2022-16 RV Bijlage 1a - Toelichting bestemmingsplan
Tekst van het document
Princenweg 42a 6002 AK Weert T 06 - 294 209 18 E ester@buro-ester.nl I www.buro-ester.nl
Bestemmingsplan ‘ Nederwetten, herziening Hoekstraat - Eikelkampen’ Toelichting Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Toelichting Bestemmingsplan ‘Nederwetten, Hoekstraat – Eikelkampen’
herziening
Gemeente Nuenen c.a.
Opdrachtgever:
Brekelmans Vastgoed BV
Plangebied:
Inbreidingslocatie Hoekstraat – Eikelkampen, Nederwetten
Opgesteld door:
Bu-RO Ester | Buitengebied en Ruimtelijke ordening
Datum:
23 december 2021
Status:
vaststelling
IMRO-code:
NL.IMRO.0820.BPNedHoekstrEikelk-D001
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
2
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
5.
6.
Inleiding...................................................................................................................................... 5 1.1.
Aanleiding ........................................................................................................................... 5
1.2.
Ligging van het plangebied ................................................................................................ 5
1.3.
Geldend en nieuw bestemmingsplan ................................................................................. 6
1.4.
Leeswijzer ........................................................................................................................... 7
Woningbouwontwikkeling Hoekstraat - Eikelkampen ........................................................... 8 2.1.
Gebiedsbeschrijving ........................................................................................................... 8
2.2.
Planvoornemen ................................................................................................................ 11
Beleidskader ............................................................................................................................ 17 3.1.
Rijksbeleid ........................................................................................................................ 17
3.2.
Provinciaal beleid ............................................................................................................. 21
3.3.
Regionaal beleid ............................................................................................................... 26
3.4.
Gemeentelijk beleid .......................................................................................................... 26
Toetsing milieugevolgen ........................................................................................................ 33 4.1.
Inleiding ............................................................................................................................ 33
4.2.
Vormvrije m.e.r.-beoordeling ............................................................................................ 33
4.3.
Bedrijven en milieuzonering ............................................................................................. 33
4.4.
Geluid ............................................................................................................................... 39
4.5.
Luchtkwaliteit .................................................................................................................... 41
4.6.
Geur .................................................................................................................................. 44
4.7.
Bodem .............................................................................................................................. 45
4.8.
Gezondheid en endotoxinen ............................................................................................ 46
4.9.
Externe veiligheid ............................................................................................................. 48
4.10.
Kabels en leidingen .......................................................................................................... 51
4.11.
Water ................................................................................................................................ 52
4.12.
Archeologie en cultuurhistorie .......................................................................................... 60
4.13.
Natuur ............................................................................................................................... 64
4.14.
Verkeer en parkeren ......................................................................................................... 68
4.15.
Duurzaamheid .................................................................................................................. 70
Juridische planopzet .............................................................................................................. 73 5.1.
Standaardregeling vergelijkbare bestemmingsplannen ................................................... 73
5.2.
Planopzet .......................................................................................................................... 73
5.3.
Regels............................................................................................................................... 73
Uitvoerbaarheid ....................................................................................................................... 76 6.1.
Economische uitvoerbaarheid .......................................................................................... 76
6.2.
Maatschappelijke uitvoerbaarheid .................................................................................... 76
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
3
Bijlagen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18.
Gebied 12 – Nederwetten wonen; Gebiedsbeschrijving en welstandscriteria uit welstandsnota ‘Welstand Nuenen ca. Gemeente Nuenen’, september 2010; Akoestisch onderzoek; Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai woningbouwplan Driesterrendreef Nederwetten. Kragten, 18 augustus 2021 Bodemonderzoek; Verkennend bodemonderzoek Hoekstraat te Nederwetten. Aeres Milieu, 3 december 2020 Archeologie; Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen. Aeres Milieu, ISSN 2214-5656, 12 augustus 2016 Archeologie; Programma van Eisen Hoekstraat te Nederwetten/ IVO-P. Aeres Milieu, 19 november 2020 Ecologisch onderzoek; Quickscan Natuurwetgeving Hoekstraat – Driesterrendreef te Nederwetten. Aeres Milieu, 1 september 2020 Gebiedsbescherming; Stikstofdepositie-onderzoek woningbouwontwikkeling Hoekstraat – Eikelkampen Nederwetten. NOX advies, 16 augustus 2021 Nota van Inspraak. Gemeente Nuenen, mei 2021 Memo Toets Brainport Principes woningbouwontwikkeling Hoekstraat – Eikelkampen, Nederwetten. Bu-RO Ester, 1 februari 2021 Brief ‘Instemming planontwikkeling Hoekstraat-Eikelkampen te Nederwetten’. Portefeuillehoudersoverleg Wonen SGE, 25 maart 2021 Aanmeldingsnotitie Woningbouwontwikkeling Hoekstraat – Eikelkampen, Nederwetten. Bu-RO Ester, 17 december 2020 Onderzoek veehouderijen en milieuzonering Woningbouwontwikkeling Hoekstraat – Eikelkampen, Nederwetten’.
LS Plan & Advies, 17 februari 2021 Brief ‘Reactie concept bestemmingsplan Hoekstraat – Eikelkampen, Nederwetten’ (kenmerk Z62614/U133340). Waterschap De Dommel, 26 februari 2021 Brief ‘Aanvullende bevindingen Hoekstraat Driesterrendreef te Nederwetten’. Faunaconsult, 9 maart 2021 E-mail Beoordeling waterparagraaf. Waterschap De Dommel, 26 april 2021 Akoestisch onderzoek; Akoestisch onderzoek industrielawaai woningbouwplan Driesterrendreef Nederwetten. Kragten, 18 augustus 2021 Rapportage archeologisch proefsleuvenonderzoek Hoekstraat te Nederwetten. Econsultancy bv, 11 oktober 2021 Memo ambtshalve wijzigingen bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’. Bu-RO Ester, november 2021
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
4
1.
Inleiding
1.1.
Aanleiding
Initiatiefnemer Brekelmans Vastgoed B.V. is voornemens om het binnengebied tussen de Hoekstraat, Eikelkampen, Nieuw Ervensestraat en Willem Sengershof in Nederwetten te ontwikkelen voor woningbouw. De gronden zijn nu deels in gebruik als hobbyweide en liggen deels braak. In het gebied is ruimte voor 30 grondgebonden woningen. De percelen die onderdeel uitmaken van het plangebied zijn kadastraal bekend als: Gemeente Sectie Nummer Omvang (m2) Nuenen
A
3697
4.270
Nuenen
A
4355
2.449
Nuenen
A
4194
1.762
Afbeelding 1. Luchtfoto met kadastrale grenzen plangebied en omgeving (bron: kadastralekaart.com)
1.2.
Ligging van het plangebied
Het plangebied ‘Hoekstraat – Eikelkampen’ ligt in de bebouwde kom van de kern Nederwetten, gemeente Nuenen c.a. Aan de zuidzijde raakt het plangebied aan de Hoekstraat, aan de noordzijde aan de Willem Sengershof. Daarnaast loopt de langzaamverkeersroute Driesterrendreef gedeeltelijk ten noorden van het plangebied.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
5
Het plangebied wordt omgeven door grondgebonden woningen met bijbehorende tuinen.
Afbeelding 2. Topografische kaart plangebied en regio (bron: pdok.nl)
1.3.
