Programmabegroting 2024-2027

Begroting

2024-2027

Inhoudsopgave Programmabegroting 2024-2027 Voorwoord

2

1. Algemeen

3

1.1 Begroting in één oogopslag 1.2 Stapsgewijs naar het begrotingssaldo 1.3 Beleidsdoelstellingen 1.4 Nieuw beleid 1.5 Kerngegevens 1.6 Kaders voor gezond financieel beleid

3 4 7 10 12 15

2. Beleidsbegroting

17

2.1 Algemeen 2.2 Programma’s 2.2.1 Programma 1: Bestuur en Dienstverlening 2.2.2 Programma 2: Veiligheid 2.2.3 Programma 3: Verkeer en Parkeren 2.2.4 Programma 4: Economie 2.2.5 Programma 5: Onderwijs 2.2.6 Programma 6: Sport en Cultuur 2.2.7 Programma 7: Sociaal Domein en Volksgezondheid 2.2.8 Programma 8: Duurzaamheid en Leefomgeving 2.2.9 Programma 9: Wonen en Ruimte 2.3 Paragrafen 2.3.1 Lokale heffingen 2.3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.3.3 Onderhoud kapitaalgoederen 2.3.4 Financiering 2.3.5 Bedrijfsvoering 2.3.6 Verbonden partijen 2.3.7 Grondbeleid 2.3.8 Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid

17 19 19 24 28 33 38 42 48 55 61 66 66 81 88 92 98 104 112 115

3. Financiële begroting

116

3.1 Inleiding 3.2 Uitgangspunten 3.3 Totaaloverzicht lasten en baten per programma 3.4 Structureel en reëel evenwicht 3.5 Geprognosticeerde balans 3.6 Ontwikkeling EMU-saldo 3.7 Stand en verloop van reserves en voorzieningen 3.8 Overzicht incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 3.9 Overzicht overhead 3.10 Investeringen 3.11 Overzicht taakvelden 3.12 Overzicht incidentele baten en lasten 3.13 Overzicht van salarissen en sociale lasten 3.14 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 3.15 Begroting grondbedrijf

Lijst van afkortingen

Programmabegroting 2024-2027

116 116 117 118 119 124 127 143 146 147 153 156 160 161 162

166

1

Gemeente Noordwijk

Voorwoord Met de Programmabegroting 2024–2027 presenteren wij een meerjarig sluitende begroting. Deze begroting is gebaseerd op het huidige collegewerkprogramma en de in de Perspectiefnota 2024 opgenomen uitwerking hiervan. In tegenstelling tot de Programmabegroting 2023–2026 is voor deze begroting gekozen om deze meerjarig sluitend te maken. Tot dusver heeft het kabinet geen gehoor gegeven aan de oproep van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om de financiering van de gemeenten een gezonde basis te geven. De uitname uit het gemeentefonds van € 3 miljard en de opschalingskorting van in totaal € 1 miljard blijven vooralsnog overeind. Doordat het kabinet inmiddels demissionair is, is er op korte termijn ook geen verandering te verwachten. In de Programmabegroting 2024-2027 zijn daarom, in aansluiting op de Perspectiefnota 2024, bezuinigingen verwerkt oplopend tot een bedrag van ruim € 2 miljoen in 2027. Daarnaast zijn er aanvullende belastinginkomsten voor ruim € 1,4 miljoen in 2026 en 2027 opgenomen. Zonder deze maatregelen zouden de jaren 2026 en 2027 fors in de rode cijfers komen, respectievelijk - / - € 3.458.000,- en - / - € 2.156.000,-. Voor 2024 en verder staat de gemeente Noordwijk voor enkele grote uitdagingen. Komende jaren zal er serieus werk gemaakt gaan worden van de energietransitie.

Hiervoor heeft het rijk aanvullende middelen beschikbaar gesteld, voor Noordwijk ruim € 2,6 miljoen verspreid over 3 jaar. Ook het werken aan verduurzaming van gemeentelijke gebouwen, het adviseren van eigenaren van panden op het gebied van verduurzaming en verstrekken van subsidie voor verduurzaming gaat in 2024 gewoon door. Het jaar 2024 markeert ook de invoering van de Omgevingswet. De voorbereidingen om de uitvoering hiervan zo soepel mogelijk te laten verlopen zijn in volle gang. Een derde grote opgave is de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne. Momenteel wordt hard gewerkt aan plannen voor vervangende huisvesting, die in het begin van 2024 gerealiseerd moet zijn. Op basis van de besluitvorming bij de Perspectiefnota 2024 gaan we verder met voorbereiding voor de bouw van een nieuw zwembad in Noordwijkerhout. Met dank aan een flinke ambtelijke inzet presenteren we deze begroting aan uw raad. Vanuit de ambitie om de blik vooruit te richten en focus te hebben op wat er echt toe doet. We maken ons hard om de gemeente Noordwijk echt een verademing te laten zijn. We kijken uit naar de behandeling op 7 november aanstaande.

