Document · PDF

Biodiversiteit - Biodiversiteitsplan Nuenen 2025-2035

Beeldvormende raadsbijeenkomst 12 februari 2025, gemeente NuenenBij agendapunt: Biodiversiteit11.772 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

STAATBOSBEHEER EN BRABANTS LANDSCHAP

Staatsbosbeheer en het Brabants Landschap zijn eigenaar van natuurgebieden binnen Nuenen. Zij beheren deze als onderdeel van het Natuurnetwerk Brabant. Een belangrijke tak van het Brabants Landschap is het landschapsbeheer gericht op het vergroten van de biodiversiteit en aantrekkelijkheid van het landelijk gebied. Binnen het Natuurnetwerk Brabant is het beleid uiterst restrictief en in de eerste plaats gericht op het behoud, herstel en duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken van het gebied: ▪ Beheer en ontwikkeling van natuurgebieden: samen met de gemeente kun je werken aan het beheer en de ontwikkeling van natuurgebieden, wat essentieel is voor het behoud van biodiversiteit. ▪ Ecologische verbindingszones: door deze tussen natuurgebieden te realiseren, zorgen we samen voor een sterker en veerkrachtiger natuurnetwerk. ▪ Natuureducatie en recreatie: door op dit gebied samen te werken, kunnen we inwoners en bezoekers bewust maken van het belang van biodiversiteit en hen inspireren om bij te dragen.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

MONITORING EN EVALUATIE HOOFDSTUK 5:

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

5.1 MONITORING VAN DE VOORTGANG De voortgang van het biodiversiteitsplan dient te worden gemonitord aan de hand van concrete indicatoren die de effectiviteit van de genomen maatregelen meten. Daarbij zal gebruik worden gemaakt van bestaande monitoringssystemen en worden, waar nodig, nieuwe monitoringsmethoden ontwikkeld. BESTAANDE MONITORING

▪ Monitoring bermen: gemeente Nuenen monitort twee keer per jaar de soortenrijkdom van vegetatie in bermen. Daarnaast vindt er incidentele monitoring plaats door vrijwilligers van het IVN. ▪ Monitoring eikenprocessierups: de gemeente monitort het voorkomen van de eikenprocessierups en neemt indien nodig maatregelen. NIEUWE MONITORING

▪ Monitoring faunapassages: de gemeente gaat een plan opstellen om de effectiviteit van faunapassages te monitoren. ▪ Voor een structurele monitoring van de kwaliteit van de biodiversiteit in Nuenen wordt een monitoringsplan conform

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

kennisdocument Basiskwaliteit Natuur opgesteld en gevolgd. Hiermee wordt de populatie-ontwikkeling van algemeen voorkomende soorten gevolgd. Gevonden trends geven belangrijke inzichten in de effectiviteit van genomen maatregelen. Als de leefgebieden van algemeen voorkomende soorten op orde zijn vergroot dit ook de kansen voor de wat meer bijzondere soorten, waaronder de doelsoorten genoemd in paragraaf 2.5. ▪ Monitoring gericht op de geselecteerde doelsoorten per landschapstype. NIEUWE INDICATOREN

Naast de bovengenoemde monitoring, moeten er nieuwe concrete indicatoren vastgesteld worden om de voortgang van alle maatregelen in het biodiversiteitsplan in de periode 20252035 te meten. Dit kan bijvoorbeeld door het vastleggen van het aantal: ▪ Gerealiseerde (kilo)meters aan ecologische verbindingszones in een aaneengesloten Natuurnetwerk. ▪ Gerealiseerde faunapassages. ▪ Vierkante meters aan natuurinclusief ingerichte openbare ruimte.

5.2 EVALUATIE EN BIJSTELLING ▪ Bouw- en renovatieprojecten dat voldoet aan de gestelde natuurinclusieve eisen. ▪ Aangevraagde gemeentelijke subsidies op het gebied van biodiversiteit.

