BP Herziening Buitengebied Papenvoortse Heide 3 - Toelichting

Toelichting Herziening Buitengebied Papenvoortse Heide 3 NL.IMRO.0820.BPBGPapenvHeide3-D001 Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten

Colofon Rapport: Toelichting ‘Herziening Buitengebied Papenvoortse Heide 3’ Rapportnummer: 2018.0445 Status: Vastgesteld Imro: NL.IMRO.0820.BPBGPapenvHeide3-D001 Datum: 26 maart 2025 Projectlocatie Papenvoortse Heide 3 5674 SL Nuenen Opdrachtnemer Reland Bezoekadres: Monseigneur Bekkersstraat 56 5846 AJ Ledeacker Correspondentieadres: Postbus 186 5830 AD Boxmeer www.reland.nl Projectleiding Reland Telefoon 085 043 1949 Email info@reland.nl

© maart 2025 Reland Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke andere wijze dan ook, en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Reland. Aan de inhoud van dit rapport kunnen geen rechten worden ontleend. Reland verwerpt elke aansprakelijkheid voor een ander gebruik van deze tekst dan voor de situatie waarvoor deze wordt uitgebracht. De informatie in deze tekst is onder voorbehoud en kan worden veranderd zonder voorafgaande kennisgeving.

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 Inleiding......................................................................................................................... 5 1.1

Aanleiding .............................................................................................................................. 5

1.2

Doel ....................................................................................................................................... 5

1.3

Plangebied ............................................................................................................................. 6

1.4

Leeswijzer .............................................................................................................................. 6

HOOFDSTUK 2 Huidige en beoogde situatie ......................................................................................... 7 2.1

Inleiding ................................................................................................................................. 7

2.2

Gebied en omgeving ............................................................................................................. 7

2.3

Plangebied ............................................................................................................................. 7

2.4

Bestemmingsplan .................................................................................................................. 8

HOOFDSTUK 3 Beoogde situatie ......................................................................................................... 10 3.1

Ontwikkeling ........................................................................................................................ 10

3.2

Landschappelijke inpassing................................................................................................. 11

HOOFDSTUK 4 Beleidskader ............................................................................................................... 15 4.1

Inleiding ............................................................................................................................... 15

4.2

Rijksbeleid ........................................................................................................................... 15

4.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) .................................................................................... 15

4.2.2

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ............................................................................ 15

4.2.3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening ................................................................... 16

4.2.4

Ladder voor duurzame verstedelijking ............................................................................. 16

4.3

Provinciaal beleid ................................................................................................................ 17

4.3.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant........................................................................................ 17

4.3.2

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant ................................................................ 17

4.4

Gemeentelijk beleid ............................................................................................................. 20

4.4.1

Omgevingsvisie Nuenen ................................................................................................... 20

4.4.2

Programma Wonen 2020-2030 ........................................................................................ 20

4.4.3

Landschapsinvesteringsregeling ...................................................................................... 21

4.4.4

Beleidsnotitie ‘Bouwen in het buitengebied van Nuenen’ ................................................ 21

HOOFDSTUK 5 Omgevingsaspecten ................................................................................................... 23 5.1

Milieu ................................................................................................................................... 23

5.1.1

M.e.r. plicht ....................................................................................................................... 23

5.1.2

Bodem .............................................................................................................................. 23

5.1.3

Lucht ................................................................................................................................. 26

5.1.4

Geur .................................................................................................................................. 28

5.1.5

Geluid ............................................................................................................................... 29 3

5.1.6

Externe veiligheid ............................................................................................................. 30

5.1.7

Bedrijven- en milieuzonering ............................................................................................ 32

5.1.8

Volksgezondheid .............................................................................................................. 36

5.1.9

Kabels, leidingen en hoogspanningslijnen ....................................................................... 37

5.1.10 Spuitzones en gewasbeschermingsmiddelen .................................................................. 37 5.2

Water ................................................................................................................................... 39

5.2.1

Beleid ................................................................................................................................ 39

5.2.2

Toekomstige waterhuishoudkundige situatie ................................................................... 40

5.3

Natuur .................................................................................................................................. 41

5.3.1

Gebiedsbescherming ........................................................................................................ 41

5.3.2

Soortenbescherming ........................................................................................................ 42

5.4

Archeologie .......................................................................................................................... 42

5.5

Landschap en cultuurhistorie............................................................................................... 43

5.6

Verkeer ................................................................................................................................ 44

5.6.1

Mobiliteit ............................................................................................................................ 44

5.6.2

Parkeren ........................................................................................................................... 44

HOOFDSTUK 6 Uitvoerbaarheid .......................................................................................................... 46 6.1

Economische uitvoerbaarheid ............................................................................................. 46

6.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid ....................................................................................... 46

BIJLAGEN Bijlage I Bijlage II Bijlage III Bijlage IV Bijlage V Bijlage VI Bijlage VII Bijlage VIII Bijlage IX Bijlage X Bijlage XI Bijlage XII Bijlage XIII Bijlage XIV Bijlage XV

Landschappelijke inpassing en beeldkwaliteitsplan Advies Team Ruimtelijke Kwaliteit Rekenmodule maatwerk omgevingskwaliteit Bewijs maatwerktitel Ruimte voor Ruimte Verkennend bodemonderzoek Aanvullend asbest- en bodemonderzoek Akoestisch onderzoek Aerius-berekening Quickscan flora en fauna Soortgericht onderzoek en effectanalyse NNB Archeologisch onderzoek Programma van Eisen Omgevingsdialoog Nota van Inspraak en vooroverlegreacties Nader onderzoek asbest- en bodemonderzoek

4

HOOFDSTUK 1.1

1 Inleiding

Aanleiding De initiatiefnemers zijn woonachtig aan de Papenvoortse Heide 3 te Nuenen. Op de locatie wordt tevens een varkenshouderij geëxploiteerd. Het voornemen van de initiatiefnemers is om de varkenshouderij te beëindigen en de bedrijfsbebouwing te slopen in het kader van de Beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit (Ruimte-voorRuimte) van de provincie Noord-Brabant. De huidige bedrijfswoning blijft behouden en wordt omgezet naar een burgerwoning. De bestaande schapenstal/opslagloods zal worden gesloopt en ten westen van de woning als bijgebouw van 150 m2 worden teruggebouwd. Op basis van de berekening ‘Rekenmodule maatwerk omgevingskwaliteit’ (zie bijlage) komen circa 1,8 zogenoemde bouwtitels vrij. De wens is om op de vrijkomende gronden ten noorden van de bestaande woning vier nieuwe woningen te realiseren. Dit aantal woningen is noodzakelijk om de beëindiging van het bedrijf en de sloop van de voormalige bedrijfsgebouwen te kunnen financieren. Ten behoeve van de realisatie van de woningen worden de verkregen bouwtitels ingezet en wordt het resterend aantal bouwtitels aangekocht. Het planvoornemen betreft een duurzame ontwikkeling gezien er met de ontwikkeling op verschillende gebieden winst wordt behaald: - Door de realisatie van het plan inclusief aanplant zal de biodiversiteit in dit gebied toenemen ten opzichte van het huidige weilandschap.

