A16 Regionaal Historisch Archief - Speciale editie nieuwe raadsleden

De restauratie is noodzaketijk: door oude vouwen, scheuren en kwetsbare waszegels kunnen de stukken niet langer veilig worden geraadpleegd of getoond. Dankzij de restauratie zullen de documenten straks weer stabieL schoon en duurzaam geconserveerd zijn. Dit project sluit aan bij het beleid van het RHCe. waarin materieel archiefbeheer een be1angrijke plaats moet innemen. Naast eigentijdse toegankelijkheid krijgt ook het behoud van kwetsbare en waardevolle archiefstukken meer aandacht, zodat ze bewaard blijven voor toekomstige generaties. Na afronding van de werkzaamheden worden de charters teruggebracht naar het RHCe, waar ze worden opgeborgen in speciale dozen en onder optimale klimatologische omstandigheden. Vervo1gens worden ze gedigitaliseerd en zijn ze online raadpleegbaar voor onderzoekers en belangstellenden.

Zo btijven deze bijzondere getuigen van eeuwen HeLmondse geschiedenis behouden én toegankeLijk voor iedereen die zich wiL verdiepen in het verLeden.

... 4...4,..

,-..-,..--

, ¿. .r1.• ,-.-..... •.A-...

.-

=—

:--

.I

,

.-//., , .

.. ,

. ..,-

,

............ - .s , ,. -.. .r, ¿-, ../J -• .-................• -. ð. -• . *•-..- •• å .,,. .•.

.

l1 . *_-.

l

.

:

.....

,. - .* * --

..

• ............... ».

r-.

.

-

...r .,,_..

s.*. t— . - . . *-

___

Overzicht van de aanw nsten

T. w

, : . ..

i,

.--

Collectie Peter schoolmeester Norbertus Panken

Collectie J.C.G.W. Coenen

-

--

CoLLectie Johan Jacobs. ontwerper en hoofd tekenkamer Vlisco

v/ jg

11ð

Etiketten Luciferdoosjes Luciferfabriek De Molen, Lijmbeekstraat Woensel in Eindhoven

-

Uitzendingen Omroep VaLkenswaard

___

..

— ColLectie pentekeningen C.J. Koster

_

4J

.!_— -

-

Receptieboek GGD Brabant-Zuidoost

Video vertoving in oorlogstijd. Keunen-Nollen

triC

Schoolkranten Rond de Kastanje, Lorentz Lyceum Eindhoven

£

w

met

V

.i ,

.

.

,

llJll.

!

r.i

lI1

!

gj11-

i

-s

lp1 í!

¡

* _

Vóor de maa liefst 20 gemeenten en 14 Gemeensc happelijke RegeLingen (GR-en) in de Metropoolregio Eindhoven zijn het bekende gezichten: ijs ei Pieter. Zij zijn de archiefinspecteurs van het RHCe cpnro1eren of de Archiefwetjuist wordt nageleefd. aarnaast adviseren zij deze organisaties waar nodig.

r 1

\ \

I

H\

I

1

Pieter vertelt over hun werk: Wij controleren of de Archiefwet wordt nage1eefd door de overheidsorganisaties in onze regio. Zij bewaren belangrijke informatie over, van en voor hun burgers - denk aan bouwvergunningen en geboorteakten. Zonder laatstgenoemde bestaje in onze wereld niet eens. Gijs vu1t aan: Burgers moeten ook in de toekomst toegang houden tot deze essentiële informatie. Gijs vervolgt: De kern van ons werk is om zo objectief mogelijk weer te geven wat de stand van zaken is van de informatiehuishouding. Na de inspectie vindt er een Strategisch Informatie overleg (SIO) plaats. Tijdens dat gesprek worden de inspectieresultaten en de daaruit voortvloeiende aanbevelingen besproken met de gemeentesecretaris of het afdelingshoofd. Co11ega Jolanda gaat a1tijd mee naar dergelijke gesprekken omdat het ook een moment is om te horen wat er nog meer op het gebied

