2025-06 RIB Bijlage Actieplan geluid Deel B Gemeente Nuenen c.a. 4e tranche
Tekst van het document
ACTIEPLAN GELUID 2024-2029 Deel B: Gemeente Nuenen c.a.
Actieplan geluid 2024-2029 Deel B: Gemeente Nuenen c.a.
In opdracht van
Gemeente Nuenen Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant Postbus 8035 5601 KA Eindhoven
Auteurs
Team geluid (RvB en MS)
Projectnummer
Z-2024-004860
Datum
10 december 2024
Status
Ontwerp
Inhoudsopgave Samenvatting
1
1
Inleiding
3
1.1
Aanleiding
3
1.2
Introductie Actieplan geluid Deel B
3
1.3
Reikwijdte Actieplan geluid
5
1.3.1
Geluidbronnen van andere beheerders ............................................................................ 5
1.3.2
Evenementen, vliegverkeer en stiltegebieden .................................................................. 5
1.4
END-Geluidbelastingskaarten (peiljaar 2021) 4e tranche
6
1.5
Actieplan geluid
6
1.6
Participatie
7
2
Gemeente Nuenen c.a.
8
2.1
Wat staat er op de geluidbelastingskaarten 2021
8
2.1.1
Wegverkeerslawaai berekend met CNOSSOS .................................................................... 9
2.1.2
IHD: Ischemische hartziekten (IHD) ............................................................................... 13
2.1.3
Railverkeerslawaai berekend met CNOSSOS ................................................................... 13
2.1.4
Industrielawaai berekend met CNOSSOS ........................................................................ 14
2.1.5
Vlieglawaai berekend met CNOSSOS .............................................................................. 14
2.1.6
Wegverkeerslawaai berekend met SRM2 ........................................................................ 14
3
Wat heeft de gemeente Nuenen c.a. in de vorige tranche gedaan?
17
3.1
Evaluatie wegverkeerslawaai
17
3.1.1
Wegverkeer en geluidsaneringsopgave .......................................................................... 20
3.2
Evaluatie railverkeerslawaai
21
3.3
Evaluatie industrielawaai
21
3.4
Evaluatie vlieglawaai
22
3.5
Wijzigingen ten opzichte van de planning en bijgekomen uitgevoerde maatregelen 22
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024]
4
Actieplan geluid gemeente Nuenen c.a.
23
4.1
Gemeentelijk gebiedsgericht beleid
23
4.2
Geluidsaneringopgave
23
4.3
Wat gaat de gemeente Nuenen c.a. in de 4e tranche doen?
24
4.3.1
Welke knelpunten gaan we oplossen?............................................................................ 24
4.3.2
Ruimtelijke ontwikkelingen 2024-2029 ......................................................................... 26
4.3.3
Welke generieke oplossingen zijn er al gekozen of worden onderzocht? ........................ 27
4.3.4
Fietsverbindingen ......................................................................................................... 29
4.3.5
Openbaar vervoer (OV) ................................................................................................. 30
4.3.6
Werkgevers binnen de Brainport regio........................................................................... 30
4.4
Omgevingsvisies
4.4.1
Nationale Omgevingsvisie ............................................................................................. 30
4.4.2
Omgevingsvisie Noord-Brabant ..................................................................................... 31
4.4.3
Omgevingsvisie Nuenen c.a. ......................................................................................... 31
4.5
Regionale aanpak en samenwerking
4.5.1
Smartwayz.nl ................................................................................................................ 32
4.5.2
MIRT-Onderzoek Verstedelijking en Mobiliteit Brainport 2030-2040 .............................. 32
4.5.3
SGE: afsprakenkader en verstedelijkingsakkoord ........................................................... 32
4.6
Wat zijn de effecten van mogelijke maatregelen
33
4.7
Kosten maatregelen
33
5
Wat is de status van dit actieplan?
34
30
32
Bijlagen Bijlage 1: Rapportage gemeente Nuenen c.a. tabellen 4e tranche
3
Bijlage 2: Rapportage gemeente Nuenen c.a. tabellen 3e tranche
4
Bijlage 3: Verschillen CNOSSOS en SRM2 gemeente Nuenen c.a. 4e tranche
5
Bijlage 4: Bepaling IHD
8
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024]
Samenvatting Voor u ligt het Deel B van Actieplan geluid voor uitsluitend de gemeente Nuenen c.a., dat is opgesteld in het kader van de EU-Richtlijn Omgevingslawaai. In dit deel B wordt de uitsluitend de specifieke situatie van de (agglomeratie) gemeente Nuenen c.a. beschreven. De agglomeratie Eindhoven bestaat uit de gemeente Best, Eindhoven, Helmond, Geldrop-Mierlo, Nuenen c.a. en Veldhoven. De agglomeratie is specifiek aangewezen als agglomeratie in de Richtlijn omgevingslawaai. In de richtlijn staat tevens dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de beheersing van geluid afkomstig van gemeentelijke wegen en bedrijven. Voor de zes gemeenten binnen de agglomeratie zijn daarom wettelijk verplichte END-geluidbelastingskaarten en tabellen in 2022 vastgesteld. Het opstellen van het Actieplan geluid, ook wel programma Geluid genaamd, is ook een wettelijke verplichting voor de gemeenten binnen de agglomeratie Eindhoven.
In het bijbehorende algemene deel A van het Actieplan geluid is eerst de wetgeving en opzet van het onderzoek beschreven voor de zes gemeenten binnen de agglomeratie Eindhoven. Deze elementen zijn voor alle agglomeratiegemeenten hetzelfde of vergelijkbaar. De verschillende landelijke, provinciale en de regionale kaders voor geluidbeleid zijn opgenomen. Tevens zijn er beschrijvingen opgenomen van algemene maatregelen die getroffen kunnen worden ter beperking van geluid. De gemeenten besloten gezamenlijk een Actieplan geluid deel A op te stellen en dezelfde plandrempels voor de geluidbelastingen te hanteren als in de vorige tranches. Hierbij is wederom aangesloten bij de wettelijke kaders. Het voorliggende deel B van het Actieplan geluid is opgesteld voor de gemeente Nuenen c.a.. Andere actoren zoals Rijkswaterstaat, Prorail en de Provincies stellen actieplannen op voor hun ‘eigen’ geluidbronnen (respectievelijk rijkswegen, spoorwegen en provinciale wegen). Het omgevingslawaai voor het Actieplan geluid betreft vier geluidsoorten die (verplicht) opgenomen worden: wegverkeerslawaai, railverkeerslawaai, industrielawaai en luchtverkeerslawaai. Het Actieplan geluid wordt elke 5 jaar geactualiseerd en is een verplicht programma volgend uit de Europese regelgeving. Na de drie eerdere perioden (2008, 2013 en 2018) wordt er nu voor de vierde keer een Actieplan geluid opgesteld.
Het komende Actieplan geluid moet uiterlijk 18 juli 2024 zijn vastgesteld. Actieplan Deel B, situatie per gemeente/knelpunten en oplossingen In dit deel B komen voor de gemeente Nuenen c.a. de volgende vragen aan bod: Wat hebben we gedaan? Hiervoor heeft er een evaluatie van het vorige actieplan uit 2018 plaatsgevonden. Waar staan we nu? Hier is aangegeven waar we nu staan en welke knelpunten er binnen de gemeente aanwezig zijn. Deze knelpunten zijn bepaald op grond van de geluidbelastingkaarten en door de gemeenten zijn enkele “hotspots” aangewezen. Wat gaan we doen? Voor een aantal knelpunten en “hotspots” is opgenomen wat de gemeente voor maatregelen in de planning heeft om het knelpunt/hotspots aan te pakken. Uit de eerdere opgestelde END-geluidbelastingskaarten blijkt dat bij de gemeentelijke wegen de hogere geluidbelastingen ten gevolge van het wegverkeerlawaai vrijwel uitsluitend voorkomt op de eerste lijnsbebouwing langs de (doorgaande) wegen. Bij woningen die verder van de weg zijn gelegen van deze wegen sluit de geluidbelasting aan bij het gebiedstype.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 1 van 34
Opgemerkt wordt dat er binnen de gemeentegrenzen diverse locaties aanwezig zijn die getypeerd kunnen worden als rustig en waar nauwelijks hinder is ten gevolge van de onderzochte geluidsoorten. Tenslotte wordt opgemerkt dat de mogelijke hinder die mensen ervaren niet alleen objectief op basis van de geluidbelasting is vast te stellen maar ook persoonsgebonden (subjectief) is. Met het actieplan is het niet mogelijk om alle knelpunten op te lossen. Redenen van stedenbouwkundige, verkeerstechnische of financiële aard liggen hieraan ten grondslag. De gemeente krijgt geen extra middelen om de knelpunten aan te pakken, deze moeten in de begroting van de gemeente gereserveerd worden. De gemeenten moeten hierbij steeds een afweging maken wat hun prioriteiten zijn. Daarnaast kunnen maatregelen nodig zijn die buiten de invloedsfeer van de gemeenten vallen, zeker bij vliegverkeer en railverkeer. Overige maatregelen Naast de knelpunten en mogelijke maatregelen in het actieplan worden ook andere maatregelen getroffen ter verbetering van het geluidklimaat.
