Jaarstukken 2024 Nuenen

Jaarstukken 2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................2 Inleiding ...................................................................................................................................................3 Resultaatbestemming ..............................................................................................................................5 Algemene toelichting en inleiding bij programma's .................................................................................6 Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening .....................................................................7 Programma 2. Veiligheid & Handhaving ...............................................................................................13 Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd ..................................................................................18 Programma 4. Verenigingen & Accommodaties ...................................................................................28 Programma 5. Wonen & Leefomgeving ................................................................................................32 Programma 6.

Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer ..............................................................................38 Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie ..................................................................................44 Programma 8. Financiën & Belastingen ................................................................................................49 Paragrafen .............................................................................................................................................52 Lokale heffingen.................................................................................................................................53 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................................60 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................69 Financiering .......................................................................................................................................77 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................................80 Verbonden partijen.............................................................................................................................85

Inleiding .........................................................................................................................................85 Gemeenschappelijke regelingen ...................................................................................................86 Vennootschappen en coöperaties .................................................................................................94 Stichtingen en verenigingen ..........................................................................................................96 Grondbeleid .......................................................................................................................................99 Wet open overheid ...........................................................................................................................105 Jaarrekening ........................................................................................................................................106 Balans ..............................................................................................................................................107 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................109 Toelichting op de balans

..................................................................................................................113 Niet in de balans opgenomen verplichtingen ...................................................................................123 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ......................................................................125 Het overzicht van baten en lasten per taakveld ...............................................................................127 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...............................................130 Vennootschapsbelasting .............................................................................................................130 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................130 Analyse overzicht van baten en lasten ........................................................................................133 Overzicht onvoorzien ...................................................................................................................133 Overzicht van de incidentele baten en lasten ..............................................................................133 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ...........................135

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ............136 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................138 Overzicht van investeringen.............................................................................................................140 Reserves en voorzieningen .............................................................................................................145 Overzicht van de reserves en voorzieningen ..............................................................................145 Toelichting op de reserves ..........................................................................................................147 Toelichting op de voorzieningen ..................................................................................................152 Bijlage Single information single audit (SISA) .................................................................................157 Subsidie Bereikbaarheidsakkoord ...................................................................................................179 Controleverklaring ............................................................................................................................181

2

Inleiding Voor u liggen de Jaarstukken 2024, waarin we verantwoording afleggen over het gevoerde beleid en de financiële uitwerking daarvan zoals is afgesproken bij de Programmabegroting 2024. De focus ligt daarbij op het uitvoeren van het afgesproken beleid in de Raadsagenda en het Collegeprogramma 2022-2026. We zijn zeer terughoudend geweest met nieuwe zaken, zoals ook de opdracht was bij de begroting. We nemen geen voorschot op de toekomst, mede vanwege grote onzekerheden rondom de hoogte van de rijksbijdrage in de toekomst. Op die manier is het ons gelukt om de lasten voor de inwoners niet te laten stijgen of te beperken tot het inflatiepercentage. Ons beleid blijft gericht op het voorkomen van een algemene lastenstijging. We zijn er in geslaagd om de buffers verder te versterken door verhoging van de algemene reserve. Zoals vooraf afgesproken is 75% van het verwachte resultaat bij de primaire begroting gestort in de algemene reserve. Ook van het gerealiseerde resultaat wordt voorgesteld nog eens minimaal 75% in de algemene reserve te storten. Uit ons voorstel tot resultaatbestemming blijkt dat dit lukt. Daarmee versterken wij ons weerstandsvermogen nog verder. Het werkelijk gerealiseerde resultaat 2024 bedraagt circa € 1.053.000,-. Het verwachte resultaat bij de tussentijdse rapportage najaar 2024 bedroeg afgerond € 1.315.000,-.

Dit is inclusief de terugstorting van Helpt Elkander na het ontbinden van de vaststellingsovereenkomst van € 850.000,-, die bij de rapportage al gemeld was. Zonder deze bijdrage was het resultaat circa € 203.000,-. Het resultaat is dus bijna € 262.000,- lager dan verwacht. Dit verschil wordt hoofdzakelijk verklaard door stortingen in voorzieningen die pas bij jaareinde konden worden bepaald, en dus niet bekend waren bij de tussentijdse rapportages. De overige voor- en nadelen heffen elkaar ongeveer op. Een nadere analyse op hoofdlijnen van het resultaat: Grootste verschillen tussen begroot en gerealiseerd resultaat Storting voorziening wethouderspensioenen (rente)

I

-390.000

Vorming voorziening wachtgelden bestuurders

I

-389.000

Opvang Oekraïense ontheemden Grondexploitatie Storting voorziening milieuschade Exploitatie / tijdelijke huisvesting Klooster Herrekening rente (kapitaallasten over de investeringen) Algemene uitkering gemeentefonds Overige verschillen < € 100.000 Begroot resultaat Totaal gerealiseerd resultaat 2024

I I I I I I

166.000

3

I I

177.000 -183.000 -162.000 290.000 272.000 -43.000 1.315.000 1.053.000

Rechtmatigheidsverantwoording Dit is de tweede jaarrekening waarbij niet de accountant maar het college een oordeel geeft over de rechtmatigheid van de jaarrekening. In tegenstelling tot vorig jaar zijn wij voor deze jaarrekening van mening dat de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties onrechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Deze onrechtmatigheid wordt veroorzaakt door: 1. Begrotingscriterium Conform het Controleprotocol, dat door uw raad op 19 december 2024 is vastgesteld, betreft het begrotingscriterium de grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen. In totaal bedraagt de overschrijding van het begrotingscriterium € 895.000. Op grond van de Financiële verordening Nuenen 2023 c.a. is hiervan € 757.000 acceptabel. Via de door uw raad vastgestelde werkwijze begrotingsrechtmatigheid voor de jaarrekening 2023 hieven acceptabele overschrijdingen de onrechtmatigheid op. Door een aanpassing van de Kadernota rechtmatigheid in oktober 2024 kan deze werkwijze niet meer toegepast worden voor de jaarrekening 2024. Acceptabele overschrijdingen heffen de onrechtmatige begrotingsoverschrijdingen niet meer op. 2.

Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium betreft met name uitgaven die onterecht niet Europees aanbesteed zijn. Voor de jaarrekening gaat het om 5 aanbestedingen met een totaalbedrag van € 555.000. In de paragraaf Bedrijfsvoering worden beide criteria uitgebreider toegelicht. In het Controleprotocol is een tolerantiegrens van € 811.000 afgesproken. Als het totaal van beide criteria dit bedrag overschrijdt is de jaarrekening onrechtmatig tot stand gekomen. De accountant betrekt, in zijn oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening, het oordeel van het college over de rechtmatigheid. In het bijgevoegde accountantsverslag schrijft de accountant daarover: Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de Kadernota rechtmatigheid en de met de raad gemaakte afspraken. In de paragraaf Bedrijfsvoering en het onderdeel Begrotingsrechtmatigheid hebben we toegelicht waardoor deze onrechtmatigheden zijn ontstaan. Daarnaast staan in de paragraaf Bedrijfsvoering de maatregelen die genomen zijn/worden om deze onrechtmatigheden voor de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen. Bij de 2e tussentijdse rapportage 2024 was de verwachting dat het college een goedkeurende rechtmatigheidsverantwoording kon afgeven bij de jaarrekening 2024.

