Rullen 15 - Bijlage 4 Ruimtelijke onderbouwing
Tekst van het document
NL.IMRO.0820.BPRULLEN15.D001
R&S advies, uw partner voor o.a.: •
Bestemmingsplan
•
Vergunning Wet natuurbescherming
•
Omgevingsvergunning Wabo/waterwet
•
MER-rapportage/(vormvrije) m.e.r. beoordeling
•
Onderzoek geurhinder, luchtkwaliteit en stikstof
•
Bedrijfsplan en -administratie
Toelichting Bestemmingsplan, ‘Buitengebied ,herziening Rullen 15’
R & S advies Langegracht 4b 5091 SJ MIDDELBEERS Telnr: 06 - 510 39 378 Faxnr: 084 – 229 25 56 Email: algemeen@rensadvies.com www.rensadvies.com
Naam en adres initiatiefnemer Naam:
T. Schepers
Adres:
Rullen 15
Gemeente:
5674 PC Nuenen (Gemeente Nuenen)
Naam en adres inrichting Naam:
Heihoef B.V.
Adres:
Rullen 15
Gemeente:
5674 PC Nuenen (Gemeente Nuenen)
Naam en adres bevoegd gezag Ruimtelijke Ordening Naam:
Gemeente Nuenen
Adres:
Jan van Schijnvetlaan 2
Gemeente:
5671 CK Nuenen
Datum:
26 febr. 2021, 8 november 2023, versie 26 april 2024
Plaats:
Middelbeers, gemeente Oirschot
Naam:
Adviseur ruimtelijke ordening en milieu
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
2
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ............................................................................................................................ 6
1.1
Aanleiding en doel............................................................................................................ 6
1.2
Visie – ontwikkeling landbouwbedrijf HEIHOEF............................................................... 6
1.3
Beschrijving activiteit(en) ............................................................................................... 16
1.4
Vooroverleg fase ............................................................................................................ 20
1.5
Ligging plangebied.......................................................................................................... 20
1.6
Doel van het bestemmingsplan...................................................................................... 21
1.7
Leeswijzer ....................................................................................................................... 22
2.
Projectprofiel.................................................................................................................. 23
2.1
Huidige en planologische situatie .................................................................................. 23
2.2
Nieuwe planologische situatie ....................................................................................... 25
3.
Het beleidskader ............................................................................................................ 30
3.1
Structuurvisie infrastructuur en Ruimte ........................................................................ 30
3.2
Ladder duurzame verstedelijking ................................................................................... 31
3.3
Provinciaal beleid ........................................................................................................... 32
3.3.1.
Omgevingsvisie Noord - Brabant.................................................................................... 32
3.3.2.
Interim omgevingsverordening Noord-Brabant ............................................................ 34
3.3.3
Integrale overwegingen IOV........................................................................................... 35
3.3.4
Algemene artikelen ........................................................................................................ 39
3.3.5
Relevante artikelen Interim omgevingsverordening Noord-Brabant ............................ 40
3.3.5.
Zonneladder provincie Noord-Brabant .......................................................................... 46
3.4
Gemeentelijk beleid ....................................................................................................... 48
3.4.1
Omgevingsvisie gemeente Nuenen................................................................................ 48
3.4.2
Structuurvisie gemeente Nuenen, wijziging 2020 ......................................................... 49
3.4.3
Intergemeentelijke Structuurvisie ‘Rijk van Dommel en Aa’ ........................................ 50
3.4.4.
Bestemmingsplan Buitengebied .................................................................................... 52
4
Ruimtelijke aspecten ...................................................................................................... 55
4.1
Stedenbouwkundige inpassing ...................................................................................... 55
4.2
Verkeer en Parkeren ...................................................................................................... 55
4.2.1
Verkeer ........................................................................................................................... 55
5.2.1
Parkeren ......................................................................................................................... 57
4.5
Voorzieningen en verzorgingsstructuur ......................................................................... 59
4.3
Landschapsinvesteringsregeling gemeente Nuenen ..................................................... 59
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
3
4.3.1
Beoordeling Lir ............................................................................................................... 59
4.5
Archeologie .................................................................................................................... 65
4.5.1
Wet op de archeologische monumentenzorg................................................................ 65
4.5.2
Beleidsnota Ergoed ........................................................................................................ 65
4.5.3
Beleidsnota Erfgoed ....................................................................................................... 70
4.6
Cultuurhistorie ............................................................................................................... 73
4.6.1
Cultuur historische waardenkaart 2016 Noord-Brabant ............................................... 73
5
Milieuaspecten ............................................................................................................... 75
5.1
Water.............................................................................................................................. 75
5.1.1
Waterprogramma 2022-2027 ........................................................................................ 75
5.1.2
Keur Waterschap De Dommel 2015 ............................................................................... 76
5.1.3
Huidige waterhuishoudkundige situatie ........................................................................ 76
5.1.4
Water in relatie tot de beoogde ontwikkeling ............................................................... 78
5.2
Natuur ............................................................................................................................ 81
5.2.1
Wet natuurbescherming, gebiedsbescherming Natura2000 ......................................... 81
5.2.2
Gebiedsbescherming ...................................................................................................... 82
5.2.3
Soortenbescherming ...................................................................................................... 84
5.3
Omgekeerde werking / geurhinder ................................................................................ 85
5.4
Beoordeling woon- en leefklimaat ................................................................................. 86
5.4.1
Geurhinder ..................................................................................................................... 86
5.4.2
Luchtkwaliteit ................................................................................................................. 91
5.5
Volksgezondheid ............................................................................................................ 93
5.5.1
Onderzoek veehouderij en gezondheid omwonenden.................................................. 93
5.5.2
Handelingsperspectieven veehouderij en volksgezondheid .......................................... 94
5.6
Geluid ............................................................................................................................. 97
5.6.1
Algemeen ....................................................................................................................... 97
5.6.3
Wegverkeerslawaai ........................................................................................................ 97
5.6.4
Akoestisch onderzoek industrielawaai........................................................................... 98
5.7
Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................ 102
5.7.1
Omliggende bedrijfsmatige activiteiten ....................................................................... 102
5.7.2
Woningen van derden .................................................................................................. 103
5.8
Bodemkwaliteit ............................................................................................................ 105
5.9
Externe veiligheid ......................................................................................................... 106
5.9.1
Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) .............................................................. 106
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
4
5.9.2
Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) ........................................................... 106
5.9.3
Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) ........................................................ 106
5.9.4
Beoordeling plangebied ............................................................................................... 107
5.10
Spuitzones .................................................................................................................... 109
5.11
Milieu Effect Rapportage ............................................................................................. 110
6
Juridische vormgeving .................................................................................................. 111
6.1
Inleiding ........................................................................................................................ 111
6.2
Algemene toelichting verbeelding ............................................................................... 111
6.3
Bestemmingsplan ......................................................................................................... 111
6.4
Toelichting op de regels ............................................................................................... 111
7
Uitvoerbaarheid ........................................................................................................... 112
7.1
Economische uitvoerbaarheid ..................................................................................... 112
7.2
Maatschappelijk uitvoerbaarheid ................................................................................ 112
8
Procedure ..................................................................................................................... 113
8.1
Inspraakprocedure ....................................................................................................... 113
8.2
Overleg ex artikel 3.1.1. Bro ......................................................................................... 113
8.3
Omgevingsdialoog ........................................................................................................ 113
8.4
Zienswijzen ................................................................................................................... 113
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
5
1. Inleiding 1.1
Aanleiding en doel
De locatie Rullen 15 te Nuenen, neemt deel aan de Saneringsregeling Varkenshouderij (SRV). In dit kader zijn alle bedrijfsgebouwen ten dienste van de varkenshouderij gesloopt. Eén van de voorwaarde van de Saneringsregeling Varkenshouderij (SRV) is dat planologisch geborgen moet worden dat het houden van intensieve veehouderij dieren niet meer mogelijk is op deze locatie. Om een levensvatbare bedrijfslocatie te waarborgen is ervoor gekozen om naast het agrarisch bedrijf een aantal nevenfuncties planologisch te faciliteren. Op agrarisch bedrijf met een akkerbouwbedrijf een rundvee-bedrijfstak, is eveneens landbouwbedrijf ‘Heihoef BV’ gevestigd die met diverse stakeholders (overheid, landbouw, industrie, NGO’s, financiële instituten en kennisinstellingen) structureel werkt aan de transitie van de veehouderijsector om te bouwen aan een ‘volhoudbaar circulaire voedselketen’. Dit als toekomstperspectief voor de Nederlandse landbouw (lees veehouderij). Daarnaast worden meerdere nevenfuncties opgepakt zoals opwekken van duurzame energie, verhuur opslagunits aan bedrijven en particulieren voor uitsluitend opslag en een educatieruimte. Het faciliteren van meerdere nevenfuncties past niet rechtstreeks binnen de afwijkingsmogelijkheden van het vigerende bestemmingsplan Buitengebied. De gewenste herontwikkeling van de locatie behoeft maatwerk d.m.v.