Zo is de sanering van rijkswege van de woningen die in het verleden een hoge geluidbelasting kenden in de afgelopen periode afgerond en is met het in en werking treden van nieuwe geluidregelgeving (SWUNG 1 en de OW) de toename van de geluidbelastingen door groei van het verkeer op de rijksinfrastructuur (snelwegen en spoorwegen als ook provinciale wegen) beperkt. Bij ruimtelijke- en infrastructurele ontwikkelingen worden afwegingen gemaakt in het kader van de Omgevingswet en wordt bij de aanvang reeds aandacht besteed aan het onderwerp geluid.
Leeswijzer Hoofdstuk 1 beschrijft het voor Nuenen c.a. relevante kader, de positie van het Actieplan deel B ten opzicht van deel A en beschrijft de reikwijdte van het Actieplan geluid voor Nuenen c.a. gelet op de geluidsbronnen en het bronbeheer. Hoofdstuk 2 de geluidbelastingskaarten en een beoordeling van de blootstelling van de betrokken geluidbronnen. Hoofdstuk 3 bevat de Evaluatie vorige planperiode. Het actieplan voor de gemeente voor de 4e tranche is opgenomen in Hoofdstuk 4. De status van het Actieplan geluid en de inspraakprocedure is in Hoofdstuk 5 omschreven.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 2 van 34
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
Er zijn agglomeraties aangewezen die uitvoering moeten geven aan dit specifieke onderwerp. Eén daarvan is de agglomeratie Eindhoven met de gemeenten Best, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Helmond, Nuenen c.a. en Veldhoven. De gemeenten binnen deze agglomeratie stellen elk een Actieplan geluid vast. Het Actieplan geluid wordt elke 5 jaar geactualiseerd en is een verplicht programma volgend uit de Europese regelgeving. Deze verplichting komt voort uit de Europese richtlijn omgevingslawaai. Deze richtlijn is in 2004 in de Wet geluidhinder verwerkt en in 2012 omgezet naar de Wet milieubeheer in hoofdstuk 11. De Europese richtlijn omgevingslawaai is ook geïmplementeerd in de Omgevingswet in 2024. Elke vijf jaar moeten de aangewezen partijen in Nederland de geluidbelasting bijhouden van de geluidbronnen. Hierbij worden de gemiddelde geluidniveau van wegen, sporen, industrie en de luchtvaart op de kaart gezet. De EU-richtlijn wordt vaak aangeduid als “END” (Europian Noise Directive). Het opstellen van de geluidbelastingskaarten en actieplannen geluid wordt ook wel aangeduid als (geluid-)kartering en de opgestelde kaarten als END-kaarten. De verschillende tranches worden ook wel karteringsrondes genoemd. Dit Actieplan geluid valt onder de 4e tranche of de 4e ronde.
De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) geeft voor eerdergenoemde zes gemeenten uitvoering aan de EU-richtlijn Omgevingslawaai. Om de verplichte werkzaamheden op een zo efficiënt mogelijke manier uit te voeren, werken deze gemeenten wederom samen. Naast afstemming en overleg met betrokken afdelingen binnen gemeenten, voert ODZOB ook overleg met Infomil/ IPLO, Ministeries, Rijkswaterstaat, Provincie Noord-Brabant en ProRail. Het Rijk heeft (instructie-)regels opgesteld om te zorgen dat het Rijk, provincies en gemeenten binnen een agglomeratie (stedelijk gebied) een Actieplan geluid vaststellen. Een Actieplan geluid is een verplicht programma.
1.2
Introductie Actieplan geluid Deel B
Voor de gemeente Nuenen c.a. bestaat het Actieplan geluid uit een algemeen Actieplan geluid deel A, opgesteld voor de zes agglomeratiegemeenten en een deel B voor de gemeente Nuenen c.a. In dit Actieplan deel B wordt uitsluitend de specifieke situatie van de (agglomeratie) gemeente Nuenen c.a. beschreven. Delen A en B vormen samen het Actieplan geluid voor de gemeente Nuenen c.a. in deze 4e tranche. In het bijbehorende algemene deel A van het Actieplan geluid is eerst de wetgeving en opzet van het onderzoek beschreven voor de zes gemeenten binnen de agglomeratie Eindhoven. Deze elementen zijn voor alle agglomeratiegemeenten hetzelfde of vergelijkbaar. De verschillende landelijke, provinciale en de regionale kaders voor geluidbeleid zijn opgenomen. Tevens zijn er beschrijvingen opgenomen van algemene maatregelen die getroffen kunnen worden ter beperking van geluid. De gemeenten besloten gezamenlijk een Actieplan geluid deel A op te stellen en dezelfde plandrempels voor de geluidbelastingen te hanteren als in de vorige tranches. Hierbij is wederom aangesloten bij de wettelijke kaders.
Deel B van het Actieplan sluit aan bij de beschikbare instrumenten dat is verbeeld in de Omgevingsvisie. De uitvoering van doelen en ambities loopt via verschillende lijnen. In de eerste plaats vormt de omgevingsvisie een basis om medewerking te verlenen aan nieuwe initiatieven van inwoners, ondernemers of organisaties. [Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 3 van 34
De doorwerking van de omgevingsvisie in het omgevingsprogramma zijn belangrijke instrumenten onder de Omgevingswet. Het programma kan ingezet worden voor de uitwerking van beleid of voor de uitvoering van beleid.
Gemeente Nuenen c.a. De gemeente Nuenen c.a. bestaat uit de drie kerkdorpen Nuenen, Gerwen en Nederwetten en een aantal buurtschappen, waarvan Eeneind de grootste is. Er wonen ruim 24.000 inwoners in gemeente Nuenen c.a. (november 2023). Nuenen c.a. ligt in een omgeving met prachtige bossen en weiden. Ook op het gebied van kunst en cultuur is het aanbod groot. Zo liet Vincent van Gogh zich in Nuenen c.a. inspireren toen hij van 1883-1885 in onze gemeente woonde en werkte. Het wereldberoemde schilderij de Aardappeleters heeft hij hier geschilderd. Nuenen en Gerwen De namen Nuenen en Gerwen zijn van Frankische oorsprong en behoren tot de zogenaamde "heimnamen". Nuenen - Nuenhem, nieuwe plaats; Gerwen - Gerwin's-heim, de woonplaats van een oud-Germaans stamhoofd. Beide dorpen zijn ontstaan tussen de vijfde en de achtste eeuw, waarbij Gerwen het oudste dorp is. Uit de bijlen en urnen die in 1863 en 1915 zijn gevonden, blijkt dat een Germaanse stam op het grondgebied van de huidige gemeente gevestigd moet zijn geweest. Bij de aanvang van de bouwwerkzaamheden in het plan Langakker-Tomakker in Nuenen-Oost werden opnieuw opgravingen verricht waarbij gebruiksvoorwerpen uit de urnenveldenperiode (8e eeuw) werden gevonden. Hieruit leidt men af dat daar de eerste bewoners van Nuenen woonden. De burgerlijke gemeente Nuenen-Gerwen gaat terug tot 1300. Op St.
Barbaradag 1300 deed Hertog Jan van Brabant een uitgiftebrief uitgaan, waarin - door hem aangegeven - gronden voor gebruik van de gezamenlijke ingezetenen van Nuenen-Gerwen worden afgestaan. Nederwetten Het dorp Nederwetten ontstond in de twaalfde eeuw als ontginningsdorp bij de Priorij Hooidonk, die in 1146 werd gesticht en waarvan nog enige resten zijn overgebleven nabij de Hooidonkse watermolen. In 1810 werd de gemeente Nederwetten door het Franse bewind met de voormalige heerlijkheid Eckart tot één gemeente verenigd. De gemeente Nederwetten-Eckart heeft bestaan tot 1 januari 1821. Eckart werd toen gevoegd bij de gemeente Woensel, terwijl Nederwetten deel ging uitmaken van de toen nieuw gevormde gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten. In de omgevingsvisie1 van de gemeente Nuenen c.a. is in het kader van de Omgevingswet vooruitgekeken hoe Nuenen c.a. eruit ziet in 2040. De Omgevingsvisie van Nuenen is te vinden op de website van de gemeente. Vanaf de jaren ’70 is Nuenen c.a. sterk gegroeid met woningbouw in Nuenen Zuid, Nuenen Oost. Ook in Westelijke richting met locaties zoals Boord en Opwetten. De laatste jaren is er flink gebouwd in de wijk Eeneind, zowel woningbouw als ook het bedrijventerrein. Nuenen c.a. heeft, naast diverse inbreidingsplannen ook uitbreidingsplannen, zoals aangegeven in tabellen 8 en 10.