Het biodiversiteitsplan wordt regelmatig geëvalueerd om de effectiviteit te beoordelen en indien nodig bij te stellen. EVALUATIEMOMENTEN

In het kader van stakeholder betrokkenheid kan gedacht worden aan vastleggen van het aantal: ▪ Inwoners, agrariërs, ondernemers en groene groepen dat deelneemt aan (zelf geïnitieerde) groene initiatieven. ▪ Samenwerkingen met bedrijven en kennisinstellingen op het gebied van biodiversiteit. Daar waar de huidige monitoring en (nieuwe) indicatoren niet toereikend zijn, zullen nieuwe monitoringsmethoden uitgewerkt moeten worden.

▪ Tussentijdse evaluatie van het biodiversiteitsplan vindt plaats na 5 jaar. ▪ Een grondige eindevaluatie vindt plaats na 10 jaar, aan het einde van de looptijd van het biodiversiteitsplan. PROCEDURE BIJSTELLING

De evaluaties van het biodiversiteitsplan gebeuren aan de hand van de verzamelde monitoringsdata en nieuwe inzichten. Op basis hiervan kan het biodiversiteitsplan bijgesteld worden, waarbij de bijstellingsprocedure de volgende stappen omvat: 1. Analyse: de monitoringsresultaten worden geanalyseerd en vergeleken met de doelstellingen. Nieuwe wetenschappelijke inzichten en relevante ontwikkelingen worden meegenomen.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

2. Consultatie: partijen die deelnemen aan biodiversiteitsprojecten of deze geïnitieerd hebben worden geraadpleegd om hun feedback te verzamelen over de voortgang en eventuele knelpunten. 3. Aanpassing: indien nodig wordt het biodiversiteitsplan bijgesteld. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat maatregelen worden aangepast, dat er nieuwe maatregelen worden toegevoegd of dat de planning wordt bijgesteld. 4. Implementatie: de aangepaste versie van het biodiversiteitsplan wordt geïmplementeerd. Door de voortgang op deze manier te blijven monitoren en evalueren en het plan bij te stellen, zorgt gemeente Nuenen ervoor dat het biodiversiteitsplan een levend document blijft dat effectief bijdraagt aan het beschermen en bevorderen van de biodiversiteit in de gemeente.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

BRONNEN 46

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

BanBouw. (2022). Letterlijk wonen in het groen: banbouw realiseert 58 woningen middels natuurinclusief bouwen. https://banbouw.nl/letterlijkwonen-in-het-groen-banbouw-realiseert-58-woningen-middels-natuurinclusief-bouwen/ Burg van der, R., Franssen, L., Jansen, A., & Verhoeven, D. (2023, maart). Hydrologisch hersel in leembossen in Noord-Brabant. De Levende Natuur. Gemeente Nuenen. (2010). Groenstructuurplan 2010-heden. Opgehaald van https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR304351 Gemeente Nuenen. (2020). Algemene Plaatselijke Verordening. Opgehaald van https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR643077/2 Gemeente Nuenen. (2020). Groenbeheerplan Nuenen 2020-2026. Opgehaald van https://repository.officiele-overheidspublicaties.nl/CVDR/ CVDR676197/1/html/CVDR676197_1.html Gemeente Nuenen. (2021). Omgevingsvisie Nuenen. Opgehaald van https://omgevingsvisie-nuenen.ireporting.nl/ Gemeente Nuenen. (2022). Bouwen in het buitengebied van Nuenen – Richtlijn voor Ruimte voor Ruimte-initiatieven in bebouwingsconcentraties. Opgehaald van https://www.nuenen.nl/ruimte-voor-ruimte-regeling Gemeente Nuenen. (2023). Bomenbeleidsplan. Opgehaald van https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697099/ Gemeente Nuenen. Natuurwaardenkaart Nuenen. Opgehaald van https://www.nuenen.nl/natuurwaardenkaart-nuenen Intergemeentelijke Structuurvisie Rijk van Dommel en Aa (2011).

