BOK Snelfietsroute Gemert - Eindhoven - Bijlage Studie ongelijkvloerse kruising Eisenhowerlaan Eindhoven
Tekst van het document
Gem. Eindhoven - Studie ongelijkvloerse kruising Eisenhowerlaan (N270) Variantenstudie 10 juni 2024
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Verantwoording Titel
Gem. Eindhoven - Studie ongelijkvloerse kruising Eisenhowerlaan (N270)
Opdrachtgever
Gemeente Eindhoven
Projectleider
Geert Vossen
Auteur(s)
Bas van der Vet, Mark Scheepstra
Tweede lezer Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Aantal pagina’s
45 (exclusief bijlagen)
Datum
10 juni 2024
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon TAUW bv W.A. Scholtenstraat 3a Postbus 722 9400 AS Assen T +31 59 23 91 30 0 E info.assen@tauw.com
2/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Inhoud 1
Inleiding ..................................................................................................................................... 5 1.1
Achtergrond, doel en beoogde resultaat ............................................................................ 5
2
Scopebeschrijving ..................................................................................................................... 6
3
Procesbeschrijving .................................................................................................................... 7
4
3.1
Aanvang opdracht .............................................................................................................. 7
3.2
Verkeerskundige berekening ............................................................................................. 7
3.3
Workshop ........................................................................................................................... 7
3.4
Verkeersstromen op basis van tracking data ..................................................................... 7
Variantenstudie.......................................................................................................................... 9 4.1
Variant 1. Fietstunnel Wolvendijk ..................................................................................... 10
4.1.1
Algemeen .................................................................................................................. 10
4.1.2
Inpasbaarheid ........................................................................................................... 11
4.1.3
Comfort ..................................................................................................................... 12
4.1.4
Veiligheid................................................................................................................... 14
4.1.5
Verkeersafwikkeling kruispunt................................................................................... 15
4.2
Variant 2A. Dubbele fietstunnel Van Oldebarneveltlaan en Eisenhowerlaan .................. 16
4.2.1
Algemeen .................................................................................................................. 16
4.2.2
Inpasbaarheid ........................................................................................................... 17
4.2.3
Comfort ..................................................................................................................... 20
4.2.4
Veiligheid................................................................................................................... 22
4.2.5
Verkeersafwikkeling kruispunt................................................................................... 23
4.3
Variant 2B. Dubbele fietsbrug Van Oldebarneveltlaan en Eisenhowerlaan ..................... 24
4.3.1
Algemeen .................................................................................................................. 24
4.3.2
Inpasbaarheid ........................................................................................................... 25
4.3.3
Comfort ..................................................................................................................... 26
4.3.4
Veiligheid................................................................................................................... 27
4.3.5
Verkeersafwikkeling kruispunt................................................................................... 27
4.4
Variant 3A. Fietstunnel Eisenhowerlaan .......................................................................... 29
4.4.1
Algemeen .................................................................................................................. 29
4.4.2
Inpasbaarheid ........................................................................................................... 30
3/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
4.4.3
Comfort ..................................................................................................................... 30
4.4.4
Veiligheid................................................................................................................... 32
4.4.5
Verkeersafwikkeling kruispunt................................................................................... 33
4.5
Variant 3B. Fietsbrug Eisenhowerlaan ............................................................................. 34
4.5.1
Algemeen .................................................................................................................. 34
4.5.2
Inpasbaarheid ........................................................................................................... 35
4.5.3
Comfort ..................................................................................................................... 37
4.5.4
Veiligheid................................................................................................................... 38
4.5.5
Verkeersafwikkeling kruispunt................................................................................... 39
4.6
Kosten .............................................................................................................................. 40
4.6.1
Kruispunt Wolvendijk (Variant 1) ............................................................................... 40
4.6.2
Kruispunt Van Oldebarneveltlaan ............................................................................. 40
4.7
Conclusie en advies ......................................................................................................... 42
Bijlage 1
Schetsontwerp variant 1
Bijlage 2
Schetsontwerp variant 2A
Bijlage 3
Schetsontwerp variant 2B
Bijlage 4
Schetsontwerp variant 3A
Bijlage 5
Schetsontwerp variant 3B
Bijlage 6
Verkeersafwikkeling Eisenhowerlaan
Bijlage 7
Verkeersstromen o.b.v. tracking data
4/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
1 Inleiding Het voorliggende document geeft een beschrijving van de opdracht, het proces en de variantenstudie voor de kruising(en) van de (snel)fietsroute met de Eisenhowerlaan (N270) en Van Oldenbarneveltlaan.
1.1
Achtergrond, doel en beoogde resultaat
Gemeente Eindhoven en gemeente Nuenen vragen aanvullend op de lopende tracéstudie van de snelfietsroute Eindhoven – Gemert een nader onderzoek uit te voeren naar nut, noodzaak en haalbaarheid van een ongelijkvloerse kruising voor fietsverkeer en overig langzaam verkeer van de Eisenhowerlaan (N270) en Van Oldenbarneveltlaan. Er is behoefte aan een integrale analyse op modaliteiten fiets en gemotoriseerd verkeer en advies ten behoeve van een locatiekeuze voor een ongelijkvloerse kruising voor fietsers. De beoogde locatie is gelegen tussen kruispunt van Oldenbarneveltlaan en kruispunt Wolvendijk. Bij locatiekeuze van de fietstunnel (of eventueel fietsbrug) dient ten minste rekening te worden gehouden met de volgende aspecten: • • •
Ontwerprichtlijnen voor doorfietsroutes en kunstwerken (Sociale) veiligheid Inpasbaarheid i.r.t. ruimtelijke en planologische beperkingen
• •
Logische ligging ten opzichte van het fietsnetwerk (doorfietsroutes Eindhoven-Gemert, Eindhoven-Helmond en stadsroutes) en daarmee de impact op het fietsgebruik (fietspotentie) De potentiële impact op de doorstroming voor het autoverkeer op de Bundelroute i.r.t. de
•
doelen uit het VKA Bundelroutes Nuenen en Bundelroute Eindhoven. Kosten (expert judgement)
De ongelijkvloerse kruising en impact hiervan op de routekeuze (fietsnetwerk) dient te worden afgewogen tegen het nu beoogde tracé van de doorfietsroute Eindhoven-Gemert (blauwe lijn weergeven in Figuur 1.1), inclusief een mogelijke fietstunnel onder de Van Oldenbarneveltlaan en aanpassingen aan de noordzijde van de Berenkuil. Met andere woorden: leidt een ongelijkvloerse kruising van de Eisenhowerlaan voor fietsers tot een heroverweging van de tracékeuze?
Figuur 1.1 Routering van SFR Gemert-Eindhoven
5/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
2 Scopebeschrijving De scope van het project omvat: Kruising van Oldenbarneveltlaan – Eisenhowerlaan (N270), Kruising Wolvendijk – Eisenhowerlaan (N270) met uitzondering van het perceel Autobedrijf Geerings JR. Bij het opstellen van de schetsontwerpen zijn de aan te leggen verharding en de benodigde constructies meegenomen. Echter vallen bepaalde elementen zoals groencompensatie, extra benodigde waterberging en overige ruimtereserveringen buiten de scope van dit project. De verkeersafwikkeling op de kruispunten Eisenhowerlaan – Van Oldenbarneveltlaan en Eisenhowerlaan – Wolvendijk is beschouwd door Goudappel in het document Effectenstudie Fietstunnel Eisenhowerlaan (dd. 10 mei 2024). Hierin zijn opties opgenomen voor aanpassingen aan de kruisingen voor gemotoriseerd verkeer. Dit document is opgenomen als bijlage 5. Deze variantenstudie richt zich op ongelijkvloerse kruisingen voor fietsers en overig langzaam verkeer. Derhalve zijn eventuele aanpassingen aan de kruisingen niet meegenomen in de schetsontwerpen en deze variantenstudie. Tevens vallen eventueel te realiseren verbindingen met Snelfietsroute Eindhoven – Helmond (F270) buiten de scope van dit project.
