Herijking Vrijwilligersbeleid - Nota Vrijwilligersbeleid Nuenen 2020-2026

Tegelijkertijd willen vrijwilligers ook vaak nog iets leren van hun vrijwillige inzet. Het monitoren van het werk, door bijvoorbeeld het voeren van functioneringsgesprekken wordt doorgaans erg gewaardeerd.Daarnaast kan een vrijwilliger behoefte hebben om de tijdens het vrijwillige inzet opgedane competenties vast te leggen. Hiervoor is EVC (Erkennen van Verworven Competenties) een aanpak. 4.3

Kwetsbare burgers

Het Steunpunt biedt vrijwilligersorganisaties concrete handvatten voor het begeleiden van vrijwilligers met een afstand tot vrijwilligerswerk (kwetsbare burgers, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt). Kwetsbare vrijwilligers’ zijn (over het algemeen) mensen die vanuit een lastige situatie eerste stappen zetten om deel te nemen aan het maatschappelijke leven in de vorm van vrijwilligerswerk, al dan niet middels een begeleidingstraject. Bijvoorbeeld mensen die langdurig arbeidsongeschikt of langdurig werkloos zijn of moeilijk bemiddelbare klanten. Ook deze vrijwilligers willen hun capaciteiten met veel enthousiasme inzetten voor een organisatie. Dat deze mensen een ‘vlekje’ hebben, kan zowel positief als belemmerend werken binnen een organisatie. Het is goed om als organisatie na te denken over de vraag waarom mensen met een kwetsbaarheid welkom zijn als vrijwilliger. Gaat het om menskracht? Of is er meerwaarde te benoemen? Zo ja, verwoord die dan ook duidelijk in het vrijwilligersbeleid. Wat het de organisatie kan opleveren: • meer menskracht • nieuwe invalshoeken en meer inzicht op nieuwe doelgroepen • inzet van mensen met specifieke kwaliteiten • meer vaardigheid in het flexibel aanbieden van vrijwilligerswerk, aangepast aan de behoeften van verschillende doelgroepen 30

•

een positief ‘sociaal’ imago

Matching en begeleiding op de vrijwilligersplek ligt, op de eerste plaats, bij de vrijwilligersorganisatie zelf. Voor vrijwilligersorganisaties betekent dit dat zij goed toegerust moeten zijn om op succesvolle wijze de talenten van mensen met een kwetsbare kant te benutten. Hierin krijgen organisaties daar waar nodig ondersteuning (scholingsmogelijkheden voor vrijwilligers). Aan mensen met een grotere begeleidingsbehoefte, bieden we extra aandacht. We vinden het belangrijk dat meer mensen met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt mee kunnen doen als vrijwilliger. Dit betekent goede afstemming en samenwerking tussen verschillende partijen die betrokken zijn bij deze doelgroep. De persoon zelf heeft de regie, al dan niet in afstemming met diens begeleider vanuit een instantie/organisatie. Hoe gaan we dit doen? Actie Wij verstrekken een opdracht aan het Steunpunt om bewustwording onder vrijwilligersorganisaties verder aan te wakkeren en vrijwilligersorganisaties te stimuleren bij de invulling van vacatures aandacht te hebben voor kwetsbare vrijwilligers. Wij verstrekken de opdracht aan het Steunpunt om aanvullende ondersteuning te bieden die past bij kwetsbare inwoners die als vrijwilliger aan de slag willen. Aansluiting wordt gezocht bij bestaande ondersteuning, zoals die van de participatiecoaches en combinatiefunctionarissen.

Denk aan vormen van coaching, bemiddeling en begeleiding tijdens het vrijwilligerswerk. Een belangrijk aandachtspunt is de onderlinge rolverdeling tussen de vrijwilligersorganisaties, en bijvoorbeeld participatiecoaches en begeleiders van een instellingen of de afdeling sociale zaken. De huidige stand van zaken is dat de afdeling Re-integratie en inkomen een casemanager aangewezen heeft die cliënten actief naar vrijwilligerswerk begeleidt. Vanuit het Steunpunt zal speciaal voor de doelgroep een cursus worden aangeboden ‘van talentontwikkeling naar vrijwillige inzet’. Actiepunt 5. Aanscherpen subsidieregels Het huidige subsidiebeleid en de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een subsidie zijn vrij algemeen. We willen in de toekomst het budget voor vrijwillige inzet meer gaan inzettten als hiermee ook een actieve bijdrage wordt geleverd aan maatschappelijke doelen en kwetsbare burgers worden betrokken bij het vrijwilligerswerk. Dit geldt net zo zeer voor de culturele als voor de sportverenigingen. Zo vragen we van de sportverenigingen een actieve bijdrage aan het in de praktijk vorm geven van de transities in het sociale domein. Daarnaast verliest een sportvereniging de steun van onze gemeente wanneer het weigert groepen kwetsbare inwoners toe te laten als lid.