Op dat moment bleven de geconstateerde aanbestedingsfouten nog onder de met de raad afgesproken tolerantiegrens. Nadien bleken er aanbestedingen noodzakelijk voor toezicht ontheemden. Deze hadden Europees aanbesteed moeten worden. Vanwege de noodzakelijke specifieke kennis hebben we besloten dit 1op1 te gunnen. Daarnaast zijn er eind 2024 niet begrote kosten gemaakt die niet bekend waren bij het opstellen bij de tussentijdse rapportage najaar 2024. Hierdoor is een begrotingsonrechtmatigheid ontstaan. Het totaal van de begrotingsonrechtmatigheid en het totaal van de aanbestedingsfouten overschrijdt nu wel de tolerantiegrens voor de rechtmatigheid. Ondanks dat het merendeel van de overschrijdingen op grond van de Financiële verordening acceptabel is, omdat we ze niet in de tussentijdse rapportage hadden kunnen melden, hebben we moeten constateren dat deze jaarrekening niet rechtmatig tot stand gekomen is. Op grond van de Kadernota Rechtmatigheid 2024, die in oktober 2024 is verschenen, heffen de acceptabele overschrijdingen de begrotingsonrechtmatigheid niet meer op. Dit dus in tegenstelling tot vorig jaar.

4

Resultaatbestemming Voorstel tot resultaatbestemming Programma

1

3

5 5 6

7

Totaal gerealiseerd resultaat 2024 Door vacaturewisselingen bij de functie van de secretaris zijn de middelen voor organisatieontwikkeling in 2024 niet in zijn geheel uitgegeven. Dit proces zal met het aantrekken van een nieuwe secretaris in 2025 en 2026 een vervolg krijgen. Daarom stellen wij de raad voor om de niet-bestede middelen ad € 100.000 door te schuiven naar 2025. Bij de Wmo was in 2024 sprake van een onderschrijding van de begroting op de woningaanpassingen. Omdat we nu al weten dat er begin 2025 een paar grote woningaanpassingen ophanden zijn, stellen we voor om deze onderbesteding over te hevelen naar 2025. Grondexploitatie: onttrekking nadelig resultaat grexen uit algemene reserve grondexploitatie. Tussentijdse winstneming grondexploitatie: storting in algemene reserve winstnemingen, reserve bovenwijks en reserve sociale volkshuisvesting. Het kentekenonderzoek kon in 2024 niet worden uitgevoerd vanwege de formaliteiten rond privacy, en later slecht weer. Bedoeling is om dit in 2025 uit te voeren. Een aantal acties uit het uitvoeringsprogramma duurzame bedrijvigheid (gebouwen niet-woningen) heeft vertraging opgelopen, maar staat voor 2025 op de planning. Verder is er vanuit een SPUK-regeling (specifieke uitkering rijk) op dit moment een aanjager actief met verduurzamen bedrijventerreinen, acties die daaruit komen willen we ook vanuit dit budget oppakken in 2025.

Resterend resultaat: aanvullend naar algemene reserve

1.052.823

-100.000

-146.000

234.354 -424.254 -20.000

-20.000

576.923

Bij de primaire begroting 2024 heeft de raad al besloten om 75% van het primaire saldo te storten in de algemene reserve. Voor 2024 was dit € 662.023,-. Via deze resultaatbestemming komt daar nog € 576.923,- bij, we storten in totaal dus € 1.238.946,- in de algemene reserve. Dit is inclusief het bedrag van € 850.000,- dat we van woningbouwvereniging Helpt Elkander hebben ontvangen na ontbinding van de vaststellingsovereenkomst.

5

Algemene toelichting en inleiding bij programma's In de programmaverantwoording worden de toelichtingen per programma weergegeven. We gaan daarbij telkens in op 3 vragen: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Wat heeft het gekost? Afwijkingen groter dan € 25.000,- tussen begroting na wijziging en realisatie over 2024 worden per taakveld toegelicht bij het onderdeel "Wat heeft het gekost". Uitgangspunt voor een toelichting is het saldo van baten en lasten van het taakveld met uitzondering van de afwijkingen op de: - kapitaallasten; - toerekening personele kosten en overhead. De afwijkingen op die 2 onderdelen lichten we niet per taakveld toe, maar in de tabel hieronder. In programma 3 Werk (participatie), zorg & jeugd lichten we de afwijkingen op de taakvelden die betrekking hebben op zowel Wmo als jeugd als geheel toe. Alle programma's

Bedrag

Kapitaallasten

290.000

Als gevolg van de lagere rentelasten dan begroot is het renteomslagpercentage verlaagd van 0,6% naar 0,02%. Daardoor is er minder rente toegerekend aan de taakvelden. Over alle taakvelden samen betekent dat een voordeel van € 290.000,-. Dit positieve verschil komt doordat we een minder hoog bedrag hoefden te lenen dan begroot en een hoog saldo hebben op het schatkistbankieren, waardoor de rentebaten hoger waren dan begroot. Toerekening directe salariskosten en overhead

1.905.000

Programma 1: de directe salaris- en inhuurkosten worden toegerekend aan de taakvelden (programma's 2 tot en met 8). Ook een deel van de overhead wordt toegerekend aan taakvelden. Dit verschil staat onder andere tegenover het voordeel op het taakveld overhead in programma 1.

6

Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening Portefeuillehouder(s) M. van Toorenburg en P. Kok

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Bestuur dat in verbinding staat en samen werkt met anderen

1. Beter samenspel raad, college en ambtelijke organisatie 2. Meer van de buitenwereld naar binnen halen 3. Beter participatie(beleid) 4. Doelgerichtere regionale samenwerking 5. Betere informatieversterking

Doelmatige ondersteuning van gemeentebestuur

6. Professionelere bedrijfsvoering

Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving

7. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten

Passende dienstverleningsvormen, waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft

8. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen

Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening, waarbij duidelijk is waar men aan toe is

9. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Reglement dorps- en wijkraden, gemeente Nuenen c.a. 2017

onbepaald maart 2014

2025

Raadsbesluit inzake Dienst Dommelvallei

2013 2016

onbepaald

november 2012

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Samenwerkingsakkoord 2023 - 2026 Metropoolregio Eindhoven 2023-2026 april 2023 (vastgesteld door Algemeen Bestuur)

2026

Samenwerkingsagenda 2023 Stedelijk Gebied Eindhoven

2023 e.v.

april 2023

onbepaald

Participatienota Participatie in Nuenen

2020 e.v.

november 2020

2025

Verordening burgerinitiatief gemeente Nuenen c.a.