Opgehaald van https://www.commissiemer.nl/docs/mer/p25/p2500/2500002structuurvisie.pdf Leestekens van het landschap. (z.d.). Bolle akker. Opgehaald van leestekensvanhetlandschap.nl: https://www.leestekensvanhetlandschap.nl/bolle_akker Masterplan Van Gogh Nationaal Park. (2020). Opgehaald van https://www.vangoghnationalpark.com/nl/homepage/masterplan-v1

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

Meesters, H., Biesmeijer, K., Edixhoven, F., Grashof-Bokdam, C., Hofhuis, H., Wallis de Vries, M., Wortel, M. & Zollinger, R. (2024). Kennisdocument Basiskwaliteit Natuur. Opgehaald van https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2024/02/28/kennisdocument-basiskwaliteitnatuur Provincie Noord-Brabant. Regionaal Water en Bodem Programma (RWP) 2022-2027. Opgehaald van https://www.brabant.nl/onderwerpen/waterbodem/waterbeleid-meetgegevens/regionaal-water-bodem-programma-rwp-2022/ Provincie Noord-Brabant. Uitvoeringsagenda Natuur 2023-2027. Opgehaald van https://www.brabant.nl/onderwerpen/natuur-landschap/ beleidskader-natuur-2030/ Provincie Noord-Brabant. (2023). Data Portaal Noord-Brabant. Opgehaald van https://data-portaal-noord-brabant.hub.arcgis.com/ Provincie Noord-Brabant. (2024). Natuurbeheerplan Noord-Brabant 2025. Opgehaald van https://www.brabant.nl/onderwerpen/natuur-landschap/ natuurbeheerplan/ Provincie Noord-Brabant. Beleidskader Natuur 2030. Opgehaald van https://www.brabant.nl/onderwerpen/natuur-landschap/beleidskadernatuur-2030/ Ras, A., Kennis, A., & Lijmbach, L. (2020). Landschapsstudie buitengebied Nuenen. ‘s-Hertogenbosch: Aksis landschapsarchitecten. Rijksoverheid. Klimaatwet. Opgehaald van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/klimaatverandering/klimaatbeleid Stichting Landschapsbeheer Gelderland. (z.d.). Heideontginningslandschap.

Opgehaald van slgelderland.nl: https://slgelderland.nl/kennisbank/ heideontginningslandschap Stichting Landschapsbeheer Gelderland. (z.d.). Kampenlandschap. Opgehaald van slgelderland.nl: https://slgelderland.nl/kennisbank/kampenlandschap Stichting Landschapsbeheer Gelderland. (z.d.). Kennisbank Broekontginningslandschap. Opgehaald van slgelderland.nl: https://slgelderland.nl/ kennisbank/broekontginningslandschap

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

STOWA. (sd). Klimaatbestendig beekdallandschap. STOWA. Teunissen, T. (sd). Meanderende Beken. Meanderende beken. ARK Rewilding Nederland, Nijmegen. Wolter, H. (sd). Het Beekdallandschap in vogelvlucht met typische kenmerken, ligging van habitats, hydrologie en menselijke invloeden. Wageningen UR. Biodiversiteit. Opgehaald van https://www.wur.nl/nl/onderzoek-resultaten/themas/biodiversiteit.htm

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

BIJLAGE 50

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

BIJLAGE: KARAKTERISTIEKE SOORTEN EN BELANGRIJKE LANDSCHAPSELEMENTEN PER LANDSCHAPSTYPE 1. BEEKDAL KARAKTERISTIEKE SOORTEN BEEKDAL

Soorten opgenomen in dit overzicht zijn in de periode 2021-2024 in of nabij dit landschapstype in gemeente Nuenen waargenomen (NDFF (5 juli 2024) en gevalideerde waarnemingen op waarneming.nl) SOORTGROEP

NEDERLANDSE SOORTNAAM

LANDSCHAPSELEMENT

Amfibieën

Kamsalamander, poelkikker

Poelen, moerassen, broekbossen, vochtige bossen, rietoevers, houtwallen

Reptielen

Levendbarende hagedis

Bossen, houtwallen, akkers, broekbossen, beekbegeleidende bossen, rabattenbossen, houtwallen, vochtige hooilanden of beemden

Libellen

Bosbeekjuffer, weidebeekjuffer, beekrombout (zeldzaam, maar populaties in midden Brabant)

Beekloop, beekbegeleidende bossen, oeverbegroeiing, steilranden, slikkige beekoevers, natte graslanden, rietoevers, heggen, kavelgrensbeplantingen, ruigtes, schoon water

