Programmabegroting 2026-2029

Programmabegroting 2026-2029

Inhoudsopgave Voorwoord

2

1. Algemeen 1.1 Begroting in één oogopslag 1.2 Stapsgewijs naar het begrotingssaldo 1.3 Uitvoeringsagenda 1.4 Beleidsdoelstellingen 1.5 Nieuw beleid 1.6 Kerngegevens 1.7 Kaders voor gezond financieel beleid

3 3 4 8 9 12 14 16

2. Beleidsbegroting 2.1 Algemeen 2.2 Programma’s 2.2.1 Programma 1: Bestuur en Dienstverlening 2.2.2 Programma 2: Veiligheid 2.2.4 Programma 4: Economie 2.2.5 Programma 5: Onderwijs 2.2.6 Programma 6: Sport en Cultuur 2.2.7 Programma 7: Sociaal Domein en Volksgezondheid 2.2.8 Programma 8: Duurzaamheid en Leefomgeving 2.2.9 Programma 9: Wonen en Ruimte 2.3 Paragrafen 2.3.1 Lokale heffingen 2.3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.3.3 Onderhoud kapitaalgoederen 2.3.4 Financiering 2.3.5 Bedrijfsvoering 2.3.6 Verbonden partijen 2.3.7 Grondbeleid 2.3.8 Wet Open Overheid

18 18 20 20 26 34 39 42 49 55 61 67 67 83 90 95 102 108 118 121

3. Financiële begroting 3.1 Inleiding 3.2 Uitgangspunten 3.3 Totaaloverzicht lasten en baten per programma 3.4 Structureel en reëel evenwicht 3.5 Geprognosticeerde balans 3.6 Ontwikkeling EMU-saldo 3.7 Stand en verloop van reserves en voorzieningen 3.8 Overzicht incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 3.9 Overzicht overhead 3.10 Investeringen 3.11 Overzicht taakvelden 3.12 Overzicht incidentele baten en lasten 3.13 Overzicht van salarissen en sociale lasten 3.14 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 3.15 Begroting grondbedrijf

123 123 123 124 125 127 132 135 153 157 158 163 166 169 170 171

Bijlagen Bijlage 1 Autonoom beleid Perspectiefnota 2026-2029 Bijlage 2 Nieuw beleid Perspectiefnota 2026-2029 Bijlage 3 Te nemen maatregelen Perspectiefnota 2026-2029

175 175 187 190

Lijst van afkortingen

196

Programmabegroting 2026-2029

1

Gemeente Noordwijk

Voorwoord Voor u ligt de Programmabegroting 2026-2029 van de gemeente Noordwijk. De programmabegroting geeft de beleidsmatige en budgettaire kaders voor het komende jaar en een vooruitblik naar de drie daaropvolgende jaren. Het beleid is uitgewerkt in programma’s en paragrafen voor de komende vier jaar. De basis voor de budgettaire kaders wordt gevormd door de meerjarige productenraming. De basis voor deze programmabegroting zijn de Uitvoeringsagenda, de Programmabegroting 2025-2028 en de Perspectiefnota 2026-2029. De financiële uitgangspunten van de Perspectiefnota 2026-2029 vormen de basis voor deze programmabegroting. Het autonoom beleid, de afgewogen keuzes binnen het nieuw beleid en de te nemen maatregelen vanuit de perspectiefnota zijn verwerkt binnen dit financieel meerjarenperspectief. Het financiële meerjarenperspectief voor de jaren 2026 tot en met 2029 ziet er in deze programmabegroting als volgt uit: Bedragen in €

Totaal begrotingssaldi 2026-2029

2026

2027

€ -700.000 € 249.000

2028 € -942.000 €

2029 58.000

Het laatste jaar laat een positief saldo zien. Hiermee voldoet de programmabegroting financieel gezien aan de eis die door de toezichthouder, de Provincie Zuid-Holland, aan de programmabegroting gesteld wordt. Leeswijzer In hoofdstuk 1 komt het algemene deel van de begroting aan de orde. Er wordt begonnen met de ‘Begroting in één oogopslag’. Hierin is direct het financiële plaatje voor 2026 inzichtelijk gemaakt. Vervolgens wordt stapsgewijs uiteengezet hoe het uiteindelijke financiële meerjarenperspectief voor 2026 tot en met 2029 in deze programmabegroting tot stand is gekomen. Hierin worden verschillende beleidsonderdelen uiteengezet. Hoofdstuk 2 laat de programmateksten zien en geeft antwoord op de 7 w-vragen (onder andere: Wat willen we bereiken?, Wat gaan we daarvoor doen?, Wanneer is het gereed? en Wat mag het kosten?). Hiernaast komen verder de (verplichte) paragrafen aan de orde. In hoofdstuk 3 wordt de financiële begroting behandeld. Vanaf de uitgangspunten van deze begroting tot aan de begroting van het grondbedrijf. Tenslotte zijn bijlagen toegevoegd. Het voorgestelde autonoom beleid, nieuw beleid en de te nemen maatregelen voor de periode 2026 tot en met 2029. Deze zijn in de afgelopen perspectiefnota opgenomen en vormen de basis voor deze programmabegroting. Met dank aan de ambtelijke inzet, presenteren we deze programmabegroting aan de raad.

Vanuit de ambitie om de blik vooruit te richten en focus te hebben op wat er echt toe doet. We maken ons hard om de gemeente Noordwijk echt een verademing te laten zijn. We kijken uit naar de behandeling op 4 november aanstaande. Het college van burgemeester en wethouders Noordwijk, 7 oktober 2025

Programmabegroting 2026-2029

2

Gemeente Noordwijk

1. Algemeen 1.1 Begroting in één oogopslag

Programmabegroting 2026-2029

3

Gemeente Noordwijk

1.2 Stapsgewijs naar het begrotingssaldo Om uiteindelijk te komen tot het financiële meerjarenperspectief in de Programmabegroting 2026-2029 is een uitgebreid traject voorafgegaan. Onderstaand wordt stapsgewijs aangegeven hoe dit financieel meerjarenperspectief tot stand is gekomen. Perspectiefnota 2026-2029 Bedragen zijn afgerond op € 1.000,Totaaloverzicht 2026-2029

2026 -2.500.000 €

2027 41.000 €

2028 512.000 €

2029 2.186.000

16.000 €

204.000 €

115.000 €

100.000

3.285.000 €

2.446.000 €

612.000 €

383.000

801.000 €

2.691.000 €

1.239.000 €

2.669.000

€

64.000 €

-431.000 €

75.000 €

74.000

€

- €

- €

- €

-

Startsituatie Begroting 2025-2028

€

Totaal autonoom beleid (incidenteel)

€

Totaal autonoom beleid (structureel)

€

Totaal startsituatie - autonoom

€

Totaal maatregelen prioriteit 1+2 Algemene dekkingsmiddelen prioriteit 1+2 Saldo na maatregelen/dekkingsmiddelen Totaal nieuw beleid prioriteit 1+2

€

865.000 €

2.260.000 €

1.314.000 €

2.743.000

€

-915.000 €

-1.099.000 €

-1.098.000 €

-1.108.000

Totaal Perspectiefnota 2026-2029

€

-50.000 €

1.161.000 €

216.000 €

1.635.000

€

-52.000 €

-52.000 €

-52.000

Amendement PUUR gemeenteberichten Amendement PvdI tevredenheidsonderzoeken

€

-32.000 €

-33.000 €

-34.000 €

-34.000

Amendement PvdI parkeermanager/naheffing

€

114.000 €

119.000 €

124.000 €

129.000

Financieel effect amendementen

€

82.000 €

34.000 €

38.000 €

43.000

Totaal Perspectiefnota 2026-2029 geamendeerd

€

32.000 €

1.195.000 €

254.000 €

1.678.000

De startsituatie voor het financieel meerjarenperspectief voor 2026 tot en met 2029 wordt gevormd door het financieel meerjarenperspectief dat is vastgesteld in de Programmabegroting 2025-2028. Gemeenten zijn geconfronteerd met het feit dat het zogenaamde ‘ravijnjaar’ niet financieel gerepareerd zou worden vanuit het Rijk. Met als gevolg lagere inkomsten vanuit het gemeentefonds voor de gemeente Noordwijk. Hierop heeft de gemeente Noordwijk in de Programmabegroting 2024-2027 en Programmabegroting 2025-2028 ingezet op enerzijds het realiseren van te nemen maatregelen wat leidde tot besparingen. Anderzijds zijn twee algemene dekkingsmiddelen verhoogd vanaf 2026. Dit betrof de forensen- en de parkeerbelasting. Door een verhoging van 4% per belasting werd vanaf 2026 voor in totaal € 251.000,- aan structurele extra inkomsten gegenereerd (respectievelijk € 57.000,- forensen en € 194.000,- parkeren). Bij het uiteindelijk vaststellen van de Programmabegroting 2025-2028 werd een sluitend financieel meerjarenperspectief gepresenteerd. Vervolgens is de Perspectiefnota 2026-2029 opgesteld. In deze perspectiefnota heeft het college het autonoom beleid opgevoerd en afgewogen keuzes gemaakt binnen het nieuw beleid (prioriteit 1 en 2 meegenomen) en de te nemen maatregelen (ook prioriteit 1 en 2 meegenomen).