1
https://omgevingsvisie-nuenen.ireporting.nl/home
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 4 van 34
1.3
Reikwijdte Actieplan geluid
Het omgevingslawaai voor het Actieplan geluid betreft vier geluidsoorten die (verplicht) opgenomen worden: wegverkeerslawaai, railverkeerslawaai, industrielawaai en luchtverkeerslawaai. Situatie gemeente Nuenen c.a.: Dit is in eerste instantie voor de geluidbronnen waarvoor de gemeente bronbeheerder is zoals wegverkeerslawaai en industrielawaai. Dit zijn de bijvoorbeeld gemeentelijke wegen en industrie(terreinen) binnen de gemeentegrenzen. De gemeente heeft alleen invloed op wegen waarvoor de gemeente Nuenen c.a. wegbeheerder is, de gemeentelijke wegen. Daar is dit Actieplan geluid in de 4e tranche dan ook met name op gericht. 1.3.1
Geluidbronnen van andere beheerders
De gemeente Nuenen c.a. heeft (landelijke) spoorwegen binnen de gemeentegrenzen. Deze zijn ook in beeld gebracht. In geval van het spoorwegen is ProRail bronbeheerder. De hoofdspoorweg is meegenomen als geluidbron in dit Actieplan geluid. Binnen de gemeente Nuenen c.a. zijn Provinciale wegen gelegen waarvoor de Provincie Noord-Brabant bronbeheeder is. Binnen de gemeente liggen geen Rijkswegen en geen contouren van vlieglawaai van luchthavens. Naast gemeenten in een agglomeratie moeten ook de bronbeheerders van autosnelwegen, provinciale wegen, landelijke spoorwegen en van de luchthaven Schiphol geluidbelastingskaarten en actieplannen maken. Mogelijke maatregelen op deze bronnen worden in het actieplan van deze bronbeheerders (Rijkswaterstaat, Provincies waaronder Provincie Noord-Brabant, Schiphol en ProRail) opgenomen. 1.3.2
Evenementen, vliegverkeer en stiltegebieden
Evenementen Hoewel dit regelmatig kan leiden tot geluidoverlast, zijn evenementen en feesten zijn in dit onderzoek niet betrokken. Daarvoor kan door een gemeente jaarlijks en per evenement ontheffing worden verleend in het kader van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Vlieglawaai Geluid van vliegverkeer Eindhoven Airport is niet betrokken in dit onderzoek, omdat er geen geluidcontouren van deze luchthavens over de gemeente Nuenen c.a. liggen. Eindhoven Airport Voor Eindhoven Airport is het Ministerie van Defensie verantwoordelijk vanwege het feit dat Vliegbasis Eindhoven een militair vliegveld is, met Eindhoven Airport als civiele medegebruiker. Boven de gemeente Nuenen c.a. zijn vliegroutes gelegen voor vertrekkende en landende vliegtuigen van Eindhoven Airport. De gemeente neemt deel aan het platform Samenopdehoogte, van waaruit actief wordt gestuurd op minder geluidbelasting. Het doel is 30% minder geluidbelasting in 2030 ten opzichte van 2019 voor de burgerluchtvaart. Samenopdehoogte is tevens het communicatiekanaal van het Luchthaven Eindhoven Overleg (LEO) voor de militaire luchthaven.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 5 van 34
Vliegbasis de Peel Voor Vliegbasis de Peel is het Ministerie van Defensie verantwoordelijk. Vliegbasis de Peel is momenteel niet actief. In het kader van Nationaal Programma Ruimte voor Defensie en overweegt Defensie heropening van Vliegbasis de Peel, waarbij de basis gebruikt wordt door straalvliegtuigen, helikopters of vrachtvliegtuigen die overlast kunnen veroorzaken. De gemeente Geldrop-Mierlo is om die redenen aangesloten bij de Regionale Samenwerking Vliegbasis de Peel en vertegenwoordigd in het COVM de Peel en volgt de ontwikkelingen rondom een eventuele heropening. Stiltegebieden In de Omgevingsverordening van de Provincie Noord Brabant zijn geen gebieden aangewezen in Nuenen c.a. als stilte gebied. Stilte gebieden zijn daarom niet meegenomen.
1.4
END-Geluidbelastingskaarten (peiljaar 2021) 4e tranche
Voor gemeente Nuenen c.a. zijn eerder de END-geluidbelastingskaarten opgesteld en vastgesteld. Ook de geluidbelasting van provinciale en rijkswegen, (hoofd)spoorwegen en van Eindhoven Airport zijn in het kader van de kartering opgenomen. Voor Eindhoven Airport is het ministerie van Defensie verantwoordelijk, vanwege het feit dat Vliegbasis Eindhoven een militair vliegveld is, met Eindhoven Airport als civiele medegebruiker. Hiervoor zijn de geluidbelastingen uitgedrukt in Kosteneenheden (Ke) conform het luchthavenbesluit op de kaarten weergegeven. In 2022 voor deze 4e tranche of 4e ronde zijn door de gemeenten de END-geluidbelastingskaarten en tabellen vastgesteld (peiljaar 20212). Deze kaarten en tabellen zijn in 2022 aan de Minister toegezonden via de Centrale Voorziening Geluid Gegevens ook wel afgekort met de CVGG. Voor de gegevens met betrekking tot vastgestelde kaarten en tabellen voor alle agglomeratiegemeenten wordt verwezen naar de volgende locatie: https://odzob.nl/geluidbelastingskaarten, waar per gemeente de gegevens zijn opgenomen. Voor de gemeenten Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Nuenen c.a. en Veldhoven staat het actieplan geluid van de vorige 3e tranche daar ook opgenomen.
1.5
Actieplan geluid
Aan de hand van de END-geluidbelastingskaarten maakt de gemeente vervolgens plannen om in de daaropvolgende jaren de geluidkwaliteit te behouden en waar mogelijk te verbeteren. Daarvoor is dit Actieplan Geluid vastgesteld, die uiterlijk in 2024 wordt geactualiseerd voor de periode van 2024-2029. Hierin worden de plannen van de gemeente om de geluidbelasting zo mogelijk te verlagen voor de komende jaren vastgelegd. Een Actieplan geluid heeft als doel om geluidbelaste locaties in kaart te brengen en te onderzoeken of maatregelen kunnen worden getroffen om de geluidbelasting te verminderen. Het is echter niet zo dat een Actieplan geluid direct leidt tot het oplossen van knelpunten. Daarvoor zijn aanvullende stappen nodig, zoals het prioriteren van knelpunten, het ontwerpen van maatregelen en het vrijmaken van financiële middelen die in de begroting van de gemeente gereserveerd moeten worden.
2 Het peiljaar conform de richtlijn is 2021. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en provincies hebben de
verkeersintensiteiten van 2019 gehanteerd voor het peiljaar 202. Voor een uniform landelijk beeld heeft de agglomeratie Eindhoven hierbij aangesloten voor de geluidsbelastingkaarten. Dit in verband met Corona/ Covid- pandemie waardoor 2020/2021 mogelijk geen representatief beeld geeft voor de verkeersintensiteiten.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 6 van 34
1.6
Participatie
Het Actieplan geluid is gebonden aan de Europese Richtlijn Omgevingslawaai en de Omgevingswet en daaruit voorvloeiende instructieregels. De inhoud en invulling van het Actieplan geluid ligt daarmee vast in wettelijke voorschriften. Het Actieplan geluid bevat verder alleen beleidsvoornemens en maatregelen en beperkt zich tot een inventarisatie en analyse. Het plan leidt daarmee niet tot concrete maatregelen. Het belang van participatie, de beïnvloedingsruimte en impact is voor wat betreft dit Actieplan betrekkelijk. Voor dit Actieplan geluid volstaat het vooralsnog om de participatie in te vullen door burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen te informeren over het ontwerp Actieplan en daarnaast een ieder gedurende 6 weken in de gelegenheid te stellen om wensen en aanbevelingen kenbaar te maken. De resultaten van de inbreng van Burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen wordt vervolgens betrokken om te komen tot een definitief Actieplan geluid. Zie ook Hoofdstuk 5 ‘Wat is de status van dit Actieplan?’. Daarmee is invulling gegeven aan artikel 10.8 Omgevingsbesluit en het participatiebeleid.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 7 van 34
2
Gemeente Nuenen c.a.
