Jaarrekening 2023 - Bijlage 2 Jaarstukken 2023

Frequentie van terugkoppeling naar de raad Structureel jaarlijks tweemaal (begroting, rekening) en halfjaarlijks (1e en 2e samenvatting van de bestuursrapportage); daarnaast incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen over beleid en strategische keuzes binnen de Veiligheidsregio. De deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling waarborgen de betaling van rente en aflossing van de geldleningen die de Veiligheidsregio heeft gesloten, onder goedkeuring van gedeputeerde staten en volgens regels die het algemeen bestuur heeft vastgesteld. De waarborg geldt naar evenredigheid van het aantal inwoners van iedere gemeente van het betreffende kalenderjaar en indien de geldschieters dit wensen onder het doen van afstand van de voorrechten die de wet aan borgen toelaat. Financieel belang Algemene bijdrage € 1.127.000,-. GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Brabant Zuidoost te Helmond Doel en openbaar belang De GGD heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg (PG) en de ambulancezorg (AZ). De kerntaken zijn: Infectieziektebestrijding (incl.

TBC bestrijding, SOA-bestrijding/seksuele gezondheid, reizigerszorg en hygiënezorg) Medische milieukunde Bijzondere zorg Forensische Geneeskunde Toezichthoudende taken (kinderopvang, tattooshops) Jeugdgezondheidszorg 0 –18 jaar/Rijksvaccinatieprogramma Onderzoek en beleidsadvisering Gezondheidsbevordering Ambulancezorg Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De gemeente kan profiteren van de professionele kennis en voorzieningen welke de GGD bezit en door de gemeente niet zelfstandig in stand gehouden kunnen worden. Tevens wordt door de samenwerking met de regiogemeenten een schaalgrootte bereikt die een efficiënte en effectieve aanpak mogelijk maakt tegen zo laag mogelijke kosten.

84

Een positieve bijdrage aan de gezondheid van de inwoners van onze gemeente en uitvoering van tal van wettelijke taken. Naast de uitvoering van de wettelijke taken maken we als gemeente dankbaar gebruik van de diensten van het lokaal team gezondheidsondersteuning. Medewerkers uit dit team ondersteunen de gemeente onder meer bij projecten op het gebied van alcohol- en drugspreventie en het activiteitenprogramma van de werkgroep mantelzorg en Nuenen dementievriendelijke gemeente. Tot slot levert de GGD ook waardevolle lokale onderzoeksgegevens (onder meer uit de gezondheidsmonitoren). Deze onderzoeksresultaten zetten wij in als beleidsindicatoren. Veranderingen en ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkelingen waarmee de GGD te maken heeft gekregen in 2023 zijn: · Covid-19 bestrijding (testen, vaccineren, informeren). · HPV vaccinatiecampagne voor 18-26 jarigen. · Voorbereiding op de implementatie van de Omgevingswet. · Ondersteuning van onze gemeenten bij de regionale en lokale planvorming in het kader van GALA en IZA. · Uitbreiding van contracttaken zoals Wvggz-taken en de Wijk GGD’er. · Vernieuwing van de Jeugdgezondheidszorg (gestart met het vernieuwings-programma Generatie Gezond). · Opstellen van een nieuw regionaal spreidingsplan voor de ambulanceposten. · Implementatie van intelligente software voor planning en spreiding van ambulances.

· Verbetering van de informatieveiligheid en de informatiehuishouding (archiefbeheer). · Intensivering van de samenwerking met GGD Hart voor Brabant bij Forensische Geneeskunde (invulling van de centrumfunctie die de GGD BZO heeft voor de regio Oost-Brabant). · Tekorten op de arbeidsmarkt van verpleegkundigen en artsen i.c.m. een personeelsverloop van 10% (extra inzet op werving en aantrekkelijk werkgeverschap). · Implementatie van het Lean gedachtengoed (continu verbeteren). · Implementeren van zelforganisatie. · Evaluatie en afronding van de bestuursopdracht. Risico's Als belangrijkste risico's worden gezien: • stijging van de kosten: o dat de loon- en materiële kosten sneller stijgen dan de in de begroting opgenomen indexering van de gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijke takenpakket en/of het NZA-budget voor ambulancezorg, en dat deze niet in de daaropvolgende jaren wordt rechtgetrokken; o dat door fusie, reorganisatie, conflicten etc. wachtgelden/frictiekosten dienen te worden uitbetaald die niet door gemeenten, derden of de lopende exploitatie worden gedekt; o dat als gevolg van (belasting)wet- en regelgeving de kosten meer dan gemiddeld stijgen en/of tot een naheffing leiden; o door toenemende arbeidsmarktkrapte.

• Onvoldoende budget: dat om de paraatheid van de Ambulancezorg te handhaven er, bv vanwege een hoog ziekteverzuim of een groot personeelsverloop, te weinig budget is om de vervangingskosten te dekken. Daarnaast bestaat m.b.t. ambulancezorg een algemeen exploitatierisico op de omvangrijke materiële kosten; • uitvoering van noodzakelijke activiteiten zonder financiering: o dat door een ramp bij PG veel extra inzet nodig is en/of waardoor het reguliere werk in gevaar komt.; o dat verplichte landelijke wet- en regelgeving bij PG leidt tot activiteiten waarvan de kosten nog niet zijn opgenomen in de begroting; • Extra kosten door organisatieverandering: dat, wanneer de aanwijzing voor ambulancevervoer niet meer aan de GGD wordt toegekend, een deel van centrale overhead niet meer wordt gedekt; • Extra kosten door verandering taakuitvoering: dat er (door externe ontwikkelingen) een wijzing in de taakinhoud optreedt waardoor er tijdelijk meerkosten ontstaan; • Extra kosten door afname van markttaken: het risico dat door marktomstandigheden er tijdelijk ongedekte kosten blijven bij de contracttaken voor het rijk en derden;

85

• • • •

Beveiliging en (onder-)verzekering: dat toegewezen schadeclaims niet volledig worden afgedekt door de afgesloten verzekeringen; Het risico dat zich ICT-beveiligingsproblemen voordoen; Verbonden Partijen: dat bij liquidatie van een der verbonden partijen er claims aan de GGD zullen zijn; dat er zich nog overige (personele) tegenvallers zullen voordoen waarmee nog geen rekening is gehouden.

• Afbreukrisico van geen deelname Geen behartiging van onze belangen op dit gebied en niet kunnen voldoen aan wettelijke verplichtingen waaronder het in stand houden van een GGD. Alternatieven voor geen deelname Het zoeken naar andere instanties die uitvoering kunnen geven aan onze wettelijke taken op het gebied van openbare gezondheidszorg. Volledig afzien van geen deelname is geen reële optie i.v.m.de in de Wet Publieke Gezondheid opgenomen eis dat de gemeente een GGD in stand moet houden. De volgende gemeenten behoren tot het werkgebied van de GGD Brabant Zuidoost: Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, HeezeLeende, Helmond, Laarbeek, Nuenen, Oirschot, Reusel-de Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre. In dit gebied wonen ca. 790.000 mensen. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Algemeen bestuur: lid: N. Wouters (wethouder). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Er vindt in ieder geval terugkoppeling plaats bij de vaststelling van de begroting en wijzigingen daarvan en verder incidenteel als onze vertegenwoordiger bij de GGD dit wenselijk acht. Financieel belang € 989.028,GR Dienst Dommelvallei te Mierlo Doel en openbaar belang Dienst Dommelvallei is het samenwerkingsverband van de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen c.a. en Son en Breugel.

