Emmahof - Bijlage 1 Toelichting
Tekst van het document
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Toelichting Bijlagen Regels Verbeelding
Datum: September 2024 Projectgegevens: TOE03-NXT001-01B REG03-NXT001-01B TEK03-NXT001-01A Identificatienummer: NL.IMRO.0820.BPEmmahof-D001
UrbiTom
1
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Toelichting
UrbiTom
2
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Inhoud 1
2
3
4
5
Inleiding
5
1.1
Aanleiding
5
1.2
Plangebied
5
1.3
Doel
6
1.4
Geldend bestemmingsplan
6
1.5
Bij het plan behorende stukken
7
1.6
Leeswijzer
7
Bestaande situatie
9
2.1
Ruimtelijke structuur
9
2.2
Functionele structuur
9
Planbeschrijving
11
3.1
Ruimtelijk
11
3.2
Functioneel
17
3.3
Beeldkwaliteit
17
Beleidskader
19
4.1
Nationaal beleid
19
4.2
Provinciaal beleid
22
4.3
Regionaal beleid
23
4.4
Gemeentelijk beleid
28
4.5
Conclusie
33
Milieuhygiënische en planologische aspecten
35
5.1
Bodem
35
5.2
Archeologie
36
5.3
Cultuurhistorie
37
5.4
Water
37
5.5
Geluid
44
5.6
Luchtkwaliteit
46
5.7
Externe veiligheid
48
5.8
Mobiliteit
49
5.9
Flora en fauna
52
5.10
Stikstofdepositie
58
5.11
Bezonning
59
5.12
Hinderlijke niet-agrarische bedrijvigheid
60
5.13
Geurhinder agrarische bedrijvigheid
62
5.14
Licht
63
5.15
Gezondheid
63
5.16
Kabels en leidingen
65
5.17
Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling
65
UrbiTom
3
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
6
7
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Uitvoerbaarheid
69
6.1
Economische uitvoerbaarheid
69
6.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
69
De bestemmingen
71
7.1
Het juridische plan
71
7.2
Beschrijving van de bestemmingen
71
Bijlagen 1. Parkeeronderzoek Emmastraat en omgeving, Nuenen, Buitenruimte, 17 september 2024. 2. Verkennend bodemonderzoek Emmastraat 4 Nuenen, Aeres Milieu, 16 september 2014. 3. Nuenen, Emmastraat, Gemeente Nuenen (NB) Archeologisch bureauonderzoek (BO) en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase (IVO-O), Transect B.V., 15 september 2023. 4. Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Emmastraat Nuenen, De Roever Omgevingsadvies, 12 september 2023. 5. Onderzoek omgevingslawaai warmtepompen - VDM-240604.00.R01.1_BP Emmahof Nuenen_warmtepompen 6. Quickscan soortenbescherming Emmastraat te Nuenen, Exlan, 22 augustus 2023. 7. Rapportage M - QUO-29573-J1H9C5 - Voortoets Stikstofdepositie – Emmahof Nuenen, Van Empel Milieuadvies, 13 september 2023. 8. MEMO – Emmahof te Nuenen - Aanvullende berekeningen naar aanleiding van actualisatie AERIUS-Calculator, Van Empel Milieuadvies, 9 oktober 2023. 9. AERIUS_projectberekening aanlegfase, Van Empel Milieuadvies, d.d. 17 november 2023. 10. AERIUS_projectberekening gebruiksfase, Van Empel Milieuadvies, d.d. 17 november 2023. 11. Bezonningsstudie Emmahof, Nexit Architecten, 21 mei 2024. 12. Omgevingsdialoog - Ontwerp Emmahof Nuenen - 3 april 2023. 13. Omgevingsdialoog - Participatieverslag 13 juni 2023. 14. Omgevingsdialoog - Vragenlijst omwonenden met antwoorden. 15. Omgevingsdialoog – Verslagen klankbordgroep, juni 2022 - maart 2023 16.
Omgevingsdialoog – Verslagen workshops, mei 2022 – maart 2023 17. Vooroverlegreactie Provincie Noord-Brabant, 2 oktober 2023. 18. Emmahof Nuenen, Beeldkwaliteitplan, Nexit Architecten, 5 december 2023. 19. Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r. Emmahof Nuenen, UrbiTom, 3 december 2023.
UrbiTom
4
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Op het perceel Emmastraat 4 te Nuenen is er het voornemen om op een braakliggend terrein, waar tot 2015 basisschool Het Palet heeft gestaan, te komen tot een wooninbreiding met 12 seniorenwoningen. De raad van de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten heeft besloten dat het plangebied zal worden aangewend voor de bouw van seniorenwoningen. Hiertoe is in 2021 door de gemeente een aanbesteding uitgeschreven. De opdracht voor nadere uitwerking van het plan is gegund aan de combinatie van NEXIT-architecten, Cornelis Huygens projetontwikkeling en makelaar/vastgoedadviseur Jaco Wiegersma. Deze ontwikkeling is niet mogelijk binnen het vigerende bestemmingsplan. De geldende bouwvlakken en bouwhoogten sluiten niet aan bij het bouwplan. Om die reden is onderhavig bestemmingsplan opgesteld waarin de haalbaarheid van het initiatief inzichtelijk wordt gemaakt en waarin een juridisch-planologisch kader wordt geboden om tot herontwikkeling van het plangebied te komen.
1.2
Plangebied Het plangebied betreft de percelen, kadastraal bekend gemeente Nuenen, sectie E, nummers 9767, 9768 en 9798. Totaaloppervlakte van het plangebied bedraagt 2.660 m2. Aan de zuidwestzijde grenst het plangebied aan de Emmastraat. Aan de overige zijde grenst het plangebied aan woonpercelen.
NUENEN Plangebied
Ligging plangebied binnen Nuenen (Bron: kadastralekaart.com 2023)
UrbiTom
5
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Plangebied
Ligging plangebied in omgeving (Bron: kadastralekaart.com 2023)
1.3
Doel Voorliggend bestemmingsplan heeft tot doel om het voorgenomen initiatief ruimtelijk te motiveren en om de planologische haalbaarheid ervan aan te tonen, alsook om een juridisch-planologisch kader te bieden waarbinnen de ontwikkeling plaats kan vinden.
1.4
Geldend bestemmingsplan
Uitsnede bestemmingsplan ‘Nuenen-Noordwest’. De bestemming maatschappelijk, centraal op de kaart, betreft het plangebied (Bron: Ruimtelijke Plannen)
UrbiTom
6
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Voor het gebied geldt het bestemmingsplan ‘Nuenen-Noordwest’ (NL.IMRO.0820.BPNuenenNoordwest-D002) vastgesteld op 27 juni 2013. Voor het plangebied gelden de enkelbestemming ‘Maatschappelijk’ en de dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie Middelhoog’. Binnen de bestemming ‘Maatschappelijk’ is een bouwvlak gesitueerd, waar een maximum bouwhoogte van 4m is toegestaan. De voorziene ontwikkeling naar een woonbestemming past niet binnen de regels van het bestemmingsplan. Dat betekent dat een partiële herziening van het bestemmingsplan aan de orde is.
1.5
Bij het plan behorende stukken Dit bestemmingsplan bestaat uit drie delen: een verbeelding, waarop onder meer de bestemmingen in het plangebied zijn aangegeven; regels, waarin de bouw- en gebruiksmogelijkheden van de op de verbeelding vermelde bestemmingen zijn opgenomen; en voorliggende toelichting, waarin de keuzes die in het bestemmingsplan worden gemaakt nader gemotiveerd en verantwoord worden. Hierin staat ook beschreven wat het vigerend beleid inhoudt en hoe bij de ontwikkeling met (milieu)planologische aspecten rekening is gehouden. De verbeelding vormt samen met de regels het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.6
Leeswijzer Na deze inleiding volgt hoofdstuk 2 waarin een beschrijving wordt gegeven van de huidige situatie, gevolgd door hoofdstuk 3 met een beschrijving van de voorgenomen ontwikkeling. In hoofdstuk 4 is het geldende beleid voor het plangebied opgenomen. In hoofdstuk 5 wordt de toelaatbaarheid van de ontwikkeling getoetst aan milieuhygiënische en planologische aspecten. In hoofdstuk 6 komen de financiële haalbaarheid en de te doorlopen procedure aan de orde. In hoofdstuk 7, ten slotte, wordt nader ingegaan op juridische aspecten.