- De bouw van een viertal woningen zal de leefbaarheid van de omgeving verhogen. Op deze locatie, welke nabij de kern ligt, zijn woningen een toekomstbestendigere invulling dan de huidige veehouderij. Met het invullen van de locatie met woningen, wordt leegstand voorkomen. - Door het slopen van de niet meer in bedrijf zijnde stallen zal de waarde van de gronden in de directe omgeving toenemen. Het woon- en leefklimaat in de omgeving zal in positieve zin worden beïnvloedt doordat de milieueffecten afkomstig van de veehouderij verdwijnen en met de herontwikkeling van de locatie beter wordt aangesloten bij de groene omgeving. Door het verwijderen van een groot oppervlakte aan stallen en het groen inpassen van de locatie, krijgt de beleving in de omgeving een positieve impuls. De gewenste ontwikkeling is niet rechtstreeks toegestaan conform het geldende bestemmingsplan. Om de situatie planologisch-juridisch te borgen is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Daarom wordt een planologische procedure in de vorm van een bestemmingsplan doorlopen. In onderhavige toelichting wordt aangetoond dat met de ontwikkeling sprake is van een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Doel Het doel is om de agrarische bestemming ter plaatse van Papenvoortse Heide 3 te Nuenen te wijzigen in een woonbestemming ten behoeve van de realisatie van 4 nieuwe woningen en het omzetten van de huidige bedrijfswoning naar burgerwoning.

5

1.3

Plangebied Het plangebied zoals weergegeven in figuur 1 betreft de locatie aan de Papenvoortse Heide 3 te Nuenen. De locatie ligt op de percelen welke kadastraal bekend staan als gemeente Nuenen, sectie C, nummers 3900 en 3901. Het plangebied heeft een totale oppervlakte van 15.910 m2.

Figuur 1 Luchtfoto met plangebied rood omkaderd

1.4

Leeswijzer Onderhavige toelichting bestaat uit zes hoofdstukken en enkele bijlagen. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie en in hoofdstuk 3 volgt de beoogde situatie. Vervolgens is in hoofdstuk 4 een toets op het relevante Rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid beschreven. Hoofdstuk 5 beschrijft de milieutechnische uitvoerbaarheid, waarbij het plan aan verschillende omgevingsaspecten wordt getoetst. Ten slotte voorziet hoofdstuk 6 in de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.

6

HOOFDSTUK 2.1

2 Huidige en beoogde situatie

Inleiding In dit hoofdstuk is een beschrijving gegeven van het plangebied en de omgeving waarin het zich bevindt. Daarnaast is het bestemmingsplan in relatie tot de toekomstige situatie beschreven.

2.2

Gebied en omgeving Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten (hierna: gemeente Nuenen c.a.) op een afstand van circa 250 meter ten oosten van de kern Nuenen. Het gebied tussen de kern en het plangebied betreft een open gebied met onbebouwde weides. Ten oosten van het plangebied ligt een natuurgebied en aan de noord- en zuidzijde grenst het plangebied aan bebouwde percelen. De straat Papenvoortseheide is een mooie groene rechte weg met aan beide zijden een bomenrij. Aan de oostzijde grenst deze weg aan een bosgebied. Aan de westzijde ligt de overgang naar een agrarisch gebied met gras- en bouwland en diverse (agrarische) bedrijven en burgerwoningen. Door zowel de aanwezigheid van groen en bebouwing als de aanwezigheid van onbebouwde weidevelden in de omgeving, kan het gebied worden aangemerkt als halfopen gebied. Zo is er vanaf het plangebied zowel zicht op bebouwing en groen (noord-, oost- en zuidzijde), als op een onbebouwde open weide (westzijde). In de omgeving zijn op het gebied van functies onder andere (agrarische) bedrijven, woningen, natuur en landbouwgronden te vinden. Er is dan ook sprake van een gemengd gebied.

2.3

Plangebied Binnen het plangebied zijn een aantal gebouwen aanwezig (figuur 2). In de zuidelijke hoek van het plangebied staat de bedrijfswoning. Ten noorden van de woning zijn een aantal bedrijfsgebouwen aanwezig welke in gebruik zijn ten behoeve van de varkenshouderij. Achter de bedrijfsbebouwing staat een schapenstal/opslagloods. De grond ten oosten hiervan betreft een schapenweide.

7

Figuur 2 Globale indicatie beoogde situatie

2.4

Bestemmingsplan Voor de locatie is het bestemmingsplan ‘Buitengebied Nuenen’ zoals vastgesteld op 1 november 2018 van de gemeente Nuenen c.a. geldend (figuur 3). Op de locatie rust de enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden – Gemengd landelijk gebied’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3a hoge verwachting’. Het bouwvlak op de locatie ligt rondom de bebouwing. Naast de enkel- en dubbelbestemming zijn de volgende aanduidingen van toepassing: - specifieke vorm van agrarisch – veehouderij - overige zone – beperkingen veehouderij - overige zone – schuilstallen Binnen de geldende bestemming is de gewenste nieuwbouw van woningen ter plaatse niet rechtstreeks toegestaan. De gewenste situatie is dan ook in strijd met het geldende bestemmingsplan.

8

Figuur 3 Geldend bestemmingsplan met plangebied rood omkaderd

9

HOOFDSTUK 3.1

3 Beoogde situatie

Ontwikkeling Het voornemen voor het perceel aan Papenvoortse Heide 3 bestaat uit verschillende onderdelen (figuur 4). Hieronder wordt per onderdeel aangegeven wat de wens is. 1. Beëindiging varkenshouderij en sloop stallen in het kader van de Beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit van de provincie Noord-Brabant; De bedrijfsvoering van de varkenshouderij wordt gestaakt en de varkensstallen met daarbij behorende voorzieningen worden verwijderd/gesloopt in het kader van de Beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit. Na de beëindiging van de veehouderij vervalt de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – veehouderij’, zodat het exploiteren van een veehouderij ter plaatse wordt uitgesloten. Per te realiseren woning dient een fysieke tegenprestatie ter waarde van €125.000 te worden geïnvesteerd. Voor de 4 te realiseren woningen betekent dit dat er €500.000 aan een fysieke tegenprestatie nodig is. Aan de hand van de rekenmodule is berekend hoe hoog de geleverde fysieke tegenprestatie is en hoeveel nog dient te worden geïnvesteerd om de ontwikkeling mogelijk te maken. Uit de berekening (aan de hand van de rekenmodule in de bijlage) blijkt dat er een tegenprestatie van € 223.999,- wordt behaald. Deze tegenprestatie staat gelijk aan circa 1,8 bouwtitels. Er is voor het mogelijk maken van onderhavige ontwikkeling nog circa 2,2 bouwtitel noodzakelijk.

Deze resterende bouwtitels zijn daartoe aangekocht (zie bijlage IV). 2. Het ontwikkelen van vier bouwkavels; Na de sloop van de varkensstallen is het voornemen om op de vrijkomende gronden ten noorden van de bestaande woning vier vrijstaande woningen te realiseren. De nieuwe woningen worden grotendeels ter plaatse van de te slopen bebouwing gesitueerd. Een indicatie van de beoogde situering van de woningen is weergegeven in paragraaf 3.2. In paragraaf 3.2 wordt nader ingegaan op de landschappelijke inpassing van het perceel, waarbij op de landschappelijke inpassing zoals bijgevoegd in de bijlage is aangegeven van welke soort groen er gebruik wordt gemaakt. Bij de situering van de woningen is rekening gehouden met de omgeving en is besloten om de woningen in een cluster binnen het plangebied te situeren. Hierbij wordt rekening gehouden en aangesloten bij het vele aanwezige groen in de omgeving. Het is van belang dat er sprake is van een geleidelijke overgang van het groen naar het open landschap, waarbij de woningen zoveel mogelijk in het groen worden geplaatst. De ontwikkeling wordt in de sfeer van ‘wonen in boskamers’ beoogd. Deze ‘boskamers’ worden gecreëerd door het aanplanten van groen. 3. Verplaatsen loods ten behoeve van opslag; De bestaande schapenstal/loods met een oppervlakte van ca.

