20250424 Rapport Toekomstscenario's binnensportvoorzieningen
Tekst van het document
DEFINITIEF - Rapport
Scenario-onderzoek binnensport Gemeente Nuenen
11 april 2025
Inhoudsopgave
6.2
Scenario 2: sportzaal
24
6.3
Scenario 3: twee gymzalen
25
Scenario 4: sportzaal en gymzaal
25
1.
Inleiding
3
6.4
1.1
Aanleiding
3
6.5
Scenario 5: sporthal
26
6.6
Afweging
26
1.2
Doel
3
1.3
Proces en participatie
3
1.4
Beleid en wettelijke verplichting
4
1.5
Opzet rapportage
4
Bijlage 1 Inrichting belijningsplan
27
Bijlage 2 Potentiële bezettingsroosters
31
2.
Uitgangspunten
5
2.1
Functionele uitgangspunten
5
Bijlage 3 Functioneel ruimteprogramma
37
2.2
Ruimtelijke uitgangspunten
7
1.
Functionele beschrijving ruimten
37
2.
Gymzaal
39
8
3.
Sportzaal
39
4.
Sporthal
40
3.
Verwacht gebruik
3.1
Huidig gebruik
8
3.2
Scenario 2: sportzaal
10
3.3
Scenario 3: twee gymzalen
12
3.4
Scenario 4: sportzaal en gymzaal
12
3.5
Scenario 5: sporthal
13
3.6
Potentiële capaciteit
14
4.
Potentiële locaties
16
4.1
Ruimteprogramma
16
4.2
Spreiding bewegingsonderwijs
17
4.3
Bereikbaarheid binnensportverenigingen
19
4.4
Overige factoren
19
5.
Kostenraming
20
5.1
Investeringskosten
20
5.2
Jaarlasten
21
5.3
Exploitatie
21
5.4
Samenvatting
23
6.
Conclusie
24
6.1
Scenario 1: geen uitbereiding
24
Bijlage 4 Rapport capaciteitsanalyse binnensport Nuenen
41
1.
Inleiding
Voor basis- en voortgezet onderwijs: kwalitatieve accommodaties om wettelijke leerdoelen te halen, op beperkte afstand, via veilige routes
1.1
Voor binnensport: voldoende capaciteit om een levensvatbare vereniging te zijn/blij-
Aanleiding
ven, om kwalitatief voldoende activiteiten aan te bieden, om op amateurniveau
In het voor de gemeente Nuenen uitgevoerde onderzoek naar binnensportaccommodaties
competitiewedstrijden te kunnen sporten.
van april 2024 is geconstateerd dat de kwantitatieve vraag naar binnensportaccommodaties in de toekomst toeneemt ten opzichte van de bestaande situatie (zie bijlage 4). Om het aanbod van de binnensportaccommodaties optimaal te laten aansluiten op zowel de kwantitatieve als de kwalitatieve behoefte van binnensportverenigingen en het (voortgezet) onderwijs zijn in dit capaciteitsonderzoek drie scenario’s geschetst. In afstemming met de gemeente worden in het huidige scenario-onderzoek vijf verschillende scenario’s onderzocht waarbij het eerste scenario niet verder uitgewerkt wordt: 1. Voldoen aan wettelijke zorgplicht: geen uitbreiding van de capaciteit aan binnensportaccommodaties; 2. Uitbreiden capaciteit met 1 sportzaal (2 zaaldelen); 3. Uitbreiden capaciteit met 2 separate gymzalen (elk 1 zaaldeel); 4. Uitbreiden capaciteit met 1 gymzaal (1 zaaldeel) en 1 sportzaal (2 zaaldelen); 5. Uitbreiden capaciteit met 1 sporthal (3 zaaldelen).
1.3
Proces en participatie
Om de vraagstelling te kunnen beantwoorden, is een projectgroep binnen de gemeente geformeerd en zijn op twee verschillende momenten de scholen en binnensportverenigingen betrokken. Na het vaststellen van de uitgangspunten voor de scenario’s zijn de uitkomsten hiervan voorgelegd aan deze gebruikers tijdens een participatiebijeenkomst om te verifiëren of zij zich konden herkennen in de uitkomsten (stap 1). Daarna is op basis van de uitwerking en doorrekening van de scenario’s en de feedback van de gebruikers een conceptrapport geschreven met daarin een analyse van de verschillende scenario’s. Deze analyse is in een tweede participatiebijeenkomst voorgelegd aan de gebruikers (stap 2). Hierna is het afwegingskader van de scenario’s verder aangevuld en is de definitieve rapportage afgerond (stap 3).
Om te komen tot een keuze voor een toekomstbestendig aanbod van binnensportaccommodaties is verdere uitwerking van de scenario’s gewenst. In dit scenario-onderzoek wordt inzicht gegeven in de volgende onderdelen: Het ruimteprogramma voor de te realiseren accommodatie(s); De verwachte bezettingsgraad, uitgesplitst in doordeweeks overdag, ’s avonds en in het weekend; Een locatieverkenning; De globale kostenraming (investering en jaarlast); De voor- en nadelen van de scenario’s; De gevolgen voor en relatie met het onderwijs, en de gevolgen voor de binnensport.
1.2
Doel
Het doel van het scenario-onderzoek is als volgt gedefinieerd: Toekomstbestendige binnensportaccommodaties voor bewegingsonderwijs en breedtesport in de gemeente Nuenen. Dit betekent:
3
1.4
Beleid en wettelijke verplichting
De gemeente Nuenen heeft op het gebied van verenigingsgebruik van sportaccommodaties geen wettelijke verplichtingen. Uiteraard wil de gemeente graag een goed voorzieningenaanbod hebben voor haar inwoners zodat die kunnen sporten en bewegen, elkaar kunnen ontmoeten en ontspannen waardoor er een gezonde samenleving blijft. Maar wettelijk is hier niets over vastgelegd. De enige verplichting die een gemeente heeft is het onderdak bieden aan bewegingsonderwijs. Omdat voortgezet onderwijs in Nuenen is doorgedecentraliseerd, valt dit niet langer onder de wettelijke zorgplicht van de gemeente. Het schoolbestuur is zelf verantwoordelijk voor de huisvesting van het bewegingsonderwijs van het Nuenens College. De wettelijke zorgplicht van de gemeente betreft dus alleen het basisonderwijs. Uit het binnensportonderzoek
van
april
2024
is
gebleken
dat
de
gemeente
met
de
huidige
binnensportaccommodaties de komende 15 jaar kan voldoen aan deze zorgplicht.
1.5
Opzet rapportage
Deze rapportage begint met de gehanteerde uitgangspunten in hoofdstuk 2. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 gekeken naar het verwachte gebruik per scenario door het bewegingsonderwijs en de binnensportverenigingen. In hoofdstuk 4 worden de randvoorwaarden voor potentiële locaties verder uitgewerkt. Hoofdstuk 5 laat de financiële aspecten van de verschillende scenario’s zien voor zover die nu al bepaald kunnen worden. Ten slotte worden in hoofdstuk 6 per scenario de gevolgen en de voor- en nadelen op een rijtje gezet in de conclusie.
4
2.
Uitgangspunten
2.1.1 Gymzaal of beweegbox Een gymzaal dient te voldoen aan de normen voor basishuisvesting vanuit de VNG. Daar-
2.1
naast zijn er door de KVLO (vakvereniging voor docenten en leerkrachten lichamelijke
Functionele uitgangspunten
opvoeding én combinatiefunctionarissen onderwijs en sport) richtlijnen opgesteld waaraan
Op basis van de resultaten uit het binnensportonderzoek van april 2024, het huidige gebruik en de geïnventariseerde aanvullende behoefte van sportverenigingen en scholen worden per scenario de functionele uitgangspunten bepaald. Het gaat hierbij om de afmeting van de accommodatie, de bijbehorende ondersteunende ruimten en andere met het beoogde gebruik samenhangende wensen en eisen. Tabel 1 laat per binnensport zien op welk niveau er in Nuenen gespeeld wordt en welke veldafmetingen, zaalhoogte, opstelruimte en eventuele toeschouwerscapaciteit hierbij horen op basis van de voorschriften per sportbond. Het veld voor gezamenlijk gebruik door o.a. handbal, zaalhockey en korfbal wordt verder vermeld als “combiveld”.
Niveau
en verantwoord bewegingsonderwijs te kunnen doceren. Tijdens de dialoogsessie met de vakdocenten zijn de verschillen inzichtelijk gemaakt tussen een “traditionele” gymzaal en een beweegbox. In het dagelijks gebruik is het grootste verschil dat een traditionele gymzaal (rechthoekig vloerplan) wordt verdeeld in 3 delen om verschillende activiteiten de doceren. Bij toepassing van de beweegbox (vierkant vloerplan) wordt de zaal optimaal gebruikt en ingericht als wordt uitgegaan van een verdeling in 4 delen om de verschillende activiteiten te doceren. Door de docenten is tijdens de dialoogsessie van 12 november 2024 unaniem kenbaar gemaakt dat een rechthoekige vloer de voorkeur heeft.