UrbiTom
7
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
UrbiTom
8
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
2
Bestaande situatie
2.1
Ruimtelijke structuur
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
De Emmastraat is een oude weg, die tot begin jaren ’50 een onbebouwde weg in het buitengebied van Nuenen was. In 1951 is op de hoek van de Boordseweg en de Emmastraat de Ds. G.F.C. Bakkerschool in gebruik genomen, de eerste protestantse school van Nuenen. De school is nadien uitgebreid met twee kleuterklassen en later tot een volledige lagere school met zes klassen. De nieuwbouw in de Emmastraat werd medio 1971 in gebruik genomen. Na jaren van leegstand (sinds omstreeks 2010) werd deze school, die inmiddels Het Palet heette, in 2015 gesloopt. Op de plek van de school is nu een braakliggend terrein aanwezig, dat het plangebied vormt voor het initiatief, waarvoor dit bestemmingsplan is opgesteld. In het begin van de jaren ’60 is de Emmastraat onderdeel geworden van een planmatige woonuitbreiding (Nuenen-Noordwest). De eerste woningen langs de Emmastraat verschenen in 1960. De woningen zijn opgetrokken in 2 bouwlagen met kap en zijn overwegend halfvrijstaand. Het pand aan de zuidzijde van het plangebied (Emmastraat 2-4) heeft geen kap, maar is afgedekt met een plat dak, evenals de bebouwing van de voormalige basisschool Het Palet. De Emmastraat is een groene straat, die begeleid wordt door zomereiken en beukenhagen.
2.2
Functionele structuur Nuenen-Noordwest, waar de Emmastraat deel van uitmaakt is vooral een woongebied. Het ligt tegen het dorpscentrum van Nuenen aan. Rond het plangebied zijn de volgende nietwoonfuncties aanwezig: Ten noorden van het plangebied ligt de brede school De Dassenburcht. Aan de zuidzijde grenst het plangebied aan een perceel dat in gebruik is bij een fotostudio/balletschool.
UrbiTom
9
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Foto’s bestaande situatie
Het plangebied vanaf de noordwestzijde
De Emmastraat vanaf de Weverstraat met linksachter het plangebied
De Emmastraat vanaf de Boordseweg met rechtsachter het plangebied
Belendend perceel aan noordzijde plangebied (Emmastraat 10-12)
Belendend perceel aan zuidzijde plangebied (Emmastraat 2-4) UrbiTom
10
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
3
Planbeschrijving
3.1
Ruimtelijk
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Bebouwing In het plangebied wordt voorzien in seniorenwoningen, die in overleg met toekomstige bewoners, levensloopbestendig kunnen worden uitgevoerd met het essentiële woonprogramma (woonkamer, slaapkamer, keuken, badkamer) op de begane grond. Het betreft 2 blokjes halfvrijstaande grondgebonden woningen en 2 blokjes woningen, die eruit zien als 3 aaneengebouwde grondgebonden woningen, maar die feitelijk elke bestaan uit 2 grondgebonden woningen en 2 appartementen. In het plangebied heeft een school gestaan (basisschool Het Palet), die afgedekt was met plat dak, evenals de bestaande bebouwing aan de Emmastraat 2 en 4. De nieuwe woningen zijn eveneens afgedekt met plat dak, net als de oorspronkelijke bebouwing. Met de toepassing van een plat dak wordt de ruimte op de verdieping beperkt, wat past bij een seniorenwoning. De woonbebouwing wordt opgetrokken in 2 bouwlagen, waarmee zij aansluit op de bouwhoogten van de omliggende bestaande woningen. De entree tot het hofje wordt gemarkeerd doordat de appartementen aan weerszijden van de entree een balkon krijgen. Hier wijkt de bebouwing op de verdieping terug.
UrbiTom
11
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Groen De Emmastraat is een groene straat met haag- en boombegeleiding. De zomereiken in de openbare ruimte van de Emmastraat hebben een beschermde status en worden dus gehandhaafd. De bomen op eigen terrein hebben geen formele status vanuit gemeentelijk beleid. Dit betreft de bomen die binnen de begrenzing van het plangebied staan. De hagen in de Emmastraat zullen, net als de zomereiken gehandhaafd worden, omdat zij bijdragen aan het groene beeld van de straat, maar ook omdat dit de groeiplaats is van de bestaande bomen. Er dient voldoende afstand te zijn tussen de bestaande bomen in de Emmastraat en de nieuwe bebouwing. Hiervoor wordt als vuistregel aangehouden dat de bebouwing op minimaal de buitenkant van de boomkronen + 1,5 m wordt gesitueerd. Met deze marge waaien geen takken tegen ruiten en wordt buiten het wortelstelsel van de bomen gebleven, dat ongeveer even ver reikt als de boomkroon. Er is 1 zomereik aan de zuidwestzijde van het plangebied, die met zijn kroon binnen de planbegrenzing komt. In onderstaande afbeelding zijn de luchtfoto van 2023 en de verbeelding over elkaar geprojecteerd en is digitaal de afstand tussen de bestaande (ongesnoeide) boomkroon en de bouwmogelijkheid voor woningen, zoals opgenomen in het bestemmingsplan, aangegeven. Deze bedraagt 2,4 m, dus ruimschoots meer dan de voornoemde marge van 1,5 m.
Huisaansluitingen kunnen buiten de boomkroon/het wortelstelsel gesitueerd worden: de middelste woning kan een huisaansluiting via het achterpad op de kabels/leidingen in het hofje krijgen.
UrbiTom
12
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
In de uitvoeringsfase zal door een deskundige moeten worden aangegeven hoe de boom beschermd kan worden tijdens bouwwerkzaamheden (bouwhek, platen op de bodem die de wieldruk verdelen e.d.). Op de grens van openbaar en privé is aan de straatzijde een haag aanwezig. Deze haag komt, behalve op de plekken waar in- en toeritten tot de woninglocatie komen, terug als groen element aan de straat. Ook wordt de bestaande beukenhaagbegeleiding van de rijbaan van de Emmastraat ter hoogte van het plangebied versterkt door, op de plaatsen waar geen langsparkeren is voorzien, deze nieuw aan te planten. Het terrein van de basisschool (vroegere situatie) was goeddeels verhard. De diepe voortuinen aan de Emmastraat/ de tuinen bij de woningen en de hagen in de openbare ruimte maken dat het plan er aanmerkelijk groener uit zal zien dan de oorspronkelijke situatie. Het hofje zelf krijgt een centrale groenstrook, waardoor er minder zicht is op de achterzijde van het hofje, waar dit grenst aan de achterpercelen van de bebouwing langs de Julianastraat. Tegen deze achterpercelen zal voorzien worden in een groenproject (zie ook paragraaf 4.4.3 van deze toelichting). De parkeerplaatsen op eigen terrein zullen worden uitgevoerd met grasblokken. Aan de zuidzijde van het hofje wordt voorzien in overdekte stallingsplekken voor fietsen.
Schetsvoorstel – begane grond
UrbiTom
13
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Schetsvoorstel – verdieping
UrbiTom
14
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Impressie: aanzicht vanaf de overzijde van de Emmastraat
UrbiTom
15
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Impressie: nieuwe situatie aan de Emmastraat
Impressie: entree tot de Emmahof vanaf de overzijde van de Emmastraat
UrbiTom
16
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Impressie: De Emmahof, richting Emmastraat
3.2
Functioneel Bebouwing De nieuwe bebouwing is bestemd voor seniorenwoningen, waarvan 30% in de sociale sector.