De geluidbelasting op woningen in de gemeente Nuenen c.a. wordt veroorzaakt door wegen, spoorwegen en industrie. Op de in het kader van de Richtlijn omgevingslawaai opgestelde geluidbelastingskaart kan de geluidbelasting per geluidbelastingsklasse per pand worden afgelezen. De gegevens op grond waarvan de berekeningen voor de geluidbelastingskaarten zijn uitgevoerd, hebben betrekking op het jaar 2021. Het gebruik van gegevens uit het jaar 20213 is een wettelijke verplichting op grond van de Richtlijn omgevingslawaai. In bijlage 1 en hoofdstuk 2 is het overzicht met aantallen bewoners, ernstig gehinderden (HA) en slaapgestoorden (HSD) in de gemeente Nuenen c.a. opgenomen, afgeleid uit de geluidbelastingskaarten.
2.1
Wat staat er op de geluidbelastingskaarten 2021
Bij de in 2022 vastgestelde END-geluidbelastingskaarten en tabellen is een rapportage opgesteld welke op de website van de ODZOB per gemeente is weergegeven. In bijlage 1 is deze rapportage opgenomen. In deze ronde of tranche is (verplicht) de Europese rekenmethode CNOSSOS-EU gebruikt. De resultaten van de berekeningen met deze rekenmodule kunnen NIET vergeleken worden met de eerder gehanteerde rekenmethode SRM2. Hiervoor wordt tevens verwezen naar Deel A, paragraaf 3.5 en bijlage 3. Door diverse grote wijzigingen in deze 4e tranche kunnen de resultaten niet zondermeer vergeleken worden met die uit vorige tranches. Omdat er in deze ronde verplicht de rekenmethode CNOSSOS is gehanteerd en als ook andere dosis-effect relaties toegepast zijn, kunnen de resultaten niet vergeleken worden met de 3e tranche. In hoofdstuk 2.1.6 zijn, met dezelfde invoergegevens voor wegen en de omgeving, tevens met de rekenmethode SRM2 berekeningen uitgevoerd. Deze kunnen voor de evaluatie gehanteerd worden.
3
Zie ook eerdere voetnoot 1 in Hoofdstuk 1.3. In de agglomeratie zijn de verkeersintensiteiten van 2019 gehanteerd. Dit in verband met Corona/ Covid- pandemie waardoor in 2020/2021 mogelijk geen representatief beeld geeft voor de verkeersintensiteiten.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 8 van 34
2.1.1
Wegverkeerslawaai berekend met CNOSSOS
Wegverkeer is de belangrijkste geluidsbron waaraan inwoners van Nuenen c.a. worden blootgesteld. Binnen de gemeente Nuenen c.a. rijdt het meeste verkeer over de Europalaan, Smits van Oyenlaan, Geldropsedijk, Collse Hoefdijk en de A270 (Provinciale weg). In tabel 1 en 2 wordt per geluidsbelastingklasse het aantal woningen, bewoners4, ernstig gehinderden (HA), slaapgestoorden (HSD) en andere geluidsgevoelige bebouwing weergegeven voor zowel de etmaal- als de nachtperiode met de rekenmethode CNOSSOS-EU. In de etmaalperiode worden 6.600 (29,1 %) bewoners blootgesteld aan een geluidsbelasting boven 55 dB Lden ten gevolge van wegverkeerslawaai, 4,3 % (965) van de inwoners betreft ernstig gehinderden (HA). Etmaalperiode
Figuur 1: Nuenen c.a.: Uitsnede uit kaart 3: geluidbelastingskaart wegverkeer Lden 2021 4
Hier is uitgegaan van een gemiddelde 2,14 bewoners per woning. Hierdoor kan het totaal aantal berekende inwoners wat afwijken ten opzichte van het aantal inwoners dat werkelijk in Nuenen is ingeschreven.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 9 van 34
Tabel 1: aantal woningen/bewoners met geluidbelasting ≥ Lden 55 dB t.g.v. wegverkeerslawaai (hinder) CNOSSOS Geluidbelastingsklasse in dB (excl. aftrek) woningen
<55
bewoners (2,14 per woning) in honderdtallen*
55-60
60-65
65-70
70-74
≥ 75
Totaal
2.249
805
56
1
0
3.111
(16.000)
4.800
1.700
100
0
0
6.600
ernstig gehinderden (HA)*
-
626
310
29
1
0
965
andere geluidsgevoelige gebouwen/terreinen
-
17+22
20+3
5+1
4+0
0+0
* Met nieuwe dosis effectrelatie voor wegverkeerslawaai
Figuren 2: Gemeente Nuenen c.a. wegverkeerslawaai (totaal) etmaalperiode (Lden) in dB
Figuren 2a en 2b
Figuur 2c
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 10 van 34
Figuur 2d en 2e aantal bewoners naar geluidklasse met Cnossos
Nachtperiode In figuur 3 en tabel 2 is de situatie voor de nachtperiode (Lnight) opgenomen. Dit is ook met de rekenmethode CNOSSOS bepaald.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 11 van 34
Figuur 3: Nuenen c.a.: geluidbelastingskaart wegverkeer Lnight 2021 (Uitsnede uit kaart 5)
Tabel 2: aantal woningen/bewoners met geluidbelasting ≥ L night 50 dB t.g.v. wegverkeerslawaai (hinder) CNOSSOS Klasse (excl aftrek) in dB
<50
50-55
55-60
60-65
65-70
≥ 70
769
93
1
0
0
863
1.600
200
0
0
0
1.800
aantal slaapverstoorden (HSD)
82
14
0
0
0
96
andere geluidsgevoelige gebouwen/terreinen
2+3
1+1
1+0
0+0
0+0
8
woningen bewoners (2,14 per woning) in honderdtallen
20.800
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 12 van 34
Totaal
In figuur 4 is per geluidbelastingsklasse (nachtperiode), het percentage en aantal slaapverstoorde bewoners inzichtelijk gemaakt.
CNOSSOS Wegverkeer totaal, slaapgestoorden(HSD) Aantal bewoners
100
82
80
60 40 14
20
aantal slaapgestoorden (HSD) 0
0
0
60-65
65-70
70>
0 Lnight [dB]
50-55
55-60
Geluidbelastingsklassen Lnight (dB) Figuur 4: Nuenen c.a. Wegverkeerslawaai Slaapgestoorden (HSD) 2021 CNOSSOS
2.1.2
IHD: Ischemische hartziekten (IHD)
Op basis van CNOSSOS is voor de gemeente Nuenen c.a. het aantal gevallen IHD toe te schrijven aan geluid ten gevolge van wegverkeer bepaald. Het aantal is hieronder opgenomen. Indicator
Aantal
Aantal inwoners in studiegebied
22.673
Totaal aantal mensen blootgesteld aan 55 dB (Lden) of meer
6.658
Aantal gevallen IHD toe te schrijven aan geluid wegverkeer
1
2.1.3
Railverkeerslawaai berekend met CNOSSOS
Binnen de gemeente Nuenen c.a. lopen spoorlijnen. In de onderstaande tabel is dit opgenomen.
Tabel 3: aantal woningen/bewoners met geluidbelasting ≥ L den 50 dB t.g.v. railverkeerslawaai (spoor) CNOSSOS 55-60
60-65
65-70
70-74
≥ 75
Totaal >55
20
20
7
0
0
47
0 [43]
0 [43]
0 [15]
0
0
0 [101]
ernstig gehinderden (HA)*
45
24
20
31
0
120
andere geluidsgevoelige gebouwen/terreinen
0
0
0
0
0
0
Geluidbelastingsklasse in dB woningen bewoners (2,14 per woning) in honderdtallen [niet afgerond]*
<55
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 13 van 34
Nachtperiode In tabel 4 is de situatie voor de nachtperiode (Lnight) opgenomen. Dit is ook met de rekenmethode CNOSSOS bepaald.