Gemeente

van informatiebeheer speelt. Voor organisaties is het waardevol om context te kunnen geven bij punten waarop zij minder goed scoren, en om direct hun eigen aanpak op het gebied van informatiebeheer toe te lichten. Bij het controleren of informatie op de juiste manier wordt bewaard, baseren de inspecteurs zich op de Archiefwet. Pieter: Aanvullend op de Archiefwet gebruiken we de inspectiestandaard van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Daarin staan Kritische Prestatie l ndicatoren (KPIs) die we per organisatie toetsen. Gijs: Die handleiding vertaalt de soms moeilijk te begrijpen wettelijke eisen naar helder geformuleerde vragen. Het is een nuttig instrument voor zowel de gemeenten en gemeenschappelijke regelingen als voor onszelf. De Metropoolregio Eindhoven omvat gemeenten variërend van 21.000 tot wel 250.000 inwoners. Dat verschi1in schaalgrootte brengt logischerwijs ook verschiLlen met zich mee in de manier

waarop informatie wordt beheerd. Gijs: Kleinere gemeenten 1open vaak tegen capaciteitsprob1emen aan, terwijl groterejuist te maken hebben met, en dat is logisch. een formelere organisatiestructuur. Daardoor kost schakelen soms wat meer tijd en afstemming. Over het contact met de medewerkers van de overheidsorganisaties vertelt Pieter: Niemand vindt het leuk om geïnspecteerd, dus gecontroleerd te worden, maar we merken dat deze organisaties steeds beter het nut en be1ang van ons werk inzien. Het is voorat ons doel om handvatten aan te reiken en zo informatiebeheer in de regio te verbeteren. Onze inspectie vormt een tussentijdse meting en geeft een overzicht van prioriteiten en aanbevelingen, waar nodig toege1icht. Het is waardevol dat een onafhankelijke toezichthouder constateert waar verbetering nodig is, zo kunnen organisaties bijvoorbeeld goed onderbouwd richting hun bestuur stappen.

Vernietigingslijsten 2025

Asten Best

2

Bladel

-

Cranendonck Deume

3

VernietigingsLijsten lntergemeentelijke samenwerkingen 2024

Eersel Eindhoven Getdrop-Mierlo

-

GGD

Heeze-Leende

-

veiLigheidsregio Brabant-Zuidoost

Helmond

3

Senzer

Laarbeek

4

A2-gemeenten

Nuenen

-

peelgemeenten

2

Oirschot

5

Dienst Dommelvatlei

1

Reusel-de Mierden

-

Kempenplus

Someren

1

Cure

Son en Breugel

-

Ergon

2

Vatkenswaard

-

Relniging Bünk

1

veldhoven

1

PtusTeam

waatre

1

Samenwerking Kempengemeenten

Totaat

33

TotaaL

8

14

Niemand vindt het leuk om geïnspecteerd, dus gecon troleerd te worden.

Gemeente Biadel

i Hoe ziet de gemeente BtadeL de samenwerking met het RHCe Het RHCe is voor de gemeente Btadel meer dan alleen een archiefbewaarplaats waar de archiefstukken na overbrenging worden bewaard. RHCe is een samenwerkingspartner om te komen tot goed informatiemanagement. De gemeente vraagt om advies bij het maken van procedures om het informatiebeheervan de gemeente te verbeteren. Het RHCe biedt handreikingen aan om deze procedures op te stellen. Door het RHCe vooraf mee te nemen komen we sne[ en gezamenlijk tot een goed resultaat. Daarnaast houden we goed contact over het toezicht op ons informatiebeheer. We bespreken jaarLijks de voortgang en maken afspraken over de planning en verbeterpunten voor het vo[gendejaar.

z Wat vattjuLlie op binnen de gemeente BLadeL wat betreft informatiebeheer?

lnformatiebeheer wordt steeds comp1exer. Door de vele digita1e ontwikke1ingen en door wisselende inzichten over digita1e opslag zien we informatiebeheer nu steeds meer als onderdeeL van het primaire proces. Mede door de komst van MS365 en archiving by design verschuift de focus van archiveren achteraf naar archiveren als onderdeel van het proces. Hiervoor is meer expertìse nodig binnen de teams zelf over informatiebeheer en zijn we meer in contact met c011e9as over de inrichting en de mogelijkheden van informatieopslag binnen alle applicaties. We merken dat de rest van de organisatie ook steeds meer het nut en noodzaak inziet van goed informatie-beheer. Door de verjonging van de organisatie zijn de digitale vaardigheden toegenomen. Dit he1pt ons om de digita1e manier van werken sneLLer uit te ro11en. Ook zittende co[[egas die gewend waren aan onze oude mariier van archiveren maken gebruik van de kennis en kunde van de nieuwe coLLegas en werken nu al[emaal digitaa[. Momenteel completeren we het Laatste bLok analoog archiefdoor de diverse papieren stukken van de afdelingen

weg te ha1en en goed op te bergen. collegas van de afdelingen vinden het nu fijn om deze kwaliteitssLag te maken. Ze kunnen het papier loslaten omdat het digitaal werken de standaard is geworden.