150 m2 zal in de beoogde situatie worden gesloopt en als bijgebouw bij de bestaande woning worden teruggebouwd. Dit zodat er een compacter bouwvlak wordt gecreëerd dan in het geval de stal/opslagloods na de sloop van de varkensstallen op dezelfde plek gesitueerd blijft.

10

Het bijgebouw bij de woning zal voor privéopslag worden gebruikt. In het bijgebouw worden onder andere materialen opgeslagen om het perceel te onderhouden en het groen in stand te houden. Het gebruik als schapenstal vervalt in dit geval. Het bijgebouw zal ten westen van de bestaande woning worden gesitueerd. 4. Omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning. Na de beëindiging van de varkenshouderij is de wens om in de bedrijfswoning te kunnen blijven wonen. Het voornemen is namelijk niet om een nieuw bedrijf op te richten. Aan de woning zelf vinden geen veranderingen plaats, maar blijft zoals in de huidige situatie behouden.

Figuur 4 Globale weergave beoogde ontwikkeling

3.2

Landschappelijke inpassing Ten behoeve van de gewenste ontwikkeling zijn een landschappelijke inpassing en beeldkwaliteitsplan opgesteld. Het beeldkwaliteitsplan is opgesteld in het kader van het welstandsbeleid. Een uitgebreide toelichting van de landschappelijke inpassing met beplantingsplan en het beeldkwaliteitsplan is bijgevoegd als separate bijlage. Het inrichtingsvoorstel voor het plangebied is voorgelegd aan de Dorpsbouwmeester. Na akkoord van de Dorpsbouwmeester is het plan tweemaal beoordeeld door het Team Ruimtelijke Kwaliteit (TRK) van de gemeente. Het advies van het TRK is als bijlage bij deze toelichting bijgevoegd. Vervolgens is er een ambtelijke afstemming geweest met de provincie Noord-Brabant en is uiteindelijk tot het plan gekomen zoals bijgevoegd in de bijlage. Hieronder wordt ingegaan op de belangrijkste aspecten.

11

Visie De visie is uitgewerkt in een visiekaart welke in figuur 5 is weergegeven. Vanuit landschappelijk oogpunt wordt de voorgestelde ontwikkeling gezien als het begin van een herontwikkeling van de dorpsrand nabij het bos Papenvoortse Heide. Door de bestaande agrarische schuren binnen het plangebied te vervangen door woningen en het bijbehorende groen omzoomde tuinen, wordt het beeld van de (oost)zijde van Nuenen sterk verbeterd. Bovendien kan de realisatie van de woningen gezien worden als een aanmoediging om ook de naastgelegen percelen op te schonen. Het is waardevol om een begin te maken met een ruimtelijke, milieutechnische en planologische kwalitatieve verbetering van dit gebied. De ruimtelijke ambitie is het bos te verlengen/vergroten aan de westzijde van de Papenvoortse Heide. Hierdoor vormt het plangebied onderdeel van het bos. De woningen liggen in een ‘boskamer’; een open ruimte binnen het bosgebied. De grens met het open landschap wordt daarmee groen aangezet. Het open landschap vormt een waardevolle buffer tussen de dorpskern en bosrand. De bomen spelen een belangrijke rol. Vanaf de weg Papenvoortseheide zijn de woningen zichtbaar, maar heeft groen de overhand waardoor de woningen opgaan in het landschap.

Figuur 5 Visiekaart

Inrichtingsvoorstel In figuur 6 betreft het inrichtingsvoorstel, waarbij een indicatie van de situering van de woning met bijgebouw en parkeerplaatsen is weergegeven. De bestaande bossingels blijven gehandhaafd. De oost- en westrand worden versterkt met aanplant van nieuw 12

inheems struweel en bomen om de uitloop van het bos aan te zetten. Binnen deze brede boszoom worden nieuwe bossingels aangeplant als raamwerk voor de nieuwe structuur. Vanaf de Papenvoortseheide worden twee landelijke bospaden gemaakt waaraan ieder twee nieuwe woningen worden gevestigd. De twee woningen aan ieder bospad verspringen trapsgewijs, zodat er aan het eind van het bospad zicht is op de singel met het achterland. De woningen staan parallel aan het bospad. Bijgebouwen altijd ontwerpen als familie van het hoofdgebouw zodat er een gelede compositie van bouwvolumes op het kavel ontstaat. Het effect is dat aan de Papenvoortseheide zo min mogelijk gevels worden gebouwd. De huidige bedrijfswoning met eigen tuin en bestaande erftoegangsweg blijft behouden als burgerwoning en de landschappelijke beplanting blijft zoveel mogelijk gehandhaafd. Achter de woning wordt een nieuw bijgebouw van 150 m2 gebouwd en de achterliggende weide zal worden gebruikt door kleindieren. Het bijgebouw is toegankelijk via het bospad van de nieuwe woningen.

Figuur 6 Inrichtingsvoorstel

Beeldkwaliteit: Landschap Wonen in de boskamer is de inzet van de opgave, waarvoor een zorgvuldige regulering van de woningen en tuin noodzakelijk is. Deze ambitie is nadrukkelijk gericht op het creëren van een bos en het vormgeven van boskamers. Aan de zijde van de Papenvoortse Heide zal het beeld ontstaan van smalle bospaden met bebouwing in het groen. De bospaden worden begeleid door een bossingel met struweel en kruidenrijke berm. Deze beplanting bepaalt het beeld vanaf de weg. De 13

kavelgrenzen en de overgangen van privéterrein naar openbaar gebied zijn vanaf de weg niet of nauwelijks zichtbaar. Parallel aan de Papenvoortse Heide en aan de westzijde komt een extra brede groene strook met bomen en struweel. Daarbij is in dit kader (m.n. aan de westzijde van het plangebied) ook rekening gehouden met de aanplant van een (winter)groene haag als driftreducerende maatregel. De bestaande bomen blijven zoveel mogelijk gehandhaafd en op de kavelgrenzen worden nieuwe inheemse bomen en struweel en kruidenrijke bermen toegevoegd. Daarbij zal dat, voor wat betreft aabn te planten nieuwe bomen, niet plaatsvinden binnen een afstand van 6 meter van de westelijke erfgrens in verband met schaduwwerking en bladval richting omliggende percelen. De totale indruk van het gebied oogt groen, robuust en natuurlijk.

Beeldkwaliteit: Architectuur De tweede ambitie, het organiseren van architectonische individualiteit, is gericht op het creëren van een basiskwaliteit waarbinnen een grote mate van architectonische vrijheid bestaat. Het idee is om een omgeving te creëren waarin de vier woningen opgaan in de omgeving en juist daardoor op het niveau van de individuele woning een grote mate van vrijheid ontstaat met betrekking tot de woningtypologie en de architectuur. De afgeschermde kavels laten veel vrijheid toe op het niveau van de individuele expressie. Deze vrijheid wordt vooral aangereikt voor de situering op het kavel en de vorm van de hoofdmassa. Het hoofdgebouw bestaat uit geschakelde deelvolumes die samen een eenheid vormen. Bijgebouwen worden altijd ontwerpen als familie van het hoofdgebouw, zodat er een gelede compositie van bouwvolumes op het kavel ontstaat. Met aan- en opbouwen van de kap en met dakkapellen dient zeer terughoudend te worden omgegaan. Het kleurgebruik is terughoudend en het materiaalgebruik natuurlijk.

