CConstaterende datNuenen
Koppel je AI →
Document · PDF

A15 MRE - Magazine incl overdrachtsdocument & meerjarenplan 2025-2032

Gemeenteraad 7 mei 2026, gemeente NuenenBij agendapunt: Ingekomen stukken ter kennisname22.979 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Gemeente Nuenen c.a. - 3-4-2026 - lnkomend

METROPOOL REGIO EINDHOVEN

Metropoolregio Eindhoven

BRAIN PORT DEVELOPMENT

Aan de gemeenteraden van de 21 deelnemende gemeenten

040 259 45 94 nfo@melropoolregioerndhoven nl www.metropoolregioendhoven nl Bezoekadres Raitfeisenstraat 18 5611 CH Eirrdhoven Postadres Postbus 985 5600 AZ EINDHOVEN

uw kenmerk

uw brief van

onderwerp MRE Magazine incl overdrachtsdocument & Meerjarenplan 2025-2032 Brainport in Balans.

ons kenmerk 100783-4139/NKN/WBR

datum 31 maart 2026

e-mailadres n.knipscheermetropoolregioeindhoven nl

Geachte gemeenteraadsleden, Van harte gefeliciteerd met uw verkiezing tot gemeenteraadslid. De komende jaren staat u voor belangrijke keuzes die direct invloed hebben op de woon- en leefomgeving, het vestigingsklimaat en de kansen iri uw gemeente, én de regio ln onze regio werken we samen met publieke en private partijen aan regionale opgaven als woningbouw, mobiliteit, werklocaties, basis- en topvoorzieningen, talent, energietransitie en een groene leefomgeving Allemaal passend bij de sterke groei van onze regio De regionate ambities vormen hiervoor de gezamenlijke koers. Waarom u deze brief ontvangt De Metropoolregio Eindhoven (MRE) en Brainport Development zetten zich gezamenlijk in om de regionale opgaven te begeleiden en te ondersteunen, ieder vanuit een eigen rol. MRE is een publieke netwerksamenwerking waarin de 21 regiogemeenten samenwerken aan strategische grensoverschrijdende opgaven op het gebied van ruimte & wonen, mobiliteit, economie, energietransitie en landelijk gebied. De MRE-organisatie ondersteunt gemeenten via de gezamenlijke lobby richting Rijk en Provincie, het gezamenlijk ontwikkelen en uitvoeren van regionale programmas en realisatieopgaven, en het bijeenbrengen en beheren van financiële middelen in fondsen •

Brainport Development verbindt als economische ontwikkelmaatschappij bedrijven, kennisinstellingen en overheden (triple helix) op de domeinen technoiogie & ondernemen, talent en maatschappelijke innovatie, en brengt regionale belangen en de internationale positie van de regio samen.

METROPOOL REGIO EINDHOVEN _______________

BRAINPORT DEVELOPMENT

Om de groei van onze regio in een goede baians met woon- en leefomgeving te laten slagen, trekken we als 21 gemeenten samen op met het regionale bedrijfsleven en de kennisinstellingen. En werken we op deze manier aan een duurzame schaalsprong met als gezamenlijk kompas brede welvaart. Daarom sturen we als MRE en Brainport Development u ook deze brief gezamenlijk. Focus op uitvoering ln de afgelopen bestuursperiode zijn voor de regionale opgaven verschillende visies en plannen gemaakt. Hierover hebben we met onze publieke en private partners ook harde afspraken gemaakt. ln deze bestuursperiode komt het erop aan deze piannen daadwerkelijk gezamenlijk uit te voeren en te reaiseren. Dit doen we ook met steun van het Rijk en de Provincie Noord-Brabant. Het sluiten van het convenant Beethoven (2024) s een erkenning van de bijzondere ontwikkelingen die in onze regio plaatsvinden. Met de Beethovendeal en de eerdere Brainportdeal (2022) hebben we stevige financiële steun waarmee we allerlei opgaven, onder meer in woningbouw, mobiliteit, versneld kunnen en moeten aanpakken. De schaalsprong van de regio moet ook een kwaliteitssprong worden. De MRE heeft daarom een stevige aanpak gemaakt om te zorgen voor het goed laten meegroeien van de sociaalmaatschappelijke voorzieningen, zoals onderwijs, zorg, cultuur en sport.

We zijn intensief in gesprek met het Rijk met de inzet om hier voor de zomer de eerste financiële afspraken over te maken, te beginnen met het bouwen van extra scholen in het basis- en voortgezet onderwijs Documenten en vervolgstappen ln de bijlage vindt u het MRE Magazine met daarin het overdrachtsdocument. Het Meerjarenplan 2025-2032 Brainport in balans, kun u raadplegen via de link. https/tbrainporteindhoven com/nl/strateqie-en-orqanisatie/aqenda-voor-de-reqio. Deze documenten bieden een goed overzicht van de regionale opgaven de aankomende jaren en welke onderwerpen in deze nieuwe bestuursperiode centraal staan. Dit kan u helpen om uw eigen lokale ambities daarop goed af te stemmen.

pagina 2 van 3

METROPOOL REGIO EINDHOVEN

BRAINPORT DEVELOPMENT

Op 3 iuni 2026 vindt de eerste Regioconferentie plaats voor alle raads- en collegeleden van onze 21 gemeenten. Ook organiseren we in de komende maanden webinars om u bij te praten over actuele ontwikkelingen. Wij gaan hierbij graag met U in gesprek. Voor vragen of een nadere kennismaking kunt u contact opnemen met onderstaande coliegas. Met vriendelijke groet,

Jeroen D elbloem Voorzier Metropoolregio Eindhoven en Stichting Brainport

Pl1l Vfl N1InAn

Giovanni Wouters

nt

Sretaris-directeur Metropoolregio Eindhoven

Contactpersonen Brainoort GR 2026

Metropoolregio Eindhoven

Ward LHerminez w lherminez(braLnportdevelopment nl 06-86834049

Nelleke Knipscheer n knipscheernietropoolregioeindhoven nl 06-42480 199

-s pagina 3 van 3

i.-

i:

HET MAGAZINE VAN METROPOOLREGIO EINDHOVEN januari 2026

.

.

DE RESULTATEN VAN 3 JAAR SAMENWERKEN OP: ECONOMIE ENEKGIETRANSITIE MOBILITEIT 4t) RUIMTE EN WONEN VITALE GROENE ,t l j1 LEEFOMGEVING

JiîterVje $Js aChte1

011(l

cijfets feitefl & efl ,ueer

Jeroen Dijsse!bloem, voorzitter MRE: Een leefbare regio b!ijft voorop staan

Beethoven convenant Versnel!en met steun van het Rijk en de regio

Giovanni Wouters, secretaris-directeut MRE: Realisatie staat nu voorop

Raadstafe!21 Ambassadeurs van regiona!e samenwerking

COLOFON Tekst Annie creatieftekstwerk Antoinette van der Vorst Ontwerp Vol1e-Kracht Marcel Sloots Fotografie Berrydelong Overige fotografie ümslag: Vincent van den Hoogen (GLOW - Droomstad, project Hugo Vrijdag) Chantal van den Eijnden l-L Withaar Stefan Raedts Shutterstock Wij hebben ons best gedaan oni alle rechthebbenden van (foto),nateriaal te achterhalen. Eenieder die meent dat zijn/haarfotos zonder toeste,nming zün ebruikt. verzneken wii om met oo s-

.—

Ïii.

-

EINDHOVEN

-

-

—r

T

-

Postadres Postbus 985, 560() AZ Eindhoven Bezoekadres Raiffeisenstraat 18, 5611 CH Eindhoven 040-259-info@menpoo-eg1ofndhover.n1

,

Met reaLisatiekracht de toekomst in U bladert door het magazine van de Metropoolregio Eindhoven. Een magazine waarin we terugkijken op de resultaten en ontwikkelingen tussen 2023 en nu. Wat is er hard gewerkt, en wat gebeurde er veel de afgelopen jaren. Die resultaten konden we alleen bereiken omdat we samenwerken. Niet alleen als 21 gemeenten, ook met het Rijk, de provincie, het bedrijfsleven en vele andere partijen. In de Regionale Agenda 2023-2026 maakten we samen afspraken binnen de themas Ruimte en Wonen, Mobiliteit, Energietransitie, Economie en Vitaal Landelijk Gebied. De voorzitters van de portefeuillehoudersoverleggen vertellen in dit magazine over wat er bereikt is, en geven een doorkijk naar wat ons nog te doen staat. Het Beethoven convenant, aandacht voor voorzieningen, een groei in balans en focus op realisatie zijn rode draden in de verhalen. Ook leest u over landgoed Gulbergen, dat klaar is voor een nieuwe invulling. Het stimuleringsfonds, de Raadstafel2l, de verbinding tussen stad en land, bovenregionale samenwerking en onze financiering krijgen ook aandacht. Tot slot vindt u achterin dit magazine het integrale Overdrachtsdocument. Want we staan aan de vooravond van weer een nieuwe fase gemeenteraadsverkiezingen van 2026 gaan we met (gedeeltelijk) nieuwe raden en colleges de toekomst in. We stellen dan samen een nieuwe Regionale Agenda op voor de komende jaren.

