2021-14 RV Bijlage 4 -Landschapsstudie Nuenen

Onbeperkt zicht op molen de Roosdonck vanaf de Langlaar, Gerwenseweg, Broekdijk en de Rijt. De molen ligt in de relatief open zone tussen de kernen Gerwen en Nuenen. Aan de noordzijde van Nuenen is de opstrekkende verkaveling op de Hooidonkse Beek in een smalle strook slechts in fragmenten herkenbaar. Het is een overgangsgebied naar het oude ontginningslandschap.

Een b ijz o nder mo o i z ic ht v a na f v eel z ijde n i s er ook op d e tor en bi j K er khoef. Deze tor en heeft de hist o risc he sit u ering t en o p z ic ht e v a n het aangr enzend beekd al en kampen- en hoevenla ndsc ha p k u nnen b eho u den en v o rmt zel fs vanaf gr oter e afs tand een goed or i ëntati epunt. Bijv o o rb eeld v a na f de So et erb eek sew eg waar het d aar aan ges i tueer d e l i nt d e s tatus van b esc hermd do rp sgez ic ht heeft . Na a st de cul tuur hi s tor i s che waar d e van d e bebouwi ng en de b ijb eho rende erv en is met na me het contr as t tus s en het r el ati ef ges l oten l i nt en d e open a k k ers z eer b ijz o nder. I n gro t er v erb a nd i s het total e ens embl e r ui mtel i jk gr otend eel s i ngekaderd do o r de b ro ek b o ssen v a n het Do m mel d al en het Nuenens Br oek. Een b esc hermde st a t u s is er o o k v o o r h et d or ps gezi cht Hooi d onk waar van d e Hooi d onks e w a t ermo len, een rijk smo nu ment , deel ui t maakt. De ges chi ed eni s van d eze pl ek, waar d e H o o ido nk sc he Beek in de Do mmel u it mond t. gaat zeer ver ter ug i n d e ti jd en d e oor s pr ong v a n de mo len ligt in de 9 e eeu w . De na am van d e pl ek ver wi js t naar d e l ocati e van d e mol en, het ho o gst e p u nt in de o mgev ing.

Na a st d e Hooi d onks e water mol en s taan er aan d e K l ei ne Do mmel no g t w ee w a t erra dmo lens; de Opwettens e water mol en en d e Col l s e water mol en. Beide mo lens z ijn rijk smo nu ment en; de C ol l s e water mol en s taat op E i nd hovens gr ond gebi ed .

beschermde e l e m e n t e n |gebieden

43

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

44

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

4 . w a a r d e r i n g

45

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

Voorbeelden van de vele kwaliteiten van het Nuenens landschap met o.a. duidelijke herkenbare met bomen begeleide historische (weg)structuren, heldere ruimtelijke markeringen op de grens van landschapseenheden, sterke relatie tussen occupatie en grondgebruik, kleinschalige percelering van het broekontginningslandschap, de grote schaal van de jonge heide-ontginningen en de rand van het beekdal

46

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

KWALITEITEN H et Nu enens la ndsc ha p is z eer gev a rieer d . Op een r el ati ef kl ei ne afs tand i s er veel te zi en en t e b elev en. De hist o risc he a c ht ergrond waar Vi ncent van G ogh een gr ote r ol s peel t en w a a r de do o r hem gesc hilderde t a ferelen d e bezoeker s op het netvl i es s taan, s peel t d aar bi j een gro t e ro l. H et v erleden is z ek er lev end met name i n d e omgevi ng van d e cul tuur hi s torisc he o b jec t en en mo nu ment en. De la n d s chappel i jke context voor al d eze el ementen i s ook niet mis. De la ndsc ha p p elijk e ho o fdst ructuur van d e hoge en d r oge d enkzand r ug met z’n o mv a ngrijk e b o s, de la ger gelegen b r oekgebi ed en met d e popul i er enbos s en en het d al w a a r de Kleine Do mmel en de Do mmel d oor heen kr onkel en i s heel goed her kenbaar . Ook i n het a gra risc h geb ied z ijn de v ersc hillen tus s en d e oud e en d e jonge ontgi nni ngen nog goed t e z ien. De o p en a k k erc o mp lex en v o rm en ei l and en tus s en d e met ei ken begel ei d e wegen, de relic t en v a n k a v elgrensb ep la nt ingen en d e boer d er i j-er ven. De hoge l i ggi ng van het ma a iv eld v o rmt een b lo k k a de in het b li kvel d waar d oor d e openhei d van d e akker s en weila nden no g meer o p v a lt .

Binnen dit o u d e agr ar i s ch gebi ed mani fes teer t zi ch ook het ver s chi l in o c c u p a t iep a t ro nen. De in een lint geor gani s eer d e bebouwi ng van d e Soeter beeks eweg heeft een heel a ndere u it st ra ling da n d e r ond een kl ei ne (Fr anki s che) d r i ehoek ges i tueer d e b eb o u w ing v a n b u u rt sc ha p p en a ls Ru llen, Stad van G er wen en Boor d . Daar naas t komen ook no g a ndere p a t ro nen v o o r z o a ls in H o ol , waar d e boer d er i jen i n een bl okje gecl us ter d zi jn. Tu ssen de gro t ere k ernen Nu enen, Gerwen en Ned er wetten l i gt een behoor l i jk ar eaal aan la ndelijk geb ied w a a rdo o r de k ernen hun ei gen kar akter hebben behoud en. T us s en Nuenen en Gerw en v o rmt de H o o ido nk sc he Beek bi j Langl aar d e bel eefbar e hi s tor i s che d emar cati e.

Voorbeeld van een landschapsfragment met hoge kwaliteit door heldere markering van de landschapseenheden, herkenbaarheid van bijhorende elementen als beekbegeleidende weg, steilrand, percelering en grondgebruik), decorwerking van de boscomplexen, contrasten, doorzichten, wegbeplanting met soorten behorend bij oude ontginningen en hoge natuurwaarden (Soeterbeekseweg -Rietmussen).

kwaliteiten

Aa n de o o st ra nd v a n de gemeent e v ouwt het l and s chap zi ch ter hoogte van d e Ni euwe Erv en o p eens o p en. De rela t ief gro t e kavel s van het jonge-hei d e ontgi nni ngs gebi ed zi jn geo rga niseerd in een ra t io neel p a t ro o n en vor men een contr as t met d e aangr enzend e veelv o rmige v erk a v eling ro nd Nieu w e Dijk . Hi er i s tevens op een kl ei ne afs tand d e i nvl oed van het ho ge gro ndw a t erp eil ro nd de Beek d oor ’t Spekt zi chtbaar i n d e vor m van een aantal k leine b ro ek b o sjes. Aa n de z u ido o st k a n t van Nuenen l i gt een and er e wer el d . De autonome lijnen in de v o rm v a n de A2 7 0 , de sp o o rli jn en het E i nd hovens K anaal cr eër en een zone waar p la a t s is gema a k t v o o r element en v a n een heel and er e maat en s chaal . De openhei d van V a a rle, v a n o u dsher een o p en w eidegebi ed , pas t wond er wel bi j d eze s chaal en maat van d e a a ngrenz ende b o sc o mp lex en en het w e zens vr eemd e el ement i n d e vor m van d e heuvel van Gu lb ergen. De v erfijning v a n de sc ha a l d i e optr eed t d oor d e beekbegel ei d end e bepl anti ngen v a n de H o o ido nk sc he Beek is hier bovend i en een aangename ver r as s i ng.

47

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

Voorbeelden van de minder sterke punten binnen het Nuenens landschap met o.a. slechte ruimtelijke inpassing van met name meer recente agrarische bedrijven, ontbrekende of slechts deels aangelegde erfbeplanting, onvolledige wegbeplantingen, weinig ruimtelijke differentiatie door het ontbreken van kleinere landschapselementen, nivellering van beleving door herverkaveling en perceelsvergroting

48

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

MINDER STERK I n een a rt ik el in de V o lk sk ra nt v a n 1 2 november j.l . s l aat het Pl anbur eau voor d e Leefomgev ing a la rm o v er de do o r ha a r gec o nst ateer d e ver r ommel i ng van het l and s chap. E n wat op gro t e sc ha a l sp eelt geldt o o k v o o r het Nuenens l and s chap al s een mi nd er s ter k as pect. V a nu it de hist o rie is er geen ‘ mo ment nul ’ waar aan d e hui d i ge s i tuati e getoets t kan wor d en. H et la ndsc ha p is een c o nst a nt p ro c es van ontwi kkel i ng waar i n d e ti jd gees t een r ui mtel i jke sp iegel heeft . Da t b et ek ent da t o o k de mi nd er s ter ke punten i n het gebi ed al l een i n het nu b eo o rdeeld k u nnen w o rden.