14

HOOFDSTUK 4.1

4 Beleidskader

Inleiding In dit hoofdstuk wordt de ontwikkeling getoetst aan het algemene Rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid en de wet- en regelgeving. Het sectorale beleid is per aspect in hoofdstuk 5 beschreven.

4.2

Rijksbeleid

4.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) naar de Tweede Kamer gestuurd. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan grote opgaven waardoor Nederland de komen 30 jaar verandert. Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven, die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. Nederland heeft een lange traditie van aanpassen. Deze opgaven worden benut om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden voor de toekomstige generaties. De NOVI biedt perspectief om deze grote opgaven aan te pakken, om samen Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Omgevingskwaliteit is het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Met inachtneming van maatschappelijke waarden en inhoudelijke normen voor bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid en milieu. In dat samenspel van normen, waarden en collectieve ambities, stuurt de NOVI op samenwerking tussen alle betrokken partijen. Bij ontwikkelingen op lokaal niveau dient rekening te worden gehouden met een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving.

Wanneer aan deze voorwaarden wordt voldaan is een kleinschalig initiatief passend binnen de nationale omgevingsvisie NOVI. Uit hoofdstuk 5 blijkt dat de genoemde milieuaspecten geen belemmering vormen voor het planvoornemen, maar dat de ontwikkeling juist een positief effect heeft op het woon- en leefklimaat in de directe omgeving. De varkenshouderij maakt plaats voor nieuwe woningen, wat een positieve invloed heeft op de ruimtelijke kwaliteit en milieukwaliteit. Er bestaan vanuit de Nationale omgevingsvisie NOVI geen belemmeringen voor het initiatief.

4.2.2

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. In deze structuurvisie wordt een samenhangende visie gegeven op het Nederlands Rijk tot 2040. Kernwoorden in het SVIR zijn concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. De belangrijkste verandering is het terugtreden van de Rijksoverheid op het gebied van ruimtelijke ordening. Lagere overheden, waaronder provincies en gemeenten krijgen een grotere rol volgens het principe ‘decentraal, tenzij…’. De gebruiker moet weer centraal komen te staan. Het Rijksbeleid richt zich daarom op het vereenvoudigen van de regelgeving. Hierdoor zal de bestuurlijke druk afnemen en ontstaat ruimte voor regionaal maatwerk. 15

De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies. Het Rijk versterkt de samenhang tussen de verschillende modaliteiten en tussen ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteit. Het Rijk heeft drie streefdoelen geformuleerd waaraan 13 nationale belangen zijn gekoppeld. Twee van die dertien Nationale belangen (nummer 4 en 8) hebben betrekking op heel Nederland. Daarin wordt gesteld dat efficiënt gebruik van de ondergrond van belang is (zorgvuldig ruimtegebruik) en het verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsoverlast en externe veiligheidsrisico’s. De overige doelen en belangen zijn geografisch weergegeven in de Nationale hoofdstructuur. De planlocatie is niet binnen een Nationale Hoofdstructuur gelegen. Hierdoor zijn alleen de algemene regels van belang. In dit geval is de ontwikkeling slechts kleinschalig van aard waarbij een intensieve veehouderij plaats maakt voor nieuwe woningen binnen een bestaand en reeds bebouwd perceel. Ten slotte wordt er geen nieuwe ruimte gevraagd gezien het perceel niet wordt uitgebreid en wordt juist een ecologische meerwaarde gecreëerd waar aansluiting wordt gezocht bij het aangrenzende bosgebied. Er kan dan ook worden gesproken van zorgvuldig ruimtegebruik.

Kortom kan worden gesteld dat het plan in overeenstemming is met de SVIR.

4.2.3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een ‘ja-mits’, een ‘ja, voor zover’, een ‘nee-tenzij’, een ‘nee-als’ of een stringente ‘nee’ bepaling. In dit geval wordt geen gebruik gemaakt van een kaderstellende uitspraak. Het Barro is dan ook niet relevant voor deze ontwikkeling.

4.2.4

Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (Ladder) is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik, met een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. Deze systematiek is opgenomen in artikel 3.1.6 Bro. De Ladder voor duurzame verstedelijking is in principe een uitwerking van Nationaal belang 4, efficiënt gebruik van de ondergrond, oftewel zorgvuldig ruimtegebruik. De ladder is bedoeld dat er zorgvuldig wordt nagedacht over nieuwe ontwikkelingen en de

16

plek van nieuwe ontwikkeling. Zo gaat bijvoorbeeld inbreiding voor uitbreiding. Voor nieuwe stedelijke functies geldt daarom dat de ladder doorlopen dient te worden om te bepalen of sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik. In eerste instantie is het van belang om te bepalen of sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Jurisprudentie heeft ervoor gezorgd dat dit begrip steeds verder gedefinieerd werd en zelfs in sommige gevallen kwantitatief zijn. Voor woningbouw geldt bijvoorbeeld dat er geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling wanneer sprake is van de realisatie van 11 woningen of minder en is het niet nodig om de ladder te doorlopen. In dit geval worden vier nieuwe woningen toegevoegd. In het kader van de Ladder voor duurzame verstedelijking kunnen we dan ook stellen dat hier geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De Ladder voor duurzame verstedelijking is in dit geval daarom niet relevant.

4.3

Provinciaal beleid

4.3.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant Op 14 december 2018 is de Omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld. De Brabantse Omgevingsvisie is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Hierbij heeft de provincie ambities welke betrekking hebben op energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. Met deze ambities werkt de gemeente aan onder andere veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. Om te werken aan een slimme netwerkstad, wordt gericht op zorgvuldig ruimtegebruik. De ontwikkeling van de vier nieuwe woningen vindt plaats binnen een reeds bestaand en bebouwd bouwperceel waar de bedrijfsbebouwing geheel wordt gesloopt. Voor de nieuwe woningen is dan ook geen nieuwe ruimte benodigd, waardoor sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik. Daarnaast zullen zowel de kavels voor de nieuwe woningen als het kavel van de bestaande bedrijfswoning landschappelijk worden ingepast, waarbij rekening wordt gehouden met de omgevingskwaliteit. De ontwikkeling is hiermee niet in strijd met de omgevingsvisie Noord-Brabant.

4.3.2

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Op 25 oktober 2019 is de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant vastgesteld, waarbij op 15 april 2022 een actualisatie heeft plaatsgevonden. In deze verordening zijn de regels over de fysieke leefomgeving opgenomen en vervangt de Provinciale milieuverordening, Verordening natuurbescherming, Verordening Ontgrondingen, Verordening ruimte, Verordening water en Verordening wegen. In de Interim omgevingsverordening zijn verschillende hoofdstructuren opgenomen. In de verordening zijn regels gekoppeld aan deze hoofdstructuren die aangeven welke ontwikkeling op welke plekken acceptabel zijn onder bepaalde voorwaarden. Gemengd landelijk gebied Het plangebied ligt in het Landelijk gebied binnen het Landelijk gebied en de structuur ‘gemengd landelijk gebied’ (figuur 7). Daarnaast is de aanduiding ‘verstedelijking afweegbaar’ van toepassing. Het gemengd landelijk gebied is een gebied waarbinnen 17

verschillende functies worden ontwikkeld die in evenwicht zijn met elkaar en de omgeving. Agrarische functies worden in samenhang met andere functies in de omgeving uitgeoefend.