Vlinders

Grote weerschijnvlinder, kleine ijsvogelvlinder

bosranden, natte hooilanden, vochtige ruige graslanden, beekbegeleidende bossen, wilgenbroekbos

Vissen

Rivierdonderpad, kleine modderkruiper

Beekloop, steilranden, beekbegeleidende bossen, slikkige oevers, oeverbegroeiing, waterplanten, dood hout in beek

Vogels

IJsvogel

Beekloop, steilranden, oeverbegroeiing, beekbegeleidend bos, overhangende boomtakken

Grote gele kwikstaart, ooievaar

Beekloop snelstromend, oeverbegroeiing, natte graslanden, kale slikkige beekoevers, beekbegeleidend bos, nestkasten onder bruggen

Wezel, das, watervleermuis, rosse vleermuis

Beekloop, bos, wilgenbroekbos, houtwallen, kavelgrensbeplantingen

Bever

Beekloop, vochtig bos, broekbos, beekbegeleidend bos, slikkige oever, oeverbegroeiing

Bosanemoon, slanke sleutelbloem, grote muur, gevlekte aronskelk, dalkruid, daslook, gewone salomonszegel, holpijp

Beekbegeleidende bossen, broekbossen, vochtige bossen, rabattenbossen

Zoogdieren

Planten (voorjaarsflora)

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENTEN BEEKDAL

Het beekdal bestaat uit een kleinschalig cultuurlandschap met de volgende kenmerkende landschapselementen (Ras, Kennis, & Lijmbach, 2020). De cursief weergegeven elementen zijn bij een verdere literatuurstudie toegevoegd. LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

Meanderende beeklopen en oude beekarmen

Meanderende lopen behouden of plaatselijk herstellen. Traag stromende beek realiseren.

Erosie door beekstroming tegengaan door oeverbegroeiing.

Steilranden

Steilranden behouden of plaatselijk creëren.

Erosie tegengaan. Mogelijk bestrijden van exotische rivierkreeft en muskusrat.

Rietoevers / oeverbegroeiing

Oeverbegroeiing realiseren door natuurlijke oever te realiseren. Eventueel beplanten met streekgebonden soorten.

Gefaseerd maaien, elke twee jaar.

Vochtig hooiland of beemden, vochtig (ruig) grasland

Lokale hydrologie herstellen waardoor (wissel) vochtige waterhuishouding ontstaat. Beek de kans en ruimte geven te overstromen voor vergroting sponswerking. Plaatselijk verschralen door uitmijnen.

Afhankelijk van de voedselrijkdom één of twee maal per jaar maaien en afvoeren. Eventueel sinusmaaibeheer.

Broekbossen, vochtige bossen, beekbegeleidende bossen

Lokale hydrologie herstellen door ontwateringsgreppels te dichten. Oorspronkelijk reliëf herstellen en beek de mogelijkheid geven te overstromen, o.a. om sponswerking te vergroten.

Rabattenbossen

Slootgreppels dichten en rabatten verlagen.

Dicht slotenpatroon, kleine kavels Onregelmatige, opstrekkende verkavelingen

Kleinschalige houtoogst mogelijk.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

Kavelgrensbeplantingen

Kavels begrenzen met streekgebonden soorten en plantmateriaal.

Snoeibeheer.

Doornige heggen, houtwallen

Cultuurhistorische houtwallen bewaren en plaatselijk herstellen met streekgebonden soorten en plantmateriaal.

Driejaarlijks snoeien, afhankelijk van functie.

Poelen

Poelen aanleggen met flauw talud op de zuidhelling.

Oeverbegroeiing tweejaarlijks gefaseerd maaien om verbossing tegen te gaan. Richtlijn 50% open water, indien grotere bedekking dan opschonen. Bij voorkeur tussen half augustus en half oktober uitvoeren.

Moerassen

Lokale hydrologie in stand houden of herstellen.

Eventueel gefaseerd maaien.