3.3
Beeldkwaliteit Bebouwing Het bouwplan is goedgekeurd door het Team Ruimtelijke Kwaliteit (TRK). Het advies van het TRK is als bijlage bij deze toelichting gevoegd. Openbare ruimte/buitenruimte De buitenruimte van het Emmahof zal in nader overleg met de gemeente Nuenen worden gematerialiseerd. Dit overeenkomstig de wijze van beheer en onderhoud die nog nader definitief moeten worden bepaald. Het voornemen is om de parkeervakken aan de straatzijde uit te voeren met grastegelverharding. Toegangspaden vanuit de openbare ruimte naar de woningen worden uitgevoerd met tegels of klinkers. Voor het semi-openbare binnenterrein is halfverharding met een voor auto's geschikte grindplaat ondergrond het uitgangspunt. Verder wordt er voorzien in diverse terreinbeplantingen conform het advies van de groenadviseur. Erfafscheidingen uit te voeren met groenschermen en/of hagen. Ophaalplek afval aan de Emmastraat nabij de entree tot de Emmahof.
UrbiTom
17
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
UrbiTom
18
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
4
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Beleidskader De voorgenomen ontwikkeling van het plangebied moet passen binnen het geldend beleid op zowel nationaal, provinciaal, regionaal als gemeentelijk niveau. Voor de ontwikkeling en het plangebied zijn verschillende beleidsstukken relevant. Hierna zijn de belangrijkste bevindingen uit het beleid beschreven en wordt aangegeven hoe de ontwikkeling van het plangebied hierop inspeelt.
4.1
Nationaal beleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) In het kader van de invoering van de Omgevingswet, waarvan de inwerkingtreding voorzien is op 1 januari 2024, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Welke op 11 september 2020 is vastgesteld door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met de Nationale Omgevingsvisie geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak. Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio’s; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzes. Welke zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven. De drie afwegingsprincipes zijn: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; Afwentelen wordt voorkomen. Gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk zijn samen verantwoordelijk voor de fysieke leefomgeving. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale en provinciale niveau en vragen om nationale aandacht, welke ‘nationale belangen’ genoemd worden. De NOVI richt zich op 21 nationale belangen. Deze worden geografisch weergegeven via de Nationale hoofdstructuur.
UrbiTom
19
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Conclusie De NOVI heeft, gezien de aard en de beperkte omvang van het project, geen specifieke betekenis voor dit bestemmingsplan. Het project speelt zich af op lokaal niveau en er zijn geen nationale belangen in het geding. 4.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Barro is de juridische vertaling van de kaderstellende uitspraken die in de SVIR zijn geformuleerd en bevat regels ter bescherming van de nationale belangen. De regels van het Barro moeten in acht worden genomen bij het opstellen van provinciale ruimtelijke verordeningen en bestemmingsplannen, zodat ze doorwerken tot het niveau van de lokale besluitvorming.
4.1.3
Ladder duurzame verstedelijking Sinds 1 juli 2017 is art. 3.1.6, lid Bro gewijzigd en is een ‘nieuwe’ ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. Deze wijziging heeft als doel gehad om de regeling te vereenvoudigen, waarbij de effectiviteit van het instrument behouden moet blijven. In de wijziging is bepaald dat bij een juridisch verbinden ruimtelijk besluit, zoals een bestemmingsplan, dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt een beschrijving moet worden opgenomen die de behoefte aan deze ontwikkeling inzichtelijk maakt. Bij een ontwikkeling buiten stedelijk gebied moet bovendien worden gemotiveerd waarom niet binnen stedelijk gebied in deze ontwikkeling kan worden voorzien. Hierbij is echter niet aangegeven wat de motivering van de behoefte concreet moet omvatten. Sinds de inwerkingtreding van deze wijziging van het Bro heeft de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS) in haar jurisprudentie hieraan veelvuldig verder invulling geven. Op 28 juni 2017 heeft de ABRvS een zogenoemde ‘overzichtsuitspraak’ gedaan (ECLI:NL:RVS:2017:1724, r.o. 2 t/m 12.8), waarin de dan geldende en op basis van de voornoemde wijziging te behouden jurisprudentielijnen nader uiteen worden gezet. Op basis van deze jurisprudentielijnen kan de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ concreet worden toegepast. Hierbij zijn de volgende vragen te beantwoorden: a.
Voorziet het onderhavige besluit in een stedelijke ontwikkeling? b. Voorziet het onderhavige besluit in een nieuwe stedelijke ontwikkeling? c. Is er sprake van een behoefte aan de voorziene ontwikkeling? d. Is de voorziene ontwikkeling gelegen buiten bestaand stedelijk gebied? e. Is het mogelijk om de voorziene ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied te realiseren? Indien een vraag negatief wordt beantwoord, dan is de volgende vraag in deze ‘ladder’ niet (verder) van toepassing, of kan niet aan de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ worden voldaan.
UrbiTom
20
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
a. Voorziet het onderhavige besluit in een stedelijke ontwikkeling? Uit de ‘overzichtsuitspraak’ van de ABRvS blijkt dat wanneer een ruimtelijk besluit voorziet in méér dan 11 woningen, die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie zijn aan te merken, deze ontwikkeling in beginsel als een stedelijke ontwikkeling dient te worden aangemerkt. Dit bestemmingsplan betreft de realisatie van 12 nieuwe woningen. Bij meer dan 11 woningen is er sprake van een stedelijke ontwikkeling. b. Voorziet het onderhavige besluit in een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Uit de ‘overzichtsuitspraak’ van de ABRvS blijkt dat van een ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkeling kan worden gesproken als uit een onderling samenhangende beoordeling van het ruimtelijke besluit, in vergelijking met het voorgaande planologische regime, blijkt dat sprake is van een functiewijziging en dat sprake is van een groter planologisch beslag op de ruimte. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling. c. Is er sprake van een behoefte aan de voorziene ontwikkeling Uit de ‘overzichtsuitspraak’ van de ABRvS blijkt dat, indien sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’, de behoefte aan de nieuwe stedelijke ontwikkeling in het ruimtelijk besluit dient te worden beschreven. Het kan hierbij zowel gaan om een kwantitatieve behoefte als een kwalitatieve behoefte.
De beschrijving van de behoefte dient te worden gebaseerd op voldoende actuele, concrete en zo mogelijk cijfermatige gegevens. Het is niet in strijd met art. 3.1.6, lid 2 Bro als voor de onderbouwing van de behoefte in het ruimtelijk besluit wordt verwezen naar een of meer onderzoeksrapporten of beleidsdocumenten. Het woonbeleid voor het Stadsgewest Eindhoven is vervat in het Afsprakenkader Wonen SGE 2022. Dit is onderschreven door 9 deelnemende gemeenten, waaronder de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten. Inbreiding en bouwen voor doelgroepen, zoals starters en senioren is hierin beleid. In paragraaf 4.3 van deze plantoelichting wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze aan deze opgave wordt voldaan. De 12 nieuwe woningen voorzien in een deel van de woningbehoefte in de gemeente die, op basis van de provinciale prognosecijfers uit 2020 minimaal 665 woningen tot 2030 en 855 woningen tot 2040 bedraagt. d. Is de voorziene ontwikkeling gelegen buiten bestaand stedelijk gebied? De ontwikkeling is gelegen in het stedelijk gebied van Nuenen (concentratiegebied verstedelijking), zoals opgenomen in de kaart ‘stedelijke ontwikkeling en erfgoed’ bij de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (geconsolideerd 1 augustus 2023).
