2021-43 RV Bijlage 1 - Jaarstukken 2020
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................2 Voorwoord ...............................................................................................................................................3 Samenvatting ..........................................................................................................................................4 Algemene toelichting en inleiding bij programma's..............................................................................5 Corona .................................................................................................................................................6 Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening .....................................................................8 Programma 2. Veiligheid & Handhaving ...............................................................................................14 Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd ..................................................................................21 Programma 4. Verenigingen & Accommodaties ...................................................................................29 Programma 5.
Wonen & Leefomgeving ................................................................................................33 Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer ..............................................................................38 Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie ..................................................................................43 Programma 8. Financiën & Belastingen ................................................................................................47 Paragrafen.............................................................................................................................................49 Lokale heffingen.................................................................................................................................50 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................................56 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................66 Financiering .......................................................................................................................................73 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................................77 Verbonden
partijen.............................................................................................................................82 Inleiding..........................................................................................................................................82 Gemeenschappelijke regelingen....................................................................................................83 Vennootschappen en coöperaties..................................................................................................91 Stichtingen en verenigingen...........................................................................................................93 Grondbeleid .......................................................................................................................................97 Jaarrekening........................................................................................................................................103 Balans ..............................................................................................................................................104 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................106 Toelichting op de balans
..................................................................................................................109 Niet in de balans opgenomen verplichtingen ...................................................................................117 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ......................................................................118 Het overzicht van baten en lasten per taakveld ...............................................................................120 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...............................................123 Vennootschapsbelasting ..............................................................................................................123 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................123 Analyse overzicht van baten en lasten.........................................................................................125 Overzicht onvoorzien ...................................................................................................................137 Overzicht van de incidentele baten en lasten ..............................................................................137 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
...........................140 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ............141 Overzicht van projecten ...................................................................................................................142 Overzicht van investeringen.............................................................................................................144 Reserves en voorzieningen .............................................................................................................150 Overzicht van de reserves en voorzieningen ...............................................................................150 Toelichting op de reserves ...........................................................................................................153 Toelichting op de voorzieningen ..................................................................................................159 Bijlage Single information single audit (SISA) .................................................................................163
2
Voorwoord Veel langer dan verwacht en gehoopt ervaren we nu, april 2021, nog steeds de gevolgen van de coronapandemie. Corona heeft vrijwel het hele afgelopen jaar 2020 beïnvloed. We hebben aan de ene kant zaken moeten laten liggen en aan de andere kant juist extra dingen moeten oppakken en organiseren. De meeste negatieve financiële gevolgen zijn voor de gemeente gecompenseerd door de Rijksoverheid. En toch zijn er verschillende plussen en minnen die direct of indirect als gevolg van corona zijn opgetreden. Natuurlijk zijn de gevolgen van corona inzichtelijk gemaakt en ook integraal verwerkt in deze jaarrekening 2020 van de gemeente Nuenen c.a. Zoals gewoonlijk zijn het jaarverslag en de jaarrekening gebaseerd op de programmabegroting 2020 en de begrotingswijzigingen naar aanleiding van raadsbesluiten. Het gerealiseerde jaarrekeningresultaat bedraagt € 1.034.000,-. Dit positieve resultaat is volledig te danken aan de grondexploitaties, die ook de tekorten in het sociaal domein van ca. € 200.000,- hebben vereffend. Mede als gevolg van het gevoerde consistente financiële beleid blijft Nuenen er financieel gezien goed op staan, hetgeen gereflecteerd wordt in een weerstandsvermogen ratio van 1,51. Namens het college van burgemeester en wethouders dank ik iedereen voor de geleverde bijdrage.
Wederom corona-volente verwacht ik dat we een goede afwikkeling krijgen van de jaarstukken. Joep Pernot Wethouder Financiën
3
Samenvatting Het jaar 2020 stond in het teken van de coronapandemie, de maatregelen tegen de verspreiding van het virus en de maatregelen om de negatieve gevolgen ervan in te perken. In het begin hebben we vooral moeten kijken wat de maatregelen betekenen voor onze dienstverlening en de extra taken die één en ander met zich meebracht. En natuurlijk ook de omschakeling naar nieuwe manieren van werken. Thuiswerken werd de norm. Dat had gevolgen voor met name trajecten waarbij veel overleg nodig of gewenst was. Raads- en commissievergaderingen gingen digitaal, net als de meeste interne overleggen. De (financiële) gevolgen van corona(maatregelen) voor specifieke programmaonderdelen vindt u bij de betreffende programma’s terug. Met name voor de reguliere werkzaamheden in programma 2 waren die gevolgen groot; de medewerkers in het veiligheidsdomein hebben hun handen vol gehad aan de implementatie van de maatregelen, adviseren van inwoners, verenigingen en bedrijven hierover en de controle op het naleven ervan. Corona had ook een grote impact in het sociale domein. We kregen extra taken door de invoering van Tozo regelingen, maar zagen met name in het sociale domein ook de impact op het dagelijks leven van inwoners (bij mantelzorg bijvoorbeeld), scholen, in de zorgketen.
We zijn daar waar we moesten en konden bijgesprongen, maar waren ook positief verrast door de veerkracht en inventiviteit van onze gemeenschappen om de negatieve gevolgen van de pandemie en de gevolgen ervan op te vangen. Na een doorstartperiode in het vroege voorjaar zijn trajecten (ook die met veel overleg met externen) later (digitaal) weer opgepakt. En hebben we in veel gevallen bijna als vanouds kunnen werken aan plannen, beleidsstukken en voorstellen zoals die voor de ontsluiting van Nuenen West, de verbouwing van Het Klooster, het programma Wonen, toekomstbestendig Nuenen, de renovatie van De Hongerman, gebiedsontwikkeling De Mijlpaal, een nota Hoger bouwen, nota’s over Participatie, het vrijwilligersbeleid en diverse bestemmingsplannen. De gemeente Nuenen heeft het boekjaar 2020 met een positief resultaat afgesloten. De begroting na wijziging gaf een positief resultaat van afgerond € 196.000,- (tussentijdse rapportage najaar 2020). Het gerealiseerde resultaat komt uit op afgerond € 1.034.000,-. Het positieve resultaat is vooral te danken aan de grondexploitaties. De grootste mee- en tegenvallers zijn: bouwgrondexploitatie + € 1.050.000, voordeel op maatschappelijke zorg en participatie + € 397.000, nadeel op Wmo - € 219.000, kosten openbaar groen - € 319.000,-. Het totale weerstandsvermogen bedraagt op 31-12-2020 € 28,0 miljoen (vóór resultaatbestemming).
De ratio weerstandsvermogen is 1,51 (2019: 1,88).
4
Algemene toelichting en inleiding bij programma's De programmaverantwoording geeft de toelichtingen per programma weer. We gaan daarbij telkens in op 3 vragen: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we ervoor gedaan? Wat heeft het gekost? In de tabel bij "Wat heeft het gekost" staan de begrote en werkelijke baten en lasten en het saldo daarvan. Afwijkingen groter dan € 25.000,- tussen begroting en realisatie over 2020 worden toegelicht in de jaarrekening onder Analyse overzicht van baten en lasten. Onder het programma lichten we alleen de grootste verschillen toe. Kadernota In 2020 is er voor het eerst op een andere wijze vormgegeven aan de kadernota. Bij de fracties zijn diverse wensen opgehaald en via een constructieve informele bijeenkomst met raads- en burgercommissieleden gebundeld tot een totaallijst A en B. De totaallijst B betrof overige wensen zonder financiële consequenties voor de begroting en daarom zijn deze onderwerpen niet uitgewerkt in de begroting en de jaarrekening. De totaallijst A wensen kadernota (inclusief ambtelijke doorrekening) heeft de basis gevormd voor het initiatiefvoorstel Kadernota 2020. Hiermee is de Kadernota 2020 uitdrukkelijk een voorstel van de raad, tot stand gekomen door een andere manier van werken. In de begroting 2020 - 2023 is in de algemene inleiding opgenomen hoe deze wensen zijn verwerkt in de begroting.
