08 Gemeente Eindhoven - Regioplan Eindhoven - De Kempen

REGIOPLAN EINDHOVEN - DE KEMPEN

Regioplan v1.0 december 2023

www.DESTAPnaargezonder.nl

Contactpersonen Coördinerende zorgverzekeraar: CZ Naam: Juul Heijman Functie: regiocoördinator Mailadres: juul.heijman@cz.nl Telefoonnummer: 06 16028927

Coördinerende gemeente: Eindhoven Naam: Myrthe Saris Functie: regiocoördinator Mailadres: myrthe.saris@eindhoven.nl Telefoonnummer: 06 28916871

Regioplan Eindhoven – De Kempen Voor u ligt het regioplan van Eindhoven-De Kempen. Dit plan is het resultaat van een constructief proces waarin een groot aantal betrokken partners in welzijn, ondersteuning en zorg onder aanvoering van zorgverzekeraars en gemeenten met elkaar bekeken hebben wat nodig is om samen verantwoordelijkheid te kunnen nemen voor toegankelijke, kwalitatief voldoende én betaalbare zorg in de toekomst. De in het IZA benoemde uitgangspunten zijn leidend geweest, maar tegelijk is (met de regionale knelpunten uit het regiobeeld van juni 2023 als basis) de verbinding gemaakt naar aanpalende programma’s zoals het GALA en het plan Acute Zorg. Het regioplan bestaat uit twee delen: A Regio-opgaven Hier beschrijven wij de belangrijkste regionale opgaven die we met prioriteit gezamenlijk oppakken. B Regio-afspraken Dit hoofdstuk bevat onze afspraken over de regionale samenwerkingsstructuur. Ook maken wij in dit hoofdstuk een vertaalslag naar de werkagenda op hoofdlijnen. Het regioplan is gebaseerd op het regiobeeld van de zorgkantoorregio Zuidoost-Brabant, te vinden via: www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl/ regiobeelden. Wij zien het regioplan als een werkdocument, waarvan we nu de versie eind 2023 presenteren. Wij zullen het plan twee keer per jaar evalueren en monitoren gewenste voortgang.

Dit maakt dat wij samen kunnen leren, soms experimenteren en bijstellen als nodig.

2

Betrokken partijen

Ook namens Catharina Ziekenhuis Eindhoven en Anna Ziekenhuis

Gemandateerd namens de 15 gemeenten

Regiehouder namens de zorgverzekeraars

Inhoudsopgave

Samenvatting en doorlopen proces A. Regio-opgaven: 1. Vertrekpunt: kenmerken van de regio 2. Ambitie en doelen 3. Thematische aanpak van prioritaire opgaven 4. Verbinding met overige landelijke programma’s B. Regio-afspraken: 1. Inwonersparticipatie 2. Doelen organiseren samenwerking 3. Ontwerpcriteria regionale samenwerking 4. Onze regionale samenwerkingsstructuur 5. Rollen, taken en verantwoordelijkheden C. Landelijke randvoorwaarden: 1. Welke landelijke randvoorwaarden zijn nodig? 2. Welke financiële kaders benutten we voor het realiseren van onze ambitie? D. Regionale werkagenda: 1. Overkoepelende werkagenda tot 31-12-2026 2. Werkagenda per thema E. Monitoring

4

Samenvatting en doorlopen proces

5

(1/2)

Samenvatting en doorlopen proces In juli 2023 hebben wij als regio Zuidoost-Brabant samen het regiobeeld in het kader van IZA opgeleverd. Met dit resultaat als basis is een groep betrokken bestuurders (welzijnsorganisaties, huisartsengroepen, GGD, organisaties voor ouderen- en thuiszorg, GGZ, ziekenhuizen en financiers van zorg: de gemeente Eindhoven namens de 15 gemeenten in de regio en CZ namens de zorgverzekeraars) opgestaan om de stap van regiobeeld naar regioplan voor Eindhoven- De Kempen te zetten. Deze zogenoemde initiatiefgroep is in de periode augustus tot eind 2023 zes keer bijeen geweest en heeft in samenwerking met de programmamanagers van de in de regio bestaande samenwerkingsverbanden en netwerken het voorliggende regioplan uitgewerkt. De regio Eindhoven-De Kempen kan steunen op een grote ondernemersgeest en innovatiekracht. De afgelopen jaren heeft dit geleid tot energieke netwerken en samenwerkingsverbanden waarin tussen verschillende partijen en over domeinen wordt gebouwd aan de toekomst van ondersteuning en zorg. Zo is bijvoorbeeld op het terrein van preventie het mooie programma ‘DE STAP naar gezonder’ opgezet, waarop de samenwerking in het kader van IZA kan leunen.

6

(2/2)

Samenvatting en doorlopen proces Het is een bewuste keuze om juist bij de bestaande programma’s aan te sluiten en het IZA te zien als kans. Om vanuit een integrale bestuurlijke verantwoordelijkheid over lijnen en domeinen heen beter met elkaar te verbinden, soms te ontdubbelen en vooral in samenhang te richten. Hierdoor gaat alle energie en betrokkenheid daadwerkelijk leiden tot het gewenste resultaat: een toegankelijk, kwalitatief goede en betaalbare ondersteuning en zorg voor ieder die het echt nodig heeft. De regio kiest ervoor om de uitdagingen thematisch aan te pakken, door te focussen op vier doelgroepen en vijf randvoorwaardelijke themalijnen. Op de kruispunten organiseren wij verbinding om te zorgen voor een coherente aanpak en het breder kunnen opschalen van werkzame innovaties. We organiseren gezamenlijke executiekracht door het vormen van een inclusieve regioraad, die in nauwe verbinding staat met de bij de uitvoering betrokken samenwerkingsverbanden en organisaties. In 2023 hebben wij mooie stappen gezet in het verbinden van bestaande samenwerkingsenergie, netwerken en initiatieven. Vanaf 2024 gaan wij aan de slag met de uitvoering van onze plannen en bouwen wij verder in het proces van samen leren én realiseren.

7

A Regio-opgaven 1. Vertrekpunt Kenmerken van de regio 2. Ambitie Ons hoofddoel 3. Thematische aanpak van prioritaire opgaven 4. Verbinding met overige landelijke programma’s

8

VERTREKPUNT: KENMERKEN VAN DE REGIO

Regio Eindhoven – De Kempen Kenmerken regio In de zorgkantoorregio Zuidoost-Brabant wonen circa 815.000 inwoners. De zorgkantoorregio bestaat uit twee historisch gegroeide samenwerkingsregio’s: de regio Helmond - De Peel (6 gemeenten en circa 215.000 inwoners) en de regio Eindhoven - De Kempen (15 gemeenten en circa 600.000 inwoners). Er is een gezamenlijk regiobeeld opgeleverd, waarna gekozen is om voor elk van de twee samenwerkingsregio’s een eigen regioplan op te leveren en daar waar mogelijk synergie en samenwerking te zoeken. Sterke regio met specifieke uitdagingen Uit het regiobeeld van Eindhoven - De Kempen blijkt dat er best veel goed gaat in onze regio. Er groeien veel kinderen gezond en gelukkig op, volwassenen hebben voldoende zingeving en kunnen meedoen in de maatschappij en mensen voelen zich – ondanks de grote diversiteit van onze regio – thuis en horen erbij. Naast deze mooie inzichten zien we ook een aantal grote uitdagingen. Want de jaarlijkse zorgkosten in onze regio zijn vandaag al ongeveer € 850 miljoen euro. En dat wordt alleen maar meer. De vergrijzing en daarmee samengaande ouderdomsproblemen nemen toe, we zien dat het aantal inwoners met meer dan één chronische aandoening stijgt en dat mensen die (chronische) zorg en ondersteuning of GGZ-zorg nodig hebben steeds langer moet wachten.

Er is nu al onvoldoende mankracht om de zorg en ondersteuning waar mensen om vragen te leveren en we zien dat het personeelstekort de komende jaren alleen maar groter wordt. Daarbij komt dat in het totale regiobeeld dat we opgeleverd hebben, de enorme groei van de regio (de zogenoemde schaalsprong) nog onvoldoende meegenomen. En daarbij is het weer goed te realiseren dat deze groei nieuwe uitdagingen, maar evengoed ook kansen met zich meebrengt.

9

VERTREKPUNT: KENMERKEN VAN DE REGIO

Enkele belangrijke conclusies uit het regiobeeld DEMOGRAFIE EN LEEFOMGEVING VERGELEKEN MET NL

ZORGVRAAG - VERGELEKEN MET NL

ZORGAANBOD - VERGELEKEN MET NL

• Sterkere groei aantal inwoners (5% t.o.v. 4%) mede als gevolg van een sterke schaalsprong in de regio. • Toenemende vergrijzing (+30% tot aan 2030) terwijl aantal jongeren en volwassenen tot 65 jaar tot 2030 relatief stabiel blijft. • Hogere Sociaal Economische Status (SES-WOA als indicator voor welvarendheid 0,04 t.o.v. 0,00). • Hogere levensverwachting 81,9 jaar bij geboorte hoger t.o.v. 81,4 jaar). Voornaamste doodsoorzaken conform landelijk beeld (ongeveer de helft aan een oncologische aandoening of hart- en vaatziekten). • Hogere leefbaarheid, wel lagere scores op voorzieningen.