Figuur 7 Plankaart Interim omgevingsverordening Noord-Brabant met plangebied rood omkaderd

In beginsel zijn enkel bestaande woningen toegestaan binnen het Landelijk gebied. Conform artikel 3.69 onder c. kan de bestaande bedrijfswoning onder voorwaarden als burgerwoning in gebruik worden genomen. Daarnaast biedt artikel 3.79 de mogelijkheid om onder voorwaarden nieuwe woningen in het Landelijk gebied te realiseren. Hieronder is nader ingegaan op de voorwaarden en aangetoond dat met de gewenste ontwikkeling hieraan voldoet. Artikel 3.69 Afwijkende regels (burger)woningen In afwijking van Artikel 3.68 Wonen in Landelijk gebied kan een bestemmingsplan voorzien in: c. in het gebruik van een voormalige bedrijfswoning als burgerwoning, als is verzekerd dat: 1. er geen splitsing in meerdere woonfuncties plaatsvindt; 2. overtollige bebouwing wordt gesloopt. De bestaande bedrijfswoning wordt in de beoogde situatie niet gesplitst in meerdere woonfuncties. Daarnaast wordt de overtollige bebouwing, welke niet in gebruik wordt genomen ten behoeve van de woondoeleinden, geheel gesloopt. Aan de voorwaarden van artikel 3.69 onder c. wordt voldaan, waardoor het gebruik van de bestaande bedrijfswoning als burgerwoning geen belemmering is. Artikel 3.79 Ruimte-voor-ruimte kavel Lid 1. Een bestemmingsplan kan voorzien in een of meerdere ruimte-voor-ruimtekavels in Stedelijk gebied of Landelijk gebied als deze ontwikkeling:

18

a. door of vanwege de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte plaatsvindt, gelet op de in het verleden behaalde aanzienlijke winst van omgevingskwaliteit ; De varkenshouderij ter plaatse wordt beëindigd en de bebouwing met uitzondering van de bedrijfswoning wordt geheel gesloopt. Door het verdwijnen van de varkenshouderij verbeterd het woon- en leefklimaat in de omgeving. Daarnaast worden de nieuwe woningen landschappelijk ingepast, waarbij aansluiting wordt gezocht bij het bosgebied ten oosten van het plangebied. Dit is naast een fysieke verbetering tevens een ecologische meerwaarde voor de omgeving. In bijlage III is, aan de hand van de rekenmodule van de Beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit, de geleverde tegenprestatie berekend als gevolg van de ontwikkeling. Deze tegenprestatie wordt aangevuld door middel van maatwerktitels (Ruimte voor Ruimte) om de benodigde kwaliteitswinst te behalen om de vier woningen te kunnen realiseren. Het bewijs voor de maatwerktitels is als bijlage IV bij deze toelichting toegevoegd. b. de op een aanvaardbare locatie plaatsvindt als bedoeld in Artikel 3.78 Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit , derde Lid De locatie ligt op korte afstand van de kern Nuenen. Door de ligging nabij de kern, zijn er in de omgeving veel woningen aanwezig.

Daarnaast ligt het plangebied tussen reeds bebouwde percelen aan de Papenvoortse Heide Deze concentratie van bebouwing betreft de grens/buffer tussen de kern en het bosgebied ten oosten van Nuenen. De bebouwingsrand van Nuenen Oost word gevormd door ’t Gouden Kalf en Tweerijten. Hier vindt de afronding van Nuenen plaats. Echter, tegelijkertijd is het duidelijk dat in de loop der jaren het gebied rond de Papenvoortse Heide een eigen ontwikkeling heeft doorgemaakt die heeft geresulteerd in een groot aantal gebouwen en bedrijfspercelen. Deze gebouwen en bedrijfspercelen zijn geconcentreerd aan de Papenvoortse Heide, met name in de hoek met Prinsenweier. Hierdoor is een bebouwingscluster ontstaan, waarbinnen het plangebied is gelegen. Daarnaast is de locatie in de vastgestelde richtlijn “bouwen in het buitengebied van Nuenen, richtlijn voor Ruimte voor Ruimte-initiatieven in bebouwingsconcentraties” binnen een aangegeven bebouwingscluster opgenomen (paragraaf 4.4.4). Met het plan blijft de openheid tussen dit bebouwingscluster en de bebouwingsrand van Nuenen Oost gewaarborgd. Gelet op het bovenstaande kan worden voldaan aan de voorwaarde. c. past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied, bedoeld in Artikel 3.77 In de nota ‘Bouwen in het buitengebied van Nuenen’ is de Papenvoortse Heide opgenomen als bebouwingscluster.

Het cluster ligt pal tegen een bosrand aan, in een van oorsprong grootschalig rechthoekig verkaveld en bebost gebied. Er is relatief weinig contact met de omgeving in dit cluster met agrarische bedrijven op diepe percelen. De uitstraling is wat rommelig en puur functioneel. Met het inpassen van het plangebied wordt de connectie met de omgeving, met name het bosgebied, versterkt door het groen door te trekken binnen het perceel. Hierdoor wordt er meer eenheid gecreëerd en aansluiting gezocht bij de kenmerken in de omgeving. Ten behoeve van de ontwikkeling is een landschappelijke inpassing opgesteld (zie paragraaf 3.2 en Bijlage I). Bij het opstellen van de landschappelijke inpassing is voor zover mogelijk, zoveel mogelijk rekening gehouden met de landschappelijke waarden 19

en uitgangspunten voor dit bebouwingscluster en het omliggende gebied. De realisatie en instandhouding van de landschappelijke inpassing is geborgd in de regels van het bestemmingsplan. Aan deze voorwaarde wordt voldaan. Gelet op het bovenstaande wordt de ontwikkeling passend geacht binnen het beleid op basis van de Interim omgevingsverordening. Dit vormt dan ook geen belemmering voor het voorgenomen initiatief.

4.4

Gemeentelijk beleid

4.4.1

Omgevingsvisie Nuenen De Omgevingsvisie Nuenen is vastgesteld op 30 september 2021. De eerder vastgestelde Structuurvisie Nuenen maakt onderdeel uit van dit gemeentelijk beleid. Daarom wordt onderhavig plan aan deze Structuurvisie getoetst. In de structuurvisie worden de visie en ambities voor de toekomst van de gemeente Nuenen uiteengezet. De Omgevingsvisie is verdeeld in 4 opgaven en uitgangspunten: 1. hoogwaardige woon- en leefomgeving, 2. de vitale samenleving, 3. een robuust landschap en 4. Nuenen in Brainport De gemeente wil werken aan een hoogwaardige woon- en leefomgeving. Hiervoor wordt er ingezet op: • Kleine, betaalbare woningen voor jongeren en ouderen • Transformatie en inbreiding met respect voor het groene en dorpse karakter. • Bescherming, behoud en beleving van het erfgoed Het vergroten van het woningaanbod moet onder andere samen gaan met het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. Hierbij worden de kernkwaliteiten groen, dorps, rustig en gezellig gekoesterd en versterkt. Kortom, het versterken van de woon- en leefomgeving. Voor het toevoegen van woningen wordt bij voorkeur voor transformatie gekozen. Met onderhavige ontwikkeling wordt een bestaand bebouwd perceel getransformeerd van agrarische bedrijfslocatie naar nieuwe woningen waarbij aansluiting wordt gezocht bij de groene omgeving. Dit door het groen door te trekken binnen het plangebied.