Het subsidiebudget gaan we ook inzetten om nieuwe vormen van vrijwilligerswerk stimuleren: op flexibele basis, eenmalig of tijdens vakanties door het aanbieden van een digitaal platform. In de subsidieregels worden hiervoor nadere regels en eisen uitgewerkt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan:

31

•

•

De activiteit draagt bij aan het bevorderen van de sociale cohesie in de wijk; Kwetsbare jongeren worden actief benaderd en gestimuleerd deel te nemen aan de activiteiten en; Projecten en activiteiten die zich richten op kwetsbare gezinnen en jongeren worden ondersteund ontvangen extra steun: bijvoorbeeld steunouders en jongerenmaatjes.

Algemene Aandachts- en ontwikkelpunten Met dit beleidsplan zijn we er nog niet. Dat blijkt ook uit de vele aanbevelingen in de enquête. We zien nog volop ontwikkelingen en punten van aandacht, zoals: Te midden van deze positionering van de vrijwilliger, dienen we gezamenlijk te waken voor het verschuiven van de grenzen van betaald werk of juist van mantelzorg naar vrijwilligerswerk. Maar ook aandacht hebben voor de relatie tussen beroepskrachten en vrijwilligers. Het gaat hier vaak om de driehoek tussen zorgvrager/mantelzorger, vrijwilliger en professional. Hoe kunnen we de samenwerking tussen formele en informele zorg versterken? Zoals gezegd hebben we een hoog ambitieniveau. ➢ Aan vrijwilligers vragen we een bepaalde mate van deskundigheid. In het kader van een leven lang leren, hoe kunnen we de verworven competenties erkennen en waarderen? Hoe kunnen we aandacht hebben voor het voorkomen van overbelasting onder vrijwilligers? Hoe beter de rol/taak aansluit op de competenties van de vrijwilliger hoe beter het werkt. ➢ Aan vrijwilligers vragen we betrokkenheid om kwetsbare inwoners te betrekken in het vrijwilligerswerk. De ene vrijwilliger zal enthousiast zijn, terwijl voor de ander geldt ‘onbekend maakt onbemind’ en weer een ander ziet geen mogelijkheden.

Een balans tussen de intrinsieke motivatie van de vrijwilliger en de vraag om kwetsbare inwoners meer te betrekken is belangrijk. ➢ Diverse coaches, maar ook externe partijen zijn aan de slag met het plaatsen van kwetsbare inwoners als vrijwilliger, in dagbesteding of arbeidsmatig. Zaak is dit proces te versterken en krachten te bundelen.

8.2

Planning en indicatoren

In onderstaand schema zetten we de acties uit in de tijd en geven we aan hoe we de resultaten proberen te meten. Actie

2020

2021

20222026

Indicator

Actiepunt 1: vergroten bekendheid voorzieningen 1.1 bekendheid vrijwilligerssteunpunt

x

x

x

Registratie aantal contactmomenten met het steunpunt

32

1.2 vrijwilligersverzekering

x

x

x

Aantal vrijwilligers (organisaties) dat beroep doet op Vrijwilligers Verzekering

Actiepunt 2 Bemiddelen en faciliteren 2.1 vraaggericht werken; faciliteren (gedeelde) huisvesting

x

x

x

2.2 kortdurend vrijwilligerswerk

x

x

x

2.3 versterken onderlinge netwerken

x

x

2.4 zorgvrijwilligers

x

x

2.5 VOG 2.6 Wijkgericht werken Actiepunt 3: Vrijwilligers worden gezien en gewaardeerd 3.1 Vrijwilligersprijs

x x

x x

Aantal gevolgde cursussen/ workshops/ adviesgesprekken; mate van tevredenheid over ondersteuningsaanbod Aantal bemiddelingen voor kortdurend vrijwilligers werk Tevredenheid netwerkbijeenkomsten Aantal zorgvrijwilligers stijgt, aantal geslaagde bemiddelingen Aantal verstrekte VOG’s Aantal toegekende subsidies

x

x

3.2 jeugdlintje

x

x

3.3 NL Doet 3.4 Week van de vrijwilliger

x x

x x

3.5 vrijwilligersnetwerkborrel

x

x

Actiepunt 4. Begeleiding en ondersteuning 4.1 deskundigheidsbevordering

x

x

x

4.2 jongeren en nieuwkomers

x

x

x

4.3 kwetsbare burgers

x

x

x

Actiepunt 5: Aanscherpen subsidieregels

Hoofdstuk 9.

x

Aantal aanmeldingen, mate van tevredenheid Aantal deelnemers, mate van tevredenheid Aantal deelnemers Aanteel deelnemers, mate van waardering Aantal deelnemers, mate van waardering