Voorbeeld van een landschapsfragment met mindere kwaliteit door onduidelijke markering van de landschapseenheden. Door grondgebruik en herverkaveling zijn de afmetingen van de percelen in het oude en jonge ontginningslandschap vrijwel gelijk. Er is weinig hiërarchie in de wegbeplantingen die bovendien gefragmenteerd zijn. Daarnaast accentueert de soortkeuze de verschillende landschapseenheden niet; eiken staan bijna overal. Op grote afstand begrenzen de laanbeplanting langs het Wilhelminakanaal en het boscomplex van de Gerwense Heide de ruimte. Op kleine schaal ontbreken kleine landschapselementen waardoor de ruimtelijke differentiatie gering is.

Op v a llend is da t da a r w a a r het la ndsc hap i n d e hoofd s tr uctuur goed her kenbaar i s , d at op het la ger sc ha a lniv ea u minder du idelij k i s . Door al l er l ei oor zaken zi jn s tr uctur en ver vaagd en is de o mgev ing ‘ v erro mmeld’ . Met name i n d e ‘mi d d enzone’ en aan d e r and en van d e k ernen is dit z ic ht b a a r en z ijn z o geno e md e ‘l and s chaps s ni pper s ’ onts taan. Het zi jn r es tgeb ieden z o nder du idelijk e eigen ident it eit gewor d en. Bel angr i jke oor zaken van d i t pr oces zi jn de v erst edelijk ing, de o nt w ik k eling v a n bed r i jventer r ei nen, d e aanl eg van d e voor mal i ge v u ilst o rt en de a a nleg v a n rec rea t iec o m pl exen. In het r ur aal l and s chap gaat het om s chaal v ergro t ing b innen de a gra risc he sec t o r waar d oor bed r i jfs compl exen zi jn ver gr oot, ver kaveling is v era nderd en la ndsc ha p selemen ten zoal s kavel gr ens bepl anti ngen en kl ei ne bos jes z ijn v erdw enen. Oo k o p de erv en is de hoeveel hei d gr oen afgenomen of nooi t aangepl ant. H et v erlies v a n a l dez e element en heeft er voor gezor gd d at het contr as t tus s en d e bebouwd e a gra risc he erv en en het a gra risc h a c ht er l and afgenomen i s .

E en and er gegeven i s d e i nd us tr ia lisa t ie b innen de a gra risc he sec t o r w a ar d oor bed r i jven ni et l anger gr ond gebond en zi jn. Di t gegev en sp eelt met na me een ro l in het jonge hei d e-ontgi nni ngs gebi ed waar kweker i jen met p o t c u lt u res in o p ma rs z ijn. Een v o lgende afname i n contr as t s peel t een r ol bi j het ond er s chei d t u ssen de o p en a k k erc o mp lex en en het aangr enzend wei d egebi ed . Het ver d wi jnen van met na me de k a v elgrensb ep la nt ing en herver kavel i ngen hebben er toe gel ei d d at afmeti ngen na a r elk a a r t o egek o men z ijn. W a t de laanbepl anti ngen betr eft val t op d at veel s tr uctur en o nv o lledig z ijn. Oo k o nderst eu nt het t o egepas te s or ti ment ni et al ti jd d e bi jbehor end e l and sc ha p seenheid.

minder sterk

49

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

50

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

5 . i n t e g r a l i t e i t

51

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

meegegeven voor de uitwerking in deze structuurvisie: l

a

n

d

s

c

h

a

p

sEen spositieve t u grondhouding d i e voor aanwijzing b u itot Rijksbufferzone. t e n g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

Een eventuele Noordoostverbinding moet als gast in het landschap groen ingepast worden aangelegd. Langs deze weg zijn geen stedelijke ontwikkelingen mogelijk.

oos tf l a n k d r oge b os s e n

w e st f l an k b e e k da l D o m m e l| K le ine Dommel

n oor d zon e l a ge d y n a mi e k

c on t r a s t k l e i n sc h alig ag r ar is c h l and sc hap me t cen t r aal n at t e b o ssen

mi d d e n zon e h oge d y n a mi e k b os on tw i k k e l i n g a l s r u i mte l i jk mi d d e l voor i n p a s s i n g ve r s te d e l i jk i n g e n gr oots c h a l i ge r e c r e a ti e

RIJK VA N D O MME L E N AA

Ruimtelijk wensbeeld

D e be e ld e n d e v is ie k aart met d e ruimt elij ke hoofd st ructu u r van h et gebi ed tu ssen Hel m o n d en Ei n dh o ven . Met vo o r he t b u i te n ge b i e d va n N u e n e n d e b e b os te oos tf l a n k , d e n a tte w e s tf l a n k me t het b e e k d al v an Dommel en Kleine Dommel en het agrari sch gebi ed waar h et Nu en en s B ro ek een cen traal n at b os b l ok vor mt. ( Br on : I n te r ge me e n te l i jk e S tr u c tu u r vi s i e Ri jk va n D omme l e n A a , D HV | R B O I , april 20 11 ). Op d e rec ht erblad z ij d e de u i twerki n g vo o r h et Do m m el dal i n de In tegral e Natu u rvi si e D omme l d a l u i t d e V e r f ! ( Gr on tmi j ma a r t 2006)

52

a k s i s

Naast de compensatie van de Noordoostcorridor kunnen ook andere natuurcompensaties door capaciteitsvergrotingen meegenomen worden in het gebied.

Nog geen besluitvorming over de woningbouwlocatie ten zuidwesten van Helmond (Lungendonk en ‘t Goor). Beide zijn zoekgebied voor verstedelijking.

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

Hoogwaardige natuurontwikkeling in het Dommeldal.

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

GEÏNTEGREERD BELEID V a nz elfsp rek end st a a t de hier gep resen teer d e l and s chaps vi s i e ni et op zi chzel f. Net zo mi n a ls het la ndsc ha p een ‘ t a b u la ra sa ’ is, i s het l and s chaps bel ei d een onbes chr even bl ad . De a fgelo p en dec ennia z ijn v ele b eleid s s tukken ges chr even; bel ei d s s tukken waar op ver volgens o o k w eer p la nv o rming is geb a seerd. De vol l ed i ge l i js t van ger aad pl eegd e d ocumenten is a c ht erin dit do c u ment o p geno men; de i n d e l and s chaps vi s i e ver wer kte punten zi jn bi j d e a fb eeldingen v ermeld. Op het st ru c t u u rniv ea u z ijn “ Do mmeldal ui t d e ver f’(i ntegr al e natuur vi s i e G r ontmi j 2006) o p gev o lgd do o r “ Do mmelda l u it de ver f 2.0” (febr uar i 2018), “Ri jk van Dommel en Aa” (int ergemeent elijk e st ru c t u u rv isie DH V|RBOI 2011) opgevol gd d oor Regi onaal l and sc ha p sp a rk Rijk v a n Do mmel en Aa (V is ta 2012) en d e “Str uctuur vi s i e Nuenen” (voor mal i g Bu rea u Cro o nen 2 0 0 9 | 2 0 1 5 ) het meest r el evant. Op het ui tvoer i ngs ni veau gel d t d i t voor het Best emmingsp la n Bu it engeb ied (gemeente Nuenen 2018) en d e Bel ei d s r egel s Bui tengebi ed in o nt w ik k eling (Sp ellerCo Meerding, 2 010).

De landschappelijke bouwstenen van het beekdal reiken tot aan de rand van Nuenen

plannen

| bestaand beleid en plannen

RIJK VAN DOMMEL EN AA De v isie b esla a t het gehele geb ied t u s s en E i nd hoven en Hel mond en tus s en het Wi l hel mi na k a na a l en de A6 5 en sc het st een beel d van een “r egi onaal l and s chaps par k met een a a nt rek k elijk e la ndsc ha p p elijk e inric ht ing waar i n natuur en r ecr eati e d e bel angr i jks te func t ies z u llen z ijn.” Om de b a ndb reedt e v a n mogel i jke opl os s i ngs r i chti ngen te l aten zi en zi jn vi er p o t ent iële sc ena rio ’ s gek ru ist met de ond er s chei d en d eel gebi ed en: beekd al en, centr al e b o sgo rdel, rec rea t iegeb ied Gu lb ergen, l and el i jk gebi ed en s tad s r and en. Bel angr i jke pi jl er s u it dit p la n v o o r de v o o rliggende v isie zi jn : het ver d er ver s ter ken van d e oos t- en wes tfl ank met resp ec t iev elijk dro ge en na t t e na tuur , het ver gr oten van het bos ar eaal en het aansc herp en v a n de la ndsc ha p p elijk e c o ntr as ten. Daar naas t i s d e ver d el i ng van het gebi ed i n een driet a l z o nes in rela t ie t o t de snelhei d van ontwi kkel i ng en ver s ted el i jki ng wezenl i jk. De no o rdz o ne (W ilhelmina k a na a l A2 7 0 ) heeft een r ur aal hal f-open l and s chap waar r us t en cul t u u rhist o rie v o elb a a r z ijn en k ent een lage ontwi kkel i ngs d y nami ek.