De complete overzichten van het autonoom en nieuw beleid en de te nemen maatregelen voor 2026-2029 zijn in de bijlagen van deze programmabegroting toegevoegd. In de raadsbehandeling van de perspectiefnota zijn vervolgens de perspectiefnota en twee amendementen aangenomen. Eén amendement voor het continueren van de gemeenteberichten en één amendement voor continueren van tevredenheidsonderzoeken en het dekken van de functie van een parkeermanager binnen de inkomsten van de naheffingsaanslagen. Deze beide aangenomen amendementen hadden ook een financieel effect. De begrotingssaldi van de aangenomen geamendeerde perspectiefnota vormen het uitgangspunt voor de Programmabegroting 2026-2029 die nu voorligt.

Programmabegroting 2026-2029

4

Gemeente Noordwijk

Programmabegroting 2026-2029 Hieronder wordt de financiële vertaalslag gemaakt naar het financieel meerjarenperspectief van de Programmabegroting 2026-2029. Bedragen zijn afgerond op € 1.000,-

Totaal overzicht 2026-2029

2027

2028

2029

€

32.000 €

1.195.000 €

254.000 €

1.678.000

Aanstellen gedragswetenschapper Voor Ieder 1

€

-72.000 €

-74.000 €

-76.000 €

-78.000

Wijziging organiatievorm en indexering Voor Ieder 1

€

-95.000 €

-99.000 €

-103.000 €

-107.000

Jeugdzorgbegroting 2026

€

-21.000 €

-10.000 €

-14.000 €

-198.000

Bijstelling kosten Jeugdzorgbegroting

€

-550.000 €

-550.000 €

-550.000 €

-550.000

Actualiseren vergoeding exploitatie Zwembad Binnenzee

€

-6.000 €

-6.000 €

-38.000 €

-50.000

Tariefstelling kostendekkende afvalstoffenheffing

€

-129.000 €

-83.000 €

-50.000 €

95.000

Startsituatie Begroting 2026-2029 (perspectiefnota)

2026

Autonome ontwikkelingen

Verplaatsen verkiezingen Tweede Kamer

€

Bijstellen uitgaven naheffingsaanslagen (+/- gecorrigeerd)

130.000

€

-206.000 €

-212.000 €

-218.000

Aanpassing budget OZB, parkeren, toeristen, onvoorzien

€

205.000 €

219.000 €

388.000 €

321.000

Overige aanpassingen (vervoermiddelen, Woo budget etc)

€

-52.000 €

-19.000 €

-12.000 €

-26.000

Ophoging kapitaallastenniveau voor 'nieuwe' investeringen

€

- €

-53.000 €

-146.000 €

-254.000

Autonome ontwikkelingen subtotaal

€

-720.000 €

-881.000 €

-683.000 €

-1.065.000

Totaal startsituatie - autonoom

€

-688.000 €

314.000 €

-429.000 €

613.000

Septembercirculaire 2025 Effect Septembercirculaire 2026-2029

€

1.939.000 €

263.000 €

173.000 €

132.000

Waarvan taakmutaties (voor WSW, CDOKE etc)

€

-1.703.000 €

-116.000 €

-43.000 €

-39.000

Septembercirculaire 2025 subtotaal

€

236.000 €

147.000 €

130.000 €

93.000

Totaal -/- Septembercirculaire 2025

€

-452.000 €

461.000 €

-299.000 €

706.000

Inflatie Inflatie budgetten/subsidies/inkomsten/salarissen

€

-71.000 €

-106.000 €

-192.000 €

-337.000

Totaal -/- mutatie inflatie

€

-523.000 €

355.000 €

-491.000 €

369.000

Minder uren naar grondbedrijf en uitgevoerde bijstelling

€

-140.000 €

-140.000 €

-140.000 €

-140.000

Totaal -/- mutatie salarislasten

€

-663.000 €

215.000 €

-631.000 €

229.000

Extra rentelasten als gevolg renteomslag

€

-114.000 €

-101.000 €

-155.000 €

-137.000

Kapitaallasten (afschrijvingen) en reserves

€

77.000 €

135.000 €

-156.000 €

-34.000

Totaal -/- kapitaallasten en reserves

€

-700.000 €

249.000 €

-942.000 €

58.000

Totaal begrotingssaldi 2026-2029

€

-700.000 €

249.000 €

-942.000 €

58.000

Salarislasten

Kapitaallasten (rente/afschrijving) en reserves

Startsituatie Begroting 2026-2029 De startsituatie voor het financieel meerjarenperspectief voor 2026 tot en met 2029 wordt gevormd door het financieel meerjarenperspectief dat is vastgesteld in de geamendeerde Perspectiefnota 2026-2029. Autonome ontwikkelingen Er hebben zich na de perspectiefnota nog een aantal autonome ontwikkelingen voorgedaan. Zo hebben ontwikkelingen rondom Voor Ieder 1 voor hogere lasten gezorgd, werden op basis van de tweede prognose 2025 de kosten vanuit de Jeugdzorgbegroting voor 2026 en verder opgehoogd, stonden in de perspectiefnota de lasten bij de naheffingsaanslagen abusievelijk als baten opgevoerd, heeft er een ophoging plaatsgevonden van inkomsten op basis van voorgaande jaarrekening en is het kapitaallastenniveau opgehoogd voor onder andere de nieuwe investering voor de Mobiliteitsagenda 2024 (prio 1) (zie hiervoor ook hoofdstuk 3.10 Investeringen).

Programmabegroting 2026-2029

5

Gemeente Noordwijk

Septembercirculaire 2025 De Septembercirculaire 2025 laat netto (na aftrek van de taakmutaties) een positief effect zien op het financieel meerjarenperspectief. Inflatie Op basis van de Septembercirculaire 2025 zijn de juiste bedragen in verband met de inflatie aan de lonen en prijzen (budgetten/inkomsten) toegerekend. Salarislasten Er worden in de programmabegroting onder andere minder uren aan de grondexploitatie toegerekend. Als gevolg hiervan komen deze uren op de exploitatie terecht. Kapitaallasten (rente en afschrijving) Als gevolg van de nieuw berekende renteomslag zijn de juiste rentelasten toegerekend. Hiernaast zijn de afschrijvingen en reserves op de juiste manier in de programmabegroting verwerkt. Belangrijke ontwikkelingen Gemeentefonds: Septembercirculaire 2025 De berekening van de algemene uitkering van het gemeentefonds is gebaseerd op de Septembercirculaire 2025 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Als gevolg van de demissionaire status van het kabinet is er sprake van een beleidsarme circulaire. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 is de accresraming voor het gemeentefonds op basis van de ramingen van het CBS naar beneden bijgesteld. Dit geldt zowel voor de prijsaanpassing als voor volumeaanpassing. Dit levert gemiddeld een daling op van € 300.000,- per jaar.

Desondanks neemt de uitkering uit het gemeenfonds voor de gemeente Noordwijk toe. Dit wordt vooral veroorzaakt door stijging van de aantallen van diverse maatstaven. Dit betreft bijvoorbeeld inwoners ouder dan 75 en loonkostensubsidie. Deze aantallen worden ook door het CBS berekent en hierop heeft de gemeente zelf in principe geen invloed. Hiernaast zijn enkele taakmutaties toegevoegd. Dit betekent dat er geld wordt toegevoegd aan het gemeentefonds, waar ook een taak tegenover staat. Voor 2026 gaat het om € 1.552.000,- voor de regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). Tot en met 2025 is dit een specifieke uitkering, waar in de jaarrekening verantwoording moet afgelegd over bestedingen, en geldt een terugbetalingsverplichting over niet bestede middelen. Door het bedrag voor 2026 toe te voegen aan de algemene uitkering komen deze verplichtingen voor dat jaar te vervallen. Ook is er vanaf 2026 € 39.000,- toegevoegd voor laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Deze uitkering vervangt de specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). Daarnaast nog enkele kleiner taakmutaties. Overige wijzigingen betreffen het bijstellen van aantallen bij maatstaven.