Tabel 4: aantal woningen/bewoners met geluidbelasting ≥ L night 50 dB t.g.v. railverkeerslawaai (spoor) CNOSSOS Geluidbelastingsklasse in dB
<50
Totaal >50
50-55
55-60
60-65
65-70
≥ 70
23
14
5
0
0
42
0 [49]
0 [30]
0 [11]
0
0
0 [90]
aantal slaapverstoorden (HSD)
21
5
27
0
0
53
andere geluidsgevoelige gebouwen/terreinen
0
0
0
0
0
0
woningen bewoners (2,14 per woning) in honderdtallen [niet afgerond]
2.1.4
Industrielawaai berekend met CNOSSOS
Binnen de gemeente Nuenen c.a. zijn 2 woningen die, wettelijk vergund, ten gevolge van industrie of bedrijven een geluidbelasting op de gevel van meer dan 55 dB(A) hebben. Voor de nachtperiode Lnight zijn er geen woningen met een geluidbelasting van 50 dB hoger. 2.1.5
Vlieglawaai berekend met CNOSSOS
Voor vlieglawaai zijn geen resultaten met rekenmethode CNOSSOS mogelijk, de rekenmethode is in de CNOSSOS niet beschikbaar gesteld. Er is uitgegaan van het eerder genomen luchtvaartbesluit voor Eindhoven Airport/Vliegbasis Eindhoven, waarin de contouren zijn vastgesteld. Deze contouren zijn in Kosteneenheden, de wettelijk voorgeschreven dosismaat voor het geluid van groot (militair en civiel) vliegverkeer in verband met de militaire status. De Ke-rekenmethodiek, is de wettelijk voorgeschreven dosismaat voor geluid en wordt in Nederland gebruikt bij alle militaire luchthavens. De contouren vlieglawaai ten gevolge van Eindhoven Airport liggen niet binnen de gemeentegrens van Nuenen c.a.. 2.1.6
Wegverkeerslawaai berekend met SRM2
In de voorgaande 3e tranche is zijn de berekeningen uitgevoerd met de (Nederlandse) Standaard Rekenmethode SRM2. Met dezelfde dataset als invoer zijn voor deze 4e tranche ook berekeningen uitgevoerd met de SMR2 rekenmethode. Zoals uit de onderstaande tabellen en figuren is op te maken blijkt met dezelfde dataset als invoer maar een andere rekenmethode er grote verschillen zijn. Met rekenmethode CNOSSOS worden binnenstedelijk hogere geluidbelastingen berekend dan met de SRM2. Voor de evaluatie van de vorige 3e tranche zijn tevens in deze 4e tranche extra berekeningen uitgevoerd met de SRM2 rekenmethode. De resultaten voor Lden en Lnight zijn in de onderstaande tabellen en figuren opgenomen.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 14 van 34
Tabel 5: aantal woningen/bewoners met geluidbelasting ≥ L den 55 dB t.g.v. wegverkeerslawaai (hinder) SMR2 Totaal Geluidbelastingsklasse in dB (excl. aftrek)
<55
55-60
60-65
65-70
70-74
≥ 75
>55
woningen
1.212
270
8
0
0
1.490
bewoners (2,14 per woning) in honderdtallen*
2600
600
0
0
0
3.200
ernstig gehinderden (HA)*
337
104
4
0
0
445
* Met nieuwe dosis effectrelatie voor wegverkeerslawaai, deze wijken af van de vorige.
Tabel 6: aantal woningen/bewoners met geluidbelasting ≥ L night 50 dB t.g.v. wegverkeerslawaai (hinder) SMR2 Totaal Geluidbelastingsklasse in dB (excl. aftrek)
<50
50-55
55-60
60-65
65-70
≥ 70
woningen
257
18
0
0
0
275
bewoners (2,14 per woning) in honderdtallen
500
0
0
0
0
500
aantal slaapverstoorden (HSD) *
27
3
0
0
0
30
* Met nieuwe dosis effectrelatie voor wegverkeerslawaai, deze wijken af van de vorige.
Figuren 5: Gemeente Nuenen c.a. wegverkeerslawaai (totaal) etmaalperiode (Lden) in dB SMR2
Figuren 5a en 5b
Figuur 5c
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 15 van 34
> 55
Figuur 5d
Figuur 5e
Figuur 5f
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 16 van 34
3
Wat heeft de gemeente Nuenen c.a. in de vorige tranche gedaan?
In deze paragraaf geven we aan wat de gemeente Nuenen c.a. voor wat betreft de verschillende geluidsoorten in de afgelopen periode heeft gedaan. De verschillen tussen de rekenmethodes CNOSSOS en SRM2 zijn opgenomen in bijlage 3. De data invoer voor beide rekenmethodes zijn hetzelfde.
3.1
Evaluatie wegverkeerslawaai
Het complete actieplan van de derde en vorige tranche is in te zien op de website van de ODZOB via https://odzob.nl/geluidbelastingskaarten bij de gemeente Nuenen c.a. onder het kopje 3e tranche. Wegverkeerslawaai totaal: In de 3e tranche waren in totaal 2.337 woningen met geluidbelastingen tussen de 55 en 75 dB voor Lden en 389 woningen in de klasse 50-65 dB voor Lnight op basis van de SRM2 rekenmethode. In de 4e tranche waren zijn in totaal 1.490 woningen met geluidbelastingen tussen de 55 en 75 dB voor Lden en 275 woningen in de klasse 50-75 dB voor Lnight op basis van de SRM2 rekenmethode. ➢
Voor de Lden betekent dit een forse afname van het aantal woningen met 847 woningen, met name in een verschuiving in de hogere klassen van 60-75 dB naar een lagere klasse en als ook afname.
➢
Voor de Lnight betekent dit een afname van het aantal woningen met 114 woningen, met name in de klassen van 50-60 dB.
En de gemeente Nuenen c.a. is, (rekentechnisch gezien) sinds het vorige actieplan in aantal woningen gegroeid met circa 248 woningen. Deze woningen zijn ook langs wegen met een hogere geluidbelasting gelegen dan 55 dB en dienen een betere geluidwering te bezitten. In figuur 6 is voor de gemeente Nuenen c.a. aangegeven op welke locaties de gemeente Nuenen c.a. sinds de vorige tranche maatregelen heeft getroffen. In tabel 7 is voor de knelpunten kort aangeven welke maatregel(en) zijn getroffen.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 17 van 34
Figuur 6 : Hotspots 2017 gemeente Nuenen c.a. (3e tranche) [Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 18 van 34
Tabel 7: Getroffen maatregelen 3e tranche 2018-2023/2024
Nr
Knelpunt Nuenen c.a.
Getroffen maatregel bron/overdracht
Getroffen maatregel
Opmerkingen
2
Gerwenseweg
Bronmaatregel
Stiller wegdek (konwéCity) aangebracht.
Uitgevoerd in 2017/2018
Gevelisolatie
Geluidsanering A-lijst, B- Uitgevoerd in lijst en Eindmeldingslijst 2018/2019 uitgevoerd.
Bronmaatregelen
Vanwege de Uitgevoerd in 2020 cultuurhistorische waarde van de weg zijn de klinkers vervangen door nieuwe klinkers. Ter hoogte van Nederwetten zijn de klinkers vervangen door een SMA-NL8
Gevelisolatie
Geluidsanering A-lijst, B- Uitgevoerd in lijst en Eindmeldingslijst 2018/2019 uitgevoerd.
Bronmaatregelen
Vanwege de cultuurhistorische waarde van de weg, geen maatregelen uitgevoerd.
Gevelisolatie
Geluidsanering A-lijst, B- Uitgevoerd in lijst en Eindmeldingslijst 2018/2019 uitgevoerd. Stiller wegdek SMA-NL5 aangebracht
3
4
Eikelkampen/ Broekdijk
Soeterbeekseweg
6
Geldropsedijk
Bronmaatregelen
Uitgevoerd in 2017
10
Europalaan
Geen maatregelen meer voorzien
11
Vorsterdijk
Zal met plan NuenenWest nader bekeken worden.
Later middels onderzoek
12
Collse Hoefdijk
Bronmaatregelen
In 2013 reconstructie Uitgevoerd in uitgevoerd. Laatste deel 2018/2019 (Collse Hoefdijk -A270) wegdek vervangen door SMA-NL8
Gevelisolatie
Geluidsanering A-lijst, B- Uitgevoerd in lijst en Eindmeldingslijst 2018/2019 uitgevoerd.