Tabel 1: Veldafmetingen per sport Sport
een gymzaal dient te voldoen om te borgen dat een gymzaal in de basis voldoet om veilig
Veldafme- Hoogte ting [m]
Uitloop
[m]
[m]
Opstelruimte
[m]
Capaciteit toeschouwers [pers.]
Een ander kenmerk van een beweegbox is de toepassing van interactieve en digitale middelen die ingezet kunnen worden in het onderwijsprogramma. Dergelijke middelen kunnen
Badminton
Categorie C
13,4 x 6,1
7
1,5
n.v.t.
-
eventueel ook in een traditionele zaal gezet worden (bijv. SmartWall en ledvloer Descol).
Basketbal
Promotiedivisie, 1e divisie
26 x 15
7
2
1
100
In deze rapportage en de bijbehorende investeringsramingen is uitgegaan van een basis-
Handbal
Regionaal
40 x 20
7
7
1
-
Hockey
n.v.t.
40 x 20
7
2
1
-
Korfbal
n.v.t.
40 x 20
7
2
2
-
Volleybal
Derde divisie, promotieklasse & eerste klasse. A-, B- en Cjeugd top en hoofdklasse
18 x 9
7
2
1
50
inventaris en zijn dergelijke systemen niet opgenomen.
In de vijf scenario’s worden verschillende typen binnensportaccommodaties ingezet. Per type accommodatie wordt kort uitgelegd wat de mogelijkheden hiervan zijn voor het bewe-
Het uitgangspunt is dat een eventuele nieuwe gymzaal in Nuenen door zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs wordt gebruikt. Door de sportverenigingen is kenbaar gemaakt dat zij naar verwachting geen gebruik gaan maken van een gymzaal omdat deze te laag is voor de meeste balsporten. De nieuwe gymzaal bij sporthal De Hongerman wordt 7 meter hoog. Deze is daarmee geschikt voor volleybal en badminton. Een eventueel extra te realiseren gymzaal met een afmeting van 14 x 22 meter en een netto hoogte van 5,5 meter (KVLO-richtlijn) volstaat om die reden voor het gebruik door het onderwijs in Nuenen.
gingsonderwijs en de verschillende binnensportverenigingen.
5
2.1.2 Sportzaal
De basketbalvereniging speelt 2e divisie (met de ambitie om te promoveren) en rolstoel-
De sportzaal dient ruimte te bieden aan 2 zaaldelen voor bewegingsonderwijs. De zaal
basketbal en heeft velden nodig die voldoen aan de daarbij horende richtlijnen van de
dient minimaal dezelfde omvang te hebben als 2 gymzalen en ruimte voor een vouwwand
basketbalbond;
die de sportzaal kan verdelen in twee zaaldelen.
Een eventuele nieuwe sporthal moet groot genoeg zijn voor zaalhockey.
Met een minimale hoogte van 7 meter is een sportzaal geschikt voor gebruik door de bin-
Het gebruik door de binnensportverenigingen bepaalt de minimale grootte van de trainings-
nensportverenigingen. De omvang
en wedstrijdvelden afhankelijk van de richtlijnen van de desbetreffende sportbond. In het
van een sportzaal biedt voldoende
geval van Nuenen zijn de richtlijnen voor basketbal bepalend voor de afmetingen van de
ruimte om eventueel een volwaardig
sporthal. Zij hebben namelijk de grootste trainings- en wedstrijdvelden (zie tabel 1). Dit
basketbalveld in te passen (in de
betekent dat een sporthal een minimale afmeting moet hebben van 53 x 30 meter.
breedte van de zaal). Daarnaast is er ruimte voor 2 volwaardige wedstrijd
Voor onderwijs kan de zaal eventueel worden verdeeld in 2 of 3 zaaldelen. Op basis van
volleybalvelden. Voor het verwachte
een voorlopige indeling van de velden in de sporthal is het gewenst om de sporthal in 3
gebruik in Nuenen wordt een sport-
zaaldelen te verdelen. Hierdoor zijn er betere verhuurmogelijkheden om 2 verschillende
zaal geadviseerd met een afmeting
sporten gelijktijdig te faciliteren. Bovendien worden de zaaldelen hiermee geschikter voor
van 32 x 24 meter en een netto
onderwijs doordat:
hoogte van 7 meter.
Er een betere geluidwering tussen de buitenste twee zaaldelen is; De afmeting van een zaaldeel passender is in relatie tot het aantal leerlingen.
2.1.3 Sporthal Voor het bepalen van de afmeting voor een sporthal zijn diverse scenario’s mogelijk. In beginsel bestaat een sporthal uit 3 zaaldelen voor onderwijsgebruik en heeft een vrije hoogte van minimaal 7 meter. Tijdens de dialoogsessie met de sportverenigingen zijn de volgende punten naar voren gekomen: Verenigingen willen per sport zoveel mogelijk gebruik maken van een dezelfde accommodatie; Sporthal De Hongerman is voor basketbal niet ideaal door de verschillende afmetingen van de trainingsvelden die in de hal aanwezig zijn; Voor de basketbalvereniging is het wenselijk dat er minimaal 2 volwaardige basketbalvelden aanwezig zijn in een accommodatie; Een eventuele nieuwe sporthal moet geschikt zijn voor het houden van wedstrijden (voldoende uitloopruimte, ruimte voor wisselspelers, jurytafels, et cetera) en heeft bij voorkeur een tribune en een ontmoetingsruimte; 6
Tabel 2 laat per type accommodatie zien wat de veldafmeting is en welke typen sportvelden
De locatie moet binnen een straal van 1.600 meter zijn van de basisscholen die er ge-
binnen deze afmetingen mogelijk zijn. Een volledig overzicht van de veldindeling per type
bruik van gaan maken, conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs
accommodatie is te vinden in bijlage 1.
Nuenen c.a. 2021; De locatie is goed en veilig bereikbaar voor scholieren per fiets, bij voorkeur via een
Tabel 2: Sportvelden per type accommodatie
verlicht fietspad;
Gymzaal
Beweegbox
Sportzaal
Sporthal
22 x 14 x 5,5
14 x 14 x 5,5
32 x 24 x 7
53 x 30 x 7
gaande wegenstructuur, met name voor het autoverkeer op wedstrijddagen;
Onderwijs
1
1
2
3
De locatie voldoet aan de eisen van het Omgevingsplan en eventuele verdere rand-
Combiveld
-
-
-
1
voorwaarden van de gemeente of kan hier in de toekomst aan voldoen;
Basketbal
-
-
1
3 **)
De welstandscriteria en de omliggende bebouwing zijn passend en enigszins vergelijk-
Volleybal
1 *)
-
2
4
baar qua schaal en omvang van de beoogde binnensportaccommodatie;
Badminton
1 *)
-
6
9
De locatie zorgt voor voldoende spreiding van de binnensportaccommodaties over de
Voor de binnensportverenigingen moet de locatie goed bereikbaar zijn vanaf de door-
*) recreatief, hoogte voldoet niet voor wedstrijden
kern Nuenen, met name met het oog op het bewegingsonderwijs;
**) 2 velden zijn geschikt voor wedstrijden
Een locatie waar mogelijkheden tot het combineren van functies bestaan, zoals bijvoorbeeld een basisschool met een gymzaal, kan zorgen voor synergievoordelen.
2.2
Ruimtelijke uitgangspunten
De benodigde ruimte voor de ruimtelijk inpassing is bepaald op basis van het bebouwd oppervlak. Vervolgens zijn op basis van het Bruto vloeroppervlak de aantallen fietsparkeerplaatsen en parkeerplaatsen berekend. Ten slotte is een ruimtereservering bepaald voor vluchtwegen, wegen naar parkeerplaatsen en een centrale toegangsweg of toegangsplein. In de onderstaande tabel zijn de resultaten per type accommodatie weergegeven. Tabel 3: Benodigd oppervlak per type accommodatie Oppervlak type
toeslag
Parkeren
pad gebouw
norm
aantal
Fietsparkeren m2
weg
aanrijdroute
norm
aantal
oppervlak
TOTAAL
Gymzaal
589
291
2,75
17
213
127
300
3
18
36
1.556
Sportzaal
1.345
440
2,75
37
464
278
600
3
41
82
3.207
Sporthal (3 zaaldelen)
2.555
607
2,85
83
1038
622
900
2,5
73
146
5.868
Een potentiële locatie voor een nieuw te realiseren binnensportaccommodatie moet aan een aantal uitgangspunten voldoen: De kavel moet voldoende groot zijn om de gewenste accommodatie te kunnen bouwen;
7
3.