Conclusie Toetsing aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking laat zien dat de woningbouwlocatie waarvoor dit bestemmingsplan is opgesteld, is gesitueerd binnen stedelijk gebied en voorziet in een aantoonbare behoefte.
UrbiTom
21
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Omgevingsvisie De provincie wil alvast gaan werken volgens de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet. Daarom is op 14 december 2018 de Brabantse Omgevingsvisie vastgesteld. De Brabantse Omgevingsvisie is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. Die visie is zelfbindend, dat wil zeggen dat een overheidslaag zich aan haar eigen visie moet houden. Een overheid kan de keuzes uit de Omgevingsvisie vastleggen in regels, de Omgevingsverordening. Aan die regels moeten overheden, bedrijven en burgers zich houden.
4.2.2
Interim Omgevingsverordening Noord Brabant In de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is vastgelegd hoe de bevoegdheden op het gebied van ruimtelijke ordening zijn verdeeld tussen rijk, provincies en gemeenten. De provincie kan door middel van een planologische verordening regels formuleren waarmee gemeenten bij het opstellen van ruimtelijke plannen rekening moeten houden. Tot voor kort was dit voor de provincie Noord-Brabant de Verordening ruimte Noord Brabant. Inmiddels is op 25 oktober 2019 een Interim Omgevingsverordening Noord Brabant vastgesteld (IOV). Deze Interim Omgevingsverordening loopt vooruit op het van kracht worden van de Omgevingswet. Meest recente actualisatie van de IOV betreft de geconsolideerde versie die op 1 augustus 2023 is vastgesteld. Voordat de Omgevingswet in werking treedt, wordt de definitieve omgevingsverordening vastgesteld. Deze definitieve verordening wordt tegelijk met de Omgevingswet van kracht. In de definitieve verordening worden, in tegenstelling tot de interim verordening, ook beleidswijzigingen verwerkt. Uitgaande van de huidige planning van de Omgevingswet wordt de definitieve omgevingsverordening in 2024 vastgesteld. Net zoals de Omgevingswet een groot aantal wetten vervangt, zo vervangt de Brabantse omgevingsverordening diverse provinciale verordeningen.
De Interim omgevingsverordening vervangt de Provinciale milieuverordening, Verordening natuurbescherming, Verordening Ontgrondingen, Verordening water, Verordening wegen en ook de Verordening ruimte. De regels van de Interim Omgevingsverordening zijn erop gericht om het leeuwendeel van de stedelijke ontwikkelingen plaats te laten vinden in de stedelijke regio’s en in het bestaand stedelijk gebied. De begrenzingen van de stedelijke en landelijke regio’s zijn vastgelegd in de kaarten behorende bij de Interim Omgevingsverordening. In de verordening zijn ook het bestaand stedelijk gebied, de zoekgebieden voor stedelijke ontwikkeling en de ecologische hoofdstructuur begrensd.
UrbiTom
22
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Het besluitgebied van voorliggend bestemmingsplan is op de kaarten behorende bij de Interim Omgevingsverordening aangeduid als ‘concentratiegebied verstedelijking’. Het gebied is ook aangeduid als gebied waar een verbod op uitbreiding van veehouderijen geldt en als stalderingsgebied. Dit is voor het plangebied niet relevant, omdat hier geen stallen voorkomen. Voorts is aangegeven welke normen er gelden ten aanzien van wateroverlast in binnenstedelijk gebied. Hiermee is in de waterparagraaf van onderhavig bestemmingsplan rekening gehouden. Conclusie Het voornemen tot ontwikkeling van 12 wooneenheden is in lijn met het beleid uit de Interim Omgevingsverordening Noord Brabant. Het is gesitueerd in concentratiegebied verstedelijking en voldoet daarmee aan het beleid dat stedelijke ontwikkeling als hoofdregel alleen mogelijk is binnen vastgesteld bestaand stedelijk gebied en zodoende zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen. De woningbouw in het plan is opgenomen in het gemeentelijk woningbouwprogramma, zoals ook in de paragraaf over de gemeentelijke woonvisie in dit hoofdstuk wordt verduidelijkt.
4.3
Regionaal beleid
4.3.1
Regionale woningbouwafspraken Met diverse partijen wordt intensief samengewerkt t.a.v. woningbouwafspraken. Dit komt voort uit het gegeven dat de woningmarktprocessen regionaal zijn en het feit dat de keuze van mensen voor een woning niet enkel bepaald wordt door de kwaliteit van de woning maar minstens zozeer door de woonomgeving en de aanwezige voorzieningen. Daarom werkt de gemeente Nuenen c.a. samen met de andere gemeenten in de regio en met de provincie.
4.3.2
Afsprakenkader Wonen SGE 2022 Het Afsprakenkader Wonen SGE 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Nuenen, alsook door de raden van de andere 8 gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven. De provincie Noord-Brabant heeft ook met deze afspraken ingestemd. In het Afsprakenkader zijn afspraken vastgelegd over het bouwen van voldoende woningen en over de kwaliteit daarvan. Bouwlocaties moeten elkaar versterken in plaats van elkaar beconcurreren. In de afspraken staan maatregelen en plannen om voldoende woningen te realiseren voor het opvangen van de groei van de bevolking. De gemeenten willen startende huishoudens voldoende en betaalbare woonruimte bieden, doorstromers vasthouden in de regio en daarnaast ook instromers aantrekken. Dat betekent ruim baan voor nieuwe bouwplannen op inbreidingslocaties en voor herstructurering en transformatie van bestaande bouw. In het Afsprakenkader staat omschreven welke plannen regionaal dienen te worden afgestemd: ‘behalve inbreidings-, herstructurering, en transformatie locaties worden alle nieuwe bestemmingsplannen, - herzieningen en actualisaties op elkaar afgestemd. Deze plannen zijn in de stedelijke concentratiegebieden, en dus ook in de kern Nuenen, groter dan 75 woningen en in de kernen in landelijk gebied groter dan 25 woningen.’ Voorliggend
UrbiTom
23
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
plan past binnen regionale afspraken en valt buiten de meldplicht aan het regionale coördinatieteam. Het betreft 12 wooneenheden op een inbreidingslocatie binnen bestaand stedelijk gebied. Met een toegestaan maximum van meer dan 11 woningen is de ontwikkeling overigens wel ladderplichtig in het kader van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. 4.3.3
Kwantitatieve onderbouwing Voor de kwantitatieve regionale afstemming vormen de provinciale prognosecijfers 2020 de ondergrens. Hierbij gaat het voor de gemeente Nuenen om een woningbehoefte van 665 woningen in de periode 2021-2030 en van 855 woningen in de periode 2021-2040. In het BO Wonen van 26 november 2020 is tussen het Rijk en de provincie afgesproken dat de gemeenten in de stedelijke regio’s de komende 10 jaar gaan programmeren op 130% ten opzichte van de provinciale prognose. Deze plancapaciteit betreft vooral binnenstedelijke locaties. De focus ligt op de uitvoering en versnelling van de plannen. In het ‘Actieplan versnelling woningbouw SGE’ is de noodzaak om op korte termijn meer plannen op voorraad te hebben om planuitval en vertraging te kunnen opvangen nogmaals bevestigd. In de Woondeal is afgesproken met Rijk en Provincie om binnen het SGE de komende 20 jaar (tot 2040) 62.000 woningen te bouwen. Op dit moment zitten de SGE-gemeenten met de bestaande plannen en ambities aan een planvoorraad van 74.000 woningen voor de gehele periode tot 2040. Deze planvoorraad van 120% ten opzichte van de Woondeal en MIRT-ambitie geeft voldoende zekerheid op het daadwerkelijk realiseren van de afgesproken woningbouwopgave. Nieuwe planlocaties zijn daarom (met de kennis van vandaag) niet nodig.