Reeds in 2015 gereconstrueerd en busbaan gerealiseerd
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 19 van 34
Tabel 8: Overige projecten 2017 – 2023
Project
Jaartal uitvoering
Opmerkingen
Gerwen Zuidoost
Bouw 75 woningen
2019-2021
Uitgevoerd
Nuenen-West
Fase 1
2015-2025
Fase 1 in uitvoering. Fase 2 en 3 komende jaren opgestart
Luistruik Nuenen
Bouw 200 woningen
2018-2024
Uitgevoerd
Voorbereiding Eeneind West
Industrieterrein
Locatie
Nog niet opgestart
De gemeente Nuenen c.a. is ruim van opzet. De meeste geluidbelaste woningen zijn gelegen langs de stedelijke wegen, enkele woningen zijn gesitueerd langs de N270. De meeste woningen vallen in de geluidbelastingsklassen Lden 55-65 en Lnight 50-60 dB. 3.1.1
Wegverkeer en geluidsaneringsopgave
Binnen de gemeente Nuenen c.a. zijn diverse (geluid) saneringswoningen bekend ten gevolgen van wegverkeer. De woningen die op de zogenaamde A-lijst staan opgenomen hebben allemaal éénmaal de mogelijk gehad om deel te nemen aan een saneringsproject. Op de saneringslijst staan eveneens woningen op de B- en eindmeldingslijst opgenomen. Via het regionale programma Geluidsanering is gewerkt aan het oplossen van de geïnventariseerde knelpuntsituaties waarbij de gemeente gebruik heeft gemaakt van een rijkssubsidie. Met behulp van deze subsidie zijn gevelmaatregelen getroffen zoals het aanbrengen van geluidisolerende beglazing of geluiddempende ventilatie. Het gaat om een omvangrijk en daardoor langlopend proces. In 2017-2022 zijn de laatste woningen op de A-lijst, B-lijst en de Eindmeldingenwoningen gesaneerd. In 2022 is de geluidsanering in Nuenen c.a. geheel afgerond.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 20 van 34
3.2
Evaluatie railverkeerslawaai
Binnen de gemeente Nuenen c.a. loopt de spoorlijn Eindhoven - Venlo. In het document van het RIVM naar de effecten implementatie CNOSSOS op geluidkartering en actieplannen is gekeken naar het railverkeer/ spoorverkeer. De verschillen bij hoofspoorwegen tussen CNOSSOS met de SRM2 zijn zeer afhankelijk van de locatie. Voor het hoofdspoor is ProRail de bronbeheerder, in hun Actieplan geluid dan wel in eigen programma’s zal hier naar verwachting verder aandacht aan besteed worden. De hoofdspoorwegen in onze regio hebben al een GPP-systematiek. •
De berekende waarden op basis CNOSSOS worden opgenomen en zal op hoofdlijnen worden bekeken. Op sommige locaties zal het verschil negatief, positief of rond nul bedragen. Er zijn derhalve niet opnieuw berekenen op basis van de SMR2 of de OR/ Areg uitgevoerd.
•
De dosis-effect relatie voor railverkeer ten gevolge van de hoofspoor wegen zijn aanzienlijk gewijzigd, waardoor een vergelijk niet mogelijk is.
Situatie Nuenen c.a. Afgelopen jaren zijn er rondom het spoor diverse woningen en appartementen gerealiseerd, bijvoorbeeld in Eeneind. Deze woningen zijn, indien nodig, voorzien van een hogere waarde en aanvullende gevelmaatregelen. ProRail is met een MJPG programma bezig rondom het spoor waaronder in de gemeente Nuenen c.a. voor de woningen met hogere geluidbelastingen. In de vorige tranche (2017) zijn diverse raildempers aangebracht en schermen geplaatst. 4e tranche 2021: Voor de Lden waarde zijn in de 4e tranche totaal 47 woningen in de klasse 55-70 dB met CNOSSOS bepaald. Voor de Lnight zijn dit 42 woningen in de klasse 50-70 dB. 3e tranche 2016: In de vorige 3e tranche waren voor Lden dit 54 woningen en voor Lnigtht 45 woningen in deze klassen. Er zijn tevens verschuivingen in het aantal woningen in de verschillende klassen te zien. Hoewel vergelijking niet goed mogelijk door verschil in rekenmethode kan grofweg kan gesteld worden dat er afname in het aantal woningen voor zowel Lden als voor Lnight wat minder. Dit is in alle klassen te zien. Het verschil blijft beperkt.
3.3
Evaluatie industrielawaai
Binnen de gemeente Nuenen c.a. zijn 2 woningen die, wettelijk vergund, ten gevolge van industrie of bedrijven een geluidbelasting op de gevel van meer dan 55 dB(A) hebben, dat is hetzelfde gebleven ten opzichte van de 3e tranche. De situatie is gelijk gebleven. Voor de nachtperiode zijn er geen overschrijdingen.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 21 van 34
3.4
Evaluatie vlieglawaai
Geluid van vliegverkeer Eindhoven Airport is niet betrokken in dit onderzoek, omdat er geen geluidcontouren van deze luchthaven over de gemeente Nuenen c.a. Dat wil niet zeggen dat er geen mogelijke overlast wordt ervaren. Zie paragraaf 1.3.2. Vlieglawaai.
3.5
Wijzigingen ten opzichte van de planning en bijgekomen uitgevoerde maatregelen
Naar aanleiding van de kaarten, tabellen en aanvullend onderzoek worden de volgende conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan: •
In de gemeente Nuenen c.a. zijn maar een beperkt aantal knelpunten aanwezig. Een groot aantal knelpunten wordt opgelost of beperkt door de in de diverse plannen, zoals reconstructieplannen, herinrichtingen van wegen en onderhoudsplannen voorgestelde maatregelen.
•
In de gemeente Nuenen c.a. valt een groot aantal woningen in de klasse 60 tot 65 dB. Woningen met een geluidbelasting onder de 65 dB voldoen meestal aan de 43 dB toets, omdat vrijwel elke woningen een geluidwering van minimaal 20 dB heeft. Nieuwbouwwoningen hebben vaak een geluidwering van 25 dB (of meer).
•
Op een aantal locaties is voor wegverkeerslawaai door het treffen van maatregelen aan de weg en/of gevelisolatie de geluidgevelbelastingen en de binnenniveau’s verlaagd ter hoogte van de woningen. De effecten van deze maatregelen zijn met name voor de maatregelen aan de weg beperkt van één tot enkele dB’s. Hierdoor wordt wel verbetering behaald maar dit hoeft niet altijd te betekenen dat alle woningen aan de plandrempel voldoen, aan de voorkeursgrenswaarde of dat het binnenniveau voldoet. Dit speelt met name een rol als woningen dicht op een weg zijn gelegen die voorzien zijn van een klinkerbestrating.
•
In een plaats als Nuenen c.a. zijn eveneens gebieden en locaties te zien waar de geluidbelasting lager (< 55 dB) is ten gevolge van wegen, het spoor en de industrie. Dit is in het centrumgebied van Nuenen, in diverse parken binnen de gemeente en in delen van woonwijken het geval.
•
Het geluid is in vele gevallen duidelijk herleidbaar, zeker voor wegverkeer en railverkeer.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 22 van 34
4
Actieplan geluid gemeente Nuenen c.a.
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de huidige situatie van de gemeente Nuenen c.a. op het gebied van geluid. Overige bronbeheerders Een gemeente heeft geen invloed bijvoorbeeld op rijkswegen (Rijkswaterstaat), provinciale wegen (provincie Noord-Brabant), spoorwegen (Prorail) of vlieglawaai (Eindhoven Airport) aangezien daar andere partijen de zogenaamde bronbeheerders zijn. Binnen de gemeente Nuenen c.a. zijn geen rijkswegen aanwezig. Industrielawaai bij 2 woningen leidt tot waarden boven de 55 dB. Gemeente als bronbeheerder De gemeente heeft alleen invloed op wegen waarvoor de gemeente Nuenen c.a. wegbeheerder is, de gemeentelijke wegen. Daar is dit actieplan geluid in de 4e tranche dan ook met name op gericht. De gemeente Nuenen c.a. heeft geen gezoneerde industrieterreinen binnen de gemeentegrenzen. Binnen de gemeente Nuenen c.a. zijn twee woningen die, wettelijk vergund, ten gevolge van industrie of bedrijven een geluidbelasting op de gevel van meer dan 55 dB(A) hebben.
4.1
Gemeentelijk gebiedsgericht beleid
De gemeente heeft vooralsnog geen gemeentelijk gebiedsgericht geluidbeleid vastgesteld. De gemeente Nuenen c.a. sluit aan bij de Bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant op het gebied van vervoer en mobiliteit.
4.2
Geluidsaneringopgave
Binnen de gemeente Nuenen c.a. zijn diverse (geluid) saneringswoningen bekend ten gevolge van wegverkeerslawaai. De woningen die op de zogenaamde A-lijst staan opgenomen hebben allemaal éénmaal de mogelijk gehad om deel te nemen aan een geluidsaneringsproject. Op de saneringslijst staan eveneens woningen op de B- en eindmeldingslijst opgenomen. De gemeente Nuenen c.a. heeft subsidie hiervoor aangevraagd en inmiddels zijn alle woningen hiervoor gesaneerd. De kosten voor de uitvoering van de sanering zijn betaald door het Rijk. Bij de aanvraag diende eveneens duidelijk gemotiveerd worden of het toepassen van bronmaatregelen (stiller wegdek), verkeersmaatregelen of overdrachtsmaatregelen tot de mogelijkheden behoren. De gemeente Nuenen c.a. heeft de geluidsaneringopgave wegverkeer in 2022 afgerond onder de Wet geluidhinder. Omgevingswet: Met ingang van de Omgevingswet wordt de geluidsanering opnieuw bekeken. De Omgevingswet kent een onderscheid tussen verplichte sanering en vrijwillige sanering. Om de sanering uit te kunnen voeren, is vanuit het rijk een budget beschikbaar. Voor de verplichte sanering stelt de gemeente een nieuwe lijst samen. Het gaat hier om woningen met een geluidbelasting van 70 dB en hoger binnen de bebouwde kom.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 23 van 34
Voordat een nieuwe saneringslijst Omgevingswet opgesteld kan worden, zullen eerst de BGE (Basis GeluidEmissie) opgesteld en vastgesteld dienen te worden. Het opstellen van deze lijst zal naar verwachting nog enkele jaren duren. De inschatting is dat de meeste van de woningen reeds bij de afgeronde geluidsanering zijn betrokken en/of al maatregelen zijn aangebracht zoals bij de bouw van woningen.