In deze dienst zijn de bedrijfsvoeringstaken financiën, belastingen, personeel & organisatie, informatievoorziening en planning & control voor de drie gemeenten ondergebracht. Daarnaast hebben de gemeenten Son en Breugel en Nuenen c.a. de taken met betrekking tot werk en inkomen (sociale zaken en Participatiewet) en dienstverlening in Dienst Dommelvallei ondergebracht. Daarnaast voert de dienst ondersteunende activiteiten (administratie en applicaties) uit met betrekking tot zorg en welzijn (Wmo) en jeugd. Tot slot voert de dienst gemeentelijke taken uit voor de Wet inburgering die per 1 januari 2022 in werking is getreden en heeft de dienst leefgelden aan Oekraïense vluchtelingen verstrekt. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Bij de vorming van Dienst Dommelvallei is aangegeven dat de dienst moet leiden tot: meer kwaliteit, minder kwetsbaarheid, minder kosten en goed werkgeverschap. Veranderingen en ontwikkelingen De start begin 2023 van de nieuwe directeur van de dienst is aangegrepen om een nieuw bedrijfsplan op te stellen dat medio 2024 gereed zal zijn. De overdacht van de belastingtaken van de dienst naar de Belastingsamenwerking Oost-Brabant is voorbereid en gerealiseerd. Naast uitbesteding van de belastingtaken is een traject in gang gezet om de bestuurlijke drukte en aansturing van de dienst te stroomlijnen.

Daartoe volgt in 2024 een voorstel voor het algemeen bestuur van de dienst. Risico's Eventuele overschotten/tekorten worden teruggestort naar of bijbetaald door de deelnemende gemeenten.

86

Afbreukrisico van geen deelname Indien de gemeente niet langer meer de uitvoering van bepaalde taken neerlegt bij de dienst, dient de gemeente deze taken zelf uit te voeren dan wel onder te brengen in een ander samenwerkingsverband. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door: de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen c.a. en Son en Breugel Algemeen bestuur: M.M. van Toorenburg (burgemeester), B. van Stiphout en N. Wouters Dagelijks bestuur: M.M. van Toorenburg (burgemeester) en M. Arents (gemeentesecretaris) Frequentie van terugkoppeling naar de raad Structureel jaarlijks bij begroting (zienswijzeprocedure) en jaarrekening en bestuursrapportages (ter kennisneming). Daarnaast worden van relevante zaken voor de raad mededelingen gedaan door het college in commissievergaderingen of hierover wordt een raadsinformatiebrief verstuurd aan de raad. Financieel belang Gemeentelijke bijdrage 2023 € 7.252.936,- (inclusief begrotingswijzigingen). De bijdrage is met kostprijsverhogende btw verhoogd, Dienst Dommelvallei is verplicht om inclusief btw te factureren. Gemeenschappelijke regeling (WSD) te Boxtel Doel en openbaar belang WSD is het sociaal werkbedrijf voor negen gemeenten en voert de werkgeversverplichtingen uit van de voormalige Wet sociale werkvoorziening (Wsw).

Ook ondersteunen zij, in het kader van de Participatiewet, inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden en behouden van (aangepast) werk. In 2023 voerde WSD voor inburgeraars met een lage leerbaarheid de Zelfredzaamheidsroute uit. De expertise, het netwerk en de infrastructuur van WSD vormt voor de uitvoering van deze taken een passende basis. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Op basis van het vastgestelde koersdocument "Gezamenlijke doorontwikkelen" is in nauwe samenwerking met WSD een Lokaal Plan opgesteld voor de periode van 2022 t/m 2025. Het Lokaal Plan van de Gemeente Nuenen omvat deelprojecten waaronder de werkdiagnose AanZet en de aanpak voor langdurig bijstandsontvangers. De deelprojecten leveren een bijdrage aan de doelstelling dat elke inwoner kan participeren. In het koersdocument is een collectieve ambitie van een bezetting van 2.100 personen uit de doelgroep (Wsw en PW) eind 2025 vastgelegd, het zogenaamde break even scenario. In 2023 lagen we op koers in de groei naar deze collectieve ambitie. Veranderingen en ontwikkelingen De omvang van de doelgroep uit de Participatiewet die bij WSD werkt, groeit gestaag. De krappe arbeidsmarkt leidt tot verhoogde uitstroom van doelgroepmedewerkers naar reguliere banen.

Daarbij is de inzetbaarheid van de doelgroep uit de Participatiewet lager dan de inzetbaarheid van de Wsw populatie. In 2023 heeft WSD zich daarom door lokale werving en zichtbaarheid in de gemeente, gericht op het werven van de brede doelgroep. WSD beoogt hiermee een groter bereik van inwoners met begeleidingsbehoefte naar werk te realiseren. Risico's WSD heeft een sluitende meerjarenbegroting waarin uitgegaan wordt van het volume van 2100 medewerkers vanuit de deelnemende gemeenten. Met het Stimulusprogramma voorzag WSD ook in 2023 in een compensatie van begeleidingskosten aan gemeenten, voor zover het rijksbudget daarvoor ontoereikend was. Dit stimuleerde gemeenten maximaal in te zetten op het realiseren van werken met loonkostensubsidie weg. Mogelijk vraagt WSD de deelnemende gemeenten een aanvullende bijdrage wanneer de collectieve ambitie niet gerealiseerd wordt. In 2023 is aanvullende financiering van de gemeenten niet nodig gebleken. Afbreukrisico van geen deelname Hoog (bestuurlijk maar ook financieel als je zou besluiten om niet meer deel te nemen aan de gemeenschappelijke regeling).

87

Alternatieven voor geen deelname Aansluiten bij andere gemeenschappelijke regeling of inkoop van diensten. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname aan de GR WSD door de gemeenten Best, Boxtel, Haaren, Nuenen, Oirschot, Oisterwijk, Meierijstad (alleen het verzorgingsgebied van de voormalige gemeenten Schijndel en SintOedenrode), Son en Breugel, Sint Michielsgestel en Vught. De heer N. Wouters (Wethouder en DB en AB WSD) en de heer T. van der Linden (raadslid en AB WSD). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Structureel jaarlijks bij begroting en jaarrekening (zienswijzeprocedure); daarnaast zo nodig incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. Financieel belang Het SW-budget dat de gemeente ontvangt van het Rijk wordt volledig beschikbaar gesteld aan WSD voor uitvoering van de Wsw. De financiering van de trajecten voor de doelgroep van de Participatiewet vindt plaats in de vorm van loonkostensubsidie via het zogenoemde BUIG budget, waar ook de bijstandsuitkeringen uit worden bekostigd. De begeleidingsvergoeding LKS als bedoeld in plaatsing en begeleiding, wordt bekostigd vanuit het re-integratiebudget van de gemeente. Aanvullend worden op basis van maatwerk individuele re-integratiediensten afgenomen.