Het college van burgemeester en wethouders Noordwijk, 10 oktober 2023

Programmabegroting 2024-2027

2

Gemeente Noordwijk

1. Algemeen 1.1 Begroting in één oogopslag

Programmabegroting 2024-2027

3

Gemeente Noordwijk

1.2 Stapsgewijs naar het begrotingssaldo Om uiteindelijk te komen tot de structureel en reëel in evenwicht zijnde Programmabegroting 2024-2027 die nu voorligt, is een traject voorafgegaan. Onderstaand wordt stapsgewijs aangegeven hoe het financiële meerjarenbeeld tot stand is gekomen. Perspectiefnota 2024 Op 26 september 2023 heeft de gemeenteraad de in de Perspectiefnota 2024 opgenomen uitgangspunten en ontwikkelingen voor de Programmabegroting 2024-2027 vastgesteld. De Perspectiefnota 2024 laat samengevat het volgende financiële beeld zien: Bedragen zijn afgerond op € 1.000,-.

Meerjarenperspectief Perspectiefnota 2024 Programmabegroting 2023-2026 begrotingssaldi Perspectiefnota 2024-2027 autonoom beleid Perspectiefnota 2024-2027 nieuw beleid Perspectiefnota 2024-2027 inflatiecorrectie Perspectiefnota 2024-2027 Meicirculaire 2023 Saldo meerjarenbegroting voor bezuinigingen Saldo bezuinigingen Saldo meerjarenbegroting na bezuinigingen Optie x de nieuwe Schelft Extra dekkingsvoorstellen/ombuigingen Totaal meerjarenperspectief Perspectiefnota 2024

2024 € 2.114.000 € -2.876.000 € -331.000 € -217.000 € 1.644.000 € 334.000 € 793.000 € 1.127.000 € € € 1.127.000

2025 € 2.847.000 € -2.530.000 € -331.000 € -451.000 € 1.862.000 € 1.397.000 € 843.000 € 2.240.000 € € € 2.240.000

2026 € -1.567.000 € -2.207.000 € -331.000 € -697.000 € 1.414.000 € -3.388.000 € 1.994.000 € -1.394.000 € € 1.480.000 € 86.000

2027 € -1.567.000 € -2.596.000 € -331.000 € -1.945.000 € 3.175.000 € -3.264.000 € 2.044.000 € -1.220.000 € € 1.480.000 € 260.000

Bedragen zijn afgerond op € 1.000,-.

Perspectiefnota 2024 inclusief amendementen Saldo Perspectiefnota 2024 - Reeds verwerkt amendement Griffie - Reeds verwerkt amendement Suswacht - Reeds verwerkt amendement Bienale (budgettair Neutraal) Totaal Perspectiefnota 2024 inclusief amendementen

2024 2025 € 1.127.000 € 2.240.000 € -50.000 € -50.000 € -125.000 € -125.000 € - € € 952.000 € 2.065.000

€ € € € €

2026 86.000 -50.000 36.000

€ € € € €

2027 260.000 -50.000 210.000

Bovenstaande is reeds in de Perspectiefnota 2024 uiteengezet. Hieronder wordt de financiële vertaalslag gemaakt naar het financiële meerjarenperspectief van de Programmabegroting 2024-2027. Programmabegroting 2024-2027 Na de vaststelling van de Perspectiefnota 2024 heeft zich nog een aantal ontwikkelingen voorgedaan die de begrotingssaldi hebben beïnvloed. Deze zullen hieronder kort worden toegelicht. Bedragen x €

Programmabegroting 2024-2027 Totaal Perspectiefnota 2024 inclusief amendementen Septembercirculaire Tariefstelling en kostendekkendheid Toename kwijtschelding afvalstoffenheffing Salarisstijging van 4,5% naar 5,0% gemiddeld Stijging rente en verandering boekwaarde Hogere kosten vervoermiddelen (o.a brandstof) Overige mutaties na perspectiefnota Taakstelling Rijk voor lagere uitgaven voor Jeugd (50%) Extra index Meerlanden niet in tariefstelling afvalstoffenheffing Totaal Programmabegroting 2024-2027