2023 e.v.

maart 2023

onbepaald

Wijzigingsverordening Inspraakverordening

2023 e.v.

maart 2023

onbepaald

Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente Nuenen 2024

2024 e.v.

april 2024

2026

Het Nuenense BOB-model

2022 e.v.

februari 2022

onbepaald

Verordening Rekenkamercommissie gemeente Nuenen c.a. 2024

2024 e.v.

februari 2024

onbepaald

Verordening Auditcommissie 2020

2023 e.v.

juni 2023

onbepaald

Gedragscode Integriteit gemeenteraad Nuenen c.a.

2018 2022

juni 2018

2024

Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Nuenen c.a.

2018 2022

juni 2018

2024

Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning gemeente Nuenen c.a. 2024

2024 e.v.

februari 2024

onbepaald

Raadsagenda 2022-2026 gemeente Nuenen c.a.

2022-2026 juni 2022

2026

Samen werken aan Nuenen, coalitieprogramma 2022-2026 gemeente Nuenen c.a.

2022-2026 juni 2022

2026

Regeling klachtenbehandeling Nuenen 2024

2024 e.v.

maart 2024

onbepaald

Regeling voor behandeling van bezwaarschriften Nuenen 2024

2024 e.v.

maart 2024

onbepaald

7

Wat hebben we ervoor gedaan? Bestuur dat in verbinding staat en samen werkt met anderen 1. Beter samenspel raad, college en ambtelijke organisatie In juni is een 'hei-dag' geweest waarin de raad heeft gewerkt aan verdergaande professionalisering op persoonlijk vlak, maar vooral in de onderlinge samenwerking. Er werd ook nadrukkelijk stilgestaan bij de verschillende rollen van de raad. Deze bijeenkomst kreeg een vervolg, waarbij ook de leden van het college van B en W aanwezig waren. Op de agenda stond de evaluatie van de LTA (Lange Termijn Agenda) en het BOB model. 2. Meer van de buitenwereld naar binnen halen In oktober bracht de raad een bezoek aan het nieuwe gemeentehuis van Helmond. Hier werd informatie verkregen over het bouwproces, duurzaamheidsaspecten, etc. Vervolgens werd een bezoek gebracht aan de Campus de Braak. Ook heeft een werkbezoek plaats gehad aan de Automotive Campus in Helmond. In 2024 is de cursus Politiek Actief georganiseerd. Gedurende 5 avonden kregen inwoners de gelegenheid kennis te maken met de lokale politiek. Deze cursus is voor iedereen die erover nadenkt politiek actief te worden, maar nog niet precies weet wat de mogelijkheden zijn. Ook voor mensen die willen weten hoe zij meer invloed kunnen uitoefenen op de lokale besluitvorming is de cursus zeer geschikt. In 2024 is een bezoek gebracht aan de dorpsraden van Gerwen en Nederwetten. 3.

Beter participatie(beleid) We zijn gestart met het opstellen van een leidraad Participatie. In dat traject is ook geconstateerd dat de Nota Participatie aan een update toe is. Dat is ook opgepakt. Er zijn in 2024 verschillende stappen gezet in het actualiseren van het participatiebeleid. In september is een beeldvormende avond geweest waarin het proces is toegelicht. Verder zijn er bijeenkomsten geweest met de klankbordgroep Gemeenteraad, ambtenaren, MT en College om input op te halen. Ook is er een enquête onder inwoners voorbereid, die in januari 2025 is uitgezet. 4. Doelgerichtere regionale samenwerking De griffie is in gesprek met enkele raadsleden over de invulling van de werkgroep GR-en om zodoende als raad meer grip te krijgen op gemeenschappelijke regelingen. Een concrete invulling is er nog niet. We zien wel dat gemeenschappelijke regelingen het steeds belangrijker vinden om raadsleden van de deelnemende gemeenten voorafgaand aan besluitvorming te betrekken en te informeren. Afgelopen jaar zijn er meer regionale bijeenkomsten (zowel fysiek als digitaal) voor raadsleden georganiseerd dan voorheen. Daarnaast heeft de Raadstafel21 Metropoolregio Eindhoven een meer adviserende rol gekregen richting het bestuur van de Metropoolregio Eindhoven.

Daarom vinden de Nuenense raadsleden die deelnemen aan deze Raadstafel21, het belangrijk om de overige raadsleden te informeren over wat er is besproken. Dit heeft er toe geleid dat Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen een vast agendapunt is tijdens oordeelsvormende raadsavonden. Elk raadslid dat een regionale bijeenkomst heeft bijgewoond kan tijdens dit agendapunt zijn collegaraadsleden daarover informeren. Daarmee wordt gefaciliteerd dat raadsleden elkaar informeren over wat er speelt binnen gemeenschappelijke regelingen. Ook de collegeleden krijgen de mogelijkheid om tijdens dit agendapunt een terugkoppeling te doen uit AB- en/of DB-overleggen. Als gevolg van een wijziging in de Wet gemeenschappelijke regelingen moesten alle gemeenschappelijke regelingen hun regeling wijzigen voor 1 juli 2025. Voor de meeste gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente Nuenen deelneemt is dit gelukt in 2024, met uitzondering van Blink en de Dienst Dommelvallei (DDV). Oorzaak hiervan is dat voor beide gemeenschappelijke regelingen ook de governance wordt aangepast, waardoor het proces meer tijd vergt. De DDV wordt omgezet naar een bedrijfsvoeringsorganisatie (in plaats van een openbaar lichaam). De ontwerpregeling is behandeld in de raadsvergadering van december 2024 en de raad heeft besloten om geen zienswijze hierover in te dienen.

Onze verwachting is dat de nieuwe regeling bedrijfsvoeringsorganisatie Dienst Dommelvallei per 1 mei 2025 inwerking treedt. Deze nieuwe governance moet bijdragen aan versterking van de uitvoeringskracht van de DDV.

8

De economische groei en de daarmee gepaard gaande ontwikkelingen (ook wel bekend als de schaalsprong) brengen grote opgaven en investeringen met zich mee. Dit is ook door het Rijk onderkend. Dit heeft geleid tot afspraken met het Rijk en de regio (triple helix) in de Beethovendeal, waarbij partijen gezamenlijk € 2,5 miljard investeren om de groei in de regio te accommoderen. Gezamenlijk worden afspraken gemaakt over de regionale inbreng en de besteding van deze gelden, zodat deze gelden worden ingezet om de realisatie van de opgaven (versneld) mogelijk te maken. De groei heeft naast gevolgen voor wonen, werken en mobiliteit, ook consequenties voor het voorzieningenniveau. Daarom is het voorzieningenvraagstuk in 2024 geagendeerd binnen de Metropoolregio Eindhoven (MRE), zodat hier aandacht voor is en blijft. In 2024 is geïnventariseerd welke (basis)voorzieningen er nu zijn per gemeente. Binnen de subregionale samenwerking Stedelijke Gebied Eindhoven is er eind 2024 gestart met een verdiepend onderzoek naar deze voorzieningen. De enorme regionale opgaven vragen om een slagvaardige regionale samenwerking. Daarom was de verhouding tussen regionale en subregionale samenwerking onderwerp van gesprek. Door de veranderde rol van de MRE moet er een nieuwe balans gevonden worden.