Door deze aanpassingen, en na aftrek van de taakmutaties, blijft er het volgende positieve effect over ten opzichte van de ramingen op basis van de Meicirculaire 2025 in de perspectiefnota over:

Programmabegroting 2026-2029

6

Gemeente Noordwijk

Overzicht afgerond op € 1.000,-

Effecten Septembercirculaire 2025

2026

2027

2028

2029

Raming Meicirculaire 2025

€ 83.161.000 € 86.012.000 € 86.686.000 € 90.321.000

Raming Septembercirculaire 2025

€ 85.100.000 € 86.275.000 € 86.859.000 € 90.453.000

Bruto effect circulaire

€

1.939.000 €

263.000 €

173.000 €

132.000

Waarvan taakmutaties

€

-1.703.000 €

-116.000 €

-43.000 €

-39.000

Positief netto effect circulaire

€

236.000 €

147.000 €

130.000 €

93.000

Daarnaast is, net als in de perspectiefnota, een stelpost opgenomen om de effecten van de herverdeling van het gemeentefonds op te kunnen vangen. Van het totale herverdeeleffect van € 3,9 miljoen is € 2 miljoen reeds volledig verwerkt. Voor het restant is nu uitgegaan van verwerken van 50%. De reden hiervoor is dat er nog studies lopen naar de effecten van de herverdeling en er reden is aan te nemen dat op basis hiervan een bijstelling plaats zal vinden. Het gaat daarbij met name om de maatstaf centrumfunctie, die voor een belangrijk deel verantwoordelijk is voor de grote daling van de algemene uitkering. Uitgaven jeugdhulp op basis van de Jeugdzorgbegroting De Jeugdzorgbegroting wordt voor onze regio, en dus ook voor Noordwijk, beheerd door de Serviceorganisatie Zorg (SOZ). De raming voor de uitgaven jeugdhulp in de regionale verbeterplannen nemen voor de jaren 2026 en verder wederom fors toe. Op basis van het rapport van Kokx & De Voogd is afgesproken dat de afrekening naar de gemeenten met ingang van 2025 gebeurt op basis van de werkelijke kosten van het betreffende jaar. Tot dusver gebeurde dit op basis van de kosten van twee jaar terug (T-2 systematiek). Met de nieuwe afspraken valt het dempend effect weg en is er sprake van een sprong is het uitgavenniveau. De raming is gebaseerd op de werkelijk voor Noordwijk gemaakte kosten voor 2024 door de Serviceorganisatie Zorg.

Deze bleken met € 9,6 miljoen bijna € 1,1 miljoen hoger dan het bedrag dat de gemeente over 2024 betaald. In september 2025 is een tweede prognose voor het lopende jaar verschenen. Daar is wederom een stijging van de kosten te zien en worden de uitgaven ten opzichte van de perspectiefnota 2026 structureel met € 550.000,- verhoogd. Voor 2026 en 2027 is er naast een structurele indexatie van 5% ook sprake van een forse toename van de kosten van gesloten jeugdhulp. Dit is gekoppeld aan gesloten plaatsingen, waarvan de inzet is dit in tijd te beperken. De kosten zijn dan (in principe) incidenteel. Vooralsnog wordt dit alleen voor 2026 en 2027 meegenomen. Op basis hiervan is een meerjarenraming gemaakt. Ten opzichte van de oorspronkelijke raming in onze begroting betekent dit een stijging van € 1.905.000,- voor 2026 en vanaf 2027 € 2.485.000,-. Taskforce jeugdhulp incidenteel en structureel Het verbeterplan op basis van het rapport van Kokx & De Voogd houdt in dat voor de jaren 2026 en 2027 extra kosten (respectievelijk € 265.000,- en € 40.000,-) noodzakelijk zijn en dat dit vanaf 2028 structureel € 243.000,- oplevert.

Programmabegroting 2026-2029

7

Gemeente Noordwijk

1.3 Uitvoeringsagenda Uitvoeringsagenda In de Uitvoeringsagenda 2024-2026 staan wat de plannen zijn van het college voor de resterende raadsperiode tot en met maart 2026. De basis voor de agenda is de raadsagenda, de Perspectiefnota 2024-2027, de Programmabegroting 2024-2027 en het Collegewerkprogramma 2022-2026. De uitvoeringsagenda is een dynamisch document en geeft focus voor de resterende raadsperiode tot en met maart 2026. In het document staan concrete en realistische afspraken die het college heeft gemaakt met de ambtelijke organisatie met als doel de ambities te realiseren die in de raadsagenda staan. Focuspunten De ambtelijke organisatie gaat toekomstgericht en met focus aan de slag om de gemaakte afspraken in de uitvoeringsagenda te realiseren. Actuele ontwikkelingen, crises en uitdagingen vragen hierbij om wendbaarheid van het college en de organisatie. De Uitvoeringsagenda 2024-2026 bestaat uit 12 hoofdstukken. Hierin staan de focuspunten die de raad heeft afgesproken in de raadsagenda. Dit zijn plannen waarop de gemeente Noordwijk samen met de inwoners, de ondernemers en de maatschappelijke organisaties de gewenste resultaten wil bereiken. Er wordt antwoord gegeven op de vragen ‘Wat gaan we doen?’, ‘Waar staan we nu?’ en ‘Wat doen we al?’

Voor de complete Uitvoeringsagenda van de gemeente Noordwijk zie: Uitvoeringsagenda | Gemeente Noordwijk

Programmabegroting 2026-2029

8

Gemeente Noordwijk

1.4 Beleidsdoelstellingen Beleidsdoelstellingen gemeente Noordwijk Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Wat willen we bereiken? Integriteit en transparantie zijn kernwaarden in Noordwijk. Zij vormen de basis van onze bestuurscultuur. Onze inwoners en de samenleving staan centraal. Wij weten wat er leeft door goed naar inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers te luisteren en door zichtbaar te zijn. We Participatie en communicatie communiceren begrijpelijk en duidelijk. Op deze wijze overbruggen we de afstand tussen onze inwoners en het gemeentebestuur. We zijn dienstverlenend en werken servicegericht. Op deze punten blijven we ons continu Dienstverlening verbeteren. We zijn optimaal bereikbaar en gemeentelijke informatie is makkelijk vindbaar. We hebben aandacht voor de eigen bestuurskracht om zelfstandig te blijven als gemeente. We sluiten een fusie uit. We bekijken goed welke taken we zelf uitvoeren en welke we uitbesteden. Als we voor dat laatste kiezen zijn we kritisch op de kwaliteit en de meerwaarde die het oplevert. Regionale samenwerking en Voorts zijn we in de samenwerkingsverbanden een sterke en betrokken partner; ook raadsleden verbonden partijen geven profiel aan deze betrokkenheid. De ‘Strategische- en Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek’ is een belangrijke basis in de regionale samenwerking richting een bloeiende toekomst.

Programma 2 Veiligheid Thema Wat willen we bereiken? Noordwijk is een veilige gemeente om te wonen, te werken, te recreëren en te leven. We zijn hier Veiligste gemeente gezamenlijk verantwoordelijk voor. We geven geen ruimte aan ondermijnende criminaliteit. We werpen krachtige barrières daartegen Aanpak ondermijnende op, interveniëren en handhaven waar nodig en verstevigen de weerbaarheid van de samenleving en criminaliteit het bestuur. Programma 3 Verkeer en Parkeren Thema Wat willen we bereiken? Noordwijk is goed bereikbaar en beschikt over een veilige infrastructuur. Ons verkeersnetwerk is Regionale en lokale veilig. We zorgen voor een optimale verkeerscirculatie. We werken aan een betere bereikbaarheid bereikbaarheid met het openbaar vervoer, de fiets en voetgangers. We beschikken over voldoende parkeervoorzieningen voor inwoners en bezoekers. In de drukke Parkeren zomermaanden weren we ‘zoekverkeer’ uit de straten van Noordwijk aan Zee. Bezoekers kunnen parkeren op een park&ride-locatie aan de rand van het dorp. De wegen in Noordwijk zijn zo ingericht dat onze inwoners ouderen, jonge kinderen en mensen met een beperking veilig over straat kunnen. Hierbij hebben we onverminderd aandacht voor Verkeersveiligheid verkeersveiligheid in de directe omgeving van met name zorgcentra en scholen.