Figuur 2.1 Scopegrens (bron Cyclomedia)
6/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
3 Procesbeschrijving 3.1
Aanvang opdracht
Na opdracht van het project is gestart met het verzamelen van de uitgangspunten en relevante (technische) eisen voor ongelijkvloerse kruisingen ten behoeve van langzaam verkeer. Hiervoor is gekeken naar het kruisen van de Eisenhowerlaan (N270) ter hoogte van de Van Oldenbarneveltlaan en de Wolvendijk.
3.2
Verkeerskundige berekening
Samen met deze uitgangspunten en de fietsintensiteiten1 zijn een aantal varianten opgesteld. Hiervan is op hoofdlijnen de technische haalbaarheid vastgesteld en is door Goudappel een verkeerskundige berekening uitgevoerd. In deze berekening zijn verschillende onderdelen onderzocht: • • •
Het huidige functioneren van de kruispunten Het functioneren van de huidige kruispuntconfiguratie in 2040 De benodigde maatregelen om het kruispunt in 2040 over voldoende afwikkelcapaciteit te
•
laten beschikken De impact van ongelijkvloerse oversteken op de afwikkelcapaciteit van de kruisingen Wolvendijk en Van Oldebarneveltlaan
Voor meer informatie omtrent deze verkeerskundige berekening en de verkeersregelinstallaties wordt verwezen naar het onderzoek, opgenomen als bijlage 6.
3.3
Workshop
Na het vaststellen van de uitgangspunten en varianten heeft op 28 maart 2024 een workshop plaatsgevonden waarbij vertegenwoordigers aanwezig waren van Gemeente Nuenen, Gemeente Eindhoven, Goudappel, Provincie Noord-Brabant en TAUW. Deze varianten zijn gezamenlijk bekeken en bijgesteld om tot een drietal varianten te komen die verder uit zijn gewerkt en in de variantenstudie op zijn genomen. Dit zijn de varianten: • Variant 1. Fietstunnel Wolvendijk • Variant 2A. Dubbele fietstunnel Van Oldebarneveltlaan en Eisenhowerlaan •
3.4
Variant 2B. Fietstunnel Van Oldebarneveltlaan
Verkeersstromen op basis van tracking data
De gemeente Eindhoven heeft aan de hand van een drietal bronnen met tracking data, de verschillende fietsverkeersstromen op het hoofdnetwerk inzichtelijk proberen te maken (zie bijlage 7 Verkeersstromen op basis van tracking data). Hierin is gebruik gemaakt van een selected link analyse waarvoor op een specifiek punt op een verkeersader wordt gekeken hoe het verkeer zich vanaf dat punt binnen het netwerk verspreid. De bronnen die hiervoor zijn gebruikt zijn: • Fietstelweek in periode 2015-20172 1
Fietsintensiteiten zijn gebruikt om de hoofdstromingen inzichtelijk te krijgen, hiervoor is gebruik gemaakt van het BBMA 2022 (Modeljaar 2019) en het Mobiliteitsspectrum van Goudappel. 2 Het aantal observaties uit de fietstelweek zijn zodanig beperkt dat deze niet zijn meegenomen in de analyse
7/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
•
Sjees-data in periode Q2-Q3-Q4 in 2023
•
B-riders
In de analyse is op drie punten in het netwerk (in Figuur 3.1 aangegeven met een nummer en dwarsstreep) gekeken waar fietsers op dit punt vandaan komen en heen gaan. Op basis hiervan zijn de onderstaande dominante verkeersstromen inzichtelijk gemaakt. Voor ieder punt is in beide richtingen gekeken wat de verspreiding is, dit is meegenomen bij het vaststellen van de hoofdstromen.
Figuur 3.1 Resultaten uit verkeersstroomanalyse
1. Insulindelaan Het grootste deel van deze fietsers zit al op de Insulindelaan en vervolgt hun route op deze weg, een ander aanzienlijk aandeel slaat af of komt vanaf de noordzijde van de Eisenhowerlaan. 2. Koudenhovenseweg Zuid Op de Koudenhovenseweg Zuid zien we een duidelijke noord-zuid verbinding richting de Van Oldebarneveltlaan. Er is nagenoeg geen verkeer dat hier afslaat richting de Eisenhowerlaan. Rondom ’t Hofke zien we een splitsing richting de Loostraat en de Broekakkerseweg. 3. Wolvendijk Op de Wolvendijk zien we een sterk verschil tussen de meting aan de oost- of westzijde van de weg. Voor de westzijde geldt dat het grootste aandeel van de Eisenhowerlaan afkomstig is (6070 %). Aan de oostzijde zien we meer fietsers vanuit de Wolvendijk uit Tongelre komen. In verhouding zitten er wel aanzienlijk meer fietsers op de Eisenhowerlaan ten opzichte van de Wolvendijk. Daarbij zien we dat ook voor de oostzijde geldt dat nog circa 20 % van de fietsers van de Eisenhowerlaan afkomstig is.
8/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
4 Variantenstudie In dit hoofdstuk zijn de resultaten van de verdere uitwerking van de varianten opgenomen. Tevens zijn de onderscheidende aspecten en voor- en nadelen uiteengezet. In de technische uitwerking van variant 2B. Fietstunnel Van Oldebarneveltlaan is gebleken dat, de vormgeving als een fietsbrug een kansrijke maatregel kan zijn in relatie tot het huidige maaiveld verloop. Tijdens de workshop waren deze inzichten er nog niet. Zodoende zijn de varianten aangevuld met een fietsbrug en zijn de varianten opnieuw ingedeeld. Dit resulteert in de onderstaande varianten: • • •
Variant 1. Fietstunnel Wolvendijk Variant 2A. Dubbele fietstunnel Van Oldebarneveltlaan en Eisenhowerlaan Variant 2B. Dubbele fietsbrug Van Oldebarneveltlaan en Eisenhowerlaan
• •
Variant 3A. Fietstunnel Eisenhowerlaan Variant 3B. Fietsbrug Eisenhowerlaan
Aangezien in de variantenstudie naar fietstunnels en -bruggen wordt gekeken is het van belang enige kennis te hebben van hellingbanen en de opzet hiervan. De zwaarte van een helling (Zwaarde) wordt bepaald aan de hand van de lengte en het te overbruggen hoogteverschil van een hellingbaan. Daarbij wordt ook gekeken naar het hellingspercentage (hoogteverschil / totale lengte hellingbaan), waarbij een hellingspercentage < 4 % geschikt is voor gebruik door minder valide personen. De streefwaarde van de zwaarte van een hellingbaan is 0,075 en de bovengrens ligt op 0,20. Hierbij geldt dat er bij hellingbanen met minder windhinder voor hogere Z-waardes kan worden gekozen, denk hierbij aan een tunnel ten opzichte van een vrijliggende brug.
Figuur 4.1 Bandbreedtes voor hellingspercentages, Ontwerpwijzer fietsverkeer (CROW, 2016)
9/45
Kenmerk
4.1
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Variant 1. Fietstunnel Wolvendijk
Figuur 4.2 Schetsontwerp Variant 1
4.1.1 Algemeen Variant 1 heeft als uitgangspunt dat de snelfietsroute ter plaatse van de Wolvendijk de Eisenhowerlaan (N270) ongelijkvloers kruist. De snelfietsroute wordt na de kruising met de Eisenhowerlaan (N270) over de Wolvendijk doorgezet richting zuiden en komt ter plaatse van de Loostraat uit op doorfietsroute Eindhoven – Helmond. Door de aanwezigheid van de carpoolplaats / parkeerplaats is in eerste instantie afgesproken de fietstunnel aan de oostzijde van de kruising in te passen. Door de aanwezigheid van de woning Wolvendijk 79 aan de oostzijde is daar geen ruimte voor de tunnelbak waardoor deze optie is afgevallen, zie Figuur 4.3. Daarom is gekozen de fietstunnel aan de westzijde van de kruising in te passen waardoor de carpoolplaats / parkeerplaats komt te vervallen.
