Jaarrekening 2023 - Bijlage 2 Jaarstukken 2023

Jaarstukken 2023

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Resultaatbestemming .............................................................................................................................. 5 Algemene toelichting en inleiding bij programma's ................................................................................. 6 Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening ..................................................................... 7 Programma 2. Veiligheid & Handhaving ............................................................................................... 13 Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd .................................................................................. 17 Programma 4. Verenigingen & Accommodaties ................................................................................... 25 Programma 5. Wonen & Leefomgeving ................................................................................................ 28 Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer ..............................................................................

35 Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie .................................................................................. 41 Programma 8. Financiën & Belastingen ................................................................................................ 45 Paragrafen ............................................................................................................................................. 48 Lokale heffingen ................................................................................................................................. 49 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................... 55 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 64 Financiering........................................................................................................................................ 71 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 74 Verbonden partijen .............................................................................................................................

79 Inleiding ......................................................................................................................................... 79 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................... 79 Vennootschappen en coöperaties ................................................................................................. 89 Stichtingen en verenigingen .......................................................................................................... 91 Grondbeleid........................................................................................................................................ 94 Wet open overheid ........................................................................................................................... 100 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 101 Balans .............................................................................................................................................. 102 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................

104 Toelichting op de balans .................................................................................................................. 107 Niet in de balans opgenomen verplichtingen ................................................................................... 115 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...................................................................... 117 Het overzicht van baten en lasten per taakveld ............................................................................... 119 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................................... 122 Vennootschapsbelasting ............................................................................................................. 122 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................ 122 Analyse overzicht van baten en lasten ........................................................................................ 124 Overzicht onvoorzien ................................................................................................................... 124 Overzicht van de incidentele baten en lasten ..............................................................................

124 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves .......................... 126 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ........... 126 Rechtmatigheidsverantwoording jaarrekening 2023 ................................................................... 127 Overzicht van investeringen ............................................................................................................. 128 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 134 Overzicht van de reserves en voorzieningen .............................................................................. 134 Toelichting op de reserves .......................................................................................................... 136 Toelichting op de voorzieningen .................................................................................................. 139 Bijlage Single information single audit (SISA) ................................................................................. 143 Subsidie Bereikbaarheidsakkoord ................................................................................................... 171

2

Inleiding Het jaar 2023 was het eerste volledige jaar van een nieuwe bestuursperiode. Voor het zomerreces heeft een wisseling van de wethouder Wonen en Ruimtelijke Ontwikkeling plaatsgevonden. Het gemeentebestuur heeft in het verleden besloten tot de uitvoering van een aantal omvangrijke projecten die gepaard gaan met forse investeringen. Toen deze besluiten zijn genomen, zag de wereld er anders uit dan nu. Daarom hebben we realiteitschecks uitgevoerd voor de projecten het Klooster, de Hongerman, mfa Gerwen en herontwikkeling woonwagenlocatie Bosweg, zoals bij de begroting 2023 was aangekondigd. Dit is aanleiding geweest om financiële wijzigingen door te voeren. Focus op voorbereiding realisatie Onze focus lag in 2023 op realisatie van ambities. Er is veel capaciteit ingezet voor de door het college geprioriteerde projecten het Klooster, de Hongerman, Eeneind West en de woonwagenlocatie Bosweg. Daarbij ging het vooral om het uitwerken van plannen en het starten en doorlopen van procedures (onder andere in kader van aanbesteding en vergunningverlening) ter voorbereiding van de realisatiefase. Dit geldt ook voor andere projecten, waaronder enkele woningbouwprojecten. We verwachten dat voor een aantal projecten in 2024 de realisatiefase aanvangt.

We hebben specifieke aandacht voor woningbouwprojecten gehad en hierover hebben we als regio afspraken gemaakt met het Rijk in de Woondeal Zuidoost Brabant onder meer over de versnellingsopgave woningbouw. Terughoudend met nieuwe ambities en beleid Zoals in de begroting 2023 is aangegeven zijn we terughoudend geweest met nieuw beleid. We hebben slechts een beperkt aantal beleidsstukken vastgesteld, zoals de visie wijkgericht werken, Wmo-beleidsregels, de routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed, het beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie, erfgoedbeleid en de re-integratieverordening Participatiewet. Bijdrage aan vluchtelingencrisis Het nemen van lastige besluiten zijn we niet uit de weg gegaan. Zo hebben we onder meer besproken om vanuit humane overwegingen een bijdrage te willen leveren aan de vluchtelingencrisis. Eind 2023 is door het college besloten om de binnentuin van het gemeentehuis beschikbaar te stellen voor crisisnoodopvang van 50 vluchtelingen. Deze noodopvang is januari 2024 gerealiseerd. Daarnaast is onderzoek gedaan naar mogelijkheden om een asielzoekerscentrum (AZC) in Nuenen te realiseren. Eind 2023 heeft dit geresulteerd in een voorstel vanuit het college aan de raad om aan de Pastoorsmast een AZC mogelijk te maken voor de opvang van maximaal 200 vluchtelingen voor een periode van maximaal 10 jaar.

Regionale samenwerking Onze regio kent een enorme (economische) groei. Om deze groei in goede banen te leiden is regionale samenwerking meer dan ooit noodzakelijk. Het vraagt om het maken van strategische keuzes, zodat onze regio in de toekomst leefbaar en bereikbaar blijft. In 2023 is er in regionaal verband gewerkt aan verschillende visies en ontwikkelstrategieën waarbij ook aandacht is voor brede welvaart. Iedereen in de regio zou moeten kunnen profiteren van de kansen die groei met zich mee brengt. Dit heeft inzet van bestuurlijke en ambtelijke capaciteit gevergd. Financieel Zoals in de begroting 2023 is aangekondigd willen we de financiële positie van de gemeente versterken. In de kadernota 2024 is hiertoe een viertal financiële uitgangspunten opgenomen, waarmee de raad heeft ingestemd. We hebben een start gemaakt met het opbouwen van een buffer door 75% van het positieve begrotingssaldo te storten in de algemene reserve. De algemene reserve is hierdoor verhoogd. Daarnaast is het gelukt om ons risicoprofiel naar beneden bij te stellen. De totale risicowaarde ten opzichte van de begroting 2024 is fors afgenomen. De netto schuldquote is ten opzichte van 2022 afgenomen en de solvabiliteit is iets hoger.