• Langere wachttijden polikliniek: voor het merendeel van de specialismen en ziekenhuizen aanzienlijk langer dan de Treeknorm van 4 weken. • Meer GGZ zorggebruik1 (9%) in de regio en lange (aanmeld) wachttijden voor GGZ zorg (> treeknorm van 4 weken) • Stijgende Zvw zorgvraag: tot 2030 naar verwachting met 1,4% per jaar, hoger dan het landelijk gemiddelde van 1,2%. De zorgsoorten wijkverpleging, ELV en GRZ, gevoelig voor de vergrijzing, stijgen het meest met bijna 3% per jaar.

• Toenemende krapte arbeidsmarkt: het personeelstekort binnen de zorg- en welzijnssector zal tot 2030 stijgen naar 5.700 medewerkers in de regio. Het tekort is in absolute zin het grootst in verpleging en verzorging. Verhoging van de deeltijdfactor en verlaging van de uitstroom kunnen toekomstig tekort verlagen. • Minder informele zorg: het mantelzorgpotentieel in Zuidoost Brabant is lager dan landelijk, vooral in Eindhoven e.o. Vanwege demografische ontwikkelingen daalt dit potentieel.

1

10

Het GGZ zorggebruik is inclusief het aandeel residentiële patiënten die (omdat ze langer dan 365 dagen verblijven) ingezetene van Eindhoven e.o. worden.

VERTREKPUNT: KENMERKEN VAN DE REGIO

Hierop inspelen vraagt om transformatie rond vier specifieke doelgroepen We zien dat: • Het uitmaakt in welke buurt en in welke sociaal economische klasse een kind opgroeit en dat investeren in de jeugd en gezinnen naar verwachting leidt tot minder onderlinge gezondheidsverschillen; • Er lange wachtlijsten zijn voor (jong) volwassenen met een GGZ hulpvraag en dat zij hierdoor onvoldoende kunnen meedoen in de maatschappij; • Het fors toenemend aantal ouderen voor uitdagingen zorgt in de gehele (acute) keten en specifiek de zorg gerelateerd aan ouderdom (o.a. verpleging & verzorging) • Het aantal mensen met (meerdere) chronische aandoeningen toeneemt en leidt tot een (te) zware belasting op (specialistische) zorg en de kosten die daarmee gemoeid zijn. Op basis van het regiobeeld zien wij dat we het meeste impact hebben als wij onze gezamenlijke energie richten op deze vier doelgroepen (en daarbij specifiek aandacht hebben voor het opvangen van de schaalsprong);

GEZOND LEVEN & OPGROEIEN

Gezond leven & opgroeien VOOR IEDEREEN voor iedereen

11

VERBETEREN MENTALE Verbeteren mentale gezondheid GEZONDHEID (JONG) VOLWASSENEN (jong) volwassenen

STERK MET OUDEREN

INTEGRALE ORGANISATIE ROND PERSONEN MET EEN CHRONISCHE AANDOENING

VERTREKPUNT: KENMERKEN VAN DE REGIO

En om gezamenlijk bouwen aan de benodigde randvoorwaarden VITALE COMMUNITIES – Wij maken de beweging naar voren en gaan uit van wat er zelf en in een community opgepakt kan worden. Streven is een gezondere, duurzame omgeving om in te wonen, te leren en te werken. Een vitale wijk met vitale inwoners die bijdraagt aan de levenskwaliteit en het welzijn van de inwoners. Die sociale cohesie stimuleert, sociaaleconomische ongelijkheid vermindert en de gezondheid van de bewoners bevordert. Doordat de onderlinge samenwerking binnen én tussen preventie en passende ondersteuning en zorg is versterkt, kunnen onze professionals hun werkzaamheden slimmer en in samenwerking inrichten en uitvoeren GEDEELDE DIGITALE INFRASTRUCTUUR – De gewenste domeinoverstijgende samenwerking en wens digitale innovaties te kunnen opschalen, vragen dat wij meer dan nu digitaal met elkaar kunnen communiceren. Uitdaging is om versnipperde digitale landschap met elkaar te verbinden, waardoor er een platform ontstaat waarop innovaties versneld kunnen worden opgeschaald. SLIMMER INZETTEN VAN CAPACITEITEN – Wij hebben onvoldoende inzicht in de wijze waarop wij schaarse capaciteiten inzetten. Als wij de slag kunnen maken van individueel of sectoraal optimaliseren naar regionaal inzicht en coördineren van capaciteiten kunnen wij samen meer met minder.

ARBEIDSMARKT – In alle domeinen en lijnen voelen wij vandaag de dag al de impact van de schaarste op de arbeidsmarkt. De uitstroom van medewerkers is te hoog en instroom van leerlingen en potentiële medewerkers blijft achter. Als wij beter samen optrekken en inzetten op regionaal werkgeverschap, kunnen wij zorgdragen voor meer evenwichtige inzet van mensen daar waar het nodig is. BEWUSTWORDING – De benodigde transformatie staat of valt bij of het ons lukt samen écht anders te leren kijken naar ondersteuning en zorg. Zowel professionals als inwoners staan voor gedragsverandering. Dit gaat niet vanzelf en vraagt om gezamenlijke regie.

12

VERTREKPUNT: KENMERKEN VAN DE REGIO

Daarmee dichten wij samen de zorgkloof Als wij willen dat ondersteuning en zorg ook in de toekomst nog beschikbaar is voor inwoners die het echt nodig hebben, moeten wij antwoorden vinden op de groeiende kloof tussen de stijgende vraag en de afnemende beschikbaarheid van mensen en middelen. Hiervoor moeten wij zowel de vraag dempen (inzetten op preventie en gezondheidsbevordering) als het aanbod goed en doelmatig organiseren (passende ondersteuning en zorg). Om de zorg toegankelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit te houden werken wij gebiedsgericht aan het efficiënter inzetten van mensen en middelen en het herinrichten van zorgpaden met specifieke aandacht voor digitale (zelf)zorg. Daarbij is specifiek aandacht nodig voor het opvangen van de schaalsprong in de regio. Wij stellen onze regio een gewaagd doel en werken themagericht aan het realiseren daarvan, waarbij wij in onze werkagenda verbinding leggen tussen de activiteiten aan de kant van de preventie-infrastructuur en passende ondersteuning en zorg. Toegankelijkheid

g S t ij A fn

Betaalbaarheid

13

em

en d

en d

e z

e b

o rg

esc

v ra

h ik b

ag

aar

h e id

Kwaliteit

AMBITIE EN DOELEN

Wij gaan voor de volgende regio-ambitie (2040) Wij gaan voor een regio waarin ondersteuning en zorg toegankelijk, van goede kwaliteit en betaalbaar zijn voor alle inwoners die het echt nodig hebben. Wij benutten de sterke sociale- en innovatiekracht van de regio en dichten de zorgkloof door ieders capaciteit passend in te zetten en door schouder aan schouder samen te werken, lijnloos en zonder schotten. Wij bouwen verder aan een regio waarin inwoners gezond leven, zoveel als mogelijk regie voeren over de eigen gezondheid én zorgen voor elkaar. Wij investeren nú in een gezonde nieuwe generatie die later minder zorg nodig zal hebben. Wij geven ruimte aan onze professionals, werken gelijkgericht én vanuit een gedeelde visie: dit versterkt de onderlinge verbinding die wij nodig hebben.

Samen zetten wij DE STAP naar de vitaalste regio van Nederland!

14

AMBITIE EN DOELEN: EEN GEDEELDE VISIE

En voor gelijkgericht realiseren van de paradigmashift VAN

NAAR

• Ziekte en zorg

• Accent op gezondheid en gedrag

• Focus op medisch handelen

• Focus op positieve gezondheid, preventie en welzijn

• Focus op kwaliteit

• Focus op kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid

• Hotelmatige, geïnstitutionaliseerde zorg

• Zelf- en samenredzaamheid en langer thuis

• All-in en ‘recht op’

• Passende ondersteuning en zorg

• Concurreren, individueel (organisatie & sector) belang

• Samenwerken en herverkavelen – regiobelang voorop

• Specialistische medewerkers

• Generalistische, geïntegreerde teams

• Focus op productie

• Focus op uitkomsten

• Analoog naast digitaal

• Hybride

• Verantwoorden

• Vertrouwen

• Altijd helpen

• Loslaten waar mogelijk en passend waarderen van een hulpvraag (alleen als echt nodig helpen)

15

AMBITIES EN DOELEN: LEIDENDE PRINCIPES

Wij werken als regio partners vanuit hetzelfde kompas • Ontwikkelen vanuit inwonersperspectief • Vergroten zelf- en samenredzaamheid • Gebiedsgericht: met elkaar, voor elkaar • Positieve gezondheid en preventie • Zo lang mogelijk (dichtbij) thuis • Zo digitaal mogelijk

16

AMBITIES EN DOELEN: WAAR WERKEN WIJ NAARTOE?