10/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Figuur 4.3 Fietstunnel oostzijde kruispunt Wolvendijk
De fietsoversteken op het kruispunt komen te vervallen met uitzondering van de fietsoversteek van- en naar het van Gogh fietspad aan de zuidzijde van de kruising. Hier wordt ook een oversteek voor voetgangers gerealiseerd. 4.1.2 Inpasbaarheid Hellingbanen Om de oppervlakte aan te kopen grond zo beperkt mogelijk te houden is de hellingbaan aan de noordzijde van de tunnel zo kort mogelijk gehouden. Ruimtelijk is er, met uitzondering van een hoogspanningsmast echter geen beperking om de hellingbaan te verlengen en de zwaarte te verlagen. De zuidelijke hellingbaan is ruimtelijk beperkt door aanwezigheid van het perceel van autobedrijf Geering JR en een hoogspanningsmast. Hierdoor is optimalisatie van de zuidelijke hellingbaan vrijwel niet mogelijk. Zoals vermeld in paragraaf 4.1.1. zal ook de carpoolplaats / parkeerplaats komen te vervallen ten gunste van de zuidelijke hellingbaan. Tevens is wegens het steile hellingspercentage van meer dan 4% de hellingbaan niet toegankelijk voor minder valide. Voor de aansluiting van het Van Gogh fietspad is voor voetgangers een trap in het talud van de zuidelijke hellingbaan opgenomen. Door ruimtelijke beperkingen is het niet mogelijk een mindervalide-vriendelijk alternatief zoals een geschakelde hellingbaan in het talud op te nemen.
Aansluiting op Wolvendijk Met de realisatie van een fietstunnel ter plaatse van de kruising Eisenhowerlaan – Wolvendijk is er voor de fietser nog geen logische verbinding met andere doorfietsroutes.
11/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Voor aansluiting op de route Eindhoven – Helmond dient de route vanaf de fietstunnel doorgetrokken te worden tot aan de Loostraat. Hiervoor is een herinrichting van de Wolvendijk tot aan de Loostraat benodigd waarin de snelfietsroute tot zijn recht komt. 4.1.3
Comfort
Routering Variant 1 heeft als uitgangspunt dat de SFR Eindhoven – Gemert verbonden wordt met de doorfietsroute Eindhoven – Helmond en dat de Wolvendijk tussen de kruising Eisenhowerlaan – Wolvendijk en de Loostraat opnieuw ingericht wordt. In de verbinding van de routes mist een schakel tussen ’t Hofke en de Celebeslaan. Hier is door de gemeente Eindhoven meermaals onderzoek gedaan naar een passende vormgeving, echter is deze nog niet gevonden.
Figuur 4.4 Routering Wolvendijk - Berenkuil
De zwarte route in Figuur 4.4 heeft een lengte van ca. 2 km met één conflictpunt, namelijk de VRI ter plaatse van de Van Oldenbarneveltlaan. De rode route in Figuur 4.4 heeft een lengte van ca. 2,4 km met meerdere conflictpunten met mengend verkeer. De SFR Eindhoven – Gemert combineren met de doorfietsroute Eindhoven – Helmond (rode route in Figuur 4.4) heeft dus tot gevolg dat de afstand tussen Wolvendijk en Berenkuil 400 meter langer wordt dan wanneer men ervoor kiest om parallel aan de Eisenhowerlaan te fietsen. Voor fietsers tussen Nuenen en Eindhoven-Oost zorgt variant 1 wel voor een aantrekkelijke verbinding naar de Tongelresestraat en de Broekakkerseweg (blauwe pijlen in Figuur 4.4). Echter is het uitgangspunt van de snelfietsroute Gemert – Eindhoven de bestemming Berenkuil en Eindhoven centraal.
12/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Figuur 4.5 Routering fietstunnel variant 1
Fietsers, komend uit de richting Nuenen die ervoor kiezen om parallel aan de Eisenhowerlaan (de gele route op Figuur 4.5) te blijven zullen van de SFR moeten afslaan. Andersom zullen fietsers, komend vanaf het fietspad parallel aan de Eisenhowerlaan, voorrang moeten verlenen aan fietsers die uit de tunnel komen en richting Nuenen gaan. Fietsers die gebruik maken van de fietstunnel ervaren minder tijdverlies dan de huidige oversteek met VRI, echter wordt de te fietsen afstand verlengd van 300 meter (nu) naar 420 meter (oranje route in Figuur 4.5) met gebruik van zware hellingbanen. Fietsers met bestemming Van Gogh fietspad dienen deze extra afstand ook te overbruggen en alsnog de Wolvendijk over te stekken met gebruik van VRI. Daarbij moeten ze, nadat ze de fietstunnel zijn gepasseerd, over een deel terug fietsen richting het noorden. Zie paarse route in Figuur 4.5. Dit deel van het fietspad zal ook opnieuw ingericht moeten worden voor twee richtingen. Hellingbanen Alle hellingbanen liggen op de uiterste grens met Z-waarden van 0,19 en 0,20 en zijn hiermee zware hellingen die voor fietsers als oncomfortabel zullen worden ervaren. Zoals in paragraaf 4.1.2 reeds vermeld is er voor de noordelijke hellingbaan optimalisatie mogelijk. Voor de zuidelijke hellingbaan is dit in verband met ruimtelijke beperkingen niet het geval.
13/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Aansluitingen Alle aansluitingen zijn als T-kruisingen vormgegeven, zie Figuur 4.6. Hierbij zijn de aansluitingen op de snelfietsroute als ondergeschikt aangesloten en dienen voorrang aan het doorgaand verkeer op de fietsroute te geven.
Figuur 4.6 Aansluitingen variant 1
4.1.4
Veiligheid
In de huidige situatie zijn geen deelconflicten tussen het gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer aanwezig. De realisatie van een tunnel bevorderd de verkeersveiligheid dan ook alleen met betrekking tot roodlichtnegatie. De impact op de verkeersveiligheid in relatie tot het gemotoriseerd verkeer is dan ook beperkt. De inpassingsproblemen van de zuidelijke hellingbaan zorgen voor verschillende conflictpunten met betrekking tot zicht- en rijlijnen. De steile helling en hoge snelheden in combinatie met krappe bogen vragen om voldoende zicht zodat fietsers de situatie goed in kunnen schatten. Door de keerwanden en taluds van de hellingbaan ontstaat juist een onoverzichtelijke situatie aangezien deze het zicht belemmeren. Gemotoriseerd verkeer dat van de kruising naar het noorden richting Nuenen rijdt, voegt in op de snelfietsroute Eindhoven – Nuenen. Dit deel van de Wolvendijk wordt vanuit de snelfietsroute mogelijk ingericht als fietsstraat. Optimalisatie van dit punt is mogelijk met extra grondaankoop. Daar komt bij dat de weg ter plaatse van De Watermolen van Opwetten verkeerskundig is gescheiden en dit wegvak alleen wordt gebruikt door bestemmingsverkeer. Sociale veiligheid In algemene zin worden fietstunnels als sociaal onveilig ervaren, vooral wanneer deze slecht belicht en lang zijn. Er is dan weinig zicht vanuit de omgeving op wat er in de tunnel gebeurd.
14/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
De brede middenberm van de Eisenhowerlaan zou hiervoor gebruikt kunnen worden om halverwege de tunnel op dit stuk te openen. Hierdoor zal vooral gedurende de dag meer natuurlijk licht in de tunnel treden en speelt de lengte van de tunnel een minder grote impact op het gevoel van sociale onveiligheid. De hellingbaan aan de zuidzijde loopt achter autobedrijf Geering JR langs door een bebost gebied. Ook op dit deel van het fietspad is weinig zicht. Daardoor zal dit deel van het fietspad tijdens duisternis eerder als onveilig worden ervaren. 4.1.5
Verkeersafwikkeling kruispunt
Gemotoriseerd verkeer In Figuur 4.7 is de kruispuntconfiguratie in de huidige situatie weergeven. Hierin is sprake van deelconflicten tussen richtingen 02 en 08. De realisatie van de fietstunnel onder de Eisenhowerlaan neemt deze deelconflicten niet weg. Wel neemt hierdoor de groentijd en dus afwikkelcapaciteit voor gemotoriseerd verkeer vanuit het noorden en zuiden toe. Dit is niet het geval voor verkeer op de Eisenhowerlaan aangezien deze met de groen golf vast zit aan een vaste regeling.