3

De jaarrekening sluit met een positief resultaat van € 2.200.410,-. Het begrote resultaat bedroeg € 614.087,- (voor het laatst bijgesteld bij de tussentijdse rapportage najaar 2023), verschil is dus € 1.586.323,-. Hiervan is een groot deel afkomstig van de grondexploitaties. Op hoofdlijnen zijn de oorzaken van het resultaat, voor zover dat afwijkt van het begrote resultaat, als volgt (bedragen afgerond op € 1.000,-): Resultaatanalyse op hoofdlijnen

2023

Begroot resultaat

614.000

Grondexploitatie

892.000

Algemene uitkering gemeentefonds

521.000

Overige verschillen < € 500.000

173.000

Totaal gerealiseerd resultaat 2023

2.200.000

4

Resultaatbestemming Voorstel tot resultaatbestemming Programma Totaal gerealiseerd resultaat 2023

2.200.410

1

In verband met de nieuwe Wet toekomst pensioenen (Wtp) gaan mogelijk de wethouderspensioenen over naar het ABP. Dit is nog onzeker en vergt nog nadere wetgeving. Als dit doorgaat zullen er andere rekenregels van toepassing zijn, waardoor verwacht wordt dat de voorziening wethouderspensioenen die wij nu hebben, ontoereikend is. De voorziening (APPA) is in 2023 met € 264.336 verlaagd als gevolg van de gestegen rekenrente, die wij wettelijk moeten hanteren. Op basis van een voorlopige berekening stellen wij voor om een nieuwe bestemmingsreserve "Wet toekomst pensioenen" in te stellen en daarin € 161.240 te storten. Dit bedrag is gebaseerd op de voorlopige berekening. Bij de toekomstige overdracht van de pensioenen naar het ABP biedt deze reserve dan dekking.

161.240

3

Bij de decembercirculaire 2023 hebben we van het Rijk € 16.998 ontvangen voor meerkosten sociaal domein voor Oekraïense vluchtelingen. In lijn met de eerder gereserveerde rijksbijdragen stellen wij voor om dit bedrag toe te voegen aan de bestemmingsreserve vluchtelingen.

16.998

5

Bij de decembercirculaire 2023 hebben we van het Rijk € 155.221 ontvangen voor de Omgevingswet. Doel is om gemeenten in staat te stellen om aangesloten, geoefend en ingeregeld te zijn en te voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Wij stellen voor om dit bedrag toe te voegen aan de bestemmingsreserve omgevingswet. Deze reserve hebben we ingesteld om rijksbijdragen te reserveren voor uitvoeringskosten in de komende jaren.

155.221

5

In verband met het vervallen van het extra onderhoudsbudget en de personele middelen voor het onderhoud van de woonwagens vanaf 2025 stellen wij voor om het restantbedrag over 2023 van € 49.000 over te hevelen naar 2025. Naar verwachting zullen we als gemeente in 2025 nog verantwoordelijk zijn voor het beheer en onderhoud van de woonwagenlocaties Bosweg en Kremersbos waardoor inzet van een technisch beheerder en operationeel verhuurder nodig is.

49.000

5

Grondexploitatie: storting resultaat grexen in algemene reserve grondexploitatie

618.709

5

Tussentijdse winstnemingen grondexploitatie: storting in algemene reserve winstnemingen, reserve bovenwijks en reserve parkmanagement

316.228

Resterend resultaat: naar algemene reserve

883.014

5

Algemene toelichting en inleiding bij programma's In de programmaverantwoording worden de toelichtingen per programma weergegeven. We gaan daarbij telkens in op 3 vragen: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Wat heeft het gekost? Afwijkingen groter dan € 25.000,- tussen begroting na wijziging en realisatie over 2023 worden per taakveld toegelicht bij het onderdeel "Wat heeft het gekost". Uitgangspunt voor een toelichting is het saldo van baten en lasten van het taakveld met uitzondering van de afwijkingen op de: - kapitaallasten; - toerekening personele kosten en overhead. De afwijkingen op die 2 onderdelen lichten we niet per taakveld toe maar hieronder. In programma 3 Werk (participatie), zorg & jeugd lichten we de afwijkingen op de taakvelden die betrekking hebben op zowel Wmo als jeugd als geheel toe. Alle programma's

Bedrag

Kapitaallasten

171.000

Als gevolg van de lagere rentelasten dan begroot is het renteomslagpercentage verlaagd van 0,5% naar 0,15%. Daardoor is er minder rente toegerekend aan de taakvelden. Over alle taakvelden samen betekent dat een voordeel van € 171.000. Dit positieve verschil komt doordat we een hoog saldo hebben staan op het schatkistbankieren waarop we rentebaten hebben gekregen die niet waren begroot. Toerekening directe salariskosten en overhead

916.000

Programma 1: de directe salaris- en inhuurkosten worden toegerekend aan de taakvelden (programma's 2 tot en met 8). Ook een deel van de overhead wordt toegerekend aan taakvelden. Dit verschil staat tegenover het voordeel op het taakveld overhead in programma 1.

6

Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening Portefeuillehouder(s) M. van Toorenburg en P. Kok

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Bestuur dat in verbinding staat en samen werkt met anderen

1. Beter samenspel raad, college en ambtelijke organisatie 2. Meer van de buitenwereld naar binnen halen 3. Beter participatie(beleid) 4. Doelgerichtere regionale samenwerking 5. Betere informatieversterking

Doelmatige ondersteuning van gemeentebestuur

6. Professionelere bedrijfsvoering

Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving

7. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten

Passende dienstverleningsvormen, waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft

8. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen

Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening, waarbij duidelijk is waar men aan toe is

9. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Reglement dorps- en wijkraden, gemeente Nuenen c.a. 2017

onbepaald

maart 2014

2024

Raadsbesluit inzake Dienst Dommelvallei

2013 - 2016

november 2012

onbepaald

Samenwerkingsakkoord 2023 - 2026 Metropoolregio Eindhoven

2023 - 2026

november 2023 (vastgesteld 2026 door algemeen bestuur)

Samenwerkingsagenda 2023 Stedelijk Gebied Eindhoven

2023 e.v.

april 2023

onbepaald

Participatienota Participatie in Nuenen

2020 e.v.

november 2020

onbepaald

Verordening burgerinitiatief gemeente Nuenen 2023

2023 e.v.

maart 2023

onbepaald

Wijzigingsverordening Inspraakverordening

2023 e.v.

maart 2023

onbepaald

Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente Nuenen 2023

2023 e.v.

februari 2023

2026

Het Nuenense BOB-model

2022 e.v.

februari 2022

onbepaald

Verordening Rekenkamer gemeente Nuenen c.a. 2024

2024 e.v.

februari 2024

onbepaald

Verordening Auditcommissie gemeente Nuenen c.a. 2023

2023 e.v.

juni 2023

onbepaald

Gedragscode Integriteit gemeenteraad Nuenen c.a.

2018 - 2022

juni 2018

2024

Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Nuenen c.a.

2018 - 2022

juni 2018

2024

Raadsagenda 2022 - 2026 gemeente Nuenen c.a.

2022 -2026

juni 2022

2026

Samen Werken aan Nuenen, coalitieprogramma 2022 - 2026 gemeente Nuenen c.a.

2022 - 2026

juni 2022

2026

Collegeprogramma 2023 - 2026 gemeente Nuenen c.a.

2023 - 2026

mei 2023 (vastgesteld door college)

2026

Wat hebben we ervoor gedaan? Bestuur dat in verbinding staat en samen werkt met anderen 1. Beter samenspel raad, college en ambtelijke organisatie In juni 2023 heeft de raad samen met het college het BOB-model kort geëvalueerd. De beeldvormende avonden voldoen nog niet helemaal aan de verwachtingen. Daarom is afgesproken dat de vorm vrijer mag en mensen actief worden uitgenodigd. Hiermee gaan we in 2024 aan de slag. Tevens is toen afgesproken dat het college de regie heeft over de Lange Termijn Agenda (LTA).

