2022-12 RV Bijlage 1 Nota accommodatiebeleid 2021-2025 gemeente Nuenen c.a.
Tekst van het document
18
Uitgangspunt is hierbij dat de nieuwe ruimtes zo veel mogelijk zullen worden gecentraliseerd, binnen de kaders van de Verordening Onderwijshuisvesting, zoals uitgelegd in hoofdstuk 5.1. Het gaat dan om 4 zaaldelen in de Hongerman, en een extra sporthal met 3 zaaldelen, waarbij de gymzalen aan de Jacobushoek en Cuytenlaan verdwijnen. Door de nieuwe ruimtes te centraliseren hebben de binnensportverenigingen hiervan meer voordeel. Zij hebben meer aan een accommodatie met drie zaaldelen dan aan losse zaaldelen. Daarnaast heeft het Mulier Instituut ook een analyse5 uitgevoerd op de behoefte aan buitensportaccommodaties. De belangrijkste conclusies zijn: • •
•
•
Hockey: De vereniging heeft geen aanvullende capaciteit nodig om de potentiële nieuwe leden als gevolg van de verwachte bevolkingsgroei te faciliteren; Tennis: De verwachte bevolkingsontwikkeling van de gemeente Nuenen zal, bij een gelijkblijvende sportdeelname, nauwelijks van invloed zijn op het aantal leden van De Goudhoek, TV Nederwetten, TV De Lissevoort en TV Wettenseind. Als de tennisdeelname in de gemeente zich ontwikkeld zoals recent landelijk, zal de baandruk (verder) afnemen; We zien we dat de relatief nieuwe sport Padel wel een grote opmars maakt en in Nuenen het bezoek en ledenaantal van tennisverenigingen positief zal beïnvloeden. Voetbal: De verwachte bevolkingsgroei zal leiden tot een toename in de veldbehoefte van de voetbalverenigingen. Dit zal in de meeste gevallen pas gaan spelen in de periode na 2030. Indien de voetbaldeelname in de toekomst afneemt, conform het recente landelijke beeld, zijn de extra wedstrijd- en trainingsvelden mogelijk niet nodig; Honk-/softbal en korfbal: De verwachte bevolkingsontwikkeling heeft geringe invloed op de ruimtebehoefte van de verenigingen. Mogelijk dat als de verenigingen zich richting 2040 ontwikkelen conform het recente landelijke beeld, zij met minder velden uit de voeten kunnen.
Zoals ook in de analyse omgeschreven zien we landelijke trends dat er verenigingen zijn die zullen krimpen. Met de terugloop van leden zullen de kosten steeds hoger worden. Beslissingen over bijvoorbeeld investeringen, uitbreidingen of afstoten van velden en/of zaaldelen kunnen aan deze normen voor behoefte en toekomstprognoses worden afgewogen. Het is daarom belangrijk om deze toekomstprognoses en het behoefteonderzoek regelmatig te actualiseren. De gemeente wil dergelijk onderzoek daarom elke 5 jaar herhalen. Concrete activiteiten naar aanleiding van de resultaten van afgelopen onderzoek worden apart uitgewerkt. Ook voor nieuwe accommodaties gelden de uitgangspunten van dit beleid.
Evaluatie en verantwoording
De gemeente heeft voornamelijk een faciliterende rol. De sportverenigingen en beheerders zijn in beginsel verantwoordelijk voor het dagelijks reilen en zeilen op ‘hun’ accommodatie. Afspraken rondom huur, onderhoud en de exploitatiesubsidie zijn contractueel vastgelegd. Deze afspraken zullen elk jaar geëvalueerd worden. Hiervoor zal ook een financiële verantwoording nodig zijn, zoals normaal is bij vertrekking van subsidies. Eventuele aanpassing van de afspraken en de afbouw van de exploitatiesubsidie worden dan opnieuw vastgelegd.
5 Ruimte voor sport in Nuenen, een vraag-aanbodanalyse van binnen- en buitensportaccommodatie (2020-2040), Mulier Instituut, 2021.