Verwacht gebruik
3.1
Huidig gebruik
Tabel 4: Aanvullende behoefte binnensportverenigingen
Vereniging Om het verwachte gebruik te bepalen is eerst het huidige gebruik bepaald op basis van de gebruiksroosters 2024-2025 (zie figuur 1). Een volledig overzicht van de potentiële bezettingsroosters is te vinden in bijlage 2. Sporthal De Hongerman heeft in seizoen 2024-2025 acht verschillende roosters gedurende het jaar. Voor deze analyse is gekeken naar de bezetting in de winter (week 1 t/m 5) en de bezetting in de zomer (week 12 t/m 22). Korfbal
Trainingen Uur/week Weken
Wedstrijden Uur/week Weken
HC Nuenen
30
11
12
11
BV Achilles’71 NKV Nuvo ‘68
40 8 12
45 22 23
4
9
BC Nuenen
2,5
44
2
10
maakt alleen in het winterseizoen 22 weken per jaar gebruik van De Hongerman. In het zomerseizoen traint korfbal op het buitenveld en worden deze uren in De Hongerman gebruikt voor basketbal. Ook hockey maakt alleen in het winterseizoen 11 weken per jaar gebruik van De Hongerman. Voor de weekendbezetting is gekeken naar twee representatieve weekenden in januari 2025. Vervolgens is de aanvullende behoefte die de binnensportverenigingen hebben in kaart gebracht. Dit is al gedaan tijdens het binnensportonderzoek van april 2024 en is nu geactualiseerd voor seizoen 2024-2025 (zie tabel 4). Deze aanvullende behoefte is mede gebaseerd op de wachtlijsten en ledenaantallen van de betreffende verenigingen en is daarmee een inschatting. Voorkeuren voor sportbeoefening zijn aan fluctuaties onderhevig. In het binnensportonderzoek van april 2024 is daarom ook gekeken naar de ledenontwikkeling van de betreffende sportbonden. Bij de georganiseerde sport zijn de afgelopen jaren (meisjes)voetbal en basketbal groeisporten gebleken. Van de Nuenense binnensportverenigingen hebben op dit moment Nuvo ’68 en Achilles ’71 een toekomstvisie aangeleverd bij de gemeente. De andere verenigingen hebben deze (nog) niet. De aanvullende behoefte van de verenigingen kan in de meeste gevallen dus (nog) niet verder onderbouwd worden met een toekomstvisie.
De behoefte van uren voor het rolstoelbasketbal is onderdeel van de aanvullende behoefte van de basketbalvereniging (1,5 uur per week). Zij hebben aangegeven dat zij hun rolstoelteam graag samen met de andere teams in Nuenen willen laten trainen (ook voor de binding met de vereniging). Voor de veldindeling maakt dit geen verschil. Een aantal andere teams heeft namelijk ook een centercourt nodig. De badmintonvereniging wil de tweede trainings-
Figuur 1: Huidige bezetting sporthal De Hongerman winterseizoen
avond gebruiken voor de jeugd. Hiervoor hebben zij drie of vier velden tegelijkertijd nodig. 8
Het is mogelijk dat er uiteindelijk meer of minder aanvullende uren nodig zijn, afhankelijk
Basisscholen De Nieuwe Linde en De Rietpluim kunnen nu soms niet aan het wettelijke
van de ledenontwikkeling in de toekomst. Daarnaast wordt de aanvullende behoefte ge-
aantal uren bewegingsonderwijs voldoen omdat er niet altijd (voldoende) begeleiders be-
deeltelijk bepaald door het gebruik van sportaccommodaties in omliggende gemeenten
schikbaar zijn om met de leerlingen naar De Hongerman te fietsen. Ook hebben de
door de Nuenense binnensportverenigingen. Dit gebruik zou verplaatst kunnen worden
basisscholen aangegeven dat het inroosteren van de lessen bewegingsonderwijs in De
naar binnensportaccommodaties in Nuenen. Het aantal uren per week dat de verenigingen
Hongerman en gymzaal Jacobushoek elke keer weer een flinke puzzel is door de hoge
in seizoen 2024-2025 huren voor trainingen buiten de gemeentelijke accommodaties is te
bezetting tijdens onderwijsuren.
zien in tabel 5. Aan de linker kant van de tabel staan nogmaals de gewenste extra uren training per vereniging. Aan de rechterkant staan de uren die verenigingen nu huren buiten
De nieuwe gymzaal bij De Hongerman is vrijwel volledig nodig voor de behoefte van De
de gemeentelijke accommodaties. Van de hockeyvereniging is geen precieze informatie
Dassenburcht (0,9 zaaldeel). Rooster technisch is het zeer moeilijk om deze beperkte
ontvangen over de huur buiten gemeentelijke accommodaties. Wel is bekend dat deze ver-
ruimte (0,1 zaaldeel) te laten benutten door een andere school. Dit betekent dat er nog 0,5
eniging binnensportaccommodaties huurt in omliggende gemeenten.
zaaldeel (14 klokuren) beschikbaar is in gymzaal Jacobushoek die een eventuele verdere groei van de behoefte aan bewegingsonderwijs kan opvangen.
Tabel 5: Aantal gewenste extra uren training en uren training buiten gemeentelijke accommodaties
Vereniging
Gewenste uren training
HC Nuenen BV Achilles ’71
Uur/week
Weken
30
11
Uren training andere accommodaties Uur/week Weken ?
Tabel 6: Huidige en toekomstige behoefte bewegingsonderwijs basisonderwijs Toekomstige behoefte bewegingsonderwijs 2024
2030
Aanwezige capaciteit
2040
?
School
Accommodatie
KC Nieuwe Linde
Sporthal Hongerman
Klokuren
6
6
6
Zaaldelen
0,2
0,2
0,2
Het Mooiste Blauw
Sporthal Hongerman
Klokuren
9
18
24
Zaaldelen
0,3
0,7
0,9
De Rietpluim
Sporthal Hongerman
Klokuren
19,5
18
19,5
Zaaldelen
0,8
0,7
0,8
Sporthal De Crijnsschool Hongerman
Klokuren
10,5
10,5
12
Zaaldelen
0,4
0,4
0,5
BS De Dassenburcht
Klokuren
16,5
24
24
Zaaldelen
0,6
0,9
0,9
Klokuren
61,5
76,5
85,5
104
Zaaldelen
2,4
2,9
3,3
4
Klokuren
10,5
10,5
12 0,5
40
45
12
45
NKV
8
22
4,5
22
Nuvo ‘68
12
23
12
21
BC Nuenen
2,5
44
0
0
Eventuele aanvullende behoefte van verenigingen die nodig is om teams te laten promoveren is niet meegenomen. Het uitgangspunt is om in de eerste plaats het ervaren tekort op te vullen. Als er nog aanvullende capaciteit beschikbaar is, dan kan deze ingezet worden om de sporttechnische ambitie te verhogen. Voor het onderwijs wordt uitgegaan van de normatieve urenbehoefte op basis van de leer-
Subtotaal KC De Wentelwiek
ling prognose. Tabel 6 laat de huidige en toekomstige behoefte aan zaaldelen zien op basis van de leerling prognose basisonderwijs 2024. Hieruit blijkt dat in 2040 behoefte is aan 3,8
Gymzaal Hongerman
Subtotaal
Gymzaal Jacobushoek
Zaaldelen
0,4
0,4
Klokuren
10,5
10,5
12
26
Zaaldelen
0,4
0,4
0,5
1
zaaldelen (afgerond 4 zaaldelen) in de kern Nuenen. Er zijn dan 3 zaaldelen beschikbaar in sporthal De Hongerman, 1 zaaldeel in de gymzaal bij De Hongerman en 1 zaaldeel in gymzaal Jacobushoek. De resterende ruimte in sporthal De Hongerman wordt nu ingevuld
Totaal Nuenen
Klokuren
72
87
97,5
130
Zaaldelen
2,8
3,3
3,8
5,0
door het Nuenens College.
9
Het Nuenens College heeft volgens de leerling prognose in 2040 een wettelijke behoefte
Onderwijs Nuenen ca 2025 – 2040 wordt een eventuele extra groei van leerlingen in Nue-
van 79,2 klokuren bewegingsonderwijs volgens de VNG-norm (zie tabel 7). Dit zijn 2,26
nen-West al benoemd en uitgewerkt in een businesscase.
zaaldelen bij een gebruik van 35 uur per week. Deze uren kan het Nuenens College gedeeltelijk invullen in sporthal De Hongerman. Voor de resterende uren moeten ze uitwijken
Op basis van alle bovenstaande gegevens is per scenario een theoretisch bezettingsroos-
naar andere binnensportaccommodaties in de gemeente.
ter gemaakt waarbij zo veel mogelijk rekening is gehouden met de aanvullende urenbehoefte van de binnensportverenigingen en het onderwijs. Hierbij is een onderscheid
Het Nuenens College kent naast de wettelijk verplichte (normatieve) uren bewegingsonder-
gemaakt tussen de bezetting in de zomer en de bezetting in de winter (zie bijlage 2). Af-
wijs ook verschillende niet wettelijke of boven normatieve uren bewegingsonderwijs. Deze
hankelijk van het type accommodatie dat wordt toegevoegd, kan het gebruik door de
bestaan uit een sportroute waarin leerlingen 3 uur per week extra bewegingsonderwijs krij-
binnensportverenigingen verdeeld worden over De Hongerman en de nieuwe accommoda-
gen, het vak LO2 in de bovenbouw waarbij leerlingen 3 uur per week extra
tie. Deze theoretische bezettingsroosters moeten te zijner tijd nader worden uitgewerkt en
bewegingsonderwijs krijgen en het profiel Bewegen, Recreatie & Veiligheid waarbij onge-
vastgesteld in samenspraak met de gebruikers. Ze moeten daarom als indicatie van het
veer 1/3e van de lessen uit bewegingsonderwijs bestaat. Deze boven normatieve uren
verwachte gebruik worden beschouwd. Het bepalen van theoretische bezettingspercenta-
zorgen voor een extra capaciteitsvraag van 38 uur bovenop de wettelijke norm. Omdat
ges kan pas nadat deze samenspraak met de verenigingen heeft plaatsgevonden en maakt
voortgezet onderwijs in Nuenen is doorgedecentraliseerd, valt dit niet langer onder de wet-
dus geen onderdeel uit van deze rapportage.
telijke zorgplicht van de gemeente. Het schoolbestuur is zelf verantwoordelijk voor de huisvesting van het bewegingsonderwijs van het Nuenens College.