Daarnaast zorgt de transformatie ervoor dat de kwaliteit van de woon- en leefomgeving in het gebied verbeterd. Hiermee is de ontwikkeling in lijn met de Omgevingsvisie Nuenen.

4.3.2

Programma Wonen 2020-2030 De gemeenteraad heeft op 9 juli 2020 het Programma Wonen vastgesteld. Daarin staan de opgaven en ambities voor de woningmarkt in de gemeente voor de komende jaren. Het programma Wonen vertolkt de visie van de gemeente over de toekomstige woonopgaven. De gemeente zet qua woningvoorraad in op: • Kleiner, betaalbaarder, levensloopgeschikter • Nieuwbouw zorgt voor doorstroming • Kwaliteit boven aantallen, wel versnellen 20

• •

Nieuwbouw is levensloopgeschikt en energieneutraal Accenten per dorp

De bouw van nieuwe Ruimte voor Ruimte-woningen en de omzetting van de agrarische bedrijfswoning naar burgerwoning levert een bijdrage aan het behoud dan wel versterken van het dorpse karakter van de gemeente. De ontwikkeling voorziet daarnaast niet in nieuw ruimte beslag, maar in een transformatie van een bestaand bebouwd perceel. De nieuwbouw van woningen zorgt doorgaans voor doorstroming binnen de kern. Het plan past daarmee binnen de kaders van de Woonvisie 2020-2030.

4.3.3

Landschapsinvesteringsregeling De kwaliteitsverbetering van het landschap dient conform de ‘Landschapsinvesteringsregeling Nuenen c.a. 2015’ van de gemeente Nuenen plaats te vinden. Voor het bepalen van de benodigde kwaliteitsverbetering is de categorieindeling van de ruimtelijke ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied van toepassing: • categorie 1: geen ruimtelijke impact; geen tegenprestatie nodig; • categorie 2: beperkte impact; landschappelijke inpassing volstaat; • categorie 3: grote impact; landschappelijke inpassing én berekende kwaliteitsverbetering van het landschap, tezamen tenminste 20% van de waardevermeerdering van de grond bedragende. Voorliggend initiatief valt onder een categorie 1-ontwikkeling: 1. De realisatie van de Ruimte voor Ruimte-woningen, waarbij de Ruimte voor Ruimtetitels zijn ingebracht door de Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte. 2. En de omzetting van de bestaande agrarische bedrijfswoning naar burgerwoning. Voor beide ontwikkelingen is in het kader van de Regeling Kwaliteitsverbetering van het landschap derhalve geen tegenprestatie vereist. Echter, op basis van een ingediende zienswijze van de Provincie Brabant, is in het kader van het terinzage gelegde ontwerp-bestemmingsplan gebleken dat er toch nog een aanvullende kwaliteitsverbetering in het kader van de Maatwerkregeling Omgevingskwaliteit Noord-Brabant nodig bleek te zijn.

Dit betrof een ruimtelijke kwaliteitsinvestering van €1.250,-. Deze fysieke tegenprestatie kan/zal geleverd worden in het toevoegen van extra landschapselementen. Hierbij mogen de kosten voor de realisatie en het onderhoud van deze elementen voor de komende 6 jaar worden berekend. Met de aanleg/voortzetting van de voorziene (winrer)groene haag (ook op enkele wat meer open delen) wordt een extra fysieke tegenprestatie geleverd (zie ook bijlage II). Deze landschapselementen zijn berekend op een bedrag van €1.471,77 (voor de berekening word tverwezen naar bijlage II), waarmee wordt voldaan aan de, volgens de provinciale zienswijze, benodigde extra ruimtelijke kwaliteitsinvestering van €1.250,-.

4.3.4

Beleidsnotitie ‘Bouwen in het buitengebied van Nuenen’ De druk op het buitengebied neemt steeds meer toe, waarbij de meeste druk ligt op de bebouwingsconcentraties in het buitengebied en dan met name direct rondom de kernen. Ruimte voor Ruimte-ontwikkelingen zijn in het verleden op verschillende

21

plekken al toegestaan en de aanvragen hiervoor komen nog steeds binnen. Hierdoor dreigt het gebied rondom de kernen en in de bebouwingsclusters steeds verder te verdichten. Dit mag niet ten koste van de kwaliteit van deze bebouwingsconcentraties en daarmee de kwaliteit van het landschap. Dit heeft geleid tot het opstellen van de beleidsnotitie ‘Bouwen in het buitengebied van Nuenen, richtlijn voor Ruimte voor Ruimte-initiatieven in bebouwingsconcentraties’ welke op 29 september 2022 is vastgesteld. Initiatieven waarover reeds een positief principebesluit op een principeverzoek is genomen, zijn in de visie opgenomen als ‘Ruimte voor Ruimte-initiatieven waarover al een positief besluit is genomen op een principeverzoek is genomen, of in procedure zijn of nog niet gerealiseerd’ en staan in de visie niet meer ter discussie. Daarnaast geldt voor initiatieven op een VAB-locatie dat deze maatwerk behoeven en dat deze niet expliciet zijn opgenomen in de visie. Het voorgaande is van toepassing op het plangebied aan de Papenvoortse Heide, waardoor de ontwikkeling in lijn is met de beleidsnotitie en dit geen belemmering vormt. In de nota is de Papenvoortse Heide opgenomen als bebouwingsconcentratie in de vorm van een cluster. Het cluster ligt pal tegen een bosrand aan, in een van oorsprong grootschalig rechthoekig verkaveld en bebost gebied.

Er is relatief weinig contact met de omgeving in dit cluster met agrarische bedrijven op diepe percelen. De uitstraling is wat rommelig en puur functioneel. Met het inpassen van het plangebied wordt de connectie met de omgeving, met name het bosgebied, versterkt door het groen door te trekken binnen het perceel. Hierdoor wordt er meer eenheid gecreëerd en aansluiting gezocht bij de kenmerken in de omgeving.

Figuur 8 Kaart bebouwingscluster 'Papenvoortse Heide' met plangebied blauw omkaderd

22

HOOFDSTUK 5.1

5 Omgevingsaspecten

Milieu In deze paragraaf wordt ingegaan op relevante milieuaspecten en wordt bekeken in hoeverre er sprake is van belemmeringen voor de voortgang van het plan.