Figuur 4.7 Verkeerafwikkeling variant 1
Fietsers en voetgangers De Eisenhowerlaan vormt als gevolg van de hoge intensiteiten en dominantie groentijd in de verkeerscyclus een grote barrière voor overstekende voetgangers en fietsers. Hier geldt een gemiddelde wachttijd van circa 41 en 45 seconden in de ochtend- en avondspits respectievelijk. De realisatie van een ongelijkvloerse verbinding is dan ook zeer gunstig voor de doorstroom van deze verkeersstromen.
15/45
Kenmerk
4.2
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Variant 2A. Dubbele fietstunnel Van Oldebarneveltlaan en Eisenhowerlaan
Figuur 4.8 Schetsontwerp variant 2A
4.2.1 Algemeen Variant 2 zet in op de combinatie van twee ongelijkvloerse kruisingen. Een fietstunnel onder de Van Oldebarneveltlaan en een fietstunnel onder de Eisenhowerlaan. Hiermee faciliteert deze niet alleen de snelfietsroute (oranje lijn), maar ook de noord-zuid verbinding tussen de van Oldenbarneveltlaan en de Koudenhovenseweg Zuid (gele lijn). Alle fietsoversteken op het kruispunt komen hiermee te vervallen. Aangezien de huidige noordzijde van de Berenkuil opgewaardeerd moet worden om de snelfietsroute te kunnen faciliteren, maakt deze variant gebruik van de nieuwe fietstunnel en sluit deze de snelfietsroute Gemert-Eindhoven ter hoogte van de Celebeslaan aan op de doorfietsroute Eindhoven-Helmond.
16/45
Kenmerk
4.2.2
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Inpasbaarheid
Hellingbanen Aan de noordzijde van het kruispunt is voldoende ruimte in de buitenbermen aanwezig om een comfortabele hellingbaan aan te brengen richting de fietstunnel onder de Van Oldebarneveltlaan. Dit is echter niet het geval voor de fietstunnel onder de Eisenhowerlaan. Vanuit de Oldebarneveltlaan gezien (+17,8 mNAP) ligt het huidige kruispunt (+15,5 mNAP) een stuk lager. In eerste instantie is geprobeerd een rechte hellingbaan in te passen (gele lijn in Figuur 4.9), echter bleek al snel dat deze helling te steil zou worden (Z-waarde van circa 0,60). Om de helling flauwer te maken is deze richting het westen geschoven en op de hellingbaan van de fietstunnel Van Oldebarneveltlaan aangesloten. Dit heeft als voordeel dat hoe verder de aansluiting naar het westen verschuift, hoe kleiner het te overbruggen hoogteverschil is en hoe flauwer de helling wordt. Het nadeel hiervan is dat het de omrij-afstand voor de noord-zuid relatie over het kruispunt vergroot.
Figuur 4.9 Rechte hellingbaan noordzijde tunnel
De zuidelijke aansluiting van de fietstunnel Eisenhowerlaan kent geen grote inpassingsproblemen. Deze is gepositioneerd op het huidige fietspad langs de percelen Koudenhovenseweg Zuid 166170. Voor deze percelen langs is een extra aansluiting gerealiseerd die aansluit op de rotonde Koudenhovenseweg Zuid/Celebeslaan. Dit zorgt voor een directere routering voor fietsers van en naar ’t Hofke. Door het dwangpunt vanuit de bestaande woningen ontstaat hier een vrij steile al zij het korte hellingbaan (6,7 %). Hierdoor is deze niet geschikt voor minder valide (4 %). Indien het wel gewenst is dat deze doelgroep gebruik kan maken van deze aansluiting dient hier in een verdere uitwerking een geschakelde hellingbaan voor te worden uitgewerkt.
17/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Verschuiving Koudenhovenseweg Indien een directe aansluiting tussen de rotonde en fietstunnel gewenst is, dient het bestaande eenrichtingsfietspad aan de zuidzijde van de Koudenhovenseweg opgewaardeerd te worden naar een tweerichtingsfietspad (2,00m -> 3,00m). Dit is niet mogelijk tussen de perceelsgrens en bestaande kantverharding van de weg. Als gevolg van de verbreding zou de Koudenhovenseweg naar het noorden verschoven moeten worden. Opheffen fietspad noordzijde Koudenhovenseweg Aangezien met de realisatie van een tweerichtingsfietspad aan de westzijde van het kruispunt de bestaande fietsoversteken komen te vervallen, kunnen ook de aansluitende fietspaden worden opgeheven. Aan de noordzijde van de Koudenhovenseweg kan de ruimte die hierdoor vrijkomt benut worden om de rijbaan richting het noorden te schuiven en zo ruimte te maken voor een tweerichtingsfietspad aan de zuidzijde. Bushaltes Met de inpassing van de fietstunnel onder de Eisenhowerlaan is het niet mogelijk de bestaande bushalte te handhaven. Deze dient richting het westen te worden verschoven. Voor de aansluiting van de bushaltes zijn trappen in het talud van de hellingbanen opgenomen. Indien een mindervalide-vriendelijk alternatief gewenst is kan een geschakelde hellingbaan in het talud op worden genomen.
Tevens dient aan de zuidzijde van het kruispunt een voetgangersoversteek gerealiseerd te worden om de zuidelijke halte aan te kunnen sluiten.
Figuur 4.10 Geschakelde hellingbaan (bron: CROW)
Noordelijke oversteek Van Oldebarneveltlaan Aan weerszijde van de Van Oldebarneveltlaan liggen eenrichtingsfietspaden. Ter hoogte van de kruising Javalaan worden deze middels de bestaande oversteek aan de westzijde gebundeld tot een tweerichtingsfietspad. De zuidelijke fietsoversteek is opgeheven om te voorkomen dat verkeer op de Van Oldebarneveltlaan twee keer een conflict heeft me toverstekende fietsers.
18/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Grondwal Ten zuiden van de woningen aan de Javalaan ligt een grondwal die deze afschermt van de Eisenhowerlaan. De noordelijke hellingbaan ligt deels in deze grondwal waardoor het hoogteverschil middels een grondkering opgevangen dient te worden. Bergbezinkbassin / pompput kelder In de noordwestelijke oksel van het kruispunt is een ondergrondse voorziening aanwezig. Deze heeft een conflict met de fietstunnels en dient te worden verplaatst.
Figuur 4.11 Locatie pompput kelder
In- en uitvoeger bromfietsers op de rijbaan In de huidige situatie zijn op de Van Oldebarneveltlaan voorzieningen aanwezig voor bomfietsers om op de rijbaan in- en uit te voegen. Met een eenrichtingsfietspad aan de westzijde van de weg is het niet mogelijk deze voorzieningen te handhaven. Deze dienen ten noorden van de kruising Javalaan opnieuw ingepast te worden.
19/45
Kenmerk
4.2.3
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Comfort
Routering In variant 2A maken twee routes (SFR Gemert/Eindhoven + noord-zuid) gebruik van de fietstunnel onder de Eisenhowerlaan. Dit is financieel gezien gunstig qua investeringskosten. In de huidige situatie fietst het verkeer vanuit de noordoostzijde van het kruispunt (richting Nuenen) door richting de Berenkuil (gele lijn in figuur Figuur 4.12). Qua routering is dit de meest directe verbinding, waardoor dit altijd een aantrekkelijke route zal blijven. De routering in variant 2A via de Celebeslaan is dan ook met name een interessant alternatief op het moment dat de huidige vormgeving aan de noordzijde van de Berenkuil niet wordt aangepakt aangezien deze wat te wensen overlaat (beperkt zicht en krappe boogstralen) en er volledig op de zuidelijke verbinding wordt ingezet.
Figuur 4.12 Routering SFR in variant 2A
Doordat een slinger benodigd is om het hoogteverschil aan de noordzijde te overbruggen ontstaat een indirecte verbinding. Vanaf de Javalaan gezien is de afstand tot de Eisenhowerlaan met circa 130 meter toegenomen (220m – 90m). Deze extra omrij-afstand heeft impact op het comfort van de fietsers, maar dient ook afgezet te worden tegen de tijdswinst die wordt behaald met een ongelijkvloerse kruising van de Eisenhowerlaan. In de huidige situatie ligt aan de westelijke grens van ’t Hofke een fietspad dat abrupt stopt ter hoogte van de Ceramlaan (gele lijn in Figuur 4.13). Gezien dit fietspad ter hoogte van de Celebeslaan aansluit op de fietstunnel wordt geadviseerd deze via de Ceramlaan door te trekken tot aan de Tongelresestraat (gele stippellijn). Hiermee wordt de snelfietsroute niet alleen aangesloten op de doorfietsroute (paarse lijn, gunstig voor verkeer richting het stationsgebied), maar ook op de Tongelresestraat die als hoofdader functioneert voor fietsers richting het centrum en de zuidzijde van Eindhoven.