Programmabegroting 2024-2027

4

2024 € 952.000 € 840.000 € -62.161 € -58.812 € -14.356 € -35.280 € -37.707 € 212.000 € € -450.000 € 1.345.684

2025 € 2.065.000 € € 465.000 € € 62.447 € € -58.812 € € -155.807 € € -34.532 € € -39.257 € € 272.000 € € 450.000 € € -470.000 € € 2.556.039 €

2026 36.000 352.000 226.377 -58.812 -349.031 -532.015 -40.859 -17.000 450.000 66.660

2027 € 210.000 € 1.579.000 € 412.726 € -58.812 € -516.934 € -279.637 € -47.090 € -330.000 € 450.000 € € 1.419.253

Gemeente Noordwijk

Septembercirculaire 2023 De inkomsten uit het gemeentefonds zijn berekend aan de hand van de Septembercirculaire. Als gevolg van de demissionaire status van het kabinet zijn er in deze circulaire geen grote wijzigingen gemeld. Het gemeentefonds is wel bijgesteld voor loon- en prijsstijgingen. Voor 2027 is nu voor het eerst de nieuwe rekenmethodiek voor berekenen van de groei van het gemeentefonds meegenomen. Deze methode gaat uit van een achtjaars-gemiddelde van de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP). Een gevolg van deze methode is een meer stabiele ontwikkeling van de inkomsten uit het gemeentefonds. Het betekent echter ook dat de groei van het gemeentefonds lager uitpakt dan met de tot dusver gebruikte methode. Dit gekoppeld aan het feit dat het rijk nog steeds vasthoudt aan de structurele korting op het gemeentefonds van € 3 miljard en de eveneens structurele opschalingskorting van € 1 miljard levert een aanzienlijk lagere uitkering uit het gemeentefonds op. De term ravijnjaar voor 2026 is dan ook nog steeds actueel. Tariefstelling en kostendekkenheid De kosten van met name afvalinzameling en -verwerking nemen de komende jaren verder toe.

Dat komt onder meer door de sterke daling van de prijs voor oud papier wat per saldo meer verwerkingskosten teweegbrengt, de toename van de afvalinzamelingskosten (zie hieronder extra indexering Meerlanden), extra kosten van de milieustraat, meer kwijtscheldingen, et cetera. Deze kosten worden weliswaar via de heffing verhaald, maar doordat de compensabele btw en overhead over de kosten ook in het tarief van de heffing meegenomen worden, zijn in de begroting de geraamde baten hoger dan de geraamde lasten. Dat heeft weer een positief effect op het begrotingssaldo. Toename kwijtschelding afvalstoffenheffing Het aantal kwijtscheldingen is in 2023 aanzienlijk toegenomen. De verwachting is dat dit ook de komende jaren zal blijven en zelfs nog iets zal toenemen. Salarisstijging van 4,5% naar 5,0% Ten tijde van de Perspectiefnota 2024 zijn de salarislasten met jaarlijks 4,5% inflatie verhoogd. Dit inflatiepercentage is gebaseerd op de looninflatie die staat opgenomen in de Meicirculaire 2023. Echter laat de Septembercirculaire 2023 een ophoging zien van de jaarlijkse looninflatie naar 5,0%. Dit percentage is nu cumulatief meegenomen in de Programmabegroting 2024-2027 en leidt tot hogere jaarlijkse salarislasten.

Stijging rente en verandering boekwaarde Op basis van de nieuwe renteomslag die gehanteerd wordt voor de jaren 2024 tot en met 2027 neemt de rente op de begrote investeringen toe. Hogere kosten vervoermiddelen (onder andere brandstof) Door de gestegen brandstofprijzen en meer onderhoud omdat het wagenpark veroudert (vervangingen zijn noodzakelijkerwijs uitgesteld) zijn de kosten van vervoermiddelen toegenomen. Taakstelling Rijk voor lagere uitgaven voor Jeugd (50%) In 2021 zorgde een uitspraak van de ingeroepen arbitragecommissie er voor dat het Rijk € 1,8 miljard aan het gemeentefonds toevoegde. De arbitragecommissie had vastgesteld dat de gemeenten te weinig budget kregen om de kosten van de Jeugdhulp te betalen. Deze toevoeging is echter niet structureel opgenomen. Rijk en gemeenten zijn in overleg om te komen tot een hervormingsagenda met maatregelen die moeten leiden tot lagere kosten. Dit heeft tot gevolg gehad dat de inkomsten voor de gemeente Noordwijk voor dit onderdeel gedaald zijn van € 2,4 miljoen in 2022 tot nog geen € 400.000 in 2027. Van een daling van de uitgaven voor Jeugdzorg is tot dusver echter geen sprake.