een partiële herziening van het bestemmingsplan. Het agrarisch bedrijf is in het kader van het bestemmingsplan Buitengebied (vastgesteld op 1 november 2018 door de raad van de gemeente Nuenen) bestemd als Agrarisch met waarden – Groenblauwe mantel (artikel 4). De voorgenomen ontwikkelingen hebben enkel betrekking op het herontwikkelingen van de planlocatie met meerdere nevenactiviteiten waarbij de huidige enkelbestemming ‘Agrarisch’ als hoofdactiviteit onveranderd gehandhaafd blijft.
1.2
Visie – ontwikkeling landbouwbedrijf HEIHOEF
Geschiedenis Veertig jaar geleden is het familiebedrijf van Schepers voortgezet en gespecialiseerd in de varkenshouderij doorontwikkeld naar een zeugenhouderij met meer dan 1.000 zeugen die in een kostprijs gedreven markt zich staande heeft gehouden bij kleiner wordende marges als gevolg van toenemende kosten en dalende opbrengstprijzen. In 2000 heeft Schepers het initiatief genomen met een aantal veehouders onder de naam ‘Heydehoeve‘ te bouwen aan een verticale keten. Door te sturen in het voedsel, dier-genetica en huisvesting is gewerkt aan het terugbrengen van het oude varkensvlees met goede vleeseigenschappen ‘mals van kwaliteit en uitgesproken lekker van smaak’. Door partners te zoeken die het vlees nog op ambachtelijke wijze verwerken en met geduld laten rijpen, ontstaat een stuks vlees dat rijk is aan smaak en de malsheid behoud na een zorgvuldige bereiding.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
6
Om de verticale ketenstructuur verder uit te bouwen is in 2020 is de hoofdstructuur als volgt opgezet zoals in opvolgend schema is weergegeven. Om onderscheidend te zijn, wordt onder een tweetal vleesmerken ‘Heyde Hoeve’ en ‘Hoevenaer’ het vlees met goede vleeseigenschappen dat onderscheidend is als gevolg van het oude en ambachtelijk uitgesproken smaakvolle en mals varkensvlees dat wordt verkocht in de retail en detailhandel bij elke burger op de hoek. Bij gebrek aan bedrijfsopvolging en de ligging van het bedrijf in de groenblauwe mantel met een overwegend kleinschalig Brabants landschap, heeft Schepers doen besluiten de varkenshouderij te saneren door gebruik te maken van de Regeling sanering varkenshouderij in 2020. De varkenshouderij is gesloopt en de bebouwing is deels herbouwd ten behoeven van de voortzetting van het agrarisch bedrijf als grondgebonden bedrijf in combinatie met de voorzetting van het Heihoef – circulair vleesconcept met daarnaast een tweetal nevenactiviteiten (duurzame energie productie en opslag in de vorm van unitverhuur aan bedrijven en particulieren voor uitsluitend opslag).
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
7
Landbouwbedrijf HEIHOEF Centraal in een volhoudbare circulaire samenleving
*Landbouwbedrijf staat centraal Na het beëindigen van de varkenshouderij op de locatie Rullen 15 in 2021, zet Schepers het landbouwbedrijf voort als akkerbouwbedrijf die onderdeel is van de verticale ketenstructuur die wordt georganiseerd / aangestuurd door de Heihoef, beide gevestigd op het landbouwbedrijf aan De Rullen 15 te Nuenen.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
8
Onderstaand figuur: Verticale ketenstructuur Heihoef BV
HEIHOEF Kantoor Locatie Rullen Kantoor Locatie rullen
De Heihoef BV werkt met diverse stakeholders (overheid, landbouw, industrie, NGO’s, financiële instituten en kennisinstellingen) structureel aan de transitie van de veehouderijsector om te bouwen aan een ‘volhoudbaar circulaire voedselketen’. Dit als toekomstperspectief voor de Nederlandse landbouw (lees veehouderij).
Heihoef Farming BV
Heihoef Vlees Omzet € 20.000.000
Samenwerking met 15 Veehouders Dierenartsenpraktijk Voer- / Grondstof verwerkende bedrijven (diervoeders) Fokkerij-organisatie Transporteur Slachterij >>>
Grossiers Vleesverwerkers Gedroogde hammen Gedroogde worsten Gekookte producten Maaltijden Etc Vleesmerken Heyde Hoeve Slagers Hoevenaar Retail
Akkerbouwbedrijven Locatie Rullen
Schepers rundvee
Locatie Rullen Locatie Rullen Locatie Rullen Locatie Rullen
Schepers akkerbouw
Locatie Rullen Locatie Rullen Locatie Rullen Locatie Rullen
Nevenactiviteit Zonne-energie Nevenactiviteit Verhuur-units Nevenactiviteit Educatie Nevenactiviteit Detailhandel streekproducten
Teelt Opslag en Drogen Onderzoek circulaire grondstoffen
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
9
*Heihoef keten organisatie Doelstelling van het ‘Heihoef’ concept is een ‘volhoudbaar circulair voedselsysteem’ in te richten van ‘grond tot mond’ waarbij door het samenwerken met de partners binnen de gehele keten te komen tot een onderscheidend buitengewoon smaakvol stuks vlees, transparant en traceerbaar tot aan de boer, van Nederlandse herkomst, met zorg voor het dier en onze omgeving, via de retail tegen een eerlijke prijs beschikbaar is voor de burger. Een volhoudbaar voedselsysteem vraagt een transitie in onze foodketen door deze regionaal circulair te maken waarbij de landbouwer (akkerbouwer / veehouder), natuurbeheerder, verwerkende industrie, retail verantwoordelijk gemaakt moeten worden. Hiervoor is ook een gedragsverandering / verantwoordelijkheid in onze maatschappij bij de burger en politiek noodzakelijk. Dit moet op basis keten afspraken georganiseerd en geborgd worden zodat tegen een eerlijke en betaalbare prijs ons voedsel beschikbaar blijft voor de burger. Door regionaal (Europa) voedsel te produceren is een goede bodemstructuur bij de akkerbouwer essentieel om voldoende voedsel te kunnen produceren. Hiervoor is dierlijke ruwe mest in een extensief bouwplan noodzakelijk om met minder ondersteunende maatregelen te komen tot voldoende opbrengsten.