3 Waar Liggen votgensjuttie de grootste kansen om de informatiehuishouding te verbeteren? Door het goed inzetten van het informatiebeheerp[an, kunnen we de gehele organisatie beter meenemen in de wereld van het informatiebeheer. Door de organisatie meer te betrekken en door duidelijk de verantwoorde1ijkheden weg te leggen, werkt iedereen mee aan een betere kwaliteit van de informatie en de gegevens eromheen. Hierdoor wordt ook het kennisniveau van alle medewerkers verhoogd. ALLe afspraken hierover worden ook vastgelegd in het iriformatiebeheerplan en het kwa1iteitsp[an. Door kort op de bal te zitten bij het controleren van het werk van de collegas kunnen we de kwa1iteit goed in de gaten houden en hoog houden. Ook hebben we de processen zo veel mogelijk geautomatiseerd waardoor bijv. metadata zo veel mogelijk automatisch worden gevuld. Ook zien we kansen door de inzet van Al bij het automatisch registreren van archiefstukken in het DMS en andere applicaties.

4 Op weLke manier heLpt het RHCe juLLie organisatie om te verbeteren in informatiebeheer?

Door het maken van standaarden, zoats het overzicht met voorkeuren in bestandsformaten, en het aanbieden van handreikingen rond informatie- en archiefbeheer. Met dit soort tooling kunnen wij onze eigen procedures en werkwijzen aanscherpen en verbeteren. Ook iri gesprekken met het RHCe komen tips en trucs naar boven die we mee kunnen nemen.

De kennissessies van het RHCe geven meer informatie en duiding over de verschillende manieren om informatiebeheer aan te pakken. Hier kunnen wij best practices uitha1en voor onze eigen organisatie.

5 Wanneer er meerdere projecten bij een gemeente speLen, werkt het RHCe sinds kort met een intakegesprek. Hoe hebben juLLie het intakegesprek met het RHCe ervaren? Zeer positief. Het gaf onszelf ook meer inzicht in de verschi[[ende projecten, de voortgang ervan en de rol van de verschillende medewerkers binnen het RHCe bij de

A

projecten. Tijdens het intakegesprek hebben we de visie van de gemeente op ons archiefbeheer kunnen bespreken en konden we meteen, samen met de collegas van het RHCe, verbeteringen aanbrengen waar dit nodig was. Aan de andere kant gaven wij het RHCe ook nieuwe inzichten mee over informatie- en archiefbeheer vanuit de praktijk.

Door gebruik te maken van een kwaliteitssysteem en KPIs kunnen we de kwaliteit van het ¡nformatiebeheer zichtbaar maken en verbeteren. Waar we eerst hebben gezegd dat we de basis op orde moeten hebben, zijn we nu zo ver om de stappen te nemen om de kwaliteit nog meer te verbeteren.

6 Hoe omschrijvenjuttie de roLvan het RHCe?

8 Hoe wordt de bewustwording rond goed informatiebeheer gestimuLeerd bij medewerkers?

Zoals eerder al gezegd geeft het RHCe advies over onze procedures en hebben zij een rol als toezichthouder op de kwaLiteit van ons informatiebeheer. De diverse kennissessies en andere bijeenkomsten die het RHCe organiseert zijn een rneerwaarde. Ze geven ons inzichten in het archief- en informatiebeheer maar ook de kans om meer met colLegas uit de regio in contact te komen om informatie uit te wisselen. Hiermee heeft het RHCe ook een verbindende functie. Het RHCe speelt ook een belangrijke rol bij het beheer van cultureel erfgoed. Zo kan het tijdsbeeld voor toekomstige generaties worden bewaard. Met de toenemende digitalisering zal ook het verzamelen van de cuLtuurhistorische informatie een belangrijke uitdaging worden. lnformatie wordt steeds vluchtiger dus het is van belang dat deze snelLer wordt opgemerkt en geregistreerd.

7 ls er binnen de gemeente een duideLijke visie of beLeid op informatiebeheer en archivering?

De visie van de gemeente baseert zich op 5 pij1ers: • Archiving by design • Gebruik van een gemeentelijk e-depot • Sne11e afronding van digita1e dossiers, waardoorwe snel en duurzaam kunnen opslaan en organisatiebreed ontsluiten. • Zoveel mogelijk automatisch archiveren door goede inrichting van backoffice-systemen • Verantwoorde1ijkheid voor archivering is organisatiebreed onderdeelvan het primaire proces.

Het doel van ons informatiebeheer is altijd gericht op het optimaal toegankelijk maken van informatie, zodat collegas de dienstverlening naar inwoners en andere klanten kunnen leveren. Of dit nu gaat om Woo-verzoeken, plannen toetsen of stukken ter voorbereiding van beleid naar boven halen; door goed informatiebeheer kunnen wij iedereen snel van dienst zijn.