3.2
Tabel 7: Huidige en toekomstige behoefte bewegingsonderwijs Nuenens College
Scenario 2 gaat uit van het realiseren van één sportzaal met twee zaaldelen als aanvulling
Aanwezige capaciteit 2024 School
Toekomstige behoefte Aanwezige bewegingsonderwijs capaciteit 2030 2040
Scenario 2: sportzaal
op de bestaande binnensportcapaciteit. Via een neerlaatbare wand kan de sportzaal in twee separaat te gebruiken gymzalen worden opgedeeld. Bij evenementen of specifieke momenten kan ervoor worden gekozen om de gehele zaal in te zetten. De mogelijkheden
Accommodatie
voor het bewegingsonderwijs zijn hiermee groter dan bij een gymzaal.
Sporthal Totale capaciteit Hongerman
Klokuren
102
136
136
Zaaldelen
3
4
4
Benodigde capaciteit PO
Sporthal Hongerman
Klokuren
61,5
76,5
85,5
Zaaldelen
2,4
2,9
3,3
Subtotaal
Sporthal Hongerman
Klokuren
40,5
102
59,5
50,5
136
den (1 per zaaldeel), 1 centercourt basketbal dat in de breedte over de twee zaaldelen ligt
Zaaldelen
1,2
3
1,8
1,5
4
en zes badmintonvelden (3 per zaaldeel). Dit betekent dat het bestaande gebruik groten-
Benodigde capaciteit VO
Sporthal Hongerman
Klokuren
74,4
75,4
79,2
Zaaldelen
2,2
2,2
2,3
Klokuren
-33,9
-15,9
-28,7
in de nieuwe sportzaal zou moeten plaatsvinden. Voor gebruik door korfbal en hockey is
Zaaldelen
-1,0
-0,5
-0,8
een sportzaal te klein.
Totaal
Voor de binnensportverenigingen biedt een sportzaal 2 separaat te gebruiken volleybalvel-
deels in sporthal De Hongerman blijft en dat de behoefte aan aanvullende uren grotendeels
Zodra het aantal leerlingen in de kern Nuenen harder groeit dan de leerling prognose voor-
In de theoretische bezettingsroosters is het bestaande aantal trainings- en wedstrijduren -
ziet, is er bij een structurele extra behoefte van meer dan 14 klokuren per week (potentiële
inclusief de uren die nu buiten de gemeentelijke accommodaties gehuurd worden - met een
capaciteit Jacobushoek) extra zaalruimte nodig voor het bewegingsonderwijs. Een moge-
donkere arcering aangegeven. Eventuele extra gewenste trainings- en wedstrijduren zijn
lijke combinatie van een binnensportaccommodatie met de nieuwbouw van een
met een lichtere arcering in dezelfde kleur aangegeven. Omdat een sportzaal in principe
basisschool in Nuenen-West zou dan verder onderzocht kunnen worden. In het IHP
geen tribune heeft, is deze niet geschikt voor wedstrijden met publiek.
10
Korfbal zou op dinsdagavond een tweede trainingsavond in Nuenen krijgen (lichtpaarse arcering). Afhankelijk van de indeling van de teams, zouden ze dan 0 - 1,5 uur per week buiten de gemeentelijke accommodaties moeten huren; Hockey zou op dinsdagmiddag extra trainingscapaciteit krijgen (lichtgele arcering); De theoretische bezetting van De Hongerman blijft op doordeweekse dagen in het winterseizoen min of meer gelijk aan de huidige bezetting. Alleen op woensdag is er een uur minder bezetting van 17.00 – 18.00 uur ten opzichte van het huidige rooster.
Figuur 3: Theoretisch bezettingsrooster sportzaal winter- en zomerseizoen scenario 2
Het theoretische bezettingsrooster van de nieuw te realiseren sportzaal (figuur 3) laat het volgende zien: Voor het onderwijs is er per week 35 uur per zaaldeel extra capaciteit (70 uur in totaal). Dit is capaciteit voor zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs samen. Hiervan is circa 40 uur per week noodzakelijk voor het gewenste bewegingsonderwijs in de kern Nuenen (lichtblauwe arcering). Op welke dagen en tijden deze uren worden ingeFiguur 2: Theoretisch bezettingsrooster sporthal De Hongerman winterseizoen scenario 2 en 4
vuld, moet nog nader bepaald worden. Dit betekent dat circa 30 uur potentiële capaciteit voor bewegingsonderwijs overblijft. Dit is aangegeven in de grijze arcering;
Het theoretische bezettingsrooster van De Hongerman van dit scenario in het winterseizoen (figuur 2) laat het volgende zien: Er ontstaat door de toevoeging van de gymzaal van 7 meter hoogte 1 veld extra capa-
Basketbal krijgt 1 volwaardig centercourt voor trainingen. Dit levert circa 7 uur extra trainingscapaciteit op in het winterseizoen. Daarmee zouden ze nog steeds minimaal 5 uur per week moeten huren buiten de gemeentelijke accommodaties;
citeit voor volleybal (lichtrode arcering);
11
Volleybal kan op woensdag in de sportzaal trainen waardoor er ruimte ontstaat in De
Voor het onderwijs is er per week 35 uur per zaaldeel extra capaciteit (105 uur in totaal).
Hongerman voor basketbal. Bovendien is de gymzaal bij De Hongerman geschikt voor
Dit is capaciteit voor zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs samen. Hier-
volleybal. Dit levert 12 uur extra trainingscapaciteit op voor volleybal op maandag en
van is circa 40 uur per week noodzakelijk voor het gewenste bewegingsonderwijs in de
woensdag in zowel het zomer- als het winterseizoen. Dit is het gewenste aantal extra
kern Nuenen (donkerblauwe arcering) waarmee er circa 65 uur potentiële capaciteit
uren voor trainingen en ook het aantal uren dat de vereniging nu huurt buiten de ge-
overblijft (lichtblauwe arcering). Ook hier geldt dat de invulling van deze uren over de
meentelijke accommodaties;
verschillende dagen en tijden nog nader bepaald moet worden;
Badminton zou op zaterdag ruimte voor een tweede trainingsavond kunnen krijgen;
Voor de binnensporten levert dit dezelfde extra capaciteit op als de sportzaal in scena-
Op zaterdagochtend is er mogelijk ruimte in de sportzaal voor extra trainingen volleybal
rio 2.
voor teams die geen wedstrijden spelen of voor inhaalwedstrijden.
3.3
Scenario 3: twee gymzalen
Scenario 3 gaat uit van twee separate gymzalen als aanvulling op de bestaande binnensportcapaciteit. Deze gymzalen zijn geschikt voor het bewegingsonderwijs maar kunnen door de beperkte hoogt van 5,5 meter niet worden gebruikt voor de meeste balsporten. Voor de binnensportverenigingen bieden twee separate gymzalen dus geen extra trainings- of wedstrijdcapaciteit. Voor het onderwijs zou dit een aanvullende capaciteit van 35 uur per gymzaal opleveren, 70 uur in totaal. Omdat bij dit scenario geen gebruik wordt gemaakt van de gymzalen door de binnensportverenigingen is hiervan geen theoretisch bezettingsrooster gemaakt. Voor het onderwijsgebruik zou de theoretische bezetting gelijk zijn aan die van een sportzaal, namelijk van maandag tot en met vrijdag van 8.30 uur tot 15.30 uur. Van de 70 beschikbare uren zijn circa 40 uur nodig voor het gewenste bewegingsonderwijs in de kern Nuenen. Dit betekent dat circa 30 uur potentiële capaciteit voor bewegingsonderwijs overblijft.
