2026-35 RIB Bijlage 1 - Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd
Tekst van het document
Jaarverslag ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd’ 2025 Datum: maart 2026
29
Toezicht In dit jaarverslag wordt teruggeblikt op: -
Ontwikkelingen van en rondom toezicht Hoe en waarop toezicht is gehouden (en wat de uitkomsten hiervan waren)
Ontwikkelingen van en rondom toezicht Landelijke en regionale ontwikkelingen: In het afgelopen jaar hebben we zowel landelijk al regionaal aanzienlijke ontwikkelingen gezien op het gebied van toezicht. Toezicht neemt in 2026 deel aan de werkplaats van VNG. Een netwerk van toezichthouders waarin leren, reflectie en samenwerking centraal staan. Doorontwikkeling toezicht: Het afgelopen jaar hebben we gemerkt dat de beelden en verwachtingen over de taken en verantwoordelijkheden van toezichthouders en stakeholders op gebied van toezien uiteenlopen. Helderheid hierover draagt bij aan een efficiënt werkproces omdat hiermee voorkomen wordt dat dubbelwerk wordt verricht, of dat risico's uit het oog dreigen te raken. Ook draagt het bij aan het verantwoordelijkheidsgevoel en risicobewustzijn van alle betrokkenen. Voor het definiëren van rollen en verantwoordelijkheden wordt het Three Lines Model ingezet als instrument, en verder ontwikkeld als een positioneringsmodel met een RASCI. Dit model bevind zich in een afrondende fase waarvan verwacht wordt dat dit in de loop van 2026 kan worden geïmplementeerd. Een belangrijk aspect van het werk als toezichthouder is onze preventieve functie, waarmee we ons richten op het voorkomen van onrechtmatigheden en zorg van onvoldoende kwaliteit.
Onderzoeken zijn namelijk vaak groot, langdurig en juridisch complex en het is in ieders belang om deze te vermijden waar mogelijk. Dit is het afgelopen jaar gedaan in de vorm van advies en een preventief onderzoek. Preventief onderzoek is helpend, omdat aanbieders hierdoor, nog voordat er überhaupt signalen zijn, bekend worden met het toezichtskader en er in gesprek kan worden gegaan over wat de gemeente verstaat onder kwalitatief hoogwaardige rechtmatige zorg. Daarnaast biedt het de mogelijkheid om geluiden op te halen vanuit aanbieders over de kwaliteit van de dienstverlening van onze eigen organisatie.
Werkgroep PDC Het afgelopen jaar zijn er verschillende wijzigingen in de Productendienstencatalogus doorgevoerd en zijn toegangen en aanbieders hierover geïnformeerd. Tijdens de 4 toetredingsmomenten hebben verschillende nieuwe aanbieders zich ingeschreven. Na een positieve uitkomst op inhoud, visieplan en ondersteuningsplan zijn onder andere aanbieders gericht op cultuursensitiviteit, vaktherapeuten en aanbieders gericht op producten in Segment 3 (waaronder Weer terug naar school) aan het zorglandschap toegevoegd. Toegangen zijn op de hoogte gesteld van dit nieuwe aanbod en informatie over deze aanbieders is toegevoegd op de beschikbaarheidswijzer.
Jaarverslag ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd’ 2025 Datum: maart 2026
30
Jongerenparticipatie In 2025 zijn binnen de regio twee Speak & Eat‑sessies georganiseerd in samenwerking met de Adviesvangers, een groep jongeren van 14 tot 22 jaar die, begeleid door Zorgbelang Brabant | Zeeland, hun ervaringen en perspectieven delen over de jeugdhulp. Aan deze bijeenkomsten namen jongeren deel met uiteenlopende achtergronden, waaronder jongeren uit jongerenwerk en jongerencentra, studenten en stagiairs Social Work en jongeren die betrokken zijn bij verschillende jeugdhulporganisaties. Tijdens de sessies gingen jongeren in gesprek met wethouders en beleidsadviseurs over het thema normaliseren. In beide bijeenkomsten stond centraal hoe jongeren kijken naar zelfverantwoordelijkheid, regie voeren over hun eigen leven, hulp vragen, omgaan met moeilijkheden en de beeldvorming rond het ontvangen van zorg. Daarnaast is gesproken over de samenwerking tussen jongeren, ouders, onderwijs en hulpverleners. Om het gesprek te ondersteunen is het spel Over de streep gespeeld, dat bijdroeg aan openheid en onderling begrip. De Speak & Eat-sessies hebben waardevolle inzichten opgeleverd in de leefwereld van jongeren en hebben bijgedragen aan het betrekken van jongeren bij beleidsontwikkelingen binnen de regio. De opbrengsten worden meegenomen in de verdere uitwerking van het normaliseringsvraagstuk.