Slikkige beekoevers

Natuurlijk laten ontstaan (van toepassing bij meandering).

n.v.t.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

2. BROEKONTGINNING KARAKTERISTIEKE SOORTEN BROEKONTGINNING

NEDERLANDSE SOORTNAAM

LANDSCHAPSELEMENT

Amfibieën

Poelkikker, heikikker, alpenwatersalamander, kleine watersalamander

Poelen, vochtige bossen, rietoevers, nat en vochtig grasland, rabatten, kleine bosjes, elzenhagen

Reptielen

Levendbarende hagedis

Nat grasland, vochtige bossen

Libellen

Vroege glazenmaker, paardenbijter

Sloten, vennen, rietoevers, nat grasland

Vlinders

Kleine ijsvogelvlinder

Vochtige bossen, nat en vochtig grasland, kleine bosjes

Vogels

Wielewaal, roek

Vochtige (rabatten)bossen, populierenweides, kleine bosjes

Ooievaar, watersnip, steenuil, nachtegaal, gele kwikstaart, veldleeuwerik

Afwisseling van natuurlijke, gegraven en vergraven, opstrekkende verkaveling, erfbeplanting, struweel, houtwallen, kleine bosjes, elzenhagen, laanbeplanting, natte graslanden

Zoogdieren

Wezel, steenmarter, laatvlieger

Erfbeplanting, struweel en houtwallen, kleine bosjes, elzenhagen, laanbeplanting langs wegen

Planten

Bosanemoon, slanke sleutelbloem, kleine valeriaan

Vochtige (rabatten)bossen, populierenweides, kleine bosjes

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENTEN BROEKONTGINNING

Het broekontginningslandschap betreft een vochtig, laaggelegen landschap met kleinschalige ontginning. Hier vind je de volgende kenmerkende landschapselementen (Ras, Kennis, & Lijmbach, 2020). De cursief weergegeven elementen zijn bij een verdere literatuurstudie toegevoegd. LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

Rechte beekloop

Plaatselijk meanderende loop aanbrengen.

Sloten haaks op beek (deels)

Sloten deels dempen om waterpeil te verhogen.

Maaibeheer.

Rietoevers

Natuurlijke oevers met flauw talud.

Maaibeheer.

Afwisseling van natuurlijke, gegraven en vergraven, opstrekkende verkaveling

Kavels begeleiden met houtsingels en struweel.

Groenbeheer.

Incidenteel vochtige bossen

Waterpeil verhogen.

Nat en vochtig grasland

Waterpeil verhogen. Sommige percelen verschralen door te hooien.

Beweiding/hooien.

Poelen

Lokaal aanleggen van poelen.

Oeverbegroeiing tweejaarlijks gefaseerd maaien om verhouting tegen te gaan. Richtlijn 50% open water, indien grotere bedekking dan opschonen. Bij voorkeur tussen half augustus en half oktober uitvoeren.

Boerenerven

Biodiverse boerenerven stimuleren bij particuliere boeren. Beplanting aanbrengen, rommelhoekjes realiseren, nestkasten plaatsen, poelen aanleggen, enz. Hier staat meer informatie over biodiverse boerenerven.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

BEHEER

LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

In de minder dynamische delen van dit landschapstype treffen we (relicten van) Rabatten

Cultuurhistorisch instandhouden. Plaatselijk dempen om vochthuishouding te herstellen.

Kleinschalige houtoogst.

Populierenweides

Waterpeil verhogen.

Kleinschalige houtoogst.

Kleine bosjes

Behouden en uitbreiden.

Snoeien.

Solitaire bomen

Behouden.

Boomveiligheidssnoei.

Elzenhagen

Behouden en uitbreiden.

Snoeionderhoud.

Houtwallen en struweel

Behouden, herstellen en aanleggen als verbinding in het landschap.

Snoeionderhoud.

Laanbeplanting

Behouden en aanleggen als verbinding. Bij uitval van huidige bomen, kiezen voor landschapseigen soorten.

Boomveiligheidssnoei.