Hieronder geven we per onderwerp (op hoofdlijnen) aan wat hiermee is gedaan in 2020. Duurzaamheid: Uitbreiding van de formatie heeft plaatsgevonden en er is actief aan de slag gegaan met uitvoeringsplannen, waarbij ook veel aandacht is geweest voor voorlichting. Voor meer informatie verwijzen wij u naar programma 6 (Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer). Bereikbaarheid en mobiliteit: De resultaten van de metingen door burgerinitiatief AiREAS zijn gedeeld en er zijn verschillende stappen gezet om de bereikbaarheid te waarborgen. Voor meer informatie verwijzen wij naar programma 6 (Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer). Volkshuisvesting: In 2021 is het Programma Wonen 2020 - 2030 vastgesteld en een extra storting vanuit de algemene reserve in bestemmingsreserve Bouwgrond sociale woningbouw bleek niet nodig te zijn. Voor meer informatie over wonen verwijzen wij naar programma 5 (Wonen & Leefomgeving). Sociaal domein: De regeling Tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten gaat uit van een inkomensgrens tot 130% van het sociaal minimum inkomen en uitbreiding van de formatie heeft plaatsgevonden. Jongeren: Wij zijn aan het kijken hoe we het beste invulling kunnen geven aan een Nuenense jeugdraad. Voor meer informatie verwijzen wij naar programma 1 (Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening). Er is een nieuwe jongerenhuiskamer gerealiseerd in het participatiehuis Het Goed.
Openbaar groen: Het maaibeleid is aangepast. Zoals in de begroting 2020 - 2023 al is aangegeven wordt in 2022 het beleid met betrekking tot openbaar groen geactualiseerd. Veiligheid: In de begroting is geen extra capaciteit voor BOA's voorzien, maar vanwege de extra handhavingstaken als gevolg van de maatregelen in het kader van corona hebben we wel extra handhavingscapaciteit ingehuurd. De camera's zijn geplaatst op Eeneind. Voor meer informatie verwijzen wij naar programma 2 (Veiligheid & Handhaving). Toerisme & recreatie: Er is geen openbaar toilet in het Park gerealiseerd. Deze wens wordt meegenomen bij het project 'herinrichting Park, Parkstraat en omgeving' waar we in 2021 mee aan de slag gaan.
5
Corona Net als alle gemeenten is ook Nuenen geraakt door de coronacrisis - en nog steeds. Dit heeft op allerlei fronten impact op onze gemeente en op de gemeentelijke organisatie. Wij zijn thuis gaan werken, overleggen en vergaderingen vinden met name digitaal plaats en de raad heeft een aantal keren digitaal vergaderd en gestemd. We voerden een nieuwe regeling (TOZO) uit, gingen op zoek naar mogelijkheden en alternatieven om de gevolgen van de coronamaatregelen enigszins te verzachten en ondersteunden ondernemers en scholen bij de inrichting van hun bedrijven en schoolgebouwen om verspreiding van het virus zo veel mogelijk tegen te gaan. Daarnaast gingen de reguliere werkzaamheden gewoon door. In deze jaarrekening laten we zien wat we in 2020 bereikt hebben en welke invloed, ook financieel, de coronapandemie op onze gemeente heeft gehad. Corona komt dan ook in diverse programma's terug. Het Rijk heeft toegezegd de gemeenten financieel te compenseren. De vergoeding wordt uitgekeerd via de algemene uitkering gemeentefonds en is dus op bepaalde verdeelsleutels gebaseerd en niet op daadwerkelijke kosten. Dat betekent dat individuele gemeenten geen garantie hebben dat de gemaakte kosten volledig worden gecompenseerd. We hebben in juli 2020 een 1e tranche ontvangen van € 189.000,- voor de periode tot en met mei 2020.
Deze is uitgewerkt in de septembercirculaire 2020, waarbij ook de 2e tranche van € 283.000,- is verwerkt. Dit totale voorlopige bedrag van € 472.000,- is in de tussentijdse rapportage najaar 2020 verwerkt (raadsbesluit 5 november 2020). In de decembercirculaire 2020 heeft het Rijk een aanvullend steunpakket beschikbaar gesteld van € 60.000,- voor 2020 (en € 217.000,- voor 2021). Ook zijn nog aanvullingen toegezegd voor o.m. afvalinzameling, handhaving, inkomstenderving, perspectief voor jongeren. Deze worden nog nader berekend en in 2021 uitgekeerd. In de tussentijdse rapportage najaar 2020 hebben we de meerkosten, minderkosten, inkomstendervingen en Rijksbijdrage als gevolg van de coronacrisis opgenomen, voor zover op dat moment (september 2020) bekend of verwacht. Na afsluiting van 2020 maken we hiervan in deze jaarrekening de balans op met de gerealiseerde cijfers. Hoewel de Rijksbijdrage via de algemene uitkering is toegekend en dus niet geoormerkt is, zijn er wel doelen aan gekoppeld. Voor een aantal doelen hebben wij in 2020 geen/nauwelijks kosten gemaakt, maar verwachten wij die pas in 2021 te maken. Wij stellen daarom de raad voor om de (nog) niet bestede coronamiddelen die vanuit het Rijk beschikbaar zijn gesteld, te reserveren voor 2021 via de (tijdelijke) bestemmingsreserve Rijkscompensatie coronacrisis.
Onderstaande tabel geeft de financiële gevolgen van 2020 door de coronacrisis weer. We hebben hierin nu ook de Tozo-regeling meegenomen. Deze wordt anders gefinancierd, het Rijk verstrekt een specifieke uitkering en vergoedt zo de werkelijke kosten van alle individuele gemeenten. Voor het totaalbeeld hebben we deze nu toch toegevoegd (zowel baten als lasten, budgettair neutraal). Zowel de compensatie als de meerkosten zijn als positieve bedragen weergegeven, een negatief bedrag betekent minderkosten. progr. Financiële gevolgen coronacrisis
Meerkosten/ Meerkosten/ Compensatie Compensatie minderminderopbrengst Rijk maartRijk opbrengst realisatie sept aanvullend tussentijdse (september- (decemberrapportage circulaire) circulaire)
1
Personele kosten: Minder opleidingen, teambuilding e.d.
-45.000
-66.098
1
Personele kosten: Arbotechnische aanpassingen thuiswerkplek
50.000
38.287
1
Facilitaire kosten: aanpassingen gemeentehuis, desinfectiezuilen e.d.