De plannen, visies en afspraken liggen er al. Meer dan ooit moeten we nu een spade dieper de grond in, bewegen van plannen naar uitvoering, versnellen. Niet straks, maar nu. Het ontbreekt in onze regio niet aan passie, energie en enthousiasme. Burgemeesters, wethouders, raadsleden: allemaal zien we het belang van regionale samenwerking die steeds sterker wordt. Laten we samen vol realisatiekracht de komende jaren ingaan. Giovanni Wouters Secretaris-directeur Metropoolregio Eindhoven

INHOUD

,.

.

•..

-a-.

T.

••

22

ln dit magazine staan we stil bij de ontwikkelingen en behaaide resultaten van de afgelopen drie jaar samenwerken binnen de MRE. U leest er alles over in ¡nterviews, achtergrondartikelen en meer.

.:

:]

g [,Yj

t4eLÅrli

Het Rijk, de provincie en de regio

___\ 10)

investeren samen 2,51 miljard euro tot

De groei die onze regio doormaakt, vraagt niet om een sprintje maar een marathon. Eentje met een mooie prijs aan de finish, dat wel. Het is een uitdaging om de schaalsprong goed te begeleiden en ervoor te zorgen dat die ook goed uitpakt

2030 in publieke voorzieningen in Brainport Eiridhoven en omgeving, en in een landelijk talentplan voor voldoende talent in de microchipindustrie.

Hoe we met 21 gemeenten werken aan een leefbare regio, nu en in de toekomst.

We sturen op een brede economische ontwikkeling van heel de Brainportregio. Het is belangrijk dat iedereen profiteert van de groei die we doormaken.

4 111! : 4 [ej I.] l 26

4A

voor onze regio.

l.1kì:ik

Stijn Steenbakkers over het Beethoven convenant, De Regio Deal Thuis in Brainport, het Stimuleringsfonds, voorzieningen en werklocaties.

Het vernieuwde Stimuleringsfonds richt zich nu nog beter op projecten met impact, kwaliteit en uitvoerbaarheid, dïe bijdragen aan de strategische opgaven in onze regio.

• T

. 7

(08) Suzan van de Goor over de Woondeal, de Regionate ontwikkelstrategie en versnellen. Groeien doen we samen, en in balans met voorzieningen en anclere voorwaarden die onze inwoners nodig hebben om goed te kunnen leven en werken.

De belangrijkste resultaten over 20232026 en aandachtspunten voor de komende bestuursperiode.

veel

E

Schakel, sparringpartner en verbinder. Met raadsleden als ambassadeurs van de samenwerking.

12

Giovanni Wouters over realisatiekracht: hét sleutelwoord voor de MRE

ðìl

Fons dHaens over het herijkte programma Vitale groene leefomgeving

18

We hebben deze opgave opgetild

voorbereidt op de toekomst

naar een breder perspectief voor alle 21 gemeenten, niet alleen de landelijke

20

46

uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk. De energietransitie en de aanpak van netcongestie in onze regio vraagt om brede korte termijnuitvoering.

Regio Deal Thuis in Brainport: een vliegende start voor projecten die

Daarmee kunnen we verder werken aan een groene leefomgeving voor al onze nwoners, als één geheel. Rik Thijs over netcongestie ert de

Samen bouwen aan sterke voorzieningen: hoe de MRE zich

de hele regio versterken

28

Bovenregionale samenwerking

44

Sjoerd Potters, vicevoorzitter DB, over de relatie tussen stad en land

50

Op weg naar de nieuwe Regionale agenda

52

Greet Buter, lid DB, over financiën, investeren en samenwerken

Van Ontwikkelvisie naar regionaal landschapspark, met recreatie in het zuiden en natuurinclusief gebruik in het noorden.

Mathijs Kuijken over de mobiliteitstransitie, bereikbaarheid en uitvoerings-

54

hoe werken we samen binnen de MRE?

kracht. We moeten de mobiliteitsopgave samen vormgeven. Een bereikbare regio is een randvoorwaarde voor groei.

Onze governance op hoofdlijnen:

56

Ontmoeten en samenwerken in beeld

58

MRE begrippenlijst: wie en wat is wat?

60

lntegraal overdrachtsdocument MRE

;n 111 ¡j

l., p,,, • .j .

,,,.

j 11 111 11 ¡ ,l 111 ¡ 11 i 11 111 ¡ iut ;ll šlj 111 N 11 ¡ 111 j 11 111 !l! ¡lt i 11 •l l 111 jlt , 11 i 111 î •l ¡ 11 iii 11 ¡ ¡lu 111 ifl pliiliU

11 ¡ 11 l• ;ll

l l

Ulr

.n•

U 11

111 1111 ïiï

ïilllllll

5

Jeroen Dijsselbloem l voorzitter Metropoolregio Eindhoven

Een leethare regio staat onverminderd voorop De groei die onze regio doormaakt, vraagt niet om een sprintje maar een marathon, aldus Jeroen Dijsselbloem. Een marathon met een mooie prijs aan de finish, dat wel. De voorzitter van de MRE en burgemeester van Eindhoven vertelt over de resultaten van de afgelopen jaren, de samenwerking én het pad naar een regio die klaar is voor de toekomst. Hoe kijkt u terug op de samenwerking binnen de MRE de afgelopen jaren? Het sluiten van het Beethoven convenant met het Rijk is een erkenning van de bijzondere ontwikkelingen die in onze regio plaatsvinden. Met de deal ontstond stevige financiële steun waarmee we allerlei knelpunten, onder meer in bereikbaarheid, woningbouw en mobiliteit, versneld kunnen aanpakken. Dat heeft ook de samenwerking in onze regio een impuls gegeven. Het kabinet zei: u krijgt geld van ons, maar u moet zelfook bijdragen. Vrij snel hebben de 2 1 gemeenten ja gezegd tegen die bijdrage en is ook het bedrijfsleven aangesloten, in het Brainport Partnerfonds. Het is echt heel bijzonder wat er gebeurd is de afgelopen jaren. En dan nog, met al die steun en al die menskracht die we hier opzetten, is het een enorme klus om de opgaven die er liggen voor elkaar te krijgen. Het is een uitdaging om de schaalsprong

Hoe pakken we dat aan als regio? Een nieuwe ontwikkeling is dat we ook de samenwerking aangaan met gemeenten buiten onze regio; Meijerijstad, Weert en Venlo. We kunnen veel voor elkaar betekenen als het gaat om bereikbaarheid, de woningmarkt en bedrijfslocaties bijvoorbeeld. Formeel bestaat de MRE uit 2 1 gemeenten en dat blijft zo, maar in samenwerking moeten we ons net breder gaan uitgooien. We moeten niet meer alleen over gemeentegrenzen heen kijken, ook over regiogrenzen. De MRE-organisatie maakt ook ontwikkelingen door. Hoe? De MRE-organisatie was met name gericht op procesondersteuning van de samenwerking. Nu richten we ons meer op de uitvoering. Er liggen veel plannen en afspraken klaar, en we hebben de middelen. Nu moet die spade de grond in, realiseren en uitvoeren. Op al die projecten moeten we publiek-publiek ofpubliek-privaat samenwerken en innovatiefzijn. Daarvoor zetten we onder meer realisatieteams op die kunnen helpen bij het versnellen. We zijn beland in een volgende, nieuwe fase van onze samenwerking. Zo pakken we bijvoorbeeld ook zaken aan met een paar gemeenten samen. Kijk naar BIC Noord, waar Eindhoven, Best en Oirschot nauw samenwerken. Zoiets kan ook bij de aanleg van een snelfietspad. A1s dat door drie gemeenten loopt, pak je niet elk je eigen stukje op, dan doe je zon project samen in één stroom en één besluitvormingsproces.

Zo kunnen we echt versnellen. Zijn er de afgelopen jaren nog meer belangrijke ontwikkelingen geweest? Tot nu toe hebben we ons vooral gericht op de meer de fysieke factoren die belangrijk zijn voor de regio, zoals woningbouw, energie, mobiliteit. Maar in de schaalsprong moeten ook de voorzieningen meegroeien. Dat begint bij basisvoorzieningen als onderwijs en zorg. We hebben in beeld gebracht welke basis- en topvoorzieningen we moeten realiseren. En we zijn in gesprek met de ministeries om aandacht en financiering te krijgen voor die voorzieningenkant. De stelregel de groei kan alleen als het kan geldt voor mij nog steeds. A1s wij er niet in slagen om de regio bereikbaar te houden, om voldoende scholen te bouwen, goede voorzieningen te creëren of voldoende stroom te hebben, dan zullen bedrijven ergens anders naartoe gaan en mensen op een andere plek gaan wonen. Dat is lang niet optimaal, maar een leefbare regio staat onverminderd voorop.