Tegelijkertijd willen we binnen de subregio Stedelijk Gebied Eindhoven de vaart er in houden om tot resultaten te komen. Dit gesprek wordt voortgezet in 2025 om zodoende de samenwerking op regionaal, subregionaal en lokaal niveau beter op elkaar af te stemmen. De in de begroting gevraagde 2,5 fte is deels ingevuld door een extra medewerker Volkshuisvesting in dienst te nemen. De rest van de capaciteit is ingezet ten behoeve van ruimtelijke ontwikkelingen. Ten aanzien van de regionale werkzaamheden heeft geen uitbreiding van capaciteit plaatsgevonden. 5. Betere informatieverstrekking In september 2024 is de Woo-website voor gemeente Nuenen live gegaan: https://open.nuenen.nl. Hier staan nu o.a. Woo-verzoeken, convenanten en relevante doorverwijzingen op. In 2024 hebben we meer gebruik gemaakt van videocontent. Het gaat dan bijvoorbeeld om aftermovies van belangrijke gemeentelijke evenementen (denk aan de bevrijdingsherdenking, de nieuwjaarsontmoeting en de lintjesregen). Maar we hebben ook informatieve video’s gemaakt, bijvoorbeeld over afval. Voor de renovatie van Het Klooster zijn ook verschillende video’s gemaakt om belangstellenden te informeren over het project.

Wat hebben we ervoor gedaan? Doelmatige ondersteuning van gemeentebestuur 6. Professionelere bedrijfsvoering In het afgelopen jaar hebben we belangrijke stappen gezet om de bedrijfsvoering te verbeteren en toekomstbestendig te maken. Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt zijn veel functies ingevuld, maar vanwege het hoge ambitieniveau was regelmatig extra specialistische kennis nodig. Met de komst van de manager bedrijfsvoering is de samenwerking met de Dienst Dommelvallei verbeterd, wat heeft geleid tot o.a. kwaliteitsverbeteringen in de P&C producten en in de dienstverlening. Daarnaast zijn we gestart met het beschrijven en verbeteren van de kritische processen volgens de Lean-methodiek. In het kader van Nuenen ontwikkelt door (NOD) zijn de missie en visie herijkt en sturen we op de kernwaarden: betrokken, zichtbaar en resultaatgericht. Ook zijn verder stappen gezet in digitalisering en is de informatievoorziening verbeterd. Met het aannemen van een data-analist bij het CMD zetten we ook daar de eerste stappen op weg naar data-gedreven werken. Tot slot zijn voorbereidingen getroffen voor toekomstbestendige huisvesting van het ambtelijk apparaat, gericht op een efficiënte, moderne en duurzame werkomgeving.

Wat hebben we ervoor gedaan? Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving 7. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten In 2024 hebben we een aantal verbeterpunten doorgevoerd op de gemeentelijke website: • We herschreven de teksten van de meest bezochte webpagina's op eenvoudige en toegankelijke taal (B1-niveau) en blijven dit doen in volgorde van de meest bezochte pagina’s. • We verbeterden de webformulieren op basis van de feedback van inwoners.

9

•

We zijn gestart met het meertalig maken van de website. De ontwikkeling is nu zo ver dat we in 2025 live gaan met de Engelstalige versie. We onderhouden de samenwerking met het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) en verwezen inwoners waar nodig naar het informatiepunt Digitale Overheid. De VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) vernieuwde in samenwerking met gemeenten en IDO’s de handreiking voor gemeenten. Deze handreiking ondersteunt gemeenteambtenaren met handvatten en tips voor het vervullen van de gemeentelijke regierol. De herziene handreiking is in januari 2025 beschikbaar.

Wat hebben we ervoor gedaan? Passende dienstverleningsvormen, waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft 8. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen We evalueerden al onze gesprekken met de virtuele assistent (Gem) op de gemeentelijke website. Zo kregen we inzichtelijk waar er nog ontwikkelmogelijkheden zitten en deelden deze met de Gem community, zodat zij hierop aanpassingen konden doen. In december 2024 realiseerden we de koppeling tussen de virtuele assistent en de live chat. We starten met de live chat als pilot in januari 2025. We organiseerden kennissessies voor de medewerkers van telefonie en receptie. Het borgen van de kwaliteit stelden we als doel voor deze sessies. Gezamenlijk bespraken we de werkprocessen en bijbehorende aandachtspunten. In 2025 onderzoeken we de mogelijkheid om invulling te geven aan persoonlijke coaching gesprekken voor telefonie en balie burgerzaken. Om op deze manier gericht feedback te geven en de kwaliteit te borgen. We onderzochten samen met de gemeente Geldrop-Mierlo de mogelijkheid om de werkprocessen van burgerzaken bij de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken aan te schaffen. Deze werkprocessen zijn Lean en bevatten alle wettelijke vereisten en benodigde vakliteratuur.

In 2025 maken we de keuze of we de processen aanschaffen. Inwoners konden vanaf 1 januari gebruik maken van de mogelijkheid om digitaal hun rijbewijs te verlengen (dit is niet mogelijk bij een eerste aanvraag van het rijbewijs). Het gemiddelde percentage van 2024 bedraagt 30,8%. Het landelijke percentage is 27,3%.

Wat hebben we ervoor gedaan? Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening, waarbij duidelijk is waar men aan toe is 9. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn In 2024 hebben wij doorlopend gestuurd op het verbeteren van onze dienstverlening, met als resultaat kortere doorlooptijden en een efficiëntere afhandeling van aanvragen. Sinds 1 januari kunnen inwoners hun rijbewijs digitaal verlengen. Dit verkort niet alleen de verwerkingstijd, maar maakt het proces ook eenvoudiger: ophalen van het rijbewijs volstaat. De digitaal aangevraagde rijbewijzen geven bovendien extra capaciteit aan de balie opgeleverd, waardoor we de paspoortpiek beter kunnen opvangen. Ook het ophalen van reisdocumenten en rijbewijzen is sinds dit jaar zonder afspraak mogelijk. Dit vergroot de flexibiliteit voor inwoners en geeft ruimte in de afsprakenagenda. Wij monitoren continu de drukte aan de balie en telefoon en sturen actief op personeelsinzet om wachttijden te beperken. Vanuit onze structurele aandacht voor verbetering hebben we in 2024 besloten om de feedback van inwoners en ondernemers op een andere manier uit te vragen. De technische mogelijkheden gaven onvoldoende waarborging op de privacy, waardoor we deze procedures niet konden inzetten.

We onderzoeken nu andere mogelijkheden om in 2025 feedback uit te vragen. Zo blijven we eraan werken om onze processen beter af te stemmen op de verwachting van de inwoners en bedrijven.