Nieuwe collegas krijgen sowieso uit1eg over het DMS Corsa en het informatiebeheervan de gemeente. Daarnaast controleren we dagelijks de gemaakte registraties in het DMS en wijzen we de collegas op verbeterpunten. Dit gaat altijd samen met een korte uitleg over wat het belang is om een goede registratie te maken. onlangs zijn we op verzoek aangesloten bij een afdelingsoverleg om extra uitleg over archiveren en bewaartermijnen te geven. We proberen zo veel mogelijk zichtbaar en bereikbaar te zijn voor de collegas door ook aanwezig te zijn op de afdelingen. We merken dat nu we als project de kamers op aan het schonen zijn, er meer aandacht is voor de archivering van de stukken.

g Wat verwachtenjuLLie van het RHCe in de toekomst?

We verwachten dat we vaker de adviesroL van het RHCe zullen aanspreken. Het vakgebied is flink in beweging en het is ondoenlijk om overal zelf het wiel voor uit te vinden. Door een goede samenwerking met het RHCe en de regio kunnen we samen optrekken en gezamenlijk oplossingen voor de verschilLende uitdagingen vinden.

Hierbij denken we vooral aan de uitdagingen bij het overbrengen van digitale archiefstukken. Met name voor bijzondere bestandformaten, zoa1s videotulen of social media-bestanden. Het RHCe zal zich moeten richten op de digitale wereld waarbij we eerder in het proces met hen overleg zullen gaan, zodat we nu al een goede inrichting neer kunnen te zetten om later de digitale duurzaamheid te garanderen. Ook de ontwikkeling van het RHCe als dé digitale duurzarne bewaarplaats en de inrichting en toegang voor de gemeente en onze inwoners daarvan, is een uitdaging die we in de korte termijn zullen tegenkomen.

INSPECTIERESULTATEN 2024/2025 In 2025 vonden zes inspecties plaats bij gemeenten, acht bij intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en werden bij de andere veertien gemeenten en zes intergemeentelijke samenwerkingsverbanden zogenaamde follow-up gesprekken gevoerd. Aangezien de inspectieresultaten van Eindhoven en VRBZO nog niet uitgewerkt zijn, ontbreken deze in bijgaande tabel. Jolanda Louwers-Smeets, Strategie & Samenwerking, reflecteert op de resultaten.

Een be1angrijke taak van het RHCe is het toezicht op gemeente1ijk ¡ nformatiemanagement en archiefbeheer. Daartoe worden periodieke inspecties bij gemeenten verricht. waarbij o.a. nagegaan wordt of de gemeente de toepasselijke wet- en regelgeving (juist) naleeft. ln een tweejaarlijkse cyclus voert het RHCe inspecties uit bij twintig gemeenten en veertien intergemeentelijke samenwerkingsverbanden. Het enejaarvindt er een uitgebreide KPI-inspectie plaats waarvan het rapport tijdens een Strategisch lnformatieoverleg (SIO) wordt besproken. vervolgens stelt de geinspecteerde organisatie een verbeterplan op waarvan de voortgang in het tweedejaar. wederom tijdens een SlO wordt besproken met het RHCe. Dit cyclische proces start daarna weer. Het RHCe werkt met een stop1ichtmethodiek die de afgeLopen vierjaar is verfljnd.

Mooie resultaten Wanneer we kijken naar onderstaande tabel van de inspectieresultaten 2025 dan zet het beeld zich door wat we vorig jaar a1 voorzichtig concludeerden. Over de hele linïe zien de resu1taten er beter uit dan tijdens de vorige inspectie van deze organisaties. Gemeenten en intergemeente1ijke samenwerkïngsverbanden zijn zich meer bewust van het belang van informatiebeheer en maken hier meer mensen en middelen voor vrij. Medewerkers zijn doorgaans ook steeds beter toegerust op hun taken. Er wordt geinvesteerd in scholing. het aantrekken van gekwa1iflceerde mensen en het inhuren van expertise. Daarbij valt op. dat deze medewerkers voorname1ijk worden geworven voor digitaal informatiebeheer. Dat is ook logisch, bij veel gemeenten stond digitalisering van informatiebeheer eerder nog in de kinderschoenen. Ana100g informatiebeheer vergt echter ook nog a1tijd aandacht en aangezien ve1e professionals die zich hiermee bezighouden de komendejaren met pensioen gaan. is het zaak om ook hiervoor nieuwe medewerkers aan te trekken/ bestaande medewerkers in te laten werken op ana[oog archiveren.