4.3
Wat gaat de gemeente Nuenen c.a. in de 4e tranche doen?
In dit onderdeel wordt ingegaan op de toekomstige situatie van de gemeente Nuenen c.a. op het gebied van geluid.
4.3.1
Welke knelpunten gaan we oplossen?
In deze paragraaf is aangegeven waar we nu staan en welke knelpunten er binnen de gemeente aanwezig zijn. Deze knelpunten zijn bepaald op grond van de geluidbelastingskaarten en door de gemeente Nuenen c.a. zijn enkele “hotspots” aangewezen. Voor een aantal knelpunten en “hotspots” is opgenomen wat de gemeente voor maatregelen in de planning heeft om het knelpunt/hotspots aan te pakken. De gemeente zal afhankelijk van de financiële middelen en andere ontwikkelingen binnen de gemeente en regio keuzes maken. Uitgangspunten: In het actieplan deel A is onder 3.3 opgenomen hoe de hotspots voor de aanpak van wegverkeer tot stand zijn gekomen. •
Er zijn aanvullende berekeningen uitgevoerd met de Omgevingsregeling (Or) die vanaf de inwerkingtreding van de omgevingswet geldig is. In de Omgevingswet is de Standaard rekenmethode SRM2 vervangen door de Omgevingsregeling (Or). Ook zijn tussen de Or en de SRM2 diverse verschillen, wel beperkter dan CNOSSOS. Omdat de resultaten met de CNOSSOS niet vergeleken kunnen worden met de vorige tranche en ook niet met de Or is gekozen om aan te sluiten bij de Nederlandse wet- en regelgeving. Met de omgevingsregeling zullen ook de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen bekeken worden.
Let op: De Or is eerder ook aangeduid als de rekenmethode Areg, hiermee wordt dezelfde rekenmethode aangeven. De gemeente heeft voor wegverkeerslawaai alle hotspots vanaf 63 dB in beeld laten brengen. Om beleidsneutraal over te gaan zijn zoveel mogelijk de plandrempel van de vorige tranche gehanteerd, zie hiervoor tabel 6 opgenomen in paragraaf 4.8.2 van deel A. De gemeente zal afhankelijk van de financiële middelen en andere ontwikkelingen binnen de gemeente en regio keuzes maken.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 24 van 34
Figuur 7. Gemeente Nuenen c.a. hotspots 2021 wegverkeerslawaai obv Or/AREG
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 25 van 34
Tabel 9: Aanpak hotspots 2024-2029 Nuenen c.a. Hotspots Nuenen c.a. Nummer
Locatie
klasse (Lden)
Mogelijke maatregelen/ opmerkingen Alternatieve maatregelen in studie verkeersleefbaarheid en bereikbaarheid5 - Op het noordelijk deel van de Smits van
1
Smits van Oyenlaan/Lieshoutseweg
63 - 68 dB
Oyenlaan krijgt het openbaar vervoer meer prioriteit op de kruispunten. - Aanpassen Smits van Oyenlaan zuid zodat de weginrichting beter past bij de maximum snelheid van 50km/u. Geen maatregelen meer voorzien aan de weg. Betreft een monumentale weg, de
2
Soeterbeekseweg
63 - 68 dB
monumentencommissie geeft negatief advies voor vervanging van de kasseien. Geluidsanering afgerond.
3
Boord
63 - 68 dB
4
Collse Hoefdijk
63 - 68 dB
Geen maatregelen voorzien Geen maatregelen meer voorzien. Geluidsanering is eerder afgerond.
De bovenstaande knelpunten zijn in het verleden al bekeken en (deels) aangepakt doormiddel van bron- en overdrachtmaatregelen. Tevens zijn de woningen aan de Soeterbeekseweg en Collse Hoefdijk met een te hoge geluidbelasting gevelmaatregelen onderzocht en waar nodig uitgevoerd.
4.3.2
Ruimtelijke ontwikkelingen 2024-2029
De volgende ruimtelijke ontwikkelingen worden verwacht, deze zijn in tabel 10 weergegeven. Tabel 10: Overige projecten 2024 – 2029
Locatie en project
Planning en opmerkingen
Projecten
5
Bedrijventerrein Eeneind-West
Voorbereidende fase, uitvoering n.n.b.
Nuenen West (afronding fase 1 en fase 2 en 3)
Fase 1 2024-2025, Fase 2 en 3 2025 – n.n.b.
Vinkenhofjes (bouw sociale huurappartementen)
Bestemmingsplan vastgesteld 2024
Mijlpaal (bouwen seniorenappartementen)
Project in uitvoering
Wederikdreef (sociale huurappartementen en zorgwoningen)
Project in uitvoering
Emmastraat (seniorenwoningen)
Bestemmingplan vastgesteld, nog niet in uitvoering
Kloostertuin (in ontwikkeling)
Masterplan vastgesteld, voorbereiding RO procedure
https://www.nuenen.nl/studie-verkeersleefbaarheid-en-bereikbaarheid
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 26 van 34
Locatie en project
Planning en opmerkingen
Kapperdoes (grondgebonden woningen)
Bestemmingsplan vastgesteld, plan in uitvoering
Lyndakkers (grondgebonden woningen)
BOPA in voorbereiding
Parkstraat/Voirt in ontwikkeling
Voorbereidende fase voor omgevingsplan
Berg 62 (appartementen)
Bestemmingsplan vastgesteld, nog niet in uitvoering
Pastoor Aldenhuijsenstraat (woningen en appartementen)
Bestemmingsplan vastgesteld, 2025 in uitvoering
Hoekse Erven Nederwetten (grondgebonden woningen)
Bestemmingsplan vastgesteld, in uitvoering
AZC Pastoorsmast
Aanvraag omgevingsvergunning in procedure
Refeling 60- 72
Voorbereidende fase BOPA
Oranjebuurt
Voorbereidende fase BOPA
Boschhoeve fase 2
Voorbereidende fase BOPA
4.3.3
Welke generieke oplossingen zijn er al gekozen of worden onderzocht?
In deze paragraaf worden belangrijke infrastructurele werken en ruimtelijke ordeningsplannen opgesomd, die een impact hebben op de afwikkeling van het verkeer (langzaam en snel) en daarmee ook op de door het verkeer veroorzaakte geluidbelastingen. Dit zijn zowel gemeentelijk, in de regio, provinciaal en landelijk. 4.3.3.1
Samenwerkingsovereenkomst regionale samenwerking mobiliteit
De Metropoolregio Eindhoven (MRE) vraagt gemeenten om de concept Samenwerkingsovereenkomst Regionale Mobiliteit MRE 2024-2030 in procedure te brengen. In deze overeenkomst zijn (inhoudelijke) kaders en werkafspraken opgenomen die moeten zorgen voor een betere regionale samenwerking. Gemeenten kunnen zienswijzen indienen op het concept. Het college heeft besloten geen zienswijze in te dienen tegen de concept Samenwerkingsovereenkomst Regionale Mobiliteit MRE 2024-2030. Het raadsvoorstel "Samenwerkingsovereenkomst Regionale Mobiliteit MRE 2024-2030" is in juli 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. In het BO MIRT is afgesproken dat eind 2024 verder wordt gewerkt aan zogeheten Meerjarige Multimodale Mobiliteitspakketten (MMMP’s). Deze is in de regio in ontwikkeling gebracht door MRE met input van de subregio’s en gemeenten zoals Nuenen c.a.. 4.3.3.2
Verkeer en mobiliteit
De gemeente Nuenen c.a. heeft op hun website informatie opgenomen met betrekking tot verkeer en mobiliteit: In 2017 heeft de een mobiliteitsvisie vastgesteld op het gebied van verkeer en mobiliteit. Deze visie is uitgewerkt in beleidsmodules: Fiets, Openbaar vervoer, Smart Mobility, Verkeersveiligheid, Centrum Parkeren en verkeer, en Leefbaarheid, vastgesteld in december 2019. Bij de vaststelling van de laatstgenoemde module Leefbaarheid is o.a. de beleidslijn bepaald dat Nuenen de leefbaarheid op gebied van geluid niet wil laten verslechteren: per saldo voor heel Nuenen geldt ‘stand still’. Ook heeft de gemeenteraad het initiatief genomen om meer metingen voor geluid uit te voeren. Op de website van de gemeente kunnen deze mobiliteitsvisie en de modules ingezien worden.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 27 van 34
4.3.3.3
Studie verkeersleefbaarheid en bereikbaarheid
In aansluiting op de regionale studie Bundelroutes hebben gemeente Nuenen c.a. en provincie NoordBrabant in 2020 en 2021 samen onderzoek gedaan naar maatregelen om de verkeersleefbaarheid en bereikbaarheid van Nuenen c.a. te behouden en waar mogelijk te verbeteren: Dit is in de Studie verkeersleefbaarheid en bereikbaarheid uitwerkt. In november 2021 is de studie vastgesteld samen met een integraal maatregelenpakket, het zogenaamde Voorkeursalternatief (VKA), vastgesteld. De gemeenteraad heeft gekozen om geen oostelijke randweg aan te leggen. De belangrijkste maatregelen zijn nu in voorbereiding en worden voor 2029 gerealiseerd: •
Aanpassen Smits van Oyenlaan (zuidzijde tussen rotonde Klamperlaan en A270) zodat de weginrichting beter past bij de maximum snelheid van 50km/u.
