdaging vormt. Dit belemmert onder andere de continuïteit van activiteiten, de mogelijk in te spelen op veranderende behoeften van leden en de aandacht voor een sociaal veilige sportomgeving. Daarnaast is er behoefte aan meer ruimte voor ontmoeting, kennisdeling en samenwerking. Door dit te faciliteren kunnen we van elkaar leren en hoeft niet iedereen opnieuw ‘het wiel uit te vinden’.

Om deze ambitie te realiseren stellen we de volgende doelen: •

Sportaanbieders kunnen terecht op één centrale plek voor uitwisseling, ondersteuning en vragen (netwerkstructuur);

•

Voor sportverenigingen is vraaggerichte advisering en ondersteuning beschikbaar;

•

Sporten en bewegen vindt plaats in een sociaal veilige sportomgeving.

Toelichting op de doelen De geformuleerde doelen bieden een kader voor het beleid en de uitvoering, en dragen bij aan een gerichte en samenhangende aanpak. Hieronder wordt een nadere toelichting op de doelen gegeven. 1. Versterken van het sportnetwerk We werken aan een centrale en toegankelijke netwerkstructuur waar sportaanbieders terecht kunnen voor ondersteuning, kennisdeling en ontmoeting. In 2026 onderzoeken we welke vorm van netwerkstructuur het beste aansluit bij de behoeften van de lokale sportaanbieders in de gemeente Nunspeet. We halen actief wensen en behoeften op en verkennen de mogelijkheid om, indien gewenst, één centrale plek in te richten. Deze plek moet toegankelijk zijn voor alle sportaanbieders in de gemeente Nunspeet en dient als centraal punt voor vragen, het delen van waardevolle kennis en het stimuleren van verbinding en uitwisseling. Ook maken we inzichtelijk waar men terecht kan voor ondersteuning en met welk doel. Hier speelt de verenigingsadviseur een belangrijke rol in. De deelverordening sport wordt voortgezet en waar nodig aangepast. Daarbij onderzoeken we de mogelijkheden om de eenmalige subsidie voor sportverenigingen te verbreden, bijvoorbeeld door ook andere sportaanbieders die bijdragen aan maatschappelijk doelen via sportstimulering hiervoor in aanmerking te laten komen.

Tot slot verkennen we de behoefte aan en de mogelijkheden voor samenwerking met commerciële sportaanbieders. We onderzoeken hun rol binnen het lokale sportaanbod en hoe zij kunnen bijdragen aan maatschappelijke doelen, zoals het bevorderen van een gezonde leefstijl en het vergroten van sportdeelname. Daarbij kijken we op welke

5 Zowel commerciële sportaanbieders, sportverenigingen als de scouting 6 Een individuele sportvereniging, werkend met vrijwilligers en zonder winstoogmerk Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

15

manier deze mogelijke samenwerking vorm kan krijgen, hoe deze aanbieders betrokken kunnen worden bij het bredere sportnetwerk, en of er behoefte is aan ondersteuning, afstemming of gezamenlijke initiatieven. 2. Ondersteuning en advies voor sportverenigingen Er wordt lokaal een verenigingsadviseur ingezet voor ondersteuning en advies aan sportverenigingen. De verenigingsadviseur onderhoudt actief contact met sportverenigingen in de gemeente. Deze persoon vervult een faciliterende rol en biedt ondersteuning bij uiteenlopende vraagstukken, zoals bestuurlijke kwesties, multifunctioneel gebruik sportaccommodaties, subsidieaanvragen, samenwerkingsmogelijkheden, vrijwilligersbeleid en het versterken van organisatiekracht van sportverenigingen. In nauwe samenwerking met de gemeente wordt ingezet op vraaggerichte advisering en ondersteuning, zodat aan verenigingen de juiste hulp geboden kan worden. Daarbij wordt aangesloten bij initiatieven op regionaal niveau en bij landelijke ontwikkelingen vanuit sportbonden en koepelorganisaties. We blijven actief betrokken bij het regionale platform voor clubondersteuning op de NoordVeluwe. De lokale adviseur sport (werkzaam bij de NOC*NSF) werkt hierin samen met de verenigingsadviseurs in de regio om deze samenwerking verder vorm te geven en te versterken.