•

•%,

;

Wat is belangrijk in dat pad naar een leefbare regio?

We moeten allemaal, als 21 gemeenten, overheid en bedrijfsleven, de gezamenlijke opgave dragen. We delen met elkaar één regio met één woningmarkt en één economische ruimte. We staan allemaal op dezelfde stukken snelweg. Daarbij ziin we ook gewoon goeie buren, en je wilt niet jouw problemen op de ander afschuiven. De komende jaren blijven we het gesprek met elkaar voeren over hoe we samen de opgaven in de regio het beste kunnen invullen. Ik ben daar heel positief over. Ik heb de afgelopen twee jaar bijna alle gemeenteraden bezocht en met hen, en met inwoners, gesproken over de schaalsprong. De sfeer is positief maar iedereen heeft dezelfde zorgen, of je nu in een kleinere landelijke gemeente woont, of in woensel-Noord. Zorgen over scholen, woningen, zorg. Dat zijn gewoon reële vragen in een regio die aan het groeien is. Ik ben niet het type dat dan zegt dat komt wel goed. Die zorgen zijn reëel. Maar we moeten ons vooral de vraag stellen: wat kunnen we eraan doen? We gaan de opgaven aan met oog voor elkaar, en voor de eigenheid van de steden en dorpen in onze regio. Inwoners in kleinere kemen zijn bezorgd dat ze het karakter van het dorp verliezen. Dat gaat niet gebeuren, niet alles wordt stedelijk gebied. Niet overal gaan gebouwen de hoogte in. We nemen die eigenheid en onze tradities mee de toekomst in.

Deze schaalsprong overkomt ons niet voor het eerst, als je in de geschiedenis kijkt. We kunnen dit aan. Wilt u nog iets meegeven aan de 21 gemeenten voor de nabije toekomst?

Het is belangrijk om oog te houden voor het lange termijnperspectief: deze samenwerking is niet alleen voor nu of de komende paar jaar. We weten uit ervaring dat zaken als het aanleggen van infrastructuur en woningbouwprojecten Iang duren. Maar ook in elkaar investeren vraagt tijd. Ik hoop dat we dat nog lang doen. Dat we steeds vaker samen teams maken, samen investeren, samen de planologie doorlopen. We zitten in een marathon, geen sprintje. Onze opgaven lopen over meerdere collegeperiodes. Maar er ligt een heel mooie prijs te wachten aan de finish. Ons onderlinge vertrouwen is groot en we weten elkaar te vinden als we hulp nodig hebben. En zo moet het ook zijn in onze regio.

,

,

Het verhaal van de MRE Met 2 1 gemeenten werken aan een leethare regio Onze regio: de slimste, de snelst groeiende. Met een enorme economische kracht, unieke samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs en een high tech profiel. Ofje er geboren bent of van ver komt, hier zijn alle inwoners samen thuis. Want in de 21 gemeenten van Metropoolregio Eindhoven is het goed wonen, werken en leven. Met voorzieningen en activiteiten, en met groen, rust en ruimte altijd dichtbij. En met fijne woningen, infrastructuur waardoor je kunt gaan naar waar je wilt zijn en bedrijven en organisaties waar je jezelf kunt ontplooien tot wie je bent. lnwoners zijn trots op onze regio. De 21 gemeenten van de MRE willen hem sterk houden voor nu en de generaties na ons. Ook nu we midden in een grote schaalsprong zitten, werken we elke dag samen aan de beste kwaliteit van leven voor al onze inwoners. We gaan samen voor een echte kwaliteitssprong

De MRE is van en voor de 2 1 gemeenten die samen onze regio vormen. Samen maken we afspraken over de onderwerpen die vragen om een gezamenlijke aanpak, over gemeentegrenzen heen. In de programmas Ruimte en Wonen, Mobiliteit, Energietransitie, Economie en Vitale groene leefomgeving stemmen we samen afwat er moet gebeuren, maken we plannen én zorgen we dat die plannen van papier naar werkelijkheid komen. Deze afspraken zijn richtinggevend voor het beleid van de deelnemende gemeenten. Daarbij leggen we ook de verbinding met de sociaal-maatschappelijke opgaven in onze regio. Concreet doen we dat binnen het voorzieningenvraagstuk. De MRE is voor de 21 gemeenten de belangenbehartiger richting het Rijk, de provincie en Europa. Het is bovendien de hulpmotor voor de realisatie van de grote opgaven waar we voor staan. Want cle Brainportregio groeit hard en dat brengt uitdagingen met zich mee. We groeien uit onze jas, kun je wel zeggen. Van 800.000 inwoners nu naar ruim 950.000 inwoners in de nabije jaren. Willen we onze regio laten zijn én laten blijven wat hij is, 1________:____

:_

l___1___ ------

1

fl

-

1

•

Daarom zetten we nu vol in op realisatiekracht. In gezamenlijke afstemming met de 21 gemeenten werken we aan de uitvoering van onder meer mobiliteitsprogrammas (snelfietspaden, ov-verbindingen, mobiliteitshubs), de bouw van woningen, het realiseren van energy hubs, de uitbreiding van werklocaties voor bedrijven en het ontwikkelen van voldoende voorzieningen voor al onze inwoners. De financiering van al die regionale plannen komt vanuit de inwonersbijdragen van de 21 gemeenten. Daarnaast dragen Rijk, provincie en het regionale bedrijfsleven ook bij, bijvoorbeeld in het Bereikbaarheidsfonds. Vanuit het in 2024 gesloten Beethoven convenant investeren het Rijk, de provincie, de 21 gemeenten en het bedrijfsleven gezameniijk 2,5 miljard euro in infrastructuur, bereikbaarheid, wonen en talent. Dit komt boven op de gezamenlijke investering van ruim 1,6 miljard die in 2022 al naar de regio toekwam met de Brainportdeal. Ook het bedrijfsleven draagt bij aan de publieke opgaven: een samenwerking die uniek is in Nederland. Zo kunnen we in publiekprivate samenwerkingen, zoals het Brainport Partnerfonds, bouwen aan een toekomstbestendige regio.

lnvesteren in de groei die onze regio doormaakt is mooi. Maar die groei is alleen een succes als we hem -ook letterlijk- een plek kunnen geven. Daarom is groei in balans het kompas waar we op varen. We hebben in deze regio goud in handen. De tevredenheid van inwoners is hoog. Maar we willen wel dat de groeiende topeconomie samengaat met een topsamenleving. Dat betekent dat we de komende jaren ook sterk inzetten op goede voorzieningen. En dus zorgen we ook voor voldoende scholen, groengebieden en sport- en spelmogelijkheden. Alles wat wij doen, doen we voor onze inwoners en bedrijven. Dit alles betekent dat we de komende jaren op volle kracht naar realisatie en uitvoering gaan. Een spade dieper de grond in. We verbouwen onze regio en dat gaat niet zonder kleerscheuren. Het vraagt veel van ons maar levert voor de toekomst zoveel moois op. Er komen woningen bij, snelfietspaden, mobiliteitsen energy hubs. We verbinden groene gebieden als Nationaal Park Van Gogh, de Groote Heide en de Groote Peel met elkaar. En we blijven onze eigen samenwerking tussen de 21 gemeenten versterken zodat we de grote opgaven waar we voor staan niet alleen, maar samen kunnen aanpakken. Zo blijven we die leef1.a.,

.-

trr.t., nn

OhIY1F

.-

Het Rijk, de provincie en de regio investeren samen 2,51 miljard euro tot 2030 in publieke voorzieningen in Brainport Eindhoven en omgeving, en in een landelijk talentplan voor voldoende talent in de microchipindustrie. Hiermee zetten ze een stap om de verwachte groei van de Brainportregio in goede banen te leiden, het vestigingsklimaat op peil te houden en de 1eefbaarheid te versterken. Convenant Beethoven betekent een gezamenlijke investering van Rijk en Regio in het realiseren van de regionale opgaven op het gebied van wonen, werken, mobiliteit en energie. Ook versterken we samen de uitvoeringskracht. BESTUURLIJK OVERLEG BRAINPORT Periodiek overleggen Rijk en regio over de voortgang rond het convenant Beethoven. Dat doen we in het Bestuurlijk üverleg Brainport (BO Brainport). Op donderdag 28 maart 2024 maakte het demissionaire kabinet een maatregelenpakket van € 2,5 1 miljard bekend; het convenant Beethoven. Daarmee wil het Rijk met de regio investeren in het leef- en vestigingsklimaat in de regio, en in een nationaal talentplan voor talent voor de microchipsector.