Geldend en nieuw bestemmingsplan
In het geldend bestemmingsplan ‘Nederwetten’ van de gemeente Nuenen c.a. is het plangebied bestemd als ‘Agrarisch randgebied’ en voor een zeer beperkt deel als ‘Woondoeleinden – bouwvlak bijgebouwen’. Deze bestemmingen laten de gewenste ontwikkeling van het gebied niet toe. De gemeente Nuenen c.a. heeft aangegeven medewerking te willen verlenen aan het initiatief door middel van een herziening van het bestemmingsplan. Hiermee worden aan de gronden specifieke bestemmingen en regels toegekend, die de gewenste bebouwing en beoogde gebruik wel mogelijk maken.
Afbeelding 3. Uitsnede vigerend bestemmingsplan ‘Nederwetten’ (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
6
1.4.
Leeswijzer
Het volgende hoofdstuk van deze toelichting beschrijft de huidige en gewenste situatie in het plangebied. Vervolgens wordt deze gewenste ontwikkeling in hoofdstuk 3 afgezet tegen de relevante beleidskaders. Hoofdstuk 4 toetst de milieugevolgen, waarna in hoofdstuk 5 de juridische planbeschrijving is opgenomen. Tenslotte behandelt hoofdstuk 6 de uitvoerbaarheid van het plan.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
7
2.
Woningbouwontwikkeling Hoekstraat - Eikelkampen
2.1.
Gebiedsbeschrijving
Gebiedsbeschrijving Nederwetten is een kleine kern in het landelijk gebied tussen de grotere stedelijke elementen Nuenen, Eindhoven/ Woensel en Son. De locatie ligt aan de oostzijde van de kern Nederwetten, op een afstand van (vogelvlucht) circa 2,5 kilometer ten noordwesten van het centrum van Nuenen. De grens van de bebouwde kom van Eindhoven (Woensel) bevindt zich op circa 2 kilometer ten zuidoosten van het plangebied.
Afbeelding 4. Topografische kaart Nederwetten en omgeving (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
In 2017 had Nederwetten ca. 850 inwoners. Daarmee is het de kleinste kern van de gemeente Nuenen ca. De kern wordt omringd door agrarische productiegronden (akkers en weilanden). Op enige afstand komen enkele kleinschalige bosgebieden voor. De omgeving van het gebied Hoekstraat – Eikelkampen is de afgelopen decennia sterk veranderd. Aan het begin van de vorige eeuw was er nog geen sprake van een dorpskern. Vlak na de Tweede Wereldoorlog was de bebouwing nog nauwelijks meer geïntensiveerd. Tussen 1950 en 1980 was sprake van een sterke toename van bebouwing (met name burgerwoningen) en kreeg de kern Nederwetten meer vorm. In de periode vanaf 1980 vonden nog enkele ontwikkelingen plaats, zoals invulling van het gebied tussen de Soeterbeekseweg en Hoekstraat (omstreeks 1983), de woningbouw aan Ten Hout (omstreeks 1994) en de ontwikkeling van de Willem Sengershof e.o. (omstreeks 1998).
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
8
Afbeelding 5 t/m 8. Ontwikkeling van de omgeving Hoekstraat – Eikelkampen op topografische kaarten 1900, 1950, 1980 en 2019 (bron: topotijdreis.nl)
Het plangebied wordt voor een belangrijk deel omringd door woningen. Tevens zijn er in de omgeving enkele bedrijven gelegen. Het meest in het oog springt het ten oosten van het plangebied gelegen garagebedrijf. Het plangebied grenst niet direct aan de gronden van het garagebedrijf. Daarnaast liggen er in de omgeving enkele agrarische bedrijven en een hoveniersbedrijf.
Afbeelding 9 t/m 11. Aanzicht straatbeelden Hoekstraat, Eikelkampen en Nieuw Ervensestraat
Plangebied Het plangebied heeft een omvang van ca. 8.500 m2 en wordt aan de zuid-, west- en het merendeel van de noordzijde omsloten door achtertuinen van woningen aan respectievelijk de Hoekstraat, Nieuw Ervensestraat, Willem Sengershof en Spoorenberghof. Aan de noordzijde loopt tevens een langzaamverkeersroute grenzend aan het plangebied, de Driesterrendreef. Het (huidige) einde van de Willem Sengershof ligt tegen de noordrand van het plangebied. Aan de oostzijde grenst het plangebied aan tuinen en een hobbyweitje. De ontsluiting vindt op dit moment plaats via de Willem Sengershof. Voor bestemmingsverkeer zijn de gronden tevens toegankelijk via de Hoekstraat. Voetgangers en fietsers komen ook via de Driesterrendreef aan de rand van het plangebied.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
9
Afbeelding 12. Luchtfoto met kadastrale grenzen plangebied en omgeving (bron: pdok.nl)
Het westelijk perceel, nr. 3697, is deels in gebruik als hobbyweitje (ca. 2.400 m 2). Op dit deel van het perceel worden al vele jaren paarden geweid. In de zuidwesthoek van de wei zijn 2 kleine bouwwerken aanwezig, die dienden als (schuil)stal voor de paarden. De bouwwerken staan verscholen in het groen en zijn niet opgenomen in de BAG. Naar schatting bedraagt de oppervlakte zo’n 30 m2.
Afbeelding 13 t/m 15. Aanzicht Willem Sengershof met bestaande woningen vanuit plangebied, Aanzicht toegang plangebied vanuit Hoekstraat en één van de verouderde stalletjes aan de rand van het weiland
De gronden ten westen van het weitje waren in het verleden in gebruik als siertuin van de woning Hoekstraat 18. Enige jaren geleden is het perceel gesplitst, waardoor ca. 1.500 m 2 is toegevoegd aan het plangebied. Na deze herverdeling heeft er jarenlang geen onderhoud meer plaatsgevonden in de tuin, waardoor deze was verwilderd en dichtgegroeid. Van oudsher bestond de beplanting in Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
10
de tuin uit gras en inheemse en uitheemse plantensoorten. Afgelopen jaren hebben de sterkste planten zich het best gehandhaafd en meest ontwikkeld. Aan de zuidoostzijde is sprake van een uitloper van het perceel, die (deels) zorgt voor de verbinding van de locatie met de Hoekstraat. Dit pad is onverhard en kent lage begroeiing door de beperkte intensiteit van het gebruik. Bovengenoemd pad is tevens deels gelegen over het middelste perceel van het plangebied, nr. 4355. Dit gehele perceel behoorde in het verleden als tuin toe aan de woning Hoekstraat 12. Ook hiervoor geldt dat er na de splitsing van de percelen jarenlang geen onderhoud meer heeft plaatsgevonden en de meest dominante soorten de overhand hebben gekregen. Op het perceel is geen bebouwing aanwezig. Het oostelijk perceel, nr. 4194, was in het verleden in eigendom van de woningcorporatie Helpt Elkander uit Nuenen. De gronden zijn lange tijd in gebruik geweest als tuin. Op het perceel is één klein gebouwtje aanwezig. Het bouwwerk is niet opgenomen in de BAG en heeft een omvang van ca. 18 m2. Aan de noordzijde van het plangebied loopt de Willem Sengershof door tot aan het plangebied. Deze woonstraat bestaat uit klinkerverharding, heeft parkeerstroken/ -havens aan beide zijden en een trottoir aan één zijde van de weg. Vanuit de Willem Sengershof loopt een voetpad met een breedte van ca.
4 meter (kadastraal perceel) naar de Nieuw Ervensestraat.