7

In september 2023 heeft de raad besloten om geen procedure te starten tot herbenoeming van M. Houben als burgemeester. De burgemeester heeft toen besloten om nog wel zijn ambtstermijn af te maken. Tot 1 februari 2024 heeft hij zijn werkzaamheden voortgezet en die dag is afscheid van hem genomen. Ook in 2023 hebben we uitvoering gegeven aan het ontwikkelprogramma Nuenen Ontwikkelt Door (NOD). Het doel van dit programma is onder meer het vergroten van de meerwaarde van de ambtelijke ondersteuning voor het gemeentebestuur. Binnen de pijler betere communicatie hebben we de nieuwsuitzendingen van NOD Actueel gecontinueerd en aandacht behouden voor adequate interne en externe communicatie. Binnen de pijler betere samenwerking hebben we de teamcoaching van diverse teams, waaronder het MT en de coördinatoren voortgezet. In dat kader hebben we onder andere aandacht besteed aan feedback geven en ontvangen. Binnen de pijler resultaatgericht werken hebben we een nieuwe impuls gegeven aan projectmatig werken. Hiertoe hebben we een projectleider ingehuurd die naast het draaien van een aantal projecten, ook collega's coacht in het projectmatig werken. Ook heeft zij een aantal workshops gegeven binnen de ambtelijke organisatie.

Tot slot hebben we in het kader van de pijler professionele bedrijfsvoering ingezet op het verder op orde brengen van de financiën en sturing op personele inzet en kosten. 2. Meer van de buitenwereld naar binnen halen Het college heeft het afgelopen jaar zes bedrijven en enkele evenementen onder ander in kader van carnaval en de kermis, bezocht. Ook hebben we naast de jaarlijkse lintjesregen, meer lintjes dan in voorgaande jaren uitgereikt aan inwoners en verenigingen die een waardevolle bijdrage hebben geleverd aan de Nuenense gemeenschap. Wij waarderen de inzet van alle deze vrijwilligers enorm en voor ons zijn dit een goede gelegenheden om contact hebben met onze inwoners. De dorpsraad van Gerwen en Nederwetten hebben in 2023 twee keer met burgemeester en secretaris gesproken over de algemene gang van zaken. In deze gesprekken is ook gesproken over de rol van de dorpsraden in het nieuwe BOB-model. Vanuit de dorpsraden is aangegeven vast te willen houden aan de rol van adviseur van het college. Daarnaast zijn er contacten geweest met wethouders over inhoudelijke onderwerpen. De gemeentelijke organisatie weet de dorpsraden steeds beter te vinden. In 2023 is een start gemaakt met het herzien van het huidige reglement voor dorps- en wijkraden. Leden van de wijkraad Eeneind hebben besloten om hun taken neer te leggen en ontslag te nemen.

Daarmee is de wijkraad opgehouden te bestaan. De onderlinge verhoudingen tussen enkele inwoners is verstoord en dit leidde tot onrust in de wijk. Daarom is in het college afgesproken dat de burgermeester de wijk Eeneind 'adopteert'. Hij heeft de wijk het afgelopen jaar meer aandacht gegeven en zich ingespannen voor het welzijn en welbevinden van de wijkbewoners. Om te weten wat er speelt heeft de burgemeester vele gesprekken gevoerd met verschillende wijkbewoners. Ook heeft de burgemeester een extern bureau opdracht gegeven om een feitenrelaas op te stellen over diverse zaken die daar spelen. Hiermee hoopte hij duidelijkheid te verschaffen over (vermeende) gebeurtenissen aldaar. Er zijn zaken opgehelderd en tegelijkertijd blijven er onduidelijkheden bestaan die steeds opnieuw voeding geven aan kleine of grotere controverse, disputen en geschillen. Het feitenrelaas lijkt voor betrokkenen teleurstellend, waardoor het doel van het onderzoek, onderlinge relaties herstellen, niet is bereikt. De Rijksgelden voor versterking van de dienstverlening zijn onder anderen ingezet voor ondersteuning bij het participatietraject voor Spelen & Bewegen voor de locatie aan de Lissevoort. 3.

Beter participatie(beleid) In november 2022 heeft een beeldvormende sessie plaatsgevonden waarin de uitkomsten van de evaluatie van twee participatietrajecten (zijnde Nuenen-West en speeltuintje Eeneind) door een extern bureau zijn gepresenteerd. Het evaluatierapport zelf is toen ook gepubliceerd. Hiermee is uitvoering gegeven de aangenomen motie van december 2021. In het rapport zijn ook aanbevelingen gedaan. In 2023 hebben we enkele participatietrajecten door lopen waarbij we ondersteund werden door een extern bureau, zodat we al doende hebben kunnen leren. Daarnaast is een start gemaakt met het opstellen van een leidraad participatie. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Dit heeft onder meer tot gevolg dat een aanvrager van een omgevingsvergunning in bepaalde gevallen verplicht is om zijn (directe) omgeving te betrekken bij de voorbereiding. Hoe dit wordt gedaan, is vorm vrij. In november 2023 heeft de raad vastgesteld in welke gevallen participatie verplicht is. We wilden in 2023 samen met jeugdigen kijken naar een voor hen passende vorm van jeugdparticipatie. Vanwege andere prioriteiten is hier geen verder vervolg aan gegeven.

8

4. Doelgerichtere regionale samenwerking Naar aanleiding van de motie Oprichten werkgroep GR-en van juni 2023 is er in het najaar 2023 een startoverleg onder leiding van de burgemeester geweest. Daarbij waren aanwezig 3 raadsleden, een wethouder, de raadsadviseur en een bestuursadviseur. Doel van de motie is als raad meer grip op de gemeenschappelijke regelingen (GR-en) waaraan de gemeente Nuenen deel neemt, te krijgen. Uit dit overleg kwamen verschillende beelden over verdere invulling van motie naar voren. Daarom is er een memo opgesteld waarin is aangegeven over welke instrumenten de raad beschikt om invloed uit te kunnen oefenen op GR-en en aan welke GR-en de gemeente deelneemt. Het is nu aan de griffie om samen met de raadsleden aan de slag te gaan met het op- en inrichten van de werkgroep. Het memo kan daarbij als vertrekpunt dienen. De werkgroepen MRE (Metropoolregio Eindhoven) en SGE (Stedelijk Gebied Eindhoven) zijn in 2023 diverse keren bij elkaar gekomen. Vanaf 2024 staat op de agenda van de oordeelvormende raadsavond het vaste agendapunt Terugkoppeling Gemeenschappelijke Regelingen. Hiermee worden raads- en collegeleden de mogelijkheid geboden om de raad te informeren over ontwikkelingen binnen een GR.