WONINGBOUW Versnellen bouw Brainportregio Versnellen bouw (betaalbare) woningen Brainportregio. Versnellen bouw van circa 20.000 woningen in de Brainportregio. lnvestering in grootschalige woningbouwlocaties (NOVEX) Knoop XL en HOV4, voor openbare ruimte, klimaat e.d. voor de bouw van circa 20.000 woningen.

MOBILITEIT Verbeteren infrastructuur in de Brainportregio: •

•

i Het maatregelenpakket van project Beethoven

•

.

Extra geld voor verbeteren van OV-infrastructuur tbv bereikbaarheid Brainportregio (HOV4 en nieuw busstation Eindhoven). Verbreding A2/N2 in combinatie met OV-infrastructuur westzijde randweg Eindhoven. Regionale mobiliteitsmaatregelen in de Brainportregio.

TALENT Talentontwikkeling voor de Nederlandse chipindustrie: •

• ,J.

•

Versterking bèta- en techniekonderwijs op mbo, hbo en wo-niveau in 4 regios (Brainport, Delft, Twente, Groningen). Stimuleren arbeidsparticipatie en Leven Lang Ontwikkelen voor high tech. Meer techniekonderwijs voor basis- en voortgezet onderwijs.

€425 MILJOEN

VERDELING BIJDRAGEN Verder onderzoek naar aanvullende maatregelen (ook na 2030) voor de Brainportregio: • • •

€1.06 MILJARD €1.03 MILJARD

Energievoorziening en netcongestie (MIEK verkenning). Sociaal-maatschappelijke voorzieningen. Verstedelijking en bereikbaarheid na 2030 (actualisatie MIRT Brainport onderzoek 2040) incl. voorzieningen, energie etc.

9

€778 MILJOEN REGIO €1.73 MILJARD RIJKSOVERHEID

Voor het talentplan geldt dat iedere regio zelf verantwoordelijk is voor de cofinanciering.

Giovanni Wouters secretaris-directeur Metropoolregio Eindhoven

Realisatie staat nu voorop Realisatiekracht. Dat is hét sleutelwoord voor de MRE de komende jaren. We moeten een spade dieper de grond in, van plannen naar uitvoering, versnellen. Dat vraagt de regio, het bedrijfsleven, het Rijk en provincie en bovenal: onze inwoners. Hoe gaan we dat doen als MRE? Giovanni Wouters, secretaris-directeur van Metropoolregio Eindhoven, kijkt terug en vooral vooruit. Terugkijkend op de afgelopen jaren: wat is er bereikt binnen de MRE?

De afgelopen vier jaar ziin we als 21 gemeenten samen echt als eenheid opgetrokken. Daar zijn concrete dingen uitgekomen op de opgaven Ruimte en Wonen, Mobiliteit, Energietransitie, Economie en Vitale groene leefomgeving. We weten elkaar te vinden en ziin ons ervan bewust dat we samen moeten optrekken om de grote opgaven in onze regio op te lossen. Een mooi voorbeeld is het Bereikbaarheidsfonds, waar alle 2 1 gemeenten gezamenlijk geld inleggen voor een nieuw busstation in Eindhoven. Dat betekent echt iets voor de bereikbaarheid voor alle inwoners in de hele regio. Een ander mooi resultaat is dat we samen het voorzieningenvraagstuk hebben opgepakt. De grote economische groei moet samengaan met een groei in de voorzieningen in onze regio. Een groei in balans. We deden een verkenning: hoeveel scholen hebben we nu en hoeveel zijn er straks nodig? Hoe staat het met andere voorzieningen zoals huisartsen, groen, sport- en spelmogelijkheden? Die verkenning levert een goed beeld op waar we mee verder kunnen. Wat was nog meer tekenend voor de afgelopen jaren?

Onze belangenbehartiging en lobby richting het Rijk wierp zijn vruchten af. Met het Beethoven convenant komt er 2,5 miljard euro onze kant op voor investeringen in infrastructuur, bereikbaarheid, wonen en talent. Verder zoeken we ook steeds meer samenwerking met gemeenten buiten onze regio. Concreet doen we dat met Weert, Meijerijstad en Venlo, waarmee we werken aan oplossingen voor wonen, werken en mobiliteit. Onze opgaven stoppen niet aan gemeentegrenzen en ook niet aan de grenzen van onze regio. Ook de samenwerking met het bedrijfsleven krijgt steeds meer vorm. In publiek-private teams zetten we grote stappen. Dat zijn allemaal fantastische resultaten. Maar we realiseren ons wel dat we nog voor hele grote opgaven staan de komende jaren. Daarvoor hebben we die samenwerking met allerlei partijen keihard nodig.

Wat staat de MRE de komende jaren te doen?

Realisatiekracht staat voorop en bovenaan. De Brainportregio maakt een schaalsprong. De economie in de regio groeit dubbel zo hard als de rest van Nederland. Dat brengt veel nieuwe inwoners naar onze regio. En dat vraagt iets van de woningmarkt: er moeten betaalbare huizen bij voor verschillende doelgroepen. Het moet ook een kwaliteitssprong worden. Zeker dus ook vanuit sociaal-maatschappelijk oogpunt. De voorzieningen zoals scholen, sportfacliteiten en openbaar groen moeten tijdig en goed kunnen meegroeien. Bovendien moeten alle mensen zich goed kunnen verplaatsen. Een grote mobiliteitsopgave, waarbij we zwaar inzetten op openbaar (deel)vervoer en fietsverbindingen. Verder hebben we een robuust energiesysteem nodig en vragen bedrijven om meer of uitgebreidere werklocaties. De ambitie die de 21 gemeenten vier jaar geleden hebben ingezet in de Regionale Agenda 2023-2026, is niet veranderd. Alleen is er veel meer urgentie. We moeten nu echt gaan doen.

:

-/,1,

.t.

..l ,(v

Hoe komen we tot die realisatiekracht?

Allereerst gaan we het sámen doen. Met alle inzet, van alle partijen; de 2 1 gemeenten, de provincie, de rijksoverheid, het regionale bedrijfsleven. De afgelopen jaren maakten we samen veel plannen. Het is nu zaak dat we de gelden uit de Brainportdeal en het Beethoven convenant snel en goed verder gaan verspijkeren. Natuurlijk lopen we daarbij ook tegen hic ups aan: netcongestie, de stikstofproblematiek, gebrek aan uitvoeringskracht of capaciteitstekort. Door de samenwerking te zoeken met het Rijk en de provincie kunnen we beter omgaan met die belemmeringen. Wat gebeurt er de komende tijd concreet?

De MRE-organisatie is de hulpmotor voor het realiseren van uitvoeringskracht voor de 2 1 gemeenten. We pakken daarom door met een realisatiebedrijf op het regionale niveau. Met realisatieteams op het gebied van wonen, werklocaties, mobiliteit en energie. Deze teams helpen gemeenten met het oplossen van belemmeringen in concrete woningbouwprojecten. Of door de gewenste kennis en capaciteit toe te voegen op lokaal niveau. Een andere actie om te zorgen dat we in de regio zo snel mogelijk tot realisatie komen, is de nieuwe Regietafel uitvoeringskracht. Daarmee brengen we knelpunten in capaciteit in beeld, die we samen oplossen. Daarnaast doen we doen onderzoek naar mogelijke nieuwe financieringsstromen, bijvoorbeeld vanuit private partijen. Een voorbeeld daarvan is het geld dat we krijgen vanuit het Brainport Partnerfonds voor het realisatieteam Wonen.

:

a

l

Ì,j t

:

Wat wil je de 21 gemeenten meegeven nu we voor deze grote realisatiefase staan?

Ik zie het zo: waar de MRE-samenwerking nu 2.0 is, zal het 3.0 moeten worden. We verbouwen de Brainportregio grootscheeps de komende jaren en daarbij 100p je ook wel eens kleerscheuren op. Daar moeten we niet bang voor zijn. Er zit zoveel passie en gedrevenheid in onze 2 1 gemeenten, ik weet dat het kan. A1s de we komende alle visie en plannen samen omzetten in uitvoering, kunnen we ervoor zorgen dat het goud dat we in deze regio in handen hebben, ook voor de toekomst goud blijft.

-,.

_j f :, l

,

V

H

r J1I .-1

- lÍÎIÎjJ -

____

z LiJ

z L&J LLI l-

-

ITT1 ____

__

fia

. •

j$i (. II I,,

,I— --

-_&__

1

-

-

i

i Ä

- I

.?1 * i . -.;,

__ __

I1

________

.,

-

. ___________________________________ ..,

r R

.

.

— .-...-.

-..-

.--

,.