Afbeelding 16 t/m 18. Aanzicht Driesterrendreef vanuit Nieuw Ervensestraat en Willem Sengershof met daartussen zicht op de verwilderde beplanting in het plangebied
Het plangebied is een braakliggend terrein binnen de bebouwde kom van Nederwetten. Aan alle kanten wordt de locatie direct of indirect omsloten door bebouwing, veelal woningen.
2.2.
Planvoornemen
Beoogd wordt de inbreidingslocatie te benutten voor 30 grondgebonden woningen met bijbehorende voorzieningen. Een plan met een sociaal karakter, waarbij de dorpse sfeer behouden blijft is uitgangspunt voor de invulling van het gebied. Door van Santvoort architecten is een inrichtingstekening gemaakt, met een uitwerking van de stedenbouwkundige invulling van het gebied, het type te realiseren woningen en de inrichting van de openbare ruimte. Gestreefd wordt naar een gevarieerd beeld met kwalitatief hoogwaardige woningen in traditionele architectuur. Alle woningen worden uitgevoerd in baksteen met dakpannen, waarbij wel variatie in kleur en materiaalgebruik wordt toegepast. Mogelijk worden enkele witte woningen gerealiseerd, als afwijkend accent in het gebied.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
11
Het plangebied ademt na de ontwikkeling het dorpse karakter en sluit daarmee naadloos aan bij de omgeving. De verschillende deelgebiedjes zijn op maat ingevuld, waarbij ligging en beoogd woningtype een belangrijke rol hebben gespeeld. Woningtypen en -kenmerken Qua woningbouwtype gaat de belangrijkste aandacht uit naar een sociaal programma, passend bij de vraag uit het dorp. Het bouwen voor diverse doelgroepen is van belang. Het gebied wordt dan ook ingevuld met 30 grondgebonden woningen van 5 verschillende woningtypen. De woningen worden uitgevoerd als één bouwlaag met kap of twee bouwlagen met kap. Bij de woning is ruimte voor een vrijstaand en/ of aangebouwd bijgebouw (één bouwlaag). Voor de 30 woningen wordt uitgegaan van de volgende verdeling: Woningtype Sociaal 2 onder 1 kap Vrijstaand Senioren geschakeld Aaneengebouwd
Aantal 9 6 1 2
Goothoogte max (m) 4,5 6 6 6
Nokhoogte max (m) 9 11 11 11
12
4,5/ 6
9/ 11
Door het realiseren van sociale woningen en seniorenwoningen voorziet het plan in de behoefte van starters en ouderen, die gelden als aandachtsgroepen op de woningmarkt. Voor een kleine kern als Nederwetten is het wenselijk mensen in alle leeftijdscategorieën perspectief op de woningmarkt te bieden. Hiermee wordt voorkomen dat jongeren wegtrekken of senioren te lang in niet passende (veelal; te grote) woningen moeten blijven wonen. Naast instroom wordt op deze manier doorstroom bevorderd. Voldaan wordt aan minimaal 30% sociale woningbouw binnen het plangebied, zoals beoogd in de Structuurvisie Nederwetten en het Programma Wonen en vastgelegd in de anterieure overeenkomst.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
12
Afbeelding 19. Inrichtingstekening woningbouwontwikkeling Hoekstraat – Eikelkampen (bron: van Santvoort architecten)
De sociale woningen zijn in de noordoosthoek van het plangebied voorzien, in een rij van 6 en blok van 3. Aan de zuidzijde hiervan staan de 2 onder 1 kappers, met de achtertuinen in zuidelijke richting. De vrijstaande woning bevindt zich langs de toegang tot het plangebied vanaf de Hoekstraat, achter de woningen Hoekstraat 10 en 12. Aan de andere zijde van de zuidelijke toegang, eveneens evenwijdig aan de Hoekstraat, staan 8 van de aaneen gebouwde woningen. Om de hoek, met de achterzijde richting Nieuw Ervensestraat, zijn nogmaals 4 woningen van dit type geprojecteerd. Bij de aaneen gebouwde woningen is sprake van 2 verschillende bouwhoogtes, waardoor ook hierin een differentiatie in doelgroep bestaat. Het woningbouwprogramma wordt gecompleteerd door de 2 seniorenwoningen aan de noordzijde tussen de Driesterrendreef en Willem Sengershof. Ruimtelijke inpassing van de verkaveling en bouwregels De bestaande ontsluiting rond het plangebied is één van de belangrijke aanknopingspunten voor de verkavelingsstructuur. De infrastructurele opzet is grotendeels bepaald aan de hand van de bestaande toegangen. Daarnaast is rekening gehouden met een vervolgontwikkeling in de omgeving. Mogelijk dat ook de gronden ten oosten van het plangebied op termijn ontwikkeld worden voor woningbouw.
Door de huidige positionering van de woonstraat is het mogelijk deze in oostelijke richting door te trekken. Zowel het voorliggend plangebied Hoekstraat – Eikelkampen als het aangrenzend gebied zijn in het gemeentelijk beleid aangewezen als mogelijke inbreidingslocaties, ondanks dat in dit gebied tot
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
13
heden nauwelijks bebouwing en bebouwingsmogelijkheden aanwezig zijn. Woningbouwontwikkeling in het gebied waar voorliggend plan betrekking op heeft, is al vele jaren beoogd. De parkeeroplossingen in het plan sluiten aan op het kleinschalige dorpse weefsel. De opgenomen verkeersbestemming biedt onder andere ruimte voor parkeren, maar ook voor groen. Gestreefd wordt naar landelijk wonen met een groen straatbeeld als contramal voor de bebouwing. De mate en verhouding van verstening en groen passen bij het dorpse karakter van Nederwetten, een karakter dat ook in het plangebied gewenst is. Daarbij levert het groen een positieve bijdrage aan de leefbaarheid van de locatie. De bebouwing volgt het verloop van de weg. De planopzet gaat uit van diverse type grondgebonden woningen, die door hun aard en omvang aansluiten bij de omgeving. De verscheidenheid van rijwoningen tot en met een vrijstaande woning past bij het gevarieerde bebouwingsbeeld van de kern Nederwetten. Net als andere delen van het woongebied van Nederwetten bestaat de ontwikkeling ‘Hoekstraat – Eikelkampen’ uit individuele en seriematige woningen. Door de mix van woningentypen heeft het plan een bescheiden uitstraling en wordt voorkomen dat een nadrukkelijk cluster ontstaat tussen de bestaande bebouwing. Ook qua bouwlagen wordt aangesloten op de omgeving.
Het plangebied wordt ingevuld met woningen van anderhalve bouwlaag met kap tot twee bouwlagen met kap. De maximale hoogtes zijn middels een aanduiding op de verbeelding en bepalingen in de regels juridisch verankerd. Als gevolg van de huidige bouwregeling is sprake van een beperkt afwijkende goot- en nokhoogte ten opzichte van de omliggende bebouwing. Door het geringe verschil wordt geen afbreuk gedaan aan de omgeving en ontstaat wel een eigen deelgebied in de bebouwingshistorie van het dorp. De indeling van de woonpercelen is zodanig dat voldoende afstand wordt aangehouden tot de omliggende woningen waardoor privacy en bezonning niet in het geding komen. De situering van de hoofdgebouwen is op de verbeelding en in de regels geborgd middels een bouwvlak. Inrichting openbare ruimte De openbare ruimte in het plangebied wordt ingericht met infrastructuur en groen. Voor de infrastructuur, ontsluiting en parkeren is gekozen voor een informele opzet, bijdragend aan de dorpse uitstraling van het plangebied. Deze erf-achtige opzet biedt kansen voor kwaliteit en multifunctioneel ruimtegebruik. De verkeersruimte vormt een verblijfsgebied. De infrastructuur wordt uitgevoerd als klinkerbestrating. De wegen lopen veelal zonder extra voorzieningen (voetof fietspaden) over in de overige openbare ruimte.