Dit betekent niet dat de SGE-gemeenten nieuwe capaciteit op een onvoorziene inbreidingslocatie zullen tegenhouden. Maar er wordt niet actief gezocht naar nieuwe locaties. De focus ligt op het daadwerkelijk realiseren van de plannen die nu in voorbereiding zijn (“van ambities naar zachte plannen en zachte capaciteit hard maken”). Om continuïteit te behouden in de bouwproductie sturen we op anticyclisch bouwen: het stimuleren van bouwen in laagconjunctuur en niet overprogrammeren boven 130% in tijden van hoogconjunctuur. Dit onderstreept het belang van monitoring. Met het beleid om vooral inbreiding te stimuleren en alleen uit te breiden wanneer hieraan een aantoonbare behoefte bestaat, past de kleine inbreidingslocatie van 12 woningen binnen het woningbouwbeleid van het SGE en draagt deze bij aan het voorzien van woningen voor de lokale behoefte.
4.3.4
Kwalitatieve onderbouwing: Brainport Principes Voor alle gemeenten die deel uitmaken van het Stedelijk Gebied Eindhoven geldt dat alle nieuwe woningbouwontwikkelingen dienen te worden ontwikkeld aan de hand van 7 Brainport Principes. De basis voor deze principes is vastgelegd in het regionale Afsprakenkader Wonen – Stedelijk Gebied Eindhoven (oktober 2017).
UrbiTom
24
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
De Brainport Principes zijn: 1. Koesteren van Identiteit; 2. Ruimte voor Innovatie; 3. Invloed voor bewoners; 4. Aantrekkelijke en gevarieerde woonmilieus: de wauw-factor; 5. Vraaggericht ontwikkelen; 6. Benutting regionaal schaalniveau; Medio 2019 is een zevende principe toegevoegd: 7. Gezonde verstedelijking. Voor alle ontwikkelingen in Nuenen waarbij minder dan 75 woningen mogelijk worden gemaakt, vindt geen regionale toets plaats door het onafhankelijk Coördinatieteam Wonen, maar wordt wel verantwoord dat is voldaan aan de 7 Brainport Principes. Dat is bij dit plan van toepassing. 4.3.5
Verantwoording Brainport Principes 1. Koesteren van identiteit - Goed Wat is het DNA van de plek? De Emmastraat is een oude landweg, die in de jaren ’60 van de vorige eeuw deel is geworden van een planmatige uitbreiding met overwegend grondgebonden woningen in 2 lagen met kap. Langs de Emmastraat betreft dit vooral halfvrijstaande woningen. In het plangebied heeft een school gestaan (basisschool Het Palet), die afgedekt was met plat dak, evenals de bestaande bebouwing aan de Emmastraat 2 en 4. De nieuwe woningen zijn eveneens afgedekt met plat dak, net als de oorspronkelijke bebouwing. Het betreft woningen die, in afstemming met bewonerswensen, levensloopbestendig kunnen worden uitgevoerd met het essentiële woonprogramma (woonkamer, slaapkamer, keuken, badkamer) op de begane grond. De Emmastraat is een groene straat met haag- en boombegeleiding. Op de grens van openbaar en privé is aan de straatzijde een haag aanwezig. Deze haag komt, behalve op de plekken waar in- en toeritten tot de woninglocatie komen, terug als groen element aan de straat. Het terrein van de basisschool (vroegere situatie) was goeddeels verhard. De diepe voortuinen aan de Emmastraat/ de tuinen bij de woningen maken dat het plan er aanmerkelijk groener uit zal zien dan de oorspronkelijke situatie. Wat is de dichtheid: wonen vs.
Landschap (beleving)? Ten opzichte van de oorspronkelijke bebouwing (basisschool) is er sprake van een afname van de bebouwingsdichtheid. Het betreft 2 blokjes halfvrijstaande grondgebonden woningen en 2 blokjes woningen, die eruit zien als 3 aaneengebouwde grondgebonden woningen, maar die feitelijk elke bestaan uit 2 grondgebonden woningen en 2 appartementen. Qua bebouwingsdichtheid komt het plan meer in balans met de omgeving dan in de oorspronkelijke situatie.
UrbiTom
25
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Individueel vs. collectief (wonen, parkeren, tuin, openbare ruimte)? Een deel van de woningen oriënteert zich op de Emmastraat, waardoor de woningen contact maken met deze straat. Een deel van de woningen oriënteert zich op een verkeersluw hofje, dat uitnodigt om elkaar te ontmoeten en dat openbaar toegankelijk is en daardoor ook bijdraagt aan contactmogelijkheden met de buurt. Wat is de sociaal-maatschappelijke bijdrage (meer dan wonen)? minimaal 30% van de woningen in het plan zal gerealiseerd worden in de sociale sector. Binnen het plan Emmahof zal een groenproject ter hand worden genomen, waarvan de uitvoering en het onderhoud Hoe is kwaliteit gedefinieerd/ gegarandeerd (keurmerk/ professionaliteit/vakmanschap)? Het plan is in handen van een team van professionals (ontwikkelaar, architect, groenadviseur en overige adviseurs) die in samenspraak met de buurt, de toekomstige bewoners en de gemeente de kwaliteit van het proces en het eindresultaat bewaken. Wat is de beeldkwaliteit (architectuur en materiaalgebruik in relatie tot stedenbouw en landschap)? Hiervoor wordt kortheidshalve verwezen naar de beeldkwaliteitparagraaf, die is opgenomen in hoofdstuk 3 van deze bestemmingsplantoelichting. 2. Ruimte voor innovatie – Voldoende Hoe wordt omgegaan met duurzaamheid? De woningen worden BENG (Bijna Energie Neutraal) gebouwd. De woningen worden gasloos gebouwd.
Er wordt hydrologisch neutraal gebouwd (infiltratie hemelwater op eigen terrein) en klimaatadaptief (voldoende bergingscapaciteit, ook bij overvloedige neerslag). Er wordt gebruik gemaakt van zonneënergie (PV-panelen op platte daken, door een opstaande rand vanaf de straat aan het oog onttrokken). De mogelijkheden voor het toepassen van PVT-panelen, vloerverwarming en –koeling worden onderzocht. Voorzover niet in gebruik voor zonnepanelen, kunnen de platte daken als groen dak worden uitgevoerd. Goede expositie van woningen op de zon (door plat dak is oriëntatie van PV-panelen eenvoudig te optimaliseren). Gasloos bouwen -> warmtepomp 3. -
Invloed voor bewoners - Goed Het betreft woningen voor senioren. Tijdens het ontwerptraject is er voor toekomstige bewoners ruimte om in een interactief proces mee te denken over woningplattegronden.
UrbiTom
26
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
4 Vraaggericht ontwikkelen – Voldoende Doelgroep/prijsniveau (betaalbaarheid)? Conform het woningbouwbeleid, zoals vervat in het Afsprakenkader Wonen SGE 2022, wordt voorzien in minimaal 30% woningbouw in de sociale sector. Toekomstgericht (levensloopbestendig, aanpasbaar/flexibel (voor meerdere generaties?, geschikt voor bijzondere doelgroepen?) De woningen in het plan betreffen seniorenwoningen, die, naar behoefte van de toekomstige bewoners, levensloopbestendig kunnen worden uitgevoerd. Hier is het essentiële woonprogramma (woonkamer, keuken, wc/badkamer, slaapkamer) aanwezig op de begane grond In hoeverre is voor de doelgroep in de bestaande woningmarkt ruimte? Wordt voorzien in woningen die complementair zijn aan de bestaande voorraad? Relatie woonvisie regionaal-lokaal, draagt de woning bij aan de doorstroming op de woningmarkt? De behoefte aan betaalbare woningen in Nederland, en ook in Nuenen, is evident. Ook de behoefte aan woningen voor senioren is groot. Daarom wordt in het woningbouwbeleid ook gekoerst op realisatie van woningen in de sociale sector en woningen voor senioren. 5. Aantrekkelijke en gevarieerde woonmilieus: de wauw factor - Goed Op welke wijze is de nieuwe woonomgeving c.q.