In 2023 heeft de raad de mogelijkheid gehad om te reageren (middels reactie dan wel zienswijze) op de ontwerpregeling van de Metropoolregio Eindhoven, Veiligheidsregio Brabant Zuidoost, GGD en de Omgevingsdienst Zuidoost Brabant. Deze GR-en moeten hun regeling aanpassen naar aanleiding van de gewijzigde Wet op de gemeenschappelijke Regeling. Het streven is om de nieuw regelingen per 1 juli 2024 in werking te laten treden. Het gemeentebestuur heeft in voorjaar 2023 ingestemd met het samenwerkingsakkoord 2023 - 2026 Metropoolregio Eindhoven. Samen met 20 andere gemeenten willen we meer programmatisch werken aan de volgende hoofdopgaven vanuit het perspectief brede welvaart: • schaalsprong wonen en ruimte • toekomstbestendig energiesysteem • toekomstbestendig mobiliteitssysteem • economie • vitaal landelijk gebied In verband met de nieuwe opgave schaalsprong wonen en ruimte, de programmatisch aanpak en extra inzet op brede welvaart vindt binnen de MRE-organisatie een forse formatie-uitbreiding plaats zonder dat daarbij de inwonersbijdrage voor 2024 is verhoogd. In 2023 is een start gemaakt met het doorontwikkeling van de MRE-organisatie naar aanleiding van de nieuwe samenwerkingsagenda. In het voorjaar 2023 heeft het gemeentebestuur ook ingestemd met de Samenwerkingsagenda 20232026 Stedelijk Gebied Eindhoven.

Met 8 andere gemeenten werken we samen op het gebied van Ruimte, Wonen, Economie en Voorzieningen & evenementen. Binnen de samenwerkingsverbanden Metropoolregio Eindhoven en Stedelijk Gebied Eindhoven werken we in andere samenstellingen deels aan dezelfde thema's samen. Dit vergt inhoudelijke afstemming op de thema's. Wij zijn nog wel zoekende naar de synergie tussen de beiden samenwerkingsverbanden. Daar is in 2023 veel over gesproken. Deze zoektocht zetten we in 2024 voort. 5.

Betere informatieverstrekking

Het verbeteren van de communicatie met inwoners is een continu proces. In het kader van de doorontwikkeling van de organisatie is er speciaal aandacht voor het verbeteren van communicatieve vaardigheden van medewerkers en verdere professionalisering van de communicatie. Online communicatie krijgt steeds meer en structureler aandacht. Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat de offline informatievoorziening ook op orde is. Doelmatige ondersteuning van gemeentebestuur 6. Professionelere bedrijfsvoering We zijn aan de slag gegaan met juridische kwaliteitszorg. We hebben de regeling bezwaarschriften en de klachtenregeling geactualiseerd. Besluitvorming in de raad vindt plaats in voorjaar 2024. De formatie-uitbreiding voor juridische werkzaamheden is gerealiseerd, zodat de toename van het werkzaamheden opgevangen kon worden. Door prioritering is de budgethouderregeling nog niet tegen het licht gehouden. Dit pakken we op in 2024.

9

Afgelopen jaar hebben 64 bezwaarschriften ontvangen en 84 afgehandeld, waaronder nog een aantal die in 2022 waren ingediend. We hebben in 2023 49 klachten ontvangen en 41 afgehandeld. Daarvan konden we 12 doorsturen naar een andere instanties en 18 klachten zijn informeel afgewikkeld dan wel alsnog ingetrokken, nadat er contact is geweest met klager. Elf klachten zijn op formele wijze afgewikkeld, waaronder drie klachten van dezelfde klager. Het aantal klachten nam in 2023 fors toe, maar we weten niet wat hiervan de oorzaak is. Binnen het CMD is een extra WMO-consulent aangenomen om te voorkomen dat er lange wachtlijsten ontstaan. Er is een tweede bouwinspecteur aangenomen om te kunnen blijven voldoen aan de landelijke kwaliteitsrichtlijnen voor bouwen. Ook de extra formatie binnen het cluster Openbare Ruimte is gerealiseerd om zodoende adequaat te kunnen adviseren. Tot slot is de functie van tijdelijke procescoördinator zaakgericht werken structureel gemaakt, zodat de ondersteuning bij zaakgericht werken ook voor de toekomst geborgd is. Aan deze ondersteuning blijft behoefte, mede gelet op nieuwe processen die ingericht moeten worden en de doorontwikkeling van het zaaksysteem. De extra uren die we ingekocht hebben bij Bizob, bleken ook nodig. Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving 7.

Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten In het kader van Brede toegankelijkheid burgerzakenproducten stimuleerden wij het gebruik van digitale kanalen. Om inwoners die minder vaardig zijn in het gebruik van de digitale kanalen te ondersteunen, zijn we een samenwerking aangegaan met het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Dit punt is in 2023 gerealiseerd in bibliotheek van Nuenen en heeft een tweeledige werking: • Inwoners die het niet alleen kunnen of durven worden op een extra plek, het IDO in de bibliotheek, geholpen met het digitaal aanvragen van onze producten. • Inwoners die bij de balie komen met vragen die niet bij de gemeente thuis horen, kunnen wij van een beter advies voorzien. Daarnaast stelden we de gemeentelijke informatie ook voor de Engelstalige bezoekers beschikbaar. We ontsloten de informatie via het portaal Youre Europe.eu. Hiermee voldeden we tijdig aan de Europese Single Digital Gateway verordening. Passende dienstverleningsvormen, waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft 8.

Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen We namen de Virtuele assistent "Gem" op in de bedrijfsvoering, omdat de evaluatie van deze pilot (een samenwerking met de VNG) in 2023 positief verliep. We bedienen hiermee digitaal vaardige inwoners die op elk gewenst tijdstip een vraag willen stellen. “Gem” beantwoordt een deel van de vragen die anders door een medewerker gegeven wordt. De uitbreiding van de Virtuele assistent met live-chat, een medewerker die live online de vragen beantwoordt wanneer dat “Gem” niet lukt, is niet gerealiseerd in 2023. Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening, waarbij duidelijk is waar men aan toe is 9. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn In 2023 focusten we ons met het kwaliteitsprotocol op het verkorten van de wachttijden voor de inwoners aan de telefoon en balies. We stelden een dashboard met kengetallen samen. Hiermee krijgen medewerkers en leidinggevenden een beter inzicht in de kwaliteit van de dienstverlening. Dit dashboard namen we op in de lopende bedrijfsvoering en passen we waar gewenst in overleg aan.