In d e M i d d enzone tus s en de A2 7 0 en het Eindho v ensc h Ka na a l is d e ontwi kkel i ngs d y nami ek hoog; hi er i s r ui mte voor v ersc hillende v o rmen v a n v erst edelijk ing. DOMMELDAL UIT DE VERF en DOMMELDAL UIT DE VERF 2.0 V o o r de w est fla nk v a n het geb ied w erd d e pl anvor mi ng al i n 2006 i ngezet. Bi nnen 5 jaar na nu mo et de int egra le t ra nsfo rma t ie na ar een vol waar d i g ond er d eel van het Natuur Netwer k Bra b a nt k la a r z ijn. Er ligt da n een a a ne enges l oten natuur l and s chap zond er d oor s ni jd i ngen met een fijnma z ig net w erk v o o r v o et ganger s en fi ets er s en ver beter d e hor ecal ocati es en rec rea t iep la a t sen. Aa nda c ht sp u nt en z ijn o.a nog d e gebi ed en r ond d e M ul akker s , Col l s che P u t en de Co llsc he Bo ssen.

53

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

&

d

n

u

e

n

e

n

&

gr oe n e ge l e d i n g p r ovi n c i a l e E V Z H ooi d on k s c h e Be e k h i s tor i s c h e d e ma r c a ti e n a tu u r on tw i k k e l i n g b e e k

&

&

&URRQHQ$GYLVHXUV 

S T RU CTU U R V I SI E NU E NE N V i si e k aar t m e t h e t b e leid skad er v oor d e ruimt elij ke ontwi kkel i n g van h et bu i ten gebi ed van Nu en en . ( B r on : St r u c tu u r v is ie Nuenen, wij z iging 2 01 5 Croonen Advi seu rs) &URRQHQ$GYLVHXUV 

54

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

aanplant van

ctuur uitdrukl doorzichten

wkavel wornding, die de verder ver

van het ritme erbeekseweg, egrenzing ge

a

bebouwingscluster van open en besloten ruimten door middel van het toevoegen van kleinschalige (paarden)weiden en/of bosschages en een aantal bouwkavels; n kleinere d s c h a p s s t Bij functiewijziging en daardoor vrijkomende bedrijfsgebouwen er voor zorg dragen dat ter plaatse woonbebouwing wordt gerealiseerd passend in de schaal en maat van het bebouwingslint Laar en het bebouwings cluster Hool. Het resultaat is dat aan het lint Laar één bouwkavel beschik baar kan komen en binnen het bebouwingscluster eveneens één bouw kavel beschikbaar is; De aanplant van hagen op de overgang van privéterrein naar openbaar gebied sterk promoten en bij nieuwbouw verplicht stellen.

aar openbaar

ol/ Laar (legenda nkerpagina)

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

9 STRUCTUURVISIE NUENEN De v isie is v o o r een b ela ngrijk deel gestoel d op R i jk van Dommel en Aa. M aar waar d i t pl an inst eek t o p het a a nsc herp en v a n de la n d s chappel i jke contr as ten i s d i t wei ni g ui tges pr oken u it gew erk t in de St ru c t u u rv isie Nu enen. T us s en oos t- en wes tfl ank l i gt kl ei ns chal i g l and s chap (‘ b o erenla nd’ ), da t u it t w ee v ersc hillende l and s chappel i jke eenhed en bes taat, maar al s één w o rdt gez ien. Nieu w e o nt w ik k elingen b i nnen d e gemeente moeten aans l ui ten op d e noor d z u id geric ht e la ndsc ha p sst ru c t u u r. I n d e oos t-wes t r i chti ng gaat het om ver s ter ken van d e infra st ru c t u rele v erb indingen. BESTEMMINGSPLAN BUITENGEBIED NUENEN Dit b est emmingsp la n da t in no v emb e r 2018 i s vas tges tel d i s cons ol i d er end van aar d . De v isie o p het b u it engeb ied b est a a t u it het r eal i s er en van een d oor l opend e gr oens tr uctuur w a a rdo o r een p a rk a c ht ige z o ne o nt st a at waar i n d e d i ver s e functi es hun pl ek vi nd en, het verst erk en v a n het k leinsc ha lig la ndsc ha p en het toepas s en van d e l and s chaps i nves ter i ngs r e geling b ij o nt w ik k elingen die niet rec ht s tr eeks mogel i jk zi jn.

Wat het kl ei ns chal i g l and s chap b et reft ga a t o m het u it v o eren v a n fla nker end natuur bel ei d om d e r ui mtel i jke s amenhang te v erb et eren do o r het v ergro t en v a n a reaal en het onts ni pper en en ver bi nd en van gebi ed en. Da a rna a st z ijn het v erb et eren v a n de ecol ogi s che kwal i tei t en d e ver hogi ng van d e bel ev ingsw a a rde b ela ngrijk e do elen.

Vo o r b e e ld v an aansc herping van d e Beleid sre gel s Bu it e n g e b ie d in Ont wikkeling voor55 d e sit uat ie bij Ho o l o p b as is v an d e la nd sc hapsvisie. Bi j Ho o l z ijn 3 v e r s c hillend e v ormen v an oc c upati e te her k e n n e n ; h e t lin t van Laar met kleine d riehoek, de st e d e lijk e u itb r e id ing v an Gerwen en het bij z ondere be b o u w in g s c lu s ter van Hool. V anwege het gereal i see r d e e n s e m b le van S meuld ers Tuinont werp, met ten o p z ic h t e v an h e t lint groot sc halige groot sc halige bebo u win g in d e t weed e linie, z ij n het lint en Ge rwen v er k n o o p t g e r aakt . De c ont rast en t ussen beid e occupatie v o r m e n z ijn hiermee verloren gegaan en b ei de heb b e n aan id e n t it eit ingeboet . Een sit uat ie d ie n i et t e r u g te d r aaie n valt . H e t lin t e n Ho o l liggen gelukkig nog wèl los van elkaar. Eve n t u e le v e r d ic ht ing z ou erop geric ht moet en zi jn de id e n t it e it v an beid e oc c upat ievormen held er te ho u d e n e n te v e rst erken. Tevens z ou d e d rieh o ek be te r g e ac c e n t u e erd moet en word en en karakteri st i ek e lan d s c h ap s venst ers z ic ht baar moet en blij v en .

BELEIDSREGELS BUITENGEBIED IN ONTWIKKELING De Beleidsregels Bu it engeb ied in Ont w i kkel i ng d ater en ui t maar t 2010 en s chets en een r uimt elijk t o ek o mst b eeld v a n de k ernra nden en d e bebouwi ngs concentr ati es (buur ts chappen) in een deel v a n het b u it engeb ied v a n Nuenen. De vr aags tel l i ng i s toeges pi ts t op d e mogelijk heden v a n hergeb ru ik v a n v rijk o mende agr ar i s che bebouwi ng, het toevoegen van bebouw ing in het k a der v a n de z o geno emde R ui mte voor Rui mte-r egel i ng en|of d e Bi O-r egel i ng (Bu it engeb ied in Ont w ik k eling) en de real i s ati e van ni euwe l and goed er en. De buur ts chapp en z ijn in drie c lu st ers gegro ep eerd, Boor d , G er wen e.o. en Stad van G er wen. Daar naas t is er o ndersc heid gema a k t t u ssen z o genoemd e ‘K er nr and ’ buur ts chappen en ‘Zel fs tand i ge b u u rt sc ha p p en’ . U it ga ngsp u nt is da t d e ei genhei d en kar akter i s ti ek van d e ver s chi l l end e b u u rt sc ha p p en b eho u den dienen t e bl i jven en waar mogel i jk ver s ter kt moeten wor d en. Gec o nst a t eerd is da t de v ersc hillen in beel d kwal i tei t per buur ts chap gr oot zi jn maar d at d e b o u w st enen v a n de b u u rt sc ha p p en v ee l al d ezel fd e zi jn.

De ver s chi l l en per buur ts chap worden da a ro m v o o ra l b ep a a ld do o r hu n l and s chappel i jke context. Voor al l e ond er s chei d en b u u rt sc ha p p en z ijn in het ra p p o rt v a n d e Bel ei d s r egel s ontwi kkel i ngs vi s i es gemaakt. In d e v o o rliggende la ndsc ha p sv isie is de land s chappel i jke context s cher p ges tel d . Di t maakt herijk ing v a n de Beleidsregels no o dz a k el i jk.