Om de vitaliteit van sportverenigingen beter in beeld te brengen, verkennen we de behoefte aan een verenigingsmonitor. We onderzoeken daarbij zowel in inhoudelijke invulling als de wijze van uitvoering en de frequentie waarmee deze het beste kan plaatsvinden. Daarbij willen we ook verkennen of er in samenwerking met de regio Noord-Veluwe kansen liggen om dit gezamenlijk op te pakken, zodat we de inzet en impact kunnen versterken. Als uit de verkenning blijkt dat een verenigingsmonitor van meerwaarde is, gaan we starten met het opzetten en uitvoeren van een monitor die inzicht biedt in relevantie informatie zoals financiën, het gebruik en de staat van de sportaccommodaties, en de ontwikkelingen van het ledenbestand. De uitkomsten maken zichtbaar op welke gebieden extra ondersteuning nodig is, waardoor hulp gerichter en efficiënter ingezet kan worden ingezet. In samenwerking met de verenigingsadviseur geven we verdere invulling aan dit doel. 3. Sociaal veilige sportomgeving Een sociaal veilige sportomgeving is een randvoorwaarde voor sportplezier en sportveiligheid. Voor dit thema zetten we de regionaal samenwerking op de Noord-Veluwe voort. Een regionale aanpak zorgt voor duidelijkheid richting verenigingen en inwoners en draagt eraan bij dat dezelfde eisen aan sociaal veilige sport gelden voor de hele regio.

Via het plan van aanpak ‘Noord-Veluwe sportveilig’ stimuleren we sportverenigingen aan de slag te gaan met het doorvoeren van de vier V’s voor veiligheid. Dit zijn: Verenigingsbrede gedragscode, Vertrouwenscontactpersoon, Verklaring Omtrent het Gedrag voor vrijwilligers en Vakkundige trainer-coaches. Lokaal wordt er samengewerkt met de verenigingsadviseur om clubs hierover te informeren en te ondersteunen. In januari 2026 wordt bekeken hoeveel verenigingen per gemeente en in de gehele regio aan de basiseisen voldoen, waarna indien nodig het plan van aanpak wordt aangepast. 3.3 Ambitie 3. Een gezond en sportief leven voor alle inwoners in de gemeente Nunspeet Het sport- en beweegbeleid van de gemeente Nunspeet is primair gericht op de bevordering van de breedtesport. Dit betekent dat sport en bewegen toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht niveau, vaardigheid of leeftijd. Het draait om recreatie, plezier, gezondheid en sociale verbondenheid, omdat we geloven dat een actieve leefstijl essentieel is voor het welzijn van onze inwoners. Als gemeente versterken we de verbindingen met andere beleidsterreinen zoals gezondheid, welzijn, onderwijs en openbare ruimte. We hanteren een samenhangende aanpak waarin sport zowel een leidende als ondersteunende rol kan vervullen.

We streven naar het verhogen van sportdeelname, het versterken van verenigingen en het realiseren of renoveren van voorzieningen. Daarnaast vervult sport een ondersteunende rol wanneer het wordt ingezet als middel om maatschappelijke doelen te bereiken. Denk hierbij aan het stimuleren van een gezonde leefstijl, het bevorderen van mentale gezondheid, het versterken van sociale samenhang, het ondersteunen van kansengelijkheid in het onderwijs en het bijdragen aan een gezonde en inclusieve leefomgeving. Samenwerking en

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

16

afstemming tussen de beleidsterreinen is essentieel. Heldere afspraken over eigenaarschap zorgen ervoor dat sport effectief en doelgericht kan bijdragen aan het welzijn van onze inwoners.

Om deze ambitie te realiseren stellen we de volgende doelen: •

Voor iedere levensfase - kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen – worden in 2026 speerpunten opgesteld om een gezonde en actieve leefstijl te bevorderen;

•

Er is jaarlijks aandacht voor het actief zichtbaar maken en beleven van de sport;

•

Sport en bewegen worden doelgericht ingezet als middel om bij te dragen aan maatschappelijke opgaven;

•

Inwoners worden gestimuleerd om de openbare ruimte te benutten voor sporten en bewegen.