10

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Volledig digitaal afhandelde producten

aantal per jaar

Jaarrekening 2023 3.400

Begroting 2024 3.700

Jaarrekening 2024 3.400

Telefonische contacten

aantal per jaar

15.000

15.000

15.000

Totaal aantal baliecontacten

aantal per jaar

9.000

12.000

11.650

Afhandelpercentage telefonie

% directe beantwoording

70

70

55

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei De dienst voert voor de gemeente taken uit met betrekking tot dienstverlening, zijnde KlantenContactCentrum, burgerzaken en werk & inkomen. In 2024 is besloten om de dienst om te zetten naar een bedrijfsvoeringsorganisatie. Hiertoe dient de gemeenschappelijk regeling gewijzigd te worden. Deze procedure is in 2024 in gang gezet. De verwachting is dat de nieuwe regeling per 1 mei 2025 in werking treedt. Ook is het Bedrijfsplan Dienst Dommelvallei 2.0 door het bestuur van de dienst vastgesteld. Metropoolregio Eindhoven (MRE) Deze strategische en voornamelijk bestuurlijke samenwerking richt zich op de thema's Economie, Mobiliteit, Energietransitie en Transitie landelijk gebied. Met ingang van 2023 is het thema Ruimte en Wonen toegevoegd, zoals is opgenomen in het nieuwe samenwerkingsakkoord 2023-2026. Inmiddels is ook het voorzieningenvraagstuk op de agenda van het MRE gezet. De enorme regionale opgaven vragen om een slagvaardige regionale samenwerking. De rol van de MRE is daarom enigszins bijgesteld. De MRE heeft een meer leidende rol voor de programmering van de opgaven en behoudt zijn rol voor het maken van strategische afspraken met het Rijk en de Provincies. De subregio's zijn ondersteunend en complementair aan de regionale opgaven.

In 2024 is het de regio wederom gelukt om Rijksgelden naar de regio te halen met de Beethovendeal. Deze gelden worden aangewend om de sterke groei binnen de regio te accommoderen en worden onder meer ingezet voor talentontwikkeling, mobiliteitsmaatregelen en versnellen woningbouwprojecten. Een onderdeel van de samenwerking is het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe), i.c. het streekarchief. In 2024 is een nieuwe directeur RHCe tevens archivaris benoemd.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2024) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000,Omschrijving

Primaire begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Realisatie 2024

Afwijking budget 2024

Lasten 0.1 Bestuur

2.211

2.136

2.946

934

1.058

1.154

96

0.4 Overhead

9.639

10.927

10.508

-419

Totaal Lasten

12.783

14.120

14.607

487

0.2 Burgerzaken

810

Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken

1

1

0

-1

346

493

557

64 209

0.4 Overhead

21

58

267

Totaal Baten

368

552

824

271

-12.415

-13.568

-13.784

-216

Saldo (baten -/- lasten)

11

Analyse 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening

I/S Bedrag

Saldo

-216.000

Taakveld 0.1 Bestuur

I

-814.000

I

46.000

I

614.000

I

14.000

I

-75.000

Er heeft voor de voorziening wethouderspensioenen op basis van de actuariële berekening (waarbij de rekenrente t.o.v. vorig jaar gedaald is van 3,16% naar 2,325%) een aanvullende storting van € 390.000 plaatsgevonden. In 2024 is een nieuwe voorziening gevormd om toekomstige wachtgeldverplichtingen van bestuurders te bekostigen. Dit is verplicht op grond van verslagleggingsregels. In de voorziening is € 389.000 gestort. Taakveld 0.2 Burgerzaken Er hebben meer inwoners een nieuw reisdocument aangevraagd dan verwacht, waardoor de legesopbrengsten hoger zijn. Taakveld 0.4 Overhead Organisatieontwikkeling In de begroting 2024 is een budget voor organisatieontwikkeling beschikbaar gesteld. Door de vacature van gemeentesecretaris is een deel van dat budget niet besteed (€ 100.000). We stellen daarom voor om dit overschot over te hevelen naar 2025 (zie resultaatbestemming). Personele kosten Gedurende het jaar is er goed gestuurd op de personeelskosten. Echter, de extra middelen zijn toegekend aan Overhead, terwijl de extra kosten zijn toegerekend aan de specifieke taakvelden waarop ze betrekking hadden. Hierdoor ontstaat er een overschot op Overhead (€ 375.000) en een tekort op diverse taakvelden.

Dienst Dommelvallei Bij de tussentijdse rapportage najaar 2024 is de bijdrage aan Dienst Dommelvallei verhoogd voor de extra werkzaamheden door BSOB vanwege de bestandsoptimalisatie WOZ (wet onroerende zaken). De werkelijke meerkosten waren lager. Daarnaast was het btw-nadeel lager dan begroot. totaal voordeel € 213.000. Overige overheadkosten In de loop van afgelopen jaren is een tekort ontstaan op onderhoud gemeentehuis en facilitaire kosten (- € 74.000). Kapitaallasten Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Toerekening salarissen en overhead aan taakvelden Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overig

-1.000

Totaal programma 1

-216.000

12

Programma 2. Veiligheid & Handhaving Portefeuillehouder(s) M. van Toorenburg

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen

1. Ervaren veiligheid door inwoners niet lager dan nu 2. Gerichter toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden

Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit.

3. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen

Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden

4. Meer bewustwording creëren over o.a. babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid 5. Betere bescherming van kwetsbare groepen inwoners tegen de gevaren van mensenhandel (uitbuiting)

Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen gedrag.

6. Betere vroegsignalering

Adequate aanpak van woonoverlast

7. Betere vroegsignalering

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Kadernota Veiligheid 2019-2022 ( Integraal Veiligheidsplan)

20192022

juli 2019

2025 vervangen door Integraal Veiligheidsplan (IVP)

Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Nuenen c.a.

2020

juli 2020

2025

Regionaal Risicoprofiel VRBZO

2019

2025

Regionaal Beleidsplan VRBZO

20202025

2026

Regionaal Crisisplan VRBZO

20242028

2028

Wat hebben we ervoor gedaan? Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen 1. Ervaren veiligheid door inwoners niet lager dan nu Nuenen wil een gemeente zijn en blijven waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. In vergelijking met de andere gemeenten in de politieregio Oost-Brabant is Nuenen relatief veilig. In 2024 hebben we wederom ingezet op een juiste balans tussen repressie, zorg en preventie door: 1. in te zetten op preventie; 2. problemen aan te pakken door er op tijd bij te zijn (oftewel vroegsignalering); 3. in te grijpen als zaken uit de hand lopen of dreigen te lopen; 4. hulp te bieden op plaatsen en tijdstippen waar dat nodig is door het verbinden van zorg en veiligheid. De actualisatie van het Veiligheidsbeleid heeft in 2024 niet plaatsgevonden vanwege de gestelde prioritering en capaciteit. Dit zal verder in 2025 worden opgepakt. In 2024 is gewerkt aan het opstellen en vaststellen van nieuw VTH-beleid (genaamd Uitvoerings- en Handhavingsstrategie). Deze is in juli 2024 vastgesteld voor de komende 4 jaren. Hierin zijn de gevolgen van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, die op 1 januari 2024 inwerking zijn getreden, meegenomen.