nieuwbouw onderscheidend ten opzichte van de bestaande/omliggende woonomgeving (Unique Selling Point)? De woningen zijn, als seniorenwoningen complementair aan het woningaanbod in de directe omgeving, evenals de appartementen, die deel uitmaken van het plan, complementair zijn aan het, overwegend grondgebonden woningaanbod in de omgeving. Welke factoren maken de nieuwe woonomgeving aantrekkelijk? Welke factoren geven de nieuwe woonomgeving ‘karakter’? Het hofje als verkeersluwe ontmoetingsruimte met groen op maat, omgeven door woningen in een aantrekkelijke eigentijdse architectuur. Aansluiting op de Emmastraat als bestaande woonstraat met relatief diepe voortuinen, afgezoomd met een haag, die past bij de bestaande groeninrichting van de Emmastraat (boom- en haagbegeleiding). Hoe zijn lifestyle-kenmerken van bewoners vertaald in de woning en woonomgeving? Het betreft woningen voor senioren. Tijdens het ontwerptraject is er voor toekomstige bewoners ruimte om in een interactief proces mee te denken over woningplattegronden , waarmee de lifestyle-kenmerken vanzelfsprekend hun vertaalslag zullen hebben in het ontwerp. 6.
Benutting regionaal schaalniveau – voldoende Wat voor plek/functie krijgt het plan binnen het SGE (Stedelijk Gebied Eindhoven)? Het betreft een kleine inbreiding in Nuenen, vooral bestemd voor de invulling van de lokale woningbehoefte Hoe sluit de woning aan op zijn directe omgeving? De woningen zijn, als seniorenwoningen complementair aan het woningaanbod in de directe omgeving evenals de, in het plan opgenomen, appartementen complementair zijn aan het, overwegend grondgebonden woningaanbod in de omgeving.
UrbiTom
27
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Zijn relaties (bereikbaarheid) naar voorzieningen gegarandeerd op verschillende niveaus? Dorpscentrum op loopafstand (ca. 500 m) Openbaar vervoer: bushalte Nuenen Park op 500 m westelijk van plangebied Auto: de parkeervoorzieningen zijn normatief op orde, ook bezoekersparkeren. De Emmastraat staat in verbinding met de Boordseweg en de Weverstraat: dit zijn doorgaande straten die het dorpscentrum met doorgaande wegen naar externe bestemmingen verbinden. Fiets: er wordt voorzien in overdekte stallingsplekken voor fietsen in het plan. 7. Gezonde verstedelijking – Goed Op welke wijze draagt het plan bij aan de gezondheid van de bewoners? Er is sprake van wonen in een groene omgeving met buitenruimte voor elke woning. Er is sprake van een rustig woonmilieu. De woningen zijn niet gelegen in de hinderzones van agrarische of niet-agrarische bedrijvigheid of in de nabijheid van risicovolle bedrijven (risicovolle inrichtingen, transportzones of buisleidingen, varkens-, pluimvee- of geitenhouderijen) voor de volksgezondheid. Er is ruimte voor voldoende groen om hittestress tegen te gaan. De toepassing van warmtepompen zorgt voor voldoende warmte in het koude seizoen en voldoende koelte in het warme seizoen.
Welke (stedenbouwkundige) omstandigheden worden gecreëerd waardoor mensen met elkaar om kunnen gaan? Hoe worden verbindingen gestimuleerd? De oriëntatie van een deel van de woningen op de Emmastraat en een deel op een verkeersluw, openbaar, hofje biedt goede mogelijkheden om elkaar te ontmoeten/in contact te treden met elkaar.
4.4
Gemeentelijk beleid
4.4.1
Omgevingsvisie Nuenen Op 30 september 2021 is de omgevingsvisie vastgesteld in voorbereiding op de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking treedt. De visie wordt verder uitgewerkt in programma's, verordeningen en een omgevingsplan. In de Omgevingsvisie voor Nuenen staan de kernkwaliteiten ‘dorps, gezellig, groen en rustig’ centraal. De omgevingsvisie houdt rekening met wensen vanuit de gemeenschap, waarbij ‘houdt Nuenen zoals het is’ de belangrijkste boodschap is. Voorts wordt rekening gehouden met trends en ontwikkelingen als duurzaamheid, gezondheid en klimaat, woningbouw en mobiliteit, individualisering en vereenzaming. De visie omvat de beleidsdoestellingen voor de fysiek leefomgeving. De keuzes in de omgevingsvisie zijn weergegeven op een visiekaart, die een overzicht biedt van wat de gemeente en haar inwoners voor de omgeving op lange termijn nastreven. De gemeente is ingedeeld in de volgende gebieden: Nuenen, Gerwen, Nederwetten en Eeneind Centrum Het Dommeldal
UrbiTom
28
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
-
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Lichtgroen Hart Bossen, heide en vennen Landgoed Gulbergen
Kaart Omgevingsvisie Nuenen
De volgende aandachtspunten zijn relevant: De kernkwaliteiten van het dorp worden gekoesterd en versterkt. Leefbaarheid staat hoog op de agenda van Nuenen. Met het begrip leefbaarheid wordt bedoeld, hoe aantrekkelijk en/of geschikt de kern is om er te wonen en te leven. Er wordt gebouwd voor de verschillende doelgroepen. Kwaliteit (o.a. groen en duurzaamheid) staat voorop bij de (her)ontwikkeling van locaties. Voor de toevoeging van woningen wordt eerst gekeken naar herstructurering van (losse) bedrijfspercelen, winkelpanden en andere vrijkomende bebouwing. Daarna naar inbreidingslocaties. Uitbreidingslocaties zijn vooralsnog niet aan de orde. Conclusie Zoals verduidelijkt in de planbeschrijving, wordt voorzien in seniorenwoningen, waarvan 30% in de sociale sector. De woningen sluiten hiermee aan op het beleid van bouwen voor doelgroepen. Een inbreidingslocatie in Nuenen wordt benut, waarmee de behoefte aan uit-
UrbiTom
29
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
breiding wordt teruggedrongen. Er wordt voorzien in bebouwing, die past binnen de bebouwingsstructuur langs de Emmastraat. Het past dus ook binnen de gedachte om Nuenen te houden, zoals het is. Het plan vormt een kleine ontwikkeling in Nuenen-Noordwest. Het plan past daarmee in de Omgevingsvisie Nuenen. 4.4.2
Structuurvisie Nuenen c.a. wijziging 2020
Kaart Ruimtelijk casco SV Nuenen c.a., wijziging 2020
UrbiTom
30
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Op 26 maart 2020 is de Structuurvisie Nuenen c.a., wijziging 2020 vastgesteld. Om te voorkomen dat binnen de hoeveelheid aan plannen en beleid de samenhang verloren raakt, heeft de gemeente besloten het geheel samen te brengen in één kaderstellend beleidsdocument, de Structuurvisie voor Nuenen. Op de, bij deze structuurvisie behorende kaart met het ruimtelijk casco is de Emmastraat aangewezen als onderdeel van de bebouwde kom – bestaand bebouwd gebied. Hierover wordt in de Structuurvisie het volgende vermeld: ‘De bebouwde kom vervult een belangrijke rol voor het accommoderen van de nieuwe ruimtevraag. Herstructurerings- en intensiveringsprocessen zijn in beginsel overal binnen het bestaande bebouwde gebied mogelijk. Uiteraard moet hierbij worden aangesloten op de kwaliteiten en mogelijkheden van dat bebouwd gebied’. Het initiatief, waar voorliggend bestemmingsplan op ziet, betreft een herstructurering en intensivering in bestaand bebouwd gebied. Zoals omschreven in hoofdstuk 3 (planbeschrijving) en paragraaf 4.3.4 en 4.3.5 (verantwoording Brainport Principes) is hierbij uitgebreid aandacht besteed aan de manier waarop zo goed mogelijk wordt aangesloten bij de kwaliteiten en mogelijkheden van de bestaande omgeving. Een beeldkwaliteitplan is opgesteld ter extra borging van de realisering van de gewenste kwaliteiten.