En hebben in 2030 de volgende doelen gerealiseerd Veranderen/verplaatsen van aanbod

Anders richten van mensen en middelen

DE STAP naar gezonder Meer dan 100 partners in de Brainportregio zetten in op de beweging naar gezonder leven. Streven voor 2030 is dat inwoners 3 jaar extra in goed ervaren gezondheid leven én dat gezondheidsverschillen met 20% afnemen. (Regioakkoord)

Wij werken lijnloos samen aan zo lang mogelijk thuis, uitgaand van zelf- en samenredzaamheid en ondersteund door vitale communities en technologie. Streven voor 2030 is dat de zorgkloof niet verder is toegenomen en dat wachtlijsten en –tijden zijn afgenomen. De totale uitgaven aan ondersteuning en zorg ontwikkelen zich conform de landelijke IZA afspraken.

Versterken zelf- & samenredzaamheid

17

PASSENDE ONDERSTEUNING & ZORG

STEVIGE PREVENTIE-INFRASTRUCTUUR

Voorkomen van vraag

AMBITIES EN DOELEN: KNOPPEN OM AAN TE DRAAIEN

We kiezen een thematische aanpak Het IZA verbindt en versnelt reeds ingezette samenwerkingen in de regio. Een belangrijke conclusie van de afgelopen periode is dat de onderlinge verbinding tussen de lopende programma’s en samenwerkingsverbanden nog beter kan. Met een gerichte en thematische aanpak komen wij tot een betere verbinding tussen de voor transformatie benodigde themalijnen. Binnen ieder thema verbinden we de activiteiten op terrein van preventie én activiteiten op passende zorg, en wij zorgen voor verbinding tussen de activiteitenlijnen die vanuit doelgroepgerichte (zie oranje vlakken) en randvoorwaardelijke (zie blauwe vlakken) worden ingezet. Op de kruispunten vindt afstemming plaats – zie hiervoor ook het hoofdstuk monitoring.

ARBEIDS MARKT

GEZOND OPGROEIEN EN LEVEN VOOR IEDEREEN

SLIMMER INZETTEN VAN CAPACITEITEN

STERK MET OUDEREN

BEWUST WORDING

INTEGRALE ORGANISATIE ROND CHRONISCH ZIEKEN

GEDEELDE DIGITALE INFRA STRUCTUUR

18

VITALE COMMUNICATIES

VERSTERKEN MENTALE ZORG (JONG) VOLWASSENEN

VERTREKPUNT: KENMERKEN VAN DE REGIO

Thematische aanpak van prioritaire opgaven Wij richten ons op de volgende thema’s: 1. Gezond opgroeien en leven voor iedereen 2. Versterken mentale gezondheid (jong) volwassenen 3. Sterk met ouderen 4. Integrale organisatie rond personen met een chronische aandoening 5. Vitale communities 6. Gedeelde digitale infrastructuur 7. Slimmer inzetten van capaciteiten 8. Arbeidsmarkt 9. Bewustwording Per thema is hierna uitgewerkt aan welke regionale opgaven het thema bijdraagt, met welke opdracht de themalijn in 2024 van start gaat, welke doelen tot 2040 centraal staan en welke eerste activiteiten voor de IZA periode zijn voorzien. Ook is opgenomen welke partijen het thema oppakken en welke randvoorwaarden nodig zijn om tot realisatie te komen.

19

AMBITIE

Gezond opgroeien en leven voor iedereen Een gezond leven, voor iedereen. Daarbij focussen we nu specifiek op een kansrijke start en gezond opgroeien: zo investeren we in de gezonde generatie van de toekomst. We werken met een integrale aanpak rondom kind en gezin, waarbij problemen bij gezond opgroeien of beginnende zorg en ondersteuningsvragen vroegtijdig worden gesignaleerd en aangepakt. Kinderen groeien hierdoor gelukkiger op en dat heeft een positieve weerslag op het gezin. Daarmee voorkomen we zwaardere problematiek. Door een brede integrale aanpak waarbij we ook inzetten op een goed voorzieningenniveau en verbetering van de leefomgeving, nemen de gezondheidsverschillen en sociaaleconomische verschillen af. Dit draagt uiteindelijk bij aan de gezondheid en het welbevinden van iedereen, ongeacht hun leeftijd.

20

Gezond opgroeien en leven voor iedereen OPGAVEN EN OPDRACHT

DOELSTELLINGEN

ACTIVITEITEN

OPGAVEN • De regio kent een hoge kansenongelijkheid, gezondheidsverschillen en sociaal- economische verschillen. Het aantal leefstijl gerelateerde zorgvragen neemt toe. Daarbij kent de regio ook een multiculturele samenstelling door de Schaalsprong. Dat brengt o.a. taalbarrières en andere opvattingen over zorg en ondersteuning met zich mee. Ook kent de regio een geografische verdeling tussen stad en dorpen

DOELSTELLINGEN 2040 1. Verlaging van leefstijl gerelateerde aandoeningen (zoals obesitas, rokers, alcohol- en drugs gebruik, mentale gezondheidsklachten) bij jeugdigen, maar ook de latere doorwerking op (jong)volwassenen 2. Vroegtijdig signaleren/aanpakken/afbuigen van problematiek, met aandacht voor achterliggende oorzaken 3. Een structurele, integrale samenwerking tussen ruimtelijk domein en zorg- en welzijnsdomein(en), zodat de leefomgeving de gezondheid van inwoners ondersteunt, stimuleert en daarmee zorgvraag voorkomt 4. Kansengelijkheid en afname van sociaaleconomische verschillen is een belangrijke doelstelling, maar wordt uitgewerkt binnen andere programma’s zoals Brainport voor Elkaar. Vanuit het IZA leggen we hier actief de verbinding mee.

PREVENTIE-INFRASTRUCTUUR • Preventief programma mentaal welbevinden jeugd (mindset, veerkracht, eigenaarschap op eigen gezondheid etc) in verbinding met thema mentale gezondheid • Regionaal verbinden en versterken van lokale leefstijl interventies (bijv JOGG) • Versterken van domein overstijgende samenwerking/versterken van doorgaande lijn door het delen van expertise tussen welzijn en zorg (in verbinding met hervormingsagenda jeugd) • Opzetten 5 Ketenaanpakken (samenwerking tussen medisch/zorg domein en sociaal domein)(in verbinding met GALA) • Werken aan gezonde leefomgeving (verbinden ruimtelijk domein en sociaal domein en zorg domein)(regionaal) • Actief verbinding maken met bestaande programma’s, zoals de community-aanpak ‘School’ in verbinding met Vitaal in Brainport en Brainport voor Elkaar voor het bevorderen van kansengelijkheid

OPDRACHT • Het verbeteren van de gezondheid door interventies gericht op gezond gedrag en een gezonde leefomgeving (mn. gericht op de meest kwetsbare doelgroepen en wijken). • En vroegtijdig signaleren van risico en voorkomen/afbuigen van een zorgvraag (via ketenaanpakken).

BETROKKEN PARTIJEN EN BENODIGDE RANDVOORWAARDEN TREKKER: GGD Brabant-Zuidoost. Benodigde partijen: welzijn, (para) medici/zorg, jeugdorganisaties, onderwijs, kinderopvang, gemeenten, sport, JGZ, Novadic-Kentron etc. RANDVOORWAARDEN: commitment van partijen en middelen (budget en capaciteit) om de kernactiviteiten uit te voeren. Daarbij moet er verbinding zijn tussen deze regionale thema’s en de lokale plannen en thema’s op gemeentelijk niveau.

21

AMBITIE

Verbeteren mentale gezondheid (jong) volwassenen De mentale gezondheid en weerbaarheid van inwoners gaat omhoog. Dankzij een succesvolle community-aanpak en een multidisciplinaire netwerk van mentale ondersteuning en zorg in de wijk waar logo-en drempelloos wordt samengewerkt, worden mentale gezondheidsproblemen vroegtijdig gesignaleerd en vanuit een integrale blik aangevlogen. Deze integrale blik betekent dat we aandacht hebben voor alle levensgebieden.