0
6.040
1
Facilitaire kosten: minder cateringkosten
0
-6.924
1
Minder legesopbrengsten dienstverlening (m.n. reisdocumenten)
112.000
85.987
1
Verkiezingen
0
0
40.076
2
Handhaving (extra toezicht)
33.000
39.963
57.382
3
Voorschoolse voorzieningen peuters
0
1.814
34.878
3
Inhaalzorg en meerkosten Wmo en Jeugd (continuïteit van zorg)
0
18.556
42.582
6
23.598
3
Niet ontvangen eigen bijdragen Wmo
3
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO):
24.000
24.000
Kosten uitkeringen en uitvoering van de regeling
1.800.000
2.166.382
Rijksbijdrage (gelijk aan kosten)
-1.800.000
-2.166.382
3
Participatie (sociaal werkbedrijf)
105.875
105.875
3
Re-integratie
3
Schuldenbeleid en bijzondere bijstand (o.m. verstrekte mondkapjes)
3
Vrijwilligersorganisaties jeugd
3
Perspectief voor jongeren
4
Lokale culturele voorzieningen
105.875 19.897
4.425
12.471 9.501
3.215 128.438
Verhuur sportaccommodaties: Doordat sportaccommodaties zijn gesloten, ontvangt de gemeente minder inkomsten uit verhuur
18.000
0
4
Buurt- en dorpshuizen
5
Minder leges omgevingsvergunningen
100.000
0
6
Afvalexploitatie: extra kosten inclusief toezicht milieustraat
62.000
59.884
6
Openbaar groen: Extra kosten WSD om het werk veilig te kunnen blijven doen, te denken aan extra busjes en hygiënemiddelen
9.000
0
7
Toeristenbelasting
7
Precario/markt/evenementenleges:
8
23.917
15.314
3.543
6.000 8.161
-minder leges APV
4.303
-kermis (saldo baten en lasten)
15.000
Stelpost/overig Totaal
4.000
0
472.875
337.870
Resumé: Totale Rijksbijdrage 2020
531.629
Totale werkelijke meerkosten/minderopbrengst 2020
337.870
Restant: reserveren voor 2021
193.759
7
3.539 472.124
59.505
Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening Portefeuillehouder(s) M. Houben en R. Stultiëns
Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Een toekomstbestendig Nuenen c.a..
1. Versterken van de eigen bestuurskracht. 2. Verbeteren van het samenspel tussen raad, college en de ambtelijke organisatie.
Onze inwoners voelen zich in verbinding staan en betrokken 3. Stimuleren van de contacten tussen inwoners, ondernemers, bij het besturen van de gemeente en bij onderwerpen die maatschappelijke organisaties en dorps- en wijkraden enerzijds hen of hun leefomgeving rechtstreeks raken. en de gemeentelijke organisatie anderzijds. 4. Bevorderen van het toepassen van burgerparticipatie. 5. Verbeteren van (digitale) informatieverstrekking aan de gemeenschap. Opgaven op het juiste schaalniveau oppakken
6. Bevorderen van de samenwerking met anderen in het belang van de Nuenense gemeenschap. 7. Actief blijven bijdragen aan samenwerkingsverbanden, onder andere aan Dienst Dommelvallei, Stedelijk Gebied Eindhoven en Metropoolregio Eindhoven.
Tevreden klanten
8. Verhogen van de kwaliteit van de dienstverlening. 9. Inspelen op ontwikkelingen, zoals andere rol van de samenleving, digitalisering en behoefte aan directe informatie.
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Reglement dorps- en wijkraden, gemeente Nuenen c.a. 2017
onbepaald
maart 2014
onbepaald
Raadsbesluit inzake Dienst Dommelvallei
2013 - 2016
november 2012
onbepaald
Samenwerkingsakkoord 2019 - 2022 Metropoolregio Eindhoven
2019 - 2023
februari 2019
2022
Samenwerkingsagenda 2018 - 2025 Stedelijk Gebied Eindhoven 2018 - 2025
december 2018
2025
Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente Nuenen 2018
2018 e.v.
november 2018
2022
Verordening op de raadscommissies gemeente Nuenen 2019
2019 e.v.
april 2019
2022
Verordening Rekenkamercommissie gemeente Nuenen c.a. 2017 2017 e.v.
maart 2017
onbepaald
Gedragscode Integriteit gemeenteraad Nuenen c.a.
2018 - 2022
juni 2018
2022
Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Nuenen c.a.
2018 - 2022
juni 2018
2022
Gedragscode voor de wethouders van de gemeente Nuenen c.a. 2018 - 2022
juni 2018
2022
8
Wat hebben we ervoor gedaan? Een toekomstbestendig Nuenen c.a. 1. Versterken van de eigen bestuurskracht Sinds 2015 werken we aan het verder versterken van onze bestuurskracht. Bij bestuurskracht gaat het er om dat de gemeente in staat is om haar maatschappelijke opgaven op te pakken en haar wettelijke taken adequaat te vervullen, zowel nu als in de toekomst. Daarom is het proces Toekomstbestendig Nuenen gestart. In december 2019 nam de raad kennis van de Visie op Nuenen “Nuenen, dat is thuis”. In 2020 zouden we uitvoering geven aan deze visie. Door de coronapandemie is dit vervolgproces met enige vertraging opgepakt. Inmiddels heeft de raad in februari 2021 kennis genomen van het Koersdocument toekomstbestendig Nuenen. In dit koersdocument hebben we aangegeven waar we de aankomende periode op in willen zetten en met welk doel. We vinden het belangrijk dat het goed blijft gaan in Nuenen, ook in de toekomst. Daarom zetten wij ons in voor het vasthouden en versterken van de Nuenense identiteit en het behouden en verhogen van de kwaliteit van wonen en leven in Nuenen. Daarnaast willen we inspelen op veranderingen in de samenleving waardoor een andere rol van ons en de gemeentelijke organisatie wordt verwacht. Kortom, in het proces toekomstbestendig Nuenen werken we actief aan een solide basis voor de toekomst.
De rekenkamercommissie heeft in 2020 een vervolgonderzoek gedaan naar de kwaliteit van de ambtelijke advisering. In haar rapport 'Opvolging van de aanbevelingen van het Rekenkameronderzoek naar Kwaliteit van Ambtelijke advisering' concludeert de commissie dat er de afgelopen jaren aanzienlijke stappen zijn gezet in het professionaliseren van de ambtelijke advisering. Een duidelijke ontwikkeling hierin is zichtbaar. Het merendeel van de eerdere aanbevelingen is opgevolgd. De raad en het college vinden het belangrijk dat besluitvormingsprocessen doorgang kunnen vinden, ook in tijden dat fysieke bijeenkomsten niet mogelijk bleken te zijn. De raad heeft daarom de mogelijkheid van digitaal vergaderen en stemmen omarmd. Als gevolg van de coronapandemie is slechts één raadsvergadering uitgevallen. Besluitvorming kon dus gecontinueerd worden, waardoor de gemeente in staat was om haar maatschappelijke opgaven op te pakken en haar wettelijke taken adequaat te vervullen. Tegelijkertijd constateren we dat enkele besluitvormingstrajecten lang duren mede doordat het maken van keuzes en het nemen van besluiten wordt uitgesteld in afwachting van nader onderzoek en/of nadere gegevens, zoals onder andere bij de projecten De Hongerman, De Mijlpaal en Nuenen-West.
Dit vergt veel personele inzet en neemt extra kosten, onder andere door de extra inhuur en de inschakeling van onderzoeksbureaus, met zich mee. Na het vertrek van wethouder Tindermans in februari 2021 is besloten om geen nieuwe wethouder aan te trekken ter vervanging, maar de tijdsbestedingsnorm voor wethouders Van Brakel en Pernot aan te passen naar 1,0 fte. 2. Verbeteren van het samenspel tussen raad, college en de ambtelijke organisatie In 2020 hebben we geïnvesteerd in de informatie-uitwisseling tussen raad, college en ambtelijke organisatie om zodoende het samenspel te verbeteren. Daartoe zijn diverse onderwerpen besproken in commissievergaderingen aan de hand van een commissienotities. De raad werd hierdoor in de openbaarheid in een vroeg stadium betrokken bij een onderwerp. Daarnaast is er afgelopen jaar meer gebruik gemaakt van het agendapunt ‘mededelingen uit het college’ op de agenda van de commissievergadering. Portefeuillehouders hebben met enige regelmaat de commissie geïnformeerd over actuele ontwikkelingen. Ook is er tijdens de commissievergaderingen terugkoppelingen gegeven van actualiteiten die speelden in de samenwerkingen Metropoolregio Eindhoven en Stedelijk Gebied Eindhoven. Het afgelopen jaar zijn meer themabijeenkomsten georganiseerd dan gepland.