Het parkeren is merendeels aan de buitenranden van het plangebied gesitueerd en wordt zo veel mogelijk uit het straatbeeld gehouden. Beoogd is het gebied een groene aanblik te geven, in plaats van auto’s het beeld te laten domineren. Uitsluitend in het oostelijk deel is voorzien in een parkeermogelijkheid aan de voorzijde van de nieuwe woningen. Alle overige parkeerplaatsen liggen op eigen terrein of grenzen aan achter- of zijkanten van woonpercelen. De parkeerplaatsen in de openbare ruimte worden subtiel aangegeven. Het parkeerelement aan de oostzijde kent een groene en organische opzet. Door het gehele plangebied zijn groenelementen voorzien in het openbaar gebied.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
14
Afbeelding 20. Impressie toekomstige inrichting plangebied; zicht op de nieuwe oost-west woonstraat met aan de linkerzijde de seniorenwoningen
Op grond van de gemeentelijke parkeernormen dient voorzien te worden in 57 parkeerplaatsen (zie ook paragraaf 4.14). De beoogde opzet gaat uit van deze 57 plaatsen, die grotendeels in het openbaar gebied en voor een beperkt deel op eigen terrein worden gesitueerd.
Afbeelding 21. Impressie toekomstige inrichting plangebied; zicht vanuit de oostzijde van het plangebied op de groene parkeervoorziening en sociale woningen
In het gebied wordt inheems groen aangeplant, dat een natuurlijke en visuele meerwaarde heeft. Waar mogelijk wordt bij de plaatsing van groen rekening gehouden met de zonnestand en schaduwwerking van boomvormers op dakvlakken die voorzien kunnen worden van zonnepanelen. De groensoorten worden zodanig gekozen dat ze een bijdrage leveren aan de uitstraling van het
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
15
plangebied en de biodiversiteit. De hemelwaterberging en -infiltratie vindt plaats via een infiltratieriool. Het water wordt via dit riool geïnfiltreerd en voor het overige deel opgevangen in een wadi ten noordoosten van het plangebied (zie ook paragraaf 4.11). Toekomstperspectief en planning De stedenbouwkundige invulling is zo opgezet, dat in de toekomst eventueel een uitbreiding gerealiseerd kan worden aan de oostzijde. Wanneer milieucirkels zijn opgeheven/ ingeperkt kan het woongebied in oostelijke richting worden voortgezet. De nieuw te realiseren woonstraat kan worden doorgetrokken en verder in oostelijke inrichting worden aangesloten op de Hoekstraat. Beoogd wordt in 2021 te starten met de bouw binnen het plangebied, waarna in 2022 de eerste bewoners hun intrek kunnen nemen in de nieuwe woningen.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
16
3.
Beleidskader
3.1.
Rijksbeleid
3.1.1.
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), vastgesteld op 13 maart 2012, is opgesteld door het ministerie van Infrastructuur en Milieu. De structuurvisie geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk beleid en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en is de ‘kapstok’ voor bestaand en nieuw rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. Overheden, burgers en bedrijven krijgen de ruimte om zelf oplossingen te creëren. Het rijk richt zich met name op het versterken van de internationale positie van Nederland en het behartigen van de nationale belangen. In de SVIR is geschetst hoe Nederland er in 2040 uit moet zien, waarbij de termen ‘concurrerend’, ‘bereikbaar’, ‘leefbaar’ en ‘veilig’ kernbegrippen zijn. De structuurvisie is hierbij een verdere integratie van rijksbeleid. Binnen de structuurvisie zijn drie hoofddoelen geformuleerd: 1. Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijkeconomische structuur van Nederland. 2. Het verbeteren, in stand houden en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid, waarbij de gebruiker voorop staat. 3. Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke, natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden blijven. Om de drie rijksdoelen te bereiken zijn 13 onderwerpen van nationaal belang benoemd, waarmee het rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken.
Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Voorliggend bestemmingsplan maakt de realisatie van 30 nieuwe woningen op de inbreidingslocatie Hoekstraat – Eikelkampen mogelijk. Het plangebied ligt binnen de bebouwde kom en binnen de regio ‘Stedelijk gebied’. Gezien de aard en omvang van deze ontwikkeling heeft het planvoornemen geen invloed op de gestelde doelen van het Rijk. Het plan is van een dermate geringe omvang dat er op nationale schaal geen belangen in het geding zijn. 3.1.2.
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
In de realisatieparagraaf van de SVIR zijn per nationaal belang de instrumenten uitgewerkt die hiervoor worden ingezet. Eén van de belangrijkste instrumenten is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), waarvan een gedeelte gelijktijdig met de SVIR in werking is getreden. In het Barro zijn regels opgenomen ter bescherming van de nationale belangen. De regels van het Barro moeten in acht worden genomen bij het opstellen van provinciale ruimtelijke verordeningen, bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
17
Het plangebied ligt niet in één van de gebieden waar het Barro betrekking op heeft. Het Barro vormt dan ook geen belemmering voor de ontwikkeling.
3.1.3.
Ladder duurzame verstedelijking
In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' geïntroduceerd. Deze Ladder is ingericht voor een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen, zodat de ruimte in stedelijke gebieden optimaal wordt benut. De Ladder is per 1 oktober 2012 verankerd in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, tweede lid Bro). Kern van de Ladder is dat de stedelijke ontwikkeling op een locatie pas doorgang kan vinden als op regionaal niveau is aangetoond dat er daadwerkelijk een actuele behoefte aan die ontwikkeling is en dat de beschikbare ruimte in het stedelijk gebied optimaal wordt benut. Van belang daarbij is of elders in de regio een soortgelijke ontwikkeling is gepland die reeds in de behoefte kan voorzien.
Artikel 3.1.6, tweede lid Bro luidt als volgt: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” Doel is dat de Ladder-onderbouwing zorgt dat de wens om een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk te maken, nadrukkelijk wordt gemotiveerd en afgewogen met oog voor de ontwikkelingsbehoefte van een gebied, maar ook met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte, én voor de ontwikkeling van de omgeving waarin het gebied ligt. In voorliggend plan is sprake van ontwikkeling van een woongebied met bijbehorende infrastructuur en (groen-)voorzieningen. Het plangebied is gelegen in de bebouwde kom van Nederwetten en het stedelijk gebied Eindhoven - Helmond. Karakter stedelijke ontwikkeling Voor de toets aan de Ladder wordt uitgevoerd, dient te worden vastgesteld of sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Dit begrip is in artikel 1.1.1 Bro gedefinieerd als 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen'.