Daarnaast biedt de voedingsmiddelen industrie regionaal enorm grote hoeveelheid reststromen aan die zeer geschikt zijn als grondstof / voedingsmiddel in de veehouderij om te komen tot een optimale opwaardering van eiwit en energie bronnen. Door de productie van voedsel, de fokkerij en dierhouderij te sturen zodat gekomen wordt tot een smaakvol, mals en diervriendelijk en eerlijk stukje vlees op basis van een regionaal circulair foodprintmodel op basis van een samenwerking binnen de gehele keten en gebiedspartners waarbij de ruimtelijke kwaliteit van onze omgeving eveneens centraal staat door samen te werken. De Heihoef participeert in het ‘Van Gogh Nationaal park’ door verdere verduurzaming en circulair versus transparant maken van onze voedselketen door regionaal samen te werken en het product zichtbaar / tastbaar en betaalbaar te maken voor de burger onder een tweetal eigen vleesmerken Heyde Hoeve en Hoevenaer vlees. Om de transitie van de huidige varkenshouderij naar een ‘volhoudbaar circulaire voedselketen’ te transformeren is de Organisatie - Product ontwikkeling – Educatie binnen de gehele keten cruciaal waarvoor het kantoor is gevestigd op de Rullen 15 te Nuenen. Om met alle partners binnen de keten en regio te komen tot het verder uitbouwen van een volhoudbaar en circulair voedselsysteem staat de varkenssector aan het begin van een lange weg.
Dit als enige toekomstperspectief voor de Nederlandse landbouw. De Heihoef werkt met diverse stakeholders (overheid, landbouw, industrie, NGO’s, financiële instituten en kennisinstellingen) structureel aan de transitie van de varkenssector om te bouwen aan een ‘volhoudbaar circulaire voedselketen’. Hiervoor moeten een aantal fasen (terugkerend) worden doorlopen: 1. Hoe kan het anders (alternatieven); 2. Markten leren kennen; 3. Goed gedrag consument belonen; 4. Strategie sector creëren 5. Achterblijvers (consument en producent) stimuleren Dit proces ‘Organisatie - Product ontwikkeling – Educatie’ wordt vanuit het kantoor Heihoef aangestuurd.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
10
*Schepers Akkerbouw B.V. Het akkerbouwbedrijf gevestigd op de locatie Rullen 15 participeert eveneens binnen het Heihoef concept. Op het akkerbouwbedrijf met een gebruiksoppervlakte 25 tot 100 (toekomst) hectare landbouwgrond (18 hectare eigendom, overig huurgrond) worden op deze locatie naast aardappelen lokaal geproduceerde grondstoffen gedroogd en opgeslagen, zoals korrelmaís, granen en eiwitvervangers (bonen/erwten). Op deze locatie wordt binnen de keten gezocht naar lokale akkerbouwteelten die kunnen dienen als grondstof vervangers in de varkenshouderij, die vervolgens ook in de opslag een jaar rond bewaard kunnen worden.
*Nevenactiviteiten Het landbouwbedrijf ‘Heydehoeve’ heeft tevens geïnvesteerd meerdere nevenactiviteiten ter compensatie van gesaneerde varkenshouderij.
AKKERBOUW
VERHUUR-
LOODSEN
OPSLAG
KANTOOR
Rund-VEEHOUDERIJ
‘HEIHOEF’ / ‘HEIHOEF-FARMING /
EDUCATIERUIMTE
Schepers akkerbouw
DETAILHANDEL PRODUCT ONTWIKKELING
Sleufsilo -
Rund-
Tijdelijke vergunning
ruwvoeropslag
VEEHOUDERIJ
ZONNEVELD
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
11
Heihoef Farming Heihoef-Farming organiseert vanuit de locatie Rullen 15 te Nuenen de samenwerking met de ketenpartners om te komen tot een ‘volhoudbaar circulair voedselketen’ met het ‘Hoefhoef-Vlees’ als eindproduct voor de consument. Middels lokale varkenshouders en landbouw grondeigenaren, met lokaal geproduceerde reststromen / grondstoffen wordt een traceerbaar verantwoord geproduceerd en smaakvol stuk varkensvlees binnen de keten verwerkt en vermarkt met hun eigen merk-vlees. Hiervoor werkt het landbouwbedrijf ‘Heydehoeve’ samen met 40 lokale bedrijven waaronder: - 15-25 varkenshouders en grondeigenaren; - dierenarts; - voer verwerkende bedrijven; - fokkerij-organisatie; - slachterij - transporteur; - vleesverwerkende bedrijven; - 3 grossiers / distributie vermarkten eigen merkproducten. Hierbij staat Circulair werken ‘van grond tot mond’ centraal. Voor een ‘volhoudbaar circulair voedselketen’ wordt gewerkt aan -
bodemverbetering (extensivering teeltplan / bemesting op maat / grondbewerking); regionale grondstoffen (korrelmaïs, granen, erwten etc); europees eiwit; inzet reststromen levensmiddelen industrie.
‘vanggewas’ ,
Verbreding ‘opslag unitverhuur‘ Unitverhuur biedt 2.130 m² opslagmogelijkheden aan bedrijven en particulieren voor uitsluitend opslag. De opslagloods kan variërend ingedeeld worden van enkele tot maximaal 8 units. Voor deze nevenactiviteit is reeds ontheffing verleend middels een Omgevingsvergunning voor onbepaalde tijd.
Verduurzaming; zonnepanelen Middels zonnepanelen (waarvan 3200 m² op de grond en CA. 7000 m² op de daken) wordt 1,2 MW aan duurzame elektriciteit opgewekt. Ook deze activiteit draagt bij een volhoudbare circulaire samenleving.
Educatie De ‘volhoudbare circulaire voedselketen’, als perspectief voor de Nederlandse landbouw moet breed gedragen worden onder de stakeholders, ketenpartners en voornamelijk de burger / maatschappij / de consument. Hiervoor is marketing – communicatie en educatie essentieel om een verandering bij producent en consument te maken tot een succes. De HEIHOEF wil juist hierin een grote bijdrage gaan leveren.
Detailhandel Streekeigen producten zoals rund- en varkensvlees worden kleinschalig verkocht (maximaal 100 m²).