20/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Figuur 4.13 Extra fietspad t.b.v. aansluiting op Tongelresestraat
Hellingbanen De noordelijke hellingbanen hebben allen een Z-waarde van tussen de 0,10 en 0,20 en zijn daarmee relatief zwaar. Deze zitten boven de streefwaarde van 0,075 maar onder de maximale grenswaarde van 0,20. De zuidelijke hellingbanen liggen op de uiterste grens met Z-waarde van 0,20 en 0,16 en zijn hiermee zware hellingen die voor fietsers als oncomfortabel zullen worden ervaren. Aansluitingen Alle aansluitingen zijn als T-kruisingen vormgegeven. Hierbij zijn de aansluitingen op de snelfietsroute als ondergeschikt aangesloten en dienen voorrang aan het doorgaand verkeer op de fietsroute te geven.
Figuur 4.14 Aansluitingen in variant 2A
21/45
Kenmerk
4.2.4
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Veiligheid
In Figuur 4.15 is de kruispuntconfiguratie in de huidige situatie weergeven. Hierin is er sprake van een deelconflict tussen het afslaand verkeer richting de Eisenhowerlaan en overstekende fietsers en voetgangers (02, 08, 24, 28, 34 en 38). Dit is een zeer onwenselijk deelconflict met een groot veiligheidsrisico. De realisatie van de fietstunnel onder de Eisenhowerlaan neemt deze deelconflicten volledig weg wat een grote impact heeft op de verkeersveiligheid. Voor de oversteken aan de noordzijde op de Van Oldebarneveltlaan is geen sprake van deelconflicten omdat deze oversteken zijn opgenomen in de groentijden van het doorgaand verkeer op de Eisenhowerlaan.
Figuur 4.15 Kruispuntconfiguratie Eisenhowerlaan - Van Oldebarneveltlaan
Bij de aansluiting van de twee fietstunnels speelt rijzicht en stopzicht een grote rol op het gebied van veiligheid. Verkeer vanuit het noorden dient voorrang te verlenen op de snelfietsroute en fietsers dienen hiervoor voldoende zicht de tunnel in te hebben om vast te kunnen stellen of zij dienen te stoppen. Gezien de haakse aansluiting is het verkeer genoodzaakt om snelheid te minderen wat gunstig is voor de zichtafstanden. Deze zijn op basis van 20 km/h getoetst en voldoende bevonden. De haakse aansluitingen aan het einde van een hellingbaan zijn in de basis ongewenst gezien de hogere naderingssnelheid. In dit geval zijn de hellingbanen flauw (3,5 % en 2,7 %) en is er voldoende zicht op de aansluitingen. Sociale veiligheid In algemene zin worden fietstunnels als sociaal onveilig ervaren, vooral wanneer deze slecht belicht en lang zijn. Er is dan weinig zicht vanuit de omgeving op wat er in de tunnel gebeurd.
22/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
De brede middenberm van de Eisenhowerlaan zou hiervoor gebruikt kunnen worden om halverwege de tunnel op dit stuk te openen. Hierdoor zal vooral gedurende de dag meer natuurlijk licht in de tunnel treden en speelt de lengte van de tunnel een minder grote impact op het gevoel van sociale onveilig. 4.2.5 Verkeersafwikkeling kruispunt Gemotoriseerd verkeer Het wegnemen van de oversteken voor fietsers en voetgangers heeft een licht positieve impact op de afwikkelcapaciteit van de zijwegen aangezien het afslaand verkeer niet meer op het overstekend langzaam verkeer hoeft te wachten. Een hogere afwikkelcapaciteit voorkomt congestie op de zijwegen met als gevolg minder overlast voor het milieu en omwonende. Fietsers en voetgangers De realisatie van een ongelijkvloerse kruising met de Eisenhowerlaan heeft een grote impact op de doorstroming van langzaam verkeer in de relatie noord-zuid. De verkeersintensiteit op de Eisenhowerlaan is hoog en zal in de komende jaren alleen maar toenemen. De verkeersregeling is hierop ingesteld en verdeeld 2/3 van de groentijd op het kruispunt aan deze oost-west verbinding. Hierdoor vormt de Eisenhowerlaan een duidelijke barrière voor de noord-zuid relatie van langzaam verkeer.
Op basis van de huidige VRI gegevens is vastgesteld dat fietsers hier te maken hebben met een gemiddelde verliestijd van circa 36 seconden in de ochtendspits en 34 seconden in de avondspits. De aanleg van een ongelijkvloerse verbinding zou deze verliestijd wegnemen. Wellicht opmerkelijk dat de wachttijd anders is dan de Wolvendijk, dit is het gevolg van het deelconflict dat in de huidige situatie wordt toegestaan waar op de Wolvendijk geen sprake van is. Indien dit (zeer onwenselijke en onveilige) deelconflict zou worden weggenomen, dan nemen de wachttijden hier toe, gelijk aan de Wolvendijk. De fietstunnel onder de Van Oldebarneveltlaan heeft minder impact op de doorstroming van het fietsverkeer aangezien deze in de huidige situatie deels mee profiteren van de groene golf op de Eisenhowerlaan. Dit profijt wordt in zekere mate belemmerd door het afslaande verkeer op de Eisenhowerlaan aangezien de groentijd voor de fiets wordt beperkt door deze verkeersstroom. Dit resulteert in een gemiddelde wachttijd rond de 19 tot 20 seconden in de ochtend- en avondspits. Het wegnemen van deze wachttijd heeft een positieve impact op de doorstroom van het overstekend langzaam verkeer.
23/45
Kenmerk
4.3
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Variant 2B. Dubbele fietsbrug Van Oldebarneveltlaan en Eisenhowerlaan
Figuur 4.16 Schetsontwerp variant 2B
4.3.1 Algemeen Wegens beperkte ruimte aan de noordzijde van de Eisenhowerlaan is vrij snel in de studie gekozen voor een fietstunnel in plaats van een brug aangezien hier kortere hellingbanen voor nodig zijn. In de basis is het te overbruggen hoogteverschil bij een tunnel lager dan bij een fietsbrug omdat het benodigde profiel van vrije ruimte voor fietsers aanzienlijk kleiner is dan voor gemotoriseerd verkeer. In de uitwerking van de fietstunnel onder de Eisenhowerlaan is echter naar voren gekomen dat de aansluitingen bij de Javalaan en Celebeslaan hoog liggen ten opzichte van de Eisenhowerlaan. Dit maakt een fietsbrug interessanter aangezien het te overbruggen hoogteverschil voor een fietsbrug hierdoor kleiner wordt, terwijl deze voor een fietstunnel juist groter wordt. Zodoende is ervoor gekozen een extra variant toe te voegen.
24/45
Kenmerk
4.3.2
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Inpasbaarheid
Hellingbanen Variant 2B faciliteert een ongelijkvloerse fietsverbinding over zowel de Van Oldebarneveltlaan (oost-west) als de Eisenhowerlaan (noord-zuid). In tegenstelling tot variant 2A ligt de hellingbaan voor 2B aan de oostzijde van de Van Oldebarneveltlaan. Dit is gedaan om het onderscheidend vermogen tussen de oost- en westzijde van de Van Oldebarneveltlaan inzichtelijk te krijgen. De hellingbaan aan de oostzijde kan redelijk lang door worden getrokken wat zorgt voor een minder steile helling. De optimalisatie hiervan wordt beperkt door de inpassing van het talud in relatie tot de kantverharding Van Oldebarneveltlaan. Daarnaast dient de bestaande waterberging die grotendeels gedempt wordt door de inpassing van het grondlichaam van de hellingbaan, gecompenseerd te worden om de waterbalans in stand te houden. Ook zorgt de hoogteligging van de hellingbaan ervoor dat er geen direct verbinding vanuit de Javalaan mogelijke is. Deze fietsers zullen via de kruising met de Ministerlaan om moeten rijden. De hellingbanen parallel aan de Eisenhowerlaan zijn goed inpasbaar. Ook hiervoor geldt dat de gedempte watergangen gecompenseerd dienen te worden. De hellingbaan aan de westzijde is het meest uitdagend wegens het dwangpunt vanuit het perceel Floresstraat 1/1A.