Uit de tot dusver gevormde jurisprudentie ten aanzien van dit begrip blijkt dat de omvang van de ontwikkeling een rol speelt. Is sprake van een kleinschalige ontwikkeling, dan kan weliswaar sprake zijn van een stedelijke ontwikkeling, maar kan de ontwikkeling als te kleinschalig worden beoordeeld om te worden aangemerkt als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 Bro. Uit jurisprudentie ten aanzien van sec woningen blijkt dat een aantal van om en nabij de 10 woningen niet kan worden aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling. Voorliggende bestemmingsplan maakt 30 woningen mogelijk. Gezien de aard en omvang van de ontwikkeling en de aard en omvang van de omgeving wordt er van uitgegaan dat sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Echter, ook wanneer geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling zal moeten worden aangetoond dat het planvoornemen uitvoerbaar is, waarbij de aspecten die in het kader van 'de Ladder' een rol spelen toch van belang zijn.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
18
Hierna zal worden ingegaan op de uitvoerbaarheid van het planvoornemen, in relatie tot de Ladder. Nu de locatie in stedelijk gebied is gelegen, bestaat de motivering uit de beschrijving van de behoefte aan de ontwikkeling. Woningbouwbehoefte in kwantiteit en kwaliteit Op grond van de ladder dient getoetst te worden of sprake is van een behoefte voor de beoogde ontwikkeling in aantallen en in type en kwaliteit. Rijk en provincie Op 7 maart 2019 is een Woondeal getekend tussen het ministerie van Binnenlandse Zaken en het Stedelijk Gebied Eindhoven. In deze Woondeal is vastgelegd dat er in een periode van 5 jaar 27.000 woningen toegevoegd moeten worden. De gemeente Nuenen ca. is één van de 9 gemeenten uit het Stedelijk Gebied Eindhoven. Gezien de demografische ontwikkeling en ontwikkeling van de Brainport-regio wordt door het Rijk ingezet op een sterke groei van het aantal woningen. De verdeling in aantallen en kwaliteit wordt veelal overgelaten aan de regio. De provincie Noord-Brabant heeft haar woonbeleid verankerd in de Brabantse Agenda Wonen. De provincie streeft naar een aantrekkelijk woon-, leef- en vestigingsklimaat met een goed functionerende woningmarkt om tot de top van de Europese kennis- en innovatieregio’s te kunnen blijven horen.
Voor de komende jaren is er niet alleen sprake van een fikse opgave in aantallen, tot 2030 moet het aantal woningen in de provincie toenemen met 120.000, maar ook in het voldoen aan de veranderende vraag. In de Brabantse Agenda Wonen zijn 4 actielijnen en 6 richtinggevende principes opgenomen. Een deel van deze uitgangspunten ziet op nieuwbouw, anderen op de bestaande woningvoorraad en mogelijkheden tot transformatie. Op het gebied van nieuwe woningbouwontwikkelingen wordt ingezet op duurzame verstedelijking. Dit krijgt vorm door onbebouwde gronden in het buitengebied zoveel mogelijk ongemoeid te laten en te focussen op inbreiding. Er wordt ruim baan gegeven aan woningbouw op geschikte inbreidings-, herstructurerings- en transformatielocaties en in leegstaand vastgoed, die aansluit op een actuele vraag en snel in aanbouw kan worden genomen. Er dient aandacht te zijn voor vraaggericht, flexibel bouwen. Het aanbod van nieuwe woningen dient voldoende aan te sluiten op de (veranderende) vraag. Uitgangspunt van de provincie is dat gemeenten als eerste overheid aan de lat staan voor de woningmarkt. Zelf heeft zij een regisserende rol en kennis- en adviesfunctie, hetgeen onder andere invulling krijgt door elke 3 jaar bevolkings- en woningbehoefteprognoses te actualiseren. De meest recente provinciale prognose dateert van 2020.
Uit de provinciale prognose voor Nuenen blijkt dat de bevolking zich naar verwachting ontwikkelt van 23.380 inwoners in 2020 tot 24.460 inwoners in 2040. Voor de subregio Stedelijk Gebied Eindhoven groeit het inwoneraantal van bijna 518.945 in 2020 tot 603.800. De prognose is dat de woningvoorraad tot 2030 met 32.080 stuks moet stijgen in de regio Stedelijk Gebied Eindhoven. De groei-index is met 113,5 het grootste van heel de provincie. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de regio om deze groei op te vangen. Voor de gemeente Nuenen bedraagt de provinciale prognose ruim 900 woningen.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
19
Regio, gemeente en dorp Zoals hierboven reeds aangegeven heeft de regio een Woondeal getekend met het ministerie. Voor de gehele stedelijke regio geldt dan ook een forse opgave in het aantal te bouwen woningen. De regio heeft haar beleid verder vastgelegd in het Afsprakenkader Wonen 2017 ‘Aantrekkelijke woonmilieus in Stedelijk Gebied Eindhoven’. Als gevolg van de groei, status en populariteit van Brainport is er in de regio sprake van een sterke huishoudensgroei en aantrekkende woningmarkt. Deze positieve ontwikkeling schept ook verplichtingen voor de regio, onder andere op het bieden van voldoende, passende en gevarieerde woonmilieus. De doelstelling bevindt zich zowel op kwantiteit als op kwaliteit. Voor het onderwerp ‘Wonen’ trekken de 9 gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven intensief samen op. In plaats van met elkaar te concurreren, werken de SGEgemeenten samen om het kwaliteitsniveau van de nieuwbouwwoningen zo hoog mogelijk te leggen. De Brainport principes zijn door de regio uitgewerkt en worden benut als kader bij woningbouwontwikkeling. Aan inbreiding binnen het bestaand stedelijk gebied wordt ruim baan gegeven. Voor deze plannen geldt ook geen afstemmingsplicht in het regionale Coördinatieteam Wonen. Dit team voorziet in denkkracht en expertise en adviseert over plannen op basis van de uitgewerkte Brainport Principes en de kwadrantenbenadering.
Door deze toetsing aan de hand van kwalitatieve uitgangspunten moet ervoor worden gezorgd dat het woonklimaat in de regio wordt versterkt. In de regionale Visie op Wonen (2019) is het behoud en versterken van de unieke onderscheidende woonmilieus eveneens opgenomen als kwaliteit. Ook in deze visie wordt de groeiambitie van de regio onderverdeeld in kwantiteit en kwaliteit, waarbij aan de laatste de meeste waarde wordt gehecht. De druk op de markt vraagt daarbij om een versnelling van de woningbouwproductie op korte termijn. De gemeenteraad van Nuenen c.a. heeft op 9 juli 2020 het Programma Wonen 2020 – 2030 vastgesteld. Het programma vertolkt de visie van de gemeente over de toekomstige woonopgaven en is indicatief op basis van schattingen en bevolkingsprognoses. Het Nuenense woningbouwprogramma bevat getalsmatig bijna 2.500 woningen. Het grootste deel hiervan behoort tot de ontwikkeling van Nuenen-West, gericht op de regionale behoefte. De plancapaciteit exclusief Nuenen-West, tijdelijke woningen en intramurale zorgeenheden en rekening houdend met sloop is in 2020 vastgelegd op ca. 770 woningen. Deze doelstelling is verder verdeeld over de verschillende beoogde ontwikkelingen op het gebied van wonen (inbreiding, transformatie, splitsing enz.).