•
Reconstructie van het noordelijk deel van de Smits van Oyenlaan krijgt het openbaar vervoer meer prioriteit op de kruispunten.
•
Het Nuenense deel van de (snel)fietsroute Gemert – Eindhoven, dus tussen Gerwen, via de centrale bushalte Nuenen en de Opwettenseweg naar de Wolvendijk in Eindhoven.
• •
Verbeteren van (regionale) fietsverbindingen, onder andere door de aanleg van diverse fietstunnels. Openstelling van de busbanen A270 ter hoogte van de Geldropsedijk (alleen van en naar Eindhoven) voor gemotoriseerd verkeer.
• • • •
De snelheid op de A270 blijft ongewijzigd. Een dorpse hub (P&R) in Gerwen. Werkgeversaanpak Slimme verkeersregelinstallaties (i-VRI’s) en communicatiemiddelen.
Deze maatregelen worden uitgevoerd in de periode tot 2029. De provincie heeft hiervoor een bijdrage beschikbaar gesteld. Akoestische effecten VKA De effecten van het VKA verkeersmaatregelenpakket is doorgerekend. Het geheel zorgt voor het temperen van de groei van het gemotoriseerd verkeer. De wijzigingen van wegen zorgen lokaal voor toenames en afnames van verkeer. Per saldo is er geen negatief effect op de leefbaarheid als het gevolg van de verkeersmaatregelen ook als vergeleken wordt met het basisjaar. Het pakket voldoet daarmee aan de beleidslijn ‘stand still’ (Module Leefbaarheid). Daar bovenop wordt wellicht een bovenwettelijke maatregel ‘geluidwerende voorziening’ uitgevoerd langs een deel van de A270. Deze kan zorgen voor een substantiële afname van het aantal geluidgehinderden vooral in Nuenen Zuid.
4.3.3.4
Gemotoriseerd verkeer in de regio
Nuenen heeft Bereikbaarheidsakkoord en -agenda getekend. Deze richt zich op maatregelen tot 2030. De Bereikbaarheidsagenda ZO-Brabant gaat uit van het naar buiten brengen van doorgaand autoverkeer naar de robuuste randen: N279-A67-A2-A58-A50. In het Middengebied/Rijk van Dommel en Aa blijven diffuse stromen rijden over wegen die hiervoor niet geschikt zijn en daarbij voor leefbaarheidsproblemen zorgen in kernen en het buitengebied. De bundelroutes zouden deze diffuse stromen moeten opvangen en de overlast verminderen. -
Om de problematiek integraal te kunnen benaderen is een overkoepelende studie uitgevoerd naar de bundelroutes (N615/Smits van Oyenlaan/A270/Eisenhowerlaan/Ring/Kennedylaan en KasteelTraverse/A270). De betreffende gemeenten werken deze verder uit in deelstudies.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 28 van 34
-
Voor Nuenen betrof het de studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes. Met als uiterste alternatief een oostelijke randweg om de kern Nuenen (tussen N615 en de A270) en het afwaarderen van de bestaande route (Smits van Oyenlaan);
Figuur 8: Overzicht regionale wegenstructuur en studiegebied deel Nuenen 4.3.4
Fietsverbindingen
De groei van het autoverkeer kan getemperd worden door in te zetten op alternatieve vervoerswijzen. In de regionale Bereikbaarheidsagenda zijn snelfietsroutes opgenomen om het gebruik van de fiets in het daily urban system te bevorderen. Het fietsnetwerk moet daarvoor compleet zijn en van goede kwaliteit. Dat is op nog niet alle relaties in de regio het geval. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de realisatie. Ook Nuenen c.a. zoekt naar een goede, snelle en veilige verbinding voor fietsverkeer. De gemeente vindt goede fietsverbindingen belangrijk. Dit stimuleert fietsgebruik, wat gezond en duurzaam is. 4.3.4.1
Snelfietsroute F58- Wilhelminakanaal
Gemeenten aan het Wilhelminakanaal en de provincie hebben het initiatief genomen de fietsverbinding te verbeteren en ontbrekende schakels in te vullen tussen Tilburg en Lieshout. Daarvoor is een bestuursovereenkomst (BOK) afgesloten, die ook Nuenen medio 2024 heeft ondertekend. Daarvan wordt pas later bepaald of het deel bij Nuenen gerealiseerd wordt in de gemeenten Laarbeek en Nuenen ligt nu al een geschikt fietspad langs het kanaal, dat mogelijk in de verdere toekomst wel verbreed kan worden. 4.3.4.2
Snelle fietsroute Deurne – Eindhoven
Gelet op de afstand kan tussen Helmond en Deurne een fietsverbinding concurreren met de auto. Veel mensen pendelen dagelijks met de auto over de N270 tussen Deurne en Helmond. Door het aanbieden van goede en veilige fietsvoorzieningen kan de druk op de N270 wellicht verminderen. Vooral in de ochtend- en avondspits loopt deze weg tegen de grenzen van de capaciteit aan. Dit leidt tot dagelijkse files en vertragingen. Aansluitend op de gemeente Helmond is in 2024 In Nuenen het deel tussen de Vaarleseweg en de Collse Hoefdijk gerealiseerd. Het deel tussen Eeneind en Eindhoven wordt later gerealiseerd.
[Actieplan geluid Deel B: Nuenen c.a. d.d. 10 december 2024] pagina 29 van 34
4.3.4.3
Snelle fietsroute Gemert – Eindhoven
Ook tussen Gemert en Eindhoven kan, gelet op de afstand, de fiets concurreren met de auto, mits er een uitmuntende fietsverbinding gerealiseerd wordt. Een snelfietsroute Gemert-Laarbeek-Nuenen-Eindhoven maakt fietsen over grote afstanden extra aantrekkelijk, vooral voor woon-werk verkeer, deze fietsroute draagt daaraan bij. De snelfietsroute wordt gerealiseerd in vier deelprojecten. Het deel Nuenen betreft het tracé via de Opwettenseweg en Europalaan tot busstation Smits van Oyenlaan en vanaf het busstation via de Smits van Oyenlaan tot aan de provinciale N615 . Onderdeel van de regionale ambitie is overigens een oversteek van het kanaal tussen Beek en Donk en Gemert, die liefst ongelijkvloers wordt uitgevoerd. Hiervoor lopen studies. Om dit uit te kunnen uitvoeren is samenwerking nodig met Rijkswaterstaat. 4.3.4.4
Snelle fietsroute Helmond - Nuenen c.a.
Ook tussen Eindhoven-Noord (Stiphout) en Helmond zijn vele dagelijkse verplaatsingen. Die vinden vooral plaats per auto, gebruik makend van de A270, Stiphoutseweg en Gerwenseweg. De afstand tussen Eindhoven en Helmond-Noord is met 10 tot 15 kilometer zodanig dat de fiets en de e-bike uitstekende alternatieve vervoersmiddelen zijn. De fietsroute tussen Helmond-Noord en Nuenen is onderdeel van de regionale projectfiches van het Bereikbaarheidsakkoord. Hier is een fietsverbinding over twee sporen ontwikkeld (Molenven – Laan ter Catten en Stiphoutseweg – Gerwenseweg) en afgelopen jaren vrijwel geheel gerealiseerd. De route langs Stiphoutseweg - Gerwenseweg is langer, maar wel verlicht. De directe route via Molenven - Papenvoortsedijk is deels gerealiseerd. 4.3.5