Conclusie Het plan is in lijn met het beleid, zoals verwoord in de Structuurvisie Nuenen c.a., wijziging 2020. 4.4.3
Programma Wonen 2020-2030 De gemeenteraad van Nuenen heeft op 9 juli 2020 het Programma Wonen 2020-2030 vastgesteld. Hierin heeft de gemeente de gemeentelijke opgaven en ambities voor de woningmarkt voor de komende jaren verwoord. De huidige woningmarkt is zeer dynamisch. Woonwensen veranderen snel en mensen zoeken naar alternatieven om in een krappe markt toch een geschikte woonoplossing te vinden. Er ontstaan nieuwe, vaak meer flexibele woonvormen. Daarnaast constateert de gemeente dat woonbeleid een steeds integraler karakter krijgt. Om tot een aantrekkelijke woonomgeving te komen, zijn niet alleen de juiste woningen nodig, maar bijvoorbeeld ook een goede bereikbaarheid, goede voorzieningen, aantrekkelijke natuur en voldoende werkgelegenheid. Het woonbeleid moet daarom goed afgestemd zijn op de totale ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente Nuenen. In het Programma Wonen wordt aangegeven welke doelgroepen de gemeente de komende jaren voornamelijk wil voorzien van passende woningen en hoe de gemeente de bestaande voorraad beter kan afstemmen op hun wensen. Daarnaast wordt op hoofdlijnen aangegeven welke aandachtspunten van belang zijn om tot een woonomgeving te komen die aantrekkelijk is voor de inwoners en voldoende is toegerust op belangrijke ontwikkelingen zoals het langer zelfstandig wonen en de energietransitie.
Het programma is ook doelgroepsgericht, met de focus op kleine, betaalbare seniorenwoningen. Bij de zoektocht naar nieuwe woninglocaties wordt gekeken naar inbreidingslocaties. Met de focus op inbreiding wil de gemeente voorkomen dat de dorpen aan elkaar groeien.
UrbiTom
31
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Onderhavig initiatief betreft een inbreidingsinitiatief. De woningen in voorliggend bestemmingsplan betreffen levensloopbestendige woningen (volgens woonkeur), die met name zijn bedoeld voor de doelgroep senioren, wat in lijn is met het doelgroepenbeleid van de gemeente. Ook wordt, conform de uitgangspunten van het Programma Wonen 2020-2030, voorzien in 30% sociale woningen. Bij de realisatie van de nieuwe woning wordt voldaan aan alle op dat moment geldende eisen voor wat betreft duurzaamheid. Het betreft een particulier initiatief, waarmee op klein niveau wordt ingespeeld op andere ambities van de gemeente Nuenen zoals gesteld in het Programma Wonen 2020-2030. Conclusie De woningen van voorliggend bestemmingsplan betreffen seniorenwoningen, die passen binnen het gemeentelijk beleid van bouwen voor doelgroepen. Minimaal 30 % van de woningen zal in de sociale sector worden gerealiseerd. Onderhavig initiatief betreft een verdichting binnen een bestaande bebouwingsconcentratie, die aansluit op het uitbreidingsgebied Nuenen West. De woning zal voldoen aan de duurzaamheidsvereisten die gelden bij de vergunningsaanvraag voor het bouwen. De woningen passen hiermee in het beleid, zoals verwoord in het Programma Wonen 2020-2030. 4.4.4
Uitvoeringsregels Social return Zuidoost Brabant (ZOB) Gemeenten kunnen bij het verlenen van opdrachten sociale voorwaarden stellen, in de vorm van Social return. Op het moment dat een gemeente uit de regio Zuidoost Brabant een opdracht verleent aan een opdrachtnemer wordt er een tegenprestatie gevraagd in de vorm van het bieden van werkgelegenheid en/of opleiding voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Op deze manier krijgen ook deze personen de kans om hun positie op de arbeidsmarkt te verbeteren. Gezien het belang van werk en de verantwoordelijkheid van gemeenten, worden bedrijven en instellingen op diverse manieren gestimuleerd om inwoners met een kwetsbare arbeidsmarktpositie aan werk(ervaring) te helpen. Met de komst van de Participatiewet worden werkgevers ook in toenemende mate geconfronteerd met de verplichting om banen beschikbaar te stellen voor deze doelgroep. Het stellen van Sociale voorwaarden bij het verlenen van opdrachten is hier een voorbeeld van. De opdrachtnemer is verplicht om binnen deze opdracht minimaal 2% van de opdrachtsom excl. btw te besteden aan de invulling van Social return (door de - bij voorkeur langdurige ) inzet van personen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt.
Het idee is om in de uitvoeringsfase de komen tot de realisatie van een groenproject aan het eind van het hofje dat gerealiseerd wordt in het plan, om op die manier tot een kwalitatief goede ruimtelijke beëindiging hiervan te komen en een goede overgang te maken naar de aangrenzende achterpercelen van de woningen aan de Julianastraat. Voor de realisatie en het onderhoud hiervan kunnen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden ingezet, in samenwerking met bewoners van het plan en omwonenden. Op deze manier kan invulling worden gegeven aan sociaal opdrachtgeverschap en kan door
UrbiTom
32
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
bewonersparticipatie ook worden bijgedragen aan sociale cohesie in de buurt.
4.5
Conclusie De provincie stelt in haar beleid ten aanzien van de ruimtelijke ontwikkeling van Nuenen dat het bestaand stedelijk gebied een belangrijke rol vervult voor het accommoderen van de stedelijke ruimtevraag. Stedelijke herstructurerings- en intensiveringprocessen zijn in principe overal binnen het bestaand stedelijk gebied mogelijk. De voorgestane herontwikkeling van het plangebied past derhalve binnen het provinciaal beleid. Het initiatief past qua schaal en massavorm binnen de structuur van de Emmastraat. Het initiatief wijkt voor wat betreft de situering van bebouwingsvlakken af van het geldende bestemmingsplan ‘Nuenen-NoordWest’. Derhalve is onderhavige bestemmingsplanherziening opgesteld.
UrbiTom
33
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
UrbiTom
34
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
5
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Milieuhygiënische en planologische aspecten Op grond van het bepaalde in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is het bij het opstellen van een bestemmingsplan verplicht om inzicht te bieden in de relevante planologische en milieuhygiënische aspecten. In dit hoofdstuk is een verantwoording voor deze aspecten opgenomen.
5.1
Bodem
5.1.1
Verkennend onderzoek Aeres Milieu B.V. heeft in augustus en september 2014 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd op een locatie gelegen aan de Emmastraat 4 te Nuenen. De rapportage van dit onderzoek is als bijlage bij deze plantoelichting gevoegd. Op basis van de analyseresultaten is de hypothese ‘onverdacht’ verworpen. Uit de analyseresultaten blijkt dat de bovengrond plaatselijk licht verontreinigd is met Polychloorbifenylen (som PCB). In de ondergrond zijn geen gehalten gemeten verhoogd ten opzichte van de achtergrondwaarde. Het freatisch grondwater is licht verontreinigd met barium, zink, xylenen en naftaleen. De resultaten van dit bodemonderzoek geven geen aanleiding tot het uitvoeren van een aanvullend of nader bodemonderzoek. De milieuhygiënische conditie van de bodem vormt geen belemmering voor de voorgenomen planontwikkeling. De aangetroffen lichte verontreinigingen in de grond kunnen wel bij grondafvoer beperkingen opleveren ten aanzien van het (her)gebruik van de grond omdat dan veelal andere normen gelden. Ten aanzien van hergebruik van deze grond elders is het Besluit Bodemkwaliteit van toepassing. Het grondwater ter plaatse van de onderzoekslocatie is niet multifunctioneel toepasbaar. Het wordt daarom afgeraden het freatisch grondwater te gebruiken voor consumptie, besproeiing of proceswater. Conclusie Het verkennend onderzoek uit 2014 is gedateerd.