Bestuurskosten € 9.189,Rijksbijdrage Wsw € 1.337.484,Begeleidingsvergoeding werken met LKS en re-integratiediensten € 339.737,Totale kosten € 1.686.410,GR Reiniging Blink te Helmond Doel en openbaar belang Het doelmatig uitvoeren van de afvalinzameling en de reinigingstaken die bij wet, in het bijzonder de artikelen 10.21 en 10.22 van de Wet milieubeheer, aan de gemeente zijn opgedragen en/of voortvloeien uit de aan de gemeente op grond van de Gemeentewet toevertrouwde zorg voor de eigen huishouding, binnen de kaders van het publiekrecht. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Actieve bijdrage aan de lokale vertolking van het landelijk beleid inzake preventie van huishoudelijk afval conform het vigerende Landelijk Afvalbeheerplan (LAP), met inachtneming van lokale accenten. Verzekeren van de openbare dienstverlening wat betreft hoogwaardige inzameling en verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen, met inbegrip van de uitvoering van reinigingstaken, dit alles binnen de grenzen van haar werkgebied. Zorgdragen voor alle aanverwante activiteiten, zoals sortering, hergebruik en/of nuttige toepassing dan wel recycling van de huishoudelijke afval-/reststromen.

Belangrijk is dat binnen de samenwerking zonder winstoogmerk de kernactiviteiten met betrekking tot huishoudelijke afvalstoffen efficiënt en effectief worden uitgevoerd, zoals eerder omschreven, te weten preventie en projectbeheer, inzameling, reiniging, sortering en overslag, afzet en commercialisatie alsmede implementatie beheers- en controlesystemen in naam en voor rekening van de bij Blink aangesloten gemeenten en eventueel later aangesloten publieke partijen. Veranderingen en ontwikkelingen In 2023 heeft BDO met het uitbrengen van een rapport verslag uitgebracht van een doorlopen strategisch onderzoek naar de toekomst van Blink en de positie van de private partner. Kort voor het uitbrengen van dit rapport gaf de private partner schriftelijk te kennen de deelname in de regeling te willen beëindigen. Vervolgens werden onderhandelingen met de private partij opgestart en werden twee werkgroep in het leven geroepen om de ontvlechting vorm te geven. Een raadsvoorstel om de regeling zodanig te wijzigen dat het uittreden van de private partij niet automatisch leidt tot liquidatie van de regeling, is in december voor zienswijzen in procedure gebracht.

88

Risico's Financieel risico voor deelnemers vanwege het ontbreken van eigen vermogen: bij budgetoverschrijdingen dragen de gemeenten de kosten. Het risico van beëindiging van deelname in Blink door een of meerdere deelnemers wordt ondervangen door de plicht voor de uittredende gemeente om de achterblijvers schadeloos te stellen. Afbreukrisico van geen deelname Zelfstandige uittreding betekent schadeloos stellen van andere deelnemers. Aanbesteding en samenwerking met een andere afvalinzamelaar leidt tot veel minder flexibiliteit en minder invloed op de dagelijkse bedrijfsvoering en mogelijk tot hogere kosten (winstopslag private partij, meerwerk). Alternatieven voor geen deelname Aanbesteding van de taken die betrekking hebben op huishoudelijke afvalstoffen en reiniging van verhardingen. Deelname in een andere GR-constructie zoals Cure (de Gemeenschappelijke regeling van gemeenten Eindhoven, Valkenswaard en Geldrop-Mierlo). Naast onze gemeente nemen nog acht andere gemeenten in de regio deel in de gemeenschappelijke regeling Blink. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Algemeen bestuur: lid: S. Löwik (wethouder) Frequentie van terugkoppeling naar de raad • Bij het vaststellen van de Begroting Blink; • Bij wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling; • Bij toetreding van nieuwe gemeenten; • Periodieke evaluatie van Blink.

In de gewijzigde Gemeenschappelijke regeling waaraan gewerkt wordt, zal mogelijk een andere frequentie van evalueren gekozen worden dan de 3jaarlijkse evaluatie. Financieel belang Conform de jaarrekening 2023 van Blink bedraagt onze bijdrage over 2023 € 2.270.000,-. De GR Blink beschikt niet over een eigen vermogen en de risico’s worden opgevangen door de deelnemende partijen. De resultaten voor de deelnemers worden jaarlijks afzonderlijk afgewikkeld.

Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeenten te Den Haag Doel en openbaar belang De BNG Bank is de bank van en voor (decentrale) overheden en instellingen op het gebied van wonen, zorg, onderwijs, energie en infrastructuur. De BNG Bank is betrokken partner voor een duurzamer Nederland. De BNG Bank stelt de publieke sector in staat maatschappelijke doelstellingen te realiseren. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Het betalingsverkeer van de BNG Bank richt zich specifiek op zakelijke klanten in de publieke sector. De BNG Bank biedt een volledig pallet aan zakelijke producten. Digitaal, efficiënt en veiligheid staan hierbij centraal. Veranderingen en ontwikkelingen Over het verslagjaar 2023 heeft de BNG een nettowinst gerealiseerd van € 254 miljoen. Dat is € 46 miljoen minder dan de nettowinst die een jaar eerder werd geboekt (in 2022 € 300 miljoen). Er wordt voorgesteld om € 120 miljoen aan dividend uit te keren (€ 2,16 per aandeel). Risico's De BNG Bank is na de Staat een van de grootste emittenten van Nederland. Het door de bank uitgegeven schuldpapier heeft een credit rating AAA van Moody’s, en AA+ van Standard & Poor’s en AA+ van Fitch. Door deze topratings kan de BNG Bank tegen lage prijzen geld aantrekken op de gelden kapitaalmarkt. Hierdoor kan de bank hun klanten lage tarieven bieden.