10

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Volledig digitaal afhandelde producten

aantal per jaar

Jaarrekening 2022 3.128

Begroting 2023 3.500

Jaarrekening 2023 3.400

Telefonische contacten

aantal per jaar

13.397

14.000

15.000

Totaal aantal baliecontacten

aantal per jaar

8.993

9.000

9.000

Afhandelpercentage telefonie

% directe beantwoording

81

70

70

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven Deze strategische en voornamelijk bestuurlijke samenwerking richt zich op de thema's Economie, Mobiliteit, Energietransitie en Transitie landelijk gebied en met ingang van 2023 ook op het thema Ruimte en Wonen, zoals is opgenomen in het nieuwe samenwerkingsakkoord 2023-2026. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij de Nationale Brainport Agenda. Via de Metropoolregio Eindhoven is Nuenen vertegenwoordigd in de stichting Brainport. Binnen deze samenwerkingen staat het behouden en versterken van Brainport als toptechnologieregio centraal. In Den Haag staat de Brainportregio inmiddels op de kaart en ook afgelopen jaar is het gelukt om rijksgelden naar de regio te halen. Een onderdeel van de samenwerking is het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe), i.c. het streekarchief. In 2023 is besloten om het RHCe niet te ontvlechten uit de MRE-organisatie. Dienst Dommelvallei De dienst voert voor de gemeenten Geldrop-Mierlo, Son en Breugel en Nuenen bedrijfsvoeringstaken uit op het gebied van financiën, belastingen, P&O, informatievoorziening en planning & control. Daarnaast voert de dienst voor de gemeenten Son en Breugel en Nuenen taken uit met betrekking tot dienstverlening (i.c. KlantenContactCentrum, burgerzaken en werk & inkomen).

De start begin 2023 van de nieuwe directeur van de dienst is aangegrepen om na de zomer 2023 een nieuw bedrijfsplan voor de dienst op te stellen dat medio 2024 gereed zal zijn. De overdacht van de belastingtaken van de dienst is naar de Belastingsamenwerking Oost Brabant is voorbereid en gerealiseerd. Naast uitbesteding van de belastingtaken is een traject in gang gezet om de bestuurlijke drukte en aansturing van de dienst te stroomlijnen. Daartoe volgt in 2024 een voorstel voor het Algemeen Bestuur van de dienst. De verhuizing van Dienst Dommelvallei is nog steeds actueel. De mogelijkheden om bij de gemeente Nuenen in te trekken worden onderzocht. Dit is meegenomen in de verschillende scenario's die onderdeel zijn van de uitwerking van het huisvestingsconcept waar we in 2024 nog op terugkomen bij de raad. De andere twee projecten in het kader van de doorontwikkeling, zijnde Professionaliseren Functioneel Beheer en Verbreden Platformen, hebben geen verder vervolg gekregen.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2023) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000

11

Omschrijving

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking budget 2023

Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken

1.750

1.959

1.889

-71

843

988

1.197

209

0.4 Overhead

7.909

9.241

8.673

-569

Totaal Lasten

10.502

12.189

11.759

-430

0.10 Mutaties reserves programma 1

20

20

20

0

0.1 Bestuur

1

1

264

263

0.2 Burgerzaken

340

310

341

31

0.4 Overhead

21

21

196

175

Baten

Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)

381

351

820

469

-10.121

-11.837

-10.938

899

Analyse 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening

I/S Bedrag

Taakveld 0.1 Bestuur

I/S 334.000

Er is een voordeel als gevolg van vrijval voorziening wethouderspensioenen van € 264.000. Dit houdt verband met gestegen wettelijke rekenrente. Een gespecialiseerd bureau berekent hoe hoog deze voorziening moet zijn (actuarieel). We stellen voor om dit voordeel gedeeltelijk via resultaatbestemming in een aparte reserve te storten, omdat een nieuwe wettelijke regeling in de toekomst waarschijnlijk meer geld gaat kosten. Zie hiervoor onderdeel resultaatbestemming voorin deze jaarstukken. Verder is er een voordeel op dit taakveld doordat de kosten van participatie hier waren begroot, maar verantwoord zijn op diverse projecten en taakvelden. Ook vallen de kosten van de Wet open overheid vooralsnog lager uit dan begroot. Taakveld 0.2 Burgerzaken

I

36.000

Voor de extra verkiezingen (ontbindingsverkiezingen voor de Tweede Kamer) in november 2023 hadden we middelen begroot bij de tussentijdse rapportage. We hebben voor deze verkiezingen minder uitgegeven dan was geraamd. Taakveld 0.4 Overhead

I 507.000

Personele kosten Op de reguliere personele kosten is slechts sprake van een heel geringe afwijking van de begroting, 0,5% van totale salariskosten. Wel zijn er kosten doordat in de voorziening verlofsparen € 173.000 is gestort vanwege nieuwe regelgeving. Er zijn minder uren toegerekend aan projecten dan begroot, waardoor een tekort ontstaat op overhead. Er zijn dus minder kosten verantwoord op projecten en grondexploitaties. Het grote voordeel op overhead is feitelijk budgettair neutraal en betreft slechts een verschuiving van kosten. Er zijn meer uren toegerekend aan taakvelden dan begroot. Daarnaast zijn, voor een beter beeld, vanaf 2023 inhuurkosten toegerekend aan taakvelden. Zie onder "Algemene toelichting en inleiding bij programma's". Overige overheadkosten We hebben ook te maken met gestegen advertentiekosten in de lokale kranten én het feit dat we steeds beter en vaker over zaken communiceren via de lokale kranten. Kapitaallasten

I

8.000

Zie onder "Algemene toelichting en inleiding bij programma's" Toerekening salarissen en overhead aan taakvelden

0

Stortingen en onttrekkingen reserves

0

Overig

14.000

Totaal programma 1

899.000

12

Programma 2. Veiligheid & Handhaving Portefeuillehouder(s) M. van Toorenburg

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen

1. Ervaren veiligheid door inwoners niet lager dan nu 2. Gerichter toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden

Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit.

3. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen

Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden

4. Meer bewustwording creëren over o.a. babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid 5. Betere bescherming van kwetsbare groepen inwoners tegen de gevaren van mensenhandel (uitbuiting)

Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen gedrag.

6. Betere vroegsignalering

Adequate aanpak van woonoverlast

7. Betere vroegsignalering

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Kadernota Veiligheid 2019-2022

2019 - 2022

juli 2019

2025

Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Nuenen c.a. 2021

2021

maart 2021

onbepaald

Regionaal Risicoprofiel VRBZO

2019 - 2024

2024

Regionaal Beleidsplan VRBZO en Visie 2025

2020 - 2025

2025

Regionaal Crisisplan VRBZO

2024 - 2028

2028

Wat hebben we ervoor gedaan? Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen 1. Ervaren veiligheid door inwoners niet lager dan nu Nuenen wil een gemeente zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. Ook in 2023 hebben we ingezet op een juiste balans tussen repressie, zorg en preventie door: 1) in te zetten op preventie 2) problemen aan te pakken door er op tijd bij te zijn (oftewel vroegsignalering) 3) in te grijpen als zaken uit de hand lopen of dreigen te lopen 4) hulp te bieden op plaatsen en tijdstippen waar dat nodig is door het verbinden van zorg en veiligheid. De 5 prioriteiten van de Kadernota Veiligheid (2019-2022) zijn in 2023 nog steeds actueel: 1) aanpak van ondermijning 2) verbinden van zorg en veiligheid 3) voorkomen en aanpakken van High Impact Crimes 4) voorkomen en aanpakken van digitale criminaliteit 5) verhogen brandveiligheidsbewustzijn. Om het huidige niveau van leefbaarheid en veiligheid te waarborgen, zijn een aantal (beleids)instrumenten verder doorontwikkeld. De actualisatie van het Veiligheidsbeleid heeft in 2023 niet plaatsgevonden vanwege de gestelde prioritering en capaciteit. Dit zal verder in 2024 worden opgepakt. In 2023 is gewerkt aan het opstellen van nieuw VTH-beleid. Het huidige beleid is in 2023 verlengd tot 1 juli 2024.