Toelichting op de doelen De geformuleerde doelen bieden een kader voor het beleid en de uitvoering, en dragen bij aan een gerichte en samenhangende aanpak. Hieronder wordt een nadere toelichting op de doelen beschreven. 1. Een leven lang sport en bewegen In dit beleidsplan benaderen we sporten en bewegen vanuit de verschillende levensfasen. Dat betekent dat we inspelen op de behoeften, motivaties en mogelijkheden van kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen. In samenwerking met Nunspeet Beweegt, die actief is in het veld, worden in 2026 speerpunten opgesteld en bepaald waar de primaire inzet komt te liggen. Deze speerpunten worden afgestemd op de leefwereld van de doelgroep, zodat sporten en bewegen aansluiten bij hun leefstijl. Daarbij maken we gebruik van onderbouwde inzichten uit data, monitoring en onderzoek, zowel over sport- en beweegdeelname als over motivaties en gedragsverandering. Daarbij is er specifiek aandacht voor jongvolwassenen. Uit onderzoek blijkt dat deze groep vaker te maken heeft met een verhoogd gevoel van eenzaamheid, een lager mentaal welzijn en afname in deelname aan het verenigingsleven. Juist in deze levensfase kan sporten en bewegen een belangrijke bijdrage leveren aan het versterken van de mentale gezondheid.

Op basis van de uitkomsten worden concrete werkafspraken gemaakt, gekoppeld aan duidelijke doelstellingen die vanaf 2027 gelden als basis voor het jaarlijkse vakwerkplan van Nunspeet Beweegt. Projecten, interventies en activiteiten sluiten hierop aan. We blijven via Nunspeet Beweegt inzetten op sportstimuleringsactiviteiten onder andere in de wijk en op scholen. Daarnaast wordt er ingezet op laagdrempelig) sportaanbod, met specifieke aandacht voor doelgroepen zoals senioren. Ook blijft de gemeente inzetten op het faciliteren van het bewegingsonderwijs en het zwemprogramma Swim2Play. Hiermee dragen we bij aan een gezonde en actieve leefstijl vanaf jonge leeftijd. We zetten onze deelname aan de landelijke brede regeling combinatiefuncties voort. Een groot deel van de uitvoering van dit sportbeleid wordt verzorgd door de buurtsportcoaches van Team Nunspeet Beweegt. De buurtsportcoaches hebben als taak om meer mensen te laten sporten en bewegen. Zij leggen verbinding tussen aanbieders van sport en bijvoorbeeld welzijn, gezondheidszorg, jeugdzorg, kinderopvang en onderwijs. Voor de subsidieverlening aan Nunspeet Beweegt hanteren we 2026 als overgangsjaar. De nieuwe speerpunten, die worden opgesteld in 2026, vormen vanaf 2027 de basis voor de uitvoering met ruimte om in te spelen op lokale en landelijke ontwikkelingen.

Afhankelijk van de continuering van de landelijke Brede Regeling Combinatiefuncties na 2027, herijken we samen met de beleidsterreinen Sport, Cultuur en Welzijn de invulling van deze landelijke regeling. 2. Beleving en zichtbaarheid centraal Sport is meer dan alleen presteren; het draait om plezier, het samen doen en samen beleven. Daarom zetten we in op het zichtbaar en beleefbaar maken van sport in de gemeente. Jaarlijks worden er activiteiten georganiseerd zoals clinics, sportdagen en sportevenementen, die sport als positieve ervaring onder de aandacht brengen. We promoten de breedtesport op een aansprekende manier en waarderen bijzondere prestaties van inwoners. Door op Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

17

specifieke momenten extra aandacht en publiciteit aan sport te geven, bereiken we meer inwoners op een andere manier dan gebruikelijk. Zo spreken we nieuwe doelgroepen, die we actief kunnen stimuleren om ook te gaan sporten en bewegen. 3. De preventieve kracht van sport benutten Sporten en bewegen kunnen ingezet worden als middel om gezondheidsproblemen te voorkomen en het welzijn van inwoners te versterken. Dit vraagt om sterke verbindingen tussen het sportbeleid en het bredere sociaal domein, waaronder gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs. Preventie begint bij het stimuleren van een actieve leefstijl, waarbij sport een waardevolle bijdrage levert. Sporten en bewegen dragen bij aan het realiseren van diverse maatschappelijke doelen, zoals het vergroten van mentale veerkracht en weerbaarheid, het verminderen van eenzaamheid, het bieden van een positief alternatief voor overlastgevend gedrag, het bevorderen van gezonde groepsdynamieken, gezond ouder worden, valpreventie, het tegengaan van overgewicht en het versterken van sociale participatie. Sportverenigingen vervullen een belangrijke maatschappelijke functie vervullen, bijvoorbeeld bij de integratie van nieuwkomers.