55

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

vERKEnnInG LAnDschAPPELIJKE nvuLLInG RAAMwERK

e drie scenario’s hebben opgeleverd dat de kracht van het Dommelpark uit meerdere lagen ent te bestaan. In deze eerste aanzet is een poging gewaagd te kijken of dat kan zonder te ervallen in een serie kleinschalige ingrepen. De herkenbaarheid van de beekdalen is centraal het ontwerp gelegd, daaraan toegevoegd zijn de doorontwikkelde landgoederen Soeterbeek n Eckart waaraan ook de RWZI is gekoppeld. Aan de rand van het park bevindt zich met name e bosontwikkeling. Het geeft het park meer kracht en zorgt tegelijkertijd voor een verschillende ebruiksintensiteit (meer intensief in de randen en meer extensief in het midden).

Legenda

verkenning landschappelijke invullling raamwerk >

Hoofdroute

Open veld

Subroute

Beekdal

Recreatieve highlight

Rivier- beekbegeleidend bos

rand= weide

Vochtig bos met productie

Sport open veld

Bestemming

Bos overig

Activiteiten

cultuurhistorie (bouwwerken)

Dennen-, eiken- en beukenbos Sport

Open veld

Hoofdroute

zand bos 54

55

nat bos

LA N D S C HAPS PAR K D O MM ELPAR K V e r k e n n in g L an d s c h ap pelij ke I nvulling R aamwerk voor h et Do m m el park. ( B r on : D o m m e lp ar k , r u imt elij ke ont wikkelingsvisie, J uurl i n k en Gel u k 17 jan u ari 2019)) 0 250

500

750

1000 m

56

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

NIEUWE PLANNEN Rec ent e (gro o t sc ha lige) p la nnen die het bui tengebi ed van Nuenen r aken zi jn d e r ui mtelijk e o nt w ik k elingsv isie Do mmelp a rk (Ju ur l i nk en G el uk, concept 2019) en s tr uctuur vi s i e “De W ereld v a n V a n Go gh” (MTD 2 0 1 9 ). RU I MTELI JKE ONTW I KKELI NGSV I S I E DOMME LPARK Als la ndsc ha p p elijk e t egenha nger v o or d e ver s ted el i jkte r egi o wor d t het l and s chaps par k Do mmelda l o nt w ik k eld. Cent ra a l in het par k l i ggen d e Dommel en d e K l ei ne Dommel . Aan d e w est z ijde w o rdt het p a rk b egrensd do o r het s ted el i jk gebi ed van E i nd hoven, aan d e oos tkant do o r Nu enen. Aa n de z u idz ijde slu it de A270 het gebi ed af. Aan d e noor d zi jd e bes taat er geen du idelijk e grens; hier is een lijn getr okken d i e eer d er bepaal d wer d i n het Land s chapsp la n Nu enen W est v a n de DLG u it 2 0 1 1 . Op d i t moment l i gt er nog geen ui tgewer kt ontwer p v o o r het Do mmelp a rk . Op b a sis v a n een d r i etal s cenar i o’s genaamd het beekd al par k, het la ndgo ederenp a rk en het b o sp a rk , is een eer s te aanzet voor een her kenbaar l and s chaps par k gema a k t . I n dit c o nc ep t is de herk enbaar hei d van het beekd al centr aal ges tel d .

Aan het b eek da l is o p het Nu enens deel de do or ontwi kkel i ng van d e l and goed er en Soeter beek en Ec k ha rt gek o p p eld a lsmede b o so nt w ik kel i ng aan d e s tad s r and bi j Boor d en d e Hel s e Str aat.

D e b e e ld e n d e p l ankaart v an “De Wereld van Van G o g h ” m e t d e plekken binnen Nuenen d ie h o ren t o t d e Mu s e u m t uin van V an Gogh en het kl ei nsc h alig e , o p d e kaart v an 1 88 0 geïnspireerde, l a n d s c h ap aan de noord z ij d e v an d e Hooid onk sch e B e e k . ( B r o n : D e Wereld v an V an Gogh, st ruc t uurvi si e r u im te lijk e b e e ld kwalit eit Nuenen, M TD februari 2019)

DE W ERELD v a n V AN GOGH H et p la n v o o r de W ereld v a n V a n Go gh vi nd t zi jn bas i s i n het i ni ti ati ef van d e pr ovi nci e Noor d Bra b a nt die in het 1 2 5 e st erfja a r v a n Vi ncent van G ogh i n 2015 d e aanl ei d i ng vond d eze Nederla ndse sc hilder a ls Bra b a nder o p d e kaar t te zetten en te i nves ter en i n (i nter -)nat io na le ma rk et ing. Om het Nederla nd s e wer k van d e s chi l d er al s nati onaal er fgoed te b esc hermen heb b en de P ro v inc ie No o rd-Br abant, d e Sti chti ng Van G ogh Br abant, 3 er fgoedo rga nisa t ies en 9 gemeent en, o p 3 0 o ktober 2017, een convenant ond er tekend , waar i n d e w a a rdev o lle p lek k en, die direc t gerela t eer d zi jn aan het l even en wer ken van Van G ogh zi jn b esc hrev en. Dez e p lek k en heb b en v e r vol gens d e s tatus Van G ogh M us eum gekr egen. H et feit da t no g z o v eel v a n de do o r V a n G ogh ges chi l d er d e tafer el en i n Nuenen bel eefbaar z ijn, is een w a a rdev o l gegev en. I n Bra bant en ook i n Nuenen zi jn nog s teed s ver gel i jkbar e t a ferelen en la ndsc ha p p en t e z ien z o al s van G ogh d eze eer d er heeft waar genomen en v ereeu w igd. Als ru imt elijk e b a sis v o o r d e vi s i e i s d e kaar t van 1880 al s i ns pi r ati ebr on voor de t o ek o mst ige ru imt elijk e o nt w ik k eling van Nuenen gekozen.

Aan het bui tengebi ed van Nu enen ra a k t da t deel v a n de v isie da t gaat over d e pl anvor mi ng voor het gebi ed tus s en d e Gerw ensew eg, La ngla a r en de H o o ido nks che Beek; het l and s chap r ond om M ol en d e Roosdo nc k . H et la ndsc ha p ro ndo m de Ro o sd onck wor d t her ontwi kkel d tot een kl ei ns chal i g, past o ra a l a gra risc h la ndsc ha p met a k k ert e el t en gewas s en d i e ger el ateer d zi jn aan d e mol en en|o f a a n de t a ferelen v a n V a n Go gh. In d i t l and s chap d at d oor s ned en wor d t met wand elro u t es z ijn de Ro o sdo nc k , het W eefhu is en d e ged enkpl aats voor het Aar d appel eter s hui s je c u lt u u rhist o risc he, a rc hit ec t o nisc he, en r ecr eati eve hi ghl i ghts . Om d e bel eefbaar hei d van de H o o ido nk sc he Beek t e v ergro t en z ijn d e r el i cten van beekbegel ei d end e bepl anti ng i n d e v o rm v a n k no t w ilgen a a ngegrep en o m hi er een s tr uctuur l i jn van te maken. 57

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

58

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

6 . v i s i e

59

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

d oor ontwi k k el en b eb oste oostfl a nk a a n w e e r s zi jd e va n Wi l h e l mi n a k a n a a l r u i mte voor n i e u w b e s l ote n l a n d s c h a p i n r e l a ti e tot gr oots c h a l i ge r u i mte vr a ge n

lic h t g r o e n h art v an po pu lie re n bo sse n s t e r k d e c o r met int erne fij nmaz igheid

k l ei nscha l i g e l a nd scha p sk er n met ‘ensemb l es’ ve r s te r k e n c on tr a s t b u u r ts c h a p p e n e n a c h te r l a n d

k le in s c h alige lan dsc h apske rn me t lin t ( e n ) v e r s t e r k e n c ont rast lint en en ac ht erland

H ooi d onk sche B eek on tw i k k e l e n ‘ b e e k d a l ’ a l s b e e l d me r k voor d e ove r ga n gs zon e me t l i n k n a a r h i s tor i e ( d e ma r c a ti e )

d onk er g r oene oostfl a nk met ma ssi ef b os ve r s te r k e n i d e n ti te i t va n d e ove r ga n gs zon e d oor b os s f e e r

blau w g r o e n e w e st flan k me t be e kdal in s p ir at ie v o or nieuwe id ent it eit van d e lands c h ap s s n ip p ers aan beekd alz ij d e

l i chtg r oene i nci si e i n b eb oste oostfl a nk d oor on tw i k k e l e n op e n b e e k d a l r u i mte voor n i e u w op e n ( moe r a s ) l a n d s c h a p i n r e l a ti e tot gr oots c h a l i ge r u i mte vr a ge n