3.4
Scenario 4: sportzaal en gymzaal
Scenario 4 gaat uit van één sportzaal met twee zaaldelen en één separate gymzaal als aanvulling op de bestaande binnensportcapaciteit. In totaal wordt de beschikbare capaciteit uitgebreid met drie zaaldelen. De sportzaal heeft dezelfde indeling als in scenario 2 en is daarmee geschikt voor een deel van de binnensportverenigingen. De gymzaal in dit scenario is alleen geschikt voor het bewegingsonderwijs. De theoretische bezetting van sporthal De Hongerman op doordeweekse dagen is in dit scenario hetzelfde als in scenario 2. Het theoretische bezettingsrooster van de nieuw te
Figuur 4: Theoretisch bezettingsrooster sportzaal met separate gymzaal zomer- en winterseizoen scenario 4
realiseren sportzaal met een separate gymzaal (figuur 4) laat het volgende zien:
12
3.5
Scenario 5: sporthal
Scenario 5 gaat uit van het realiseren van één sporthal met drie zaaldelen als aanvulling op de bestaande binnensportcapaciteit. Via twee neerlaatbare wanden kan de sporthal in drie separaat te gebruiken gymzalen worden opgedeeld. Bij evenementen of specifieke momenten kan ervoor worden gekozen om de gehele zaal in te zetten. De mogelijkheden voor het bewegingsonderwijs zijn hiermee groter dan bij een gymzaal. Voor de binnensportverenigingen biedt een sporthal drie separaat te gebruiken volleybalvelden (één per zaaldeel), één centercourt basketbal dat in de breedte over twee zaaldelen ligt, drie trainingsvelden basketbal (één per zaaldeel), twee wedstrijdvelden basketbal (buitenste twee zaaldelen), negen badmintonvelden (drie per zaaldeel) en één combiveld voor korfbal en hockey (gehele hal). Dit betekent dat basketbal volledig verplaatst kan worden naar de nieuwe sporthal waarmee er meer ruimte ontstaat in De Hongerman voor de andere verenigingen (zie figuur 5). Door de tribune en recreatieruimte is een sporthal ook geschikt voor wedstrijden.
Het theoretische bezettingsrooster van De Hongerman in het winterseizoen (figuur 5) laat het volgende zien: Er ontstaat 24 uur extra trainingscapaciteit voor volleybal op maandag en dinsdag (lichtrode arcering); Korfbal zou op dinsdagavond een tweede trainingsavond in Nuenen krijgen (lichtpaarse arcering); Hockey zou op dinsdagmiddag extra trainingscapaciteit krijgen (lichtgele arcering); Hockey krijgt vaste wedstrijdcapaciteit op zondag (gele arcering); De theoretische bezetting van De Hongerman blijft op doordeweekse dagen gelijk aan de huidige bezetting in het winterseizoen; In het zomerseizoen ontstaat er op dinsdag en donderdag ruimte wanneer hockey en korfbal weer buiten trainen. Figuur 5: Theoretisch bezettingsrooster De Hongerman winterseizoen scenario 5
13
Voor hockey ontstaat circa 25 uur extra trainingscapaciteit op donderdag en vrijdag (lichtgele arcering); Hockey krijgt vaste wedstrijdcapaciteit op zaterdag (lichtgele arcering); Badminton zou op zaterdag ruimte voor een tweede trainingsavond kunnen krijgen; Basketbal heeft twee volwaardige wedstrijdvelden beschikbaar op zondag. Het middelste zaaldeel wordt dan gebruikt voor uitloop, banken, jurytafels, et cetera; In het zomerseizoen speelt hockey buiten en ontstaat er in de sporthal ruimte op vrijdag en zaterdag.
3.6
Potentiële capaciteit
Afhankelijk van het scenario is er voor de binnensportverenigingen een tekort aan beschikbare uren trainingscapaciteit in de kern Nuenen, voldoende trainingscapaciteit of is er nog ruimte voor eventuele groei. Dit is afhankelijk van het aantal beschikbare zaaldelen in de kern Nuenen. Voor het bewegingsonderwijs is uitgegaan van een maximale bezetting van 26 klokuren per week per zaaldeel voor het basisonderwijs conform de VNG-norm. Het voortgezet onderwijs kan dan de resterende uren gebruiken tot een maximum van 35 uur per week per zaaldeel (inroostering tot 15.30 uur). Omdat het basisonderwijs niet altijd de volle 26 klokuren gebruik maakt van een zaaldeel, kunnen deze resterende uren worden toegewezen aan het voortgezet onderwijs. Met drie zaaldelen in De Hongerman, de gymzaal bij De Figuur 6: Theoretisch bezettingsrooster sporthal winterseizoen
Hongerman en gymzaal Jacobushoek zijn er vijf zaaldelen voor bewegingsonderwijs in de kern Nuenen. Dit is een beschikbare capaciteit van 5 x 35 = 175 klokuren voor het totale
Het theoretische bezettingsrooster van de nieuw te realiseren sporthal in het winterseizoen
bewegingsonderwijs. De verwachte bezetting is gebaseerd op de normatieve uren bewe-
(figuur 6) laat het volgende zien:
gingsonderwijs in 2040 volgens de leerling prognose.
Voor het onderwijs is er per week 35 uur per zaaldeel extra capaciteit (105 uur in totaal). Dit is capaciteit voor zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs samen. Hier-
Voor de binnensportverenigingen is bij de beschikbare capaciteit uitgegaan van de huidige
van is circa 40 uur per week noodzakelijk voor het gewenste bewegingsonderwijs in de
uren trainingscapaciteit per week per seizoen in De Hongerman. Hier is de eventuele ca-
kern Nuenen (donkerblauwe arcering). Op welke dagen en tijden deze uren worden
paciteit van een nieuw te realiseren accommodatie in uren per week bij opgeteld. De
ingevuld, moet nog nader bepaald worden. Dit betekent dat circa 65 uur potentiële ca-
verwachte bezetting is opgebouwd uit de huidige trainingscapaciteit van de verenigingen in
paciteit voor bewegingsonderwijs overblijft. Dit is aangegeven in de grijze arcering;
De Hongerman met daarbij opgeteld de aanvullende trainingsbehoefte die de verenigingen
Er ontstaat circa 40 uur extra trainingscapaciteit voor basketbal op maandag, woensdag
hebben aangegeven in tabel 4. Omdat niet elk type accommodatie geschikt is voor alle
en donderdag (licht oranje arcering). Hiermee wordt volledig voorzien in de gewenste
soorten binnensport, verschilt de potentiële capaciteit per scenario voor de verschillende
extra uren training;
verenigingen. Voor de binnensportverenigingen is er een maximale beschikbare capaciteit van 30 uur per week per zaaldeel voor trainingen (5 avonden x 6 uur per avond).
14
De gevolgen voor de potentiële capaciteit per scenario zijn als volgt: Scenario 1 (huidige situatie) levert op alle fronten een negatieve capaciteit: Een tekort aan gewenste uren bewegingsonderwijs voor het voortgezet onderwijs; Een tekort aan trainingscapaciteit voor de binnensportverenigingen; In de zomer verdwijnt het tekort voor hockey en korfbal; Scenario 2 (sportzaal) biedt voldoende capaciteit voor het bewegingsonderwijs en biedt gedeeltelijk een oplossing voor de capaciteitsvraag van de binnensportverenigingen: Er is in dit scenario nog circa 30 uur potentiële capaciteit voor het totale bewegingsonderwijs beschikbaar; Voor volleybal, korfbal en badminton zou scenario 2 de aanvullende trainingsbehoefte oplossen; Voor basketbal en hockey blijft er in scenario 2 nog steeds een tekort aan trainingscapaciteit in de winter.
In de zomer verdwijnt dit tekort voor hockey; Scenario 3 (2 gymzalen) biedt voldoende capaciteit voor het bewegingsonderwijs en beperkte mogelijkheden voor de binnensportverenigingen: Dit scenario levert dezelfde ruimte voor uren bewegingsonderwijs als scenario 2; Voor alle binnensportverenigingen blijft er in scenario 3 een tekort aan trainingscapaciteit bestaan in de winter; In de zomer verdwijnt het tekort voor hockey en korfbal; Scenario 4 (sportzaal + gymzaal) biedt voldoende capaciteit aan het bewegingsonderwijs en biedt gedeeltelijk een oplossing voor de capaciteitsvraag van de binnensportverenigingen: Er is in dit scenario nog circa 65 uur potentiële capaciteit voor het totale bewegingsonderwijs beschikbaar; Voor de binnensportverenigingen levert scenario 4 dezelfde potentiële capaciteit als scenario 2; Scenario 5 (sporthal) biedt voldoende capaciteit voor zowel het bewegingsonderwijs als de binnensportverenigingen: Er is in dit scenario nog circa 65 uur potentiële capaciteit voor het totale bewegingsonderwijs beschikbaar; Bij dit scenario wordt ook volledig voorzien in de aanvullende behoefte aan trainingscapaciteit van de binnensportverenigingen in zowel de zomer als de winter;
15
4.