Ook deze themabijeenkomsten dragen bij aan de informatie-uitwisseling tussen raad, college en ambtelijke organisatie. Het organiseren van een themabijeenkomst vergde de nodige creativiteit, omdat door corona veel bijeenkomsten digitaal plaatsvonden en niet fysiek. Ook zorgde dit voor een andere dynamiek. Hierdoor was het zoeken naar hoe tot een goede inhoud te komen, die recht doet aan het doel, namelijk informatie uitwisselen. De raad heeft aangegeven meer betrokken te willen worden bij regionale samenwerkingsverbanden. In dat kader hebben enkele raadsleden aangegeven een actieve rol te willen bij de samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven en het Stedelijk Gebied Eindhoven. Deze raadsleden hebben periodiek een gesprek met ambtenaren die een directe rol hebben bij deze beide samenwerkingsverbanden. In deze gesprekken worden raadsleden bijgepraat over lopende zaken en is er gelegenheid tot het stellen van vragen over en weer. Ook deze gesprekken dragen bij aan de informatie-uitwisseling.
9
Tot slot is er een slag gemaakt in de bestuurlijke agenda. Voorafgaande aan elk regulier presidium ontvangt de raad een door het college vastgestelde bestuurlijke agenda. In deze agenda zijn de raadsvoorstellen ingepland en de onderwerpen voor themabijeenkomsten opgenomen. Daarbij wordt er een heel jaar vooruit gekeken. Tevens worden wijzigingen ten opzichte van de vorige vastgestelde agenda zichtbaar gemaakt en wordt de reden aangegeven waarom voorstellen verschuiven. Onze inwoners voelen zich in verbinding staan en betrokken bij het besturen van de gemeente en bij onderwerpen die hen of hun leefomgeving rechtstreeks raken. 3. Stimuleren van de contacten tussen inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en dorps- en wijkraden enerzijds en de gemeentelijke organisatie anderzijds Het bezoeken van bedrijven, organisaties, verenigingen en evenementen was afgelopen jaar bijna niet mogelijk vanwege de maatregelen in het kader van corona. Ook zijn hierdoor vele activiteiten niet doorgegaan. Daar waar het mogelijk was om activiteiten wel plaats te laten vinden met in achtneming van de maatregelen in het kader van corona, hebben wij hiervoor toestemming gegeven. Daartoe is er altijd intern een afweging gemaakt op basis van de op dat moment geldende regels (i.c. noodverordening).
We realiseren ons dat we veel mensen hebben moeten teleurstellen, omdat wij onze toestemming niet konden geven. De twee jaarlijkse gesprekken tussen de gemeente de wijk- en dorpsraden hebben ook dit jaar weer plaatsgevonden. Daarnaast is er gedurende het jaar ook regelmatig contact tussen de dorps- en wijkraden en het college over specifieke ontwikkelingen. Ook ontvangen de dorps- en wijkraden de door het college vastgestelde bestuurlijke agenda, zodat zij op de hoogte zijn welke raadsvoorstellen wanneer ter besluitvorming gepland staan. De dorpsraad van Gerwen heeft dit jaar een subsidie gekregen voor het beschikbaar stellen en ophangen van 100 nestkastjes, in het kader van de bestrijding van de eikenprocessierups. In de begroting 2020 hebben we aangegeven dat we de jeugd willen interesseren voor de lokale politiek. De raad heeft in november 2020 een amendement aangenomen tot het instellen van een jeugdraad. Naar aanleiding hiervan zijn we aan het onderzoeken op welke wijze we hier invulling aan kunnen gegeven. Allereerst is er navraag gedaan bij gemeenten die al een jeugdraad hebben. Aan de hand van die bevindingen willen we met scholen in gesprek gaan hoe we vorm kunnen geven aan een jeugdraad die aansluit bij de leefwereld en wensen vanuit de jeugd zelf.
Gelet op de maatregelen in het kader van corona en als gevolg hiervan de druk op scholen, moeten we de scholen nog benaderen. Dit staat gepland voor 2021, net als de daadwerkelijke invoering van de jeugdraad. 4. Bevorderen van het toepassen van burgerparticipatie In november 2020 stemde de raad in met de nota Participatie. In dezelfde raadsvergadering is afgesproken dat er pilots komen waarbij de raad betrokken wordt bij de participatieaanpak. In de klankbordgroep Participatie zijn een paar pilots aangedragen. Deze willen we in 2021 vorm geven met de klankbordgroep. De themabijeenkomst Participatie die medio 2021 gepland is, wordt gebruikt om een participatietraject te evalueren met raad, college en ambtenaren. In 2020 liepen er circa 25 participatietrajecten waarbij inwoners, ondernemers, verenigingen en/of organisaties in wisselende samenstellingen betrokken waren. We organiseren in het kader van participatie het liefst fysieke bijeenkomsten, maar gelet op de maatregelen in het kader van corona was dit niet altijd mogelijk. We hebben daarom ook gebruik gemaakt van digitale alternatieven en hiermee het afgelopen jaar geëxperimenteerd, bijvoorbeeld in het kader van de omgevingsvisie. De eerste ervaringen zijn positief, al blijven we de meerwaarde zien van fysieke bijeenkomsten. Digitale en fysieke bijeenkomsten kunnen elkaar in de toekomst zeker aanvullen. 5.
Verbeteren van (digitale) informatieverstrekking aan de gemeenschap De nieuwe gemeentelijke website is in maart 2020 live gegaan. Dit is een belangrijke stap in de uitbreiding en verbetering van de online dienstverlening en communicatie van de gemeente Nuenen. De nieuwe website heeft een sterk verbeterde zoekfunctie, past zich aan aan het apparaat waarmee de website bekeken wordt, is geoptimaliseerd qua (hoeveelheid) tekst en heeft een moderne vormgeving gekregen. Zowel inwoners als medewerkers zijn betrokken geweest bij de totstandkoming van de nieuwe website. De website is intensief gebruikt om informatie te delen over de coronapandemie en over de maatregelen die in de kader van corona werden afgekondigd. Ondernemers konden en kunnen online een uitkering ingevolge de Tijdelijk Overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO)-uitkering) aanvragen. Verder gebruiken we de website steeds meer om te communiceren over projecten, onder andere over de omgevingsvisie, en andere belangrijke thema’s, zoals duurzaamheid.
10
Opgaven op het juiste schaalniveau oppakken. 6. Bevorderen van de samenwerking met anderen in het belang van de Nuenense gemeenschap Het afgelopen jaar was het een uitdaging om in goed contact te zijn en te blijven met elkaar nu fysiek contact nauwelijks meer kon plaatsvinden en er veelal vanuit huis werd gewerkt. Desondanks hebben we niet stil gezeten, is er veel werk verzet en liep alles door. Dit geldt ook voor onze deelname aan diverse (regionale) samenwerkingsverbanden. Dit kon alleen maar door de samenwerking met elkaar actief op te zoeken en nieuwe mogelijkheden te verkennen. Het ons niet gelukt om daar bovenop nog ruimte en capaciteit vrij te maken om een extra impuls te geven aan de competentie ‘samenwerken’. 7. Actief blijven bijdragen aan samenwerkingsverbanden, onder andere aan Dienst Dommelvallei, Stedelijk Gebied Eindhoven en Metropoolregio Eindhoven Ook in 2020 hebben we een actieve bijdrage geleverd aan diverse samenwerkingsverbanden. Voor dit programma zijn onderstaande samenwerkingsverbanden relevant. Binnen de samenwerking Metropoolregio Eindhoven is gewerkt aan het opstellen van een Regionale Energie Strategie. Daarnaast hebben we vanuit deze samenwerking een bijdrage geleverd aan het MIRT-onderzoek ‘Verstedelijking en bereikbaarheid Brainport Eindhoven’. Dit gebeurde met name vanuit het thema mobiliteit.