Scanned by CamScanner

s c h e t s m a t i g e v i s i e k a a r t

60

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

KANSEN GRIJPEN H et P la nb u rea u v o o r de Leefo mgev ing d efi ni eer t het Ned er l and s l and s chap al s ‘een d oor de mens na a r z ijn ha nd gez et t e o mgevi ng, gewaar d eer d om d e natuur en d e hi s tor i s che k enmerk en’ (NRC 1 1 no v emb er 2 0 1 9 ). E en omgevi ng waar zel fs d e natuur l i jke pr oces s en a lleen b innen du idelijk v a st gelegde k ad er s pl aats mogen vi nd en. Land s chaps vor mi ng i s al geru ime t ijd geen na t u u rlijk p ro c es meer maar al ti jd gebond en aan een r ui mtevr aag of het nu ga a t o m het v o rmgev en v a n een natuur netwer k, het r eal i s er en van ca.1500 woni ngen o f het sit u eren v a n z o nnew eides|z o nne par ken. De v isie o p de do o ro nt w ik k eling v a n h et Nuenens l and s chap i s gebas eer d op een aantal a c t u ele ru imt elijk e o nt w ik k elingsv ra gen. Het gaat om het s i tuer en van zonnewei d es , d e bouw v a n w o ningen in het k a der v a n de ru i mte-voor –r ui mter egel i ng, ni euwe l and goed er en en v o o rz ieningen met een rec rea t ie-a c ht er gr ond en|of d oel . E en bel angr i jk ver s chi l tus s en d eze v ra gen is de sc ha a l en het k a ra k t er v an d e i ngr eep. Voor d e zonnepar ken i s veel r ui mte no dig z ek er a ls het ero m ga a t o m een s ubs tanti eel aantal hui s houd ens van s tr oom te voor z ien* .

Da a rna a st is de u it st ra ling z eer in d us tr i eel en heeft gr ote i mpact op d e beel d kwal i tei t en de b elev ing v a n het la ndsc ha p . De s i tuer i ng van i nd i vi d uel e ‘r ui mte-voor -r ui mte-woni ngen’ is een ingreep o p een k leine sc ha al met r el ati ef kl ei ne i mpact op d e omgevi ng. Wat d e inv lo ed v a n de rec rea t iev e v o o rz ieningen betr eft kunnen i mpact en bel evi ng s ter k ver s chi llen na a r gela ng de gro o t t e en de a a rd van ond er nemi ng. H et Nu enens la ndsc ha p k ent v eel k w al i tei ten maar d aar naas t ook mi nd er s ter ke punten. De v o o rliggende ru imt elijk e o p ga v es z ijn gr ote en kl ei ne kans en om (i n i ed er geval ) een aant a l v a n de ‘ z w a k t es’ o m t e b u igen en nieuw l and s chap mee te koppel en.

visie

Als gro o t st e k w a lit eit v a n het Nu enens land s chap gel d t d e her kenbaar hei d van d e or d eni ng o p ho o fdst ru c t u u r. Dez e herk enb a a rhei d l aat zi ch zi en i n d e contr as ten tus s en d e ver s chi llende la ndsc ha p seenheden. Op een a antal pl ekken, met name i n d e over gangs zones tus s en de v ersc hillende la ndsc ha p seenheden zi jn d e ver s chi l l en ver vaagd en mi nd er goed l ees baar gew o rden. Oo k z ijn do o r sc ha a lv ergro t i ng en pr od ucti ever and er i ngen bi nnen d e agr ar i s che sec t o r v eel k leinere la ndsc ha p selementen ver d wenen waar d oor l and s chappel i jke d ecor s en b elev ing a fgeno men z ijn. De a lgemeen gewaar d eer d e kl ei ns chal i ghei d i s i n het agr ar i s ch geb ied a fgeno men. Tegeno v er dez e afname s taat i nter es s ant genoeg een toename van k leinsc ha ligheid b innen een a a nt a l groots chal i ge el ementen i n d i t l and s chap. M omenteel w o rden na t u u rgeb ieden a ls het Do mm el d al , het Nuenens Br oek, het Wettens Br oek en d e Mo sb u lt en b eheerd o p het b ereik en v an een d ui d el i jke i nter ne en waar d evol l e kl ei ns chaligheid en w o rden na t t e gra sla ndjes, k lei ne bos jes , r i etzomen en r ui gtes ontwi kkel d . * Ter i l l u strati e : vo o r de ca. 10.000 h u i sh o u den s va n N u e n e n zi jn c a .

40 h e c ta r e s ref eren ti epro ject Zo n n epark B u del u i twi jst.

zon n e p a n e l e n n od i g, zoa l s h e t

61

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

62

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

LANDSCHAPSEENHEID

c

h

INPASSING NNB

a

p

AANPASSING

s

s

t

TRANSFORMATIE

BEEKDAL

o o

o geïsoleerd geraakte landschapssnippers met vervaagde identiteit

BROEKONTGINNINGSLANDSCHAP

o o o

herontwikkeling grootschalige intensieve veehouderij Broekdijk Nieuwe Dijk

o

grootschalige ruimtevragen in hoogdynamische zone

KAMPEN- EN HOEVENLANDSCHAP

o

o

grondgebonden agrarische bedrijvigheid irt welzijn, klimaat, biodiversiteit

JONGE HEIDE-ONTGINNINGEN

o

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

De herk enb a a rheid v a n de o rdening o p d e hoofd s tr uctuur i s aangegr epen om het Nuenens la ndsc ha p no g st erk er t e ma k en en de v e r s chi l l en nog d ui d el i jker bel eefbaar te maken. Aan d e o o st z ijde w o rdt de go rdel v a n dro o g b o s, gel egen op d e d ekzand r ug, i n r el ati e tot d e l and el i jk gest elde o p ga v e v a n v ergro t ing v a n het bos ar eaal ver d er ui tgebr ei d . Aan d e wes tzi jd e wor d t het ‘ na t t e la ndsc ha p ’ v a n het Do mmeld al tot aan d e bebouwi ng ui tgebr ei d waar d oor d e, tot ‘ la ndsc ha p ssnip p ers’ gew o rden rest st u k jes hoevel and s chap een d ui d el i jker e en s ter ker e i d ent it eit k rijgen. I n het ha rt v a n het Nu enens l and s chap l i ggen het Nuenens en het Wettens Br oek. Bela ngrijk is hier de b eha ndeling v a n de contour . Door het wegval l en van ver s chi l l end e ‘taferelen’ in het a gra risc h geb ied is het b el ang van het d ecor (d e achter gr ond ) en zor gen voor du idelijk e, b eleefb a re c o nt ra st en t o ege nomen. Zowel aan d e r and van het Dommel d al , d e b eb o st e o o st fla nk en het lic ht gro ene popul i er enhar t i s het ver gr oten van d eze contr as ten een ho o fdt hema . H et v ergro t en v a n de c o nt ra st en speel t zi ch bui ten d e hoofd s tr uctuur ook op l ager sc ha a lniv ea u a f.

Op v a llend z ijn d e wegbepl anti ngen i n het gebi ed , waar bi j d e k eu z e v a n het so rt iment niet a lt ijd a ans l ui t bi j het betr effend e gebi ed . Zo i s d e Br oekdijk , dw a rs do o r het b ro ek o nt ginnin gs l and s chap van het Nuenens Br oek, bepl ant met eik en en o ndersc heidt z ic h da a r mee ni et van wegen d oor het hoevel and s chap. Z o rgen v o o r meer v ersc hillen en een t oeges ned en s or ti ment (bi j voor keur ook nog zond er mo no c u lt u ren) is da a ro m een t hema o p het vl ak van d e hoofd gr oens tr uctuur . Op d i t l ager sc ha a lniv ea u is o o k de inp a ssing v a n d e ‘r ui mte-voor -r ui mte-woni ngen’ een goed e aanleiding het t egenb eeld t u ssen de b u u rt s chappen en het agr ar i s ch achter l and aan te s cher p en. Nieu w e erv en met een inric ht ing t oeges ned en op actuel e vr aags tukken al s kl i maatad a p t a t ie en b est rijding v a n hit t e-st ress en d e d aar voor benod i gd e gr oene, l and s chappel i jke inric ht ing w o rden nieu w e p a rels in het lint of d e kl ei ne ker nen. Nieu w e la ndsc ha p p en w o rden gek o p p el d aan d e meer gr oots chal i ge r ui mtevr agen. Zo ontst a a t nieu w e ident it eit in het geb ied v an d e jonge ontgi nni ngen van d e Ni euwe E r ven, d at na dru k k elijk een p la a t s k rijgt in de o o stel i jke bos gor d el .