Het nieuwe VTH-beleid voor de komende 4 jaren wordt in 2024 vastgesteld door het college. 2. Gerichter toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden De aanpak op bedrijventerrein Eeneind is in 2023 voortgezet. De rechter heeft op 24 mei 2023 uitspraak gedaan en het aanwijzingsbesluit, dat alle autobranche gerelateerde bedrijven op bedrijventerrein I en II een exploitatievergunning dienen te hebben, vernietigd. De rechter heeft de burgemeester opgedragen een herstelbesluit te nemen en op 13 december 2023 heeft de

13

burgemeester dit herstelbesluit genomen. De exploitatievergunningplicht geldt daardoor weer. Alle bedrijven die nog geen aanvraag hadden ingediend, zijn in december 2023 aangeschreven om een aanvraag exploitatievergunning in te dienen. Eind 2022 is een nieuw burgemeestersbesluit genomen om het cameratoezicht op Eeneind II met een jaar te verlengen (voor de periode 2023). In 2023 is opnieuw bekeken of een overdracht van de camera’s mogelijk is. In het derde kwartaal van 2023 heeft het bestuur van de parkmanagementorganisatie te kennen gegeven dat zij de camera’s niet in eigen beheer willen nemen. Naar aanleiding hiervan heeft de burgemeester besloten in 2023 het cameratoezicht nogmaals met een jaar (1 januari 2024 t/m 31 december 2024) te verlengen. Het cameratoezicht en de exploitatievergunningplicht moeten als onderdeel van de instrumentenmix, op termijn bijdragen aan een veiliger en duurzamer bedrijventerrein Eeneind. Ook het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) kan bijdragen aan een veiliger een duurzamer bedrijventerrein Eeneind. In 2023 heeft de gemeente in samenwerking met de politie, brandweer en de parkmanagementorganisatie gewerkt aan het opstellen van een Plan van Aanpak met een maatregelenmatrix. Resultaat van het voortraject is dat in november 2023 het certificaat ‘KVO-basis samenwerken’ door het KIWA is afgegeven.

In de zes Dommelstroom-gemeenten is in 2023 het geldende Bibob-beleid geëvalueerd en voorgesteld om verdere aanpassingen door te voeren (onder andere vanwege gewijzigde landelijke regelgeving). Het hebben van gelijk beleid is onder meer belangrijk voor het voorkomen van het zogenoemde ‘waterbedeffect’. Het waterbedeffect houdt in dat criminelen zich met hun activiteiten verplaatsen naar andere (nabijgelegen) gemeenten, waar het beleid minder streng is. In het vastgestelde jaarverslag 2023 voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) zijn de resultaten voor toezicht en handhaving reeds uitvoerig beschreven. We verwijzen dan ook naar dit verslag voor meer details over de uitvoering en realisatie. Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit. 3. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen We hebben in 2023 meer ingezet op het preventief voorkomen van problemen bij jeugdigen. Het (ambulante) jongerenwerk heeft hier wederom een belangrijke rol in gespeeld. Als er overlast is in de openbare ruimte door jongeren, draagt het jongerenwerk bij aan het voorkomen hiervan. Waar jongeren dreigen af te glijden, zorgen we voor een passende integrale ketensamenwerking. Zo is er bijvoorbeeld meer ingezet op de samenwerking met het onderwijs.

Er is een Halt-spreekuur gestart op het Nuenens College. In 2023 is in de regio Dommelstroom het project "Voorkomen jonge aanwas" gestart. Dit project richt zich op het in beeld brengen van lokale jeugdige potentiële doelgroepen die dreigen af te glijden richting de criminaliteit. Aan dit project neemt de gemeente Nuenen deel. Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden 4. Meer bewustwording creëren over o.a. babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid In 2023 hebben we verschillende communicatiecampagnes gelanceerd over relevante veiligheidsonderwerpen. Dit doen we onder andere tijdens de Week van de Veiligheid, het Donkere Dagen Offensief en het Zomer Offensief. Daarbij is alles gericht op preventietips om de kans op onder andere een woninginbraak te minimaliseren. 5. Betere bescherming van kwetsbare groepen inwoners tegen de gevaren van mensenhandel (uitbuiting) In 2023 is zowel op preventief gebied als door gerichte integrale controles aandacht gegeven aan bescherming van kwetsbare inwoners tegen de gevaren van mensenhandel. Ook de toezichthouders zijn in 2023 getraind om alert te zijn op signalen bij het uitvoeren van controles.

14

Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen gedrag 6. Betere vroegsignalering In Nuenen hebben we ingezet op een betere vroegsignalering voor personen met onbegrepen gedrag. Deze vroegsignalering vraagt om een adequate samenwerking tussen verschillende zorg- en veiligheidspartners. In 2023 is de samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis intensiever geworden. Zo doet gemeente Nuenen mee aan de pilot Persoonsgerichte Aanpak (PGA) personen met onbegrepen gedrag en een veiligheidsrisico. Voor gemeente Nuenen is 1 casus besproken tijdens de triagetafel en is deze uiteindelijk ook opgepakt als PGA-casus. In 2023 is tevens subsidie aangevraagd voor een pilot met wijk-GGD'ers in Nuenen. Deze is inmiddels toegekend en zal starten in 2024. Adequate aanpak van woonoverlast 7. Betere vroegsignalering We willen zoveel mogelijk voorkomen dat personen met onbegrepen gedrag problemen of overlast geven in de omgeving. In 2023 hebben we dan ook ingezet op vroegtijdige signalering, het versterken van de informatiepositie en het zorgen voor een sluitende zorg- en veiligheidsketen. De pilot Persoonsgerichte Aanpak (PGA) personen met onbegrepen gedrag, heeft ons hierbij geholpen.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2022

Begroting 2023

Jaarrekening 2023

Verwijzingen HALT*

aantal per 10.000 jongeren

8

15

10

Winkeldiefstallen*

aantal per 1.000 inwoners

1

0,7

0,8

Geweldsmisdrijven*

aantal per 1.000 inwoners

1

1,1

1,1

Diefstallen uit woningen*

aantal per 1.000 inwoners

1,7

2,2

1,7

Vernielen en beschadigingen (in de openbare ruimte)*

aantal per 1.000 inwoners

1,8

2,3

1,2

Aantal RIEC-casussen

aantal

0

6

1

Aantal Bibob-onderzoeken

aantal eigen toetsen plus aantal adviesaanvragen Landelijk Bureau

25

40

20

Aantal gesloten panden op basis van Wet Damocles

aantal

2

7

2

* verplichte indicator op grond van BBV

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost Bij veroorzakers van ernstige overlast of criminaliteit met complexe problemen op diverse gebieden zijn vaak meerdere partijen (zorgorganisaties, justitiële organisaties en/of gemeente) betrokken. Bij de aanpak van deze personen is het effectiever om de inspanningen van deze verschillende partijen op elkaar af te stemmen. Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost (ZVHBZO) verzorgt onder andere de procesregie op complexe casuïstiek met het doel (nieuwe) strafbare feiten te verminderen en te voorkomen. Met deze aanpak levert ZVHBZO een belangrijke bijdrage aan de veiligheid in alle 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant. In 2022 is het ZVHBZO begonnen met het uitvoeren van de pilot Persoonsgerichte Aanpak (PGA) personen met verward gedrag en een veiligheidsrisico. Bij de triagetafel is hier voor Nuenen in 2023 één casus besproken. Deze casus is uiteindelijk opgepakt als PGA-casus. Verder is er in 2023 1 PGA-jeugdcasus opgepakt en zijn er geen COM-casussen (= complexe casuïstiek op maat) besproken voor Nuenen.