89

Afbreukrisico van geen deelname n.v.t. Alternatieven voor geen deelname n.v.t. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de aandeelhouders. Dit zijn uitsluitend overheden. Als aandeelhouder: J. Pernot (wethouder). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. Financieel belang In principe wordt het dividend jaarlijks uitgekeerd en heeft het dividend betrekking op het voorafgaande boekjaar. De dividenduitkering is afhankelijk van de resultaten. De BNG streeft niet naar een maximaal, maar naar een redelijk rendement op het eigen vermogen. De Staat is houder van de helft van de aandelen van de BNG. De andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Gemeente Nuenen bezit 1.755 aandelen à € 2,50 zijnde in totaal € 4.387,50. Over het verslagjaar 2022 heeft de BNG een nettowinst gerealiseerd van € 300 miljoen. Er is voor € 139 miljoen aan dividend uitgekeerd. Er is per aandeel € 2,50 (in totaal € 4.387,50) ontvangen. NV Brabant Water te Den Bosch Doel en openbaar belang Brabant Water is het drinkwaterbedrijf dat aan 2,5 miljoen inwoners en bedrijven in Noord-Brabant drinkwater levert en ervoor zorgt dat de klanten altijd en overal in Brabant kunnen rekenen op zuiver en veilig drinkwater. Een verantwoordelijke taak, waarnaar gehandeld wordt.

Brabant Water streeft niet naar winst, maar wel naar de beste kwaliteit en dienstverlening. Brabant Water biedt naast drinkwater ook water op maat en gespecialiseerde diensten en advies aan. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Brabant Water is als drinkwaterbedrijf primair verantwoordelijk voor het waarborgen van de continuïteit van de waterlevering in haar voorzieningsgebied en de kwaliteit en druk van het geleverde drinkwater. Veranderingen en ontwikkelingen De watervraag neemt de komende jaren fors toe, terwijl we ook te maken hebben met klimaatverandering, drogere zomers, bodemverontreiniging, versnelde waterafvoer en concurrerende activiteiten in de ondergrond. Dit vraagt nog nadrukkelijker de aandacht voor de lange termijn. Om de levering van voldoende en betrouwbaar drinkwater voor de toekomst veilig te stellen, heeft Brabant Water haar koers bijgesteld. Zij zetten stappen op pad naar een robuust drinkwatersysteem en doen dit aan de hand van vier sporen: 1. Duurzame bronnen De belangrijkste bron voor drinkwater is grondwater. Daarom wordt actief ingezet op bronbescherming en wordt gezocht naar manieren om winningen beter in te passen in de omgeving. 2. Aanvullende bronnen Om aan de groeiende drinkwatervraag te voldoen, is de inzet van aanvullende bronnen naast grondwater noodzakelijk.

Mogelijkheden om drinkwater te maken van brak grondwater (dieper dan de huidige bronnen) en zeewater wordt onderzocht. 3. Duurzaam watergebruik Voortdurend wordt aandacht gevraagd voor duurzaam watergebruik. Er wordt gecommuniceerd hoe waterbesparende technieken en innovaties toegepast kunnen worden. 4. Optimale inzet van eigendommen Het is noodzakelijk om meer te investeren in productielocaties en leidingnet. Risico's n.v.t.

90

Afbreukrisico van geen deelname n.v.t. Alternatieven voor geen deelname n.v.t. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de aandeelhouders. Dat zijn de provincie Noord-Brabant en 60 gemeenten. Als aandeelhouder: M.J. Houben (burgemeester). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. Financieel belang De gemeente heeft een belang in Brabant Water N.V. van 22.246 aandelen à € 0,10 (dit geeft een totaal van € 2.224,60).

Stichtingen en verenigingen Stichting Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost te Helmond Doel en openbaar belang Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, (justitiële) overheidsinstellingen en maatschappelijke organisaties. Het doel is de verbetering van veiligheid en leefbaarheid in de 21 gemeenten in Brabant Zuidoost. Het is van belang om onderscheid te maken tussen het zorg- en veiligheidshuis als professionele netwerkorganisatie en het zorg- en veiligheidshuis als facilitator voor ketenpartners. Het landelijk kader richt zich specifiek op het zorg- en veiligheidshuis als netwerkorganisatie van verschillende partners in de zorg-, de strafrechtketen en gemeenten, gericht op een ketenoverstijgende persoons-, systeem- en gebiedsgerichte aanpak van, of advisering rondom, complexe problematiek. In de rol van facilitator biedt de netwerkorganisatie aan ketenpartners de mogelijkheid om werkplekken te huren in een kantoor. Het zorg- en veiligheidshuis Brabant-Zuidoost is in de kern een smalle organisatie. Haar professionaliteit ligt op het gebied van procesregie, advisering en informatievoorziening.

Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De kracht van het zorg- en veiligheidshuis is een goede samenwerking tussen de verschillende organisaties om problemen op het gebied van veiligheid beter aan te pakken. Daarbij behouden alle partners hun eigen (wettelijke) verantwoordelijkheden. Problemen worden in een mix van preventie, repressie en zorg aangepakt. Zo wordt geprobeerd potentieel grote problemen klein te houden. De casussen worden aangepakt middels de werkwijze Casus Op Maat en de Persoonsgerichte Aanpak. Daarnaast stimuleert en ondersteunt het zorg- en veiligheidshuis de gemeenten om in de toekomst gebruik te maken van het escalatiemodel in de zorg- en veiligheidsketen AVE (aanpak voorkoming escalaties) en dit lokaal te implementeren. Veranderingen en ontwikkelingen In 2016 is de rechtsvorm van het Zorg- en Veiligheidshuis gewijzigd en is de Stichting Beheer en Exploitatie Veiligheidshuis Brabant Zuidoost opgericht. Besloten werd om hierin deel te nemen. In 2016 is gestart met de methodiek Persoonsgerichte Aanpak (PGA) voor een effectieve aanpak van hotshots (kopstukken/-sleutelfiguren). Deze systeemaanpak richt zich op daders van HIC-feiten, problematische jeugdkopstukken en andere personen die via de driehoek als veiligheidsprobleem zijn aangewezen.

In 2016 is in het zorg- en veiligheidshuis de Expertisetafel Radicalisering ingericht. Dit overleg is beschikbaar voor ondersteuning, advies en COM-zaken voor de schaalgrootte Oost Brabant voor wat betreft signalen/cases met betrekking tot radicalisering. Vanaf begin 2018 is de naam gewijzigd in Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost. Risico's Alle 21 gemeenten uit de regio nemen deel aan de Stichting en dragen daaraan bij.

91

Afbreukrisico van geen deelname Er kan dan geen gebruik worden gemaakt van de voordelen die het zorg- en veiligheidshuis kan bieden, zoals informatie, expertise en menskracht. Bepaalde organisaties hebben ook aangegeven geen capaciteit te hebben om deel te nemen aan overlegstructuren in alle afzonderlijke gemeenten. Alternatieven voor geen deelname De gemeente moet dan zelf meer regelen en kan geen beroep meer doen op inbreng van bepaalde maatschappelijke instanties en strafrechtpartners. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant. Samenwerking met politie, maatschappelijke en justitiële organisaties. Alle gemeenten vaardigen een wethouder zorg of een burgemeester af als lid van het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur kiest uit hun midden weer – per basisteam – een wethouder zorg en een burgemeester als lid van het Dagelijks Bestuur. In 2018 werden de gemeenten die behoren tot het basisteam Dommelstroom vertegenwoordigd in het Dagelijks Bestuur door voorzitter burgemeester P. Verhoeven (Heeze-Leende) en wethouder P.J. Looijmans (Geldrop-Mierlo) namens de gemeenten die behoren tot het basisteam Dommelstroom. Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen.