De trottoirs moeten weer het domein van de voetgangers worden en beter begaanbaar voor kinderwagens, rollators, rolstoelen en andere gebruikers. Programma 4 Economie Thema Wat willen we bereiken? We willen een vitale en innovatieve economie, die zorgt voor werkgelegenheid. Noordwijk streeft naar het behoud van de agrarische gebieden voor duurzame innovatieve bollenteelt, zoals Een vitale en opgenomen in de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG). Ook hebben we in regionaal innovatieve economie verband de ambitie om de kennis- en innovatie as, die van Leiden via Katwijk naar Noordwijk loopt, te versterken. Gunstig vestigingsen ondernemingsklimaat voor winkels, Noordwijk heeft aantrekkelijke winkel- en uitgaansgebieden met een gunstig vestigings- en horeca en bedrijven ondernemingsklimaat voor ondernemers. Noordwijk ligt in een uniek gebied met veel natuur, het strand, de zee, de kust en een open en Jaarrond toerisme en toegankelijk landschap. We zijn zuinig op deze kwaliteiten als basis voor ons toerisme. Met onze recreatie kuuroordstatus krijgt dit een extra impuls. Noordwijk blijft zich profileren als dé ruimtevaartgemeente van Nederland met Space aantrekkingskracht op innovatie bedrijvigheid. Het strand is een uniek gebied. De unieke ligging aan zee maakt dat Noordwijk internationaal Strand en heilzame erkend is als kuuroord, of beter: heilzame badplaats.

Aan die kwaliteit geven we nadrukkelijk badplaats inhoud.

Thema Integriteit en 1.1 transparantie 1.2

1.3

1.4

2.1 2.2

3.1

3.2

3.3

4.1

4.2

4.3 4.4 4.5

Programmabegroting 2026-2029

9

Gemeente Noordwijk

Beleidsdoelstellingen gemeente Noordwijk Thema

5.1 Onderwijs

5.2

Onderwijshuisvesting Thema

6.1

Verenigingen en vrijwilligers

6.2 Sport en recreatie

6.3 Kunst en cultuur

6.4

Evenementvriendelijke gemeente

Programma 5 Onderwijs Wat willen we bereiken? Behalve thuis is ook school een plek waar je normen en waarden leert die je meeneemt in je verdere leven. Daarom is het heel belangrijk dat kinderen kwalitatief goed onderwijs krijgen. Dat ze leren hoe je normaal met elkaar omgaat. Dat pesten onacceptabel is en ze de ruimte krijgen om zich te ontplooien en ontwikkelen, hoe zij, als persoon, dat willen. We groeien naar inclusief onderwijs. We zorgen voor voldoende en kwalitatief hoogwaardige onderwijshuisvesting. Programma 6 Sport en Cultuur Wat willen we bereiken? Veel mensen vinden in ons gevarieerde verenigingsleven een prettige en waardevolle vrijetijdsbesteding. We ondersteunen en investeren in het verenigingsleven omdat het waarde aan onze gemeenschap toevoegt en mensen samenbrengt. Het belang van bewegen en sport is onomstreden. Daarom bevorderen we een grote variatie aan sportmogelijkheden in de gemeente Noordwijk. Dat betekent dus ook dat het aanbod niet alleen is gericht op jongeren, maar dat het ook toegankelijk moet zijn voor ouderen, mensen met een beperking en mensen met weinig financiële middelen. Gezondheid is immers belangrijk voor iedereen en past bij de status die we als kuuroord hebben. Daarnaast is het voor een leefbare en gezellige gemeente Noordwijk van groot belang dat er ruim baan en ondersteuning wordt gegeven aan kunst en cultuur.

Cultuur brengt immers mensen samen en kan ook maatschappelijke problemen helpen verminderen die specifiek zijn voor de jeugd, ouderen en inwoners met enige afstand tot de samenleving. We zorgen ervoor dat kunsten cultuurprojecten een zo breed mogelijk publiek bereiken.

We zijn een evenementvriendelijke gemeente.

Multifunctionele 6.4 accommodaties

7.1 7.2 7.3

7.4

7.5

7.6

We benutten onze multifunctionele sportaccommodaties optimaal. Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Thema Wat willen we bereiken? We geven uitvoering aan het Maatschappelijk Programma “Floreren in Noordwijk” met opgaven Maatschappelijk programma 'Floreren als Gezond leven; Opgroeien en zelfsontplooiing; Meedoen; Zorg en Ondersteuning; Gezonde in Noordwijk' leefstijl. We bevorderen een gezonde leefstijl en voorkomen zorg door preventie. Als gemeente met een Gezond leven kuuroordstatus stellen we sporten, bewegen en gezondheid centraal. Onze kinderen groeien gezond, veilig en kansrijk op. Onze focus is primair gericht op preventie. Opgroeien en We maken jongeren meer weerbaar en verbeteren zo de mentale gezondheid. Hiermee zelfontplooiing beïnvloeden we de instroom op de jeugdhulp. Onze inwoners doen mee (naar vermogen). We stimuleren zelfredzaamheid en het nemen van verantwoordelijkheid voor het eigen leven. We zorgen voor voorzieningen ten behoeve van inwoners die (tijdelijk) niet kunnen meedoen. We bestrijden eenzaamheid en vergroten de lokale mobiliteit van kwetsbare inwoners. We verbeteren de aansluiting van zorg en informele zorg door Meedoen mantelzorgers beter te ondersteunen, ons integrale toegangsteam te versterken, meer welzijnsoplossingen in te zetten en de aansluiting te zoeken met de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord.

We bevorderen bestaanszekerheid door onze aanpak van schulden, armoede en kansengelijkheid voort te zetten. De toegang tot advies, ondersteuning en (jeugd)zorg is laagdrempelig, We zorgen voor passende hulp en ondersteuning waarbij we sturen op drempelverlaging, kwaliteitsverhoging en Zorg en ondersteuning kostenbeheersing van jeugdhulp. Zorg voor onze inwoners is van goede kwaliteit en moet in voldoende mate beschikbaar zijn. De wachtlijsten voor (jeugd)zorg zijn zo kort mogelijk. In Noordwijk is het goed wonen. Inwoners voelen zich veilig en prettig. Onze buitenruimte en Gezonde en veilige voorzieningen nodigen uit tot ontmoeting en bewegen en zijn toegankelijk voor iedereen. De leefomgeving gezonde en groene leefomgeving versterken de kwaliteit van leven.

Programmabegroting 2026-2029

10

Gemeente Noordwijk

Beleidsdoelstellingen gemeente Noordwijk

8.1

8.2

8.3 8.4 8.5

9.1

Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving Thema Wat willen we bereiken? We behouden onze prachtige dorpen en ons open landschap voor toekomstige generaties en bezoekers. We stellen een lange termijnvisie voor verduurzaming op. We geven uitvoering aan Duurzaamheid doordachte, effectieve en efficiënte maatregelen ter bevordering van energiebesparing en klimaatadaptatie. Ons uitgangspunt is dat verduurzaming betaalbaar blijft voor iedereen. We koesteren onze prachtige bollenvelden, de kuststrook, de zee en onze natuurgebieden. We Energietransitie prefereren zonne-energie en aardwarmte en gaan plaatsing van windturbines in ons buitengebied daarom tegen. We plaatsen zonnepanelen bij voorkeur op grote daken. Natuur en landschap vormen de basis voor fijn wonen, recreëren en een gezonde economie. De Natuur en groen duinen en landgoederen worden waar mogelijk verbonden door (ecologische) verbindingen die doorlopen tot in de dorpen. Onze leefomgeving is schoon, gezond, groen en toegankelijk. We beheren de openbare ruimte op Woon- en leefomgeving uniforme wijze. In de dorpscentra zetten we onze buitendienst zichtbaar in. De gemeente is verantwoordelijk voor de openbare ruimte en die moet dus ook goed worden Afval en grondstoffen bijgehouden. Dat betekent dus ook een nette en ordelijke afvalinzameling.

Programma 9 Ruimte en Wonen Thema Wat willen we bereiken? Bouwen voor de Wij bouwen volgens de natuurlijke groei van Noordwijk. Daarbij geldt dat grootschalige regionale lokale bevolkingsgroei woningbouw enkel plaats vindt langs de as Alphen-Leiden-Katwijk.

Bouwen op basis van We bouwen, afgestemd op de behoefte, woningen in alle prijsklassen (huur en koop) in een veilige de lokale behoefte en prettige omgeving. Daarbij hoort ook voldoende ruimte om te parkeren en te recreëren. Kleinschaligheid en We versterken de identiteit en openheid van onze leefomgeving door in te zetten op een vitale en 9.3 open karakter van de duurzame bollenteelt. Daarmee zorgen we tevens dat de dorpen niet aan elkaar gebouwd worden. leefomgeving Het open landschap tussen de dorpen in de Bollenstreek weerspiegelt onze identiteit.