Ook voor Vaar l e l i ggen er ni euwe k a nsen, w a a rb ij de k a ra k t erist iek v a n de bi jzond er e openhei d hand vatten geeft voor een nieu w e ident it eit ho rend b ij de da lv o rmige l aagte en d e potenti e van d e Hooi d onks che Beek a ls dra ger v a n ‘ na t t e na t u u r’ .

o o

inpassing grootschalige ruimtevragen

T o t s lo t : de in het la ndsc ha p gew a a rdeer d e hi s tor i s che kenmer ken zi jn i n r ui me mate aanw ez ig en b esc hermd do o r de no dige w et- en r egel gevi ng. Het zi jn gemeentel i jke of r i jks monu ment en en b esc hermde do rp sgez ic hten. Het i s ges tol d ver l ed en d at i n het Nuenens l andsc ha p nu gek o p p eld w o rdt a a n eigenti jd s e objecten; hed en en ver l ed en s amengebr acht!

63

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

noordzone laag dynamisch

a

middenzone hoog dynamisch

l

64

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

LEGENDA L A N D S C H A P S E E N H E D E N

BELEID & PLANNEN NNB

BEEKDAL vervolmaken ecologische structuur binnen NNB ontwikkeling beekdallandschap buiten contour NNB

DIVERSEN

Natuur Netwerk Brabant

TOOL B OX 1 BROEKONTGINNINGSLANDSCHAP doorontwikkeling open beekdal in relatie tot grootschalige ruimte vragen (energietransitie)

RUIMTELIJKE CONTINUÏTEIT EN LANDSCHAPSVENSTERS

DOMMELPARK contour ruimtelijke ontwikkelingsvisie planvorming binnen contour conform deze visie

TOOL B OX 2 A CULTUURHISTORISCH MONUMENT

LANDSCHAPPELIJK OBJECT open akker (complex)

PLANGRENS - GEMEENTEGRENS

BROEKONTGINNINGSLANDSCHAP versterken ecologische structuur binnen contour NNB uitbreiden areaal vochtig bos (met name buitenrand) inpassing kleinschalige ruimtevragen buiten NNB TOOLBOX 2 B

WERELD van VAN GOGH contour strucutuurvisie planvorming binnen contour conform deze visie

BROEKONTGINNINGSLANDSCHAP transformatiegebied buiten contour NNB kwaliteitsslag natuur en landschap

BESCHERMD DORPSGEZICHT gebieden Hooidonkse Watermolen en Soerterbeekseweg planvorming conform voorschriften

TOOL B OX 2 B

KAMPEN- en HOEVENLANDSCHAP

visiekaart

versterken identiteit verschillende occupatiepatronen inpassing kleinschalige ruimtevragen transformatie grondgebonden agrarische bedrijvigheid TOOL B OX 3

|legenda

O C C U P A T I E P A T R O N E N

JONGE HEIDEONTGINNINGEN versterken identiteit overgangszone uitbreiden bosareaal - droog bos inpassing kleinschalige ruimtevragen TOOL B OX 4

HOOL

JONGE HEIDEONTGINNINGEN doorontwikkelen beboste oostflank transformatiegebied inpassing grootschalige ruimtevragen TOOL B OX 4 A

LINTEN versterken bebouwingslinten versterken (frankische) driehoeken

versterken karakteristiek blokpatroon

65

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

66

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

I N Vinpassing ESTERINGEN IN HET LANDSCHAP De Geer en Helsestraat in Nuenen | landschappelijke I nv est eringen in het la ndsc ha p ho ren bi j ontwi kkel i ngen i n het Bui tengebi ed . Veel al gaat

er een st u kvoorgestelde je la ndscinpassing ha p v erlo ren b ij b o uwpl annen, maar bouwpl annen kunnen ook een bi jOnderbouwing voor In ditdra landschappelijke een zo’ning aantrekkelijk ge levinpassingsplan eren a aisnuitgegaan de ovan mgev w a a rin ze pl aats vi nd en. mogelijk beeld vanuit het omliggende landschap. De inpassing refereert naar al aanwezige landschapselementen zoals hagen, fruitboomgaarden, struweel, H et uenit(solitiare) ga ngsp u nt is da t een inv est ering i n het l and s chap ni et boomsingels bomen.

Landschappelijk inpassingsplan D e o n twik k e lin g van 7 kavels aan d e Geer en d e Hel -

se s t r aat is e e n v o orbeeld v an aanpasssing in d e lan dsc h ap s e e n h e id van het Kampen- en Hoevenlan dsc h ap aan d e west z ij d e v an Nuenen. De kavels zi jn me t t r ad itio n e le land sc happelij ke element en al s ha g e n , b o o m g aa rd j es, st ruwelen, boomsingels en so l it air e b o m e n aangekleed . De nat uurwaard e van de be s t aan d e w ate r l oop is vergroot d oor d e aanleg van o . a. e e n p o e l e n nat uurv riend elij ke oevers. Het pl an i s in p r o c e d u r e . ( Planont wikkeling : AR OM mei 2 019)

visie

automati s ch i ed er ‘r ood i ni ti at ief’ mo gelijk ma a k t . De gemeent e Nu enen wer kt ni et mee aan een r ui mtel i jk ongewens te ‘ ro de o nt w ik k eling’ o o k a l is er sp ra k e van een goed e l and s chappel i jke i npas s i ng. Inpassingsmaatregelen Dez e eenv o u dige regel is ec ht er w el de bas i s van d e wer ki ng van l and s chaps i nves ter i ngen. I n borgen feit evanwopen o rdt metvande ndsc sinv ester i ng d e aantas ti ng van het l and s chap gecompen• het zichtlijnen de DelaGeer naar ha het p open landschap (bijgebouwvrijezone van minimaal 5 m tussen woningen); seerd. I n de int erim o mgev ingsv ero rdeni ng van d e pr ovi nci e (d i e d e Pr ovi nci al e mi l i euver or• het toevoegen van landschapsbomen en fruitbomen op voorerf; dening, de V ero rdening na t u u rb esc hermi ng, d e Ver or d eni ng ontgr ond i ngen, d e Ver or d eni ng • het maken van groene erfafscheidingen aan de straatzijde; lage hagen (0,80m, ru imt e, inheemse soort);de V ero rdening w a t er en de V er or d eni ng wegen ver vangt) i s d e kwal i tei ts ver bete• het maken op zijdelingse door middel ring v van a ngroene heterfafscheidingen la ndsc ha p v a sterfgrenzen gelegd in avan r ti kel 3.9.

Het ar ti kel bes taat ui t 4 l ed en waar van i n l i d hoge hagen (1,80m, inheemse soorten); 3 de mo gelijk e a sp ec t en w o rden b esc h r even, d i e een ver beter i ng van d e l and s chappel i jke • het toevoegen van minimaal 2 bomen op achtererf; k wmiddengebied a lit eit kkrijgt a necologische o mv ameerwaarde t t en. Dez a sp ec t en • het door hetetoevoegen van een poel,zi jn : struweel, landschapsbomen en oevervegetatie de bestaande waterloop. a. de o p gro nd v a nlangs dez e v ero rdening ver pl i chte l and s chappel i jke i npas s i ng; b. het t o ev o egen, v erst erk en o f he r s tel l en van l and s chaps el ementen d i e een bi jd r age lev eren a a n de v erst erk ing v a n de l and s chaps s tr uctuur of d e r el ati e s tad -l and ; c. het b eho u d o f herst el v a n c u lt u ur hi s tor i s ch waar d evol l e bebouwi ng of ter r ei nen; d. het w egnemen v a n v erha rding; e. het slo p en v a n b eb o u w ing; f. de rea lisering v a n het Na t u u r Netwer k Br abant en ecol ogi s che ver bi nd i ngs zones ; g. het a a nleggen v a n ex t ensiev e recr eati eve mogel i jkhed en.