Waar de oostelijke hellingbaan verder naar het oosten doorgetrokken kan worden om een flauwere helling te creëren, ligt het eindpunt van de westelijke hellingbaan vast om een perceelsgrens overschrijding met het grondwerk te voorkomen. De zuidelijke hellingbaan is ook grotendeels goed inpasbaar. Enkele aandachtspunten hierbij zijn de impact op de zendmast ten zuidwesten van het kruispunt. Op basis van de luchtfoto lijkt het raakvlak met het grondwerk hier beperkt te zijn. De inpassing van de hellingbaan in relatie tot de zendmast kan in een latere fase geoptimaliseerd worden (gedeeltelijke steilere taluds dan 1:3 of het gebruik van grondkering). Ter illustratie zijn de hellingbanen en constructie schetsmatig in 3D uitgewerkt om een beeld te vormen bij de ruimtelijke impact en inpassing. Het resultaat is weergeven in Figuur 4.17
Figuur 4.17 Schetsmatige 3D uitwerking van de hellingbanen en constructie in variant 2B
25/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Verschuiving Koudenhovenseweg Net als voor variant 2A geldt dat de Koudenhovenseweg verschoven dient te worden indien hier een aansluiting van een tweerichtingsfietspad gewenst is. Deze verschuiving kan mogelijk worden gemaakt door het bestaande fietspad aan de noordzijde op te heffen. Deze fietsers kunnen gebruik maken van de nieuwe fietsbrug. Hiermee dient een voetgangersverbinding richting de bushalte langs de Eisenhowerlaan in stand te worden gehouden. Voor een verdere toelichting van deze maatregel wordt verwezen naar paragraaf 4.1.2. Bushaltes Voor de aansluiting van de bushaltes zijn er trappen opgenomen die op de fietsbruggen zijn aangesloten. Ook is er een extra oversteek aan de zuidzijde van het kruispunt opgenomen om de omloopafstand richting de zuidelijke bushalte te beperken. De hellingbanen zijn toegankelijk voor minder valide (< 4,0%) echter kan worden overwogen een geschakelde hellingbaan in het talud op te nemen om zo de omloopafstand te beperken. 4.3.3
Comfort
Routering Waar in variant 2A een duidelijke routering van de snelfietsroute via de Celebslaan is gekozen, is deze in variant 2B minder benadrukt. De haakse aansluiting van de fietsbrug over de Eisenhowerlaan op de fietsbrug over de Van Oldebarneveltlaan zorgt dat fietsers vanuit het oosten zowel de Eisenhowerlaan over kunnen steken, als door kunnen fietsen richting de Berenkuil. Met de aanleg van een extra stuk fietspad ter hoogte van het doodlopende pad bij de Ceramlaan kan nog een 3de stroming worden gefaciliteerd, namelijk fietsers vanuit Nuenen richting de Tongelresestraat. Zij kunnen gebruik maken van de ongelijkvloerse oversteek op dit kruispunt in plaats van de VRI oversteek bij de Wolvendijk, zie Figuur 4.13.
Figuur 4.18 Routering van het regionale en lokale fietsverkeer
26/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Door de hellingbaan aan de noordoostzijde van de Van Oldebarneveltlaan in te passen ontstaat in verhouding met 2A een comfortabelere hellingbaan voor de lokale verbinding over de Eisenhowerlaan (noord-zuid). Wel dient hierbij op te worden gemerkt dat fietsers vanuit het noorden hiervoor twee keer de Van Oldebarneveltlaan over dienen te steken, eenmaal ter hoogte van het kruispunt Ministerlaan (gelijkvloers) en nogmaals via de nieuwe fietsbrug. Hellingbanen De hellingbanen zijn relatief flauw en liggen, op de extra aansluiting richting de Koudenhovenseweg Zuid na, rond de 3%. Toch vallen de hellingbanen gezien de grote te overbruggen hoogteverschillen en lange hellingbanen in de zwaardere categorieën met z-waardes rond de 0,13 tot 0,17. Dit terwijl de gewenste waarde rond de 0,075 ligt. Vooral voor de hellingbaan van een fietsbrug waarbij fietsers geen snelheid meenemen vanuit de afdaling zoals bij een fietstunnel. Aansluitingen Er is voor gekozen de noordelijke en zuidelijke verbinding haaks op de fietsbrug over de Van Oldebarneveltlaan aan te sluiten. Dit zorgt voor een minder complex kunstwerk dan wanneer er met afrondingsbogen zou worden gewerkt.
Deze haakse aansluiting zorgt voor een minder comfortabele verbinding voor de noord-zuid relatie, echter is er gebruik gemaakt van riante boogstralen (R=5,00m) en zal de snelheid hier laag liggen aangezien de aansluiting zich op het einde van de hellingbaan ligt. Zodoende zal deze haakse vormgeving beperkte invloed op het comfort hebben. 4.3.4 Veiligheid De dubbele fietsbrug neemt net zoals de dubbele fietstunnel de deelconflicten tussen het afslaand verkeer en overstekend langzaam verkeer weg (zie Figuur 4.15). Dit is zeer bevorderlijk voor de verkeersveiligheid van het overslaande langzaam verkeer op de Eisenhowerlaan. Daarbij zijn de aansluitingen in deze variant een kleiner veiligheidsissue dan bij de fietstunnels omdat de snelheid hier een stuk lager ligt. Sociale veiligheid In tegenstelling tot een fietstunnel, heeft een fietsbrug geen negatieve impact op sociale veiligheid aangezien de hellingbanen en constructie in het zicht van de omgeving liggen. 4.3.5 Verkeersafwikkeling kruispunt Gemotoriseerd verkeer Net als bij variant 2A geldt voor variant 2B dat het wegnemen van de deelconflicten een licht positief effect heeft op de afwikkelcapaciteit van de zijwegen, aangezien het afslaand verkeer niet hoeft te wachten op het overstekend langzaam verkeer.
27/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Fietsers en voetgangers Zoals in paragraaf 4.2.5 is toegelicht hebben de ongelijkvloerse kruisingen over de Van Oldebarneveltlaan en Eisenhowerlaan een positieve bijdrage aan de doorstroming van het langzaam overstekend verkeer.
28/45
Kenmerk
4.4
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Variant 3A. Fietstunnel Eisenhowerlaan
Figuur 4.19 Schetsontwerp variant 3A
4.4.1 Algemeen Uit de verkeerskundige beschouwing is gebleken dat de fietsoversteek over de Van Oldebarneveltlaan zeer beperkte invloed heeft op de doorstroming van het fietsverkeer. Zij profiteren hier van de groene golf voor het doorgaande verkeer op de Eisenhowerlaan. Zodoende blijft de noordelijke fietsoversteek in variant 3A gehandhaafd en steekt de snelfietsroute de Van Oldebarneveltlaan gelijkvloers over. De Eisenhowerlaan blijft een barrière voor de noord-zuid relatie over het kruispunt waardoor net als in variant 2A een fietstunnel wordt aangelegd. Een comfortabele en logische aansluiting op de fietstunnel vanuit de snelfietsroute is wegens inpassingsproblematiek niet mogelijk. Deze ligt hierdoor tot aan de aansluiting op de Berenkuil aan de noordzijde van de Eisenhowerlaan. Hier zullen maatregelen getroffen moeten worden om deze aansluiting te verbeteren (verschuiven keerwand, verbreden fietspad en verbeteren van zicht op fietsers in de tunnel).