KPI i Loka1e regelingen KPI 2 Mensen en middelen KPI 3 Archiefruimten, applicaties. archiefbewaarpLaats en E-depot KPI : lnterne kwaliteitszorg en toezicht

Gemeenten 2024 - 2025

u.... ..... ..... •. aj

c a, o

KPI i KPI 2 KPI 3 KPI 4 KPI 5 KPI 6 KPI 7 KPI 8

• •

-

.a

-J

Voldoet Voldoet gedeeltelijk Vo1doet niet

°

._

O

c

aj

Gemeenten 2023 - 2024

G,

..... ..... .... -

-

E

-°

-

Q) C

(G -â

O

G)

E

n

KPI i KPI 2 KPI 3 KPI 4 KPI 5 KPI 6 KPI 7 KPI 8

.•... ..•..

O

c

E

O U)

aj

K) Zijn we er?

T.T.T.T.T. Beleidsmatig is er ook veeL verbetering te zien. A11e geinspecteerde organisaties hebben de aanbevetingen uit de inspectierapporten goed opgepakt. Lokale regetgeving is nu bij steeds meer gemeenten adequaat georganiseerd of men is drukdoende dit de volgende inspectieronde op orde te hebben. De rol van het RHCe als adviseur is het afgelopen jaar dan ook weer verder gegroeid en re1atiebeheer is verstevigd.

Per ijanuari 2027 zal de nieuwe Archiefwet (naar verwachting) ingaan. Het RHCe houdt de ontwikkeLingen hieromtrent nauw in de gaten zodat we ons samen met de aangesloten organisaties goed kunnen voorbereiden op de impLementatie hiervan. De grootste veranderingen zijn dat de overbrengingstermijn van 20 naar 10 jaar wordt teruggebracht en er zal meerjuridisch zijn vastgelegd voor digita1isering. iets dat in de huidige Archiefwet 1995 niet het geval is. lnformatiemanagement is een vak dat de afgelopen jaren grote veranderingen heeft ondergaan. met name de digita1isering heeft voor een kante1ing van ons werk gezorgd. Zoals ik bij vrijwel e1k SlO-gesprek zeg: We zijn vandaagjulLie toezichthouder. maar de overige 80%jutlie adviseur om samen informatiemanagement op een hoger pLan te brengen in Zuidoost Brabant.

•Het doel van de inspectie is om verbeterslagen iri kaart te brengen. Doel is te komen tot duurzaam en betrouwbaar informatiebeheer. De archiefinspecteur doet dit aan de hand van nationaaL vastgestetde archief-KPls (Kritieke Prestatielndicatoren). Deze zijn gebaseerd op nationale wet- en regetgeving en normen die daaruit voortkomen. Het SIO is een wettelijk verp1icht overLeg voor overheidsorganisaties.

KPI 5 Ordening, authenticiteit. context, toegankelijkheid en duurzaamheid informatie KPI 6: Vervanging, conversie/migratie. setectie. vernietiging en vervreemding van informatie KPI : Overbrenging van informatie KPI 8: Terbeschikkingstelling van overgebrachte informatie

Openbaar Lichamen 2024 - 2025

o l•,

a) cl?

i.fl

E cl)

cr

G) Q.

a-

Openbaar Lichamen

cl Q.

2023 - 2024

c

E

e

c O

(J

LLJ

uJ

KPI i KPI 2 KPI 3 KPI 4 KPI 5 KPI 6 KPI 7 .ri

KPI 8

.......

G) G)

n

E

G) o

•

cl?.

ac

G) Q.

E cl?

c

° LU

u J

Communïcatïe

lnstagram

2702 2.851

volgers

oo Facebook

Linkedln

2.500 3.621

676 865

2024 2025

¡nzoomen

O 1.3 miLj. bereik

372

?ð

51.261

62.8;,,

Reacties: 1240 Commentaren: 48

17OO ntorctie, 26.. Eindhoven

51 6. Brahantse Stedenrij

waar komen bezoekers Facebook en Linkedln vandaan?

1)

w u. u IL1

: EID D

website ln 2025. bezoekers 143.000 pageviews 1.027.000 Top 5

oo

OO

D

12

herkomst

46%

Acquisitie Handmatig (via zoekmachine): 43,42% Direct 33,42% Social media. 2,97% Verwijzing: ig,ig% Anders: i%

30

RondLeidingen depots

,

,

,

,

,

,

2

1

Lets tak bijeenkomsten

Lets tak BIG

,

Hoe archiveerje sociale media, apps en chats op een maraier die toekomstbestendig én juridisch verantwoord is? speelt de Archiefwet hierin een rol en welke dan? Wordt er in Nederland aL beleid ontwikketd rond deze snel veranderende informatiedragers?