Afwisseling agrarisch weidegebied en bos

Afwisseling accentueren met lijnbeplanting.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

3. JONGE ONTGINNING KARAKTERISTIEKE SOORTEN JONGE ONTGINNING

NEDERLANDSE SOORTNAAM

LANDSCHAPSELEMENT

Amfibieën

Heikikker, alpenwater- en vinpootsalamander

Vennen

Reptielen

Levendbarende hagedis, hazelworm

Heide(relicten), vennen, kleine bosjes, droge bossen

Libellen

Smaragdlibel, gevlekte witsnuitlibel, venwitsnuitlibel, bloedrode heidelibel

Vennen, heide(relicten)

Vlinders

Bruin blauwtje, heideblauwtje, groentje

Heide(relicten), akker- en weidecomplexen

Vogels

Havik, zwarte specht

Droge bossen, kleine bosjes, boscomplexen

Boomvalk

Kleine bosjes, boscomplexen, vennen, heide

Patrijs, roodborsttapuit, geelgors, veldleeuwerik, ooievaar, roek, nachtzwaluw

Heide(relicten), wegbeplanting, kleine bosjes, akker- en weidecomplexen

Eekhoorn, das, rosse vleermuis, gewone grootoorvleermuis

Droge bossen, akker- en weidecomplexen, wegbeplanting, houtsingels

Boommarter

Massief boscomplex, droge bossen

Moeraswolfsklauw, moerashertshooi, kleine zonnedauw, draadzegge, eenarig wollegras

Vennen

Bolderik, korenbloem, gele ganzenbloem

Akker- en weidecomplexen

Struikhei, gewone dophei

Heide(relicten)

Zoogdieren

Planten en mossen

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENTEN JONGE ONTGINNING

De jonge ontginning betreft een droger landschap met grootschalige blokverkaveling, boscomplexen en heide- en venrelicten. Hier vind je de volgende kenmerkende landschapselementen (Ras, Kennis, & Lijmbach, 2020). De cursief weergegeven elementen zijn bij een verdere literatuurstudie toegevoegd. LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

Massief boscomplex

Naaldbos deels omvormen naar gemengd bos. Soorten die slecht tegen droogte kunnen als eerste vervangen. Rijkstrooiselsoorten aanplanten op plekken waar de bodem voldoende nutriënten bevat. Naaldbomen behouden als horstbomen.

Na omvorming, de menging in stand houden. Streven naar zoveel mogelijk natuurvolgend bosbeheer.

Droge bossen

Idem massief boscomplex.

Kleine / geriefbosjes

Cultuurhistorische bosjes instandhouden. Eventueel uitrasteren tegen (vee)vraat.

Eens in de drie jaar snoeien om uitbreiding te voorkomen.

Heide(relicten)

Behouden en kwaliteit verbeteren. Waar mogelijk heide uitbreiden.

Verbossing tegengaan. Specifiek herstelbeheer toegespitst op de lokale benodigdheden.

Vennen

Behouden, uitdroging zo veel mogelijk voorkomen. Grondwater in de omgeving niet onttrekken.

Oevers gefaseerd maaien, verlanding tegengaan behalve op locatie met trilveen (Gulbergsven).

Boerenerven

Biodiverse boerenerven stimuleren bij particuliere boeren. Beplanting aanbrengen, rommelhoekjes realiseren, nestkasten plaatsen, poelen aanleggen enz. Hier staat meer informatie over biodiverse boerenerven.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

Akker- en weidecomplexen

Akkerranden van 10 meter breed met streekgebonden bloeiende planten. Op de akkers, wilde akkerplanten als gele ganzerik en korenbloem aanplanten voor insecten. Insectvriendelijke groenbemesters aanplanten als vruchtwisseling of tussen het graan, zoals winterwikke.

Akkerranden gefaseerd maaien na het broedseizoen.

Blokverkaveling

Cultuurhistorisch element versterken door het sterker accentueren van kavelbeplanting.

Wegbeplantingen/laanbomen

Streekgebonden soorten, als eiken of lindes, als laanbomen.

Laanbomen VCA controle en regelmatig snoeionderhoud.

Houtsingels

Behouden en herstellen langs kavels. Streekgebonden soorten.

Snoeionderhoud.

Kavelgrensbeplantingen

Idem houtsingels.

Idem als houtsingels.

Solitaire bomen

Behouden, dode bomen ook laten staan (wanneer het geen gevaar voor veiligheid oplevert).

Snoeien enkel bij gevaar voor veiligheid.