29/45
Kenmerk
4.4.2
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Inpasbaarheid
Zuidzijde kruispunt De vormgeving aan de zuidzijde van de fietstunnel Eisenhowerlaan is gelijk aan variant 2A. Dit houdt in dat ook hier aandacht moet zijn voor de onderstaande elementen, voor meer toelichting wordt verwezen naar paragraaf 4.1.2 Inpasbaarheid: • Extra (directere) aansluiting tussen zuidelijke hellingbaan en rotonde Koudenhovenseweg Zuid/Celebeslaan • • •
Verschuiving Koudenhovenseweg Opheffen fietspad noordzijde Koudenhovenseweg Aansluiting zuidelijke bushalte
Hellingbanen noordzijde Ook voor deze variant geldt dat een direct verbinding van de Van Oldebarneveltlaan op de fietstunnel niet mogelijk is waardoor deze aansluiting naar het westen is verschoven (zie ook Figuur 4.9). Grondwal Doordat de fietstunnel is doorgetrokken tot voorbij de snelfietsroute die op maaiveld ligt, is er minder ruimte voor de aansluiting van de noordelijke hellingbaan. Deze komt verder in de grondwal te liggen waardoor over een langere lengte een grondkering benodigd is. 4.4.3 Comfort Routering In variant 3A is de routering van de snelfietsroute als geel in Figuur 4.20 weergeven. De aansluiting vanuit de Koudenhovenseweg zijn in cyaan weergeven. Hiervoor zijn twee inprikkers op de snelfietsroute gerealiseerd afhankelijk van of fietsers naar het oosten of westen gaan. Gezien de vormgeving van de hellingbaan zullen fietsers richting het oosten circa 280 meter om moeten fietsen ten opzichte van de bestaand situatie. Dit geldt ook voor fietsers vanuit de Eisenhowerlaan richting de fietstunnel, hiervoor neemt de omrij-afstand met circa 185 meter toe (275m - 90m). Deze extra omrij-afstand zorgt voor een minder comfortabele routering ten opzichte van de huidige situatie. Deze extra omrij-afstand en tijd worden echter afgezet tegen de tijdswinst die wordt behaald met de ongelijkvloerse kruising van de Eisenhowerlaan.
De aansluitingen vanuit de Van Oldebarneveltlaan zijn in magenta weergeven. Deze zijn nagenoeg gelijk aan de bestaande situatie met uitzondering van de tak richting het westen.
30/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Rh = 10
Figuur 4.20 Fietsverkeersstromen in variant 3A
Hellingbanen De noordelijke hellingbanen met uitzondering van het tussenstuk richting de tunnel zijn flauw (1,7 % en 2,0 % hellingspercentage). Het tussenstuk is echter een zwaardere helling met een zwaarde van 0,17. De zuidelijke hellingbanen zijn gelijk aan variant 2A en zitten met 0,20 en 0,16 op de uiterste grenswaarde betreft de z-waarde van de helling. Voor fietsers zijn dit zware hellingbanen en zullen als oncomfortabel worden ervaren. Aansluitingen In het ontwerp van variant 3A is het tussenstuk richting de tunnel aan de noordzijde middels een T-aansluiting aangesloten. Deze aansluiting is minder comfortabel voor de noord-zuid verbinding doordat zij hier flink vaart moeten minderen om de bocht te kunnen maken. In Figuur 4.21 is een alternatieve vormgeving van deze aansluiting te zien waarbij de noord-zuid verbinding als doorgaande route is vormgegeven. Waar in de huidige vormgeving de aansluiting fietsers dwingt snelheid te minderen, is dit voor de alternatieve vormgeving niet het geval. Dit in combinatie met de krappe boog en de hellingbaan zorgt voor een onoverzichtelijke situatie waarin fietsers de bocht verkeerd in kunnen schatten. Wegens dit veiligheidsrisico is ervoor gekozen deze alternatieve vormgeving niet in het ontwerp op te nemen.
31/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Figuur 4.21 Alternatieve vormgeving hellingbaan noordzijde
4.4.4 Veiligheid In Figuur 4.22 is de huidige kruispuntconfiguratie weergeven. Ook voor variant 3A gelden dezelfde deelconflicten als in variant 2A. Deze worden als zeer verkeersonveilig beoordeeld. Met de fietstunnel onder Eisenhowerlaan worden de deelconflicten met overstekende fietsers volledig weggenomen wat aanzienlijk bijdraagt aan de verbetering van de verkeersveiligheid op het kruispunt.
Figuur 4.22 Kruispuntconfiguratie Eisenhowerlaan - Van Oldebarneveltlaan
32/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
De oversteek over de Van Oldebarneveltlaan kent geen deelconflicten, zodoende heeft het gelijkvloers houden van deze oversteek ook geen negatief effect. De noordelijke aansluiting op de fietstunnel is een krappe bocht (R=10m), zie Figuur 4.20. Dit vormt in combinatie met de hellingbaan (4,7%) en het beperkte zicht in de tunnel een veiligheidsrisico. Indien fietsers hier te veel snelheid maken kan het zijn dat zij wegens de krappe boog op de verkeerde weghelft terecht komen en in conflict raken met het tegemoetkomende verkeer. Sociale veiligheid De lengte van de tunnel (50m) is nadelig voor de sociale veiligheid van de maatregel. De impact hiervan kan enigszins worden beperkt door gebruiker te maken van de brede middenberm van de Eisenhowerlaan. Door de tunnel halverwege ter hoogte van de middenberm te openen komt er meer natuurlijk licht in de tunnel. 4.4.5
Verkeersafwikkeling kruispunt
Gemotoriseerd verkeer Het wegnemen van de deelconflicten heeft een licht positief effect op de afwikkelcapaciteit van de zijwegen aangezien het afslaand verkeer niet hoeft te wachten op het overstekend langzaam verkeer. Fietsers en voetgangers Zoals in paragraaf 4.2.5 is toegelicht heeft de realisatie van een ongelijkvloerse kruising over de Eisenhowerlaan een grote impact op de doorstroming van het overstekend langzaam verkeer. De hoge verkeersintensiteit op de Eisenhowerlaan en groene golf zorgen voor een gemiddelde wachttijd van circa 32 seconden in de ochtendspits en 30 seconden in de avondspits. Deze wachttijd wordt volledig weggenomen met de aanleg van een ongelijkvloerse kruising. Doordat het langzaam verkeer maar beperkt mee kan profiteren van de groene golf op de Eisenhowerlaan blijft bij een gelijkvloerse oversteek over de Van Oldebarneveltlaan, de gemiddelde wachttijd van 19 tot 20 seconden in de ochtend- en avondspits gehandhaafd.
33/45
Kenmerk
4.5
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Variant 3B. Fietsbrug Eisenhowerlaan
Figuur 4.23 Schetsontwerp variant 3B
4.5.1
Algemeen
Zoals vermeldt in de toelichting van de dubbele fietsbrug, is een brug interessant omdat zowel de Van Oldebarneveltlaan als de Koudenhovenseweg Zuid hoger liggen dan de Eisenhowerlaan. Bij de uitwerking van een fietsbrug over enkel de Eisenhowerlaan is er, ondanks de beperkte ruimte aan de noordzijde richting de Javalaan, voor gekozen deze aan de westzijde van het kruispunt te leggen. Qua hellingbanen ligt deze idealiter aan de oostzijde van de Van Oldebarneveltlaan en aan de westzijde van de Koudenhovenseweg Zuid, echter zou de brug dan schuin over het kruispunt komen te liggen wat resulteert in een lange overspanning, zonder de mogelijkheid om tussenpijlers toe te passen.