I n Lid 1 is b ep a a ld da t “ Een b est emming s pl an d at een r ui mtel i jke ontwi kkel i ng mogel i jk maakt in La ndelijk Geb ied b ep a a lt da t die ru imtel i jke ontwi kkel i ng gepaar d gaat met een fy s i eke v erb et ering v a n de la ndsc ha p p elijk e k wal i tei t van het gebi ed of d e omgevi ng.” In Li d 2 i s d e Landschappelijke inpassing 7 woonkavels Nuenen | AROM | 21 mei 2019 b o rging v a n de v erb et ering v a st gelegd . In Li d 4 zi jn bepal i ngen opgenomen over d e fi nanc iële b ijdra ge in een la ndsc ha p sfo nds.

|gemeentelijke visie op investeringen in het landschap Dez e b ena dering is o v ergeno men in d e Land s chaps i nves ter i ngs r egel i ng 2020 van d e gemeent e Nu enen. I n de LI R is o o k een method i ek opgenomen over d e waar d e d i e moet w o rden gec o mp enseerd. H et b a sisp rinci pe i s d at 20 % van d e bes temmi ngs wi ns t moet worden geïnv est eerd in het la ndsc ha p . V oor een gr oot aantal ontwi kkel i ngen i s i n d e LIR een fina nc iële b a sisinsp a nning o p geno men. Om te bepal en of d e i ns panni ng vol d oet wor d en v o o r de w a a rde v a n de nieu w e la ndschaps el ementen d e nor mbed r agen ui t d e Sti mul eringsregeling la ndsc ha p a a ngeho u den. 67

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

68

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

U I TZ ONDERI NGEN Een u it z o ndering hiero p v o rmen w o ning en i n het kad er van d e Rui mte voor Rui mte r egel i ng. De b eb o u w ing dient w el la ndsc ha p p el i jk te wor d en i ngepas t maar er hoeft geen per cent a ge v a n de b est emmingsw inst t e w o rden geï nves teer d . Di t d oet men al d oor d e aankoop v a n een b o u w t it el b ij de o nt w ik k elingsm aats chappi j Rui mte voor Rui mte.

0

4

8

12

16

N

n

20 m

a

Een a ndere u it z o ndering z ijn de p ro jec t en d i e val l en ond er d e pr ovi nci al e r egel i ng voor ni euw e la ndgo ederen. H ierv o o r z ijn de int er i m omgevi ngs ver or d eni ng d ui d el i jke voor waar d en o p geno men.

Voorlopig ontwerp erf Beekstraat

D e o n t wik k e lin g v an een woning, een horec avo o rzi e n in g e n e e n B ed & Breakfast in d e oksel v a n de Ou d e L an d e n e n d e Beekst raat is een voorb eel d v a n aan p as - s in g in d e land sc hapseenheid van de J o n g e He id e-ont ginningen aan d e z uid o o stzi jd e v an Nu e n en grenz end aan het broek o n tg i n n in g s lan d s c h ap rond d e Hooid onksc he Beek. D i t laats t e h e e f t vert aling gekregen in het o n tw e r p v an e e n p o el aan d e noord z ij d e v an d e kavel . Bin d e n d e t h e m a’ s v oor d e t oegepast e land sc ha ppel i j k e e le m e n t e n z ij n biod iv ersit eit en ’ v oed sel bo s’. H e t p lan is in p r o c ed ure. (Ont werp land sc happel i jke i n p as s in g : K R U I T K OK land sc hapsarc hit ec t en mei 2019) 2

l

visie

Bij het t o est a a n v a n een nieu w e o nt w ikkel i ng wor d t meteen gekeken hoe d e i nves ter i ng i n het la ndsc ha p mo et p la a t sv inden. H iervoor zi jn er d r i e mogel i jkhed en: 1. I nv est eringen o p o f na b ij de p la ats waar d e i ngr eep i n het l and s chap pl aats vi nd t. 2. I nv est eringen o p een lo c a t ie v e r d er van d e i ngr eep af, maar d i e bi jd r agen aan d e na t u u r- en la ndsc ha p sdo elen b innen d e gemeente. 3. H et st o rt en v a n de b ijdra ge in de r es er ve G r oen voor Rood . M i d d el en i n d eze r es er ve z ijn gela b eld a a n u it ga v en in het kad er van natuur en l and s chap. De v o lgo rde v a n de mo gelijk heden is b ewus t gekozen. M ogel i jkhei d d r i e i s al l een maar aan de o rde a ls er ec ht geen a ndere mo gel i jkhed en zi jn. Hi er bi j komt het bas i s pr i nci pe naar v o ren da t het st o rt en in de reserv e niet automati s ch i nhoud t d at aan d e ontwi kkel i ng wor d t meegew erk t . H iero v er z a l a lt ijd een bes l ui t d oor het Col l ege moeten wor d en genomen. Om dit b eslu it v o o r t e b ereiden z a l het Te am Rui mtel i jke K wal i tei t om ad vi es wor d en gevr aagd .

|gemeentelijke visie op investeringen in het landschap

69

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

70

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

7 . t o t s l o t

71

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

72

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

TOT SLOT

V o o r b e e ld e n v an nieuwe grond gebond enb agrari sch e b e d r ijv ig h e id : d e Herenboeren in Boxt el, permacu l t u u r t u in d e r ij D e V oed selket en in Oirsc hot en Betu ws W ijn d o m e in in E r ic hem (links).

‘ Nederla nd mo et mo o ier’ k o p t de V o lks kr ant op 30 november j.l . ‘Het Ned er l and s e l and sc ha p v erk eert in z w a a r w eer’ z egt Rijks ad vi s eur voor het l and s chap Ber no Str ootman. De indu st ria lisering v a n de la ndb o u w , ingezet na d e T weed e Wer el d oor l og, heeft s amen met d e v erst edelijk ing geleid t o t gro t e a fna me van d e r ui mtel i jke en ecol ogi s che kwal i tei t van het la ndsc ha p . V eel na t u u rlijk e en c u lt u u rhi s tor i s che el ementen zi jn i nmi d d el s ver d wenen. Daar na a st ma a k t de t ec hniek het mo gelijk bod em en pr od ucti e s teed s meer van el kaar l os te k o p p elen w a a rdo o r z eer go ede la ndb o uwgr ond aan d e voed s el pr od ucti e wor d t onttr okken. Met de regelgev ing die b ij de b la u w groene mantel hoor t wi l d e Pr ovi nci e gr ond gebond en a gra risc he b edrijv igheid st imu leren. H ier l i ggen kans en voor een ver ni euwd Ned er l and s l andsc ha p , da t b ij k a n ga a n dra gen a a n de opl os s i ngen voor vi jf gr ote ver wante pr obl emen; het v erlies a a n p la nt - en dierso o rt en, h et s ti ks tofpr obl eem, het ver l i es aan cul tuur hi s tor i s ch la ndsc ha p , het p ro b leem v a n het dierenwel zi jn en d e l eegl oop van het pl attel and .

Want ho ew el ‘ sc ho o nheid’ een su b jec t ief b egr i p i s behoeft d e ver gel i jki ng tus s en een wei l and met k ru idenrijk do o r k o eien b egra a sd gra s omzoomd d oor hazel aar s en vl i er en en een kaal vel d met snelgro eiend a f t e ma a ien gra s naas t een megas tal nauwel i jks nad er e toel i chti ng. De c o nt o u ren v o o r dit v ernieu w de la ndsc hap s taan er nog s teed s . Inmi d d el s i s er een aantal z eer insp irerende v o o rb eelden o nt st a a n, waar ond er enkel e i n Br abant. I nsp irerend z ijn o o k a ndere v o rmen v an l and s chappel i jke ver ni euwi ng d i e zi ch aftekenen. Onder inv lo ed v a n de niet la nger t e o ntkennen gevol gen van d e wer el d wi jd e kl i maatver andering o nt st a a n mo gelijk heden v o o r d e gr ond gebond en teel t van ni euwe pr od ucten. H iermee k rijgt het la ndsc ha p a ls ru imt e l i jke expr es s i e van een economi s che acti vi tei t weer nieu w e inv u lling. Sa men met de o p ga ve om te zor gen voor bi od i ver s i tei t en een gezond e leefo mgev ing v o o r mens, p la nt en dier zul l en er ni euwe beel d en komen. 73

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

74

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

b i j l a g e :

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

A. toolbox + B. casus

75

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

76

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

A . t o o l b o x

77

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

78

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

TOOLBOX Een b ela ngrijk do el v a n de la ndsc ha p svi s i e i s om aanvul l end aan eer d er opges tel d e bel ei d s st u k k en een a deq u a a t a nt w o o rd t e k u nn en geven op actuel e i npas s i ngs vr agen. Deze vr agen k u nnen o p b a sis v a n de k a ra k t erist iek van d e i ngr eep en d e te ver wachten i mpact op d e o mgev ing ingedeeld w o rden in drie c ategor i eën : r el ati ef kl ei ns chal i g met r ur aal kar akter , rela t ief gro o t sc ha lig met o v erw egend rur aal kar akter en r el ati ef gr oots chal i g met i nd us tr i eel k a ra k t er. I n dez e la a t st e c a t ego rie v a ll en d e maatr egel en d i e te maken hebben met d e energiet ra nsit ie; z o nnew eides|z o nnefa rms en wi nd tur bi nes . T ot d e eer s te twee categor i eën ho ren de b o u w p ro jec t en b innen de ‘Rui mte voor r ui mte r egel i ng’, d e Bi O-r egel i ng, d e rea lisa t ie v a n nieu w e la ndgo ederen en d i ver s e ontwi kkel i ngen van r ecr eati eve aar d . Een b ela ngrijk e a fw eging b ij dez e inp a ssi ngs vr aags tukken betr eft het gebi ed waar voor i npas s ing w o rdt gev ra a gd. Op een p a a r delen na val t het gehel e bui tengebi ed van Nuenen bi nnen het Na t u u r Net w erk Bra b a nt (p ro v inc ia al d an wel r i jks d eel ) en|of d e gr oen-bl auwe mantel .