Ook is besloten tot de Herstelaanpak Breed Economisch Vestigingsklimaat en is besloten hiervoor middelen beschikbaar te stellen. Daarnaast is een besluit genomen over de meerjarenfinanciering van Brainport Development. Zowel ambtelijk als bestuurlijk zijn wij hierbij betrokken en hebben onze bijdrage geleverd. Binnen de samenwerking Stedelijk Gebied Eindhoven hebben we de ambtelijke capaciteit anders georganiseerd om efficiënter tot resultaten te kunnen komen. Op de thema’s Wonen en Economie werken we al wat langer samen en dit levert concrete resultaten op, zoals programmeringsafspraken voor bedrijventerreinen, een gezamenlijk loket voor bedrijfshuisvesting en concrete maatregelen om de woningbouw te versnellen. Daarbij lukt het ons steeds beter om als regio aan tafel te komen bij het Rijk en rijksmiddelen naar onze regio te halen, zoals bij de Woondeal. De thema’s Ruimte en Evenementen & Voorzieningen bevonden zich begin 2020 nog in een oriëntatiefase. Het afgelopen jaar is binnen het thema Evenementen & voorzieningen gewerkt aan een gezamenlijke toekomststrategie voor regionale topvoorzieningen en evenementen. Na vaststelling van deze strategie willen we hier concreet mee aan de slag. Binnen het thema Ruimte is intensief invulling gegeven door onze bijdrage aan de Meerjarenplanning Infrastructuur, Ruimte en Transport ‘Verstedelijking en bereikbaarheid Brainport Eindhoven’.
Dit onderzoek heeft het belang van dit thema onderstreept en duidelijk gemaakt waar dit thema voor staat. Daarnaast is besloten om gezamenlijk deel te nemen aan Van Gogh Nationaal Park. Als vervolg op de evaluatie van de Dienst Dommelvallei in 2016 is in een strategische sessie met de voltallige colleges van de drie betrokken gemeenten gesproken over de ontwikkelrichting van de dienst. De resultaten van deze sessie zijn te duiden in twee sporen: Spoor 1 gaat over innovatieve en efficiencyverhogende samenwerkingsmogelijkheden tussen de vier Dommelvallei-organisaties. Spoor 2 gaat over een gezamenlijk perspectief van de drie gemeenten op hun positie binnen de regio, vanuit het beeld dat deze gemeenten het groene gebied tussen de gemeenten Eindhoven en Helmond vormen. het is duidelijk geworden dat er geen behoefte is aan drastische wijzigingen in de scope van de dienst. De beide sporen krijgen een vervolg in 2021. Daarnaast is de Dienst Dommelvallei intensief betrokken bij de implementatie en realisatie van het programma BetERe Dienstverlening en Bedrijfsvoering. In 2020 is er vooral gewerkt aan de invoering van zaakgericht werken en de inrichting van het software programma Djuma dat het zaakgericht werken moet ondersteunen. Tevreden klanten. 8.
Verhogen van de kwaliteit van de dienstverlening De nieuwe gemeentelijke website maakt het mogelijk om meer producten dan in 2019 digitaal aan te vragen. Bij een aantal producten kan de aanvrager de voortgang van de afhandeling monitoren, doordat ons nieuwe zaaksysteem voor deze producten inmiddels is ingericht en live is gegaan. De noodzaak om hiervoor naar het gemeentehuis te komen, is hierdoor verdwenen.
11
Er is het afgelopen jaar veel gebeld met de gemeente met vragen rondom maatregelen en voorzieningen rondom de coronapandemie. Inwoners en ondernemers hebben ook veel meer gebruik gemaakt van de mogelijkheden om zaken digitaal aan te vragen of te regelen. We hebben de gemeentelijke dienstverlening vanuit het gemeentehuis in stand kunnen houden, met inachtneming van de coronamaatregelen. Het gemeentehuis was gewoon geopend. Toch is het aantal baliecontacten sterk gedaald en werd alleen een bezoek aan de balie gebracht als dit noodzakelijk was. We hebben beschermingsmaatregelen genomen voor de veiligheid van bezoekers én medewerkers en aanpassingen in de organisatie van de dienstverlening aangebracht. Ook hebben we scenario’s achter de hand gehouden voor wanneer tijdelijk de dienstverlening niet meer in de huidige vorm mogelijk is. Daar hebben we gelukkig geen gebruik van hoeven maken. 9. Inspelen op ontwikkelingen, zoals andere rol van de samenleving, digitalisering en behoefte aan directe informatie Het programma BetERe Dienstverlening en Bedrijfsvoering is grotendeels gerealiseerd en zal verder in 2021 worden afgerond. Er is hard gewerkt aan de inrichting en implementatie van het zaaksysteem. Inmiddels kunnen inwoners en ondernemers steeds meer zaken digitaal regelen met de gemeente. Ook de nieuwe gemeentelijke website draagt hieraan bij.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Jaarrekening 2019
Begroting 2020
Formatie*
fte per 1.000 inwoners
Bezetting*
fte per 1.000 inwoners
3,5
4,8
4,8
Apparaatskosten*
kosten per inwoner in euro
652
627
650
Externe inhuur*
kosten als % van totale loonsom + totale kosten externen
18,8
14
18,6***
Overhead*
% van totale lasten
11,1
8
13,2
Volledig digitaal afhandelde producten**
aantal per jaar
3.589
5.000
2.311 (i-burgerzaken)
Telefonische contacten
aantal per jaar
14.047
13.500
17.486
Totaal aantal baliecontacten
aantal per jaar
11.116
10.000
8.398
3,6
Jaarrekening 2020 5,1
5,0
* verplichte indicator op grond van BBV ** De registratie van de afname van digitale burgerzakenproducten zijn opgenomen (2.311). Alle overige digitale productenafname via de nieuwe gemeentelijke website (Djuma) zijn niet geregistreerd. Hierdoor kunnen de realisatie uit 2019 en de doelen 2020 niet hier tegen worden afgezet. *** De inhuurkosten zijn wat hoger dan begroot, wat o.m. samenhangt met enkele langlopende besluitvormingstrajecten zoals onder andere bij de projecten De Hongerman, De Mijlpaal en NuenenWest. Dit vergt veel personele inzet en extra inhuurkosten.
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven We werken met 21 gemeenten in Zuidoost Brabant samen aan het realiseren van het Samenwerkingsakkoord 2019-2022. Samen werken we aan het handhaven en uitbouwen van het uniek economisch profiel in de Brainport Eindhoven. De samenwerking richt zich op de thema’s economie, mobiliteit, energietransitie en transitie landelijk gebied, waarbij aansluiting wordt gezocht bij de Nationale Brainport Agenda. Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei voert voor onze gemeente de volgende bedrijfsvoeringstaken uit: financiën, belastingen, personeel & organisatie, informatievoorziening en planning & control. Daarnaast voert de dienst de gemeentelijke taken uit met betrekking tot werk en inkomen en dienstverlening. In 2020 heeft de dienst ook de aanvragen om een uitkering ingevolge de Tijdelijk Overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)-uitkering) voor ons afgewikkeld.