Rietoevers

Natuurlijke oevers met flauw talud.

Maaibeheer.

Vochtige weide

Eventueel verschralen.

Beweiding en hooien.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

4. HOEVEN EN KAMPEN KARAKTERISTIEKE SOORTEN HOEVEN EN KAMPEN

NEDERLANDSE SOORTNAAM

LANDSCHAPSELEMENT

Amfibieën

Bruine kikker, poelkikker, gewone pad

Boerenerven, kavelgrensbeplantingen, kleine / geriefbosjes

Libellen

Bloedrode heidelibel

Bolle akkers, grasbermen, weides

Vlinders

Hooibeestje, oranje zandoogje

Bolle akkers, weides, wegbeplantingen, grasbermen, boerenerven

Iepenpage

Kavelgrensbeplantingen, hagen, kleine / geriefbosjes, houtwallen

Patrijs, geelgors, putter

Bolle akkers

Nachtegaal

Kleine / geriefbosjes, kavelgrensbeplantingen, hagen

Huismus, huiszwaluw, boerenzwaluw, kerkuil, steenuil, zwarte roodstaart, witte kwikstaart, roek, ooievaar

Boerenerven, weides, bolle akkers

Wezel, hermelijn, bunzing, steenmarter, eekhoorn, laatvlieger, gewone en ruige dwergvleermuis

Boerenerven, houtwallen, kleine / geriefbosjes

Das

Bolle akkers, weides, houtwallen, populierenweides

Gele ganzenbloem, bolderik, korenbloem

Bolle akkers

Eenstijlige meidoorn, wilde kardinaalsmuts

Boerenerven, kavelgrensbeplantingen, kleine / geriefbosjes, hagen, houtwallen

Vogels

Zoogdieren

Planten

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENTEN HOEVEN EN KAMPEN

De hoeven en kampen betreffen het hoger gelegen landschap met de van oorsprong kleinschalige verkaveling, bolvormige akkers en hagen. Hier vind je de volgende kenmerkende landschapselementen (Ras, Kennis, & Lijmbach, 2020). De cursief weergegeven elementen zijn bij een verdere literatuurstudie toegevoegd. LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

Blok-/mozaïekverkaveling

Contrasten versterken door het aanleggen en/of herstellen van houtwallen, wegbeplantingen en hagen.

Snoeiwerkzaamheden.

Bolle akkers

Reliëf en kleinschalig agrarisch karakter instandhouden. Akkerranden van 10 meter breed met streekgebonden bloeiende planten. Op de akkers, wilde akkerplanten aanplanten voor insecten zoals gele ganzerik en korenbloem. Insectvriendelijke groenbemesters aanplanten als vruchtwisseling of tussen het graan, zoals winterwikke.

Akkerranden gefaseerd maaien na het broedseizoen. Kleinschalige landbouw.

Weides

Eventueel verschralen.

Beweiden en hooien.

Wegbeplantingen

Streekeigen soorten, zoals eiken.

Laanbomen VCA controle en regelmatig snoeionderhoud.

Populierenweides

Behouden en kruidlaag stimuleren.

Kruidlaag beheren middels begrazing.

Kleine / geriefbosjes

Behouden, eventueel uitrasteren tegen veevraat.

Eens in de drie jaar snoeien om uitbreiding te voorkomen.

Kavelgrensbeplantingen

Prominentere grensbeplantingen van lage tot hogere begroeiing.

Snoeionderhoud.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

Hagen

Herstellen en aanplanten met streekgebonden soorten en plantmateriaal.

Snoeionderhoud eens per drie jaar.

Grasbermen

Bloemrijke grasbermen.

Maaien en afvoeren, één tot tweemaal per jaar afhankelijk van voedselrijkdom bodem.

Boerenerven

Houtwallen

Herstellen en aanplanten met streekgebonden soorten en plantmateriaal.