5.1.1

M.e.r. plicht Een ruimtelijke ontwikkeling kan leiden tot een m.e.r.(beoordelings)-plicht. Om te bepalen of een m.e.r.(-beoordeling) noodzakelijk is dient bepaald te worden of de ontwikkeling voorkomt in lijst C of lijst D van het Besluit, of de drempelwaarden worden overschreden, of de ontwikkeling in een kwetsbaar gebied ligt en of er belangrijke milieugevolgen zijn. Binnen het plangebied worden vier nieuwe woningen mogelijk gemaakt. Deze ontwikkeling komt niet voor in bijlage C van het besluit m.e.r.. Er is dus geen sprake van de verplichting om een m.e.r. procedure te doorlopen. Op grond van categorie D 11.2 geldt een m.e.r.-beoordelingsplicht voor ‘de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen’ in gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op: 1. een oppervlakte van 100 hectare of meer, 2. een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen omvat, of 3. een bedrijfsoppervlakte van 200.000 m2 of meer. Volgens de nota van toelichting bij het Besluit m.e.r. kan het bij een stedelijk ontwikkelingsproject gaan om “bouwprojecten als woningen, parkeerterreinen, bioscopen, theaters, sportcentra, kantoorgebouwen en dergelijke of een combinatie daarvan”. Er is sprake van een stedelijke ontwikkeling wanneer er 12 of meer woningen worden gebouwd.

Het toevoegen van vier woningen betreft dan ook geen stedelijk ontwikkelingsproject. Daarnaast is er sprake van een gebied dat aanzienlijk kleiner is dan 100 ha en het plan aanzienlijk minder dan 2.000 woningen omvat. Er geldt in dit geval geen sprake van een m.e.r.-beoordelingsplicht. Er hoeft dan ook geen m.e.r.procedure doorlopen te worden en is de ontwikkeling niet m.e.r.-beoordelingsplichtig. Vormvrije m.e.r.-beoordeling Aanvullend op het voorgaande is op 7 juli 2017 het gewijzigde Besluit milieueffectrapportage in werking getreden. Daarin is een nieuwe procedure voor de vormvrije m.e.r.-beoordeling opgenomen. Die geldt nu voor iedere activiteit die is opgenomen op de D-lijst, ongeacht of de activiteit onder of boven de drempelwaarde van de D-lijst valt. De ontwikkeling kan vallen onder onderdeel D11.2: “de aanleg of wijziging van ‘een stedelijk ontwikkelingsproject”. De realisatie van vier woningen is een dergelijk kleinschalig initiatief en betreft hiermee geen ontwikkeling als bedoeld in het Besluit milieueffectrapportage. Als gevolg hiervan hoeft voor de ontwikkeling van de woningen dan ook geen vormvrije m.e.r.-beoordeling te worden doorlopen.

5.1.2

Bodem In het kader van de Wro dient aangegeven te worden of de bodemkwaliteit geschikt is voor de nieuwe functie en hoe eventuele bodemverontreiniging kan worden voorkomen. De mate waarin beoordeling van de bodemkwaliteit aan de orde is, is met name 23

afhankelijk van aard en omvang van de ontwikkeling. Beoordeling van het aspect bodemkwaliteit kan achterwege blijven in een aantal situaties. Bij het wijzigen van het gebruik van een al bebouwd perceel, waarbij de nieuwe gebruiksvormen een voor de beoordeling van het aspect bodemkwaliteit vergelijkbaar of minder kritisch gebruik kennen, is beoordeling van het aspect bodemkwaliteit niet aan de orde. Ten behoeve van de ontwikkeling zijn verschillende onderzoeken naar de bodemkwaliteit uitgevoerd. Hieronder zijn de belangrijkste bevindingen en conclusies uit de onderzoeken weergegeven. De volledige onderzoeksrapportages zijn bijgevoegd in de bijlagen. Verkennend bodemonderzoek Tijdens de veldinspectie op de locatie zijn behoudens de asbestverdachte daken en aangetroffen asbestverdacht plaatmateriaal op het maaiveld geen waarnemingen gedaan die wijzen op de aanwezigheid van bronnen voor verontreiniging. De aanwezigheid van asbestverdacht materiaal in de bodem kan op basis van de bekende gegevens niet uitgesloten worden. Plaatselijk zijn in het opgeboorde bodemmateriaal van de bovengrond en ondergrond bijmengingen met onder meer baksteen, koolresten, asfalt en plastic waargenomen. Uit de analyseresultaten blijkt dat de bovengrond en ondergrond licht tot plaatselijk sterk verhoogd is met zware metalen en PAK en licht verhoogd is met minerale olie en PCB.

Het freatisch grondwater is (plaatselijk) matig verhoogd met zink en licht verhoogd met overige zware metalen en xylenen en naftaleen. Nader bodemonderzoek en verkennend asbestonderzoek Naar aanleiding van de resultaten uit het verkennend bodemonderzoek is een nader bodemonderzoek en verkennend asbestonderzoek uitgevoerd. Uit analyse van op het maaiveld aangetroffen asbestverdacht plaatmateriaal blijkt dat ter plaatse van twee vindplaatsen sprake is van asbesthoudend materiaal. Het asbesthoudend materiaal kan door een daarvoor gecertificeerd bedrijf middels handpicking verwijderd worden. Ter plaatse is in de bodem is geen asbest aangetoond in gehaltes > 50 mg/kg d.s. In een aanwezige erfverharding (puinfundatie) rondom de stallen zijn verhoogde asbestconcentraties aangetroffen. Plaatselijk overschrijden asbestconcentraties in de fijne fractie de interventiewaarde van 100 mg/kg d.s.. Om een beeld te krijgen van de omvang van de verontreiniging met asbest in de aanwezige erfverharding is geadviseerd om een nader asbest-in-bodemonderzoek middels sleuven uit te voeren. In de druipzones zijn hooguit licht verhoogde gehaltes aan asbest en PCB aangetroffen. Er is geen aanleiding voor het uitvoeren van een aanvullend asbestonderzoek ter plaatse van de druipzones.

In de oprit vanuit de openbare weg naar de stallen is ter plaatse van twee boringen een sterk verhoogd gehalte aan zink aangetroffen in het dieptetraject 0,5 - 0,9 m -mv. Om een beeld te krijgen van de omvang van de verontreiniging met zink ter plaatse van de oprit is geadviseerd een nader onderzoek uit te voeren.

24

Ter plaatse van het zuidelijk deel van de locatie (achter de woning met huisnummer 3) is ter plaatse van twee boringen een sterk verhoogd gehalte aan zink en PAK aangetoond in de grond. Ter plaatse van dit deel van het terrein is sprake van (handmatig) ondoordringbare lagen in de ondergrond. Op dit deel van het terrein is medio jaren zestig-zeventig van de vorige eeuw zand ontgraven tot op de leemlaag (circa 2 m-mv). De ontstane put zou opgevuld zijn met afval/puin. De initiatiefnemer/eigenaar heeft aangegeven dat het mogelijke stortmateriaal niet verder kan reiken dan tot aan de meest zuidelijk gesitueerde stal. Bij de bouw van deze stal eind 1985 is bij het uitgraven van de mestkelder geen stortmateriaal aangetroffen. Er zijn geen verhoogde gehaltes aan PFAS aangetoond. Nader bodemonderzoek en nader onderzoek naar asbest in bodem/puin Gelet op de resultaten uit het uitgevoerde nader bodemonderzoek en verkennend asbestonderzoek, is verder nader onderzoek uitgevoerd voor een aantal delen van het plangebied (bijlage XV). Dit nader onderzoek had een drieledig doel: 1. het vaststellen van de omvang van de verontreiniging met asbest in de puinverharding rondom de stallen; 2. het vaststellen van de omvang van de verontreiniging met zink ter plaatse van de oprit; 3. het in beeld brengen van de aard en diepte van het stortmateriaal op het zuidelijk deel van de planlocatie.