12
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2020) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Primaire begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
Realisatie 2020
Afwijking budget 2020
Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken
1.653
1.597
1.742
145
560
620
670
50
0.4 Overhead
7.202
7.476
7.737
261
Totaal Lasten
9.415
9.693
10.149
456
0.10 Mutaties reserves
122
349
244
-105
0.1 Bestuur
69
1
0
-1
0.2 Burgerzaken
335
223
269
46
0.4 Overhead
51
137
166
28
Totaal Baten
576
710
678
-31
-8.839
-8.983
-9.471
-488
Baten
Saldo (baten -/- lasten)
Toelichting De overschrijding op dit programma wordt op hoofdlijnen veroorzaakt door: Storting in de voorziening wethouderspensioenen (€ 190.000,- taakveld 0.1). De oorzaak ervan is de verdere rentedaling van 0,29% in 2019 naar 0,082% in 2020. De voorziening is gebaseerd op actuariële berekeningen en is niet vooraf te begroten. Minder overheadkosten toegerekend aan projecten dan begroot (€ 231.000,- taakveld 0.4). Er zijn minder personele uren toegerekend aan de grex-projecten, waardoor er meer kosten als overheadkosten achterblijven. Minder onttrokken aan de reserves (€ 105.000,- taakveld 0.10) doordat de bijdrage aan Dienst Dommelvallei lager was dan begroot. Een deel van deze bijdrage zouden we ten laste van de reserve brengen, namelijk het deel van de 1e begrotingswijziging 2020 van Dienst Dommelvallei. Dit is achteraf niet nodig; deze middelen blijven dus in de algemene reserve. Voor meer detail en uitleg verwijzen we naar de analyse overzicht baten en lasten in het financiële gedeelte van deze jaarstukken.
13
Programma 2. Veiligheid & Handhaving Portefeuillehouder(s) M. Houben
Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers om te wonen, werken en verblijven.
1. Verhogen van het gevoel van leefbaarheid en veiligheid. 2. Vergroten van het veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van inwoners en ondernemers. 3. Anders en slimmer toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden.
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Kadernota Veiligheid 2019-2022
2019 - 2022 juli 2019
2022
Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Nuenen c.a.
2020
2022
Regionaal Risicoprofiel VRBZO
2019
2022
Regionaal Beleidsplan VRBZO
2020 - 2023
2023
Regionaal Crisisplan VRBZO
2016 - 2020
2021
juli 2020
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Wat hebben we ervoor gedaan? Een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers om te wonen, werken en verblijven. 1. Verhogen van het gevoel van leefbaarheid en veiligheid De kern van dit programma is gericht op de veiligheid en leefbaarheid van inwoners, ondernemers en bezoekers van onze gemeente. Daar waar de veiligheid tekort schiet, is de ambitie van dit programma om dat tekort te verkleinen. Leefbaarheid wordt voor een belangrijk deel bepaald door (ervaren) veiligheid. Toezicht en handhaving zijn instrumenten die bijdragen aan het vergroten van leefbaarheid, duurzaamheid, gezondheid en veiligheid. Het gaat om toezicht en handhaving van regels binnen het domein van de fysieke leefomgeving: milieu, ruimtelijke ordening, bouwen, (brand)veiligheid, APV en de bijzondere wetten (zoals Drank- en Horecawet, Wet Bibob, artikel 13b Opiumwet). Nuenen is, in vergelijking met de andere gemeenten in de politieregio Oost-Brabant, relatief veilig. Dit blijkt onder andere uit de Veiligheidsmonitor 2017. Inwoners beoordelen de leefbaarheid van hun woonbuurt met een 7,8 (was in 2013 ook een 7,8). Het rapportcijfer voor de veiligheid in de woonbuurt is een 7,7 (was in 2013 7,5). De eerstvolgende Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in de tweede helft van 2021. Coronapandemie De uitbraak van corona eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal.
Toen begin maart in Nederland het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames toenam, werd de nationale crisisstructuur geactiveerd. De implementatie van de (kabinets)maatregelen werden gerealiseerd door het gebruik van elkaar opvolgende regionale noodverordeningen. Het toezien en handhaven op de noodverordening moest snel ingeregeld worden binnen de gemeentelijke organisatie, zoals binnen het cluster Toezicht, Handhaving, Openbare orde en Veiligheid (THOV). Vanaf eind mei zijn de gemeente Nuenen en drie Dommelstroom-gemeenten (Son en Breugel, Geldrop-Mierlo en Valkenswaard) gaan samenwerken met een beveiligingsbedrijf met speciale expertise in 'crowd control'. De beveiligers zijn aangewezen als gemeentelijk toezichthouder en zijn, met name, horeca, detailhandel, verenigingen, scholen en de openbare ruimte gaan bezoeken. Vaak werd op locatie geadviseerd hoe kon worden voldaan aan de noodverordening. Ze hebben als dat nodig was ook mensen aangesproken en waarschuwingen uitgedeeld. Sinds medio maart zijn ongeveer 300 vragen en verzoeken met betrekking tot coronamaatregelen aan de gemeente voorgelegd. Terugkijkend zijn wij, samen met onze partners zoals politie, heel tevreden over deze manier van samenwerken.
14
In totaal is er ongeveer 200 keer op locatie geadviseerd door toezichthouders, zijn er 164 formele waarschuwingen gegeven (110 door politie, 29 door de boa’s en 25 door toezichthouders), is er 15 keer een proces-verbaal opgemaakt, zijn er 2 voornemens tot een last onder dwangsom verstuurd en 2 keer een last onder dwangsom opgelegd. Het uitbreken van de pandemie noopte ons tot heroverweging van prioriteiten voor het cluster THOV. Een aantal ambities zijn uitgevoerd (invoering exploitatiestelsel autobranche en cameratoezicht op Eeneind), maar lang niet alle activiteiten die gepland waren en waar middelen voor zijn vrijgemaakt konden worden opgepakt. Dit geldt met name voor het datagedreven werken binnen het toezicht-, handhavings- en veiligheidsdomein, het verbeteren van de gemeentelijke informatiepositie, het opstellen van het actieprogramma Ondermijning, het opstellen en uitvoeren van het Verbeterprogramma Bedrijventerreinen en zijn er minder signaaldocumenten opgemaakt om te bespreken in RIEC-verband. Ook zijn er in verband met coronamaatregelen geen presentaties gegeven, bijvoorbeeld over het voorkomen van woninginbraken, aan buurt/wijk/ouderenverenigingen. Criminaliteitscijfers Het criminaliteitsbeeld is vorig jaar sterk beïnvloed door de coronapandemie.
Het meest in het oog springt de daling van het aantal inbraken (2019=59 en 2020=47) en de toename van online misdrijven (2019=1 en 2020=6). Wel steeg voor Nuenen het totaal aantal geregistreerde misdrijven, namelijk van 658 (2019) naar 732 (2020). Aanpak Ondermijning We constateren dat de samenwerking binnen de politie-eenheid Oost-Brabant en het basisteam Dommelstroom in 2020 is verstevigd. We zijn gestart met een structureel overleg tussen de basisteamprogrammaleider Dommelstroom en de zes gemeentesecretarissen om de samenwerking op net gebied van weerbaarheid te versterken. Hieraan zijn vijf thema’s met projecten gekoppeld (Veilige Publieke Taak, Integriteit, Bibob, Actieplannen, Verhogen Informatiepositie). Effect hiervan wordt gezien in, onder andere, de beweging die een aantal gemeenten hebben gemaakt ten aanzien van taakverschuiving en uitbreiding op gebied van veiligheid, waaronder ondermijning. Uit analyses blijkt dat wij onze informatiepositie verder moeten versterken. Hierbij is de ambitie om een Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) op te richten: één centraal punt informatiepunt ter verbetering van de aanpak van ondermijnende criminaliteit én veiligheidsproblematiek. In 2020 zijn daar samen met Dienst Dommelvallei en de gemeente Son en Breugel en gemeente Geldrop-Mierlo de eerste stappen voor gezet. Er is een data-analist ingehuurd die hierbij heeft ondersteund.