De bevindingen uit het onderzoek laten zien dat er geen grote risico’s zijn (zoals grote saneringsopgaves) die de haalbaarheid van voorliggend bestemmingsplan in gevaar brengen. In de periode tussen 2014 en 2023 hebben geen potentieel verontreinigende activiteiten plaatsgevonden in het plangebied.
UrbiTom
35
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Het onderzoek uit 2014 biedt voldoende inzicht voor deze ruimtelijke procedure, maar bij de eventuele verkoop van de grond door de gemeente aan initiatiefnemers en/of de omgevingsaanvraag voor de activiteit Bouwen zal wellicht een geactualiseerd onderzoek uitgevoerd moeten worden.
5.2
Archeologie Het plangebied heeft in het geldende bestemmingsplan ‘Nuenen-Noordwest’ de bestemming ‘Waarde archeologie – middelhoog’. De aanvrager van een omgevingsvergunning voor het bouwen dat betrekking heeft op gronden, die zijn aangewezen voor 'Waarde - Archeologie middelhoog', dient een rapport te overleggen waarin de archeologische waarde van het terrein dat blijkens de aanvraag zal worden verstoord naar het oordeel van het bevoegd gezag in voldoende mate is vastgesteld. Daarom is door Transect BV een archeologisch vooronderzoek verricht. De rapportage van dit onderzoek is als bijlage bij deze toelichting gevoegd. Op basis van het onderzoek kan het volgende geconcludeerd worden: • Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied op een lage dekzandrug lag. In het gebied is waarschijnlijk door jarenlange plaggenbemesting een plaggendek gevormd. De dekzandrug lag ten noorden van een beekdal en was dus geschikt voor de vestiging van jagers-verzamelaars. Uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum worden de resten van een jachtkamp verwacht. Een dergelijk vindplaats manifesteert zich als een vondstspreiding van vuursteenartefacten en houtskool. Uit het Neolithicum tot en met de Middeleeuwen kunnen de resten van een agrarische nederzetting verwacht worden.
Een dergelijke archeologische vindplaats manifesteert zich als een archeologisch sporenniveau met als gidsartefact aardewerk. • Het plangebied lag aan het begin van de 19e eeuw in een agrarisch gebied. De kans op archeologische waarden uit de Nieuwe tijd is laag. In 1986 is in het gebied de basisschool Het Palet gebouwd. Het schoolgebouw is rond 2010 gesloopt. De kans is groot dat door recente bodemingrepen de bovengrond verstoord is geraakt. • Tijdens het booronderzoek is een 55 tot 90 cm dikke humeuze bovenlaag aangetroffen direct op de C-horizont van het dekzand. In het centrale deel van het plangebied is tussen de humeuze laag en de C-horizont een witgrijze, recent opgebrachte grondlaag aanwezig. In de humeuze lagen zijn puinresten, resten baksteenfragmenten, een brokje beton en een stuk glas gevonden. De humeuze en witgrijze grondlagen zijn tijdens de recente sloop van de basisschool gevormd. Het archeologische niveau is tot in de C-horizont verstoord geraakt en daarom worden in het plangebied geen archeologische waarden meer verwacht. Advies Omdat in het plangebied geen intacte archeologische waarden meer verwacht worden, adviseert het onderzoeksbureau om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling.
Op het moment dat onverhoopt toch archeologische zaken worden aangetroffen, geldt een wettelijke meldingsplicht conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10 en 5.11, deze vondsten te melden bij de bevoegde overheid (gemeente Nuenen).
UrbiTom
36
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Bovenstaande vormt een advies. Op grond van de resultaten van het rapport en het advies zal de bevoegde overheid (de gemeente Nuenen) een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied.
5.3
Cultuurhistorie De Emmastraat is een oude weg, die tot begin jaren ’50 een onbebouwde weg in het buitengebied van Nuenen was. In 1951 is op de hoek van de Boordseweg en de Emmastraat de Ds. G.F.C. Bakkerschool in gebruik genomen, de eerste protestantse school van Nuenen. De school is nadien uitgebreid met twee kleuterklassen en later tot een volledige lagere school met zes klassen. De nieuwbouw in de Emmastraat werd medio 1971 in gebruik genomen. Na jaren van leegstand werd deze school, die inmiddels Het Palet heette, in 2015 gesloopt. De eerste woningen langs de Emmastraat verschenen in 1960. De Emmastraat maakt deel uit van een planmatige uitbreiding van Nuenen. De straat zelf blijft gehandhaafd. De jonge bebouwing langs de straat kent geen cultuurhistorische waarden. Conclusie De ontwikkelingen in het plangebied hebben geen consequenties voor bestaande monumenten of cultuurhistorisch waardevolle objecten. Monumentale bebouwing ligt op afstand. Begeleidend opgaand groen langs de Emmastraat blijft onaangetast. De nieuwe bebouwing in het plangebied wordt opgetrokken in 2 lagen met plat dak. Bebouwing, die aan de Emmastraat is gesitueerd, oriënteert zich op deze straat en voegt zich in de bebouwingsstructuur.
5.4
Water
5.4.1
Algemeen Bij elke ruimtelijke ontwikkeling is de opstelling van een waterparagraaf verplicht gesteld, mede in relatie tot de watertoets. In deze paragraaf wordt verwoord hoe er in het plan met de aspecten water en ruimte rekening wordt gehouden, in relatie tot enerzijds het waterbeleid en anderzijds de waterhuishouding. Hiervoor is navolgende watertoets opgesteld.
5.4.2
Waterrelevant beleid De planlocatie is gelegen binnen het beheersgebied van waterschap De Dommel en de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten.
5.4.3
Beleid Waterschap Algemeen In Europa wordt de Europese regelgeving van de Kader Richtlijn Water (KRW) gehanteerd. Het doel van de KRW is dat uiterlijk in 2027 alle maatregelen zijn uitgevoerd om het water
UrbiTom
37
Bestemmingsplan Emmahof, Nuenen
Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
in Europa schoon en gezond te krijgen en te houden. De KRW heeft drie planperiodes: 20092015, 2016-2021 en 2022-2027. Deze richtlijn vertaalt zich naar Nederland in beleidsplannen op drie niveaus: het Nationaal Water Programma op rijksniveau, de Regionale Water Programma’s op provinciaal niveau en de waterbeheerprogramma’s van de waterschappen. De richtlijn vanuit Europa en de beleidsplannen van het Rijk en de provincie NoordBrabant geven de kaders voor het Waterbeheerprogramma van De Dommel. De keuzes in dit WBP zijn in lijn met die kaders. Waterbeheerplan 2022-2027 ‘Water als basis voor een toekomstbestendige leefomgeving’ Met ingang van 1 januari 2022 is het Waterbeheerplan 2022-2027 ‘Water als basis voor een toekomstbestendige leefomgeving’ in werking getreden. Dit waterbeheerplan beschrijft de doelen en inspanningen van Waterschap De Dommel voor de periode 2022-2027. In dit waterbeheerplan is een indeling gemaakt in de volgende thema’s: 1. Droge Voeten 2. Schoon Water 3. Voldoende Water Streven is om uiterlijk in 2050 de waterhuishouding in het hele beheergebied toekomstbestendig te hebben. Dit betekent een waterhuishouding die in een goede waterkwaliteit voorziet. En een waterhuishouding die robuust, wendbaar en in balans is met de omgeving. Zowel in het bebouwde als het landelijke gebied en van de beekdalen tot en met de hoge zandruggen.