Binnen het woningbouwprogramma voor de kern Nederwetten zijn indicatief 29 woningen opgenomen ten behoeve van ‘Hoekstraat – Eikelkampen fase 1 en 2’ (zie ook paragraaf 3.4.3). Het plan voorziet in 30 nieuwe woningen. Dit aantal is ruimtelijk en stedenbouwkundig verantwoord binnen het plangebied met de voorgestelde verkaveling. In eerste instantie werd uitgegaan van 29 woningen. Gedurende de planontwikkeling is echter besloten de aaneen gebouwde woningen aan de westzijde van het plangebied met één op te hogen, waarbij gekozen wordt voor 8 woningen van 2 bouwlagen met kap en 4 woningen van 1,5 bouwlaag met kap. Gezien de grote vraag op de woningmarkt en de behoefte aan woningen voor verschillende doelgroepen in Nederwetten is met deze wijziging sprake van een ontwikkeling waarmee invulling wordt gegeven aan de lokale behoefte. De behoefte van de inwoners van Nederwetten is een aantal jaren geleden reeds opgehaald, bij het opstellen van de Structuurvisie Nederwetten. In de inventarisatie voor deze visie is naar voren Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
20
gekomen dat jongeren en ouderen de mogelijkheid willen hebben om in het dorp te blijven wonen. Het woningaanbod moet hierop afgestemd worden. In de Structuurvisie wordt ingezet op het benutten van de inbreidingslocaties, waarvan het gebied ‘Hoekstraat – Eikelkampen’ als één van de kansen wordt genoemd. Afweging Uit het provinciaal, regionaal en gemeentelijk woningbouwbeleid en lokaal onderzoek blijkt dat er behoefte is aan nieuwe woningen. Daarbij is het gewenst de ontwikkeling en het type woningen af te stemmen op het karakter van de omgeving. De ligging in de bebouwde kom en het stedelijk gebied maakt het plangebied geschikt voor woningbouw. De ontwikkeling van de 30 grondgebonden eengezinswoningen past binnen het karakter van Nederwetten. Ook draagt de ontwikkeling van grondgebonden woningen in een landelijke omgeving bij aan het bieden van diverse woonmilieu’s in het stedelijk gebied. Voor de regio is sprake van een unieke plek. Ontwikkeling van grondgebonden woningen met buitenruimte doet recht aan de karakteristieken van deze plek. Bij de lokale gemeenschap is de behoefte aan nieuwe woningen al diverse jaren aanwezig. Het plangebied is één van de aangewezen ontwikkellocaties, ook op grond van de Structuurvisie voor het dorp. Door het gevarieerde programma dat met het plan wordt gerealiseerd, sluit de ontwikkeling goed aan op de lokale Nederwettense behoefte.
Het plan biedt mogelijkheden om te starten (al dan niet in het sociale segment), om door te stromen en om kleiner te gaan wonen. Hiermee is het plan aantrekkelijk voor de verschillende bevolkingsgroepen en wordt ook buiten het plangebied doorstroming in de lokale woningmarkt gecreëerd. Het plan is voorgelegd aan het Coördinatieteam Wonen. Het initiatief is getoetst aan de hand van de 7 Brainport Principes (Memo Toets Brainport Principes woningbouwontwikkeling Hoekstraat – Eikelkampen, Nederwetten (Bu-RO Ester, 1 februari 2021. Bijlage 9). Het Coördinatieteam heeft positief geadviseerd over de ontwikkeling (zie ook bijlage 10). Geconcludeerd wordt dat met het planvoornemen wordt voldaan aan de toetsingscriteria van de Ladder van duurzame verstedelijking.
3.2.
Provinciaal beleid
3.2.1.
Omgevingsvisie Noord-Brabant
Op 14 december 2018 heeft de provincie Noord-Brabant de Omgevingsvisie Noord-Brabant ‘De kwaliteit van Brabant – Visie op de Brabantse leefomgeving’ vastgesteld. De Brabantse Omgevingsvisie is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. Door de visie op te stellen als
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
21
Omgevingsvisie, loopt de provincie hiermee vooruit op de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2022. In lijn met de Omgevingswet staan de waarden veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. De provincie karakteriseert het midden van Brabant in de Omgevingsvisie als een sterk samenhangend interstedelijk netwerk. Grofweg het gebied tussen Breda, 's-Hertogenbosch, Eindhoven, Helmond en Tilburg wordt aangeduid als de Brabantse Mozaïek Metropool. Deze ‘metropool’ is het economische kerngebied van Brabant, onder andere door Brainport en zijn campussen en high tech werklocaties. Tussen de steden ligt het groene hart van Brabant (het Van Gogh-park). Voor dit gebied stelt de provincie dat het onmiskenbaar prettig wonen en werken is, in aantrekkelijke steden en nabij gelegen vitale dorpen. Het landschap kent hoge landschaps- en cultuurhistorische waarden met heides en zandverstuivingen waar bewoners recreëren en gebiedseigen producten kopen. Het gebied bestaat uit beekdalen, dorpen en steden, kleinschalige landbouwgebieden, landgoederen en natuurgebieden. In deze regio groeit zowel de economie als de bevolking. Om het Panorama te realiseren en Brabant in de toekomst welvarend, verbonden en klimaatproof te laten zijn, onderscheidt de provincie vier hoofdopgaven die nauw met elkaar samenhangen en die op elkaar inwerken als de tandwielen in een machine: 1. 2. 3. 4.
Werken aan de Brabantse energietransitie; Werken aan een klimaatproof Brabant; Werken aan de slimme netwerkstad; Werken aan een concurrerende, duurzame economie.
De doelstellingen uit de visie zijn geformuleerd op hoog schaalniveau en met het oog op complexe verander-opgaven. Het initiatief waar voorliggend plan betrekking op heeft, is beperkt van omvang, in vergelijking met de Omgevingsvisie. Er is sprake van de realisatie van een nieuw woongebied met grondgebonden woningen in bestaand bebouwd gebied. Van belang is te onderkennen dat het plan past binnen het behoud van vitale dorpen en ruimte geeft voor de beoogde groei van de bevolking in het gebied. Binnen de kern Nederwetten en gemeente Nuenen is vraag naar nieuwe woningen. De woningen worden gasloos gebouwd en voldoen aan de meest actuele duurzaamheidsnormen. Daarmee wordt een bijdrage geleverd aan de vermindering van energieverbruik en indirect aan de energietransitie en het realiseren van een klimaatproof provincie. Ook de afkoppeling van hemelwater draagt bij aan deze tweede doelstelling. Het woongebied biedt woonruimte aan werknemers of ondernemers, die wellicht hun bijdrage leveren aan de netwerkstad en de economie van Brainport of omgeving. Met het benutten van de inbreidingslocatie voor woningbouw een bijdrage geleverd aan het in stand houden van één van de belangrijkste functies in de Brabantse Mozaïek Metropool; het wonen.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
22
3.2.2.
Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant
In de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (vastgesteld 25 oktober 2019, meest recente geconsolideerde versie 8 december 2020) staan de regels die nodig zijn om het omgevingsbeleid uit de Omgevingsvisie juridisch te binden. In de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is het plangebied als volgt aangeduid: Kaartbeeld Kaartbeeld 1.
Kaartbeeld 2.
Omschrijving Rechtstreeks werkende regels: milieubeschermingsgebieden, natuur en wegen
Rechtstreeks werkende regels: landbouw
Kaartbeeld 3.
Instructieregels gemeenten: stedelijke ontwikkeling en erfgoed
Kaartbeeld 7.
Instructieregels gemeenten: specifieke gebieden voor agrarische ontwikkelingen Instructieregels voor waterschappen: watersystemen, veiligheid en -berging
Kaartbeeld 8.