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
12
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
13
Inpassing Landbouwbedrijf HEIHOEF Landbouwbedrijf ‘Heihoef’ is van ouds, meer dan een eeuw, gevestigd op de Rullen. Destijds gestart als gemend agrarisch bedrijf op kleine schaal met ca. 10 runderen en een beperkt aantal varkens met bijbehorende landbouwgrond waarop met de dierlijke mest, landbouwgewassen werden geteeld voor dierlijke en menselijke consumptie (gras, granen en aardappelen). Deze ‘volhoudbare’ vorm van landbouw wil de ‘Heihoef’ terugbrengen op een schaalgrootte die passend is in deze tijdsgeest, zodat de Nederlandse landbouw (economisch) rendabel en dus levensvatbaar is. Door op het landbouwbedrijf ‘Heihoef’ met diverse stakeholders te werken aan een sterke verticale ketenstructuur wordt een transitie van de varkenssector in gang gezet die bouwt aan een ‘volhoudbaar circulaire voedselketen’. Op de locatie Rullen 15 is de organisatie van het landbouwbedrijf ‘Heihoef’ gevestigd, inclusief het akkerbouwbedrijf. Om de transitie naar een circulair volhoudbare landbouw te versterken, te beproeven, te communiceren is op de locatie van een van oorsprong kleinschalig gemend agrarisch bedrijf een educatieruimte en kleinschalig rundveebedrijf voorzien, die in het kleinschalig landschap de oude structuren met weide en akkerlanden doet herbeleven.
Een deel van het kleinschalige landschap en het cultuurhistorische pad wordt terug gebracht om de beleving van circulaire landbouw ’veehouderij – akker en graslanden’ in combinatie met de educatieruimte om de ‘volhoudbaar circulaire voedselketen’ van deze eeuw te implementeren in onze samenleving. 1925
Historisch pad ontsluiting percelen
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
14
2025
Historisch pad ontsluiting percelen
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
15
1.3
Beschrijving initiatief / activiteiten
De initiatiefnemer wil middels een herziening van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Nuenen’, de locatie passend herontwikkelen (zie bijlage 1). Met de saneringsregeling SRV is een intensief conventioneel varkenshouderijbedrijf beëindigd en zijn de stallen gesloopt (7597,5 m²) waarvan 80% wordt herbouwd. De bestaande akkerbouw- bedrijfstak met een bebouwd oppervlak van 961 m² (exclusief bedrijfswoning) is niet gesloopt. In de nieuwe situatie werkt het bedrijf de ‘Heihoef’ aan een innovatief agrarisch bedrijf dat met een eigen team en stakeholders bouwt aan ‘groene cirkels’ (gesloten kringlopen) om regionaal een volhoudbaar voedselsysteem te realiseren. De hoofdactiviteit op de locatie is akkerbouw en deze tak wordt geleidelijk ook uitgebreid. Akkers / landbouwgrond staan centraal om een lokale/ regionale volhoudbare voedselketen te bouwen. Middels verantwoorde / traceerbare regionale grondstoffen en restproducten uit de grote foodindustrie in onze westerse wereld, geeft het varken meerwaarde waarbij rekening wordt gehouden met verdergaand dierenwelzijn voor lokale afzetstructuren waarna ‘mest op maat’ terug naar de akkers wordt gebracht. In het plaatselijke kenmerkende kleinschalige landschap met deels natte bodem omstandigheden en watersystemen, past enkel de rundveehouderij op bijpassende weidegronden (blijvend grasland) met aandacht voor bodem en biodiversiteit.
Het plan is aangepast zodat invulling gegeven wordt aan verdere concentratie van bebouwing in het kleinschalige landschap waarbij tevens voldoende ruimte blijft voor dit innovatief landbouwbedrijf waarbij het akkerbouwbedrijf de sleutel is voor een volhoudbaar landbouwbedrijf die het verwezenlijken van ketenstructuren ten behoeve van de productie en consumptie van voedsel, regionaal organiseert en samenbrengt. Deze activiteiten kunnen ingepast worden in de bestaande /vergunde bebouwing. Echter de aanvulling met het rundveebedrijf is essentieel voor de educatie en beleving van landbouw in dit kleinschalige landschap. Voor het innovatieve agrarisch bedrijf is/wordt in totaal 7.039 m² ge-/herbouwd aan bedrijfsgebouwen, exclusief de bedrijfswoning met bijbehorend bijgebouw. Naast een volwaardig akkerbouwbedrijf (3.324,5 m²) wordt een rundveetak (876 m²) met daarnaast een aantal nevenactiviteiten geëxploiteerd. De nevenactiviteiten betreffen een kantoorfunctie (300 m² t.b.v. het akkerbouwbedrijf en Heihoef-farming), productontwikkeling/educatie/detailhandel (287 m²), verhuur opslagunits (2251,5 m²) aan bedrijven en particulieren voor uitsluitend opslag. Als laatste wordt 1,2 MW opgewekt aan elektriciteit middels zonne-energie. Op alle daken liggen zonnepanelen en direct grenzend aan het bouwvlak liggen 3.200 m² zonnepanelen op de grond.
Waarvoor een tijdelijke vergunning wordt verleend voor en periode van 25 jaar. Het oorspronkelijke bouwvlak van ca. 2,4 hectare wordt verkleind naar 1,6 hectare.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
16
Activiteiten ▪
Het Akkerbouwbedrijf gevestigd op de locatie Rullen 15 participeert binnen het Heihoef concept. De hoofdactiviteit is akkerbouw met een bijbehorende rundveeveehouderij, nietintensieve veehouderij. Het akkerbouwbedrijf bestaat uit een grondgebonden activiteit met een werktuigenloods/ werkplaats, plus de opslag van aardappelen en geconditioneerd opslaan van akkerbouwproducten. Op het akkerbouwbedrijf met een gebruiksoppervlakte 25 tot 100 (toekomst) hectare landbouwgrond (18 hectare eigendom, overig huurgrond) worden op deze locatie naast aardappelen, lokaal geproduceerde grondstoffen gedroogd en opgeslagen, zoals korrelmaís, granen en eiwit-vervangers (bonen/erwten). Op deze locatie wordt binnen de keten gezocht naar lokale akkerbouwteelten die kunnen dienen als grondstof vervangers in de varkenshouderij, die vervolgens ook in de opslag een jaar rond bewaard kunnen worden. Het agrarisch bedrijf omvat het akkerbouwbedrijf en de rundveehouderij voor het huisvesten van landbouwhuisdieren, niet zijnde: varkens, pluimvee, konijnen, vleeskalveren, vleesstieren, geiten of nertsen. In zijn totaliteit beslaat deze agrarische activiteit 4.300,0 m2 aan bebouwd oppervlak en 1.000 m2 bouwwerken geen gebouw zijnde (voer-/ stro opslag). -
▪
Rundveestal(len) Akkerbouwloods (stalling werktuigen, werkplaats, bewaarschuren) Opslag (diverse t.b.v. het agrarisch bedrijf) Sleufsilo (bouwwerk geen gebouw zijnde)
876,0 m² 3.249,5 m2 75,0 m² 610,0 m²
Nevenactiviteiten, deze activiteiten zullen in paragraaf 2.2 verder worden toegelicht (blz. 14 en 15) a. Kantoor ‘Akkerbouw Schepers - Heihoef-farming’, b. Productontwikkeling ‘Akkerbouw Schepers - Heihoef-farming’ c. Opslag, (verhuur units opslag particulieren / bedrijven 2.130 m² netto) d. Zonnepark 1,2 MW (bouwwerk geen gebouw zijnde) (+7.000 m2 op dak) e. Educatieruimte f. Detailhandel streekproducten
TOTALE OPPERVLAKTE GEBOUWEN (excl. bedrijfswoning en bijgebouw)
300,0 m2 108,0 m² 2.251,5 m² 3.2000,0 m2 76,0 m2 103,0 m²
7.039,0 m²
Bouwvlak / Bebouwing Het bestaande bouwvlak van 24.000 m² wordt verkleind naar 16.000 m² bouwvlak. In totaal wordt 7.039 m2 bedrijfsgebouwen en 4.810 m2 bouwwerken geen gebouw zijnde gerealiseerd, exclusief de bedrijfswoning en bijgebouw(en).