9.2

Programmabegroting 2026-2029

11

Gemeente Noordwijk

1.5 Nieuw beleid Bij het opstellen van de eerdere programmabegrotingen in deze collegeperiode is er nieuw beleid geïnventariseerd en opgenomen. Dit nieuwe beleid is uiteraard ook verwerkt binnen de Programmabegroting 2026-2029. Tevens is bij het opstellen van de Perspectiefnota 2026-2029 geïnventariseerd wat er aan nieuw beleid voor 2026 en verder opgenomen zou kunnen worden (blauw gearceerd). Dit nieuwe beleid kreeg prioriteit 1 of 2 mee (zie ook in de bijlage 2 Voorgesteld nieuw beleid 2026-2029 bij deze programmabegroting). De (financiële) uitgangspunten van de perspectiefnota gelden als basis voor deze programmabegroting. Het complete beeld van het nieuwe beleid staat in onderstaand overzicht weergegeven. Bedrag x €

Totaal nieuw beleid per programma Programma 1 Bestuur en Dienstverlening 2023 Opstellen visie gemeentelijk vastgoed 2023 KCC backoffice/beleidsmedewerker 2023 Bestuursondersteuner wethouders 2023 Inhuur voor invoering moderne werkplek 2023 Inhuur in verband moeilijk vervulbare functies 2024 Financieel adviseur 2024 Bestuursondersteuner wethouders 2024 Actieplan Dienstverlening 2024 Onderzoek/Data-analist 2025 Inhuur in verband moeilijk vervulbare functies 2025 Inhuur in verband met overlap pensionering 2025 Inhuur in verband met geboorte/ouderschapsverlof 2026 Functioneel beheerder 2026 Inhuur in verband moeilijk vervulbare functies 2026 Inhuur in verband met geboorte/ouderschapsverlof 2026 Budget ter dekking van exploitatielasten Atrium Programma 2 Veiligheid 2023 Onderzoek (flexibel) cameratoezicht 2023 Beleidsmedewerkers aanpak ondermijning 2023 Vergunningverlener 2023 Senior BOA 2023 BOA's 2025 Bibob-beleid coordinator en uitvoering beleid 2026 Dierenwelzijnsbeleid (inclusief inzet 0,2 fte schaal 10) Programma 3 Verkeer en Parkeren 2023 Mobiliteitsplan 2023 Onderzoek ontsluiting Verlengde Beeklaan 2023 Modelstudie ontsluiting wijk Boechorst 2023 Mogelijkheid nachtbus van Leiden naar Noordwijk 2023 Continueren campingpendel 2023 Tarief strandpendel 2023 Passende parkeernormen arbeidsmigranten 2023 Gratis parkeren Kloosterplein na 18:00 uur 2023 Gedifferentieerde

tariefstelling dagparkeerkaarten 2023 Verkeersonderzoek Noordwijk-Binnen 2023 Parkeerregiseur 2023 Onderzoek verkeersonveilige plekken 2023 Onderzoek verkeersveiligheid kruising Duinweg 2023 Uitvoeren uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek 2024 Gemeentebrede parkeerdrukmeting 2025 Budget projectleider mobiliteitsmaatregelen (MNDBS/H) 2025 Traceonderzoek doorfietsroute Katwijk-de Zilk 2025 Mobiliteitsplan en parkeerbeleid 2026 Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR26) capaciteit 2026 Parkeermanager (1 fte schaal 11) Programma 4 Economie 2023 Opstellen visie Noordelijke toeristische ontsluiting 2023 Opstellen nieuw evenementenbeleid 2024 Subsidie Space Campus 2024 Economische samenwerking Duin- en Bollenstreek 2024 Uitvoeringsagenda Oranje Opgaven DBS 2025 Bijdrage Stichting Bloemencorso Bollenstreek (SBB) Programma 5 Onderwijs 2023 Doorontwikkelen beleid voorschoolse voorzieningen 2024 Voorlezen in de bibliotheek Programma 6 Sport en Cultuur 2024 Continuering Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) 2026 Exploitatielasten voortzetten Tijdelijke de Schelft 2026 Jongeren op gezond gewicht (JOGG) 2026 Toekomstbestendige Muze

Programmabegroting 2026-2029

2023 € € € € €

2024

50.000 77.000 € 100.000 € 100.000 250.000 € € €

€ € € € €

€ € €

10.000 150.000 39.000 77.000 122.000

€ € € €

2025

2026

2027

2028

77.000 100.000

104.000 € € 184.000 € 92.000 € € € €

150.000 39.000 77.000 122.000

€ € € € €

104.000 100.000 169.000 92.000 250.000 250.000 375.000

150.000 39.000 77.000 122.000 211.000

€ €

104.000 € 50.000

104.000

€

92.000 €

92.000 €

92.000 €

€

250.000

€ € €

72.000 250.000 375.000 €

60.000 €

60.000 €

€ € €

150.000 € 39.000 € 77.000 €

150.000 € 39.000 € 77.000 €

150.000 € 39.000 € 77.000 €

€ €

207.000 € 33.000 €

201.000 € 34.000 €

196.000 € 35.000 €

2029 INC INC INC INC INC INC INC INC 92.000 STR INC INC INC INC INC INC 60.000 STR INC 150.000 STR 39.000 STR 77.000 STR INC 196.000 STR 36.000 STR

25.000 25.000 15.000

€ 60.000 € 15.000 € -50.000 € -50.000 € -50.000 € -50.000 € -50.000 € -50.000 € -50.000 € 25.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € -560.000 € -560.000 € -560.000 € -560.000 € -560.000 € -560.000 € -560.000 € 25.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 88.000 € 25.000 € 25.000 € 25.000 € 43.000 € 25.000 € 25.000 € 25.000 € 100.000 € 50.000 € 50.000 € 114.000 € 119.000 € 124.000 € 129.000 € €

€

25.000 € 25.000 25.000 € 1.280.000 € 135.000 € € 60.000 €

138.000 38.000 €

38.000 €

38.000 €

38.000 €

7.500 €

17.000 €

17.000

€

40.000 €

40.000

INC INC INC INC INC 38.000 STR INC INC

€ €

12

INC INC INC INC INC STR INC STR STR INC STR INC INC INC INC INC INC INC INC STR

€ 50.000 € 228.000 €

104.000 € 50.000 € 234.000

104.000 € 50.000 €

INC 104.000 STR 50.000 STR INC

Gemeente Noordwijk

Bedrag x €

Totaal nieuw beleid per programma Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid 2023 Evalueren sociale kaart 2023 Mindfulness trainingen jeugd 2023 Tegengaan eenzaamheid 2023 Zorgpauze en Waarderingsregel mantelzorgers 2023 Beleidsadviseur Voor Ieder1 2023 Beleidsadviseur Wet Inburgering 2023 Beleidsadviseur WGS 2023 Projectleider maatschappelijke vraagstukken 2024 Opgave specifieke doelgroepen 2024 Versterken toegang zorg Voor Ieder1 2025 Voortzetting Gelijke Kansen Agenda 2025 Subsidie wereldkampioenschap zeilen 2025 Project mentale gezondheid jongeren 2026 Stevige basis voor de jeugd; lokaal jeugdbeleid 2026 Mantelzorgers 2026 Harmonisatie ondersteuning kinderboerderijen 2026 Beleid arbeidsmigranten Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving 2023 MKB-transitieloket 2023 Beleidsplan klimaatadaptieve leefomgeving 2023 Pilot advies verduurzamingsverplichtingen 2023 Handhaving verplichte energiebesparende maatregelen 2023 Opstellen visie energietransitie 2023 Afnamebod potentiële warmte-aanbieders 2023 Wijkuitvoeringsplannen transitievisie 2023 In kaart brengen capaciteit elektriciteitsnetwerk 2023 Opstellen uitvoeringsplan vergroening leefomgeving 2023 Aanplanten 800 bomen 2023 Aanplanten 800 bomen beheerkosten 2023 Continueren inzet vrijwillige energiecoaches 2023 Regelanalist dienstverlening Omgevingswet 2023 Groenbeheerplan 2024 Beheerder kinderboerderij 2025 Meeuwenoverlast

bestrijding 2025 Dierenwelzijn Programma 9 Wonen en Ruimte 2023 Actualiseren woningbouwprogramma 2023 Continueren inzet projectleider internationale werkers 2023 Beleidsadviseur Volkshuisvesting 2024 Invoering Omgevingswet Programma 10 Algemene Dekkingsmiddelen 2023 Afschaffing hondenbelasting 2023 Lastenverlichting voor de burgers 2026 Budget nieuwe college Totale kosten nieuw beleid Bedrag x € Meerjarig nieuw beleid Totaal dekking incidenteel uit stelpost nieuw beleid Totaal dekking incidenteel uit reserves Totaal dekking incidenteel uit begrotingsresultaat Totaal dekking structureel uit begrotingsresultaat Totaal dekking investeringen uit kapitaallastenniveau Totaal dekking structureel uit naheffingsaanslagen Dekking meerjarig nieuw beleid