Binnen het sociaal domein levert sport een actieve bijdrage aan diverse programma’s, waaronder Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), onderdelen van het GALA zoals de Kinder- en Volwassenen GLI, valpreventie en JOGG. De samenwerking tussen OKO en het sportbeleid richt zich op het versterken van de mentale en fysieke weerbaarheid van jongeren, het bevorderen van een gezonde leefstijl en het voorkomen van middelengebruik. Uit de GGD-gezondheidsmonitor blijkt dat jongeren die meer tijd doorbrengen met hun ouder(s)/verzorgers(s) beter in hun vel zitten en minder middelen gebruiken. Sport sluit hierop aan door het organiseren van laagdrempelige ouder-kind activiteiten, in samenwerking met onder andere Nunspeet Beweegt, sportverenigingen en welzijnswerk. Deze interventies dragen bij aan het OKO-speerpunt: ouders/verzorgers brengen tijd door met hun kind. Het Beleidsplan Sport en Bewegen heeft veel raakvlakken met het ‘Uitvoeringsplan Gezondheid 2024-2027 Gemeente Nunspeet’ (vastgesteld op 27 juni 2024). Daarom wordt bij de uitwerking van beide nota’s integraal samengewerkt. Binnen dit sportbeleid omarmen we het gedachtengoed van Positieve Gezondheid. Daarbij ligt het accent niet op ziekte of gezondheidsproblemen, maar op het versterken van het vermogen van inwoners om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan.

Sport en bewegen spelen hierin een essentiële rol, omdat ze bijdragen kunnen leveren aan alle zes dimensies van Positieve Gezondheid: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van het leven, dagelijks functioneren en meedoen. 4. De openbare ruimte als podium voor beweging De openbare ruimte biedt volop kansen om sporten en bewegen laagdrempelig en dichtbij huis mogelijk te maken. We stimuleren het gebruik van deze ruimte voor zowel ongeorganiseerde vormen van bewegen als voor georganiseerde activiteiten door sportaanbieders, buurtsportcoaches en andere lokale partijen. Door de openbare ruimte actief te benutten als verlengstuk van het sportaanbod, vergroten we de zichtbaarheid, toegankelijkheid en diversiteit van de sport- en beweegmogelijkheden in onze gemeente. 3.4 Ambitie 4. Iedereen kan meedoen aan sport en bewegen In de gemeente Nunspeet vinden we het belangrijk dat iedere inwoner de mogelijkheid heeft om te sporten en te bewegen. Hoewel veel inwoners uit eigen beweging deelnemen aan sportieve activiteiten, is dit niet voor iedereen vanzelfsprekend. Er zijn verschillende drempels die deelname kunnen belemmeren, zoals een fysieke of verstandelijke beperking, gezondheidsproblemen, financiële zorgen, het gevoel er niet bij te horen of het ontbreken van passend aanbod.

Daarom zetten we ons in voor een inclusieve sportcultuur, waarin inwoners zich welkom voelen en meekunnen doen; ongeacht leeftijd, etnische achtergrond, seksuele geaardheid, sociale positie of beperking. Een inclusieve sportomgeving bevordert diversiteit, gelijke kansen en sociale cohesie, en draagt bij aan zowel de lichamelijke als geestelijke gezondheid van onze inwoners.

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

18

We streven ernaar dat onze inwoners geen drempels ervaren om mee te doen en dat sporten en bewegen voor iedereen toegankelijk en plezierig is. Dit vraagt om een gerichte aanpak, waarin we barrières zoveel als mogelijk wegnemen en blijven investeren in toegankelijke voorzieningen.

Om deze ambitie te realiseren stellen we de volgende doelen: •

Sport- en beweegdeelname wordt bevorderd door het zoveel mogelijk wegnemen van drempels;

•

We vergroten de sport- en beweegparticipatie onder inwoners in kwetsbare situaties;

•

(Financiële) regelingen om mee te kunnen doen aan sport en bewegen zijn bekend;

•

(Gemeentelijke) sportaccommodaties zijn fysiek toegankelijk en bieden een gastvrije omgeving.