19
Belangrijkste beleidsuitgangspunten: • • • •
• •
• • • •
Buitensportvelden zijn in eigendom van de gemeente en worden verhuurd aan de gebruikers tegen een kostprijsdekkende huur; Gebouwen behorende bij een buitensportlocatie, zoals kleedkamers en kantines, zijn in eigendom van de desbetreffende sportverenigingen; Binnensportaccommodaties zijn in eigendom van de gemeente en de gemeente vraagt hiervoor een kostprijsdekkende huur; Alle accommodaties met de hoofdfunctie binnensport hebben een centrale beheerder die de huren en roostering in het gebouw regelt. Beheer van binnensportlocaties die onderdeel zijn van een MFA wordt neergelegd bij lokale beheerders, die ook al verantwoordelijk zijn voor de andere ruimtes van het gebouw; De gemeente stelt een exploitatiesubsidie beschikbaar, voorwaarden hiervoor worden in de huurcontacten vastgelegd; Op basis van de Meer-jaren onderhoudsplanning zal door middel van een demarcatielijst het dagelijks- en klein onderhoud, en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen worden verdeeld; De gemeente Nuenen hanteert de uitgangspunten van de NOC*NSF en sportbonden over welke velden en faciliteiten nodig zijn; Elke 5 jaar doet de gemeente een behoefteonderzoek en laat toekomstprognoses opstellen; Ander gebruik van de velden en gebouwen is toegestaan, mits het een maatschappelijk nut dient zoals activiteiten van onderwijsinstellingen of maatschappelijke organisaties.
Para-commerciële activiteiten zijn niet toegestaan op buitensportaccommodaties. Commerciële verhuur is onder strikte voorwaarden toegestaan.
5.3 Accommodaties voor sociaal-culturele activiteiten
Onder deze noemer verstaan we alle accommodaties in de gemeente die geschikt zijn voor verschillende sociaal-culturele activiteiten met maatschappelijke relevantie. Deze accommodaties hebben verschillende faciliteiten voor een divers aanbod aan activiteiten. Er zijn vaak verschillende partijen die gebruik kunnen maken van deze ruimtes. We noemen deze accommodatie daarom vaak multifunctionele accommodaties. Sommige van deze accommodaties huisvesten ook sportfaciliteiten, maar dat wordt hier buiten beschouwing gelaten. Voor de sportactiviteiten gelden bovenstaande uitgangspunten uit hoofdstuk 5.2.
Eigendomssituatie en verhuur
Er zijn twee verschillende eigendomssituatie voor sociaal-culturele accommodaties in Nuenen: • •
De accommodaties zijn in eigendom van de gemeente; De accommodaties zijn in eigendom van derden en worden door de gemeente gehuurd.
Gebruikers van het pand betalen meestal huur voor hun gebruik van de ruimtes. Het beleidsuitgangspunt op dit onderwerp is: Multifunctionele accommodaties zijn in eigendom van de gemeente of worden gehuurd door de gemeente en de gemeente vraagt hiervoor een kostprijsdekkende huur. De kostprijsdekkende huur geldt ook voor locaties die door de gemeente gehuurd worden van derden. Dit gaat dan om de huursom, maar ook andere kosten zoals onderhoud en gas, water, licht, zoals toegelicht in Kader 2. Ook voor multifunctionele accommodaties met veel gebruikers geldt dat het vragen van huur complex is. Ook hierom kiest de gemeente vaak voor een constructie van onderverhuur. Er is één hoofdhuurder of exploitant die aanspreekpunt is voor de gemeente. Dit betekent dat: 20
Elke multifunctionele accommodaties heeft een beheerder die de huren en roostering in het gebouw regelt. Debeheerder kan ook een gebruiker/huurder van de accommodatie zijn maar het betekent sowieso dat deze beheerder zorg draagt voor het innen van de huur en de onderverhuur van de locaties en daarover in gesprek treed met de gemeente. Het is daarom ook van belang dat de beheerder ook de bezetting en roostering van het pand organiseert. Deze beheerdersfunctie omvat ook planningstaken en klein onderhoud. Het gaat om een centrale aansturing en afstemming. Zo ontstaat er overzicht en is er een centraal punt waar de financiële situatie van het pand beheerd wordt. We spreken van een beheerdersfunctie, omdat het hier gaat om een aantal taken. Het kan ook zijn dat verschillende gebruikers zich verenigen en het beheer zelf doen. De beheerder kan dus ook een vereniging of stichting zijn. Omdat het hier ook gaat om wijkcentra acht de gemeente het wenselijk dat: De beheerdersfunctie in wijkcentra wordt ingevuld door partijen die dicht bij de wijk/gemeenschap staan. Het is belangrijk dat er een economische relatie bestaat tussen de gemeente en de beheerder. Er zal daarom altijd een overeenkomst of convenant worden opgesteld. De gemeente zal een kostprijsdekkende huur vragen aan de beheerders, zoals omschreven in Kader 2.