13

2. Gerichter toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden In december 2023 heeft de burgemeester het herstelbesluit genomen waardoor de exploitatievergunningplicht voor autobranche gerelateerde bedrijven op bedrijventerrein Eeneind I en II weer geldt. Het herstelbesluit is in 2024 onherroepelijk geworden. In het laatste kwartaal van 2024 is het vervolgtraject opgepakt met betrekking tot de bedrijven die nog geen exploitatievergunning hebben. In december 2024 is een nieuw burgemeestersbesluit genomen om het cameratoezicht op Eeneind II met een jaar te verlengen (voor de periode tot en met december 2025). Het cameratoezicht en de exploitatievergunningplicht, voor autobranche gerelateerde bedrijven, dragen als onderdeel van de instrumentenmix bij aan een veiliger en duurzamer bedrijventerrein Eeneind. Het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) kan bijdragen aan een veiliger en duurzamer bedrijventerreinen in Nuenen. In 2024 heeft de gemeente in samenwerking met de politie, brandweer en de Parkmanagementorganisatie verder gewerkt aan de uitvoering van de maatregelenmatrix die onderdeel uitmaakt van het Plan van Aanpak. Na het neerleggen van de taak door de voorzitter van de KVO-werkgroep in 2024, heeft de Parkmanagementorganisatie aangegeven zich niet verder in te zetten voor het KVO bedrijventerreinen Nuenen.

Het vervolg van het KVO-traject is verder opgepakt door individuele ondernemers vanuit bedrijventerrein Berkenbosch. Voor bedrijventerrein Eeneind I, Eeneind II en Eeneind-Zuid is geen vertegenwoordiging meer vanuit de bedrijven. Het KVO-traject hiervoor is in 2024 stilgelegd waarbij gezocht wordt naar nieuwe ondernemers om deel te nemen. Voor het jaar 2024 is een jaarverslag VTH (vergunningverlening, toezicht en handhaving) opgesteld. In dat verslag staan de behaalde resultaten 2024 in detail beschreven. Hier wordt verder verwezen naar dat verslag. Op 16 december 2024 is de Beleidsregel Wet Bibob gemeente Nuenen c.a. vastgesteld en inwerking getreden op 1 januari 2025. De beleidsregel uit 2021 is daarbij ingetrokken en vervallen op 1 januari 2025. Aangezien die beleidsactualisatie uniform heeft plaatsgevonden binnen de Dommelstroomgemeenten zijn hiervoor ook gezamenlijke informatiesessies gehouden voor medewerkers. In 2024 is wederom deelgenomen aan het Dommelstroom Interventieteam (DIT) waarbij gezamenlijke controles zijn uitgevoerd binnen de Dommelstroom-gemeenten tijdens actieweken. De thema's van de actieweken zijn eerder (regionaal) vastgesteld.

Wat hebben we ervoor gedaan? Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit. 3. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen In 2024 hebben we ingezet op het preventief voorkomen van problemen bij jeugdigen. Het (ambulante) jongerenwerk speelt hierin een belangrijke rol. Als er overlast is in de openbare ruimte door jongeren, draagt het jongerenwerk bij aan het voorkomen hiervan. Het in 2024 geopende jongerencentrum DURV in het Klooster Temporalis zorgt ervoor dat de jeugd de jongerenwerkers ook actief kan opzoeken, als zij daar behoefte aan hebben. Waar jongeren dreigen af te glijden, zorgen we voor een passende integrale ketensamenwerking met het CMD en andere relevante partners zoals bijvoorbeeld het Zorg- en Veiligheidshuis en de scholen. Zo bieden we aan de (basis)scholen preventief Halt-lessen aan en draait er een spreekuur op het Nuenens College.

Wat hebben we ervoor gedaan? Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden 4. Meer bewustwording creëren over o.a. babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid We hebben in 2024 verschillende communicatiecampagnes gelanceerd over relevante veiligheidsonderwerpen. Daarnaast hebben we aansluiting gezocht bij initiatieven van anderen. Dit betroffen thema's zoals babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid.

14

Deze campagnes waren gericht op het informeren van de gemeenschap over de risico's en hoe onze inwoners hierin zelfredzamer kunnen worden. Dit wordt in 2025 voortgezet vanwege de belangstelling en waardering van de voorlichting over de genoemde onderwerpen door de inwoners. Ook is door de politie in 2024 aandacht gevraagd in de media voor nep-agenten die vaak ouderen benaderen en oplichten. Tevens is via lokale kranten gewezen op de werkwijze van malafide onderhoudsbureaus. 5. Betere bescherming van kwetsbare groepen inwoners tegen de gevaren van mensenhandel (uitbuiting) Er zijn trainingen beschikbaar gesteld in 2024 voor gemeentelijke medewerkers en vrijwilligers gericht op het herkennen van signalen van mensenhandel. Deze trainingen verhogen het bewustzijn en de alertheid van betrokkenen, zodat zij snel en effectief kunnen reageren bij vermoedens van mensenhandel. De gemeentelijke contactfunctionaris mensenhandel biedt de mogelijkheid voor melders, slachtoffers en getuigen om melding te maken van vermoedens van mensenhandel zonder angst voor gevolgen, wat bijdraagt aan een snellere en effectievere aanpak. Bij de controles van de actieweken ondermijning binnen de Dommelstroom-gemeenten in 2024 is ook aandacht gegeven aan het thema mensenhandel (uitbuiting).

Wat hebben we ervoor gedaan? Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen gedrag 6. Betere vroegsignalering Steeds vaker krijgen we te maken met inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen of vragen binnen meerdere leefgebieden. Problematiek zoals psychische klachten, het zich niet thuis voelen in de samenleving, een verstandelijke beperking of een verslaving. Het bieden van ondersteuning aan deze doelgroep vraagt om intensieve samenwerking tussen gemeente, zorg- en welzijnsinstellingen, politie en de samenleving. De gemeente Nuenen is aangesloten op het meldpunt vanuit de Wet verplichte GGZ (WvGGZ). Hier kunnen inwoners worden gemeld die acuut hulp nodig hebben. Dit meldpunt is in 2024 uitgebreid voor niet-acute hulpvragen. Hierdoor kunnen we inwoners met onbegrepen gedrag eerder ondersteunen en wordt onnodige politie-inzet in een later stadium voorkomen. Daarnaast zijn we in 2024 gestart met het project 'vroegsignalering in de wijk' via de Wijk-GGD. Dit is opgezet met subsidie. De Wijk-GGD'ers zijn inmiddels bekend in onze wijken en richten zich vooral op inwoners die onbegrepen gedrag vertonen en waarbij een multidisciplinaire aanpak wenselijk is. Zie ook programma 3.