Aanduiding Diep grondwaterlichaam
Geen attentiezone waterhuishouding Instructieregels voor gemeenten Instructieregels voor waterschappen Rechtstreeks werkende regels voor activiteiten Bescherming Natura 2000 Stalderingsgebied Verbod uitbreiding veehouderij Stedelijk gebied Landelijke kern Stalderingsgebied
Norm wateroverlast
Normen wateroverlast Stedelijk gebied Op grond van de kaartlagen ‘4. Instructieregels gemeenten: natuur en stiltegebieden’, ‘5. Instructieregels gemeenten: grondwaterbescherming, waterveiligheid en -berging’ en ‘6. Instructieregels gemeenten: basiskaart Landelijk gebied’ gelden geen verdere bepalingen voor het plangebied. De bovenstaande aanduidingen corresponderen met een aantal regels die gelden bij een ontwikkeling in het gebied. Deze worden hieronder opgesomd en getoetst. Stedelijk gebied Afdeling 3.5 van de Omgevingsverordening geeft de instructieregels voor gemeenten op het gebied van stedelijke ontwikkeling en mobiliteit, die relevant zijn bij woningbouw en andere stedelijke ontwikkelingen in het stedelijk gebied. Onderstaand worden de relevante regels, weergegeven en getoetst voor het planvoornemen. De tekst uit de verordening is cursief weergegeven, daarna volgt per criterium de toetsing in standaard lettertype.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
23
Artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling Lid 1 Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen Stedelijk gebied en bevat een onderbouwing dat: 1. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; Verwezen wordt naar paragraaf 3.1.3, waar een toets aan de regionale woningbouwafspraken is opgenomen. 2. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Verwezen wordt naar onderstaand ‘Lid 2’, waar het begrip ‘duurzame stedelijke ontwikkeling’ nader is uitgewerkt en getoetst. Lid 2 Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: 1. bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; Uit de toetsing zoals opgenomen in hoofdstuk 4 van deze toelichting blijkt dat ter plaatse van het plangebied sprake is van een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving. Het plangebied wordt benut voor de bouw van burgerwoningen, waarmee geen sprake is van milieubelastende functies. De omgevingskwaliteit wordt door de ontwikkeling dan ook niet aangetast. De realisatie van de nieuwe woningen levert een belangrijke positieve bijdrage aan de kern Nederwetten.
Starters kunnen binnen het dorp blijven, er kan doorstroming op gang komen en de toekomstige bewoners kunnen hun bijdrage leveren aan het sociale leven in het dorp. 2. bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; Het plangebied bestaat uit onbebouwde percelen tussen bestaande woonbebouwing in de bebouwde kom van Nederwetten. De voormalige achtertuinen, die nu onderdeel uitmaken van het plangebied, zijn in de loop der jaren verwilderd. De hobbywei is qua begroeiing, afrastering en overige inrichting verrommeld. Er is dan ook sprake van zorgvuldig ruimtegebruik en opwaardering van de locatie. 3. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; Bij de ontwikkeling wordt gekozen voor duurzame systemen. De woningen zullen te minste voldoen aan de dan (op het moment van vergunningaanvraag) geldende duurzaamheidsnormen. 4. houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; Het plangebied is na de ontwikkeling te karakteriseren als een gebied waar bebouwing en onbebouwde gronden elkaar afwisselen. Dit geldt ook voor de omgeving. De onbebouwde gronden zijn en worden voor een deel ingericht als groen. Door deze inrichting wordt hittestress tegen gegaan.
Het hemelwater wordt niet afgewenteld op de vuilwaterriolering maar afgekoppeld. In paragraaf 4.11 is de huidige en toekomstige waterhuishouding beschreven. 5. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; Het plangebied is gelegen in Nederwetten, een landelijke kern in de stedelijke regio Eindhoven. De afstand van Nederwetten tot Eindhoven en Helmond is zeer beperkt, ca. 5 kilometer tot de ring van Eindhoven en 9 kilometer tot het centrum van Helmond. Daarnaast liggen Nuenen en Son en
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
24
Breugel in de nabije omgeving. Door de geringe afstanden is de (elektrische) fiets een interessante vervoersoptie. Het aspect ‘mobiliteit’ kent sinds 2020 een nieuwe dynamiek. Thuiswerken heeft (noodgedwongen) een sterke vlucht genomen en zal naar verwachting permanent een stevigere plek krijgen in onze maatschappij. De eengezinswoningen in het plangebied bieden voldoende ruimte om een thuiswerkplek te realiseren. Er zijn reeds diverse signalen dat de locaties buiten de stad met meer binnen- én buitenruimte in populariteit winnen, ten opzichte van de (gestapelde) woningen in de dichtbevolkte stad. 6. draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie. In het plangebied kunnen zich 30 huishoudens vestigen. Gezien het type woningen, zijn er verschillen te verwachten in leeftijd en huishoudenssamenstelling. De toekomstige bewoners van het plangebied zullen hun bijdrage leveren aan de economische en maatschappelijke omgeving. Daarbij past de realisatie van het woongebied in de marktvraag. De feitelijke realisatie van de nieuwe woningen met bijbehorende voorzieningen (infrastructuur, groen) in het plangebied biedt daarnaast kansen voor duurzaamheid en voor bedrijvigheid uit de regio (bouwbedrijven en aanverwante ondernemingen). Lid 3 Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen op een bedrijventerrein, bevat het bestemmingsplan regels over: 1.
een bij de aard van het bedrijventerrein en de toe te laten functies passende kavelomvang; 2. het beperken van ontwikkelingen die een effectief gebruik van het bedrijventerrein beperken, waaronder: 1. bedrijfswoningen; 2. bedrijven die doelmatig gevestigd kunnen worden in gemengde gebieden tenzij deze bedrijven concept-versterkend werken en geclusterd worden; 3. voorzieningen die gelet op hun publieksaantrekkende werking thuishoren in centrumgebieden tenzij deze concept-versterkend werken en geclusterd worden. Er is geen sprake van een ontwikkeling van of op een bedrijventerrein. De bepalingen uit lid 3 zijn dan ook niet van toepassing op het initiatief. Diep grondwaterlichaam In de gebieden boven, in of onder de aanduiding ‘diep grondwaterlichaam’ is op grond van artikel 2.20 de onconventionele winning van koolwaterstoffen verboden. Het initiatief heeft geen betrekking op deze winning, waardoor er vanuit de aanduiding ‘diep grondwaterlichaam’ geen beperkingen gelden. Verbod uitbreiding veehouderij, Bescherming Natura2000 en Stalderingsgebied De artikelen die betrekking hebben op deze thema’s richten zich op de agrarische sector en meer specifiek de veehouderij. Ze zijn voor voorliggend plan dan ook niet van toepassing, waardoor een verdere toetsing niet nodig is.
Overigens is in paragraaf 4.13 van deze toelichting wel een toets opgenomen van de eventuele invloed van het initiatief op omliggende Natura2000 gebieden.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
25
Norm wateroverlast Stedelijk gebied Op grond van artikel 2.8 van de Waterwet moeten bij provinciale verordening met het oog op de bergings- en afvoercapaciteit waarop de regionale wateren moeten zijn ingericht, normen worden gesteld met betrekking tot de gemiddelde overstromingskans per jaar uit oppervlaktewateren van daarbij aan te wijzen gebieden. De normen drukken de hoogst toelaatbaar geachte kans op overstroming uit ofwel het wenselijk geachte beschermingsniveau. De norm voor Stedelijk gebied is in Brabant bepaald op 1/100 per jaar voor gebieden met de planologische bestemming bebouwing, hoofdinfrastructuur en spoorwegen en 1/10 per jaar voor overige gebieden. Voor het plangebied geldt de norm van 1/100 per jaar. In de omgeving van de woningbouwlocatie zijn geen hoofdwaterlopen gelegen. Wel voorziet het plan in toename van het verhard oppervlak. Bij de planvorming is dan ook aandacht besteed aan de afkoppeling van hemelwater (zie ook paragraaf 4.11). Geconcludeerd kan worden dat het initiatief past binnen de beleidslijnen uit de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant en dit beleidskader geen belemmering vormt voor het plan.