Daarnaast was in 2025 een Speak & Eat-sessie met ouders rondom dit thema gepland; deze bijeenkomst is niet doorgegaan vanwege onvoldoende aanmeldingen.
Monitoring en financiën Het operationele team monitoring en financiën is verantwoordelijk voor de regionale monitor. Vanuit deze monitor worden veel data-analyses gemaakt voor verschillende doeleinden (ter ondersteuning van inkoop, beleidsontwikkeling, jaarverslagen, aanbiedersanalyses etc). In 2025 zijn we gestart met data-duiding in het A11-overleg (met de 11 beleidscollega’s Jeugd) o.b.v. specifieke thema’s. Dit zorgt voor meer inzicht en uitwisseling van lokale initiatieven/interventies. Dit leren van elkaar op basis van data-duiding willen we de komende jaren een extra impuls geven. Als afwijkende data worden gezien, wordt hier verder op ingezoomd met de betrokken gemeente of projectleider.
Naast monitoring hebben we ook een financiële taak. Dit richt zich op: • kostprijsopbouw van tarieven, jaarlijkse indexeringen van de verwijsindex; • financiële beoordeling van aanbieders bij toetreding tot het contract; • financiële ondersteuning bij het maken van risico-analyses in het kader van pro-actief contractmanagement.
Jaarverslag ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd’ 2025 Datum: maart 2026
31
Doorontwikkeling regionale monitor 10vdJ In het laatste kwartaal van 2025 is hard gewerkt aan de doorontwikkeling van onze regionale monitor 10vdJ: • De niet-gecontracteerde inzet is inzichtelijk gemaakt. Hierdoor is inzicht ontstaan in de omvang en de aard van de niet-gecontracteerde inzet. • Rondom het thema verblijf/uithuisplaatsingen is een aparte rapportage ingebouwd in de monitor. Hierin worden aantallen en kosten m.b.t. alle uithuisplaatsingen inzichtelijk gemaakt vanaf 2022. Ook de verblijfsvoorkomende en verblijfsverkortende inzet en het effect daarvan is opgenomen in dit rapport. Op basis van dit rapport kan de omvang van de verblijfsinzet gemonitord worden. Vooruitblik 2026: In het kader van doorontwikkeling van onze regionale monitor willen we in 2026 zorgpaden in beeld gaan brengen. Dit geeft inzicht in het totale jeugdhulp-pad dat onze jeugdigen doorlopen. Vanuit deze zorgpaden willen we extra inzichten verkrijgen die van belang zijn voor inkoop en beheersmaatregelen. Na afronding van het boekjaar 2025 (en de accountantscontrole) in de lokale gemeenten maken we in het voorjaar van 2026 een financieel jaarverslag 2025 voor de jeugdregio 10vdJ waarin we de totale kosten van de jeugdhulp door zorgaanbieders (inclusief niet-gecontracteerde ) én PGB verstrekkingen én betalingen buiten het berichtenverkeer om in beeld brengen voor de 11 gemeenten.
Administratie Binnen onze regio streven we ernaar om de administratieve processen rondom het berichtenverkeer zo eenduidig mogelijk toe te passen. Op deze manier weten de gecontracteerde aanbieders wat ze van ons kunnen verwachten in het beoordelen en verwerken van het berichtenverkeer, zonder dat dit tot grote verschillen per gemeente leidt. Best een uitdaging wanneer er binnen de regiogemeenten met verschillende softwaresystemen gewerkt wordt. Dit maakt dat de 11 gemeenten hun krachten bundelen op dit gebied. Samenwerking leidt tot succes. Sinds 1 januari 2025 maken we gebruik van een gezamenlijke maatwerkcodesystematiek. Maatwerkovereenkomsten die per gemeenten gesloten worden met niet gecontracteerd hulpaanbod, worden via een eenduidig administratief registratieproces verwerkt. Hierbij wordt gebruik gemaakt van gestandaardiseerde maatwerkcodes. Deze worden op hun beurt weer gekoppeld aan de verschillende soorten hulpaanbod. De codes en bijbehorende criteria zijn afgeleid van de productcodes uit de Producten Diensten Catalogus (PDC). Het gezamenlijk vormgeven van dit proces biedt 10vdJ de mogelijkheid om maatwerkinzet door niet-gecontracteerde aanbieders te monitoren voor de 11 gemeenten.