Toelichting op de doelen De geformuleerde doelen bieden een kader voor het beleid en de uitvoering, en dragen bij aan een gerichte en samenhangende aanpak. Hieronder wordt een nadere toelichting op de doelen beschreven. 1. Sporten en bewegen zonder drempels In Nunspeet streven we naar een sport- en beweegaanbod waarin iedereen gelijke kansen heeft om deel te nemen. Dit realiseren we zoveel mogelijk binnen de mogelijkheden die er zijn, door vraag gestuurd te werken en nauw samen te werken met organisaties binnen het sociaal domein. Deze organisaties hebben direct contact inwoners die belemmeringen ervaren. Vanuit het sportbeleid zetten we blijvend in op de regionale samenwerking aangepast sporten en deelname aan Uniek Sporten. Ook continueren we de eenmalige subsidie aangepast sporten via de Deelverordening Sport, die indien nodig wordt geactualiseerd om aan te sluiten bij actuele behoeften. 2. Versterken van sport- en beweegparticipatie onder kwetsbare doelgroepen Vanuit sport vinden we het belangrijk om de beweegparticipatie onder kwetsbare doelgroepen te vergroten. We dragen hieraan bij door zichtbaar en toegankelijk te zijn, door aan te sluiten bij bestaande programma’s en netwerkstructuren. We benutten de kracht van sport en bewegen als aanvullend middel om maatschappelijke doelen te ondersteunen.

We zoeken actief de samenwerking met organisaties in andere domeinen op, zodat inwoners kunnen worden toegeleid naar passend beweegaanbod. Voorbeelden hiervan zijn deelname aan de programma’s Special Heroes en Bewegen Werkt. De inzet vanuit sport is gericht op het versterken van verbindingen, het vergroten van bekendheid en het faciliteren van toegankelijk aanbod. 3. Bekendheid en benutting van regelingen (Financiële)regelingen zoals het Jeugdfonds Sport & Cultuur en het Volwassenenfonds worden actief onder de aandacht gebracht. We zorgen dat inwoners, aanbieders en professionals goed geïnformeerd zijn over de mogelijkheden van de regelingen, zodat drempels zoveel als mogelijk weggenomen worden. We blijven meedoen aan en inzetten op de bekendmaking van de meedoen regelingen zoals de bijdrage sport en cultuur, het Jeugdfonds Sport en Cultuur, het Volwassenenfonds Sport en Cultuur (pilot) en Uniek Sporten Uitleen. 4. Fysiek toegankelijke en gastvrije (gemeentelijke) sportaccommodaties Sportaccommodaties spelen een belangrijke rol in het bevorderen van sport- en beweegdeelname voor alle inwoners. Daarom zetten we in op het behouden en verbeteren van de fysieke toegankelijkheid van deze voorzieningen, zodat ook mensen met een beperking, ouderen en anderen met een mobiliteitsuitdaging gebruik kunnen maken van de accommodaties.

Binnen de mogelijkheden van de gemeente streven we naar accommodaties die voldoen aan de actuele richtlijnen voor toegankelijkheid. Deze inzet is gericht op het creëren van een toegankelijke en uitnodigende omgeving voor een brede groep inwoners. Maatwerk oplossingen zijn hierbij niet altijd haalbaar maar worden zoveel mogelijk meegenomen in de afwegingen. De huidige bepaling in de

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

19

deelverordening sport, waarbij sportverenigingen subsidie kunnen ontvangen voor het aanbrengen van aanpassingen aan voorzieningen om de toegankelijkheid te vergroten, blijft gehandhaafd. Naast fysieke toegankelijkheid hechten we veel waarde aan gastvrijheid. Het is belangrijk dat inwoners zich welkom voelen. We stimuleren een open en inclusieve sfeer, waarin iedereen mee kan doen en zich veilig voelt. Dit vraagt om aandacht voor sociale veiligheid, klantvriendelijkheid en het bewust omgaan met diversiteit door accommodatiebeheerders, sportaanbieders en vrijwilligers. In afstemming met gebruikers, sportaanbieders en organisaties binnen het sociaal domein wordt hier blijven we hier aandacht voor vragen en ondersteuning bieden waar nodig.