Financieel belang Gemeentelijke bijdrage € 6.004,Stichting Bureau Inkoop- en aanbestedingen Zuidoost Brabant (BIZOB) te Oirschot Doel en openbaar belang Inkoopuitgaven maken een zeer groot deel uit van de jaarlijkse begroting. Door samenwerking kunnen gemeenten hun inkoop professionaliseren. Daarnaast vertaalt de kwaliteit van inkoop zich direct in de kwaliteit van producten, diensten en werken. Integer en efficiënt inkopen heeft een positieve uitstraling naar burgers, het bedrijfsleven en de eigen medewerkers. Goed ingerichte inkoopprocessen vergroten het vertrouwen van de samenleving in de manier waarop gemeenschapsgeld wordt besteed. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De gewijzigde Aanbestedingswet 2012 (Aw 2012) laat voldoende ruimte over om eigen beleid te voeren op het gebied van inkopen en aanbesteden. Het inkoop- en aanbestedingsbeleid waarborgt de naleving van wet- en regelgeving, een doelmatige inkoop en bestuurlijke integriteit. Het inkoopbeleid gaat uit van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur: openheid, objectiviteit en zorgvuldigheid. Door gebruik te maken van objectieve voorwaarden, kunnen gemeenten de keuze voor een leverancier verantwoorden. Deze helderheid biedt ook voordelen voor ondernemers, die weten waar ze aan toe zijn.

Veranderingen en ontwikkelingen Sinds 2013 hebben gemeenten te maken met de Aanbestedingswet 2012. Op 1 juli 2016 zijn de wijzigingen op de Aanbestedingswet 2012 in werking getreden. Hiermee zijn de nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen opgenomen in de Nederlandse wetgeving. Door de wijzigingen in de Aanbestedingswet hebben we te maken gekregen met wijzigingen in de dagelijkse inkooppraktijk. Risico's Door deel te nemen aan BIZOB wordt het risico op juridische procedures door onjuiste inkoop- en aanbestedingstrajecten verkleind. Afbreukrisico van geen deelname De aansluiting bij BIZOB is een keuze voor continuïteit in organisatorische en personele zin voor de invulling van de inkoopfunctie. Naast het mislopen van de mogelijk gunstigere prijzen en/of hogere kwaliteit, ligt er een afbreukrisico op gebied van efficiencyverbetering, rechtmatigheid en een versterking van de expertise.

92

Alternatieven voor geen deelname In plaats van aansluiting bij BIZOB kan ook gekozen worden voor het volledig intern invullen van de inkoopfunctie. Daarnaast kan een commercieel inkoopbureau worden ingehuurd om gelijksoortige ondersteuning te bieden. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Het verzorgingsgebied van BIZOB is ingedeeld in vier clusters, te weten: 1. BOV en De Kempen regio; 2. Dommelvallei+ en Peelgemeenten; 3. Noordoost Brabant; 5. A2 regio en overig publiek. BIZOB is een stichting en wordt aangestuurd door de gemeenten en aangesloten organisaties. Het bestuur wordt gevormd door een afvaardiging van twee bestuurders per regio. De zittingsduur voor bestuurders is vier jaar. De voorzitter van het bestuur is een burgemeester en heeft een zittingsduur van zes jaar. Daarnaast worden twee secretarissen toegevoegd aan het bestuur. Tevens neemt vanuit elke aangesloten gemeente één bestuurder deel in de Vergadering van Aangeslotenen. Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. Financieel belang De bijdrage aan BIZOB bedraagt in 2023 € 241.612,-. Daarvoor zijn 354 dagen inzet geleverd.

Tabel verbonden partijen Verbonden Partijen

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Resultaat

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Resultaat

2022

2022

2022

2023

2023

2023

Metropoolregio Eindhoven (MRE)

14.294.416

20.545.740

469.458

13.902.613

21.146.523

833.753

Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB)

1.012.315

6.636.669

0

2.526.722

7.759.906

577.924

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO)

2.251.206

37.894.467

474.023

4.049.062

28.271.925 1.797.857

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Brabant Zuidoost (GGD)

5.465.000

29.778.000

412.000

6.980.000

34.315.000 1.290.000

Dienst Dommelvallei

549.884

5.277.000

216.000

689.000

Werkvoorziening de Dommel (WSD)

29.395

7.883.000

2.918.000

onbekend

nvt

3.694.030

nvt

nvt

4.615.000.000 107.459.000.000 300.000.000

onbekend

onbekend onbekend

onbekend

onbekend onbekend

Gemeenschappelijke regeling

Reiniging Blink

2.956.000

139.465

onbekend onbekend 4.211.300

nvt

Vennootschappen en coöperaties Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Brabant Water

690.022.000

575.801

9.896.000

Stichtingen en verenigingen Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost

onbekend

onbekend

onbekend

onbekend

onbekend onbekend

Bureau Inkoop en aanbestedingen Zuidoost Brabant (BIZOB)

976.745

1.209.552

613.915

1.302.202

1.973.315

93

943.507

Grondbeleid Inleiding Het grondbeleid en de grondexploitatie hebben een belangrijke invloed op -en samenhang met- de realisatie van de andere beleidsprogramma's van een gemeente. Daarnaast hebben het grondbeleid en de grondexploitatie een grote financiële impact op de algehele financiële huishouding van de gemeente. De eventuele financiële kansen en risico's zijn van belang voor de algemene financiële en reservepositie van de gemeente. In dit hoofdstuk komen de achtergronden en algemene randvoorwaarden, aandachtspunten, uitgangspunten, kanttekeningen en risico’s van het grondbeleid en de grondexploitaties van de gemeente Nuenen c.a. aan de orde.

Raadsbesluiten De basis voor het huidige gemeentelijke grondbeleid en de grondexploitaties zijn de Nota Grondbeleid 2005-2012, de Nota Grondbeleid 2012-2018 en de Nota Grondbeleid 2019-2023. Daarnaast zijn de raadsbesluiten van “Ruimtebalans naar Masterplan” en “Prioritering projecten en grondexploitatie” uit 2005 relevant geweest voor (een groot deel van) de huidige grondexploitaties. Ook zijn vanaf 2006 tot en met heden diverse raadsbesluiten genomen (herijkingen grondexploitaties, jaarrekeningen, begrotingen, risicoanalyses, etc.), die van invloed zijn op de huidige actuele stand van het grondbeleid en de grondexploitaties. In de Kadernota 2012 is vastgelegd om jaarlijks bij het opstellen van de jaarrekening de grondexploitaties te herzien. Ingeval sprake is van grote tussentijdse wijzigingen wordt de raad hierover separaat geïnformeerd c.q. wordt een voorstel met begrotingswijziging voorgelegd. Sinds 2017 rapporteren we op een andere wijze over de projecten. Ten opzichte van de bij de jaarrekening herziene en vastgestelde exploitaties rapporteren we meerdere keren per jaar aan de raad op hoofdlijnen over de voortgang, de afwijkingen van grondexploitaties en de ontwikkelingen ten aanzien van de risico's.