22

Verbeteren mentale gezondheid (jong) volwassenen OPGAVEN EN OPDRACHT

DOELSTELLINGEN

ACTIVITEITEN

OPGAVEN

DOELSTELLINGEN 2040

PREVENTIE-INFRASTRUCTUUR

• De wachtlijsten voor (specialistische) mentale

1. Toegenomen ervaren mentale gezondheid

• Laagdrempelig herstelnetwerk met lokale

zorg lopen op, waarmee de continuïteit van

dankzij vroegsignalering en preventie.

zorg onder druk staat vanwege de groeiende

2. Toegankelijk multidisciplinair netwerk van

vraag. • Het percentage inwoners dat zich (soms) eenzaam voelt, neemt toe, terwijl het taboe op hulp vragen nog altijd bestaat. • Ook neemt de vraag naar niet-Nederlands talige hulp toe vanwege de internationalisering door de Schaalsprong.

mentale ondersteuning en zorg in de wijk. 3. Specialistische zorg is binnen de treeknormen bereikbaar.

punten op wijk- en dorpsniveau. • Regionaal digitaal aanbod ter ondersteuning van zelfhulp, eigen regie en herstel. • Preventief en curatief aanbod binnen het multidisciplinaire netwerk in de wijk.

4. Goede kennisoverdracht tussen alle partijen rondom mentale gezondheid: van 0e lijn tot

PASSENDE ZORG

hoog-specialistische GGZ.

• Verkennend Gesprek als middel voor verduidelijking hulpvraag, vanuit domeinoverstijgend perspectief (zorg en

OPDRACHT

welzijn). Daarmee wordt direct passende zorg

• Bewustwording en normaliseren van aandacht

en ondersteuning gerealiseerd, met als

voor mentale gezondheid; • Samen realiseren van een duurzaam toegankelijke mentale ondersteuning en zorg voor alle inwoners in de regio.

resultaat een ander instroommodel in de GGz • Versterken cruciale GGz (zie bijlage) • Dynamisch en gedeeld werkgeverschap, zoals kennisoverdracht tussen domeinen, gezamenlijke scholing en

PM: jongeren en internationalisering vragen i.v.m. schaalsprong specifieke strategie.

24uurs bereikbaarheid sGGz • Geïntegreerde aanpak EPA met aandacht voor doorstroming (met woonruimte)

23

BETROKKEN PARTIJEN EN BENODIGDE RANDVOORWAARDEN BETROKKEN PARTIJEN: Regionaal samenwerkingsverband Samen Verder: Gemeente Eindhoven, Apantha GGZ, GGzE, Novadic Kentron, Stroomz, PoZoB, Psyzorg, WIJ eindhoven, Zorgbelang, CZ, VGZ, gemeente Eindhoven, gemeente Best, gemeente Veldhoven. Aangevuld met een achterban van Wmo partijen. RANDVOORWAARDEN: elf- en samenredzaamheid en een succesvolle community-aanpak (waarin aandacht voor bewustwording bij zowel inwoners als professionals) is nodig om de ambitie versterken mentale gezondheid te realiseren.

AMBITIE

Sterk met ouderen Wij zetten in op zolang mogelijk zelf, thuis en digitaal. Zodat schaarse ondersteuning en zorg beschikbaar blijft voor hen die dit het hardst nodig hebben. Er zit grote winst in de slag van zorg naar gezondheid, waarbij de veerkracht van mensen en hun netwerk centraal staat. Met positieve gezondheid als verbindend concept voor het vergroten van bewustwording en het versterken van de eigen regie voor een fijne oude dag. Niemand in de kou laten staan en samen de schouders eronder: iedereen doet mee!

24

Sterk met ouderen OPGAVEN EN OPDRACHT

DOELSTELLINGEN

ACTIVITEITEN

OPGAVEN • Het verkleinen van gezondheidsverschillen en borgen van toegang tot zorg voor ouderen vraagt om een stevige regionale transformatie, met veel meer inzet op preventie. • Het regiobeeld laat zien dat onder ouderen de ervaren gezondheid afneemt, eenzaamheid toeneemt, mantelzorgpotentieel sterk afneemt en meer mantelzorgers overbelast raken. • De regio kent daarbij een relatief hoge dementie problematiek inclusief lange wachtlijsten voor het verpleeghuis. Dat maakt dat ook zorgvragen thuis complexer worden. • Het opvangen hiervan vraagt een om een grote gedragsverandering, van de maatschappij, van ouderen en van zorgprofessionals.

DOELSTELLINGEN 2040 1. Omkeren van dalende trend ervaren gezondheid. 2. Afname (chronische) eenzaamheid. 3. Geen toename van crisiszorg (HAP/SEH/crises). 4. Afname zorgkosten per 65-plusser. 5. Positieve gezondheid, reablement en schijf van 5 zijn leidend in het regionale denken en doen.

PREVENTIE-INFRASTRUCTUUR • Verder inzetten op ‘het goede gesprek’. • Inzetten op actief ouder worden (verbinding met ketenaanpakken en mentale gezondheid). • Herkenbare basis wijkteams (zorg, sociaal domein) incl. handreiking netwerk samenwerking en samen indiceren.

OPDRACHT • Versterken van de zelf- en samenredzaamheid en daarmee het toegankelijk houden van ondersteuning en zorg voor ouderen (60+).

We onderzoeken (in 2024) wat nodig en mogelijk is om het ecosysteem in de wijk effectief en efficiënt in te richten en welke consequenties slimmer inrichten heeft voor contractering en financiering. PASSENDE ZORG • Ontwikkelen regionale visie en aanpak voor herstelgerichte ondersteuning en zorg aan huis voor ouderen (reablement). • Het regionaal inbedden van het vijfstappenmodel (visie op zelfredzaamheid): “zelfredzaamheid in de keten”. • Regionaal capaciteitsmanagement (doelgroep: vervolgzorg VVT, eventueel met GGZ). • Vertrouwd thuis, te beginnen met de doelgroep ouderen met dementie: regiobreed passend aanbod beschikbaar voor alle stadia van dementie.

BETROKKEN PARTIJEN EN BENODIGDE RANDVOORWAARDEN BETROKKEN PARTIJEN: Precies! in nauwe samenwerking met o.a. ouderenvertegenwoordigers, vrijwilligersorganisaties, VVT-transitie en DE STAP naar gezonder.

Deelnemers aan het netwerk Precies! zijn: KBO-Brabant, Archipel, Stroomz, PoZob, SKoHO, gemeente Bergeijk, HAP Oost Brabant, Centrale 24, Wijeindhoven, Joriszorg, Catharina-Ziekenhuis, Vitalis Woon Zorggroep, VGZ, Zuidzorg, (zorgkantoor) CZ, Savant groep, Zorgbelang Brabant, Netwerk Palliatieve Zorg, Land van Horne, Zorggroep CaZo, Slimmer Leven, Anna Zorggroep, Maxima Medisch Centrum, Gemeente Geldrop-Mierlo, Sint Annaklooster, GGD Brabant Zuidoost, gemeente Veldhoven, LEV groep, gemeente Eindhoven, Zorg in Oktober, Valkenhof, GGzE, RZCC, Gemeente Best.

RANDVOORWAARDEN: bestuurlijk commitment en financiering. Partnerschap met financiers.

25

AMBITIE

Integrale organisatie rond personen met een chronische aandoening1 De zorg is aan de voorkant eenduidig en samenhangend voor de patiënt georganiseerd, achter de schermen regelen de zorgaanbieders de complexiteit met elkaar. De integrale zorgpaden rond personen met chronische aandoeningen zijn slim opnieuw ontworpen vanuit patiëntperspectief en volgen de principes: zelf wat kan, thuis wat kan, digitaal wat kan.

1

Definitie chronische aandoening: somatische leefstijl gerelateerde ziektebeelden (e.g. astma/

COPD, CVRM, diabetes, overgewicht, artrose en chronische pijn). Hierbij werken we vanuit de kaders voor Quintuple aim en positieve gezondheid/leefstijlgeneeskunde.

26

Integrale organisatie rond personen met een chronische aandoening OPGAVEN EN OPDRACHT

DOELSTELLINGEN

ACTIVITEITEN

OPGAVEN

DOELSTELLINGEN 2040

PREVENTIE-INFRASTRUCTUUR

• Samen bijdragen aan het opvangen van

Doelstellingen quintuple aim1 realiseren voor

• Secundaire preventie is onderdeel van de

de stijgende en complexere zorgvraag

de organisatie van zorg voor personen met

regionale transmurale zorgpaden, waarbij

i.v.m. vergrijzing, bevolkingsgroei en toename

chronische aandoeningen.

synergie wordt gezocht met de activiteiten

personen met chronische aandoeningen. OPDRACHT

onder het thema gezond opgroeien en leven Doelstelling 2024 en 2025:

voor iedereen:

• Het herontwerp van regionale transmurale

- Werken volgens de principes van positieve

• Ontwikkelen/herontwerpen regionale

zorgpaden voor CVRM, astma en COPD

transmurale chronische zorgpaden volgens het adagium: zelf als het kan, thuis en digitaal

realiseren (stap 1). • Plan van aanpak voor digitalisering en

als het kan (startend met CVRM).

monitoring voor deze integrale zorgpaden (en

Daarbij doorlopen wij drie stappen:

indien mogelijk pilot).