Wat hebben we ervoor gedaan? Adequate aanpak van woonoverlast 7. Betere vroegsignalering In 2024 is meer ingezet op vroegtijdige signalering, het versterken van onze informatiepositie en de samenwerking met onze maatschappelijke partners. Dit is nodig om zoveel mogelijk te voorkomen dat inwoners (ernstige) overlast ervaren. In 2025 werken we verder aan het opstellen van beleidsregels voor woonoverlast, waarbij de mogelijkheden van de Wet goed verhuurderschap worden betrokken.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2023

Verwijzingen HALT*

aantal per 10.000 jongeren

10

12

10

Winkeldiefstallen*

aantal per 1.000 inwoners

0,8

0,9

1,4

Geweldsmisdrijven*

aantal per 1.000 inwoners

1,1

1

1

Diefstallen uit woningen*

aantal per 1.000 inwoners

1,7

2

1,5

Vernielen en beschadigingen (in de openbare ruimte)*

aantal per 1.000 inwoners

1,2

2

2

Aantal RIEC-casussen

aantal

1

4

1

15

Begroting 2024

Jaarrekening 2024

Naam

Indicator

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Jaarrekening 2024

Aantal Bibob-onderzoeken

aantal eigen toetsen plus aantal adviesaanvragen Landelijk Bureau

20

20

30

Aantal gesloten panden op basis van Wet Damocles

aantal

2

4

1

* verplichte indicator op grond van BBV

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost Bij veroorzakers van ernstige overlast of criminaliteit met complexe problemen op diverse gebieden zijn vaak meerdere partijen (zorgorganisaties, justitiële organisaties en/of gemeente) betrokken. Bij de aanpak van deze personen is het effectiever om de inspanningen van deze verschillende partijen op elkaar af te stemmen. Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost (ZVHBZO) verzorgt onder andere de procesregie op complexe casuïstiek met het doel (nieuwe) strafbare feiten te verminderen en te voorkomen. Met deze aanpak levert ZVHBZO een belangrijke bijdrage aan de veiligheid in alle 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant. In 2024 zijn er voor Nuenen 2 COM-casussen (= complexe casuïstiek op maat) besproken.

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) behartigt de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: brandweerzorg, geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio, rampenbestrijding en crisisbeheersing en de gemeenschappelijke meldkamer, door: • Adequaat te reageren op spoedeisende hulpvragen van burgers, instellingen en bedrijven; • Het organiseren en coördineren van geneeskundige hulpverlening in de regio; • Het voorkomen en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en/of ongevallen bij brand en alles wat hiermee verband houdt, inclusief de coördinatie van de werkzaamheden op dit gebied; • Het organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) voert voor de gemeente alle milieutaken uit op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving (VTH). Voor dit programma zijn met name de uitgevoerde werkzaamheden in het kader van toezicht en handhaving van belang. Er is gewerkt volgens het vastgestelde werkprogramma 2024. In het jaarverslag VTH 2024 legt de ODZOB verantwoording af over de realisatie. De omgevingsdienst is ook ingeschakeld voor allerlei sectorale adviestaken, zoals op het gebied van bodem, geluid (metingen), asbest, geur etc.

In 2024 is verder aandacht gegeven aan de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet. Ook heeft advisering en kennisuitwisseling plaatsgevonden over thema's vanuit het VTH-domein, die impact hebben op de leefomgeving. In 2024 is door de ODZOB het Regionaal Operationeel Kader Vergunningverlening, Milieutoezicht en Handhaving (ROK-VTH) opgeleverd voor de periode 2025-2028. Verder is in 2024 een nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) opgesteld. Tevens is in december 2024 door het Algemeen Bestuur de Meerjaren ontwikkelaanpak 2025-2027 Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant vastgesteld. Tenslotte was de ODZOB aangesloten in 2024 bij controles die werden uitgevoerd door het Dommelstroom Interventieteam (DIT).

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2024) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken.

16

Bedragen x € 1.000,Omschrijving

Primaire begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Realisatie 2024

Afwijking budget 2024

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

1.513

1.513

1.516

3

1.2 Openbare orde en Veiligheid

1.523

1.653

1.712

58

Totaal Lasten

3.036

3.166

3.227

61

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

36

36

41

4

1.2 Openbare orde en Veiligheid

547

637

644

7

Baten

Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)

583

673

684

11

-2.453

-2.493

-2.543

-50

Analyse 2. Veiligheid & Handhaving

I/S Bedrag

Saldo

-50.000

Verdeling salarislasten en overhead

I

-50.000

Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Totaal programma 2

-50.000

17

Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd Portefeuillehouder(s) N. Wouters

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Samenleving waarin iedereen kan meedoen

1. Meer aansluiten bij en faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving

Inclusieve samenleving

2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving voor mensen met beperkingen

Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen

3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen

Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft

4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben

Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien, zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit.

5. Lager percentage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen

Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag (GGGZ problematiek)

6. Betere vroegsignalering en meer aandacht voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag

Zorg betaalbaar houden

7. Meer inzicht en grip krijgen op de kostenontwikkeling in de Jeugdzorg en Wmo 8. Minder noodzaak om duurdere zorgvoorzieningen in te zetten

Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding

9. Betere ondersteuning van inwoners door in te zetten op doelgroepgerichte begeleidingsmethoden

Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving

10. Betere ondersteuning van vergunninghouders bij hun inburgering

Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl

11. Lager percentage inwoners met overgewicht, roken, drankgebruik en/of andere verslavingen

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Re-integratieverordening Participatiewet 2023

onbepaald november 2023

Vastgesteld in de raad Planning vaststelling nieuw beleidsplan onbepaald

Verordening maatregelen PW, IOAW en IOAZ 2025

2025 e.v.

december 2024

onbepaald

Verordening individuele inkomenstoeslag 2020

2020 e.v.

mei 2020

onbepaald

Beleidskader Sociaal Domein

onbepaald november 2024

onbepaald

Beleid mantelzorg

2017-2020 september 2021

2025

Nota Dementievriendelijke gemeente

2017-2020 september 2021

2025

Nota vrijwilligersbeleid 2020-2026

2020-2026 september 2020

2026

Wmo-verordening 2021

onbepaald december 2021

onbepaald

Verordening Jeugdhulp gemeente Nuenen 2023

onbepaald april 2023

onbepaald

Nota schuldhulpverlening

2021-2025 februari 2020

onbepaald

Nota jeugdbeleid 2021-2024

2021-2024 april 2021

onbepaald

Omgevingsvisie Nuenen

2021 ev

onbepaald

Verordening leerlingenvervoer 2022

onbepaald juli 2022

onbepaald

Verordening inburgering Nuenen c.a. 2022

onbepaald december 2021

onbepaald

Verordening beslistermijn schuldhulpverlening

onbepaald februari 2021

onbepaald

Preventie- en handhavingsplan alcohol

2019-2022 november 2018

2025

september 2021

Wat hebben we ervoor gedaan? Samenleving waarin iedereen kan meedoen 1. Meer aansluiten bij en faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving In november 2024 is het Beleidskader Sociaal Domein door de raad vastgesteld.