34/45
Kenmerk
4.5.2
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Inpasbaarheid
Zuidzijde kruispunt De vormgeving aan de zuidzijde van de fietsbrug is grotendeels gelijk aan variant 2A. Ondanks dat de hellingbaan omhoog in plaats van omlaag gaat, is deze qua ruimtegebruik vergelijkbaar. Dit houdt in dat ook hier aandacht moet zijn voor de onderstaande elementen, voor meer toelichting wordt verwezen naar paragraaf 4.1.2 Inpasbaarheid: • Extra (directere) aansluiting tussen zuidelijke hellingbaan en rotonde Koudenhovenseweg • •
Zuid/Celebeslaan Verschuiving Koudenhovenseweg Opheffen fietspad noordzijde Koudenhovenseweg
•
Aansluiting zuidelijke bushalte
Doordat de fietsbrug verder naar het westen ligt, kan de zuidelijke hellingbaan later beginnen. De aansluiting richting de rotonde Koudenhovenseweg kan hierdoor in variant 3B gelijkvloers aansluiten. Hellingbanen De hellingbanen zijn vormgegeven met een natuurlijk talud. Ondanks dat hiervoor meer ruimte benodigd is, zijn de kosten hiervoor veelal lager als wanneer de hellingbaan als een kunstwerk vorm wordt gegeven. Aan de noordzijde is het gezien de ligging ten opzichte van de snelfietsroute niet mogelijk een landhoofd en natuurlijk talud toe te passen. Zodoende is hier een grondkering aangebracht om het hoogteverschil op te vangen. Een mogelijk alternatief is om het landhoofd voor de bocht in te passen en het brugdek tot voorbij de bocht door te trekken. Het verschil in kosten is hiervoor nog niet onderzocht. Fietsbrug Gezien de lang te overspannen lengte van de fietsbrug (55 meter) worden pijlers in de middenberm van de Eisenhowerlaan ingepast. Hierdoor is de langste te overspannen lengte circa 30 meter. Bushalte en voetgangersoversteek In variant 2A en 3A zijn trappen aangebracht waarmee de bushaltes door de tunnels worden verbonden. In variant 3B ontstaat echter een zeer lange omloopafstand aangezien de fietsbrug verder naar het westen ligt en de vormgeving van de hellingbanen.
Hierdoor is in deze variant niet alleen een gelijkvloerse oversteek over de Oldebarneveltlaan aangebracht, maar ook over de Eisenhowerlaan. Afschermingsvoorziening Mogelijk is het nodig om afschermingsvoorzieningen aan te brengen om het zicht op de woningen aan de Javalaan te beperken op het moment dat fietsers de noordelijke hellingbaan op fietsen. In de huidige situatie is er in de groenstrook achter de woningen veel begroeiing die de woningen afschermt. Indien deze met de inpassing van de hellingbaan komt te vervallen dient het zicht op de woningen en tuinen beperkt te worden middels een afschermingsvoorziening.
35/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Inprikker snelfietsroute Er is geprobeerd om een extra aansluiting op de fietsbrug te maken voor een directere verbinding met de westzijde van de snelfietsroute. Echter ontstaat hier een te zware hellingbaan (z-waarde van 0,28) waardoor deze aansluiting niet past.
Figuur 4.24 Extra aansluiting op fietsbrug t.b.v. snelfietsroute
36/45
Kenmerk
4.5.3
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Comfort
Routering Doordat de fietsbrug ten opzichte van de fietstunnel verder van het kruispunt ligt, ontstaat er een omrij-afstand van circa 150 meter (460m - 310m) ten opzichte van de bestaande situatie. Ook voor deze variant geldt dat de extra tijd voor het omfietsen afgezet dient te worden tegen de tijdswinst die wordt behaald met de aanleg van een ongelijkvloerse kruising van de Eisenhowerlaan.
Figuur 4.25 Fietsverkeersstromen in variant 3B
Hellingbanen Aangezien de Eisenhowerlaan laag ligt ten opzichte van de aansluitingen vallen de hellingbanen gunstig uit qua hoogteverschillen. Dit resulteert in een z-waarde van 0,10 voor de noordelijke en 0,11 voor de zuidelijke hellingbaan. Gezien je bij een brug eerst omhoog fietst, neem je geen snelheid mee zoals je bij een fietstunnel doet. Ook ondervindt je op een hellingbaan omhoog meer last van windhinder. Zodoende worden beide hellingen als zware helling gezien. Aansluitingen Aan de noordzijde van het kruispunt sluit de hellingbaan van de fietsbrug met een T-sluiting aan op het tweerichtingsfietspad langs de Eisenhowerlaan.
37/45
Kenmerk
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Normaliter is dit type aansluiting na een hellingbaan niet gewenst, maar gezien het flauwe hellingspercentage van de helling en de overzichtelijkheid van de situatie wordt dit acceptabel geacht. Aan de zuidzijde is een alternatieve aansluiting van de verbinding richting de rotonde uitgewerkt. Hierbij is deze vloeiender aangesloten waardoor een betere verbinding richting de fietsbrug ontstaat. Indien er een grotere stroom aan fietsers van en naar de rotonde wordt verwacht is het eventueel ook een mogelijkheid om het fietspad vanuit de Celebeslaan haaks aan de sluiten en de verbinding vanuit de rotonde als doorgaande route vorm te geven. 4.5.4 Veiligheid In Figuur 4.26 is de huidige en toekomstige kruispuntconfiguratie weergeven. De fietsbrug neemt net zoals de fietstunnel in de andere varianten een groot deel van de deelconflicten weg. Echter blijft in variant 3B een deelconflict tussen het afslaande verkeer op de Van Oldebarneveltlaan (002) en overstekende voetgangers richting de bushalte (034).
Figuur 4.26 Kruispuntconfiguratie Eisenhowerlaan - Van Oldebarneveltlaan
Het is vanuit een kostentechnisch oogpunt gebruikelijk voetgangers en fietsers bij een fietsbrug op hetzelfde wegvak te combineren. Dit is gezien de ruime verhardingsbreedte van 4,00 meter mogelijk, echter dient er aandacht te worden besteed aan overgang waar voetgangers van het voetpad overgaan naar het fietspad. Sociale veiligheid In tegenstelling tot de fietstunnels uit de andere varianten, heeft de fietsbrug in variant 3B geen negatieve impact op de sociale veiligheid. Er is vanuit de omgeving altijd zicht op wat er op de fietsbrug gebeurd.
38/45
Kenmerk
4.5.5
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Verkeersafwikkeling kruispunt
Gemotoriseerd verkeer Met de realisatie van de fietsbrug wordt een groot deel van de deelconflicten opgeheven. Dit heeft een licht positief effect op de afwikkelcapaciteit van de zijwegen aangezien het afslaand verkeer niet hoeft te wachten op het overstekend langzaam verkeer. De mate hiervan is minder dan in de 3A variant gezien er nog een deelconflict met voetgangers overblijft. Fietsers en voetgangers Zoals in paragraaf 4.2.5 is toegelicht heeft de realisatie van een ongelijkvloerse kruising over de Eisenhowerlaan een grote impact op de doorstroming van het overstekend langzaam verkeer. De hoge verkeersintensiteit op de Eisenhowerlaan en groene golf zorgen voor een gemiddelde wachttijd van circa 32 seconden in de ochtendspits en 30 seconden in de avondspits. Deze wachttijd wordt volledig weggenomen met de aanleg van een ongelijkvloerse kruising. Doordat het langzaam verkeer maar beperkt mee kan profiteren van de groene golf op de Eisenhowerlaan blijft bij een gelijkvloerse oversteek over de Van Oldebarneveltlaan, de gemiddelde wachttijd van 19 tot 20 seconden in de ochtend- en avondspits gehandhaafd.
39/45
Kenmerk
4.6
R001-1295073MSR-V02-evm-NL
Kosten
Om het onderscheidend vermogen van de varianten met betrekking tot kosten inzichtelijk te krijgen zijn deze op basis van expert judgement beschouwd. Er is voor de varianten geen volledige raming opgesteld. 4.6.1 Kruispunt Wolvendijk (Variant 1) Deze maatregel maakt in de basis onderdeel uit van het VKA Bundelroute van de gemeente Nuenen. Deze is in de studie Bundelroutes met prijspeil 2021 op basis van expert judgement geraamd op EUR 3.589.000 investeringskosten excl. BTW. De indexatie t.o.v. prijspeil 2021 is ca. 30 – 40 %, wat uitkomt op een inschatting van ca. EUR 5 miljoen met prijspeil 2024. De uitgangspunten die zijn gebruikt voor de raming in de bundelroutes zijn als volgt: • Gebruik van prefab betonnen elementen voor het gesloten tunneldeel • •
Fundering van tunnel op staal Realisatie van de tunnel middels een open bouwput Bouwput wordt drooggehouden middels tijdelijke bronbemaling