De meest recente raadsbesluiten zijn: • Raadsbesluit juli 2019: "vaststelling Nota Grondbeleid 2019-2023" • Raadsbesluit oktober 2019: "vaststelling Subsidieverordening Sociale Volkshuisvesting 2019"; • Raadsbesluit juli 2023: ”vaststelling Programmarekening 2022”; • Raadsbesluit juli 2023: "vaststelling Jaarrapportages grondexploitaties 2022"; • Raadsbesluit november 2023: “vaststelling Programmabegroting 2024-2027”; • Raadsbesluit december 2023: "vaststelling Kader grondprijzen en exploitatiebijdragen 2024".

Bestemmingsreserves De bestedingsplannen voor de bestemmingsreserves bovenwijkse voorzieningen, sociale volkshuisvesting, parkmanagement en groen voor rood zijn gereed en worden periodiek (parallel met de begroting en jaarrekening) geactualiseerd. Voor de stand en prognose van deze bestemmingsreserves wordt verwezen naar de betreffende toelichting op de bestemmingsreserves in deze jaarrekening. Bovenwijkse voorzieningen Met de stortingen (vanuit de diverse projecten) groeit de reserve in de komende jaren. De bestedingen van deze bestemmingsreserve zijn de investeringen om de bovenwijkse voorzieningen, welke volgen en “veroorzaakt” worden door de uitvoering van de (woningbouw)projecten, te kunnen realiseren. De belangrijkste investering, die in de afgelopen jaren in dit kader is gerealiseerd, is de aanpassing en realisatie van de HOV2 - Europalaan. De komende jaren wordt vooral geïnvesteerd in waterverbindingen en verkeersplannen/mobiliteit. Sociale volkshuisvesting De reserve wordt gevoed door de stortingen vanuit de diverse projecten. De bestedingen van deze bestemmingsreserve zijn ten gunste van projecten waarin sociale woningbouw(huur) wordt gerealiseerd en die een (financiële) bijdrage nodig hebben voor de haalbaarheid van de ontwikkeling. Deze reserve stimuleert de realisatie van sociale huurwoningen.

In 2019 is de 'Subsidieverordening sociale volkshuisvesting 2019' door de raad vastgesteld. Private partijen die een sociale huurwoning toevoegen aan de voorraad kunnen een aanvraag indienen voor een subsidie (afdracht uit de bestemmingsreserve). Uit de aanvraag moet onder andere blijken dat de bijdrage nodig is om het project financieel haalbaar te maken.

94

Parkmanagement Met de stortingen vanuit de ontwikkelingsprojecten van bedrijventerreinen groeit ook deze reserve in de komende jaren. De bestedingen van deze bestemmingsreserve betreft als voorbeeld het parkmanagement op Eeneind II Zuid. Deze reserve heeft het doel om de kwaliteit en leefbaarheid van de Nuenense bedrijventerreinen in stand te houden en te verbeteren. Groen voor rood Met de bijdragen vanuit het project Nuenen West blijft deze reserve in de komende jaren groeien. De bestedingen van deze bestemmingsreserve zijn gericht op het verbeteren van het Dommeldal, dat als gevolg van de woningbouwontwikkeling Nuenen West een kwaliteitsimpuls moet verkrijgen.

Financiële uitgangspunten: Besluit Begroting en Verantwoording Conform de verslagleggingsvoorschriften van het BBV worden, op de balansdatum, voorzieningen gevormd voor bestaande risico’s van te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten (art. 44, lid 1b). Deze voorschriften zijn van toepassing op de Bouwgronden in Exploitatie. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Er is regelgeving voor de verslaglegging over de jaarcijfers van het grondbedrijf. In 2019 is de notitie 'Grondbeleid in begroting en jaarverslaggeving juli 2019' uitgebracht door de commissie BBV. Deze notitie dient als basis voor de opgestelde en nu geactualiseerde grondexploitaties en deze toelichting op het grondbeleid. De grondexploitaties zijn ingedeeld conform het BBV. Er is een onderscheid gemaakt in Bouwgrond In Exploitatie (BIE) en projecten die onder de rubriek Materieel Vast Actief op de balans worden verantwoord. Bouwgronden In Exploitatie (BIE) Bouwgrond in exploitatie heeft in alle gevallen betrekking op grondexploitaties in de uitvoeringsfase. In het verleden is in de praktijk een veelheid aan grondontwikkeling gerelateerde projecten geschaard onder het begrip grondexploitaties.

Vanuit het belang van eenduidigheid is in bovenstaande notitie van de Commissie BBV voor afbakening van het begrip bouwgrond in exploitatie en de hieraan toe te rekenen kosten gezorgd om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de bestaande regels zoals vastgelegd in de Wet ruimtelijke ordening. Op basis daarvan is gekomen tot de definitie die binnen het BBV voor bouwgronden in exploitatie: gronden in eigendom van een gemeente, waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex met een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. Het startpunt van Bouwgrond in Exploitatie is zodoende het raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex, inclusief de grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de BIE geopend en kunnen kosten worden geactiveerd en bijgeschreven op de voorraadpositie op de balans. Het begrip is van belang voor de wijze waarop het gemeentelijk eigendom wordt beoordeeld en opgenomen in de financiële administratie. Vervaardigingskosten van bouwrijp en woonrijp maken van de locatie worden geactiveerd ofwel bijgeschreven op het balansactief. Activering van de gemaakte kosten is acceptabel, omdat een grondexploitatie geen éénjarig proces is. Is er sprake van een voorzienbaar negatief resultaat van de grondexploitatie, dan wordt dat verlies onmiddellijk genomen in de vorm van een voorziening.

Is er echter sprake van een verwacht positief resultaat van de grondexploitatie, dan wordt het resultaat gewoonlijk genomen voor zover dat met voldoende zekerheid gerealiseerd is (tussentijdse winstneming) of bij voortdurende onzekerheid pas geheel aan het einde van het proces en bij afsluiting van de grondexploitatie (winstneming).

Materieel vast actief Onder Materieel vast actief zijn gronden opgenomen die (meestal) in het verleden anticiperend of strategisch zijn aangekocht. Deze gronden hebben een vaste bestemming en zitten niet in een transformatieproces. Bij grond als materiële vaste activa gaat het veelal om ondergrond van gebouwen, wegen, parken, pleinen of van land-/bosbouwgronden. Deze gronden zijn geactiveerd tegen (historische) verkrijgingsprijs en bijkomende kosten. Op grond wordt niet afgeschreven. Grond wordt wel afgewaardeerd tot de marktwaarde indien sprake is van een (duurzaam) lagere marktwaarde. Deze marktwaardetoets is met name relevant op het moment dat de bestemming van de gronden wijzigt. Er zijn twee projecten die onder materieel vast actief op de balans staan, Kloostertuin en Boschhoeve, beide projecten zijn gewaardeerd op basis van de huidige bestemming.