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) behartigt de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: brandweerzorg, geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio, rampenbestrijding en crisisbeheersing en de gemeenschappelijke meldkamer, door: • Adequaat te reageren op spoedeisende hulpvragen van burgers, instellingen en bedrijven;

15

• • •

Het organiseren en coördineren van geneeskundige hulpverlening in de regio; Het voorkomen en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en/of ongevallen bij brand en alles wat hiermee verband houdt, inclusief de coördinatie van de werkzaamheden op dit gebied; Het organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant De ODZOB voerde voor de gemeente alle milieutaken uit op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving (VTH). Voor dit programma zijn met name de uitgevoerde werkzaamheden in het kader van toezicht en handhaving van belang. Er is gewerkt volgens het vastgestelde werkprogramma 2023. Dit programma is niet geheel gerealiseerd op het gebied van controles, vanwege capaciteitsproblemen bij de ODZOB. De omgevingsdienst is ook ingeschakeld voor allerlei sectorale adviestaken, zoals op het gebied van bodem, geluid (metingen), asbest, geur etc. In 2023 werd tevens aandacht gegeven aan de voorbereidingen voor de komst van de Omgevingswet. Ook heeft advisering en kennisuitwisseling plaatsgevonden over thema's vanuit het VTH-domein, die impact hebben op de leefomgeving. Tenslotte heeft de ODZOB aangesloten bij controles die werden uitgevoerd door het Dommelstroom Interventieteam (DIT).

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2023) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Realisatie 2023

Afwijking budget 2023

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

1.249

1.310

1.312

2

1.2 Openbare orde en Veiligheid

1.114

1.776

1.863

86

Totaal Lasten

2.363

3.086

3.175

88

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

36

36

43

6

1.2 Openbare orde en Veiligheid

19

683

677

-5

Baten

Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)

55

719

720

1

-2.308

-2.367

-2.455

-88

Analyse 2. Veiligheid & Handhaving

I/S Bedrag

Taakveld 1.2 Openbare en veiligheid

I

96.000

Vanwege vertrek beleidsmedewerker Veiligheid is het opstellen van een geactualiseerd veiligheidsbeleid opgeschoven naar 2024-2025 en zijn de daaraan gekoppelde projecten niet geheel uitgevoerd in 2023. Vanwege vertraging in het plan van aanpak handhaving woonwagenlocaties, door de verschuiving in de doorlooptijd van het project, heeft de uitvoering hiervan in 2023 niet plaatsgevonden. Handhaving milieubeheer : De kosten voor de ODZOB vielen lager uit vanwege het wegvallen van de eenmalige bijdrage die betaald zou worden om de reserves van de ODZOB aan te vullen. Daarnaast viel de besteding aan het werkprogramma van de ODZOB iets lager uit. Stortingen en onttrekkingen reserves

0

Kapitaallasten

0

Verdeling salarislasten en overhead

I

-191.000

Zie Algemene toelichting en inleiding Overig

7.000

Totaal programma 2

-88.000

16

Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd Portefeuillehouder(s) N. Wouters

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Samenleving waarin iedereen kan meedoen

1. Meer aansluiten bij en faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving

Inclusieve samenleving

2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving voor mensen met beperkingen

Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen

3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen

Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft

4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben

Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien, zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit.

5. Lager percentage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen

Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag (GGZ problematiek)

6. Betere vroegsignalering en meer aandacht voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag

Zorg betaalbaar houden

7. Meer inzicht en grip krijgen op de kostenontwikkeling in de Jeugdzorg en Wmo 8. Minder noodzaak om duurdere zorgvoorzieningen in te zetten

Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding

9. Betere ondersteuning van inwoners door in te zetten op doelgroepgerichte begeleidingsmethoden

Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving

10. Betere ondersteuning van vergunninghouders bij hun inburgering

Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl

11. Lager percentage inwoners met overgewicht, roken, drankgebruik en/of andere verslavingen

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Re-integratieverordening Participatiewet Nuenen c.a. 2023

onbepaald

oktober 2023

onbepaald

Verordening maatregelen Pw, IOAW en IOAZ gemeente Nuenen en Son en Breugel

2020 en verder

mei 2020

2024

Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Nuenen 2020

2020 en verder

januari 2020

onbepaald

Actualisering nota sociaal domein

2019 - 2021

september 2018

2024

Nota vrijwilligersbeleid 2020-2026

2020 - 2026

september 2020

2024

Projectplan huisvesting, inburgering en participatie vergunninghouders

2017 - 2020

mei 2017

onbepaald

Verordening inburgering Nuenen c.a. 2022

2022 en verder

december 2021

onbepaald

Verordening Jeugdhulp gemeente Nuenen 2020

onbepaald

mei 2020

onbepaald

Nota Jeugdbeleid 2021-2024

2021 - 2024

april 2021

2024

Wmo verordening Nuenen c.a. 2021

2022 en verder

december 2021

onbepaald

Nota dementievriendelijke gemeente Nuenen. 2021-2025

2021 - 2025

september 2021

onbepaald

Nota mantelzorg gemeente Nuenen. 2021-2025

2021 - 2025

september 2021

onbepaald

Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Nuenen c.a. 2021

2021 en verder

februari 2021

onbepaald

Beleidsnota schuldhulpverlening 2021 - 2025

2021 - 2025

februari 2021

2025

Beleidsnota schuldhulpverlening 2021-2025. Verordening beslistermijn schuldhulpverlening

2021 - 2025

juli 2021

2025

juli 2022

onbepaald

Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Nuenen 2022 2022 en verder

17

Wat hebben we ervoor gedaan? Samenleving waarin iedereen kan meedoen 1. Meer aansluiten bij en faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving voor mensen met beperkingen We stimuleerden maatschappelijke initiatieven en faciliteerden goede ideeën vanuit de samenleving onder andere door subsidies te verlenen. In 2023 is de realisatie van renovatie en verduurzaming van gemeentelijke faciliteiten voortgezet. Zie hiervoor ook programma 4. We ondersteunden de dorpsraden in Gerwen en Nederwetten en wijkraad Eeneind. We informeerden onze inwoners over alle voorzieningen en activiteiten die plaatsvonden in onze gemeente, ook via subsidie aan de Vrijwillige Ouderen Adviseurs. Inclusieve samenleving 2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving In een inclusieve samenleving hebben mensen dezelfde kansen en mogelijkheden, ongeacht hun leeftijd, achtergrond, opleidingsniveau en ongeacht of ze een ziekte of beperking hebben. Hiervoor is het van belang dat kwetsbare inwoners geen drempels ervaren om er bij te horen. Wij werken binnen alle beleidsterreinen continu aan inclusie. Dat komt terug in verschillende visies, bestemmingsplannen en prestatieafspraken voor (woning)bouw. In 2023 was bij de renovatie van gemeentelijke gebouwen toegankelijkheid een vanzelfsprekend aandachtspunt.