, e

1L

i

n-

Suzan van de Goor l voorzitter portefeuillehoudersoverleg Ruimte en Wonen

Groeien doen we samen en in balans Het Beethoven convenant, de Woondeal, een Regionale Ontwikkelstrategie: in de nog maar relatief korte tijd dat het MRE-programma Ruimte en Wonen bestaat, is er veel bereikt. Suzan van de Goor, voorzitter van het poho Ruimte en Wonen, neemt ons mee in de ontwikkelingen, resultaten én opgaven voor de toekomst. Terugkijkend: wat zijn de belangrijkste resultaten binnen het programma Ruimte en Wonen?

A1s je bedenkt dat pas 2,5 jaar geleden het eerste portefeuillehoudersoverleg plaatsvond voor Ruimte en Wonen, hebben we de afgelopen jaren een enorme prestatie geleverd. Er is heel hard gewerkt door wethouders, raadsleden en ambtenaren van alle 21 gemeenten en al onze partners buiten de gemeenten. Daaruit ontstond de woondeal uit 2023, die we in december 2025 herijkt hebben. Ook de Regionale ontwikkelstrategie is een mijlpaal. Daarin hebben we met 2 1 gemeenten, de provincie en waterschappen voor het eerst een gezamenlijke visie vastgelegd. Daarnaast is er samen met het Rijk, de provincie en de vier andere MRE-programmas gewerkt aan het actualiseren van het MIRTonderzoek naar de verdere toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van onze regio en de regionale keuzes die we samen moeten maken.

Waar bent u het meest trots op?

Op de samenwerking. En op de wil die er is in onze regio om die ook daadwerkelijk vorm te geven. Omdat we zo sterk samenwerken en de opgaven die hier liggen vanuit die gedachte oppakken, is ook het Beethoven convenant ontstaan. Dat hadden we niet voorzien in de Regionale Agenda voor 2023 - 2026, maar de kans kwam op ons pad. Die hebben we aangegrepen samen met de 2 1 gemeenten, Rijk, provincie en de private sector. Het heeft iedereen ontzettend veel werk gekost om een regeling op te zetten en woningbouwprojecten voor te bereiden. Dankzij ieders inzet is dat ons gelukt. Dat is echt een superprestatie. Het Beethoven convenant is een erkenning vanuit het Rijk voor rs_ C

___1

Met alle belangrijke partijen, zoals zeker ook met de woningcorporaties, hebben we de lijnen uitgezet voor een lange termijnaanpak en -samenwerking. Op basis daarvan kunnen we nu -letterlijk- gaan bouwen. De opgaven op Ruimte en Wonen kunnen we niet zomaar even oplossen, daar gaan we de komende jaren keihard aan werken. Welke inzichten zijn de afgelopen jaren nog meer duidelijk geworden?

De visies en de plannen liggen er. Nu geldt: uitvoeren, uitvoeren, uitvoeren. Want willen we de schaalsprong in onze regio in goede banen leiden, dan móeten we nu gaan doen. En dat geldt voor alle opgaven van de MRE, want woningen bouwen zonder dat inwoners die goed kunnen bereiken, en zonder energie ofvoorzieningen dichtbij, dat werkt niet. A1le opgaven raken aan elkaar, het is belangrijk dat we die in gezamenlijkheid oppakken.

15

Wat staat er voor de komende tijd op stapel binnen het programma Ruimte en Wonen?

Door de financiële middelen uit het Beethoven convenant kan elke gemeente een bijdrage ontvangen om woningbouwprojecten te versnellen. Ook de kleinere projecten, want de grens voor die bijdrage ligt op veertig woningen. In het convenant staan afspraken om de woningbouw te versnellen: we gaan naast de 45.000 woningen die al gepland stonden, eerder dan beoogd (vóór 2033) 17.000 woningen extra realiseren in de regio, en 2.280 onzelfstandige studenteneenheden. Dat is mooi, maar ook een uitdaging. De 2 1 gemeenten kunnen planvorming en procedures versnellen, maar de uitdagingen als de netcongestie en de stikstofproblematiek bestaan nog steeds en daar hebben we niet altijd direct invloed op. Waarom is het nodig om met de 21 gemeenten binnen de MRE samen te werken op deze opgave?

We groeien enorm en zijn een gigantisch mooie, uitdagende regio. Dat maakt mijn werk ook extra leuk. Die groei kunnen we onmogelijk als afzonderlijke gemeenten vormgeven. We hebben elkaar keihard nodig. Zeker op het thema ruimte vervagen gemeentegrenzen, want bij het inrichten van onze ruimte ga je over grenzen heen. Groeien doen we samen, en in balans met voorzieningen en andere voorwaarden die onze inwoners nodig hebben om goed te kunnen leven en werken. Het is dus belangrijk dat we elkaar goed blijven opzoeken en blijven samenwerken. Zelfs over onze regiogrenzen heen: we gaan ook samenwerken met bijvoorbeeld de gemeenten Weert, Venlo en Meijerijstad om de opgaven die hier liggen aan te gaan.

.

Belangrijkste resultaten 2023 - 2026 • Vaststeiling van de Regionale Ontwikkel-strategie Zuidoost-Brabant. • Nieuwe afspraken over versnelling van woningbouw en studentenhuisvesting. • Actualisatie van het MIRT-onderzoek en aanvullende afspraken met het Rijk.

Specifieke aandachtspunten voor de toekomst Verbreedt en actualiseer de Regionale Ontwikkelstrategie en gebruik dit als kompas voor besluitvorming.

•• - . ..

RUIMTE EN WONEN

.•..

REALISATIE NIEUWBOUWWONINGEN

. —

ln de jaren 2022-2025 ziin er binnen de regio jaarlijks gemiddeld ca. 5.000 (4.948) nieuwbouw1. Om de regionale nieuwren in de jaren tot en met lisatie benodigd van ca. i.Om hieraan bij te dragen Ie regelingen in het kader i opgezet. ln 2025 zijn er voor ruim 4.000 (4.085) n 3.000 woningen direct in )racht door deze bijdrage

DE WOOF1DEAL HERIJKT De woningbouwopgave in de Metropoolregio Eindhoven groelt mee met de kracht van onze economie. De regio is volop in ontwikkeling en dat vraagt om actuele afspraken met het Rijk. Daarom werkten we in 2025 aan een herijking van de Woondeal Zuidoost-Babant: een update van de gezamenlijke inzet van gemeenteri, provincie, woningcorporaties en het Rijk om de woningbouw te versnellen én te verbreden. De herijking van de Woondeal sluit aan op de Regionale Ontwikkelstrategie, waarin we sturen op een gezonde balans tussen verstedelijking, bereikbaarheid, natuur, water en voorzieningen. Zo verbinden we woningbouw met mobiliteit, leefkwaliteit en de groei van de Brainportregio. Met de herijkte Woondeal leggen we de basis voor een volgende fase in onze samenwerking; nieuwe afspraken, gedragen door alle partners, zorgen voor meer woningen in een leefbare en toekomtbestendige regio.

FEITEN & CIJFERS — WOONDEAL ZUI000ST-BRABANT

Doelstelling

Extra impuls via convenant Beethoven:

Partners

Focus:

Verbinding met:

in totaal ruim 62.000 nieuwe woningen tussen 2022-2030/2033, ambitie van 00.000 tot 2040.

versnelde bouw van 1 7.000 woningen en 2.280 onzelfstandige studenteneenheden.

21 MRE-gemeenten, provincie Noord Brabant, Rijk, 13 woningcorporaties.

versnelling woningbouw, betaalbaarheid leefbaarheid en

Regionale Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant, actualisatie MIRTonderzoek.

,

uï. P:

duurzaamheid.

Scan de QR en lees meer over Ruimte en Wonen

17

Samen bouwen aan sterke voorzieningen

Hoe de Metropoolregio Eindhoven zich voorbereidt op de toekomst Sterke, toekomstbestendige maatschappeiijke voorzieningen. Zodat iedereen in onze regio in 2040 nog steeds prettig kan wonen, leren, werken en Ieven. Dat is waar we met de 21 gemeenten binnen Metropoolregio Eindhoven aan werken. Ook hierover hebben we afspraken gemaakt in convenant Beethoven.