Potentiële locaties
donkerder blauwe rechthoek aan de rechterzijde is de benodigde ruimte voor de kleedkamers, douches en andere ruimten. Het blauw gearceerde gebied er omheen is de
Op basis van het ruimteprogramma per scenario (zie 2.1) is het bouwvlak van de accom-
benodigde buitenruimte. In totaal is een kavel nodig van minimaal 1.556 m² voor een gym-
modatie bepaald en de benodigde parkeervoorzieningen die daarbij horen. Hierbij is
zaal. Afhankelijk van de indeling en het ontwerp kan deze oppervlakte variëren.
uitgegaan van de CROW-norm voor matig stedelijk gebied.1 Vervolgens wordt vanuit de behoefte aan accommodaties voor bewegingsonderwijs gekeken naar de gewenste sprei-
Tabel 8: Ruimteprogramma gymzaal
Beschrijving
ding voor het onderwijs. In de gemeentelijke verordening is vastgelegd dat de maximale
Norm
Aantal
Oppervlak m²
Gebouw
afstand tussen een (basis)school en een binnensportaccommodatie 1.600 meter hemels-
589
Ruimte t.b.v. onderhoud gevels
breed is.2
Parkeren
291 2.75 / 100 m2 BVO
16
3 / 100 m2 BVO
18
Weg langs parkeerplaatsen
4.1
Fietsparkeren
Ruimteprogramma
128
Entreegebied
Per type accommodatie is de benodigde ruimte voor mogelijk inpassing bij benadering be-
Totaal
paald. Hierbij is gekeken naar de oppervlakte van de zaaldelen, de benodigde kleedkamers
212 36 300 1.556
met douches, toestellenberging en andere noodzakelijke ruimtes per type accommodatie. In bijlage 3 is een beknopt functioneel ruimteprogramma per type accommodatie te vinden. In de ontwerpfase kan worden afgeweken van deze inpassing, maar voor nu geeft ze een indicatie van het benodigde oppervlak van een potentieel kavel. Het uitgangspunt is dat de accommodatie geheel gelijkvloers wordt gerealiseerd, tenzij er sprake is van een ontmoetingsruimte en/of een tribune. Een eventuele ontmoetingsruimte en/of tribune zijn op de
Figuur 7: Ruimtebeslag gymzaal op kavel
eerste verdieping ingecalculeerd (boven de kleedkamers). 4.1.2 Sportzaal 4.1.1 Gymzaal
Een sportzaal bestaat uit twee zaaldelen die geschikt zijn voor bewegingsonderwijs met
Een gymzaal is bedoeld voor het gebruik door onderwijs en bestaat uit één zaaldeel, twee
daartussen een scheidingswand. Door de grotere hoogte en zaalafmetingen kan een sport-
kleedkamers met douches, een toestellenberging en enkele overige ruimten (zie bijlage 3).
zaal ook voor een aantal binnensporten gebruikt worden. Net als bij een gymzaal heeft een
De buitenruimte bestaat uit ruimte rondom het gebouw voor het onderhoud van de gevels,
sportzaal per zaaldeel twee kleedkamers met douches en enkele overige ruimten (zie bij-
parkeerplaatsen voor auto’s, ruimte voor fietsparkeren en een entreegebied om het gebouw
lage 3) en buitenruimte voor onderhoud, toegang en parkeren. Bij een sportzaal is het
goed te kunnen bereiken. In tabel 8 is te zien wat de totale oppervlakte van het gebouw en
uitgangspunt dat er géén ontmoetingsruimte en/of tribune aanwezig is. In tabel 9 is te zien
de bijbehorende buitenruimte wordt.
wat de totale oppervlakte van het gebouw en de bijbehorende buitenruimte wordt.
Figuur 7 laat zien hoe de gymzaal op de kavel geplaatst kan worden. De lichtblauwe recht-
Figuur 8 laat zien hoe de sportzaal op de kavel geplaatst kan worden. De stippellijn in de
hoek aan de linkerzijde is de benodigde ruimte voor de gymzaal zelf. De lichter blauwe
middelste blauwe rechthoek is de scheiding van de twee zaaldelen. Hier is aan de linker-
rechthoek aan de rechterzijde is de benodigde ruimte voor de toestellenberging en de
zijde de benodigde ruimte voor de toestellenberging en aan de rechterzijde is de benodigde
1
CROW Publicatie 744, 2024
2
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Nuenen c.a. 2021
16
ruimte voor de kleedruimten, douches en andere ruimten. In totaal is een kavel nodig van
is een kavel nodig van minimaal 5.869 m² voor een sporthal. Afhankelijk van de indeling en
minimaal 3.207 m² voor een sportzaal. Afhankelijk van de indeling en het ontwerp kan deze
het ontwerp kan deze oppervlakte variëren.
oppervlakte variëren. Tabel 10: Ruimteprogramma sporthal Tabel 9: Ruimteprogramma sportzaal
Beschrijving
Beschrijving
Gebouw
Norm
Aantal
Gebouw
1.345
Ruimte t.b.v. onderhoud gevels Parkeren
Oppervlak m²
2.75 / 100 m2 BVO
37
Weg langs parkeerplaatsen Fietsparkeren Entreegebied Totaal
3 / 100 m2 BVO
40
Norm
Aantal
Oppervlak m² 2.555
Ruimte t.b.v. onderhoud gevels
440
Parkeren
462
Weg langs parkeerplaatsen
278
Fietsparkeren
82
Entreegebied
600
Totaal
607 2
2.75 / 100 m BVO
70
3 / 100 m2 BVO
72
1.038 623 146 900 5.869
3.207
Figuur 8: Ruimtebeslag sportzaal op kavel
4.1.3 Sporthal Een sporthal bestaat uit drie zaaldelen die geschikt zijn voor bewegingsonderwijs met twee scheidingswanden. Door de hoogte van 7 meter en de zaaloppervlakte, is een sporthal
Figuur 9: Ruimtebeslag sporthal op kavel
geschikt voor alle Nuenense binnensportverenigingen. Een sporthal heeft ten opzichte van een sportzaal een groter vloeroppervlak, een grotere toestellenberging, meer kleedkamers
4.2
Spreiding bewegingsonderwijs
en aanvullende ruimten. Bovendien kan een sporthal worden uitgerust met een kantine
Vanuit het (basis)onderwijs is er behoefte aan een goede spreiding van accommodaties
en/of een tribune zodat deze geschikt is voor wedstrijden met publiek. Deze zouden dan
voor bewegingsonderwijs. In de gemeentelijke verordening is immers vastgelegd dat elke
bovenop de kleedkamers geplaatst kunnen worden. Omdat een sporthal een grotere capa-
basisschool binnen 1.600 meter hemelsbreed over een gymvoorziening moet kunnen be-
citeit heeft en voor meerdere doeleinden gebruikt kan worden, is er ook meer buitenruimte
schikken. Voor het voortgezet onderwijs geldt een maximale afstand van 3.500 meter
nodig. Met name het aantal benodigde parkeerplaatsen voor auto’s is hier een grote factor.
hemelsbreed. Door de voorgenomen sloop van de gymzaal aan de Mgr. Cuytenlaan en de nieuwbouw van een gymzaal bij sporthal De Hongerman, verandert de spreiding van de
In tabel 10 is te zien wat de totale oppervlakte van het gebouw en de bijbehorende buiten-
accommodaties over de gemeente.
ruimte wordt. Figuur 9 laat zien hoe de sportzaal op de kavel geplaatst kan worden. In totaal 17
Basisschool De Nieuwe Linde en De Rietpluim hebben aangegeven dat zij de afstand tot
Als de gemeente de afstand van de basisscholen tot een gymvoorziening wil verkleinen,
sporthal De Hongerman te groot vinden. Brainportschool De Dassenburcht maakt nu nog
dan zijn er een aantal mogelijkheden. Basisschool de Nieuwe Linde en De Rietpluim liggen
gebruik van de gymzaal aan de Mgr. Cuytenlaan. Als deze gymzaal wegvalt, zal De Das-
beide aan de oostzijde van Nuenen. Om de afstand voor deze scholen tot een gymvoorzie-
senburcht gebruik moeten gaan maken van de nieuwe gymzaal bij sporthal De Hongerman.
ning te verkleinen, is een locatie in Nuenen-Oost nodig. Figuur 11 laat het zoekgebied voor
Daarmee wordt de afstand tot een binnensportaccommodatie voor deze school ook aan-
een potentiële locatie zien binnen 1.600 meter hemelsbreed van beide scholen. De over-
zienlijk groter (zie figuur 10). De blauwe cirkel laat een afstand van 1.600 meter
lappende zone van de cirkels zou voor beide de scholen een geschikte locatie bieden voor
hemelsbreed rondom De Hongerman zien.
een potentiële gymaccommodatie.