2023 € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € €

€ € €

15.000 15.000 80.000 40.000 41.000 19.000 19.000 100.000

2024 € € € € € € € € € €

15.000 15.000 80.000 40.000 41.000 19.000 19.000 100.000 160.000 196.000

2025

2026

€ € €

15.000 € 80.000 € 40.000 €

€ € € € € €

100.000 160.000 196.000 € 30.000 € 50.000 60.000 € € € €

2027

2028

2029

15.000 € 80.000 € 40.000 €

15.000 € 80.000 € 40.000 €

15.000 € 80.000 € 40.000 €

196.000 € 30.000 €

196.000 € 30.000 €

196.000 € 30.000 €

95.000 35.000 52.000 286.000

105.000 35.000 52.000 290.000

95.000 35.000 52.000 293.000

€ € € €

€ € € €

€ € € €

INC 15.000 STR 80.000 STR 40.000 STR INC INC INC INC INC 196.000 STR 30.000 STR INC INC 95.000 STR 35.000 STR 52.000 STR 297.000 STR

€

60.000 €

60.000 €

60.000 €

60.000 €

60.000 €

60.000

€ 25.000 25.000 100.000 50.000 € 50.000 € 35.000 € 35.000 € 88.000 € 150.000 € €

50.000 €

50.000 €

50.000 €

50.000 €

50.000 €

50.000

€ € €

200.000 € 35.000 € 35.000 €

200.000 35.000 € 35.000 €

35.000 € 35.000 €

35.000 € 35.000 €

35.000 35.000

€ € € €

300.000 € 43.000 € 15.000 € 25.000

300.000 € 43.000 € 15.000 €

300.000 € 43.000 € 15.000 €

300.000 € 43.000 € 15.000 €

300.000 43.000 15.000

25.000 40.000

40.000 25.000 93.000 € €

50.000 200.000 35.000 35.000 88.000 300.000 43.000

93.000 € 435.000 €

93.000 € 276.000 €

93.000 € 175.000 €

€ 300.000 € 302.000 € € 1.125.000 € 1.125.000 €

93.000 € 98.000

93.000 €

STR INC INC STR INC INC INC INC INC INV STR STR INC STR STR STR INC

INC INC 93.000 STR INC

309.000 € 316.000 714.000 € € 250.000 € 3.235.500 € 5.594.000 € 4.721.000 € 4.143.000

€ 316.000 € € 250.000 € 2.928.000

€ 316.000 € 316.000 STR € INC € 250.000 € 250.000 STR € 2.486.000 € 2.496.000

2023 € 250.000 € 1.358.500 € 1.125.000 € 502.000 € € € 3.235.500

2027 € € 436.000 € € 2.373.000 € € 119.000 € 2.928.000

2028 € € € € 2.362.000 € € 124.000 € 2.486.000

2024 € € 3.174.000 € 1.125.000 € 1.095.000 € 200.000 € € 5.594.000

2025 € € 2.186.000 € 939.000 € 1.396.000 € 200.000 € € 4.721.000

2026 € € 1.554.000 € 75.000 € 2.200.000 € 200.000 € 114.000 € 4.143.000

€ € € € 2.367.000 € € 129.000 € 2.496.000

INC INC INC STR INV STR

Het nieuw beleid wordt als volgt financieel gedekt: • Investeringen (INV): binnen het kapitaallastenniveau. • Structurele uitgaven (STR): uit het begrotingsresultaat. • Structurele uitgaven (STR): uit de naheffingsaanslagen. • Incidentele uitgaven (INC): uit het begrotingsresultaat of uit de reserves.

Programmabegroting 2026-2029

13

Gemeente Noordwijk

1.6 Kerngegevens Sociale structuur

Bron: Noordwijk in Cijfers – Bevolking – Noordwijk

Programmabegroting 2026-2029

14

Gemeente Noordwijk

Fysieke structuur

Bron: Dashboard – Bouwen en wonen – Noordwijk

Programmabegroting 2026-2029

15

Gemeente Noordwijk

1.7 Kaders voor gezond financieel beleid De onderstaande kaders zijn gehanteerd bij het maken van nieuwe afwegingen. De kaders zijn niet uitputtend en fungeren als meetlat waarlangs nieuwe ruimtevragers zijn afgewogen. In de uitvoeringspraktijk wordt daarbij het ‘pas toe of leg uit-principe’ gehanteerd. Dat houdt in dat de gekozen toepassing kan verschillen per onderwerp en dat in bijzondere omstandigheden er redenen kunnen zijn om van de gekozen toepassing af te wijken. Kaders voor gezond financieel beleid 1. eerst de opgave, dan het plan, dan het geld; 2. nieuw beleid voor oud beleid (ombuigingen); 3. we doen het voor het geld dat we ervoor krijgen; 4. kostendekkendheid; 5. proactief gebruik maken van subsidies; 6. integraliteit; 7. ‘herstelbetalingen uit Den Haag’ komen in plaats van eigen middelen en niet er bovenop; 8. ontschotten van budgetten; 9. samen in partnerschap; 10. zuiver resultaat bestemmen; 11. zo min mogelijk reserves; 12. profijtbeginsel; 13. gezond weerstandvermogen. 1. Eerst de opgave, dan het plan, dan het geld Nu beginnen we vaak eerst met de financiële claim en daarna met de visie, het plan en de uitwerking. Dat betekent dat middelen lang onbenut blijven (onderuitputting). Nog belangrijker is dat het geen recht doet aan de afweging door de raad.

Transparantere beleidsdiscussies met de raad in een eerder stadium, betekent ook een transparanter begrotingsproces. Concreet betekent dit dat er meer pro memorie posten als ruimtevrager in de programmabegroting staan om later in te vullen. Niet alles kan en moet immers tegelijk. Dit kan echter ook leiden tot besluiten zonder financiële dekking waarmee financiële risico’s ontstaan. 2. Nieuw beleid voor oud beleid (ombuigingen) Met het richtsnoer ‘nieuw voor oud’ wordt bedoeld dat een lopend project of bestaande activiteiten worden beëindigd, als er financiële dekking moet worden gevonden voor een nieuw initiatief. Vanuit de raad is het idee geopperd om een zero-based programma te maken. Dit is een methode om de programmabegroting door te lichten op wat wettelijk verplicht is, wat de vrije afwegingsruimte is, et cetera. Dat kan helpen om de juiste keuzes te maken. In essentie gaat het om de vraag in welke mate bestaand beleid bijdraagt aan de bestuurlijke doelen. Waar dat niet zo is, ontstaat er ruimte voor heroverweging binnen de totale programmabegroting. 3. We doen het voor het geld dat we ervoor krijgen Medebewindstaken doen we in principe voor (maximaal) het geld dat we ervoor krijgen. Waar de kosten de beschikbare middelen overschrijden moet worden gezocht naar mogelijkheden om de kosten te beheersen of de inkomsten te vergroten.

Dit kan ook in collectief verband, zoals bij de recente arbitrage Jeugdhulp. 4. Kostendekkendheid Belastingheffingen, leges en tarieven zijn kostendekkend.

Programmabegroting 2026-2029

16

Gemeente Noordwijk

5. Proactief gebruik maken van subsidies Bij grote stedelijke projecten worden doelgerichte acties en lobby ingezet voor succesvolle subsidieverwerving. Bij het verstrekken van subsidies telt niet de inspanning maar het resultaat. Bij elk van de gemeentelijke doelen wordt bepaald of en zo ja, hoe gesubsidieerde activiteiten een bijdrage kunnen leveren aan het realiseren ervan. 6. Integraliteit Opbrengsten en kosten worden zoveel mogelijk in samenhang gepresenteerd. Bij investeringen worden de capaciteit, de duurzaamheid en de Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) aspecten ook meegenomen. 7. ‘Herstelbetalingen uit Den Haag’ komen in plaats van eigen middelen en niet er bovenop Als er geld komt uit de Den Haag voor een ambitie die al in de programmabegroting is verwerkt en er is niet afgesproken ‘dat we het doen voor het geld dat we ervoor krijgen’, dan komt dit geld ten gunste van het begrotingsresultaat. En kan dus worden ingezet voor andere zaken. 8. Ontschotten van budgetten Budgetten worden zoveel mogelijk ontschot, om een integrale afweging en het schuiven met budgetten mogelijk te maken met betrekking tot zowel het sociale als het fysieke domein. Tegenvallers worden zoveel mogelijk binnen het domein, het programma of een beleidsveld opgevangen. 9. Samen in partnerschap Netwerk-besturen betekent ook netwerk-financieren.

Wanneer een maatschappelijke opgave samen met andere partners wordt opgepakt, komt de rekening niet alleen bij de gemeente terecht. 10. Zuiver resultaat bestemmen Budget dat aan het einde van het jaar overblijft gaat naar de algemene reserve. 11. Zo min mogelijke reserves Algemeen uitgangspunt is om zo min mogelijk reserves te hebben. Bij het instellen van een reserve is het belangrijk om een concreet doel vast te stellen waarvoor de reserve wordt ingesteld, inclusief de geplande looptijd. 12. Profijtbeginsel Kosten van publieke voorzieningen worden zoveel mogelijk in rekening gebracht bij degenen die daarvan profiteren. 13. Gezond weerstandsvermogen Het benodigd weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s blijft in gezonde verhouding en ligt tussen de 1,4 en 2,0.