De regio groeit sterk. Er Iiggen grote opgaven op het gebied van woningbouw, mobiliteit en economie. Maar je hebt als inwoner naast een woning en een weg om naar je werk te komen, ook een school nodig, een huisartsenpost en een fijne leefomgeving met groen, sport en cultuur. De zijn een regio waar iedereen zich thuis moet kunnen voelen, erbij hoort en fijn kan leven. Dat vraagt om sterke sociale voorzieningen én een aanbod dat past bij een intemationale topregio. Daarom hebben we een verkenning uitgevoerd van zowel basisals topvoorzieningen in de regio. Hierin keken we naar de huidige situatie en naar wat we verwachten nodig te hebben in de aankomende vijftien jaar.

lnventarisatie

Uit de inventarisatie blijkt dat de regio in vergelijking met de rest van Nederland minder voorzieningen heeft. Vooral op het gebied van onderwijs, huisartsenzorg, apotheken, detailhandel en sportvoorzieningen zien we tekorten, zeker als je kijkt naar de verwachte bevolkingsgroei tot 2040. Het is dus nodig om samen de voorzieningen op peil te brengen en mee te laten groeien met de economische ontwikkeling en de groei van het aantal inwoners in de regio. Zeker voor de steden en dorpen waar veet groei plaatsvindt, is het essentieel dat sociaal maatschappelijke voorzieningen meegroeien, voor een gezonde samenleving. De analyse laat verder zien dat een investeringsopgave van naar schatting 2,8 miljard euro nodig is om de voorzieningen op peil te brengen, waarvan circa 1,4 miljard door gemeenten moet worden gedragen. Natuurlijk komt een deel van het geld mee met groei in het gemeentefonds, maar de financiering blijft een complexe puzzel.

AANDACHTSPUNTEN VOOR DE VOORZIENINGENSTRATEGIE

SPORT, CULTUUR EN NATUUR: RUIMTE OM TE LEVEN

VITALE DORPEN EN STERKE GEMEENSCHAPPEN ln dorpen en wijken kan sociale samenhang onder druk komen door groei. Gemeenten zoeken naar nieuwe manieren om ¡nwoners bij elkaarte brengen. Bijvoorbeeld via

TOEKOMSTBESTENDIGE ZORG DICHTBIJ De zorgvraag in de regio stijgt snel. Richting 2040 zijn er bijvoorbeeld extra huisartsen nodig, terwijl er ondertussen juist veel huisartsen gaan stoppen. Vooral in snelgroeiende gemeenten is

De sportvoorzieningen in de regio moeten meegroeien: meer sporthallen, zwembaden eri sportvelden. Ook moeten er voorzieningen komen voor sporten die meekomen met de internationalisering, zoals cricket. Daarnaast wil de regio zijn groene karakter behouden. Natuurgebieden moeten goed bereikbaar en beheerd blijven.

multifunctionele centra of dorpshuizen waar zorg, welzijn en ontmoeting samenkomen. Ook is er behoefte aan nieuwe woonzorgvormen.

de druk groot. Een uitdagend vraagstuk waar gemeenten niet zelf voor verantwoordelijk zijn, maar waar inwoners wel veel last van kunnen hebben. Een vraag die nu leeft, is: hoe kun je hierin als gemeente samenwerken met zorgpartners?

IlL]

h

ONDERWIJS VOOR EEN GROEIENDE GENERATIE De scholen in de regio moeten meegroeien met het groeiend aantal inwoners, en er eigenlijk al staan als kleuters willen starten. Daarnaast stijgt in onze internationale Brainportregio de vraag naar speciaal onderwijs en onderwijs voor internationale kinderen. De vraag is: hoe kan de regio stappen nemen om hierin te versnellen?

l

• • .p ,.

19

-

Regio Deal Thuis in Brainport: een vliegende start Met de Regio Deal Thuis in Brainport kunnen we een vliegende start maken met projecten die de hele regio versterken. Van onderwijs tot sport, van basisvaardigheden tot sociale verbinding. Samen bouwen we verder aan een krachtige en sociale Brainportregio, waar iedereen kan meedoen en zich thuis voelt. Vandaag, morgen en in de toekomst.

7 PROJECTEN

Zeven projecten verdeeld over de hele regio dragen ieder op hun eigen manier bij aan het bevorderen en versterken van de leefbaarheid, het voorzieningenaanbod, basisvaardigheden en sociale cohesie: Kunsthal Helmond

€ 47 MILJOEN VOOR BREDE WELVAART

De Berkenschutse

In februari 2024 maakte het Ministerie van BZK bekend dat de Brainportregio € 20 miijoen krijgt vanuit de Regio Deals 5e tranche voor het regionale programma Thuis in Brainport. Daar komt nog eens ruim € 27 miljoen aan cofinanciering vanuit de regio bovenop. 21 GEMEENTEN Het programma Thuis in Brainport

is opgesteld door de 2 1 regiogemeenten in samenwerking met maatschappelijke organisaties en andere stakeholders. Een inventarisatie van de belangrijkste uitdagingen in de regio vormde de basis voor het programma. De Regio Deal kent drie centrale programmalijnen: - Sociale samenhang - Competentieontwikkeling & Basisvaardigheden - Leefbaarheid De drie programmalijnen zijn los van elkaar uitgewerkt maar integraal met elkaar verbonden. Ze versterken elkaar.

Ke mpenmuseum Urban Sports & Culture Brainport Bibliotheken •

lnclusief werken binnen een circulaire Economie

P

Vergroeneri Stationskwartier Helmond

i

L; ....!..::: $% • c!.. .s

¡

Scan de QR en ees meer over de Regio DealThuis in Brainport.

_it -. . •,.q( : i; -..i a

•

:

•

,1

• ;. ••.

t ,r.

.,,

•

.

.•

-

•

Q•Q •

1

t *

•

•

.

. .)

.

•

:

I

•

.-•-

.

—

e i

-

-

-. .áa. .

..

4

..

.•

r.

.

l

•

r1!

.4 .

.-•

1; I u_Lj

,

-

À

-

J

f

/

-i4ì

---

)

_• —

.

_t

- -

_

,• U

-

UIb

,

IT1

.-

.-

-

_

r

4

:

-,

!

p

Ã

Stijn Steenbakkers voorzitter portefeuillehoudersoverleg economie

In deze regio werken we op alle vlakken goed samen Binnen het programma Economie zijn de afgelopen jaren grote stappen gezet. Het Beethoven convenant, De Regio Deal Thuis in Brainport, het Stimuleringsfonds, voorzieningen en werklocaties; genoeg om over te praten met Stijn Steenbakkers, wethouder in Eindhoven en voorzitter van het poho Economie.

Met de huidige groei is het cruciaal dat ook de voorzieningen meegroeien. Daarom ben ik blij met de Regio Deal Thuis in Brainport waarmee het Rijk 20 miljoen investeert, plus 27 miljoen uit cofinanciering vanuit de regio. Daarmee kunnen we 7 projecten in publieke voorzieningen verspreid over de hele regio een vliegende start geven.

De Brainportregio is de motor van economische groei, innovatie en maatschappelijke vooruitgang. Dit komt mede door de intensieve en unieke samenwerking tussen overheid, het bedrijfsleven en kennisinstellingen (Triple Helix) én de sterke focus op de hightech maakindustrie. Met de uitbreiding van ASML op de Brainport Industries Campus én de groei van het hele hightech ecosysteem, staat de regio voor een ruimtelijke schaalsprong. Dat moet wel in balans gebeuren, zodat iedereen profiteert van deze ontwikkeling.

Natuurlijk is wat betreft voorzieningen meer nodig. We hebben dit onderwerp nadrukkelijk op onze agenda gezet, en op die van het Rijk. A1s onderdeel van de afspraken in het Beethoven convenant is hard gewerkt aan een verkenning op sociaalmaatschappelijke opgaven (denk aan onderwijs, zorg, cultuur) en topvoorzieningen. We hebben nu een goed beeld van wat nodig is. En dat nemen we natuurlijk weer mee in de gesprekken methetRijk. -

Wat zijn de belangrijkste resultaten binnen het MRE-programma Economie? Een waanzinnig mooi succes is het Beethoven convenant dat we als regio samen met provincie en Rijk hebben gesloten. Met een gezamenlijke Beethoven-investering van 2,51 miljard euro kunnen we de verdere groei van de regio mogelijk maken en woningbouw, mobiliteit en het aantrekken van talent een forse impuls geven. En dat doen we Triple Helix, want het bedrijfsleven investeert fors mee. Het Brainport Partnerfonds is daar een prachtig voorbeeld van. Ook hebben we de afgelopen periode belangrijke stappen gezet voor de nieuwe ASML Campus op BIC Noord. De overeenkomst met ASML is getekend en samen met de gemeenten Best, Oirschot en de Provincie Noord-Brabant lopen nu de ruimtelijke procedures. We liggen op koers! Ook rond het programmeren van werklocaties hebben we een stap gezet. Dat doen we nu weer op regionale schaal, wat efficiënter is voor gemeenten en bedrijfsleven. Om de groei in de keten van de hightech maakindustrie te faciliteren, is de ontwikkeling van grootschalige regionale werklocaties onmisbaar. Door het samen te doen, kunnen we die opgave beter aan.

Wat is er verder bereikt de afgelopen jaren?