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
17
Oppervlakte Bedrijfsgebouw
Oppervlakte Bouwwerk geen gebouw zijnde
Opstal 1
Woning, Langevelboerderij
Opstal 2
Bedrijfsgebouw Rundveestal Educatie-ruimte Opslag/ Detailhandel
255 m² 76,0 m² 76,0 m² 103,0 m²
Opstal 3
Bedrijfsgebouw Kantoor Heihoef Unitverhuur, opslag Akkerbouwloods
3.105,0 m² 300,0 m² 2.251,5 m² 553,5 m²
Opstal 4
Bedrijfsgebouw Rundveestal
800,0 m² 800,0 m²
Opstal 5
Bedrijfsgebouw Akkerbouwloods Productontwikkeling
2.804,0 m² 2.696,0 m² 108,0 m²
Opstal 6
Bedrijfsgebouw Opslag
Zonneveld
Bouwwerk
4.200,0 m²
Sleufsilo
Bouwwerk
610,0 m²
TOTAAL
75,0 m² 75,0 m²
7.039,0 m²
4.810,0 m²
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
18
5
sleufsilo
3
4
6
2
zonneveld
1
Figuur: bestemmingsvlak 1,6 hectare bouwvlak
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
19
1.4
Vooroverleg fase
Middels een principeverzoek zijn voorgenomen uitgangspunten van de bedrijfsopzet reeds eerder met de gemeente Nuenen besproken. De gemeente neemt een positieve grondhouding in als sprake is van meerdere nevenactiviteiten zoals genoemd in artikel 4.5.4. ‘afwijking nevenfunctie’ van het bestemmingsplan Buitengebied, mits de ontwikkelingen via een nieuwe bestemmingsplanprocedure worden gefaciliteerd. De beoogde nevenactiviteiten richten zich op de activiteiten ‘het ondersteunen en organiseren van een volhoudbare duurzame voedselketen’, duurzame energieproductie in de vorm van zonenergie, vrijetijdsbesteding (educatie) en bedrijfsactiviteiten (categorie 2) uit de staat van bedrijfsactiviteiten. De nevenactiviteiten zijn milieuhygiënisch inpasbaar, gelegen binnen het agrarisch bouwvlak en worden landschappelijk ingepast. Op 13 november 2020 is reeds in de vorm van een omgevingsvergunning een binnenplanse ontheffing ingediend (zie bijlage 13), voor het toestaan van de nevenfunctie ‘cabine/unit-verhuur ter grootte van 100 á 400 m2 per ruimte. Deze nevenfunctie zal voornamelijk dienen als opslag ten behoeve van opslag voor particulieren en bedrijven met een maximale omvang van 2.260,7 m2. Betreffende omgevingsvergunning (ontheffing) is op 7 januari 2021 verleend goedgekeurd door de gemeente Nuenen (zie bijlage 14).
1.5
Ligging plangebied
De directe omgeving kenmerkt zich als een gebied waar vooral landbouwbedrijven en burgerwoningen het straatbeeld bepalen. Het betreft een overwegend open gebied met een afwisseling van weilanden en akkerbouwland. Het perceel waar de geplande activiteit plaats zal vinden is kadastraal bekend als:
Rullen 15
Figuur 1: ligging plangebied
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
20
gemeente Nuenen, Sectie B nummer(s) 4697, 5552, 5813 en 5814. In figuur 1 is de ligging en de omgeving van het plangebied weergegeven. Het plangebied ligt ten noorden van de kern van Gerwen en Nuenen in het buitengebied van de gemeente Nuenen. Op ca. 9,6 km afstand van de planlocatie ligt het Natura2000 gebied de ‘Strabrechtse Heide & Beuven’. In paragraaf 5.2.2 zal beoordeeld worden of de herontwikkeling enig nadelig effect zal hebben op het natuurgebied. Op onderstaande kaart is de globale ligging van het plangebied aangegeven.
Lieshout
Rullen 15
Gerwen
Nuenen
Figuur 2: Globale ligging plangebied
1.6
Doel van het bestemmingsplan
Deze toelichting dient als onderbouwing t.b.v. het herontwikkelen van Rullen 15 te Nuenen. De locatie neemt deel aan de Saneringsregeling Varkenshouderij (SRV). In dit kader zijn alle bedrijfsgebouwen ten dienste van de varkenshouderij gesloopt. Eén van de voorwaarde van de Saneringsregeling Varkenshouderij (SRV) is dat planologisch geborgen moet worden dat het houden van intensieve veehouderij dieren niet meer mogelijk is op deze locatie. Concreet zullen de ontwikkelingen betrekking hebben op het toestaan van meerdere nevenfuncties op de planlocatie. Het bestemmingsplan ‘Buitengebied, herziening Rullen 15’ bestaat uit planregels, verbeelding en een toelichting. Deze toelichting dient als motivering bij de te volgen procedure. Uitgevoerde onderzoeken zijn als separate bijlagen bij deze toelichting gevoegd.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
21
1.7
Leeswijzer
Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 de inhoud van het voorgenomen plan beschreven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het beleidskader van de verschillende overheidsniveaus. De ruimtelijke aspecten waar het plan aan moet voldoen worden in hoofdstuk 4 toegelicht. In hoofdstuk 5 worden de relevante milieuaspecten behandeld. Hoofdstuk 6 staat in het teken van de juridische planbeschrijving van het bestemmingsplan. In hoofdstuk 7 wordt de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan toegelicht, waarna in hoofdstuk 8 de te volgen procedure wordt beschreven.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
22
2. Projectprofiel 2.1
Huidige en planologische situatie
De locatie Rullen 15 te Nuenen is in het vigerende bestemmingsplan Buitengebied Nuenen (vastgesteld 2018-11-01), bestemd als ‘Agrarisch met waarden – Groenblauwe mantel’ met de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – veehouderij’. In de huidige situatie bestaat het plangebied uit een agrarisch bouwperceel van ca. 2,4 hectare. Voor de sloop van de varkenshouderij was binnen het bouwperceel de volgende vierkante meters aan bebouwing gerealiseerd: 1. Woning: 2. Kantoor/opslag: 3. Loods 5: 4. Stal 5 varkens: 5. Stal 3 varkens: 6. Stal 6 varkens: 7. Stal 4 varkens: Totaal m2 bebouwd oppervlak varkenshouderij Totaal m2 bebouwd oppervlak
229,0 m² 255,0 m² 706,0 m2 1.032,3 m² 2.387,3 m2 1.413,4 m2 2.764,5 m2 7.597,5 m² (excl. erfverharding) 8.784,0 m² (excl. bedrijfswoning)
Loods Kantoor/opslag
Woning
In totaal is 7.597,5 m2 vergund en feitelijk opgericht ten dienste van de varkenshouderij zoals in het figuur op de volgende pagina is weergegeven.