Programmabegroting 2026-2029

17

Gemeente Noordwijk

2. Beleidsbegroting 2.1 Algemeen De uitvoering van de gemeentelijke taken en werkzaamheden spreidt zich uit over vele gebieden. In verband met de beheersbaarheid van de taken en werkzaamheden zijn deze verdeeld in programma’s. Om de leesbaarheid en vergelijkbaarheid van de programma’s zo groot mogelijk te maken hebben de programma’s dezelfde structuur. Naar aanleiding van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en overleg met de auditcommissie zijn de programma’s onderverdeeld in de volgende zeven w-vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wanneer is het gereed? • Wat mag het kosten? • Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? • Wat zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? • Wat zijn de risico’s? Door op basis van deze zeven w-vragen de programmabegroting vast te stellen worden door de gemeenteraad de kaders waarbinnen het college de programmabegroting moet uitvoeren vastgelegd. Wat willen we bereiken? Deze vraag wordt beantwoord door aan te geven wat de gemeente binnen een beleidsveld uiteindelijk binnen de periode 2026-2029 wil bereiken (doelen). Hierin zijn de ambities uit onder andere het collegewerkprogramma verwerkt. Wat gaan we daarvoor doen? Hier wordt concreet aangegeven wat de gemeente in 2026-2029 gaat doen (prestaties) om eerder beschreven doelen te bereiken.

Dat kunnen zaken zijn die de gemeente zelf doet of die andere organisaties doen (in opdracht van de gemeente). Wanneer is het gereed? Vanaf de Begroting 2021-2024 is aan de w-vragen de w-vraag ‘Wanneer is het gereed?’ toegevoegd. Zo kan worden aangeven wanneer een betreffend voornemen uitgevoerd wordt. Wat mag het kosten? Om de vierde w-vraag (Wat mag het kosten?) te beantwoorden staat in elk programma de volgende informatie: lasten, baten en saldo per programma. Per programma staan de baten, lasten en het saldo vermeld. Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? Vanuit het BBV zijn gemeenten verplicht om in de programma’s een basis set van beleidsindicatoren op te nemen. Op basis van deze beleidsindicatoren wordt de gemeente Noordwijk vergeleken met andere Nederlandse gemeenten. Dit gebeurt op basis van de meest recente gegevens die ter beschikking worden gesteld op waarstaatjegemeente.nl. Wie zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? Per programma wordt aangegeven welke verbonden partijen bijdragen aan het programma. De uitgebreide informatie over de verbonden partijen staat opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Programmabegroting 2026-2029

18

Gemeente Noordwijk

Wat zijn de risico’s? Per programma wordt aangegeven welke mogelijke risico’s samenhangen met de uitvoering van het desbetreffende programma. Uitgebreide informatie over de risico’s staat opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Programma’s De volgende programma’s zijn opgenomen in de begroting: 1. Bestuur en Dienstverlening 2. Veiligheid 3. Verkeer en Parkeren 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport en Cultuur 7. Sociaal Domein en Volksgezondheid 8. Duurzaamheid en Leefomgeving 9. Wonen en Ruimte Paragrafen Naast de programma’s zijn de volgende (verplichte) paragrafen opgenomen in de begroting: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Wet open overheid (Woo)

Programmabegroting 2026-2029

19

Gemeente Noordwijk

2.2 Programma’s 2.2.1 Programma 1: Bestuur en Dienstverlening Integriteit en transparantie zijn kernwaarden binnen Noordwijk. Zij vormen de basis van de bestuurscultuur. Onze inwoners en de samenleving staan centraal. Wij weten wat er leeft door goed naar inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers te luisteren en door zichtbaar te zijn. We communiceren begrijpelijk en duidelijk. Op deze wijze overbruggen we de afstand tussen onze inwoners en het gemeentebestuur. We zijn dienstverlenend en werken servicegericht. Op deze punten blijven we ons continu verbeteren. We zijn optimaal bereikbaar en gemeentelijke informatie is makkelijk vindbaar. We hebben aandacht voor de eigen bestuurskracht om zelfstandig te blijven als gemeente. We sluiten een fusie uit. We bekijken goed welke taken we zelf uitvoeren en welke we uitbesteden. Als we voor dat laatste kiezen zijn we kritisch op de kwaliteit en de meerwaarde die het oplevert. Voorts zijn we in de samenwerkingsverbanden een sterke en betrokken partner; ook raadsleden geven profiel aan deze betrokkenheid. De ‘Strategische- en Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek’ is een belangrijke basis in de regionale samenwerking richting een bloeiende toekomst. 1.1 Integriteit en transparantie Integriteit en transparantie zijn kernwaarden in Noordwijk. Zij vormen de basis van onze bestuurscultuur. Portefeuillehouder:

Waarnemend burgemeester Schneiders

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer?

We werken transparant.

De ambitie op het gebied van integriteit is hoog. Wij willen een stevige basis om de goede dingen voor

kwartaal

Vierde

Noordwijk te kunnen. Naast het neerzetten van een stevige structuur, wordt er ook geïnvesteerd in bewustwording, het zicht krijgen op eigen kwetsbaarheden en werken aan manieren om de kwetsbaarheden kleiner te maken of weg te nemen. Juist in de huidige snel veranderende samenleving is een duidelijke focus op weerbaarheid noodzakelijk. In het te actualiseren integriteitsuitvoeringsplan wordt aangegeven hoe dit in de komende jaren wordt vormgegeven.

1.2 Participatie en communicatie Onze inwoners en de samenleving staan centraal. Wij weten wat er leeft door goed naar inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers te luisteren en door zichtbaar te zijn. We communiceren begrijpelijk en duidelijk. Op deze wijze overbruggen we de afstand tussen onze inwoners en het gemeentebestuur. Portefeuillehouder:

Wethouder Van Strien

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Programmabegroting 2026-2029

20

Wanneer?

Gemeente Noordwijk

We zorgen door

We voeren onderzoek uit onder inwoners,

Eerste

participatie en de inzet van de wijkregisseur

ondernemersorganisaties en medewerkers om inzicht te krijgen in wensen, behoeften en mogelijkheden voor een

kwartaal

voor een goede aansluiting tussen

breder gebruik van het digitale participatieplatform van de gemeente Noordwijk “samen.noordwijk.nl”. We will en

inwoners en het

weten hoe we het bereik kunnen vergroten waardoor participatietrajecten nog zichtbaarder, toegankelijker en

gemeentebestuur.

inclusiever worden. Op basis van de inzichten en adviezen uit het onderzoek

Derde

voeren we campagne om het online participatieplatform

kwartaal

zichtbaarder te maken en het gebruik te vergroten. De wijkregisseur zorgt voor goed contact en samenwerking tussen de gemeente en de

Vierde kwartaal

wijkverenigingen. Dit is erg belangrijk, want in de wijken zit kennis, betrokkenheid en het echte wij-gevoel. Hierbij streven we naar kwaliteit (goede bereikbaarheid en benaderbaarheid van de wijkregisseur en minimaal twee keer netwerkbijeenkomsten per jaar voor alle wijkverenigingen) en kwantiteit (oprichting van wijkverenigingen in wijken waar deze nu nog niet zijn. Minimaal 1 per jaar). Onze communicatie

We sluiten de communicatie zo veel mogelijk aan op de

Vierde

sluit aan op de behoefte van inwoners,

behoeften van inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. De gemeente zet hierbij meerdere

kwartaal

ondernemers en andere

kanalen in en zorgt voor een juiste afstemming tussen de kanalen. Goede digitale toegankelijkheid en toegankelijk

belanghebbenden.

taalgebruik van de informatie die de gemeente via die kanalen deelt is hierbij het uitgangspunt. De informatiepositie van de gemeente wordt verder versterkt door een nieuwe newsroom te implementeren,

Vierde kwartaal

het intranet te vernieuwen, de gemeentelijke website toegankelijker en logischer te maken voor inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden en via soc iale media met deze doelgroepen te communiceren. Onze website is gebruiksvriendelijk.

De gemeente heeft de B status behouden voor de website. Hiermee presteert de website van de gemeente

Tweede kwartaal

goed en vergelijkbaar met gemeenten uit de regio. De gemeente inventariseert wat ervoor nodig is om de website verder te verbeteren en hoe zich dat verhoudt tot wat de A status oplevert voor de klanttevredenheid. We realiseren een newsroom.