In figuur 9 is, in bruine kleur, globaal weergegeven waar de puinverharding werd aangetroffen. De verontreiniging met zink is aangetroffen binnen/nabij de gele contour en de mogelijke stortlocatie is weergegeven met de blauwe contour.

Figuur 9: situatietekening planlocatie met te onderzoeken deellocaties bij het nader onderzoek

Uit dit nader bodemonderzoek en nader onderzoek naar asbest in bodem/puin is geconcludeerd dat de puin rondom de stallen heterogeen asbesthoudend is. Enkel bij de inrit naast het woonhuis is geen asbest aangetoond in de puinlaag. Voor asbestverontreinigingen is er geen ondergrens/volumecriterium aanwezig waardoor ter plaatse sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. De milieuhygiënische conditie van de bodem vormt zodoende dan ook een belemmering 25

voor de voorgenomen planontwikkeling en derhalve zullen sanerende maatregelen nodig zijn alvorens de locatie voor de woonfunctie in gebruik kan worden genomen. Datzelfde geldt ook ter plaatse van de zinkverontreiniging van de inrit en de bodemverontreiniging met PAK en zink op het zuidelijk deel van de locatie ter plaatse van de stortplaats. Voorafgaand aan eventuele grondroerende werkzaamheden en geplande bestemmingswijziging naar toekomstig gebruik als wonen zijn sanerende maatregelen benodigd. Deze maatregelen kunnen isolatie (leeflaag of bebouwing), afvoeren of reinigen (verwijderen van de verontreinigende stof uit de grond) betreffen. Afvoeren geniet de voorkeur omdat hierbij dan geen restricties voor toekomstige werkzaamheden op het perceel aanwezig zijn. Tot dat moment is het plangebied nog niet geschikt voor het beoogde gewenste gebruik. Om het voorgaande goed te kunnen borgen en planologisch te verankeren, is in de planregels bij onderhavig bestemmingsplan een voorwaardelijke verplichting opgenomen dat de bodem dient te zijn gesaneerd alvorens deze in gebruik kan worden genomen voor woondoeleinden.

5.1.3

Lucht Sinds 15 november 2007 is de Wet luchtkwaliteit in werking getreden en staan de hoofdlijnen voor regeling rondom luchtkwaliteitseisen beschreven in de Wet milieubeheer. Artikel 5.16 Wm (lid 1) geeft weer, onder welke voorwaarden bestuursorganen bepaalde bevoegdheden (uit lid 2) mogen uitoefenen. Als aan minimaal één van de volgende voorwaarden wordt voldaan, vormen luchtkwaliteitseisen in beginsel geen belemmering voor het uitoefenen van de bevoegdheid: a. er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; b. een plan leidt – al dan niet per saldo – niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; c. een plan draagt ‘niet in betekende mate’ (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging; d. een plan past binnen het NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit), of binnen een regionaal programma van maatregelen. De beëindiging van de varkenshouderij heeft een positief effect op de luchtkwaliteit gezien er in de beoogde situatie geen dieren meer aanwezig zijn en de transportbewegingen ten behoeve van de bedrijfsvoering verdwijnen. Daarnaast worden met onderhavige ontwikkeling vier nieuwe woningen gerealiseerd. Woningen betreffen gevoelige objecten waarvoor moet worden bepaald of het woonen leefklimaat op het gebied van de luchtkwaliteit aanvaardbaar is.

Daarom is getoetst of er op het gebied van fijnstof en stikstofdioxide sprake is van een aanvaardbaar woonen leefklimaat. De toetsing is gebaseerd op de concentratie- en depositiekaarten van het RIVM. Fijn stof Voor fijn stof (PM10) geldt een grenswaarde van 40 µg/m3 voor een jaargemiddelde concentratie en 50 µg/m3 voor een daggemiddelde concentratie. De waarde voor fijn stof ter plaatse van de planlocatie bedraagt conform de kaarten van het RIVM circa 14,64 µg/m3 (figuur 9). Dat betekent dat dit beneden de gestelde grenswaarden volgens de Wet milieubeheer ligt en op het gebied van fijn stof het woon- en leefklimaat dus

26

aanvaardbaar is. Daarnaast zijn er in de directe omgeving geen bedrijven met fijn stof uitstoot aanwezig. Op de locatie aan de Papenvoortse Heide 3a is namelijk geen bedrijvigheid meer aanwezig en is de vergunning voor het houden van dieren volledig ingetrokken. Er vindt dan ook geen uitstoot van fijn stof meer plaats.

Figuur 10 Kaart concentratie fijn stof met plangebied rood omcirkeld

Stikstofdioxide Voor stikstofdioxide (NO 2) geldt een grenswaarde van 40 µg/m3 voor een jaargemiddelde concentratie en 200 µg/m3 voor een daggemiddelde concentratie. De waarde voor stikstofdioxide (NO2) ter plaatse van de planlocatie bedraagt conform de kaarten van het RIVM circa 10,84 µg/m3 (figuur 10). Dat betekent dat ook de hoeveelheid stikstofdioxide ruim beneden de gestelde grenswaarden volgens de Wet milieubeheer ligt en er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.

Figuur 11 Kaart concentratie stikstofdioxide met plangebied rood omcirkeld

27

Initiatief Het toevoegen van vier nieuwe woningen zorgt voor een toename van het aantal verkeersbewegingen. Door veranderingen in het aantal verkeersbewegingen, kan er ook een verandering plaatsvinden met betrekking tot de hoeveelheid fijnstof in de lucht. Echter blijkt uit paragraaf 5.6.1 dat afname van het aantal voertuigbewegingen ten behoeve van de varkenshouderij groter is dan de toename ten behoeve van de vier nieuwe woningen. Per saldo is er in de nieuwe situatie ten opzichte van de huidige situatie dus sprake van afname, waardoor de ontwikkeling een positief effect heeft op de hoeveelheid fijnstof in de lucht. Conclusie De hoeveelheid fijn stof en stikstofdioxide ter plaatse van de planlocatie ligt ruimschoots beneden de gestelde grenswaarden en zal door onderhavige ontwikkeling niet toenemen, waardoor dit geen belemmeringen oplevert voor voorgestane ontwikkeling.

5.1.4

Geur In de ruimtelijke ordening wordt onderscheid gemaakt tussen milieuzoneringen met betrekking tot het aspect geur afkomstig van veehouderijen en alle andere aspecten. In deze paragraaf wordt ingegaan op het aspect geur. Door het stellen van minimumafstanden en maximale waarden voor geurbelasting krijgen geurgevoelige objecten bescherming tegen overmatige geurhinder. Ten aanzien van de realisatie van vier nieuwe woningen en de omschakeling van de bestaande bedrijfswoning naar burgerwoning dient te worden aangetoond dat ter plaatse van de woningen sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat op het gebied van geur. In dit geval is er op de locatie aan de Papenvoortse Heide 3b een paardenhouderij gevestigd. Paarden betreffen dieren zonder geuremissiefactor. Ten aanzien van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat dient, conform de Verordening geurhinder en veehouderij van de gemeente Nuenen (vastgesteld op 7 april 2011), een vaste afstand te worden aangehouden tussen veehouderijen waar dieren zonder geuremissie worden gehouden . In de gemeentelijke geurverordening is opgenomen dat voor locaties buiten de bebouwde kom een vaste afstand van 25 meter dient te worden aangehouden tussen de gevel van het gebouw waar dieren worden gehouden en de gevel van het geurgevoelig object.