Figuur 3a: Huidige situatie bebouwing
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
23
Figuur 3b: Functie varkenshouderij 7.597,5 m2, gesloopt in het kader van de SRV-regeling
Figuur 3c: Huidige planologische situatie, bouwvlak 2,4 hectare
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
24
2.2
Nieuwe planologische situatie
De huidige situatie zal qua inrichting een flinke verandering door maken. Op basis van de planologische feitelijke legale situatie was 8.558,5 m² (excl. bedrijfswoning) bebouwing in gebruik ten dienste van het agrarisch bedrijf. Door deelname aan de SRV-regeling zijn de volledige bedrijfsgebouwen ten dienste van de varkenshouderij (7.597,5 m2) gesloopt. Een deel hiervan is herbouwd ten dienste van grondgebonden agrarische activiteiten (akkerbouw en rundvee) en meerdere nevenactiviteit(en). De nieuwe situatie voorziet totaal in 7.039 m2 aan bedrijfsgebouwen, excl. bedrijfswoning met bijgebouw. In de nieuwe situatie naast de agrarische bedrijfswoning (229 m2) en bijgebouw (90 m2), maximaal 7.036,7 m2 aan bedrijfsgebouwen worden gehandhaafd/opgericht. Uit figuur 4 valt op te maken dat nagenoeg alle (bestaande) bedrijfsgebouwen (varkensstallen) zijn gesloopt. Enkel het voorste gedeelte van opstal 5, zal gehandhaafd blijven, aangezien dit in gebruik is als machineberging c.q. opslagloods. Stal 5 = Stal 3 = Stal 6 = Stal 4 = Totaal =
m2 m2 m2 m2
1.032,5 2.387,3 1.413,4 2.764,5 7.597,5 m2
5
3 6
4
Figuur 4: Te slopen varkensstallen
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
25
In de toekomstige situatie zal de omvang van het bestemmingsvlak worden verkleind van 2,4 naar 1,6 hectare. Naast zonnepanelen op de daken van de bedrijfsgebouwen wordt voor een ‘zonneveld’ van 3.200 m² direct grenzend aan het bouwvlak een tijdelijke vergunning verleend voor een periode van 25 jaar. Na het passend herontwikkelen van de locatie zal er daarentegen een verbreding van bedrijfsactiviteiten optreden. Zoals in paragraaf 1.2 reeds is beschreven zal de huidige (bestaande) activiteit ‘akkerbouw’ worden doorontwikkeld tot werkplaats / werktuigenloods (bestaand) en drie loodsen voor gecontroleerde opslag van akker-/tuinbouw gewassen (geconditioneerde opslag) in combinatie met een grondgebonden rundveehouderij. Het geheel vormt de agrarische hoofdactiviteit aan de Rullen 15. Naast de agrarische hoofdactiviteit worden meerdere nevenactiviteiten toegevoegd: A. Grondgebonden agrarisch bedrijf - Akkerbouw werkplaats / werktuigenloods - Akkerbouw opslag mais, graan, aardappelen - Rundveestal - Opslag (diverse t.b.v. het agrarisch bedrijf) B. Nevenactiviteiten 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Opslag unit-verhuur Educatieruimte Detailhandel streekproducten Kantoor ‘Akkerbouw Schepers – Heihoef Farming’ Productontwikkeling Akkerbouw - Heihoef-farming Zonnepark buiten het huidige bouwvlak, ca.
Totale oppervlakte bedrijfsgebouwen
4.200,5 m2 bedrijfsgebouwen 553,5 m2 bestaand 2.696,0 m2 deels herbouw 876,0 m2 nieuwbouw 75,0 m2 nieuwbouw /bestaand 2.838,5 m2 bedrijfsgebouwen 2.251,5 m2 herbouw 76,0 m2 bestaand 103,0 m² bestaand 300,0 m2 herbouw 108,0 m² nieuwbouw 3.200,0 m2 (bouwwerk geen gebouw) 7.039 m2
Naast de bedrijfswoning en bijgebouw staat 60% van de bedrijfsgebouwen ten dienste van de grondgebonden agrarische bedrijfsvoering en staat 40% van de bedrijfsgebouwen ten dienste van de nevenactiviteiten. Uit figuur 5 kan afgeleid worden dat er meer dan één nevenactiviteit ontwikkeld zal worden ten dienste van de herontwikkeling van deze locatie na de sanering van de varkenshouderij. Het deels herbouwen van de bedrijfsgebouwen ten behoeve van de voorgenomen ontwikkelingen (maximaal 7.039 m2 bedrijfsgebouwen) voor de hoofd- en nevenactiviteiten was het belangrijkste uitgangspunt met het indienen van het principeverzoek. De voorwaarde van initiatiefnemer was om duidelijkheid van de gemeente te hebben een volwaardig verdienmodel kunnen herontwikkelen op het moment van deelname aan de saneringsregeling varkenshouderij. Per hoofd- en nevenactiviteit zal kort worden toegelicht wat voor de invloed dit zal hebben op de planlocatie (figuur 5), zie bijlage 1 ter verduidelijking.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
26
(Ak)
(Chw)
(Ak)
(Uv)
(K)
(Po)
(P) (Edu )
(Vee)
(Evz)
(Dh)
(Vee)
(Bw)
1,6 hectare bouwvlak
Figuur 5: Beoogde situatie planlocatie
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
27
Figuur 6: detailweergave bouwblok 1,6 hectare
Hoofdactiviteit: - Akkerbouw en landbouwonderneming: De bestaande opstallen worden uitgebreid ten dienste van het akkerbouwbedrijf én het realiseren van een rundveestal, ten behoeve van het huisvesten van 79 runderen (weide vee, 30 zoogkoeien + jongvee). Het akkerbouwbedrijf ( ontwikkeld door naar minimaal 60 hectare en richt zich op de teelt van aardappelen, uien, vollegrond groente teelt en eiwitrijke voedergewassen. Het
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
28
akkerbouwbedrijf wil zich naast de teelt van gewassen ook richten op de geconditioneerde langdurige opslag van deze gewassen. Naast de bestaande werkplaats / werktuigenberging zijn / worden bewaarloodsen en een landbouwloods gebouwd voor de opslag van een gewassen en de opslag van materieel ten behoeve van het akkerbouwbedrijf. Totaal 4.200,5 m2 bedrijfsgebouwen ten dienste van de landbouwonderneming. ▪
Nevenactiviteiten: - Statische opslag: Het herbouwen van een bedrijfsloods(ca. 2.251,5 m2) voor statische opslag en/of verhuur opslag cabines ter grootte van 100 á 400 m2 per cabine aan particulieren en bedrijven. Deze (neven)activiteit zal het bedrijf binnen het verdienmodel contiuniteit bieden, dit in tegenstelling tot de land- en akkerbouw. - Zonnepark: De daken van de herbouwde bedrijfsgebouwen zijn gebruikt voor het plaatsen van de zonnepanelen, afkomstig van de gesloopte varkensstallen. De zuid - west gerichte dakvlakken zijn hiervoor uitermate geschikt. Daarnaast liggen op een zonneveld de resterende 3.200 m² zonnepanelen op de oorspronkelijke plek van de varkenstallen. Voor het zonneveld direct grenzend aan het nieuwe bouwvlak wordt een tijdelijke Omgevingsvergunning verleend voor een periode van 25 jaar. - Kantoor: Dit kantoor van 300 m² is gevestigd in de herbouwde loods (figuur 3). In dit kantoor is ‘Schepers – akkerbouw’ en de ‘Heifhoef farming’ gevestigd. Zij bouwen met een aantal veehouders aan een verticale ketenstructuur van boer tot consument. Heihoef levert varkens-/ rundvlees onder de merken Heyde Hoeve en Hoevenaer. Bij Heihoef kunt u terecht voor lekker, gezond en betrouwbaar vlees met een eerlijk herkomstverhaal.