Onze lokale coalitie Kansrijke start werkte aan doelen om alle jonge kinderen een goede start te geven. We organiseerden activiteiten in het kader van een dementievriendelijke gemeente. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving betekent ook dat we inwoners ondersteunen door de inzet van vroegsignalering, schuldhulpverlening en inkomensondersteuning. Wij boden voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn en maatwerkvoorzieningen voor de kwetsbaarste mensen om mobiel te zijn en sociaal mee te doen. Door deze op inclusie gerichte acties kunnen onze inwoners zoveel mogelijk meedoen in de samenleving. Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen 3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen Door versterking van zelfredzaamheid kan (zwaardere) zorg worden uitgesteld. Zelfredzaamheid kan helpen om de stijgende kosten van de langdurige zorg ook in de toekomst betaalbaar te houden. We stimuleerden oudere inwoners om meer gebruik te maken van hun sociaal netwerk, slimme hulpmiddelen en collectieve zorg- en welzijnsvoorzieningen. Door versterking van het Wmo-loket zijn meer inwoners verwezen naar deze voorzieningen. Door de inzet van Wmo-voorzieningen zoals huishoudelijke hulp en woningaanpassingen konden inwoners langer thuis wonen. Vanaf 2023 ontvingen we een specifieke uitkering (SPUK) voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

We hebben hiermee onder andere muziektherapie, een beweegdag voor Parkinsonpatiënten en een plan voor valpreventie bekostigd. Het voornemen om een woonzorgvisie op te stellen is opgenomen in het coalitieprogramma. In de woonzorgvisie wordt het beleid van de gemeente op het gebied van wonen en zorg, in het bijzonder voor ouderen, beschreven. Het betreft ook andere gemeentelijke verantwoordelijkheden als Wmo, accommodatiebeleid en voorzieningen in de openbare ruimte. In 2023 zijn grote stappen gezet richting het opstellen van een woonzorgvisie. Zo is er een woonzorganalyse opgesteld, deze vormt de basis van de woonzorgvisie. De analyse is in een beeldvormende bijeenkomst met de raad gedeeld. Bij het opstellen van de woonzorgvisie betrekken wij de Adviesraad Sociaal Domein, huisartsen, ouderenbonden, dorpsraden, cliëntondersteuners, woningbouwverenigingen en een afvaardiging van hun huurders, cliëntondersteuners, LEVgroep, vertegenwoordigers van ouders van jongeren met een zorgvraag, Oud-is-In, Woonzorg Nederland en BPD. Er zijn voorbereidingen gedaan voor de opzet van de pilot Wijkgericht Werken in Gerwen en subsidie aanvraag voor Wijk-GGD. Beide processen zijn succesvol gegaan en starten in 2024.

18

Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft 4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben Het is belangrijk om tijdig problemen te signaleren. Door in een vroeg stadium in te grijpen wordt mogelijk zwaardere problematiek voorkomen. We richten ons daarbij op het versterken van de eigen mogelijkheden van inwoners en hun netwerk. Ook in 2023 hebben we ingezet op voorlichting en preventie onder meer door het vergroten van de bekendheid en toegankelijkheid van algemene voorzieningen. De visie op wijkgericht werken werd vastgesteld en eind 2023 is de voorbereiding voor de pilot wijkgericht werken in Gerwen afgerond om in 2024 te kunnen starten. Het doel van de pilot is het versterken van de sociale veerkracht van de wijk. Voor de pilot is het bestaande project 'Zorgzame Buurten' geïntensiveerd. Er wordt gestreefd naar sterke sociale netwerken waarbij snel geschakeld kan worden tussen informele en formele zorg, bewonersinitiatieven worden gefaciliteerd en zorg voor elkaar wordt gestimuleerd. Aan ouders en jeugdigen boden we ook in 2023 een aantal voorzieningen zoals peuterwerk, voorschoolse educatie en diverse vormen van opvoedondersteuning. Via de pilot 'jeugdhulp op school' zijn jeugd- en gezinsmedewerkers van het CMD structureel aanwezig op de Nuenense basisscholen.

Via de basisscholen en lokaal boden we preventief groepsaanbod aan op het gebied van weerbaarheid, hoog sensitiviteit en echtscheiding. Het jongerenwerk werkte aan een groter en breder bereik van jongeren, onder andere door het programma Join Us voor eenzame jongeren. In 2023 zijn de regionale voorbereidingen voor de invoering van het programma STORM (opsporen depressieve klachten jongeren en voorkomen suïcide) gedaan. Met deze maatregelen boden we een passend aanbod aan onze inwoners die ondersteuning nodig hebben, bij voorkeur zo licht en zo snel mogelijk. Waar deze algemene voorzieningen ontoereikend waren hebben wij maatwerkvoorzieningen geboden. Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien, zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit 5. Lager percentage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen Het jongerenwerk is primair gericht op de opvoeding, vorming en maatschappelijke participatie van jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar. Het ambulant jongerenwerk draagt bij aan het voorkomen van overlast door jongeren in de openbare ruimte. Het doel is om jongeren waar nodig preventief te ondersteunen om (grotere) problemen te voorkomen. In 2023 benaderden we ouders en jongeren over de gevolgen van middelengebruik met diverse preventieve activiteiten.

We sloten aan bij landelijk en regionaal aanbod wanneer dat passend was voor Nuenen. De samenwerking tussen onderwijs en veiligheidspartners had onze aandacht. Zo is een Haltspreekuur gestart op het Nuenens College. Er waren goede contacten tussen de gemeente en het onderwijs. Onze leerplichtambtenaar nam deel aan casussen waar schooluitval dreigde. Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag (GGGZ problematiek) 6. Betere vroegsignalering en meer aandacht voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag Ondersteuning van mensen met onbegrepen gedrag en psychische problematiek vraagt om een multidisciplinaire aanpak van gemeenten, zorginstellingen, de samenleving en politie. Door mensen die vastlopen (bijvoorbeeld geen woonruimte of geldig ID) vroegtijdig hulp te bieden kan erger worden voorkomen. Bij de behandeling van mensen met onbegrepen gedrag zijn re-integratie en participatie belangrijke uitgangspunten. We intensiveren de afstemming en samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis. Vanuit het Zorgen Veiligheidshuis is een pilot Persoonsgerichte Aanpak (PGA) voor personen met onbegrepen gedrag gestart, gericht op mensen die door hun onbegrepen en verwarde gedrag een