Figuur 10: Scholen en binnensportaccommodaties in Nuenen
Figuur 11: Zoekgebied potentiële locaties gymvoorziening Nuenen-Oost
Een gymvoorziening aan de oostzijde van Nuenen biedt echter geen kortere afstand voor de basisscholen aan de westzijde van Nuenen. Voor De Dassenburcht en Het Mooiste Blauw zou een gymvoorziening aan de westzijde van Nuenen zorgen voor een kortere reisafstand. Het IHP Onderwijs Nuenen ca 2025 – 2040 laat zien dat het aantal leerlingen in Nuenen-West harder groeit dan het aantal leerlingen in Nuenen-Oost. Het ligt dus meer voor de hand om een nieuwe gymaccommodatie in Nuenen-West te realiseren omdat daar de behoefte harder groeit. Figuur 12 laat het zoekgebied van 1.600 meter hemelsbreed rondom beide scholen zien. Ook hier biedt de overlappende zone van de cirkels voor beide scholen een locatie voor een potentiële gymvoorziening. 18
faciliteren. Dit geldt vooral voor de scenario’s met een sportzaal of sporthal omdat deze in het weekend ook zullen worden gebruikt voor wedstrijden. Een gymzaal is in principe alleen voor het bewegingsonderwijs en zal dus minder verkeersbewegingen opwekken. De kaartjes (figuur 11 en 12) laten de zoekgebieden in Nuenen-Oost en Nuenen-West zien met daarop de doorgaande wegen geel gearceerd. Een locatie voor een nieuwe binnensportaccommodatie ligt bij voorkeur in de directe nabijheid van deze doorgaande wegen binnen de overlappende zone van beide groene cirkels.
4.4
Overige factoren
Een potentiële locatie moet voldoende groot zijn voor de gewenste binnensportaccommodatie, ze moet binnen het afstandscriterium voor het basisonderwijs liggen en goed bereikbaar zijn voor de binnensport. Daarnaast zijn er nog een aantal andere factoren die meewegen in de keuze voor een potentiële locatie. Ten eerste moet deze veilig bereikbaar zijn voor scholieren. Wanneer leerlingen van de basisscholen van en naar een accommodatie voor bewegingsonderwijs gaan, is het beFiguur 12: Zoekgebied potentiële locaties gymvoorziening Nuenen-West
Een nieuwe gymvoorziening in Nuenen-West is mogelijk noodzakelijk als hier een nieuwe basisschool gebouwd wordt. De gemeente heeft de wettelijke plicht om te voorzien in een gymvoorziening binnen 1.600 meter hemelsbreed van deze school. Als er door eventuele nieuwbouw in Nuenen-West meer leerlingen bij komen dan nu in de leerling prognose wordt voorzien, dan zal dit leiden tot een hogere behoefte aan zaaldelen voor het bewegingsonderwijs. Om die reden moet de toename van het aantal leerlingen goed gemonitord worden.
4.3
Bereikbaarheid binnensportverenigingen
langrijk dat dit een veilige route is voor kinderen. Dus een route die voor voetgangers en fietsers goed begaanbaar is. Bij voorkeur met een verlicht fietspad en goede (oversteek)voorzieningen voor voetgangers. Daarnaast moet een potentiële locatie voldoen aan de eisen van het Omgevingsplan of hier in de toekomst aan kunnen voldoen. Voor een binnensportaccommodatie is een sportbestemming noodzakelijk. Ook moet een potentiële locatie (in de toekomst) voldoen aan eventuele verdere randvoorwaarden van de gemeente. Bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid. Om te zorgen voor een goede integratie van een nieuwe binnensportvoorziening met de
Voor binnensport gelden geen wettelijke normen of andere richtlijnen voor afstanden naar
omliggende bebouwing, is het belangrijk dat de welstandscriteria hiervan passend zijn en
de binnensportaccommodaties zoals dat bij bewegingsonderwijs wel het geval is. Toch is
enigszins aansluiten bij de schaal en omvang van de beoogde binnensportaccommodatie.
het raadzaam om bij het zoeken van een geschikte locatie rekening te houden met een goede bereikbaarheid voor de binnensportverenigingen. Een locatie in de nabijheid van
Ten slotte is het aan te bevelen om te onderzoeken of er potentiële locaties zijn waarbij een
een doorgaande weg heeft de voorkeur omdat dit het aantal verkeersbewegingen beperkt
combinatie van functies mogelijk is. Bijvoorbeeld een gymzaal met een basisschool. Of een
en daarmee ook eventuele overlast voor omwonenden. Een meer afgelegen locatie kan
sportzaal of sporthal met een buitensportvoorziening. Deze combinaties kunnen synergie-
met zich meebrengen dat de omliggende infrastructuur moet worden aangepast om het
voordelen opleveren.
aantal verkeersbewegingen van en naar de binnensportaccommodatie te kunnen
19
5.
Kostenraming
De investeringsramingen zijn berekend met de doelstelling om tot een financiële vergelijking te komen tussen de benoemde scenario’s. Er is nog geen planning en locatie
Dit hoofdstuk geeft inzicht in de directe bouwkosten voor respectievelijk een gymzaal, een
beschikbaar. Kosten als gevolg van de locatiekeuze en prijsstijgingen tot aan de oplevering
sportzaal en een sporthal. Het doel van deze berekening is om een indicatie te krijgen welke
zijn niet berekend. Eventuele kosten voor de verwerving van grond zijn dus niet meegeno-
verschillen in directe bouwkosten er zijn per type accommodatie. De berekeningen zijn op-
men. Deze grondkosten zijn afhankelijk van de locatie en de grootte van het te verwerven
gesteld op basis van een fictieve ruimtestaat en beschikbare kengetallen en
kavel. Voor de indexering van de bouwkosten wordt momenteel een percentage van circa
ervaringscijfers. Deze bedragen zijn dan ook nog niet geschikt voor bijvoorbeeld het aan-
3,9% per jaar gehanteerd (BDB-index, gemiddelde stijging tussen december 2024 en ver-
vragen van budgetten. Hiervoor is meer duidelijkheid nodig over de exacte locatie en de
wachting december 2025).
geplande doorlooptijd van de realisatie. De investeringsramingen zijn exclusief:
5.1
Investeringskosten
In de stichtingskostenramingen voor de verschillende typen binnensportaccommodaties en de verschillende scenario’s zijn de kosten geraamd die na besluitvorming nog moeten worden gemaakt tot en met de oplevering. De investeringskosten bestaan uit de directe en indirecte kosten voor de bouw, honoraria voor adviseurs, vaste inrichting zoals de sporttechnische inrichting, kosten voor leges, et cetera. De investeringskosten zijn geraamd op basis van kengetallen en ervaringscijfers, uitgaande van prijspeil januari 2025. Ter voorbereiding op de aanvraag van vergunningen dienen nog diverse onderzoeken plaats te vinden. In de investeringsraming is een stelpost opgenomen voor de uitvoering van de onderzoeken. Afhankelijk van de resultaten volgen mogelijk aanvullende onderzoeken of dwingende maatregelen waarmee vooralsnog geen rekening is gehouden. Afhankelijk van de locatie zijn aanvullende maatregelen nodig aan de openbare weg om de binnensportaccommodatie op een veilige wijze bereikbaar te maken. De kosten aan de infrastructuur buiten het plangebied maken geen deel uit van de investeringskostenraming. Daarnaast is het gebruikelijk dat ook tijdens het verder optimaliseren van de planvorming er gewijzigde inzichten zijn als gevolg van voortschrijdend inzicht.
Tijdens alle fasen van het project is het gewenst om enige financiële ruimte te hebben om bijvoorbeeld aanpassingen te doen aan het ontwerp om te voldoen aan de welstandscriteria, aanvullende duurzaamheidsmaatregelen te treffen, de toegankelijkheid te verbeteren of anderszins. In de investeringsraming is rekening gehouden met een post van 10% onvoorziene kosten.
Interne kosten gemeente; Grondkosten; Bouwrijp maken van de kavel; Prijsstijgingen; Specifieke locatie-gebonden aspecten zoals: Planschade; Bodemverontreiniging; Archeologie; Infrastructurele ontsluitingen buiten terrein; Kosten voor omleggen kabels en leidingen; Klimaatadaptatie (opvang regenwater middels wadi, infiltratiekratten, waterwegen et cetera); Ruimen van explosieven; Bijzondere lozingskosten; Eventuele andere locatie-gebonden kosten. De investeringskosten zijn inclusief: Voorbereidings- en opstartkosten; Kosten projectmanagement; Bouwkosten; Vaste voorzieningen en inrichting; Bijkomende kosten; Kosten voor infrastructurele aanpassingen; Honoraria; Post onvoorzien.
20
In tabel 11 zijn de gecomprimeerde investeringskostenramingen weergegeven.
a.
In de hoedanigheid van eigenaar is de gemeente Nuenen verantwoordelijk voor het vervangingsonderhoud exclusief de vervanging van de (sport)inventaris;
Tabel 11: Kostenraming bouwkosten en ontwerpteam
Omschrijving
Gymzaal
Bruto vloeroppervlak in m² Investeringskosten excl. btw btw 21% Investeringskosten incl. btw
Sportzaal
Sporthal
589
1.345
2.960
€ 2.621.700
€ 5.186.700
€ 10.623.000
€ 550.600
€ 1.089.200
€ 2.230.830
€ 3.172.300
€ 6.275.900
€ 12.853.830
b.
De gebouweigenaar is eveneens verantwoordelijk voor het onderhoud aan de buitenschil van het gebouw;
c.
Het gemiddelde eigenarenonderhoud wordt geraamd op 1,5% van de bouwkosten per jaar.
3.