95

Verwachte resultaat grondexploitatie/project Een grondexploitatie is geen statische, maar vooral een dynamische berekening van verwachte kosten en opbrengsten in combinatie met gerealiseerde kosten en opbrengsten. Het berekenen van een resultaat van een grondexploitatie is geen "exacte wetenschap" en betreft een modellering van de verwachte toekomstige situatie in het project. Voor grondexploitaties met een verwacht negatief resultaat zijn en worden voorzieningen gevormd. Ieder jaar wordt, bij de jaarrekening, de vereiste omvang van de voorzieningen en het benodigde weerstandsvermogen bepaald. De voorziening voor een grondexploitatie met een verwacht negatief resultaat wordt gevormd op basis van het resultaat op de dan geldende datum van contante waarde. Uiteraard zijn ook de grondexploitaties en projecten met verwachte positieve resultaten “onder voorbehoud” en kunnen deze resultaten, voordat het project is afgerond, nog niet worden besteed. Deze positieve resultaten, en eventuele tussentijdse winstnemingen, zijn onder andere afhankelijk van de te realiseren verkopen van (bouwrijpe) grond. Uit het oogpunt van doelmatigheid zal het college er naar streven om uitgaven, bedrijfseconomisch verantwoord, niet in een te vroeg stadium te doen en opbrengsten uit verkoop van bouwrijpe grond op het juiste tijdstip te realiseren.

Tenslotte worden bij de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening jaarlijks risicoanalyses uitgevoerd. Door het kwantificeren van de belangrijkste kansen en risico’s bij de projecten worden de benodigde weerstandscapaciteit en het gewenst weerstandsvermogen in beeld gebracht.

Tussentijdse winstnemingen Conform de richtlijnen van het Besluit Begroten en Verantwoorden moet tussentijds winst genomen worden bij positieve grondexploitaties en grondverkoop heeft plaatsgevonden. Bij het stelsel van baten en lasten zoals geformuleerd in het BBV zijn het toerekeningbeginsel, het voorzichtigheidsbeginsel en het realisatiebeginsel essentiële uitgangspunten. Baten en lasten – en het daaruit voortvloeiende resultaat – moeten worden toegerekend aan de periode waarin deze zijn gerealiseerd. Bij meerjarige projecten betekent dit dat (de verwachte) winst niet pas aan het eind van het project als gerealiseerd moet worden beschouwd, maar gedurende de looptijd van het project tot stand komt en ook als zodanig moet worden verantwoord. Het verantwoorden van tussentijdse winst is daarmee geen keuze maar een verplichting die voortvloeit uit het realisatiebeginsel. Bij het bepalen van de tussentijdse winst is het wel noodzakelijk de nodige voorzichtigheid te betrachten. Voor het bepalen van de tussentijdse winst is aansluiting gezocht bij een algemeen aanvaardbare methodiek (bedrijfsleven, fiscaal), waarbij rekening is gehouden met de bijzondere kenmerken van gemeentelijke grondexploitaties.

De doelstelling van het gemeentelijk grondbeleid is immers niet primair gericht op het behalen van financieel rendement, maar op het bereiken van het gewenste voorzieningenniveau voor inwoners en bedrijven. De 'Percentage of Completion' methode voor de tussentijdse winstneming houdt rekening met de fase waarin de grondexploitatie, zowel wat betreft de opbrengsten als de kosten, verkeert. Naar rato van de voortgang van het project wordt tussentijds winst verantwoord. Hierbij wordt voor wat betreft de berekeningsmethodiek en de planinhoudelijke uitgangspunten niet afgeweken van de grondexploitatie of herziening zoals deze tot en met het verslagjaar door de raad is vastgesteld. Dit wordt berekend naar de mate waarin kosten en opbrengsten zijn gerealiseerd per individuele grondexploitatie. Hiermee wordt de totale winst over de individuele grondexploitatie opgedeeld/toegerekend aan de reeds verkochte kavels. Indien nog geen gronden zijn verkocht, is er dus nog geen sprake van gerealiseerde winst. Daarnaast wordt bij de bepaling van de tussentijdse winst rekening gehouden met de risico’s die specifiek samenhangen met de nog te realiseren kosten en opbrengsten van de individuele grondexploitaties.

Voorbeelden hiervan zijn onzekerheden/risico’s over de aanbesteding van een (of meer) infrastructurele voorziening(en), die in een grondexploitatie zijn opgenomen, (bouw- en woonrijp maken) of onzekerheden/risico’s over de in de betreffende begrotingen van individuele grondexploitatie(s) opgenomen verwachtingen over afzetmogelijkheid of prijs van grond voor te bouwen vastgoed in een dynamisch marktsegment.

96

Parameters en uitgangspunten grondexploitaties Rentelasten en –baten in een grondexploitatie Op grond van de gewijzigde voorschriften vanuit het Besluit Begroting Verantwoording provincies en gemeenten (hierna BBV) is de rente voor de grondexploitaties herberekend, waarbij rekening is gehouden met de verhouding eigen vermogen en vreemd vermogen. Voor 2023 is hierdoor uitgegaan van een gemiddeld rentepercentage over de boekwaarde van die grondexploitaties van 0,19% en voor 2024 en verder van 0,7%. Grondprijsbeleid De Nota Grondbeleid 2019-2023, die in juli 2019 door de raad is vastgesteld, bevatte geen wijzigingen in het grondprijsbeleid ten opzichte van de Nota Grondbeleid 2012-2018. Deze grondprijzen worden toegepast als kaders en voorwaarden voor de gemeentelijke uitgifte van (bouwrijpe) grond in (nieuwe) grondexploitaties en projecten. Deze grondprijzen worden jaarlijks bezien en indien nodig geactualiseerd (door een nieuw vast te stellen Kader Grondprijzen en Exploitatiebijdragen). In december 2023 zijn de grondprijzen geactualiseerd en herzien en vastgesteld door de gemeenteraad. Woningbouwprogrammering Bij de jaarrekening 2023 is een geactualiseerde woningbouwplanning in de grondexploitaties opgenomen.

De gemeente houdt vast aan deze woningbouwplanning en nieuwe projecten zijn alleen mogelijk wanneer aangetoond kan worden dat deze projecten van volkshuisvestelijk belang zijn voor de gemeente. Daarnaast wordt de bestaande woningvoorraad steeds belangrijker. Oude wijken worden aangepakt en verbeterd. Verduurzaming van deze bestaande woningen wordt steeds belangrijker.