1. Regionaal inhoudelijk zorgpad

2. Digitalisering

3. Monitoring.

gezondheid; - Leefstijl bespreekbaar maken; - Inzet leefstijl interventies. PASSENDE ZORG OVER DE KETEN HEEN • Is leidende thema bij het herontwerp van alle zorgpaden waarbij we de methodieken

Het doel is om - met het beschikbare budget voor

van positieve gezondheid, leefstijlgeneeskunde,

gezondheidszorg - meer gezondheid voor de bevolking,

eigen regie, beperken administratieve last, ‘data

Wij streven een integrale aanpak na waarbij

een betere ervaring van de kwaliteit van de zorg, een

driven’ werken et cetera toepassen. De zorg-

de perspectieven medische inhoud, ICT

lagere belasting van het zorgpersoneel en een reële

paden worden nader uitgewerkt, beginnend

infrastructuur (i.o.m. RZCC), de bekostiging en

toegankelijkheid van de zorg voor iedereen te bereiken.

met CVRM en vervolgens uitgebreid naar

de juridische kaders worden meegenomen.

1

alle chronische zorgpaden. Dit doen wij in samenspraak met de professional.

27

BETROKKEN PARTIJEN EN BENODIGDE RANDVOORWAARDEN BETROKKEN PARTIJEN: De Transmurale Advies Groep (TAG), bestaande uit: Anna, CZE, MMC, PoZoB en Stroomz + op termijn wenselijk het sociaal domein en wellicht ook andere stakeholders. RANDVOORWAARDEN: Projectcapaciteit, onafhankelijke positie projectleiders, korte lijn naar gemandateerde bestuurder regioraad, regionale ICT infrastructuur i.s.m. het RZCC. Aansluiting vanuit relevante sectoren, o.a. paramedici, apothekers.

AMBITIE

Vitale communities In vitale communities wonen inwoners die gezond en veerkrachtig met elkaar samenleven. Ze hebben een goede kwaliteit van leven en dragen actief bij aan het welzijn en de vitaliteit van zichzelf, elkaar en de buurt. Er is sprake van gemeenschap en solidariteit. Streven is een gezondere, duurzame omgeving om in te wonen, te leren en te werken. Een vitale wijk met vitale inwoners die bijdraagt aan de levenskwaliteit en het welzijn van de inwoners. Die sociale cohesie stimuleert, sociaaleconomische ongelijkheid vermindert en de gezondheid van de bewoners bevordert. De onderlinge samenwerking binnen én tussen preventie en passende zorg en ondersteuning is versterkt, waardoor onder andere onze professionals hun werkzaamheden slimmer en in samenwerking kunnen inrichten en uitvoeren.

28

Vitale communities OPGAVEN EN OPDRACHT

DOELSTELLINGEN

ACTIVITEITEN

OPGAVEN

DOELSTELLINGEN 2040

PREVENTIE-INFRASTRUCTUUR

• Mensen nemen nog niet voldoende regie op

1. Inwoners ervaren zich onderdeel van een

• Community-aanpak uitbreiden en beschikbaar

zelf- en samenredzaamheid. We zetten in op

vitale community en kijken naar elkaar om.

vitale communities, waar mensen in een lokale

2. Mensen kunnen langer in hun eigen

context naar elkaar omkijken en als het samen

leefomgeving blijven wonen en maken minder

niet meer lukt toegankelijke en passende

gebruik van zorg en ondersteuning.

ondersteuning en zorg vinden.

3. Professionals werken met plezier samen in

stellen aan de regio: wijk, werk, school (regioakkoord gezondheidsbevordering en preventie als uitgangspunt); • Platform DE STAP naar gezonder uitbreiden, verbinden met lokale initiatieven;

• Investeren in vitale communities (wijk, werk,

efficiënte samenwerkingsverbanden of basis

• Communicatie van DE STAP naar gezonder

school, ondersteuning & zorg) vraagt: gezonde

wijkteams, voegen hun expertise alleen toe

gericht op specifieke doelgroepen door

leefstijl in een gezonde omgeving, inzet van

als het echt nodig is en borgen regie &

middel van campagnes;

innovaties voor gezonde leefstijl, vergroten

coördinatie.

van bewustwording, ondersteund door een regionaal platform en professionals die werken

4. Communities leren van elkaar en effectieve

• Bottom-up interventies samen met inwoners ontwikkelen.

interventies worden opgeschaald.

vanuit (positieve) gezondheid en wat aanvullend

PASSENDE ZORG

op informele zorg nodig is.

• De ontwikkeling naar een goed samenhangend ecosysteem in de wijk wordt

OPDRACHT

in verbinding met de andere themalijnen (Sterk

• Vanuit sterke gemeenschappen en een

met Ouderen, Versterken Mentale Zorg etc.)

gezamenlijke visie de verbinding maken tussen

vormgegeven.

formele en informele zorg, uitgaande van wat er zelf in een gemeenschap opgepakt kan worden.

BETROKKEN PARTIJEN EN BENODIGDE RANDVOORWAARDEN BETROKKEN PARTIJEN: Opdracht rond activiteiten preventie-infrastructuur zijn belegd bij de coalitie Vitaal in Brainport, met Slimmer Leven als penvoerder Deelnemers aan de coalitie Vitaal in Brainport zijn o.a.: gemeenten Eindhoven, Son en Breugel, WIJ eindhoven, Stroomz, Elz’ Achtse Barrier, GGzE, GGD Zuidoost Brabant, Fontys Hogescholen, TU/e, Summa College, CZ, Zuidzorg, Archipel, Brainport, Coöperatie Slimmer Leven, It’s my life, RZCC, Precies!, Stichting Beter met Elkaar, Lumens, Samen Verder, VGZ en een achttal burgerorganisaties.

29

AMBITIE

Gedeelde digitale infrastructuur Er is sprake van meer zelfzorg, meer zelftriage. Digitale middelen helpen om inwoners makkelijker de weg naar informele zorg te laten vinden. Waar mogelijk vindt zorg hybride plaats of met monitoring op afstand en waar mogelijk wordt AI ingezet. Ook zijn digitale hulpmiddelen voor iedereen bereikbaar en bruikbaar én bekend bij zorgmedewerker. Inwoners bewegen mee met de ontwikkeling van digitale zorg en ondersteuning. Alle instellingen/ praktijken maken gebruik van een veilige digitale infrastructuur om met elkaar en de inwoner te communiceren, met zo min mogelijk administratieve lasten en gelijke toegankelijkheid. Zorgverleners worden ontzorgd in digitalisering van hun zorg (lagere kosten, training medewerkers, et cetera).

30

Gedeelde digitale infrastructuur OPGAVEN EN OPDRACHT

DOELSTELLINGEN

ACTIVITEITEN

OPGAVEN IZA vraagt enorme stappen die we alleen voor elkaar krijgen als we regionaal samen optrekken vanuit landelijke en internationale architectuurkaders. Veel doelstellingen rond digitalisering betreffen uitvoering van de Wegiz, hybride zorg en zorg op afstand. Digitalisering in de zorg en het streven naar databeschikbaarheid vragen gespecialiseerde kennis waarover zorginstellingen zelf niet of nauwelijks beschikken. Ook vraagt het veel coördinatie, vasthoudendheid en veranderenergie om hier daadwerkelijk gezamenlijk stappen te zetten. De opgaven liggen op dit moment in: • Gezondheidsdata zijn van de inwoner / patiënt, maar die heeft beperkt toegang. • De inwoner verwacht dat de zorg meer gegevens heeft over hem/haar, maar dat zit in allemaal aparte systemen die niet uitwisselen (of waarbij de inwoner onbewust niet de toestemming tot uitwisseling heeft gegeven). • Er is een versnipperd digitaal landschap en geen data-infrastructuur, waardoor digitale innovatie (en AI) beperkt schaalbaar is. • De krappe arbeidsmarkt en teveel werk op het ‘eigen eiland’ aan dezelfde thema’s rondom digitalisering (privacy, Microsoft, etc). • Digitalisering is in (kleinere) organisaties vaak een sluitpost. • Inwoners en zorgmedewerkers zijn niet allemaal digitaal vaardig.

DOELSTELLINGEN 2040 1. Digitale hulpmiddelen en het gebruik hiervan zijn gestandaardiseerd. 2. Databeschikbaarheid met één gedeelde infrastructuur en architectuur. 3. Digitale vaardigheden van zorgverleners en inwoners zijn gestegen.