Vragen die centraal stonden tijdens de eerste Lets Talk BIG die op 25 septemberjl. plaatsvond. Het RHCe organiseert meerdere keren perjaar kennissessies voor informatieprofessionals uit de regio onder de naam Lets Talk. Maar de naam Lets Tatk BIG verraadt het aL.. deze bijeenkomst was net iets groter aangepakt. Met nationale sprekers en zelfs een internationale spreker op een mooie erfgoedlocatie, bioscoop LABi in hartje Eindhoven was de basis aanwezig voor een gestaagd mini-symposium. Jolanda (Coördinator Strategie en Samenwerking) licht toe: We vragen de informatieprofessionals bij gemeenten en intergemeentelijke samenwerkingen regelmatig waar hun behoefte ligt. Deze themas worden dan besproken tijdens de regu1iere Lets Talk bijeenkomsten. Daarbij gaan onze experts in gesprek met de informatieprofessionals. Echter,

ú

het thema archiveren van sociale media is nog verre van uitgewerkt. ln de zoektocht stuitte ze op experts bij het Rijk, Arjan Rompelman en Jeffrey Mangal en bij de Vlaamse overheid, in de persoon van Katrien Weyns. Zo ontstond het idee voor de Lets Talk BIG, een mini-symposium waarvoor ook archivarissen van andere archiefdiensten in Brabant werden uitgenodigd. Samenwerking is een groot goed, we kunnen en willen niet solistisch opereren. Halen en brengen. leerde mijn eerste baas me ooit. Dat is precies wat we tijdens de Lets Talk BIG hebben gedaan. Er ontstond een bruisend gesprek tussen alte aanwezigen waarbij ook nog eens praktische tips werden uitgewisseld. Dat de grotere aanpak een schot in de roos is, blijkt uit de waardering die deze bijeenkomst kreeg: een dikke 9. Reden genoeg om de Lets Tatk BIG in 2026 een vervolg te geven!

I t

Sinds ljuLi 2025 is het gedigitaLiseerde deeL van het CentraaL Archief Bijzondere Rechtspteging (CABR) nog niet onLine te vinden maar wet te doorzoeken in de studiezaaL van het NationaaL Archief. ln dit archief zijn verslagen te vinden van personen die na de Tweede WereLdoorLog gecontroLeerd werden op coLLaboratie met de Duitsers. GevoeLige gegevens dus. Omdat sommige gegevens mogeLijk van nog Levende personen zijn, zijn beveiligde computers ingericht waarop onder voorwaarden inzage voor onderzoek mogeLijk is. Vanaf 2026 kunnen de gedigitaLiseerde documenten ook bij provinciaLe archiefdiensten onsite worden geraadpLeegd, voor onze regio bij het BHIC in Den Bosch.

De toenemende digitalisering biedt veel voordeten maar stelt archiefdiensten ook voor nieuwe vragen. De discussie over de pubticatie van het grootste oorlogsarchief van Nederland is hier een goed voorbeeLd van. Archiefdiensten hebben de kerntaak om overheidsdocumenten beschikbaar te steLLen, waarbij openbaarheid voorop staat. Bij de aanwezigheid van persoontijke informatie wordt vooraf zorgvutdig afgewogen of documenten openbaar kunnen zijn. Dergelijke afwegingen vinden pLaats in goed overteg tussen bijvoorbeeld een gemeente en het RHCe, Het RHCe stelt de archieven daarbij zoveel ats mogelijk openbaar maar gaat zeer zorgvuldig, dus voLgens wetgeving, met persoonsgegevens om. Dit vraagt om flink wat uitzoekwerk, hetgeen we richting de toekomst steeds beter aan de voorkant witten organiseren. In mei 2025 is binnen het RHCe daarom het project dienstvertening bouwdossiers gestart. Het doet is om het inzageproces van deze meest aangevraagde documenten stap voor stap in kaart te brengen en te verbeteren. Daarbij is het essentieeL om zowet de openbaarheid van overheidsdocumenten, die zeer voor diverse doeleinden worden geraadpLeegd, te waarborgen ats de privacy van persoonsgegevens. zoats achternamen. Gevoetige gegevens worden nooit gepubticeerd.

TegeLijkertijd onderzoeken we hoe digitale toegang tot deze dossiers kan worden verbeterd: bouwdossiers vormen inmiddets ongeveer 80% van onze dienstvertening en dit aandeet groeit nog. De eerste conclusies zijn inmiddets gedeetd met de deetnemende gemeenten. Op termijn wordt gestreefd naar een regio-brede aanpak, zodat inwoners van ZuidoostBrabant profiteren van een éénduidige, ktantgerichte en uitvoerbare dienstverLening van gemeenten en het RHCe.