Belastingen: de eigenarenbelasting OZB voor niet-woningen bedraagt 0,2377% in 2025. Dit percentage is afgezet tegen een geraamde fictieve WOZ-waarde (bouwkos-
5.2
ten + 10%);
Jaarlasten 4.
Verzekeringen: de gemeente heeft een totaalverzekering afgesloten voor al haar objecten. Er wordt geen specifiek deel toegewezen aan de sportvoorziening.
In deze paragraaf wordt ingegaan op de verwachte gebouwgebonden jaarlijkse lasten voor de gemeente Nuenen. De jaarlasten bestaan uit lasten die voortkomen uit het eigenaarschap van de sportaccommodatie.
Op basis van bovenstaande uitgangspunten en de investeringskostenraming d.d. januari 2025 zijn hieronder de eigenaarslasten prijspeil 2025 in tabel 12 weergegeven.
De realisatie van de nieuwe binnensportaccommodatie(s) brengt toekomstige eigenaarslasten met zich mee. Deze lasten bestaan uit de volgende componenten en daaraan verbonden uitgangspunten: 1.
Kapitaallasten: deze lasten worden gevormd door de omvang van de investering, eventuele btw-compensatie, de rekenrente, de afschrijvingsmethodiek en de afschrijvingsperiode (theoretische levensduur). a.
De afschrijvingsperiode van de gehele investering bedraagt 40 jaar;
b.
Op de investering inclusief btw wordt geen btw-compensatie in mindering ge-
Tabel 12: Eigenaarslasten per type accommodatie
Omschrijving
Gymzaal
Sportzaal
Sporthal
Kapitaallasten
€ 103.694
€ 205.143
€ 420.160
Onderhoudskosten
€ 24.903
€ 53.070
€ 110.290
Belastingen
€ 4.341
€ 9.251
€ 19.225
PM
PM
PM
Totaal
€ 132.939
€ 267.464
€ 549.674
BTW 21%
€ 27.917
€ 56.167
€ 115.431
Incl. BTW
€ 160.856
€ 323.631
€ 665.106
Verzekeringen
bracht. De huidige SPUK Sport-regeling loopt tot 2026, verlenging is niet zeker. Ook is deze regeling niet van toepassing voor accommodaties die uitsluitend door het bewegingsonderwijs gebruikt worden. Mocht de regeling wél
5.3
Exploitatie
verlengd worden en (een deel van) de btw kan gecompenseerd worden, dan c.
d. 2.
zullen de kapitaallasten lager uitvallen;
Naast de eigenaarslasten dient rekening te worden gehouden met inkomsten en kosten ten
Er wordt lineair afgeschreven. Dit betekent dat de kapitaallasten jaarlijks af-
behoeve van de exploitatie. Om deze te vertalen naar jaarlasten zijn er vooralsnog teveel
nemen. In de berekening van de eigenaarslasten wordt de gemiddelde
onzekerheden. In een vervolgfase zijn deze wellicht beter te duiden. Hierbij dient rekening
jaarlijkse kapitaallast opgenomen;
te worden gehouden met verschillende soorten opbrengsten en kosten.
De rekenrente is 1,5%.
Onderhoud: het onderhoud wordt verdeeld in onderhoud waar de gebouweigenaar voor verantwoordelijk is en onderhoud dat bij de exploitatie thuishoort.
21
Opbrengst scholen
Energie en water
Het uitgangspunt is dat het gebruik overeenkomstig de uitgangspunten zal zijn als beschre-
Het energieverbruik wordt tegen een all-in prijs (exclusief btw) van € 0,25 berekend. Elek-
ven in hoofdstuk 3 “Verwacht gebruik”.
traprijzen zijn afgelopen jaren zeer volatiel gebleken en ook de omvang van de energiebelasting fluctueert. Er is een reële kans dat de werkelijke energieprijzen bij aan-
De omzet als gevolg van dit gebruik is afhankelijk van de afspraken die tussen de gemeente
vang van (en gedurende) de exploitatieperiode substantieel afwijken. Naast het
en de school gemaakt worden ten aanzien van de vergoeding die de school betaalt. Mo-
elektraverbruik is ook een kostenpost voor water opgenomen (tabel 13).
menteel zijn er diverse tarieven voor gebruik van gymzalen en zaaldelen van de sporthal. In de raming wordt uitgegaan van € 15,50 per uur per zaaldeel.
Tabel 13: Kosten energie en water per type accommodatie
Gymzaal Prognose verbruik Kwh
Opbrengst verenigingen
Energiekosten
Het uitgangspunt is dat het gebruik overeenkomstig de uitgangspunten zal zijn als beschreven in hoofdstuk 3 “Verwacht gebruik”. De omzet als gevolg van dit gebruik is afhankelijk van de afspraken die tussen de gemeente en de verenigingen gemaakt worden ten aanzien van de vergoeding die de verenigingen
Sportzaal
Sporthal
43.000
87.000
206.000
€ 10.750
€ 21.750
€ 51.500
Water
€ 750
€ 1.300
€ 2.000
Totaal
€ 11.500.
€ 23.050
€ 53.500
BTW 21%
€ 2.415
€ 4.840
€ 11.253
Incl. BTW
€ 13.915
€ 27.890
€ 64.753
betalen. Momenteel zijn er diverse tarieven voor gebruik van gymzalen en zaaldelen van de sporthal. In de raming wordt uitgegaan van € 13,50 per uur per zaaldeel.
Belastingen en verzekeringen De gemeente kent een OZB gebruikersbelasting voor niet-woningen. Ook zijn er de gebrui-
Opbrengst ontmoetingsruimte
kelijke verzekeringen af te sluiten (onder andere inventaris en aansprakelijkheid).
De wijze waarop een (eventuele) ontmoetingsruimte geëxploiteerd gaat worden is nog niet duidelijk. Wel is uitgesproken dat er geen grote horecafaciliteit zal komen en dat met name de basketbalvereniging geïnteresseerd is om een ontmoetingsruimte te exploiteren. In de raming zijn eventuele kosten en opbrengsten uit de ontmoetingsruimte niet opgenomen. Personeelskosten, schoonmaakkosten, dagelijks en periodiek onderhoud Bij verhuur aan gebruikers wordt uitgegaan van sleutelverhuur. Hierdoor is geen permanente aanwezigheid van een beheerder noodzakelijk. Toch zullen er faciliterende werkzaamheden uitgevoerd moeten worden om het gebruik van een binnensportaccommodatie goed te laten verlopen. Daarnaast dient rekening te worden gehouden met schoonmaakkosten en dagelijkse onderhoudswerkzaamheden, contractonderhoud (periodiek onderhoud en keuringen) en onderhoud plus vervanging van de sportinventaris. Deze kosten zijn gebouwgebonden en niet geraamd. Volledigheidshalve worden deze als PMpost benoemd.
22
5.4
Samenvatting
Op basis van de gehanteerde uitgangspunten wordt de totale gebouwgebonden jaarlast van de gemeente Nuenen bij aanvang van de exploitatie per scenario geraamd. Deze is per scenario te zien in tabel 14. Tabel 14: Gebouwgebonden jaarlasten per scenario
Omschrijving
Scenario 2 sportzaal
Scenario 3 2 gymzalen
Scenario 4 sportzaal + gymzaal
Scenario 5 sporthal
Kapitaallasten
€ 205.143
€ 207.388
€ 308.837
€ 420.160
Onderhoudskosten
€ 53.070
€ 49.806
€ 77.973
€ 110.290
- Scholen
€ -24.800
€ -24.800
€ -24.800
€ -24.800
- Verenigingen
€ -37.775
€ -0
€ -37.775
€ -69.680
Inkomsten
- Horeca
-
-
-
-
PM
PM
PM
PM
Energieverbruik
€ 23.050
€ 23.000
€ 34.550
€ 53.500
Belastingen
€ 9.251
€ 8.682
€ 13.592
€ 19.225
Personeelskosten, schoonmaak, dagelijks en periodiek onderhoud
Verzekeringen
PM
PM
PM
PM
Totaal
€ 227.939
€ 264.076
€ 372.377
€ 508.695
BTW 21%
€ 47.867
€ 55.456
€ 78.199
€ 106.826
Incl. BTW
€ 275.806
€ 319.532
€ 450.576
€ 615.521
23
6.
Conclusie
de basisscholen dat nu is opgenomen in de leerling prognose. Als het aantal leerlingen harder gaat groeien dan verwacht, dan kan er in de toekomst een tekort ontstaan. Met
In dit laatste hoofdstuk worden per scenario alle voor- en nadelen op een rijtje gezet. Voor
name de ontwikkelingen in Nuenen-West moeten om die reden goed gemonitord worden.
scenario 2 tot en met 5 geld dat alleen op hoofdlijnen naar potentiële locaties is gekeken in
Extra leerlingen zorgen voor een extra behoefte aan zaaldelen. Bij een groei van meer dan
hoofdstuk 4. In de loop van 2025 verwacht de gemeente meer duidelijkheid te krijgen over
13 klokuren per week, kan deze groei niet langer worden opgevangen binnen de bestaande