Sport en Bewegen Beleidsplan 2026

20

4. Strategie In dit hoofdstuk leggen we uit hoe we onze ambities en doelen willen bereiken. We beschrijven de overkoepelende strategieën die richting geven aan ons sport- en beweegbeleid. Het gaat hierbij om het ‘hoe’; de wijze waarop we als gemeentelijke organisatie samenwerken, zowel intern als met externe organisaties. De vier ambities met bijbehorende doelen vormen de basis voor de uitvoering van het beleid. Ze geven richting aan beleidskeuzes, samenwerkingen en investeringen. De gemeente werkt hiervoor samen met verschillende uitvoeringspartners. Samen bepalen we wat er nodig is. Door deze lijn te hanteren bouwen we aan een gezonde en vitale gemeente waarin sporten en bewegen voor iedereen toegankelijk en aantrekkelijk zijn. We realiseren ons dat de wereld om ons heen snel verandert. Dit geldt ook voor de manier waarop we sporten en bewegen. Niet alles is daarom vooraf te plannen. Daarom willen we flexibel kunnen inspelen op actuele ontwikkelingen, nieuwe initiatieven en veranderende behoeften in de samenleving. We kiezen voor een beleidsplan die richting geeft, maar ook ruimte laat voor flexibiliteit en maatwerk. We geven onszelf de ruimte om binnen de kaders, te spelen op de vraag, en herijken het beleidsplan wanneer de ontwikkelingen daarom vragen. Dit beleidsplan heeft daarom geen vaste einddatum maar ambities en doelstellingen vanaf 1 januari 2026.

We sturen bij op basis van wat we leren uit monitoring en evaluatie maar ook door signalen van onze uitvoeringspartners. Zo blijft het beleid actueel en effectief. 4.1 Rol van de gemeente Er is momenteel geen wettelijk kader voor sport- en beweegbeleid. Daarom is het geen officiële kerntaak van de gemeente. We voelen ons verantwoordelijk voor sport en bewegen, en zien hierin kansen om bij te dragen aan het realiseren van de ambities in onze gemeente. Daarom stellen we beleid op om te (blijven) investeren in sportaccommodaties en sportstimulering. Gemeenten hebben wél de wettelijke taak om accommodaties voor het bewegingsonderwijs beschikbaar te stellen en de klokuren hiervoor te faciliteren. Accommodaties die voor bewegingsonderwijs zijn gerealiseerd, worden in de avond ook voor andere sporten ingezet. De rol van de gemeente voor sport is verbindend, stimulerend en faciliterend. Verbindend: Er zijn veel verschillende organisaties, partijen en verenigingen die zich bezighouden met sport, of sport als middel inzetten. Dit gaat vaak heel goed zonder betrokkenheid van de gemeente. De gemeente wil echter de verbinding tussen alle betrokken partijen vergroten.

Hierbij kan gedacht worden aan onderlinge samenwerkingen tussen sportverenigingen, de link met onderwijs, kunst en cultuur, het verbinden van zorg en sport of de samenwerking met maatschappelijke organisaties om specifieke doelgroepen te bereiken. Stimulerend: De meeste inwoners zijn in staat om uit eigen beweging te sporten of te bewegen maar dit is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Deze inwoners hebben extra ondersteuning nodig. Voor deze doelgroepen willen we deelname en sport en bewegen, via de doelen in dit beleidsplan, extra stimuleren. Faciliterend: De gemeente vervult een faciliterende rol door goede sportvoorzieningen aan te bieden. We zorgen ervoor dat de voorzieningen goed onderhouden zijn, en we vervangen of realiseren ze waar nodig. Daarnaast richten we de openbare ruimte zo in dat bewegen aantrekkelijk is. We willen als gemeente faciliterend zijn omdat we het positieve maatschappelijke effect van sport en bewegen (blijvend) willen ondersteunen. Dit doen we door het scheppen van goede randvoorwaarden, via o.a. een subsidie- en tarievenbeleid. 4.2 Interne samenwerking en verbinding met andere beleidsterreinen Sporten en bewegen raken aan meerdere domeinen, zoals: gezondheid, welzijn, onderwijs en (ontwikkelingen in de) openbare ruimte. We zetten in op een integrale aanpak waarbij samenwerking centraal staat.

Binnen het Sociaal Domein wordt sport vaak als middel ingezet om een bijdrage te leveren aan grotere maatschappelijke opgaven. Sport en Bewegen Beleidsplan 2026