97

Prognoses Bij raadsbesluit van de vaststelling van de jaarrekening 2022 zijn de prognoses per grondexploitatie / project voor laatst vastgesteld. Zoals is afgesproken wordt eenmaal per jaar, bij het jaarverslag, nagegaan of de vastgestelde prognoses inclusief de daaraan ten grondslag liggende calculaties nog actueel zijn of moeten worden bijgesteld. In onderstaande tabel zijn de resultaten van winstgevende en verlieslatende projecten getoond. De winstgevende projecten en de geprognosticeerde winstneming is uiteraard onder voorbehoud van bijvoorbeeld de daadwerkelijke realisatie van grondverkopen in de projecten. prjct nr

Exploitatieopzet vast te stellen in jaarrekening 2023 Exploitatiekosten excl. winstneming

Exploitatieopbrengsten

Gerealiseerde (tussentijdse) winstneming t/m 2022

Nog te nemen resultaat eindwaarde voor winstneming 2023

Laatst vastgestelde exploitatieopzet

Actuele realisatie

vastgesteld bij jaarrekening 2022

t/m 2023

Exploitatiekosten incl. winstneming

Exploitatieopbrengsten

Exploitatie- Exploitatie-kosten Exploitatieresultaat incl. winstneming opbrengsten t/m 2023

Exploitatieresultaat

Bouwgrond In Exploitatie (BIE) 804 Luistruik

19.843.457

-27.999.447

-8.088.545

-67.446

19.788.296

-27.999.447

-102.319

27.999.448

-27.999.447

0

692.247

-806.260

0

-114.013

722.173

-806.260

-84.086

600.614

0

600.614

807 Wederikdreef

859.468

-1.237.249

0

-377.781

627.874

-912.249

-284.375

388.947

-1.237.249

-848.302

819 De Mijpaal

1.668.179

-1.793.805

0

-125.626

1.601.798

-1.795.539

-193.740

732.421

-298.025

434.396

834 Kapperdoes

1.731.032

-3.540.235

-1.283.858

-525.345

1.802.937

-3.539.558

-479.073

3.111.853

-3.211.094

-99.241

847 Eeneind West

25.169.914

-27.507.058

0

-2.337.144

25.160.675

-27.504.671

-2.343.996

21.745.186

-4.022.964

17.722.222

806 Emmastraat

864 Eeneind Oost

2.235.171

-5.158.982

-2.372.547

-551.264

2.301.892

-5.164.722

-566.219

5.158.982

-5.158.982

0

Resultaat winstgevende projecten

52.199.468

-68.043.036

-11.744.950

-4.098.619

52.005.645

-67.722.446

-4.053.808

59.737.450

-41.927.761

17.809.689

Exploitatieopzet vast te stellen in jaarrekening 2023 Exploitatiekosten

Exploitatie- Exploitatie resultaat opbrengsten eindwaarde

CW verlies

Laatst vastgestelde exploitatieopzet

Actuele realisatie

vastgesteld bij jaarrekening 2022

t/m 2023

Exploitatiekosten

Exploitatieopbrengsten

Exploitatie- Exploitatie-kosten Exploitatieresultaat opbrengsten

Exploitatieresultaat

Verlieslatende projecten binnen BIE 832/3 Nuenen West

83.253.796

-79.968.198

3.285.598

2.642.485

82.844.917

-79.593.198

3.251.718

77.989.036

-22.935.877

55.053.159

Resultaat verlieslatende projecten

83.253.796

-79.968.198

3.285.598

2.642.485

82.844.917

-79.593.198

3.251.718

77.989.036

-22.935.877

55.053.159

98

Toelichting projecten De projecten en grondexploitaties die als onderdeel van de jaarrekening 2023 zijn opgenomen, worden met een apart raadsvoorstel en - besluit behandeld, besproken en vastgesteld. Dit voorstel wordt voor dezelfde raadsvergadering geagendeerd als het jaarverslag en jaarrekening 2023. Per project wordt een rapportage opgesteld en bij het raadsvoorstel gevoegd. In deze projectrapportage wordt ingegaan op de kwalitatieve (stand van zaken, voortgang, plangebied) en de kwantitatieve (programma, planning, grondexploitatie, kansen, risico's) aspecten.

99

Wet open overheid In 2023 heeft de gemeente Nuenen wat betreft de implementatie van de Wet open overheid verschillende stappen gezet. De wet bestaat uit drie onderdelen. We bespreken per onderdeel wat er in 2023 is ondernomen. 1. Actieve openbaarmaking In het kader van de implementatie van de actieve openbaarmaking op grond van de Wet open overheid hebben we ons het afgelopen jaar beziggehouden met een uitgebreide inventarisatie voor een eigen publicatieplatform. Eind 2022 berichtte het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninklijkrelaties namelijk dat het landelijk platform dat hiervoor gerealiseerd zou worden niet doorgaat. Dat maakt dat bestuursorganen zelf een oplossing moeten realiseren voor het actief publiceren van hun Woo-informatie. Samen met de projectgroep en daarbij horende werkgroepen hebben we het afgelopen jaar gekeken naar mogelijke oplossingen voor zowel korte als lange termijn. Daarnaast zijn we ten behoeve van de actieve openbaarmaking bezig geweest met een impactanalyse van de informatiecategorieën uit de eerste fase. Deze analyse geeft ons een beeld van welke documenten er nu onder deze categorie vallen, en waar en in welke hoeveelheid deze zich binnen onze organisatie bevinden. Met die informatie zijn we ook aan de slag gegaan met de vraagstukken over de aanpassing van de sjablonen, processen en systemen voor de actieve openbaarmaking.

In 2024 gaan we hiermee verder. Ook voor fase 2. 2. Passieve openbaarmaking (Woo-verzoeken) In het kader van de passieve openbaarmaking hebben we ons het afgelopen jaar beziggehouden met het heroverwegen van de inrichting van het proces van de afhandeling van Woo-verzoeken. Er is een stroomschema opgesteld om de stappen en verantwoordelijkheden duidelijk weer te geven. Dit moet gaan helpen meer duidelijkheid te creëren over waar welke verantwoordelijkheden precies liggen en daarmee bijdragen aan het eigenaarschap wat betreft het proces. Daarnaast is er in 2023 een belangrijke stap gezet in de aanschaf van anonimiseringssoftware om de afhandeling van Woo-verzoeken aanzienlijk te vergemakkelijken. 3. Het op orde brengen van de informatiehuishouding De informatiehuishouding wordt dagelijks verbeterd en daarvoor wordt het verbeterplan dat hiervoor door het college is vastgesteld ten uitvoering gebracht. Het college wordt daar separaat over ingelicht. Tot slot brengt de Wet open overheid intern een verandertraject met zich mee. Er moet namelijk een bewustzijn gecreëerd worden onder medewerkers dat alle informatie waarmee zij werken die verband houdt met hun publieke taak, in beginsel openbaar is. Bovendien moeten zij bekend zijn met de doelen en werking van de wet om hier een juiste invulling aan te geven.

Daarom is afgelopen jaar ook aandacht besteed aan de interne communicatiecampagne.

100