De gezamenlijke in- en verkoop van hulp- en grondstoffen, lokale productie van eiwitrijke grondstoffen (akkerbouwbedrijf op de Rullen 15), verwaarding van vlees en marketing vindt plaats vanuit deze locatie. - Productontwikkeling Schepers-akkerbouw / Heihoef-farming: Om te komen tot een volhoudbaar landbouwsysteem vraagt verdere ontwikkeling van de teelt en opslag van lokaal geteelde grondstoffen. Daarnaast moeten onderscheidende producten van het varken verder worden doorontwikkeld. - Educatieruimte: In het voormalige kantoorpand wordt een educatieruimte gerealiseerd. Het behouden van rundvee (weide vee) is hierin een essentieel aspect, zodat het belang van lokale voedselproductie onder de aandacht kan worden gebracht. - Detailhandel: In het voormalige kantoorpand wordt een ondergeschikte verkoopruimte gerealiseerd voor de verkoop van streekeigen producten. Totaal 2.838,5 m2 bedrijfsgebouwen ten dienste van de nevenactiviteiten.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
29
3.
Het beleidskader
3.1
Structuurvisie infrastructuur en Ruimte
Op 13 maart 2012 is het vaststellingsbesluit zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening (Wro) van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) ondertekend. Daarmee is het nieuwe ruimtelijke en mobiliteitsbeleid zoals uiteengezet in de SVIR van kracht geworden. Deze structuurvisie geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. De SVIR vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de Mobiliteits Aanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Het hoofdthema van de SVIR is: “Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig”. De structuurvisie geeft een visie voor Nederland tot het jaar 2040. Er zijn in de structuurvisie drie hoofddoelen opgenomen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028). Deze doelen zijn: -
Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk economische structuur van Nederland; Het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.
Voor een aanpak die Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig maakt, is een nieuwe aanpak in het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid geformuleerd. Het Rijk laat de ruimtelijke ordening meer over aan gemeenten en provincies (‘decentraal, tenzij…’) en werkt aan eenvoudigere regelgeving. Het Rijk kiest voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Buiten deze belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies. Voor een goed werkende woningmarkt blijft het Rijk de rijksdoelstellingen voor heel Nederland benoemen. Deze doelstellingen zijn: de zorg voor voldoende omvang, kwaliteit en differentiatie van de woningvoorraad. De programmering van verstedelijking wordt overgelaten aan provincies en (samenwerkende) gemeenten. Gemeenten zorgen voor de (boven)lokale afstemming van woningbouw-programmering, binnen de provinciale kaders, en uitvoering van de woningbouwprogramma’s. De beoogde herontwikkelingen hebben in beperkte mate betrekking op de geformuleerde nationale belangen. Het herontwikkelen van de Rullen 15 waarborgt dat de locatie zijn leefbaarheid behoudt en hierdoor niet verpauperd.
Daarnaast zorgt het realiseren van meerdere bedrijfsactiviteiten voor het versterken van de ruimtelijke economische structuur van Nederland. Hetgeen wat past binnen de doelstellingen zoals opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
30
3.2
Ladder duurzame verstedelijking
Om zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren moeten overheden bij ruimtelijke besluiten die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maken, de in artikel 3.1.6 lid 2 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) opgenomen ladder voor duurzame verstedelijking op te nemen. Per 1 juli 2017 is een wijziging van de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ in werking getreden. Doel van deze wijziging is het vereenvoudigen van de regeling. Waar de ‘Ladder’ voorheen bestond uit drie treden waaraan getoetst diende te worden, is de kern van de gewijzigde ‘Ladder’ nu terug gebracht tot navolgende tekst: “De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” Het doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is het tegengaan van leegstand. De ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Artikel 1.1.1 Bro definieert een stedelijke ontwikkeling als een “ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen”.
In de nota van toelichting op de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is aangegeven dat “ontwikkelingen en regelingen die geen extra verstedelijking mogelijk maken, maar bebouwing reduceren of verplaatsen, zoals de Ruimte voor ruimteregelingen”, niet worden gezien als stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder. Een stedelijke ontwikkeling is als volgt gedefinieerd: "ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen." Voorliggend plan betreft het herontwikkelen van de Rullen 15. De initiatiefnemer zal deelnemen aan de SRV, waardoor de varkenshouderij wordt beëindigd. Dit in combinatie met het volledig slopen van varkenshouderij stallen, hierdoor wordt leegstand van VAB’s uitgesloten. Vervolgens worden er nieuwe bedrijfsactiviteiten opgericht zodat de leefbaarheid en omgevingskwaliteit voor de locatie behouden blijft. De locatie is niet specifiek aangewezen als een bedrijventerrein en is gelegen buiten het bestaand stedelijk gebied. Hiermee kan worden gesteld dat geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling en dat daarmee verdere toetsing aan de Ladder duurzame verstedelijking niet is vereist.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
31
3.3
Provinciaal beleid
De nieuwe Omgevingswet bundelt de wetten en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur, cultureel erfgoed en water. En regelt zo het beheer en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Vooruitlopend hierop heeft de provincie alvast een provinciale Omgevingsvisie gemaakt. De provincie wil alvast gaan werken volgens de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet. Daarom is in december 2018 de Brabantse Omgevingsvisie vastgesteld. Deze Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. Het gaat om de doelen die de provincie wil bereiken en hoe ze dat wil doen. Deze zijn vertaald in de Verordening ruimte. In de Verordening ruimte staan onder meer regels waarmee een gemeente rekening moet houden bij het ontwikkelen van bestemmingsplannen. In mei 2019 is het voorontwerp Omgevingsverordening gepubliceerd in opvolging van de provinciale verordening Ruimte NoordBrabant.