Aantal gevolgde cursussen, workshops, adviesgesprekken Aantal actieve jonge vrijwilligers, aantal bemiddelingen van jonge vrijwilligers en nieuwkomers Aantal actieve kwetsbare vrijwilligers, aantal bemiddelingen van kwetsbare vrijwilligers Aangepast subsidiebeleid

Financieel overzicht

In dit laatste hoofdstuk kijken we naar de financiële consequenties van de voorgestelde maatregelen. In tabel 7 laten we zien hoeveel geld de gemeente op dit moment (2019) spendeert aan de ondersteuning van het vrijwilligerswerk en welke middelen we de komende jaren nodig denken te hebben indien alle actiepunten worden uitgevoerd. Tabel 7

Kosten Vrijwilligerswerk(ondersteuning) 2019-2026 33

Post

Kosten 2019 €31.500

Steunpunt Vrijwilligers LEV groep (a) Subsidieprogramma: €844.166 verenigingen Vrijwilligerspolis €4.900 Vrijwilligersprijs €1.000 Vrijwilligerswaardering (nieuwe Opzet).Gratis VOG. Impuls Digitaal platform (a) Dit vertaalt zich in 467 uur; circa 12 u/pw

2020

2021

2022-2026

€41.500

€41.500

€41.500

-

-

-

€5.000 €3.200

€5.000 €1.000 €3.200

€5.000 €4.000 €3.200

Bij veel van de voorgestelde acties is het Steunpunt Vrijwilligerswerk betrokken. Met de huidige bezetting (12 u/pw) is het voorstelbaar dat deze extra taken niet binnen de huidige omvang uitgevoerd kunnen worden. Wij adviseren de raad om het budget t.b.v. het Steunpunt jaarlijks met €10.000 te verhogen en de extra kosten t.b.v. de Gratis VOG, een nieuw op te zetten digitaal platform en een andere manier van vrijwilligerswaardering op te nemen in de programmabegroting 2021 en de meerjarenbegroting 2022-2024 (+ €2.200).

34

Bijlage:

Vragenlijst voor vrijwilligersorganisaties

ALGEMEEN BINNEN WELKE SECTOR IS UW ORGANISATIE ACTIES (SPORT, ZORG, KERK, WIJK, ONTSPANNING, etc.)? Sector:

HOEVEEL VRIJWILLIGERS TELT UW ORGANISATIE (incl. bestuur) Aantal vrijwilligers:

BLOK 1

UITGANGSPUNTEN

Wilt u bij de onderstaande stellingen aangeven in hoeverre u deze onderschrijft? [1=helemaal mee oneens, 10=helemaal mee eens] Uitgangspunten

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Van elke inwoner mag verwacht worden dat hij/zij zich voor korte of langere tijd vrijwillig inzet Verenigingen en vrijwilligersorganisaties kunnen op eigen kracht vrijwilligers werven Vrijwilligersorganisaties kunnen elkaar waar nodig versterken door samen te werken. Lukt dit niet dan kan professionele ondersteuning geboden worden De gemeente zorgt voor zo min mogelijk drempels om vrijwilligerswerk te doen. Sommige inwoners die een duwtje in de rug nodig hebben willen wij ‘verleiden’ tot vrijwilligerswerk, waarbij wij aandacht hebben voor de behoefte aan ondersteuning

35

BLOK 2

TRENDS/UITDAGINGEN

Wilt u aangeven met welke trends/uitdagingen uw organisatie te maken heeft [1=helemaal niet, 10=helemaal wel] Trends/Uitdagingen

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

De animo voor vrijwilligerswerk neemt af. Er zijn steeds meer vrijwilligers met een rugzakje en maar weinig geschikte vacatures voor kwetsbare vrijwilligers Vrijwilligersorganisaties lopen aan tegen veel wet- en regelgeving van overheid (recent Privacywetgeving). Er komen te zware verantwoordelijkheden te liggen bij de besturen. Er zijn minder talentvolle vrijwilligers beschikbaar omdat de arbeidsmarkt is aangetrokken en mensen langer doorwerken De actualiteit bepaalt sterk de agenda van de vrijwillige inzet: er is een snellere wisseling van belangstelling Flexibiliteit is vrijwilligerswerk is belangrijk Vrijwilligers voelen zich ondergewaardeerd Hieronder kunt u aangeven met welke overige uitdagingen /problemen uw organisatie kampt:

BLOK 3

ONDERSTEUNINGS WENSEN

Op welke terreinen zou u een steuntje in de rug willen krijgen? Wilt u de voor uw organisatie drie belangrijkste wensen aankruisen? Ondersteuningswensen Werven vrijwilligers Werk aantrekkelijk houden voor vrijwilligers Wet en regelgeving (bv. Op gebied privacy) Financiën (bijv. fondsenwerving) Bestuurlijke taken

Overig, nl:

36

Ruimte voor overige opmerkingen:

37