De gemeente heeft de pilot met de Newsroom 1.0 geëvalueerd en beëindigd. Op basis van die evaluatie

Tweede kwartaal

start de gemeente met een nieuwe newsroom. Onder newsroom verstaan we het volgen en analyseren van media en het delen van inzichten met organisatie en bestuur. Zo signaleren we trends en kansen op tijd en meten we de impact van activiteiten.

Programmabegroting 2026-2029

21

Gemeente Noordwijk

1.3 Dienstverlening We zijn dienstverlenend en werken servicegericht. Op deze punten blijven we ons continu verbeteren. We zijn optimaal bereikbaar en gemeentelijke informatie is makkelijk vindbaar. Portefeuillehouder:

Waarnemend burgemeester Schneiders

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

We verbeteren continu onze klanttevredenheid.

We geven uitvoering aan onze ‘Uitvoeringsagenda

We streven hierbij naar een rapportcijfer 8. Dit geldt ook voor onze uitvoeringsorganisaties.

Wanneer?

Dienstverlening’. We kunnen de volgende acties noemen: We brengen de serviceafspraken extra onder de aandacht. Deze afspraken geven aan welke prestaties we

Tweede kwartaal

op het gebied van dienstverlening moeten behalen. We meten de klanttevredenheid per kanaal om te beoordelen of we aan de afspraken voldoen. Zodra de afspra ken meetbaar zijn en we hierop kunnen sturen, communiceren we dit actief naar buiten. De website houden we actueel, compleet en goed

Tweede

werkend. Bezoekers vinden er snel en makkelijk de juiste informatie. We verbeteren de website continu met

kwartaal

webanalyses, onderzoeken en input uit klantcontact We starten met 1 à 2 pilots voor dienstverlening via ‘Mijn

Tweede

Zaken’. Mijn Zaak is een digitale, persoonlijke, veilige omgeving waarin inwoners en ondernemers hun lopende

kwartaal

zaken met de gemeente kunnen inzien. Als de pilots succesvol zijn, breiden we de onlinedienstverlening via ‘Mijn Zaken’ verder uit. Kansrijke processen zijn Fixi meldingen, informatieverzoeken, vergunningaanvragen en producten van Burgerzaken.

1.4 Regionale samenwerking en verbonden partijen We hebben aandacht voor de eigen bestuurskracht om zelfstandig te blijven als gemeente. We sluiten een fusie uit. We bekijken goed welke taken we zelf uitvoeren en welke we uitbesteden. Als we voor dat laatste kiezen zijn we kritisch op de kwaliteit en de meerwaarde die het oplevert. Voorts zijn we in de samenwerkingsverbanden een sterke en betrokken partner; ook raadsleden geven profiel aan deze betrokkenheid. De ‘Strategische - en Uitvoeringsagenda Duinen Bollenstreek’ is een basis in de regionale samenw erking richting een bloeiende toekomst. Portefeuillehouder:

Waarnemend burgemeester Schneiders / Wethouder Van Strien

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

We zijn een sterke en

We voeren de afspraken conform het

Eerste

betrokken partner in onze

bestuursconvenant Duin- en Bollenstreek (DBS) uit. Het ambtelijk kernteam DBS faciliteert de DBS -

kwartaal

samenwerkingsverbanden

Wanneer?

overlegstructuur, organiseert collegeconferenties en radenbijeenkomsten en verzorgt de interne en externe communicatie en rapportages. Het kernteam bestaat uit medewerkers uit de verschillende gemeenten.

Programmabegroting 2026-2029

22

Gemeente Noordwijk

We dragen bij aan de uitvoering van de projecten zoals

Tweede

die in de Uitvoeringsagenda DBS zijn opgenomen. We stellen een samenwerkingsprogramma DBS 2026 vast

kwartaal

en geven daar uitvoering aan. Het samenwerkingsprogramma bevat de concrete activiteiten die DBS-verband in 2026 uitgevoerd worden. In de kennisas Leiden-Katwijk-Noordwijk werken we samen in de Key Region Leiden. In deze compacte innovatieregio bevindt zich een uniek ecosysteem, waarbij onderwijs- en kennisinstellingen, startups,

Tweede kwartaal

scaleups, multinationals en overheden samenwerken om oplossingen te creëren voor de strategische uitdagingen van nu en morgen. Dat is goed voor de economie in Noordwijk, de gehele Duin- en Bollenstreek en de Leidse regio. Wat doen we doorlopend? Integriteit en transparantie • We zorgen ervoor dat integriteit continue de rode draad vormt van ons handelen. • We werken verder aan onze integriteit en onze kernwaarden op basis van de routekaart ‘integriteit’ en het bijbehorend uitvoeringsplan. • We stimuleren en werken aan de bewustwording van integriteit en weerbaarheid van bestuur en organisatie door middel van opleidingen en ontwikkelprogramma’s. • Wij honoreren verzoeken op basis van de Wet open overheid (Woo) of ruimhartig conform de regelgeving. • We publiceren Woo-verzoeken en –besluiten, alsmede klachten, convenanten en beschikkingen actief op meerdere openbare (digitale) platforms • We geven uitvoering aan het strategisch Gemeentelijk Informatiebeveiligingsbeleid. • We scholen onze medewerkers doorlopend op het domein van informatieveiligheid. • We geven uitvoering aan het privacybeleid en de doorlopende actualisatie daarvan. We zijn aangesloten bij het VNG-programma ‘Grip Op Informatie’ (VNG). • We hebben voortdurend aandacht voor de uitvoering van de AVG en de Wet politiegegevens (Wpg). Periodiek voeren we interne en externe AVG - en Wpg-audits uit.

In het kader van de Wpg staan met name de thema’s bewustwording, beveiliging en periodieke controle s op de agenda. In 2026 treden de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) en de Cyberbeveiligingswet (Cbw, als implementatie van NIS2) in werking. Bestuurlijke verantwoordelijkheid is vereist voor het borgen van fysieke én digitale weerbaarheid. • Transparantie is een kernbeginsel van de AVG. Als gemeente moeten we duidelijk communiceren wat, waarom, en door wie persoonsgegevens worden verwerkt. De verantwoordingsplicht vereist dat bestuurders kunnen aantonen dat zij passende maatregelen hebben genomen voor gegevensbescherming. Onder meer het externe privacy beleid zal worden herzien in 2026 als uiting van die maatregelen. • Er blijft continue aandacht voor ‘cybercrime’, waaronder dreigingen van ransomware aanvallen. Maatregelen conform de BIO worden hiervoor genomen. Hierin gaat het om technische maatregelen, maar ook procedurele maatregelen. Ook is er aandacht voor de menselijke factor: cultuur, bewustzijn en voorbeeldgedrag medewerkers. • Door middel van de jaarlijkse audit ‘Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA)’ wordt verantwoording afgelegd over onze informatiebeveiliging. Participatie en communicatie • We monitoren met de newsroom het gebruik van de kanalen door onze inwoners en passen onze communicatie- middelenmix daarop aan.

• We versterken onze identiteit door het verbeteren van onze zichtbaarheid en gebruiken hierbij een eenduidige huisstijl. • We werken aan begrijpelijk gemeentelijk taalgebruik op basis van het landelijk project “Direct Duidelijke Taal’. We breiden de bereikbaarheid via onlinekanalen van de gemeente Noordwijk

Programmabegroting 2026-2029

23

Gemeente Noordwijk

• • • • •

•

•

mogelijkheden (klantvragen via e-mail, livechat, WhatsApp, messengers en socials) een kanaal is waar inwoners het KCC goed op kunnen bereiken. We kijken periodiek of de teksten van de website van de gemeente Noordwijk nog actueel zijn. We voeren het vastgestelde integrale plan van aanpak voor participatie uit. We gebruiken het platform Samen Noordwijk voor alle interactieve participatietrajecten. We nemen de stand van zaken van onze participatietrajecten tweemaal per jaar op in een voortgangsrapportage. We stellen voor de start van een inwonersparticipatie -traject een notitie op waarin onder meer wordt vastgelegd: o De doelstelling(en) en de omvang van doelgroep(en) o Het participatieniveau (participatietrap) o De werkvorm(en) o Verwachtingenmanagement We ondersteunen buurt- en inwonersinitiatieven (overheidsparticipatie): o Via Samen.Noordwijk ontvangen we initiatieven van inwoners. o Samen met initiatiefnemers onderzoeken we het draagvlak voor het idee. o We toetsen initiatieven aan de kaders van de Nota Overheidsparticipatie. o Bij de uitvoering nemen we een adviserende en ondersteunende rol in. o We hanteren een ‘ja, mits’-houding: we denken mee in mogelijkheden en zoeken samen naar oplossingen. o Samen met de initiatiefnemer stellen we een samenwerkingskader op waarin we afspraken, doelen en verwachtingen van elkaar op papier zetten.