Om inz ic ht t e k rijgen in mo gelijk heden en onmogel i jkhed en zi jn d e r egel s voor bei d e eenheden hier sa mengev a t . NATU U R NETW ERK BRABANT H et Na t u u r Net w erk Bra b a nt is o nderdeel van Natuur netwer k Ned er l and ; d eel s bes taand e en deels nieu w e na t u u rgeb ieden die d oor ecol ogi s che ver bi nd i ngs zones gekoppel d zi jn en w o rden. Cent ra a l st a a t de rea liser i ng van gebi ed en waar ni euwe natuur aangel egd w o rdt , geb ieden w a a rin la ndb o u w p ro ducti e en zor g voor natuur s amengaan (ond er nemend na t u u rnet w erk ) en de Na t u ra 2 0 0 0 geb ied en. In beper kte en i nd i vi d uel e geval l en kan d e be grenz ing v a n het Na t u u r Net w erk o nder s tr i kte voor waar d en wor d en aangepas t. Deze voorw a a rden z ijn gest eld in de V ero rdening R ui mte Noor d Br abant (2019) . D e m e t wit aan g egeven gebied en vallen buit en h et N a tu u r Ne t we r k B rabant en d e blauwgroene mantel : N i e u we E r v e n te n noord en van het Wilhelminakanaal , de o o s tr an d v an Gerwen, Alvershool en d e oostran d v an N u e n e n .

toolbox

GROENBLAU W E MANTEL. De gro enb la u w e ma nt el b est a a t v o o r namel i jk ui t gemengd l and el i jk gebi ed d at i n het b u it engeb ied v a n Nu enen grenst a a n d e l and s chappen|gebi ed en d i e hor en tot het Na t u u r Net w erk Bra b a nt . De na a m ma ntel i s ni et voor ni ets gekozen; het i s een buffer zone d i e z o rgt v o o r de b esc herming v a n de ec ol ogi s che en l and s chappel i jke waar d en i n d eze meer k w et sb a re geb ieden. De w a a rden in d e gr oenbl auwe mantel zel f zi jn gekoppel d aan d e v ersc hillende la ndsc ha p selement en z o al s houtwal l en, bos jes en heggen, het water s y s teem met b ek en, a ndere w a t erlo p en en k w elg ebi ed en. Daar naas t zi jn d e ei gen ecol ogi s che kwalit eit en na t u u rw a a rden v a n b ela ng. Binnen d e gr oenbl auwe mantel i s d e agr ar i s che s ector een gro t e en b ela ngrijk e gro ndgeb ru ik er . Vanui t pr ovi nci aal bel ei d i s ges tel d d eze pos i ti e te b eho u den en|o f een o nt w ik k eling in gr ond gebond en agr ar i s ch gebr ui k te bevor d er en. Binnen het st imu leren v a n dit la a t st e ge br ui k l i ggen bel angr i jke kans en voor het maken van v ernieu w d en|o f nieu w a gra risc h la ndschap.

79

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

LANDSCHAPSEENHEID

a

p

INPASSING NNB

s

s

t

AANPASSING

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

TRANSFORMATIE

BEEKDAL

o o

o geïsoleerd geraakte landschapssnippers met vervaagde identiteit

BROEKONTGINNINGSLANDSCHAP

o o o

herontwikkeling grootschalige intensieve veehouderij Broekdijk Nieuwe Dijk

o

grootschalige ruimtevragen in hoogdynamische zone

KAMPEN- EN HOEVENLANDSCHAP

o

o

grondgebonden agrarische bedrijvigheid irt welzijn, klimaat, biodiversiteit

JONGE HEIDE-ONTGINNINGEN

o o o

inpassing grootschalige ruimtevragen

80

a k s i s

l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n

v o o r

b u r e a u

v e r k u y l e n

i. o. v.

g e m e e n t e

n u e n e n

l

a

n

d

s

c

h

a

p

s

s

t

D E G R O E NB L A U W E M ANTEL EN Z ONNEPAR KEN In af wijk in g o p d e regels d ie geld en v oor ‘ nieu wv e s t ig in g ’ ( v e r b o d ) en ‘ niet -agrarisc he func t ies’ zi jn e r m o g e lijk h e d e n gesc hapen om binnen d e gro en b lau we m an t e l z onneparken met een omvan g g r o te r d an 5 0 0 0 m 2 t e realiseren. V anuit d e bet reffe n de g e m e e n te m o e t d aarbij o. a. word en aangegeven da t d e lo c atie v o ld oet aan d e d oelst elling voor h et op w e k k e n v an duurz ame energie, d at d ez e een ma ats c h ap p e lijk e meerwaard e heeft en inpasbaar i s i n d e o m g e v in g (z orgv uld ig ruimt egebruik en ruim tel i j k e k walit e it ) . D e verleend e v ergunning word t d aarbi j a f g e g e v e n v o o r een bepaald e t ermij n, d ie max im aal 2 5 jaar b e d r aag t . B E G R I PPE N * ‘ G r o e n b lau w e d ienst en’ ‘ Gr o e n b lau we d ienst en’ z ij n d ienst en d ie het la n del i j k e g e b ie d aan d e samenleving kan bieden . V o o r b e e ld e n h ie rv an z ij n o. a.

agrarisc h nat uu rbeh e e r e n d e r e ë le v ergoed ing d ie aan agrariërs w o rdt b e taald v o o r werk aan het behoud v an lan dsc h ap s e le m e n te n , and ere vormen v an agrarisc he verb r e d in g d ie z ijn geric ht op d e belev ing v an rus t en r u im te e n e n e r g iewinning met een d irec t e koppel i n g met d e ag r ar is c h e bed rij fsv oering. ** T e e lt o n d e r s te u n end e v oorz ieningen V o o r z ie n in g in , o p of bov en d e grond d ie do o r a gr ar is c h e b e d r ijven met plant aard ige t eelt en wo rdt g e b r u ik t o m d e p rod uc t ie ond er meer gec ont role erde om s tan d ig h e d e n t e lat en plaat svind en. Er z ij n vers ch i ll en d e s o o r t e n v an t eelt ond erst eunend e v oorz ieningen t e o n d e r s c h e id e n naar hoogt e en mat e van ti jdel i j k h e id z o als b ijv . afd ekfolies, ant i-wort eld oek, boo mt e e lt h e k k e n , p las tic t unnels , sc had uwhallen en (sem i ) p e r m an e n te v lo e rv erhard ingen (pot c ult ures).

u

d

i

e

b

u

i

t

e

n

g

e

b

i

e

d

n

u

e

n

e

n

Na a st het b eho u den en|o f st imu leren van gr ond gebond en agr ar i s ch gebr ui k zi jn ook a ndere nieu w e o nt w ik k elingen mo gelijk , mi ts d eze d e bes taand e natuur -, bod em- en waterfu nc t ies resp ec t eren o f b ijdra gen a a n een kwal i tei ts ver beter i ng er van of van het (cul tuur hi st o risc h w a a rdev o lle) la ndsc ha p . De v ers ter ki ng van aanwezi ge l eefgebi ed en voor pl ant- en dierso o rt en v ra a gt da a rb ij sp ec ifiek e aand acht. Het bel ei d i s er op ger i cht d at d e bel ev ingsw a a rde en de rec rea t iev e w a ar d e van het l and s chap toenemen. Inpas s i ngs vr a gen mo et en w a t b et reft hu n sc ha a l en kar akter s tr oken met het ontwi kkel i ngs per s pecti ef v o o r de gro enb la u w e ma nt el en mo et e n r ekeni ng houd en met d e oml i ggend e waar d en. I n het a lgemeen geldt da t (v erdere) ontwi kkel i ng van kapi taal i ntens i eve functi es , zoal s st edelijk e o nt w ik k elingen, (b ez o ek ers)in tens i eve r ecr eati e en concentr ati egebi ed en voor int ensiev e la ndb o u w fu nc t ies st rijdig z ijn met d e d oel en d i e d e Pr ovi nci e i n d e gr oenbl auwe ma nt el na st reeft . De o nt w ik k elingsmo g el i jkhed en voor d eze i ntens i ever e functi es zi jn d an o o k z eer b ep erk t . V eel ma g er du s niet in het la ndelijk e gr oenbl auwe mantel gebi ed .