Bestuurlijk overleg tussen burgemeesters, Officier van Justitie, politiechefs en Belastingdienst vindt jaarlijks 4 keer per jaar plaats binnen de Lokale Stuurgroep Ondermijning (LSO). Er wordt, naast de RIEC-casusoverleggen, zes keer per jaar ambtelijk afgestemd met de partners Openbaar Ministerie, politie, Belastingdienst en de zes gemeenten, de basisteamprogrammaleider en RIECaccountmanager. In 2020 zijn 2 casussen onder het convenant van het Regionaal Expertise en Informatie Centrum (RIEC) opgepakt samen met de partners (onder andere politie, OM, Belastingdienst, Sociale Dienst en FIOD). Daarnaast heeft de LSO besloten om bedrijventerrein Eeneind als handhavingsknelpunt aan te merken. Verder hebben we 1 keer deelgenomen aan de regionale actieweken, waarbij gemeente en partners integrale controles houden. In 2020 is het startschot gegeven voor het Dommelstroom Interventieteam (DIT). Door corona hebben er geen integrale controles onder de DIT-vlag kunnen plaatsvinden. Wel heeft 1 bestuurlijke controle plaatsgevonden in het buitengebied en 1 controle op bedrijventerrein Eeneind (in 2019 waren dat er 5). Op 3 maart 2020 is het vernieuwde Damoclesbeleid (artikel 13b Opiumwet) vastgesteld. Doordat de Dommelstroomgemeenten nu allemaal hetzelfde Damoclesbeleid hanteren, wordt er een gesloten front gevormd. Met dit uniforme beleid kan het waterbedeffect worden tegengegaan.
In 2020 heeft de burgemeester twee bestuurlijke rapportages ontvangen van de politie. In 2020 is één pand voor 3 maanden gesloten geweest omdat daar softdrugs zijn aangetroffen. Omdat vrees voor aantasting van de openbare orde aanwezig was, heeft de burgemeester ook besloten om tijdelijk cameratoezicht toe te passen en hebben diverse gesprekken met bewoners, politie en burgemeester geleid tot het terugbrengen van de rust in de straat. De andere bestuurlijke rapportage ging over bedrijventerrein Eeneind. Onder maatregel 3 leest u meer hierover. In de Apv is het nieuwe artikel 2:79 opgenomen. Dat artikel is een uitwerking van artikel 151d Gemeentewet waarin is opgenomen dat de burgemeester bevoegd is op te treden bij woonoverlast. In 2020 heeft de burgemeester geen gebruik hoeven maken van deze bevoegdheid. We hebben tien Bibob-onderzoeken uitgevoerd in de kader van aanvragen voor een Drank- en horecavergunning. De onderzoeken hebben geen aanleiding gegeven om de vergunningen te weigeren.
15
In onze gemeente wordt helaas nog steeds regelmatig (drugs)afval gedumpt. In 2020 hebben wij, voornamelijk in het buitengebied, 118 dumpingen van regulier (huishoudelijk) afval (2019=121) geconstateerd waarvan 19 dumpingen van drugsafval (2019=19). Afvaldumping leidt zelden tot handhaving, omdat de overtreder meestal niet kan worden achterhaald. Slechts in uitzonderlijke gevallen, als in het doorzochte afval naam- of adresgegevens worden gevonden, kan iemand worden aangesproken. Zelfs dan is het moeilijk om eventuele kosten te verhalen, omdat bewezen moet worden dat deze persoon ook daadwerkelijk de overtreder is. Toezicht- en Handhavingstaken In 2020 hebben onze Boa’s totaal 715 meldingen in behandeling genomen (2019=709). De meest meldingen gingen over zwerfafval op straat. Daarnaast zijn verhoudingsgewijs veel meldingen gedaan met betrekking tot verkeer/parkeeroverlast’, afvalstort in het buitengebied en conflicten in de openbare ruimte. De overige meldingen hadden voornamelijk betrekking op gebruik van het openbaar gebied en overlast door derden (onder andere honden, katten en overlast door jeugd). In 2020 hebben totaal 486 interventies plaatsgevonden. Dit is een aanzienlijke daling ten opzichte van 2019 maar is te verklaren vanwege inzet van capaciteit op toezicht en handhaving van de coronamaatregelen. In 47 situaties is een sanctie opgelegd.
De overige 439 interventies zijn afgedaan met een waarschuwing. De Boa’s dragen vanaf eind december 2020 structureel bodycams als aanvulling op de basisuitrusting. Het kader voor het gebruik van de bodycams is uitgewerkt in een beleidsregel. In 2020 had het coronavirus veel invloed op al dan niet doorgaan van de (geplande) toezicht en handhavingstaken. Vanwege de bepalingen van de noodverordening gerelateerd aan contacten, aantal bezoekers, het tijdelijk stilleggen van branches etc. zijn diverse geplande controles niet doorgegaan. Reguliere controles, zeker de onaangekondigde controles van de gemeente maar ook van de VRBZO en ODZOB zijn niet allemaal doorgegaan. Controles die noodzakelijk waren in verband met verhoogde risico’s en/of gevaarzetting hebben wel doorgang kunnen vinden.
Hieronder een totaaloverzicht: gereedmeldingen adressen/projecten bouwen: 399 (van dakkapellen en complete woningen tot asbestsaneringen) (2019=334) milieucontroles: 30 (2019=60) hercontroles milieu: 2 (2019=18) controles brandveiligheid: 17 (2019=75) controles Drank- en Horecawet: 0 (2019=22) klachten en meldingen openbare ruimte (inclusief milieumeldingen ODZOB): 763 (2019=753) processen verbaal (Boa's): 47 (2019=105) waarschuwingen (Boa's): 439 (2019=574) stortingen buitengebied drugsafval: 19 (2019=25) Inzet van handhavingsinstrumenten 2020: 29 waarschuwingsbrieven verstuurd (2019=26) 11 keer een voornemen opgelegd (2019=13) In 8 gevallen heeft dit geleid tot een besluit tot het opleggen van een last onder dwangsom (2019=8) 3 keer besluit tot opleggen bestuursdwang (2019=1) 2 keer aanlijn- en muilkorfverboden opgelegd (2019=2) 15 verzoeken om een handhavingsbesluit, waarvan er 10 zijn afgewezen en 3 ingetrokken en nog 2 in behandeling (2019=4 keer verzoek om handhaving) 7 keer wrakingsbrieven gestuurd (2019=3) 1 handhavingscasus milieu Het aantal openstaande klachten / meldingen is afgelopen jaar sterk toegenomen. De personele handhavingscapaciteit is inmiddels op volle sterkte zodat deze veelal snel konden worden opgepakt. We kunnen niet traceren waarom er een sterke toename is van het aantal handhavingsverzoeken.
Enkele verzoeken werden voorheen als melding ingediend. De meeste handhavingsverzoeken zijn vanuit één persoon gekomen. Het college heeft in 2019 besloten op welke manier 27 oude, openstaande zaken moeten worden behandeld. In 2020 is meer dan de helft van deze zaken afgerond. De resterende 12 openstaande zaken worden verder in 2021 opgepakt. Er zijn geen Nuenense ambtenaren die melding gemaakt hebben van agressie/geweld bij het uitvoeren van hun taak in het kader Veilige Publieke Taak. Wel door twee medewerkers van het KCC/Balie tijdens werkzaamheden in Nuenen.