In de overgangsfase zal de gemeente tegemoet komen aan een eventueel exploitatietekort in de vorm van een exploitatiesubsidie, zoals beschreven in Kader 3. In de huurovereenkomsten en convenanten worden ook afspraken opgenomen over financiële verantwoording en inspanningen voor bezetting. Gebruikers zijn stakeholders van de stichting en kunnen als zodanig meepraten. Daarnaast kunnen zij apart subsidie aanvragen voor hun eigen activiteiten, zoals vastgelegd in het subsidiebeleid. Onderverhuur In multifunctionele accommodaties zijn er altijd veel verschillende gebruikers en activiteiten. Ook maken we onderscheid tussen vaste en incidentele huurders. De beheerder regelt de praktische uitvoering van de onderverhuur, maar de gemeente geeft hiervoor wel een aantal kaders mee. Deze zijn echter sterk afhankelijk van de huidige situatie. Het gat tussen huidige huur en toekomstige huur mag natuurlijk niet te groot worden. Duidelijke kaders over onderverhuur zullen worden opgesteld door de volgende stappen: 1. 2. 3. 4. 5.
Overzicht van de financiële situatie (kosten en inkomsten); Opstellen van kaders voor onderverhuur per accommodaties; Monitoren van inkomsten en uitgaven voor de eerste 3 jaar; Opstellen onderverhuursystematiek; Regulieren monitoring en verantwoording met jaarlijkse evaluatie.
Onderhoud
Voor alle locaties in eigendom van de gemeente en de door de gemeente gehuurde accommodaties (bv de Koppel in Nederwetten) geldt dat het dagelijks beheer en klein onderhoud de verantwoordelijkheid is van de bovengenoemde beheerder. Het groot onderhoud en de vervangingsinvesteringen zijn de verantwoordelijkheid van de gemeente. In de overeenkomsten die de gemeente aangaat met de beheerder of stichtingen zal ook worden opgenomen wie waarvoor verantwoordelijk is. Op basis van de Meer-jaren onderhoudsplanning zal door middel van een demarcatielijst het dagelijks- en klein onderhoud, en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen worden verdeeld. Deze wordt jaarlijks geëvalueerd. Ook zal de gemeente regelmatig toetsen of het onderhoud goed uitgevoerd wordt. Alleen als verenigingen en beheerders structureel, goed onderhoud uitvoeren, zal de gemeente garant staan voor de vervangingsinvesteringen. Voor de locaties die de gemeente huurt van derden is de beheerder ook verantwoordelijk voor het dagelijks beheer en klein onderhoud. Het groot onderhoud en de
21
vervangingsinvesteringen van deze gebouwen is de verantwoordelijkheid van de eigenaar van het gebouw. Afspraken hierover maakt de gemeente met de desbetreffende eigenaar.
Gebruik en activiteiten
Om de huurprijzen zo laag mogelijk te houden is het wenselijk dat de bezettingsgraad van de accommodaties zo hoog mogelijk is. We zorgen ervoor dat de ruimtes zo vaak mogelijk gebruikt worden. Ook is het wenselijk dat de ruimtes voor meerdere functionaliteit gebruikt kunnen worden. Dit vraagt wat van alle gebruikers, omdat verschillende gebruikers op verschillende tijdsstippen van dezelfde ruimte gebruik zullen maken. Goede roostering en planning is hiervoor erg belangrijk. Dit is een belangrijke taak van de beheerder, maar de gemeente wil dit ook faciliteren door middel van een makelaarsfunctie, zoals toegelicht in Kader 1, en in de toekomst bijvoorbeeld middels een digitaal boekingssysteem. Een belangrijk beleidsuitgangspunt is dat sociaal-culturele activiteiten in alle kernen van de gemeente geaccommodeerd moeten kunnen worden, zoals beschreven in hoofdstuk 4. Spreiding van locaties is dus belangrijk, ook als dat minder efficiënt is qua bezetting en planning. Een exploitatiesubsidie kan dan helpen om en eventueel exploitatietekort aan te vullen. Hiermee voorkomen we ook dat de huren te hoog worden, waardoor een locatie onaantrekkelijker wordt om te huren. Para-commerciële activiteiten in buurt- en wijkcentra zijn alleen toegestaan binnen de kaders van de APV Nuenen.