In deze paragraaf worden achtereenvolgens de regels uit de Omgevingsvisie, Verordening en Beleidsregel met betrekking tot het gewenst initiatief gemotiveerd. 3.3.1. Omgevingsvisie Noord - Brabant In december 2018 heeft Provinciale Staten van Noord-Brabant de Omgevingsvisie vastgesteld. In de Omgevingsvisie zijn de hoofdlijnen van het provinciale beleid voor de periode tot 2030 (met een doorkijk naar 2050) aangegeven in relatie de visie op de kwaliteit van de Brabantse leefomgeving. Provinciale Staten heeft in de Omgevingsvisie een aantal onderwerpen benoemd die de provincie (mede) met inzet van de verordening wil realiseren. In de Verordening ruimte Noord- Brabant worden algemene regels gesteld voor een aantal beleidsonderwerpen. Met de Brabantse Omgevingsvisie sluiten wij met de hoofdopgaven aan bij Rijksbeleid, Europese en mondiale doelstellingen. We streven er op onze beurt naar dat deze visie, hoewel formeel alleen zelfbindend, Brabant samenbindt. Want we weten één ding zeker; we zullen in de toekomst - meer dan ooit - moeten samenwerken om de Brabantse omgevingskwaliteit te bewaken en door te ontwikkelen. Waarbij ruimtelijke ordening dienend is aan maatschappelijke doelstellingen. Of het nu gaat om het verkleinen van sociale verschillen, het verbeteren van onze welvaart, of het gezonder, veiliger en duurzamer maken van onze leefomgeving.
De Omgevingswet heeft als doel een balans te vinden tussen beschermen (veilig, gezond met waarborg voor omgevingskwaliteit inclusief natuur) en benutten (optimaal gebruik en ontwikkelen van de leefomgeving om maatschappelijke behoeften te vervullen). Met deze visie geven wij aan wat wij belangrijk vinden voor de verbetering en duurzame ontwikkeling van de leefomgeving van de inwoners van Brabant. De focus ligt daarbij op de vier hoofdopgaven voor de middellange en lange termijn. De visie geeft daarbij richting aan deze opgaven vanwege de ingrijpende veranderingen waarmee zij gepaard gaan.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
32
Programma’s: Werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit Werken aan de Brabantse energietransitie Werken aan klimaatproof Brabant Werken aan slimme netwerkstad Werken aan concurrerende, duurzame economie De doelen van de diverse programma’s zijn samengevat in en de volgende thema’s. Ad 1. Werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit Deze basisopgave is veelomvattend en gaat over milieuaspecten, als een schone bodem, schoon water (ondergrond) en schone lucht. Maar ook om landschappelijke- en cultuurhistorische aantrekkelijkheid, een goede woon- en werkomgeving met een aantrekkelijk aanbod aan voorzieningen, stilte en een natuurrijke omgeving, waarin biodiversiteit en recreatie hand in hand gaan. Dat draagt bij aan een goede omgevingskwaliteit die Brabant mooi, aantrekkelijk en onderscheidend maakt Een gezonde leefomgeving Dit zijn behoud van de kwaliteit van ons grondwater bestemd voor menselijke consumptie en het verbeteren van de luchtkwaliteit (fijnstof en stikstofbelasting). Onderhavige ontwikkeling zonder bestrijdingsmiddelen, zonder grote verkeer aantrekkende werking draagt doet geen afbreuk aan een gezonde leefomgeving. Een veilige leefomgeving Bij het werken aan een veiligere leefomgeving gaat het om het terugbrengen van risico's tot een acceptabel niveau en het continu zo goed mogelijk voorbereid zijn op calamiteiten.
Onderhavig plan heeft geen betrekking op grootschalige industrie of infrastructurele voorzieningen met (vervoer van) gevaarlijke stoffen. Daarnaast heeft dit project geen invloed op de waterveiligheid vanwege klimaatveranderingen. Een goede omgevingskwaliteit We houden (of brengen) de basis op orde zodat het in Brabant -ook in de toekomst- goed wonen, werken en verblijven is. Een aantrekkelijk landschap is essentieel voor een goede omgevingskwaliteit. Belangrijke dragers van het landschap zijn de natuurlijke, cultuurhistorische en aardkundige structuren en elementen. Het gaat daarbij niet alleen om de groene elementen maar juist ook om rode elementen als de kralenketting van de Brabantse vestingsteden en de samenhang van stad en land. Voorgenomen ontwikkeling borgt dat de huidige omgevingskwaliteit behouden blijft. Daarnaast zullen de fruitbomenweide, houtsingels en bomenrijen (bijlage 2) bijdragen aan een verbeterd aanzicht, waardoor het goed wonen, werken en verblijven in het buitengebied in verbinding zal worden gebracht.
R & S ADVIES TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ‘BUITENGEBIED, HERZIENING RULLEN 15’, VERSIE 26 APRIL 2024
33
Ad 2. Werken aan de Brabantse energietransitie Energie die niet is gebaseerd op fossiele bronnen, ligt binnen handbereik en maakt dat onze energievoorziening minder afhankelijk wordt van de gasvoorraden in Nederland of van de import van energie van elders. De hele transitie naar een goed functionerend en betrouwbaar systeem, gebaseerd op andere energiebronnen dan fossiele brandstoffen, duurt decennia. We richten ons op nieuwe ontwikkelingen die zich richten op: - Het verminderen van het energieverbruik - De verduurzaming van energie Ad 3. Werken aan klimaatproof Brabant Klimaatbestendig beeklandschap, 80% van Brabant is een combinatie van zandgronden en beken, het zogenaamde het beeklandschap. De afgelopen decennia was de inrichting van ons bekensysteem en het waterbeheer vooral gericht op zo snel mogelijk afvoeren van water ten gunste van landbouw en verstedelijking. De houdbaarheid hiervan staat onder druk, zeker als extremen in het weer gaan toenemen. Langere tijden van droogte en wateroverlast door pieken zorgen voor schade in de landen tuinbouw. Wij stellen ons een toekomstbeeld voor dat wordt gekenmerkt door stromende, slingerende, ondiepe beken, zodat ze zomers niet diep ontwateren en geen droogteschade voor landbouw en natuur veroorzaken. Dit maakt de kans op overlast rondom de beken wel groter.
Daarom is het de uitdaging om zoveel mogelijk water vast te houden en te bergen in de bodem op de hoge zandgronden om (1) piekbuien op te vangen en daarmee de beken en bebouwd gebied te ontlasten, maar ook om (2) bij tijden van droogte juist voldoende water te 'reserveren' voor landbouw, natuur en stedelijk groen. Ad 4. Werken aan slimme netwerkstad Niet relevant i.r.t. beoogde ontwikkeling. Ad 5. Werken aan concurrerende, duurzame economie De komende 10 jaar wordt verder gewerkt aan een innovatieve en circulaire economie. Het realiseren van een zonnepark van 4.800 m2 levert hier een enorme positieve bijdrage aan. Evenals het plaatsen van zonnepanelen op de daken van bedrijfsgebouwen. De Omgevingsvisie Noord-Brabant wordt nader uitgewerkt in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is één van de uitvoeringsinstrumenten voor de provincie Noord-Brabant om bovenstaande doelen te realiseren. In de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant worden kader stellende elementen uit het provinciaal beleid vertaald in regels die van toepassing zijn op gemeentelijke bestemmingsplannen (omgevingsplannen). De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant wordt hierna besproken.
3.3.2. Interim omgevingsverordening Noord-Brabant De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is onder andere onderdeel van de nieuwe Omgevingswet. Door middel van het introduceren van de Omgevingswet wil de overheid regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen. Hierdoor moet het in de toekomst makkelijker worden om bijvoorbeeld bouwprojecten te starten, of in dit geval, het herontwikkelen van de planlocatie.