16
Toename werkzaamheden binnen het veiligheidsdomein Het aantal taken en de intensiteit daarvan op het gebied van veiligheid en openbare orde nemen toe. Ondermijnende criminaliteit, Veilige Publieke Taak, maatschappelijke onrust, crisisbeheersing, radicalisering en polarisatie, evenementenveiligheid, cybercrime en cybersecurity en een veilige woon- en leefomgeving krijgen steeds meer aandacht in de regio Oost-Brabant, zo blijkt uit het Regionaal Veiligheidsplan. Dit is op lokaal niveau ook voelbaar, de druk op bestuur en medewerkers toe. Verbinden van zorg en veiligheid De verbinding tussen zorg en veiligheid is enorm versterkt de afgelopen jaren. In 2019 heeft het CMD de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) bij huishoudens met opkomende problematiek geïmplementeerd. Via Veilig Thuis heeft het CMD in 2020 30 zorgmeldingen (2019=32) over huiselijk geweld of kindermishandeling ontvangen. Het merendeel van deze zorgmeldingen is ingediend door de politie. Op 1 januari 2020 is de nieuwe Wet verplichte ggz (Wvggz) van kracht. De wet heeft beleidsmatig en organisatorisch gevolgen voor de gemeente, in het bijzonder de positie van de burgemeester en de nieuwe rol als het gaat om het onderzoek doen in de casus. In 2020 zijn er 6 meldingen gedaan maar die hebben in geen van de gevallen geleid tot een verplichte opname. De burgemeester heeft 3 huisverboden opgelegd (2019=0).
Eind 2019 is begonnen om de verschillende jeugdgroepen in kaart te brengen en hierop een plan van aanpak te schrijven. De groepen zijn inmiddels in kaart gebracht. We weten welke jeugdige bij welke groep hoort. Daarnaast weten we wat de vaste locaties zijn waar de hangjeugd die overlast geeft zich ophoudt. Begin 2020 was het, vanwege het coronavirus, onmogelijk om de groepen goed in beeld te houden, omdat er opeens veel meer jongeren bij de groep aansloten dan voorheen. Inmiddels nemen de groepen weer de ‘normale’ grootte aan. Komende periode gaan we kijken of de samenstelling is veranderd en brengen we de groepen opnieuw in beeld. Vervolgens gaan we weer aan de slag met de uitvoering van het plan. Bijdrage 2020 Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost (ZVHBZO) In 2020 heeft het ZVHBZO in totaal 2 COM-casussen (lees: complexe casuïstiek op maat) opgepakt als procesregisseur voor Nuenen. Verder zijn er 4 adviezen afgegeven en is er 1 casus aangemeld voor een Persoons Gerichte Aanpak bij het ZVHBZO. Bijdrage 2020 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) De coronacrisis in Nederland begon in februari en daarmee had deze ruim 10 maanden van 2020 een grote impact op de samenleving en onze organisatie. Er waren veel partners betrokken bij het bestrijden van deze crisis. De samenwerking met hen was intensief.
Gemeenten, GGD, Defensie, Bevolkingszorg, OM, Politie, GHOR, Marchaussee; ieders inbreng was enorm belangrijk en noodzakelijk. Er is samengewerkt aan onder andere noodverordeningen, handhavingskaders, bewaken van de zorgcontinuïteit. Ook werden non-stop vragen beantwoord van ondernemers, bewoners en media. De verwachting is dan ook dat deze crisis de organisatie nog ten minste de eerste helft van 2021 zal beheersen. Bijdrage 2020 Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) De meeste VTH-werkzaamheden door de ODZOB zijn, ondanks de uitbraak van het coronavirus, redelijk doorgelopen. Het werk is minder efficiënt uitgevoerd, denk bijvoorbeeld aan meer administratief werk door thuiswerken, het combineren van controles dat lastiger was, het verzetten van toezicht vanwege de opgelegde maatregelen en ook weerstand bij ondernemers. Sommige werkzaamheden, zoals bijvoorbeeld zwemwatertoezicht en horecatoezicht zijn volledig stil komen te liggen. Om de aanwezige capaciteit ook onder deze omstandigheden zo goed mogelijk in te zetten, zijn een aantal werkzaamheden verschoven in de planning en zijn alternatieve werkzaamheden ten gunste van de deelnemende gemeenten uitgevoerd. 2.
Vergroten van het veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van inwoners en ondernemers In 2020 hebben we inwoners en ondernemers op verschillende manieren gestimuleerd en gefaciliteerd in het kader van preventie en zelfredzaamheid. Uit onderzoek is gebleken dat wanneer er ingebroken is, de vergelijkbare en omringende huizen een verhoogd risico lopen op een inbraak. In samenwerking met de politie zijn bij drie woninginbraken in totaal 237 brieven verstuurd naar huizen in de omgeving die een verhoogd risico lopen. Op deze manier worden omwonenden alert en kunnen ze zelf maatregelen nemen.
17
In 2020 waren 86 BuurtWhatsApp groepen actief. We hebben 4 keer een bericht vanuit de gemeente gestuurd naar de BuurtWhatsApp-beheerders van een bepaald gebied om te waarschuwen voor mogelijke auto- en woninginbraken. Er zijn verschillende communicatiecampagnes gevoerd: Zomeroffensief, Week van de Veiligheid, Senioren en Veiligheid, Donkere dagen Offensief, Fietsdiefstal (gele zadelhoezen) en extra artikelen gepubliceerd over autodiefstal. De vrijwilligers van Buurtbemiddeling hebben in 15 casussen (2019=12) begeleiding geboden aan buurtbewoners om samen een conflict op te lossen. 3. Anders en slimmer toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden Wijkversterkingsplan Eeneind In 2019 hebben we het Wijkversterkingsplan Eeneind ingediend bij de programmaraad Ondermijning Oost-Brabant. De programmaraad besloot een subsidie van € 160.000 toe te kennen voor de komende drie jaar. De subsidie kregen we alleen als sprake was van cofinanciering door de gemeente. Deze cofinanciering staat in de programmabegroting 2019-2022, onder 'budget gebiedsgerichte aanpak met probleemgerichte inzet in wijken en bedrijventerreinen'. De burgemeester ontving in maart 2020 een bestuurlijke rapportage van politie over bedrijventerrein Eeneind. In deze rapportage is te lezen dat er concrete aanwijzingen zijn van malafide activiteiten binnen de autobranche.
Ook lijkt er een voedingsbodem te zijn voor georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Dit zijn ongewenste ontwikkelingen en zijn voor de burgemeester aanleiding geweest om enkele maatregelen te nemen. Ten eerste is besloten om de autobranche op Eeneind I en ll aan te wijzen als exploitatievergunningplichtig. Met de invoering van een exploitatievergunning wordt het voor malafide bedrijven onaantrekkelijk om zich te vestigen (of gevestigd te blijven) op het bedrijventerrein Eeneind I en ll. Ondernemers in de autobranche moeten voor 1 december 2021 een geldige aanvraag hebben ingediend. Daarnaast heeft de burgemeester eind november besloten om in 2021 cameratoezicht toe te passen. Tijdelijk cameratoezicht, de vergunningsplicht en de relatiemanager bedrijventerreinen moeten, als onderdeel van de instrumentenmix, bijdragen aan een veiliger en duurzamer bedrijventerrein Eeneind. Daarnaast is door de regionale stuurgroep RIEC bedrijventerrein Eeneind aangewezen als handhavingsknelpunt. Hierdoor kan informatieuitwisseling met de partners plaatsvinden onder werking van het RIEC-convenant. In september 2020 heeft een integrale bestuurlijke controle plaatsgevonden op het bedrijventerrein Eeneind.