U1TGELICH lnternationat archives week chaltenge

GezamenLijk

Het RHCe heeft voor de derde keer op rij een bijdrage geteverd aan de lnternationaL Archive Week ChaLLenge.

wederopbouw niet

Deze chaLLenge is een initiatiefvan de HistoricaL Archives CeLje (Slovenië) en het Archief van leper (BeLgië). Het doeL van deze week is het samenbrengen van archieven uit verschiLLende Landen in de Europese Unie. Uit ieder Land wordt bij één archief een bijdrage gevraagd. Het thema van 2025 was: Reconstruction. De bijdragen behandeLden de wederopbouw van gebouwen na oorLogen of natuurrampen. het hersteL van architectonisch en stedeLijk erfgoed, en de herontwikkeLing van verLaten industriële gebieden. Sommige richtten zich op de rehabiLitatie van kwetsbare groepen. het herLeven van cuLtureLe praktijken, reacties op poLitieke veranderingen. en de artistieke en materiëLe waarde van archiefbehoud.

toonden ze aan dat

THENETHERLANDS

,

aLteen fysiek hersteL betekende, maar ook maatschappeLijke en symboLische vernieuwing. Wij zoomden in op de ontwikkeLen omtrent Strijp S. Deze pubLicatie is een getuigenis van de bLijvende reLevantie van archieven. ln een tijd waarin hun beLang vaak wordt onderschat, biedt de lnternationaLArchive Week ChaLLenge een kans om bewustzijn te creëren, ons vakgebied te versterken en de samenLeving te herinneren aan de onvervangbare roL die archieven speLen.

Open monumentendag

rhc

Ter ere van Open Monumentendag zet het RHCe elkjaar een Rijksmonument n de Metropoo1regio Eindhoven in de spot[ights. ln 2025 werd de ontwikke[ing van het stadhuis van Eindhoven toegelicht. Het stadhuis van Eindhoven weerspiegeLt meer dan zeven eeuwen stadsontwikke1ing. Na verwoestingen. stadsbranden en sloop volgden steeds nieuwe gebouwen. passend bij de tijdgeest en de groei van de stad. Het huidige stadhuis. geopend in i969 door koningin Ju(iana, werd

PN MONIJMENTENDAG 2025 Het gemeentehuis vari Eindhoven door de eeuwen heen _______

meerdere keren verbouwd en aangepast. Zo verte[t het niet a[Leen de geschiedenis van Eindhoven, maar ook die van veranderende ideeén over bestuur en architectuur. Het Stadhuisplein bleef daarbij steeds een be[angrijke ontmoetingsplek voor bewoners, bezoekers en vieringen Ook nu ondergaat het pand en de omgeving opnieuw een metamorfose.

J

Bekijk de video via de QR-code.

Cursus stamboomonderzoek Het RHCe biedt in samenwerking met de Vo1ksuniversiteit regio Eindhoven en de Neder1andse GeneaLogische Vereniging (Afdeling Kempen- en Pee11and) cursussen stamboomonderzoek aan voor zowe[ beginners als gevorderden. Deze cursussen zijn aLtijd drukbezocht: dit geeft de popuLariteit van genealogisch onderzoek en het graven in de eigen geschiedenis goed aan! De cursussen vinden zowel bij het RHCe a1s in de bibLiotheek van He1mond pLaats. Meer informatie ofdee1nemen aan een van onze cursussen? Ga naarwww,rhc-eirìdhoven.nL!

1Ii

Dj

CD (D (.0 u . t, (D n (D

BRABANT BEELDEN Nog niet bekend met BrabantinBeelden?

. .

Geen probleem! Alleen maar meer moois om te ontdekken. BrabantinBeelden ¡s een samenwerking tussen het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC), het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe), het Stadsarchief Oss en het RegionaalArchiefTilburg (RAT). Eind 2025 werd hier Erfgoedcentrum Klooster St. Agatha aan toegevoegd. Manon is namens het RHCe onderdeel van het team BrabantinBeelden. Manon: Op de website BrabantinBeelden.nlwordt het Brabantse leven van vroeger, zoals dat is vastgelegd op talLoze fotos en films. op een aantrekkelijke en toeganke[ijke manier gedeeld. BrabantinBeelden is ons beeld- en verhalengeheugen. AI onze gedigitaliseerde films (voor zover toegestaan i.v.m. auteursrechten) zijn te bekijken op deze website. Daarnaast werk ik samen met mijn archiefcotlegas van de andere archiefinstellingen aan eenjaarlijks thema. Het thema van 2025 was de kermis. We hebben per gemeente een verhaal op de website geplaatst. met daarbij al het gevonden beeldmateriaaL Deze paginas hebben al vele leuke verhalen opgeleverd! Zo ging ik langs bij kermisfamilies op Park Hilaria om hen te interviewen over vroeger. Ook kwam de lokale zender Dit is Helmond bij ons langs oni archief- en beeldmateriaal van de kermis in hun gemeente te bekijken. •Er liggen honderden verhalen voor het oprapen! vervolgt Manon.