Ontzettend veel, er is keihard gewerkt. Zo hebben we ook het Stimuleringsfonds herijkt zodat er meer aansluiting is tussen het fonds en de doelstellingen uit onze Regionale Agenda. Het fonds levert zo een nog waardevollere bijdrage aan initiatieven in ons innovatieve ecosysteem. Ook maakten we nieuwe afspraken over de meerjarenfinanciering 2025-2032 van Brainport Development. Daarmee is de basisorganisatie van Brainport voor lange termijn geborgd. Wat ziin de belangrijkste resultaten binnen het MRE-Waarom is het programma Economie belangrijk voor onze inwoners?

Met het programma sturen we op een brede economische ontwikkeling van heel de Brainportregio. Het is belangrijk dat iedereen profiteert van de groei die we doormaken, en niet alleen op economisch vlak. We moeten oog hebben voor de zorgen die er leven, keuzes durven maken en er samen voor zorgen dat de groei in balans plaatsvindt. Zodat de Brainportregio een plek is en blijft waar mensen fijn kunnen wonen, reizen, werken en leven. Daarbij moeten we natuurlijk niet vergeten wat aan de basis staat van onze succes en groei: onze economische kracht en innovatiekracht.» Wat zijn belangrijke onderwerpen voor de nabije toekomst?

Het allerbelangrijkste voor mij is realiseren en uitvoeren: dat zijn ook binnen het programma Economie sleutelwoorden voor de komende jaren. Met de verschillende investeringspakketten bij elkaar ligt er nu zon € 4,5 miljard klaar. Dat moet nu besteed gaan worden. En dat betekent de handen uit de mouwen en aan onze inwoners en bedrijven laten zien dat we waarmaken wat we hebben beloofd. We hebben enorm veel werk te doen, maar als het ergens kan, dan is het hier.

Brainport lndustries Campus

T

ECONOMIE

Belangrijkste resultateri 2023 - 2026 • De programmering van werklocaties gebeurt weer regionaal. Het regionaal voorzieningenbeleid staat nadrukkelijker op de agenda.

Specifieke aandachtspunteri voor de toekomst • Realiseer de uitvoeringsagenda Werklocaties met duidelijke regie en versnelling. • Ontwikkel de regionale voorzieningenstrategie verder, inclusief afspraken over bekostiging.

REGIONAAL PROGRAMMA WERKLOCATIES: HET JUISTE BEDRIJF OP DE JUISTE PLEK De economische groei in de Brainportregio vraagt om meer ruimte voor bedrijven. Tegelijkertijd is er een groot tekort aan die werklocaties. ln het Regionaal Programma Werklocaties maken we als regio afspraken over waar en hoe we ruimte voor werklocaties kunnen bieden.

Het programma bestaat uit drie onderdelen: De regionale visie Werklocaties vormt de basis. In die visie hebben we als regio gezamenlijke ambities benoemd en richting gekozen om de ambities te realiseren. ln de Uitvoeringsstrategie staan de keuzes die we maken om adaptief te programmeren en selectief te zijn in uitgifte van werklocaties. In de Uitvoeringsagenda werken we de concrete programmering (van locaties en fasering) en een actieprogramma verder uit.

ADAPTIEF PROGRAMMEREN, SELECTIEF ALLOCEREN De economische dynamiek in onze regio is hoog. Daarom willen we het Regionaal Programma Werklocaties zo actueel mogelijk houden en kunnen bijstellen. We zetten daarom in op goede monitoring. Daarnaast willen we verstandig omgaan met de beperkt beschikbare ruimte. We zijn dan ook streng in de soort bedrijvigheid die we faciliteren en kijken nadrukkelijk waar we ruimte kunnen vinden op bestaande locaties.

j. 1 . ••

.. ••

•

Scan de QR en leesmeerover utvoeringsagenda werklocaties

REGIONALE AFSTEMMING CRUCIAAL tuist omdat de beschikbare ruimte schaars is, wordt het steeds belangrijker om de opgaven rond werklocaties in regionaal verband op te pakken. Individue1e gemeenten kunnen niet alle ruimtevragen meer zelf oplossen Regionale afstemming en gezamenlijke inzet om te komen tot het juiste bedrijf op de juiste plek is daarom cruciaal.

BM C

v,s,e weriosat,e Metrop

Regionaal Programma Werklocaties Zuidoost Brabanl Uitvoeringsstrate

4

Regionaal Programma Werklocaties zuldoostBrabant Uitvoeringsagenda

.

oÔo

o

25

Martijn de Kort voorzitter adviesgroep Stimuleringsfonds

Stimuleringsfonds versterkt innovatieve slagkracht van de regio lnnovatieve ideeën van (startende) samenwerkingsprojecten een kans bieden: dat doet het Stimuleringsfonds. Ondernemers, kennisinstellingen en overheden krijgen subsidie voor bijvoorbeeld een haalbaarheidsstudie, het uitwerken van een business case, het opzetten van een pilot of de ontwikkeling van een prototype. Voorwaarde: het project moet draaien om samenwerken, innovatie en het versterken van de regio Zuidoost-Brabant. Uit de subsidies van het Stimuleringsfonds kwamen zeer succesvolle ondernemingen voort. Het Stimuleringsfonds bestaat al ruim twintig jaar. De afgelopen jaren hebben we het vernieuwd en scherper neergezet. De beoordelingscriteria ziin duidelijker, waardoor we ons nog beter kunnen richten op waarvoor het fonds bestaat: projecten met impact, kwaliteit en uitvoerbaarheid, die biidragen aan de strategische opgaven in onze regio. Het resultaat van die aanscherping is duidelijk zichtbaar. In de eerste tender van 2025 hebben we al meer projecten kunnen toekennen dan in heel 2024. Ondernemers, kennisinstellingen en gemeenten weten het stimuleringsfonds goed te vinden en de kwaliteit van de aanvragen is hoog. De projecten die wij subsidie verlenen, dragen echt bij aan de brede welvaart in onze regio en hebben een maatschappelijke betekenis.

Energietransitie, circulariteit, talentontwikkeling en leefljaarheid: allemaal zie je ze terug in de projecten. De kracht van het Stimuleringsfonds? Dat is samenwerking. Die zie je ook in de adviesgroep, die bestaat uit vertegenwoordigers van kennisinstellingen, de hightechindustrie en wethouders uit de regio. De adviesgroep vervult een verbindende rol: we beoordelen niet alleen initiatieven, maar helpen ze ook verder. Door samen te werken, kunnen we projecten ondersteunen die echt regionale impact hebben. We voorkomen versnippering en vergroten de slagkracht van onze regio als geheel.

De komende periode ontwikkelen we het fonds verder als hét instrument waarmee nieuwe samenwerkingen ontstaan rond de grote transities van deze tijd. Daarnaast versterken we de verbinding tussen stad en land verder, zodat de opbrengsten van innovatie breed terechtkomen. En we blijven inzetten op zichtbaarheid: laten zien wat het fonds oplevert en welke impact het heeft voor inwoners, ondernemers en kennispartners in de regio. Zo kunnen alle vernieuwende initiatieven in de regio ons vinden. Er liggen hier waanzinnig goede kansen om de grote opgaven waar we voor staan tot een succes te maken. Ook met behulp van (startende) bedrijven die de wereld, en daarmee onze kwaliteit van leven in deze regio, mooier maken. Wat mij persoonlijk steeds inspireert, is de combinatie van ambitie en nuchterheid in deze regio. We denken groot, maar we doen wat werkt. Er is hier een enorme drive om samen te vernieuwen. Verbinding is het woord dat voor mij de regio omschrijft en dat zie je ook terug bij het stimuleringsfonds. We willen allemaai vooruit. En al vraagt samenwerking soms tijd en afstemming, toch levert die gezamenlijke aanpak uiteindelijk de sterkste resultaten op. Meer informatie over het Stimuleringsfonds? Scan de QR. -Y- yT

Stimuleringsfonds wint ster bij Gerard & Anton High Tech Piek Awards BiI de Gerard & Anton High Tech Piek Awards ¡n januari 2025 ontvingen Maikel Denissen en Bas Luijten van de MRE-organisatie de ster voor hun gezamenlijke jarenlange inzet voor het Stimuleringsfonds. De prijs is een erkenning van het stimulerende en verbindende effect van het Stimuleringsfonds in het regionale netwerk.

FEITEN & CIJFERS Het Stimuleringsfonds bestaat ruim 20 jaar. ln die tijd ziin er te9en de 1000 subsidies verstrekt. Tussen 2022 en 2025 kreeg het Stimuleringsfonds 180 aanvragen, 105 ziin er gehonoreerd. ln totaal verleende hetfonds in die periode € 5,1 miljoen aan subsidie. Dat leidde tot een totale investering van zon 11,4 milloen in de regio. Bij deze projecten waren in totaal ruim 400 bedrijven betrokken. Het Stimuleringsfonds steunt innovatieve projecten. Voorbeeld van een project dat subsidie kreeg is eFlex van Salvia BioElectronics (een implantaat dat via neuromodulatie chronische migraine kan verminderen). Dit bedrijf heeft, nadat ze eerder een bijdrage kregen uit ons fonds, in 2025 een financiêle impuls van 53 miljoen euro opgehaald bij andere investeringsfondsen. Salvia verwacht bïnnen een aantal jaar het product op de markt te hebben. (https://www.salviabioelectronics.com/) Andere voorbeelden: FastForward PECVD van LeydenJar (ontwikkeling van een unieke batterijanode die sneller opladen en 85% minder CO2 uitstoten tijdens productie), LuPeel van grond tot mond (ketenontwikkeling in lupineteelt), Van veehouder naar energieboer (opslag van zonneenergie door middel van ijzerpoeder).