Jaarverslag ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd’ 2025 Datum: maart 2026
32
Bovenregionale samenwerkingen Bovenregionale ontwikkeling 21 voor de Jeugd De jeugdregio beschikt op basis van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg over het mandaat om bovenregionale zorg in te kopen en te organiseren, waaronder JeugdzorgPlus, jeugdbescherming en jeugdreclassering. In eerdere jaren werd dit mandaat gezamenlijk vormgegeven binnen de samenwerking 21 voor de Jeugd, waarin de 21 gemeenten van 10vdJ en Samen voor Jeugd deelnemen. Nu de wettelijke grondslag voor deze specifieke samenwerking komt te vervallen en er tegelijkertijd inhoudelijke ontwikkelingen plaatsvinden, zoals de beweging naar nul gesloten plaatsingen en het intensiveren van de samenwerking met gecertificeerde instellingen, is in 2025 gestart met een verkenning naar een passende inrichting van deze dossiers voor de komende jaren. De besluitvorming over de start van dit traject vond in 2025 plaats. Het advies over de toekomstige inrichting wordt naar verwachting in 2026 opgeleverd. Aansluiting bij het Bovenregionaal ExpertiseNetwerk Jeugd Brabant/Zeeland (BEN) Omdat de regio 10vdJ in 2025 al voorsorteert op het functioneren als jeugdregio, is besloten om vanaf begin 2025 beleidsmatig aan te sluiten bij de beleids- en netwerkoverleggen van het Bovenregionaal Expertisenetwerk Jeugd Brabant/Zeeland (BEN).
Binnen de beleidsoverleggen worden met beleidsmedewerkers uit de verschillende regio’s in Brabant en Zeeland de belangrijkste bovenregionale thema’s besproken. In de netwerk overleggen zijn alle relevante perspectieven vertegenwoordigd, waaronder beleid, ervaringsdeskundigen, het Regionaal Expertteam (RET), zorgaanbieders en gecertificeerde instellingen. Hier worden zowel actuele BEN-thema’s als bredere ontwikkelingen binnen het jeugdhulplandschap gezamenlijk besproken.
GR-vorming als mijlpaal: Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd klaar voor 2026 In 2025 heeft 10vdJ een uitzonderlijke bestuurlijke en organisatorische stap gezet: de overgang van een privaatrechtelijke samenwerkingsovereenkomst naar een niet‑vrijblijvende regionale samenwerking via een Gemeenschappelijke Regeling (GR) voor de regionale inkoop van specialistische jeugdhulp. Strakke besluitvorming én tijdige borging van de begroting 2026 Eind 2024 is, op basis van deze opdracht en een ambitieuze planning, een project gestart om uiterlijk per 1 januari 2026 gereed te zijn. Het vroeg om strak gecoördineerde besluitvorming: in alle deelnemende gemeenten is de vereiste route zorgvuldig doorlopen — eerst het ontwerp ter zienswijze bij gemeenteraden, daarna toestemming door gemeenteraden en vervolgens het eensluidende collegebesluit tot het treffen van de GR. Parallel hieraan is — al vóór het moment waarop de colleges de GR definitief troffen — ook het traject doorlopen om de begroting 2026 te verbreden en te versterken met de middelen die nodig zijn voor inrichting en instandhouding van een zelfstandig openbaar lichaam, inclusief de daarbij horende zienswijzerol van gemeenteraden.
Jaarverslag ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd’ 2025 Datum: maart 2026
33
Breed draagvlak en een prestatie van formaat Dat dit geheel binnen het geschetste tijdspad is gelukt, mag met recht een bijzondere prestatie heten. Het vroeg intensieve samenwerking tussen bestuurders en ambtelijke sleutelfunctionarissen (beleid, juridisch en financieel) om besluiten, teksten en procedures inhoudelijk zuiver én tijdig rond te krijgen. Opvallend en betekenisvol is dat in beide trajecten — zowel rond de GR‑vorming als rond de begroting/financiering — door gemeenteraden slechts beperkt zienswijzen zijn ingebracht. Dat onderstreept enerzijds de zorgvuldigheid waarmee het proces is ingericht en het partnerschap in de uitvoering, en anderzijds het brede politiek‑bestuurlijke vertrouwen in de regionale samenwerking. Operationalisering: van besluit naar werkbare organisatie In de tweede helft van 2025 verschoof de aandacht van besluitvorming naar operationalisering. Naast de voorbereiding van een dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor de bedrijfsvoering via de GR Peelgemeenten en het traject richting deelname/aansluiting bij BIZOB, is veel tijd en energie gaan zitten in het opstellen, vaststellen en publiceerbaar maken van de juridische en organisatorische basis die nodig is om het openbaar lichaam daadwerkelijk te laten functioneren.