Er zijn zoveel leuke onderwerpen om uit te zoeken en om beeldmateriaal bij te verzamelen. De keuze is altijd tastig. En soms stuitje per toeval op een heel bijzonder verhaal — terwij[je iets heel anders aan het uitzoeken was. BrabantinBeelden is niet alleen online te bewonderen: vier keer per jaar krijgt het Brabantse geheugen ook een spread in het magazine Brabeau. Per uitgave bedenken wii een thema. Denk aan onderwerpen als kinderkleding, autos, huisdieren en circus. We verzamelen de mooiste fotos en schrijven er een passende tekst bij. Ook dit levert veel enthousiaste reacties op! Op dE op Br woord

www.brabantinbeelden.nl

Fotos v.Ln.r Paul van Thiel. 1920 1930 F Buyle, Louisa Coovels begin 1900 .c Andre Schreurs, Kindjes von Thiel. Gebr Janssen. Kinderen van de Hoof Someren. 1912. jaren 60 (c) J van den Heuvel-Rernery

Voorbeeld van een beetdverhaat op brabantinbeeLden.nt

De kledingkast van Brabantse kinderen Kinderk[eding is vandaag de dag net zo trendgevoeLig aLs voLwassenmode, maar dat is niet aLtijd zo geweest. EeuwenLang droegen kinderen simpeLweg verkLeinde versies van votwassen kLeding: meisjes in Lange jurken (tot begin zoe eeuw werden ookjongejongetjes injurken en rokken gestoken),jongens in nette jasjes en broeken. Pas aan het einde van de achttiende eeuw kwam daar verandering in. Kinderen mochten steeds meer kind zijn, en hun kteding werd Losser, comfortabeLer én speeLser. Meisjes kregenjurkjes met kraagjes, witte sokjes in Lakschoentjes en grote strikken in het haar. terwijljongens korte broekjes droegen die [ater plaatsmaakten voor lange broeken. ln de negentiende eeuw werd het iconische matrozenpakje een ware hit. oorspronkelijk voor de elite, maar al snel ook ge1iefd bij het gewone vo1k — vooral bijjongens. Het pakje was een eeuw lang ongekend popu1air. totdat

het ¡n dejaren zestig ats oubo[lig werd bestempeld. Dieze1fde jaren zestig brachten een nieuwe wind: ruiijes waren hot! De jaren zeventig werden kleurrijker en speelser. met (hele) korte broekjes en vrolijke prints. ook voor meisjes. kinderkleding werd steeds minder stijf en vee[ expressiever. Wijde broeken waren een musthave in iedere kledingkast: voor zowel jongens a[s meisjes. ln dejaren tachtig kwam de invloed van cartoons, skaters en popcultuur op gang. Losse k[eding, peijes en wilde kapsels bepaalden het straatbeeld. Dejaren negentig maakten het nog bonter: felle kleuren, fluorescerende bomberjacks en gewaagde combinaties waren helemaal in. Zelfs de traditionele communiekleding kreeg een twist, met kleurrijke overhemden voor jongens en meisjes in bombastische jurken.

Kinderrnodeshow Philips 1962 C Frari.s vari Mierlo FotoVisie. Eindhoven

Kindermode heeft een lange weg afgelegd - van keurig en degelijk tot uitgesproken en uitbundig. Kijk maar naar oude fotos: vaak zieje in één oogopslag uit welke tijd ze komen, puur door de k1eding. E1k tijdperk laat zijn sporen na in kinderkleding. Denk maar eens terug aan je eigen kindertijd. Mode is herinnering, identiteit én expressie - ook voor kinderen. En wie weet wat de volgende trend zal zijn?

U) e

-, (0 D

e ()

—

(D

- -

j-c )

-)

t

i

I

Contact- en bezoekersinfo Bezoekadres Raiffeisenstraat 18. 5611 CH Eindhoven Openingstijden De studiezaaL ¡s op dinsdag en donderdag van 09.30 tot 16 00 uur geopend op afspraak. Een afspraak maakt u op onze website www.rhc-eindhoven.nt/afspraak-maken of scan de code.

ID k,Io l 11.

•

r

.

r L j :-

TeLefoon T: 040 264 99 40 Postadres Postbus 191, 5600 AD Eindhoven Website www.rhc-eindhoven.n[ A[gemeen maitadres infoa rhc-eindhoven.nl Socia[ Media

O Regionaa[ Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) Facebook

lnstagram RHCeindhoven

Q Regionaat Historisch Centrum Eindhoven Linkedin

rnce l

onaa( historisch centrum eindhoven