PREVENTIE-INFRASTRUCTUUR • Menukaart: wat is waar qua digitale hulpmiddelen beschikbaar dat relevant is voor inwoners en professionals die met bovengenoemde thema’s en doelgroepen werken (o.a. regioplatform DE STAP naar gezonder).

OPDRACHT Realiseren van een platform waarop digitale innovatie in de regio gelijkgericht en regiobreed uitgerold kan worden.

PASSENDE ZORG • Digitale adoptie door inwoners & zorgverleners verhogen. • Standaardiseren van digitale hulpmiddelen (incl. monitoring, PGO’s en andere apps) en toewerken naar één architectuur en open/ interoperabele infrastructuur. • Data uniformeren conform landelijke en Europese (EHDS)/ internationale standaarden. • Inzet/ opbouw van kennisnetwerken en regionale pools om schaarse expertise op digitaliseringsgebied maximaal te benutten.

BETROKKEN PARTIJEN EN BENODIGDE RANDVOORWAARDEN BETROKKEN PARTIJEN: ZC (regionaal zorgcoördinatiecentrum Zuidoost-Brabant) als trekker deelnemers in RZZC: CAZO apotheken, Catharina Ziekenhuis, PoZoB, Stroomz, Elan, GGD Brabant-Zuidoost, GGzE, Huisartsenposten Oost-Brabant, SHoKo, Sint Jans Gasthuis, Archipel, de Zorgboog, Elkerkliek Ziekenhuis, Kempenhaeghe, Libra Revalidatie & Audiologie, Maxima Medisch Centrum, Geestelijke Gezondheidszorg Oost Brabant, Oktober, ORO, PAMM (Eurofins), Savant Zorg, St. Anna Zorggroep, Synergos, Valkenhof, Vitalis WoonZorg Groep, Zuidzorg, SWZ.

31

RANDVOORWAARDELIJK: een herkenbare verbinding tussen de governance van RZCC en de governance van de nieuwe regioraad, overnemen van wat in de regio (in lijn met landelijk/ Europees) de standaard wordt en nader te bepalen of/ welke programmalijn een transformatieaanvraag kan worden.

AMBITIE

Slimmer inzetten van capaciteiten Wij maken keuzes over in welke capaciteiten we gezamenlijk willen investeren en welke mogelijke afbuiging van bestaande capaciteiten daarvoor nodig is. Daarbij denken wij vanuit regionaal belang en houden we oog voor impact en belangen van sectoren en individuele organisaties. Wij zetten beschikbare capaciteiten in op basis van één regionaal inzicht en een gezamenlijk normen- en afwegingskader over welke middelen wij waar nodig hebben.

32

Slimmer inzetten van capaciteiten OPGAVEN EN OPDRACHT

DOELSTELLINGEN

ACTIVITEITEN

OPGAVEN • Wij hebben een grote ambitie en realiseren dat wij nu nog een gefragmenteerd beeld hebben van het uitgangspunt en de route die wij zullen moeten lopen. • Het ingezette aanbod sluit niet altijd aan bij de grootste vraag en voor sommige zorgvragen is er onvoldoende of geen aanbod. • Door gebrek aan integraal overzicht is het lastig keuzes te maken voor inzet daar waar de nood het hoogst is. • De regio kent een groot aantal aanbieders in bepaalde sectoren, waardoor inzicht in totale beschikbare capaciteit lastig te verkrijgen is. Ook hebben de verschillende sectoren een wisselend volwassenheidsniveau in het omgaan met en sturen van capaciteiten. • Verschillende financieringsstromen en gegevensuitwisseling bemoeilijken capaciteitsmanagement.

DOELSTELLINGEN 2040 1. Samenwerken en inzetten van regionale capaciteiten vanuit integrale regionale capaciteitsmanagement; 2. Gedeeld normenkader en eenduidige definities over wanneer welk aanbod passend is; 3. Data-gedreven inzicht in en actueel kunnen sturen op capaciteiten op regionaal niveau; 4. Het triageproces is verscherpt, gedigitaliseerd en wordt regionaal toegepast (ook aansluiten op ROAZ); 5. Benutten van inzichten in capaciteitsgebruik voor slimmer domein- en lijnoverstijgend werken.

GENERIEK: 1. Verkenning van kaders en uitgangspunten waaraan we de ontwikkeling van capaciteitsmanagement gaan toetsen en inventariseren waarop en met wie (sleutelfunctionarissen) we per sector kunnen gaan doorbouwen; 2. In 2024 komen tot een gezamenlijke ambitie en strategie op regionaal capaciteits- management, maken van een plan van aanpak, startend bij de prioritaire capaciteiten; 3. Plan van aanpak om te komen tot afspraken over opschaling, regie en coördinatie van het thema coördinatie van capaciteiten in verbinding met en gebruikend van de ervaringen die rond ouderen reeds wordt opgedaan;

OPDRACHT • Inzicht creëren in regionale beschikbaarheid en inzet van capaciteiten en over de keten heen inzetten meebewegend met de vraag en tijdig belemmeringen kunnen signaleren/ oplossen. • Verkennen of/ en op welke gebieden gezamenlijke triage kan helpen bij het slimmer inzetten / toekennen van capaciteiten. • Specifiek aandacht voor acuut, kortdurend herstel, chronische zorg en hoog-complexe zorg.

NB: Binnen de themalijn Sterk van Ouderen wordt onder andere ingezet op regionaal capaciteitsmanagement voor deze doelgroep met behulp van onder andere Zorgwijzer. Op deze basis bouwen we door.

BETROKKEN PARTIJEN EN BENODIGDE RANDVOORWAARDEN De governance rond dit thema zal nader uitgewerkt worden (Q1 2024). Voor dit moment is de regioraad, waarin alle partijen betrokken zijn, opdrachtgever. RZCC kan een aansturende en coördinerende rol vervullen, voor de verkenningsfase is aanvullende ontwikkelcapaciteit (inhuur relevante expertise) en leren van voorbeelden elders in het land. Dit vraagt ruimte om een goede verkennende fase in te bouwen.

33

AMBITIE

Arbeidsmarkt Wij pakken vanuit verschillende vormen van regionaal werkgeverschap de belangrijke arbeidsmarktthema’s op als essentiële bijdrage aan een zo’n evenwichtig mogelijke arbeidsmarkt, gericht op de arbeid van de toekomst. Dit doen wij vanuit de ontwikkellijnen Samen Slimmer Aantrekken, Samen Slimmer Ontwikkelen en Samen Slimmer Organiseren. Op deze wijze willen wij dé zorg- en welzijnsregio zijn waar mensen graag komen werken, tevreden zijn met hun werk, zich kunnen ontwikkelen en gewaardeerd en gelukkig zijn.

34

Arbeidsmarkt OPGAVEN EN OPDRACHT

DOELSTELLINGEN

ACTIVITEITEN

OPGAVEN • Het personeelstekort binnen de zorg- en welzijnssector zal tot 2030 stijgen naar 5.700 medewerkers in de regio Zuidoost. Het tekort is in absolute zin het grootst in verpleging en verzorging. • Landelijk uitstroomonderzoek Zorg en Welzijn laat zien dat een gebrek aan passende ontwikkelmogelijkheden het meest genoemde vertrekthema is, evenals de ervaren regel- en werkdruk en het gevoel van medewerkers zij onvoldoende gehoord worden.

DOELSTELLINGEN 2040 Gelinkt aan zowel het creëren van meer instroom, doorstroom als behoud van medewerkers:

GENERIEK: 1. Opschalen van werken met talentenpaspoorten en leerpaden: van 6 naar 15 organisaties in 2024 en daarna regiobreed opschalen.

OPDRACHT • De in het regioplan geadresseerde transformaties vragen om andere skills van professionals en informele zorg. Dit vraagt als regio inzetten op skill-based werven en opleiden en om meer mogelijkheden te ontwikkelen voor de inzet van medewerkers: arbeidspotentieel vergroten door uit te gaan van ‘bekwaam is inzetbaar’ in plaats van alleen van werken vanuit diploma’s; • De uitstroom verminderen door het onder andere bieden van meer ontwikkelmogelijkheden.

35

1. www.ontdekjetalenten.nl: het vanuit regionaal werkgeverschap ontwikkelen van skill-based werven, matchen en opleiden. Ontwerpen van het talentenpaspoort en op basis van generieke beroepsprofielen samen met potentiële kandidaten (los van diploma eisen) kijken naar hun unieke talenten, wensen en mogelijkheden. 2. Eén regionale zorgacademie: onderwijs en werkgevers bieden in gezamenlijkheid opleidingstrajecten aan. We brengen nieuwe opleidingen onder bij één zorgacademie, inhoudelijk afgestemd op de arbeid van de toekomst, inclusief aanbod gericht op de informele zorg. Hiermee creëren we voldoende volume om flexibel en frequent te kunnen blijven opleiden.