18

Bij het opstellen van het beleidskader is een interactief proces met raadsleden, vrijwilligersorganisaties, jeugdigen en professionals uit het werkveld gevolgd. Zo zijn er meerdere beeldvormende avonden geweest. In de beeldvormende avond van mei konden raadsleden in gesprek met de medewerkers van de uitvoering. Eind 2024 is de eerste editie van de minimagids uitgebracht. In de eerste helft van 2024 vingen wij 50 vluchtelingen in de binnentuin van het gemeentehuis in een crisisnoodopvang op. Dit zou in eerste instantie voor drie maanden zijn, maar dit is nog eens met drie maanden verlengd. Voor een zinvolle dagbesteding hebben zich 150 vrijwilligers gemeld. De leerplichtige kinderen werden door scholen goed opgevangen.

Wat hebben we ervoor gedaan? Inclusieve samenleving 2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving voor mensen met beperkingen In een inclusieve samenleving krijgen mensen dezelfde kansen en mogelijkheden, ongeacht hun leeftijd, achtergrond, opleidingsniveau, gezondheid of beperking. We organiseerden onze voorzieningen zo laagdrempelig mogelijk. We zien de laatste jaren bij het CMD dat het aantal hulpvragen en de complexiteit daarvan toeneemt. Door preventie zetten we er op in dat er minder beroep gedaan wordt op Wmo-voorzieningen, maar vooral dat we onze inwoners beter en in een vroeg stadium ondersteunen. Ook in 2024 organiseerden we samen met de werkgroep Nuenen Dementievriendelijk diverse activiteiten. Op grond van het jeugdbeleid streven we er naar dat alle jongeren mee kunnen doen, bij voorkeur aan reguliere activiteiten. Het jongerenwerk bood activiteiten op maat voor verschillende leeftijdsgroepen. In de tweede helft van 2024 is de nieuwe jongerenhuiskamer DURV geopend, waardoor er meer mogelijkheden voor activiteiten en ontmoeten zijn. Het reguliere activiteitenaanbod is niet altijd passend voor alle jeugdigen. We gaven subsidie aan een stichting die activiteiten organiseert voor deze doelgroep. Vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening begeleiden wij inwoners met (het risico op) schulden.

We zagen in 2024 een toename van het aantal inwoners dat in het saneringstraject zat. Met de inzet van Dienst Dommelvallei, WSD en Huis naar Werk (HnW) ondersteunden we inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij re-integratie, inburgering en waar nodig met inkomen. Hiermee gaven we ook invulling aan de afspraken met WSD in het Lokaal Plan. We zagen een toename van kwetsbare jongeren die aanspraak maakten op ondersteuning vanuit de Participatiewet. Als onderdeel van het regionaal plan jeugdwerkloosheid realiseerden we de aansluiting op Jongeren in Beeld van het inlichtingenbureau. Hiermee kregen we meer zicht op kwetsbare jongeren van 23 tot 27 jaar, zonder startkwalificatie, werk, studie of uitkering. We vonden meer aansluiting bij deze doelgroep door onder andere de inzet van Kwikstart, het jongerenlabel van WSD.

Wat hebben we ervoor gedaan? Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen 3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen Door versterking van zelfredzaamheid kan (intensivering van) zorg mogelijk worden uitgesteld. We stimuleerden ouderen om meer gebruik te maken van hun sociaal netwerk, slimme hulpmiddelen en collectieve zorg- en welzijnsvoorzieningen. In 2024 is ingezet op preventie en brandveiligheid (bv. valpreventie, weerbaarheid, woningaanpassingen, bekendheid met alarmeringssystemen zoals brandmelders). Hiervoor ontvingen we budget vanuit het rijk voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In 2024 stelde de raad de Woonzorgvisie vast. Deze visie is met brede participatie tot stand gekomen. Met belanghebbenden is een uitvoeringsplan opgesteld, waarbij zij konden aangeven op welk onderdeel zij zich actief willen inzetten. In de uitwerking komt aan bod welke voorzieningen, woningen, hulp en ondersteuning onze gemeente in de toekomst nodig heeft. De woonzorgvisie draagt bij aan doelstellingen in programma 5 van deze begroting.

19

Wat hebben we ervoor gedaan? Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft 4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben Vanuit het sociaal domein bleven we werken vanuit de gedachte 'wat kan de inwoner zelf en wat heeft de inwoner nodig om meer zelf te kunnen'. Inwoners konden bij het CMD terecht met vragen rondom hulp en ondersteuning. In 2024 is de pilot 'jeugdhulp op school' voortgezet. Elke basisschool had een vaste CMD medewerker die regelmatig aanwezig was op school. Uit monitoring bleek dat het aantal verwijzingen door huisartsen sinds de invoering van de pilot licht is afgenomen. Het aantal leerlingen met jeugdhulp en de kosten namen in 2024 toe. We hadden regelmatig contact met onze scholen, schoolbesturen, kinderopvangaanbieders en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Medewerkers weten de weg naar preventie en het CMD te vinden. Ook de jeugdgezondheidszorg van de GGD en onze jongerenwerkers hebben een rol in de vroegsignalering. We boden preventieve activiteiten aan ouders en jeugdigen om hen te ondersteunen bij opvoeden en opgroeien. Voorbeelden zijn Oudersinc. (een digitaal aanbod voor ouders van jonge kinderen), het Oudercafé en informatie over scheiden. Vanuit het CMD is preventief ingezet op hoogsensitiviteit.

Vanuit Kansrijke Start is centering pregnancy voortgezet, waarbij een groep aanstaande ouders gezamenlijk informatie krijgt en deelt. We boden een dekkend aanbod voorschoolse educatie voor kinderen die een indicatie hadden. We constateerden dat het bereik van de doelgroep kinderen in onze gemeente is afgenomen. Eind 2024 zijn wij gestart met interventies om dit bereik te vergroten. Eind 2023 is de Lokale Educatieve Agenda (LEA) opgestart, in de loop van 2024 zijn de resultaatafspraken vastgesteld in de bestuurlijke LEA en is de werkgroep gestart met de uitwerking. Met ingang van schooljaar 2024-2025 is de preventieve aanpak STORM gestart. STORM staat voor Strong Teens and Resilient Minds (sterke tieners en veerkrachtige gedachten). In het regionale programma stimuleren we samen de mentale gezondheid van jongeren. Zij leren wat mentale gezondheid is en wat zij zelf kunnen doen als het even wat minder goed gaat. Het programma wordt in de regio Zuidoost-Brabant op de scholen voor voortgezet onderwijs uitgevoerd samen met de GGD en de GGZ. De gemeenteraad stelde in 2023 de visie Wijkgericht Werken vast. In 2024 hebben de gemeente en de werkgroep ‘Prettig Ouder Worden in Gerwen begint nu’ een samenwerkingsovereenkomst getekend voor een pilot Wijkgericht Werken. Deze pilot wordt uitgevoerd in 2024 en 2025.