Verhuur voor commerciële activiteiten is toegestaan, maar niet ten kosten mag gaan van maatschappelijke of verenigingsactiviteiten. Commerciële verhuur kan een oplossing zijn om inkomsten te genereren. Het kan helpen om leegstand te vermijden en een hogere bezettingsgraad te realiseren. Dat leidt tot een betere exploitatieresultaat. Aan commerciële verhuur zijn een aantal voorwaarden verbonden: • • • • •
Verhuur voor maatschappelijke activiteiten gaat altijd voor elke vorm van commerciële verhuur; Er mag geen oneerlijke concurrentie ontstaan met (horeca)ondernemers in Nuenen; Commerciële verhuur is ook kostendekkend en volgens marktconforme, commerciële prijzen; Commerciële verhuur is alleen mogelijk binnen de kaders van de wet en de lokale kaders, zoals de bestemmingsplannen (of het Omgevingsplan); Voor commerciële verhuur moet vooraf toestemming worden gevraagd aan de gemeente. Per aanvraag zal dan een passende afweging gemaakt worden.
Capaciteit
Door zo efficiënt mogelijk gebruik te maken van de locaties zorgen we ervoor dat er genoeg capaciteit is voor de grote verscheidenheid aan maatschappelijke activiteiten die Nuenen rijk is. Waar nodig wijken we eerst uit naar andere accommodaties (hoofdstuk 5.1 en 5.2). De gemeente faciliteert hierin doormiddel van een makelaar en in de toekomst doormiddel van een digitaal boekingssysteem, zoals toegelicht in Kader 1.
Evaluatie en verantwoording
De gemeente heeft voornamelijk een faciliterende rol. De beheerder is in beginsel verantwoordelijk voor het dagelijks reilen en zeilen op ‘hun’ accommodatie. Er vindt elk jaar financiële verantwoording plaats (inclusief accountantscontrole). Deze verantwoording wordt elk jaar besproken tussen gemeente en beheerder. Deze verantwoording vormt dan ook de basis voor het gesprek over afbouw van de exploitatiesubsidie, inzet op de bezettingsgraat, soorten activiteiten die plaatsvinden en een afweging voor commerciële verhuur.
22
Belangrijkste beleidsuitgangspunten: • • • • •
• •
Multifunctionele accommodaties zijn in eigendom van de gemeente of worden gehuurd door de gemeente en de gemeente vraagt hiervoor een kostprijsdekkende huur; Elke multifunctionele accommodaties heeft een beheerder die de huren en roostering in het gebouw regelt; Gemeente en beheerder stellen een overeenkomt of convenant op waarin afspraken over huur, onderhoud en een exploitatiesubsidie worden vastgelegd; De beheerdersfunctie in wijkcentra wordt ingevuld door partijen die dicht bij de wijk/gemeenschap staan; Op basis van de Meer-jaren onderhoudsplanning zal door middel van een demarcatielijst het dagelijks- en klein onderhoud, en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen worden verdeeld; Commerciële verhuur is alleen toegestaan onder strikte voorwaarden; Er vindt elk jaar financiële verantwoording plaats (inclusief accountantscontrole).
5.4 Overige accommodaties
Onder dit cluster vallen alle overige accommodaties, te weten: • • • • • • • •
Strandbad Zwembad (Laco) Scouting Phanta Rei Scouting Ruduyard Kipling Speeltuin de Kievit Volkstuin Papenvoort Volkstuin Wettenseind Kinderboerderij de Weverkeshof
Voor elk van deze accommodaties geldt dat ze niet te plaatsen zijn onder een van de eerder genoemde clusters. De situaties van deze accommodaties onderling is echter ook zo verschillend dat er geen algemene uitgangspunten zijn opgesteld voor dit cluster. Uiteraard gelden de kaders en uitgangspunten uit hoofdstuk 4 ook voor deze accommodaties. Er zal steeds per accommodaties naar de unieke situatie gekeken worden. Aan de hand daarvan worden concrete afspraken gemaakt over eigendomssituatie, beheer en onderhoud en gebruik. In bijlage 2 wordt voor elk van deze accommodaties een gewenste toekomstsituatie geschetst.
23
Bijlagen 1. Overzichtskaart van alle accommodaties
Als apart document bijgevoegd.
2. Uitwerking per accommodatie
Als apart document bijgevoegd.
3. Rapportage participatie
Als apart document bijgevoegd.
24