2. Oprichten en inrichten regionale zorg- academie (focus op professionals en informele zorg – alle nieuwe opleidingen brengen we hier onder): a. Aanscherpen plan van aanpak en inventariseren van lopende opleidingen; b. Startend met de mantelzorgacademie en ‘zorgteams van de toekomst’ gericht op vergroten van zelfredzaamheid; c. Uitbreiden met maatwerktrajecten.

BETROKKEN PARTIJEN EN BENODIGDE RANDVOORWAARDEN BETROKKEN PARTIJEN: Netwerkstructuur BAZ (Bestuurlijk overleg Arbeidsmarkt Zuidoost-Brabant) en HAZ (HR managers overleg Arbeidsmarkt Zuidoost-Brabant), ondersteund door Transvorm. Verkennen van mogelijke synergie met programmalijn talentontwikkeling Slimmer Leven en maatschappelijk gerichte organisaties als Eindhoven voor Elkaar en Impact040. RANDVOORWAARDEN: twee projectleiders als aanjagers/trekkers van deze activiteiten (uitwerken en bekostigen via transformatie-aanvragen) & voor het delen en uitwisselen van personeel zijn de beperkingen vanuit ACM en de BTW problematiek twee grote knelpunten. Oplossingen hiervoor zouden enorm bijdragen aan de mogelijkheden hiervoor.

BEWUSTWORDING

Doorbouwen op ingezette lijn van DE STAP Het samen uitwerken van de themalijn bewustwording is van cruciaal belang en richt zich op zowel de zorgverleners als de zorgvragers (professionals en inwoners). Zij maken beiden een belangrijk onderdeel uit van de communities wijk, werk, school en verenigingen waar het verschil gemaakt moet gaan worden. In het programma DE STAP naar gezonder is hiervoor reeds een basis gelegd, waar we vanuit het regioplan op door willen bouwen. Dit vraagt in 2024 verdere uitwerking (onder meer op terrein van communicatie) in aansluiting op de preventie-infrastructuur, waarbij de werkgevers, scholen en verenigingen een rol blijven vervullen. Hierbij willen wij goed gebruik maken van passende communicatiemomenten zoals bijvoorbeeld week tegen de eenzaamheid of de week van de Mentale Zorg. Wanneer wij ons allen voldoende bewust zijn van de wijze waarop het zorgstelsel verandert en ook weten hoe wij zelf kunnen handelen om de beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag te maken, zorgen wij met elkaar voor een vermindering van de kosten van de gezondheidszorg en een verhoogde kwaliteit van leven voor individuen en gemeenschappen. Een ander aandachtspunt bij de themalijn bewustwording is ook inzetten op voorkomen van eenzaamheid en vergroten van het eigen netwerk, in verbinding met het thema vitale communities.

36

Verbinding met overige landelijke programma’s

37

Verbinding regioplan met andere landelijke programma’s Het IZA is erop gericht om maatregelen te formuleren om de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van zorg te behouden. Een aantal andere landelijke akkoorden, agenda’s en programma’s is in deze context relevant. Ook zij zijn bedoeld bij te dragen aan betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van zorg en welzijn in Nederland. Er bestaan raakvlakken tussen deze (en andere) akkoorden, agenda’s en programma’s, en ze vullen elkaar aan. Hieronder geven wij een korte beschrijving van de programma’s en lichten wij toe hoe de programma’s zich verhouden tot het regioplan.

Het GALA bouwt aan het

DE HERVORMINGSAGENDA

Het WOZO Programma bestaat

Het programma TAZ

Iedere ROAZ-regio maakt een

fundament voor een gerichte

JEUGD bestaat uit een pakket

uit verschillende maatregelen,

formuleert acties om de

ROAZ-beeld en –plan. In het

lokale en regionale aanpak

maatregelen om de jeugdzorg

initiatieven en projecten gericht

arbeidsmarkt voor zorg en

plan worden de belangrijkste

op het gebied van preventie,

te verbeteren en financieel

op het anders organiseren

welzijn toekomstbestendig

opgaven en afspraken op

gezondheid en sociale basis.

houdbaar te krijgen.

van ouderenzorg. Binnen de

te maken. Via het

het gebied van acute zorg

In onze regio kiezen we

De themalijn Gezond

themalijn Sterk met Ouderen

werkgeversplatform Transvorm

beschreven. Het NAZB is

ervoor de preventie-

opgroeien en leven voor

zal (daar waar van toepassing

wordt de vertaalslag van de

verantwoordelijk voor het

infrastructuur en passende

iedereen zal verbinding

is) verbinding gelegd worden in

TAZ naar de regio gemaakt.

ROAZ-beeld en -plan van deze

zorg met elkaar te verbinden

houden met de vertaalslag die

het samenspel van wonen en

Transvorm coördineert ook

regio. Er vindt afstemming

middels dit regioplan. Met de

deze HAJ in onze regio krijgt.

zorg en woningcorporaties.

de themalijn arbeidsmarkt in

plaats tussen ROAZ- en

voorliggend regioplan.

regioplan om tot synergie

preventieinfrastructuur en DE STAP naar gezonder ligt er

tussen de beoogde activiteiten

een stevige basis om op door

en impact te komen.

te bouwen.

38

Verbinding regioplan met ROAZ plan Acute zorg en samenhang met ROAZ-plan

Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) is aan alle ROAZ-regio’s in Nederland de opdracht gegeven voor het opstellen van een ROAZ-beeld en ROAZ-plan. Dit plan is in dezelfde periode opgesteld als de regiobeelden en plannen op zorgkantoor niveau, die ook in het IZA zijn afgesproken. Uit beide beelden is gebleken dat wij voor grote uitdagingen staan op het gebied van het toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar houden van ondersteuning en zorg en dat die uitdagingen vergelijkbare oorzaken hebben. In het ROAZ - en regioplan vinden wij op verschillende niveaus (of schaalgrootte) oplossingen om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Voor een aantal vraagstukken is het ROAZ het juiste niveau, voor andere vraagstukken is dat het niveau van het zorgkantoor of de historische samenwerkingsregio. Parallel aan de themalijnen in voorliggend regioplan, zijn in het ROAZ-plan zes pijlers uitgewerkt (zie figuur). Om de ambities uit het ROAZ-plan waar te maken, is het belangrijk de verbinding te leggen met de beoogde activiteiten van de themalijnen in voorliggend regioplan. Tussen beide plannen en werkagenda’s is een goede verbinding nodig, waarover periodiek wordt overlegd tussen Zorgverzekeraars CZ en VGZ en het Netwerk Acute Zorg Brabant.

Nu eind 2023 het ROAZ-plan en het regioplan worden opgeleverd, onderzoeken wij begin 2024 met elkaar hoe de verbinding en de onderlinge samenhang het beste vorm van krijgen. Deze afspraak is onderdeel van de werkagenda 2024.

39

B

Regio-afspraken 1. Inwonersparticipatie 2. Doelen organiseren samenwerking 3. Ontwerpcriteria regionale samenwerking 4. Onze samenwerkingsstructuur 5. Onderdelen: rollen en invulling

40

Inwonersparticipatie: doorbouwen op wat werkt! Inwonersparticipatie is van groot belang bij het ophalen van behoeften, het bepalen van doelen en het maken van plannen. In onze regio is al veel georganiseerd rondom de belangen van groepen inwoners/ patiënten. Zo heeft Zorgbelang een actieve rol, is er onder meer in het programma De STAP naar gezonder een sterke basis gelegd in het vormgeven aan inwonersparticipatie en zijn er in de samenwerking rond diverse doelgroepen actieve verenigingen als KBO (ouderen) en Jongeren040. Uitgangspunt is dat we op deze sterke basis gaan doorbouwen en de verbreding zoeken naar passende zorg. In de voorbereiding van dit regioplan, en eerder ook bij het opstellen van het regiobeeld, is Zorgbelang betrokken om inzichten te verkrijgen vanuit het inwoner- en patiëntperspectief. Wij weten welke georganiseerde partijen in onze regio de belangen behartigen van groepen inwoners en op welkwillen worden. Wij weten ook welke randvoorwaarden zij stellen om inwoners op de juiste wijze te vertegenwoordigen en zodoende een goede betrokken bijdrage kunnen en willen leveren aan de verdere ontwikkeling en uitvoering van het regioplan. Langs de lijn van inwonersparticipatie bevorderen wij samen ook bewustwording onder professionals en inwoners.

Om meer beeld te krijgen van hoe wij inwonersparticipatie kunnen inbedden in de governance en werkagenda van de regionale samenwerking, heeft Zorgbelang in november 2023 een tweetal goed bezochte bijeenkomsten georganiseerd. Hierna zijn de belangrijkste inzichten uit deze bijeenkomsten opgenomen.