3.3.
Regionaal beleid
Nederwetten is gelegen binnen de Metropoolregio Eindhoven en binnen het Stedelijk gebied Eindhoven (SGE). De belangrijke beleidskaders op regionaal niveau zijn opgenomen in de afweging in het kader van de Ladder duurzame verstedelijking, paragraaf 3.1.3. Voor het regionaal beleid wordt dan ook verwezen naar deze paragraaf. De beoogde ontwikkeling is beoordeeld door het Coördinatieteam Wonen van het SGE. De beoordeling is opgenomen als bijlage 10 bij deze toelichting.
3.4.
Gemeentelijk beleid
3.4.1.
Structuurvisie Nuenen c.a., wijziging 2015
De gemeenteraad van Nuenen c.a. heeft op 5 november 2009 de Structuurvisie deel A 'Ruimtelijk Casco' vastgesteld. Na dit kaderstellend beleidsdocument voor het gemeentelijk grondgebied is op 23 juni 2010 de Structuurvisie deel B "Projectenplan" vastgesteld door de raad. Na een aantal jaar heeft een wijziging/ actualisatie plaatsgevonden. Deze is op 18 juni 2015 vastgesteld. In de structuurvisie (deel A + deel B) zijn diverse thematische en gebiedsgerichte beleidsstukken samengebracht en geïntegreerd. De visie is van belang als toetsings- en inspiratiekader voor ruimtelijke beslissingen. Het Ruimtelijk Casco vormt het ruimtelijk toetsingskader in de visie en geeft een visie op hoofdlijnen voor de lange termijn.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
26
Op de kaart ‘Ruimtelijk casco’, onderdeel van de structuurvisie, is het plangebied gelegen in de bebouwde kom. In de directe omgeving zijn de Hoekstraat, Eikelkampen en Nieuw Ervensestraat aangeduid als ‘groenstructuur in bebouwde kom’. De Hoekstraat is tevens aangeduid als ‘bebouwingslint’. De bebouwde kom (‘Bestaand bebouwd gebied’) vervult volgens de structuurvisie een belangrijke functie voor het accommoderen van nieuwe ruimtevraag. Herstructurerings- en intensiveringsprocessen zijn in beginsel overal binnen het bestaande bebouwde gebied mogelijk. Uiteraard moet hierbij worden aangesloten op de kwaliteiten en mogelijkheden van dat bebouwd gebied. Voor woningbouw geldt het beginsel ‘eerst inbreiden, dan uitbreiden’. Daarbij is, om groene waarden zoveel mogelijk te sparen, besloten hoger en in hogere dichtheden bouwen toe te staan, waarbij de dorpse karakteristiek in stand wordt gehouden.
Afbeelding 22. Uitsnede kaart Ruimtelijk casco (bron: gemeente Nuenen c.a.)
Van belang is, ook bij noodzakelijke woningbouwontwikkelingen, het karakteristieke landschappelijk en groen karakter te behouden. Hiertoe is de groenstructuur in de bebouwde kom aangeduid. Deze aanduiding geldt voor 3 straten rondom het plangebied. Door de ligging van het plangebied binnen de bebouwde kom, levert de woningbouwontwikkeling een bijdrage aan het bereiken van de ambities en doelstellingen uit de Structuurvisie Nuenen c.a., wijziging 2015. 3.4.2.
Structuurvisie Nederwetten
In de Structuurvisie Nederwetten (8 december 2014) wordt het visiebeeld voor Nederwetten geschetst; een volgroeid dorp, dat zorgvuldig ingepast is in landschappelijke omgeving en waar het goed toeven is.
Bestemmingsplan ‘Nederwetten, herziening Hoekstraat – Eikelkampen’ | toelichting
27
In de visie is opgenomen dat de wens onder de bewoners en verenigingen leeft om het inwoneraantal uit te breiden waardoor een solide basis ontstaat voor de voorzieningen, in het bijzonder voor de school. Dit komt ten goede aan de leefbaarheid in het dorp. Het streven is om het woningaanbod zodanig te verbreden, dat voor jongeren en ouderen de mogelijkheid aanwezig is om in het dorp kunnen blijven wonen. Tevens wordt benoemd dat vanuit ruimtelijk beleidsperspectief er stevige belemmeringen rondom het dorp liggen, die dorpsuitbreiding niet vanzelfsprekend maken. De belemmeringen worden enerzijds veroorzaakt door bestaande kwaliteiten op het vlak van natuur, landschap en cultuurhistorie die het dorp als het ware insluiten. Anderzijds belemmeren milieuhindercirkels van agrarische bedrijven mogelijke ontwikkelingen. De Structuurvisie Nederwetten schetst een beeld van het evenwicht tussen de kwantitatieve groeiwens en versterking van de kwaliteit van Nederwetten. Om een passende ontwikkeling van Nederwetten te faciliteren en woningbouwontwikkeling te gebruiken voor zowel een kwantitatieve als kwalitatieve impuls zijn in de Structuurvisie drie potentiële ontwikkelingsmogelijkheden geanalyseerd: • • •
optimaal benutten binnen-dorpse ruimte; slim intensiveren bestaande woningvoorraad (omzetting grote en steeds onbetaalbaardere woningen in meer kleinere, marktconforme eenheden); uitbreiding buiten bestaande dorpsgrenzen.
Het plangebied ‘Hoekstraat – Eikelkampen’ wordt genoemd als één van de kansen in de categorie ‘benutten binnen-dorpse ruimte’. Om deze locatie te kunnen benutten is het noodzakelijk dat partijen het onderling eens worden, dat rekening gehouden wordt met milieuzones van (agrarische) bedrijven en met het geluid van de Eikelkampen. In de categorie ‘optimaal benutten binnen-dorpse ruimte’ worden de, inmiddels gerealiseerde, initiatieven Bloemhofstraat en Esrand genoemd als ontwikkelingen op korte termijn. Hoekstraat Noord en Bloemhoeve gelden als mogelijkheid na bestemmingswijziging, evenals Hoekstraat – Eikelkampen. Door de wens om de sportvelden te blijven gebruiken, wordt dit terrein niet als beschikbaar inbreidingsgebied gezien. Voor de andere categorieën van woningbouwontwikkeling wordt in de visie het volgende gesteld: •
•
•
Op het gebied van intensivering bestaande woningvoorraad bestaan er met name voor de grote kavels aan de linten kansen. Er kan gedacht worden aan kavelsplitsing, sloop en vervangende nieuwbouw en/ of bijbouwen op achterterrein/ erf. Deze mogelijkheden zijn kleinschalig. Uitbreiden buiten de bestaande dorpsgrenzen gaat wellicht tot de mogelijkheden horen, als milieubelemmeringen als gevolg van omliggende (agrarische) bedrijven zijn opgeheven. Ontwikkeling van deze locaties is vooralsnog niet concreet. Mede in het kader van de structuurvisie is een studie uitgevoerd naar de kwaliteiten van de bolle akker, en het al dan niet bebouwen hiervan. Zowel de provincie als de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant komen in hun analyse tot de conclusie dat de waarden van het gebied zodanig hoog zijn, dat opname van dit complex als toekomstig gebied voor bebouwing niet gewenst is. De bolle akker wordt in de Structuurvisie dan ook niet opgenomen als potentiële