Snoeionderhoud eens per drie jaar.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

5. DORPEN EN KERNEN KARAKTERISTIEKE SOORTEN DORPEN EN KERNEN

NEDERLANDSE SOORTNAAM

LANDSCHAPSELEMENT

Amfibieën

Groene kikker, bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander

Poelen en vijvers, Hooidonksche Beek, oevers, tuinen

Libellen

Azuurwaterjuffer, gewone oeverlibel, grote keizerlibel

Poelen en vijvers, Hooidonksche Beek, oevers, tuinen

Vlinders

Atalanta, dagpauwoog, bont zandoogje, landkaartje, klein geaderd witje, bruin zandoogje

Wegbermen, tuinen, parken, gemeentelijk plantsoen, struweel en bosjes

Vogels

Merel, zanglijster

Tuinen, parken, gemeentelijk plantsoen, struweel en bosjes

Huismus, gierzwaluw, huiszwaluw, roek

Nestkasten, (kantoor)gebouwen, woningen, tuinen, gemeentelijk plantsoen, struweel en bosjes

Slechtvalk

Woontorens, kantoorgebouwen, kerken, nestkasten

Gewone en ruige dwergvleermuis, laatvlieger, steenmarter

Nestkasten, (kantoor)gebouwen, woningen, tuinen, parken, gemeentelijk plantsoen, struweel en bosjes, laanbomen, poelen en vijvers

Eekhoorn, egel

Tuinen, parken, gemeentelijk plantsoen, struweel en bosjes

Inheemse planten

Wegbermen, tuinen, parken, gemeentelijk plantsoen, struweel en bosjes

Zoogdieren

Planten

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENTEN DORPEN EN KERNEN

De dorpen en kernen zijn de meer versteende, bewoonde delen van de gemeente. LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

Poelen en vijvers

Aanleggen met flauw talud op zuidhelling. Stimuleren van aanleg (poelen) en vijvers in tuinen.

Oeverbegroeiing tweejaarlijks gefaseerd maaien om verhouting tegen te gaan. Bij poelen richtlijn 50% open water, indien grotere bedekking dan opschonen. Bij voorkeur tussen half augustus en half oktober uitvoeren.

Waterpartijen (overig)

Waterkwaliteit garanderen.

Afhankelijk van type waterpartij.

Hooidonksche Beek

Waterkwaliteit garanderen

Oevers

Natuurvriendelijke oevers aanleggen.

Jaarlijks gefaseerd maaien.

Tuinen

Tegels verwijderen, groenbeplantingen met inheemse soorten, rommelhoekjes.

Onderhoud(snoei), blad laten liggen, bodem zo min mogelijk verstoren, afgestorven bovengrondse plantendelen in winter laten staan.

Wegbermen

Bloemrijke wegbermen realiseren met inheemse soorten en streekgebonden plantmateriaal.

Jaarlijks, afhankelijk van voedselrijkdom bodem, 1 tot 2 keer maaien en afvoeren.

Parken

Inheemse plantensoorten aanplanten. Streekeigen materiaal.

Maaien en afvoeren.

Gemeentelijk plantsoen, struweel en bosjes

Inheemse plantensoorten aanplanten. Streekeigen materiaal.

Maaien eens per jaar, snoeien eens per drie jaar.

Laanbomen

Inheemse plantensoorten aanplanten. Streekeigen materiaal.

Boomveiligheidssnoei.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

LANDSCHAPSELEMENT

INRICHTING

BEHEER

Woningen

Natuurinclusief bouwen en renoveren; nestkasten plaatsen voor vogels en/of vleermuizen, groene daken en/of gevels.

Nestkasten na broedseizoen schoonmaken, groene daken onderhouden.

(Kantoor)gebouwen en woontorens

Plaatsen van nestkast voor slechtvalk, gierzwaluw. Groen, blauw (wateropvang) bruin (spontane vegetatie) dak, nestkasten.

Groene, blauwe, bruine daken onderhouden afhankelijk van type dak.

Kerken

Plaatsen van nestkast voor slechtvalk.

Nestkasten

Nestkasten kunnen op gebouwen, woningen en op palen geplaatst worden.

Na broedseizoen schoonmaken.

Industriegebied

Groenstroken aanleggen op plekken waar weinig activiteit plaatsvindt.

Onderhoud.

BIODIVERSITEITSPLAN GEMEENTE NUENEN DECEMBER 2024

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15136771/2