41

Inwonersparticipatie: verbinden en van elkaar leren Eerste stap in het verbreden van het gesprek over inwonersparticipatie in 2023 waren de dialoogsessies met de georganiseerde belangenvertegenwoordigers. In een volgende stap willen wij meer thematisch gaan differentiëren (werkagenda 2024). Er is al veel ervaring in de regio: onder meer op terrein van inwonersparticipatie in Vitaal in Brainport, Mentale Zorg en Jeugd/jongeren. We willen goed lopende samenwerkingen benutten en in een vervolgstap specifiek aandacht besteden aan onder meer het betrekken van inwoners met laaggeletterdheid en expats. Belangrijke leidraad zal zijn: neem niet over wat al goed is georganiseerd, zorg dat je op een goede manier aansluit en benut slim alle energie! En, wat kunnen wij ook leren van andere culturen (bijvoorbeeld op terrein van langer thuis). Wij weten dat inwonersparticipatie vaak vrijwillige inzet vraagt (niet altijd makkelijk te vinden) en realiseren ons tegelijk dat wij inwonersparticipatie niet weg kunnen leggen bij organisaties als Zorgbelang (die wel als oliemannetje kan dienen in de verbinding). Wij zoeken de samenhang tussen de niveaus van de ‘georganiseerde stem’ (aan tafel in de regioraad, in Q1 2024 concreet in te vullen) met specifieke inwonersplatforms (zoals KBO, Jongeren040) die thematisch betrokken worden als ook met inwoners in de wijken die we op maat zullen opzoeken.

Het vraagt in elkaars keuken kijken: willen leren van elkaar en daarbij de vraag stellen: wat werkt wel en niet? Wij zoeken uit of het helpt om de inwonersplatforms periodiek samen te brengen (bijvoorbeeld in de vorm van een inwonersraad). Om dit verder vorm te kunnen geven inventariseren wij wat al loopt, wat extra nodig is en hoe wij de juiste doelgroepen kunnen betrekken (werkagenda 2024).

42

ORGANISEREN VAN GEZAMENLIJKE EXECUTIEKRACHT

Doelen organiseren samenwerking De regio opgaven zijn te complex om per organisatie of per sector op te lossen: we hebben elkaar nodig om de gezondheidskloof te verkleinen en ondersteuning en zorg toegankelijk te houden.

WAT WILLEN WE BEREIKEN?​

WAAR WILLEN WE VOOR WAKEN?

• Samen doen wat regionaal nodig is.

• Voorkom… bureaucratie en bestuurlijke

Vanuit gedeelde ambitie, in wederzijdse drukte: ontdubbel waar en wanneer mogelijk. afhankelijkheid en met gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de werkagenda.

• Voorkom… frustreren van goed lopende samenwerkingsverbanden – geef ruimte en bestuurlijke steun.

• Behalen van resultaten door te werken Wij bouwen door op bestaande netwerken/ samenwerkingsverbanden. De kunst is deze waar nodig beter te verbinden en te ontdubbelen door onderwerpen/ opdrachten op één herkenbare plek te leggen.

• Voorkom… teveel extern beleggen –

en sturen vanuit een gezamenlijke

eigenaarschap kan én moet bij collega’s uit

opdracht en de energie, mensen en

de eigen regio/ eigen organisaties liggen.

middelen in lijn met gestelde prioriteiten te organiseren.

• Voorkom… teveel praten en stuk denken – wij moeten vooral aan de slag (begin 2024 zien

• Gezamenlijk eigenaarschap voor het als startpunt waarna we kunnen leren en benodigde resultaat door periodieke bijstellen) en leren van fouten mag! voortgangsmonitoring, vieren van successen en het goede gesprek kunnen Wij missen in deze regio een structuur waarin wij in de breedte van zorg en sociaal domein focus kunnen aanbrengen én kunnen sturen op wat nodig is voor de transformatie van zorg en welzijn.

43

voeren als voortgang uitblijft.

Ontwerpcriteria regionale samenwerking WAT WILLEN WIJ TERUGZIEN IN DE ORGANISATIE VAN DE SAMENWERKING? CRITERIUM

TOELICHTING

T.A.V. ONZE GEDEELDE VISIE: 1. Inwonersperspectief verankeren

Wij gaan periodiek in gesprek met, denken en handelen vanuit het inwonersperspectief. De regie voor het uitstellen van de ondersteuningen zorgafhankelijkheid ligt primair bij inwoners – professionals zullen hun rol en gedrag hierop aan moeten passen.

2. Regiobelang voorop

Wij stellen het regiobelang boven sector- of organisatiebelang.

3. Doorbouwen op wat werkt

Wij benutten de goed lopende bestaande initiatieven, netwerken en samenwerkingsverbanden.

T.A.V. ONZE STRUCTUUR: 4. Zo simpel mogelijk

Wij versimpelen en ontdubbelen waar kan. Structuur volgt inhoud. Wij willen beweging organiseren, geen bureaucratie.

5. Focus, sturing, monitoring

Wij brengen focus aan en werken vanuit een transparante en een eenduidige structuur. Met helder geformuleerde opdrachten en monitoring van voortgang en resultaten.

6. Gerichte overlegtafels

Wij brengen perspectieven en partijen bij elkaar die nodig zijn om de transformatie-opdracht te realiseren. Hierbij gaan wij uit van gerichte overlegtafels, waarbij uitgegaan wordt van onderlinge vertegenwoordiging en verbinding naar de eigen achterban.

7. Bestuurlijke regioraad coördineert en faciliteert

De regioraad is voor alle bestuurders en wethouders uit de regio toegankelijk. Voor deelname geldt: deelnemen is je committeren aan en verantwoordelijkheid nemen voor de overall regio-opdracht. Dit vereist actieve en consistente participatie. De regioraad bepaalt het ‘WAT’ en is opdrachtgever van de themalijnen, faciliteert en zorgt voor onderlinge verbinding en voortgangsbewaking. Per thema wordt een bestuurlijk portefeuillehouder benoemd als liaison tussen themacoalitie en regioraad (de portefeuillehouder is een voor de regio op het thema logisch en herkenbaar gezicht).

8. Uitvoering gerichte opdrachten in themalijnen/ coalities

De uitvoering van het regioplan wordt thematisch aangepakt. Waar mogelijk worden de opdrachten belegd bij bestaande netwerken/ samenwerkingsverbanden die een opdracht aannemen vanuit de regioraad. Het netwerk/ samenwerkingsverband voert de opdracht zelfstandig uit, geleid door een dedicated thematrekker. Zij geven invulling aan het ‘HOE’ en rapporteren periodiek over benodigde voortgang.

9. Centrale programmacoördinatie

Wij richten programmacoördinatie op regionaal niveau in. Waar mogelijk maken wij gebruik van reeds aanwezige programmacapaciteit in bestaande netwerken/ samenwerkingsverbanden en organisaties; alleen als nodig huren wij aanvullende expertise in. De programmacoördinatie verbindt de programmatische aanpak van de thema’s en organiseert regio-brede communicatie en (data) monitoring. Ook op deze gebieden geldt dat bemensing (zoveel mogelijk) uit de bestaande samenwerkingsverbanden en de eigen organisaties komt.

T.A.V. ONS GEDRAG: 10. Leren, vertrouwen en aanspreken

44

Wij vertrouwen op elkaars expertise (betekent soms ook: loslaten), bouwen aan onderling vertrouwen en spreken elkaar aan op gemaakte afspraken, benodigd resultaat én tempo. Wij evalueren periodiek: op inhoud, proces en onderlinge samenwerking.

ORGANISEREN VAN GEZAMENLIJKE EXECUTIEKRACHT

Onze samenwerkingsstructuur REGIORAAD

INWONERSPARTICIPATIE Verbonden met DE STAP naar gezonder Klankbord: gevraagd en ongevraagd advies

Eigenaar van de regionale transformatie Vaststellen regio(jaar)plan

Onafhankelijk voorzitter Bestuurlijke vertegenwoordiging vanuit sectoren (open deelname, t.b.v. besluitvorming 1 stem per sector) Regiehouders IZA: verzekeraar en gemeente

Opdrachtgever van de themalijnen Besluitvorming over in te dienen transformatieaanvragen Sturen op voortgang en realisatie

PROGRAMMA-COÖRDINATIE Coördineren programmatische ondersteuning themalijnen Coördinatie monitoring voortgang Coördinatie regio-brede communicatie

AGENDACOMMISSIE

Agendavoorbereiding regioraad Signalerende rol kwaliteit en volledigheid agendastukken

2-3 leden regioraad, voorzitter en regiehouders IZA (coördinerend verzekeraar en gemandateerde gemeente) Ondersteund door programmacoördinator