Denk hierbij aan onder meer organisatie‑ en mandaatbesluiten, planning‑&‑control‑kaders, publicatie‑inrichting en de voorbereiding van de eerste AB/DB‑besluitvorming. Met de vaststelling van de DVO in het vierde kwartaal konden vervolgens ook heel concreet de organisatie en werkprocessen worden ingericht, zoals een eigen financieel systeem, een digitale Teams‑omgeving en een zaaksysteem voor documentbeheer, bestuurlijke besluitvorming en archivering. Met de eerste vergadering van het Algemeen en Dagelijks Bestuur op 11 december 2025 is het openbaar lichaam daadwerkelijk van start gegaan. We kijken met oprechte trots en voelbare energie terug op deze mijlpaal: een complex traject, in ongekend tempo en met breed draagvlak gerealiseerd — en een fundament waar we als regio met vertrouwen op verder bouwen.
Jaarverslag ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd’ 2025 Datum: maart 2026
Bijlage 1. Monitoring Jeugdhulp 10vdJ Het jaar 2023 wordt als 0-meting beschouwd. In een aantal tabellen en grafieken brengen we de ontwikkeling van cliëntaantallen in beeld. Vervolgens zoomen we nader in op de data met betrekking tot verblijf (uithuisplaatsingen). Op basis van deze data nu en in de toekomst maken we de impact van de interventies inzichtelijk. Ook het mogelijk gebrekkige effect van interventies hopen we hiermee in beeld te kunnen krijgen. Tabel: Aantal jeugdigen in zorg per gemeente (exclusief eigen hulpverlening door gemeente)
2025 t.o.v. 2023
8,1%
8,0%
2,1%
18,1%
2,0%
4,5%
12,7%
6,6%
9,2%
6,2%
2,3%
34
35 Toelichting:
Aantal cliënten in verblijf (UHP) - per categorie 314 313
350
In de tabel links staat het aantal unieke cliënten met een uithuisplaatsing per verblijfscategorie voor de jaren 2023 tm 2025.
320
300 250 200
Een jeugdige kan gedurende het kalenderjaar van verblijf kan wisselen (bijvoorbeeld eerst verblijf met behandeling (segment 1) en vervolgens naar pleegzorg (segment 2). Deze jeugdige is dan in beide categoriën opgenomen in de telling. Het totaal aantal unieke cliënten per jaar zal daardoor vaak lager zijn dan de optelsom van alle categorieën.
176 172 171
150 100 50
32 37
12
43 43 30
66 71 76 31 25 25
We zien een daling van het aantal unieke cliënten (jeugdigen) met een uithuisplaatsing t.o.v. peiljaar 2023 (ruim 3%).
0
Tabel hieronder: Naast het aantal unieke cliënten is ook het aantal etmalen per jaar dat jeugdigen in verblijf waren van belang om de inzet te meten. Daar zien we een significante daling t.o.v. peiljaar 2023 (ruim 7%). 2023
2024
2025 2024
2025
Verschil 2025 t.o.v. 2023
Aantal ingezette etmalen UHP
2023
Segment 1 - verblijf
30.900
31.077
30.071
-829
Segment 2 - wonen
96.584
94.604
94.501
-2.083
2023
2024
2025
Verschil 2025 t.o.v. 2023
Segment 1 - verblijf
172
176
171
-1
Segment 2 - wonen
314
313
320
6
Verblijf maatwerk4
32
37
12
-20
Verblijf maatwerk
5.829
7.983
2.289
-3.540
LTA-verblijf
43
43
30
-13
LTA-verblijf
8.262
7.886
5.547
-2.715
Gesloten jeugdzorg / JZ+
31
25
25
-6
Gesloten jeugdzorg JZ+)
5.350
4.624
3.506
-1.844
Segment 5 crisis-verblijf
66
71
76
10
Segment 5 crisis-verblijf
1.647
1.743
1.999
352
Totaal unieke cliënten UHP
556
565
539
-17
Totaal ingezette etmalen UHP 148.572
147.917
137.913
-10.659
4
Verblijfsinzet via een maatwerkcontract wordt waar mogelijk ingedeeld naar segment 1 of segment 2 op basis van de aard van verblijf. Als dat niet mogelijk is dan valt het onder de categorie verblijf maatwerk. Jaarverslag ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd’ 2025 Datum: maart 2026
0