De jury: Als we kijken naar de lijst met winnaars van een Gerard & Anton Award kost het weinig moeite om vast te ste!len dat de grote meerderheid daarvan is begonnen met MRE-stimu!ering. Zonder dat cruciale zetje had de lijst met winnaars er wellicht heel anders uitgezien. Deze award is het bewijs datjullie het verschi! maken.

Foto: Bram var Dai

De adviescommissie van het Stimuleringsfonds adviseert over projecten die in aanmerking komen voor subsidie. Het Dagelijks Bestuur van de MRE kent de subsidies toe. De Metropoolregio Eindhoven voert de regie, maar het fonds bestaat dankzij de bijdragen van alle 21 gemeenten.

,,

MySaivia Therapy Dr. Wim Pollet Chief Medical Officer met implantaa

Fi

27

NIEUW LICHT OP BOVENREGIONALE SAMENWERKING De grote opgaven in onze regio stoppen niet bij gemeentegrenzen. Daarom werken we als 21 gemeenten in Metropoolregio Eindhoven samen aan deze opgaven. Maar sterker nog: de plannen die we uitvoeren om te komen tot een blijvend leefbare, toekomstbestendige regio hebben ook uitstraling en effect tot buiten onze eigen regio. Daarom gaat Metropoolregio Eindhoven samenwerkingen aan met aangrenzende gemeenten en regios. ONDERWERPEN

Deze bovenregionale samenwerking richt zich op economie en talent, aanpak van de woningbouwopgave, ruimte voor geschikte werklocaties en aanpak van de mobiiiteitsopgave.

SAMENWERKI NGSPARTNERS

De MRE gaat op deze onderwerpen samenwerken met de gemeenten Meierijstad, Weert en Venlo. Daarnaast wordt gewerkt aan een betere afstemming met de Vlaamse grensregios Belgisch Limburg en de Antwerpse Kempen. Ook voert de MRE gesprekken met Tilburg en Den Bosch. WAAROM SAMENWERKEN?

Deze gemeenten en regios maken steeds meer deel uit van het daily urban system van de inwoners van de Brainportregio. En net als wij staan ze voor grote opgaven. Samenwerking biedt kansen voor ons allemaal en helpt de druk op de grote en snelle ontwikkelingen in de regio te verlichten. In gezamenlijkheid kunnen we de doelen uit onze Regionale Agenda en de Brainport Agenda (sneller) realiseren. Tegelijk kan het de gemeenten Meierijstad, Weert en Venlo helpen om hun groeiambities waar te maken. De ambities van de gemeenten sluiten goed aan bij de opgaven waar de MRE mee te maken heeft.

\

.

i

r

w2&,,. .

. LJ1

..

,-

,j:

.J-..

ScandeQRen lees meer over bovenregionale sa menwerking

ECONOMIE EN TALENT

WONEN

MOBILITEIT

Bedrijven in de hightech maakindustrie en toeleverende bedrijven groeien de komende jaren fors in hun vraag naar ruimte en voldoende gekwalificeerde medewerkers op alle niveaus. MRE, Meierijstad en Weert maken daarom afspraken over de programmerin9 en allocatie van werklocaties. Met Venlo zetten we ons in om de economische activiteiten op de oost-west as beter op elkaar te laten aansluiten.

Het woningtekort in de Metropoolregio Eindhoven is groot. De regio werkt daarom hard om ruim 62.000 woningen en 2.280 zelfstandige studenten-eenheden te realiseren voor 2030, en 100.000 woningen voor 2040. Weert, Meierijstad en Venlo hebben ook een duidelijke groeiambitie uitgesproken. Meierijstad wil 10.000 extra woningen bouwen voor 2040, Weert 4.650 en Venlo 6.500. MRE, Meierijstad, Weert en Venlo willen de woningbouwprogrammering beter op elkaar afstemmen en de woningbouw versnellen.

MRE, Meierijstad, Weert en Venlo werken samen om mobiliteitsverbindingen en de onderlinge bereikbaarheid te verbeteren. Bijvoorbeeld met snellere of nieuwe ov-verbindingen, de realisatie van snelfietspaden, gezamenlijk optrekken naar het Rijk voor knelpunten op de snelwegen of het spoor, of afstemming van mobiliteitshubs.

lllllll

=ij

—

t

OVERDRACHTSDOCUMENT IN ÉÉN OOGOPSLAC HET OVERDRACHTSDOCUMENT • • •

Geeft inzicht in waar we als regio nu staan en welke (strategische) ontwikkelingen we belangrijk vinden. Laat de resultaten zien die in de afgelopen bestuursperiode zijn behaald. Biedt aandachtspunten voor de aankomende bestuursperiode.

DOEL • •

lnspireren om in coalitie- en raadsakkoorden keuzes te maken die bijdragen aan de brede welvaart in de regio. lnformatiebron zodat (nieuwe) bestuurders en raadsleden met vertrouwen, kennis en betrokkenheid hun rol kunnen pakken in het verder bouwen aan een sterke, veerkrachtige en toekomstgerichte regio.

WAT NIET IN HET OVERDRACHTSDOCUMENT? • •

Er staan géén keuzes in over de strategische koers in de volgende bestuursperiode. Bestuurders en raadsleden maken de strategische keuzes bij het opstellen van de RegionaleAgenda 2027-2030, ná de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026.

BELANGRIJKSTE RESULTATEN OVER 2023-2026 ALGEMEEN Versterkte samenwerking met het Rijk, provincie en andere partners. Onder andere via convenant Beethoven. Verbeterde regie op planvorming en uitvoering door kennisdeling en samenwerking. Er is meer aandacht voor een integrale ketenaanpak. Versterking van de uitvoeringskracht in de regio door gezamenlijke investeringen en ondersteuningsstructuren (zoals versnelling en realisatieteams).

ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN VOOR ALLE OPGAVEN

1V

30

Stimuleer blijvende samenwerking tussen overheden en maatschappelijke partners, met actieve betrokkenheid van gemeenten bij uitvoering, monitoring en gebiedsontwikkelingen. Zorg voor voldoende capaciteit en slagkracht in alle fasen van uitvoering. Zet gezamenlijk in op het wegnemen van knelpunten, vergunningverlening, infrastructuur en samenwerking met marktpartijen. Hanteer brede welvaart als toetssteen voor ruimtelijke en economische keuzes, met oog voor leefkwaliteit, duurzaamheid en inclusie. Benader opgaven in samenhang, afgestemd op lokale verschillen en regionale samenhang.

VITALE GROENE LEEFOMGEVING Belangrijkste resultaten Sterkere positie voor het landelijk gebied dankzij de koerswijziging naar Vitale groene leefomgeving Versnelling richting duurzame bouw en teelt via het convenant Biobased bouwen. Gezamenlijk toekomstperspectief voor NOVD( De Peel. Specifieke aandachtspunten Ontwikkel landschap en leefomgeving met sterke toplandschappen en groenblauwe netwerken. Houd invloed op beleid en besluitvorming om leefkwaliteit en economische vitaliteit te waarborgen

ENERGIETRANSITIE Beiangrijkste resultaten Energiebesparing in de gebouwde omgeving via lokale initiatieven en netbewust bouwen. Verkenning van collectieve warmtesystemen met lokale bronnen. Realisatie van 29,3% van het RES-bod en innovatieve energiehubs. Uitbreiding van het elektriciteitsnet en voorbereiding van een regionaal waterstofnetwerk.

Vaststelling van het MMMP, met daarin een overzicht van de regionale maatregelen t/m 2040. De Brainport Deal en Beethoven convenant, met financiële afspraken van Rijk, provincie, bedrijfsleven en gemeenten, ook over mobiliteitsmaatregelen in de gehele regio (KTM1 en KTM2). lnzet op bereikbaarheid, mobiliteitshubs en gedragsverandering. Specifieke aandachtspunten Snelle en effectieve realisatie van de projecten die we hebben afgesproken in de Brainport Deal en het Beethoven convenant. Gebruiken van de vastgestelde beleidskaders als leid raad voor de gebiedsgerichte mobiliteitsaanpak en op onderdelen deze kaders nader uitwerken. Werken aan de voorbereiding van nieuwe (Rijks)investeringen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16875902/1