Programmabegroting 2024-2027

5

Gemeente Noordwijk

Voor de jaren 2026 en 2027 mogen de gemeenten nu een stelpost opnemen voor lagere kosten omdat het rijk belooft maatregelen te nemen die tot deze kostenverlaging zou moeten leiden. Vanwege de huidige demissionaire status van het kabinet en de “ervaringen uit het verleden” is er voor gekozen om 50% van de toegestane stelpost als voordeel in de Programmabegroting 2024 te verwerken, voor een bedrag van € 450.000,-. Dit heeft geen gevolgen voor de beschikbare budgetten in de begroting voor Jeugdhulp. Deze zijn gebaseerd op de regionale begroting voor Jeugdhulp. Extra indexering Meerlanden niet in tariefstelling afvalstoffenheffing Door de hoge inflatie afgelopen jaar zijn de kosten van afvalinzameling bij Meerlanden sterk gestegen. In de huidige tarievenstructuur loopt de indexering van de gemeentelijke bijdrage twee jaar achter op de werkelijke loon- en prijsstijgingen. Hierdoor komt Meerlanden de komende jaren in de rode cijfers. Om het tij te keren is aan de aandeelhouders, waaronder de gemeente Noordwijk, voorgesteld om deze vertraging te repareren en voortaan uit te gaan van de actuele loon- en prijsontwikkeling. Voor Noordwijk betekent dat een verhoging van de kosten van afvalinzameling van € 450.000,- per jaar. Dat zou tot een stijging van de afvalstoffenheffing in 2024 van meer dan 18% leiden.

Deze excessieve stijging kan worden getemperd door te kiezen voor een geleidelijke stijging van de heffing van jaarlijks 10% gedurende de komende drie jaar. In dat geval is er tijdelijk geen maximale kostendekkendheid van de heffing en hebben die hogere kosten een negatief effect voor die jaren op het begrotingssaldo.

Programmabegroting 2024-2027

6

Gemeente Noordwijk

1.3 Beleidsdoelstellingen

1.1

1.2

Thema Integriteit en transparantie Participatie en communicatie

1.3 Dienstverlening

Beleidsdoelstellingen gemeente Noordwijk Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Wat willen we bereiken? Integriteit en transparantie zijn kernwaarden binnen Noordwijk. Zij vormen de basis van de bestuurscultuur. Onze inwoners en de samenleving staan centraal. Wij weten wat er leeft door goed naar inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers te luisteren en door zichtbaar te zijn. We communiceren begrijpelijk en duidelijk. Op deze wijze overbruggen we de afstand tussen onze inwoners en het gemeentebestuur. We zijn dienstverlenend en werken servicegericht. Op deze punten blijven we ons continu verbeteren. We zijn optimaal bereikbaar en gemeentelijke informatie is makkelijk vindbaar.

We hebben aandacht voor de eigen bestuurskracht om zelfstandig te blijven als gemeente. We sluiten een fusie uit. We bekijken goed welke taken we zelf uitvoeren en Regionale welke we uitbesteden. Als we voor dat laatste kiezen zijn we kritisch op de kwaliteit en de 1.4 samenwerking en meerwaarde die het oplevert. Voorts zijn we in de samenwerkingsverbanden een sterke en verbonden partijen betrokken partner; ook raadsleden geven profiel aan deze betrokkenheid. De ‘Strategischeen Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek’ is een belangrijke basis in de regionale samenwerking richting een bloeiende toekomst. Programma 2 Veiligheid Thema Wat willen we bereiken? Veiligste Noordwijk is een veilige gemeente om te wonen, te werken, te recreëren en te leven. We 2.1 gemeenten zijn hier gezamenlijk verantwoordelijk voor. Aanpak In onze gemeente worden criminaliteit en overlast niet geaccepteerd. We handhaven 2.2 ondermijnende daarom daadkrachting. Dit doen we samen met de politie, onze inwoners en criminaliteit ondernemers. 2.3 Crisisbeheersing Noordwijk is sterke (regionale) partner in crisisbeheersing Programma 3 Verkeer en Parkeren Thema Wat willen we bereiken? Regionale en Noordwijk is goed bereikbaar en beschikt over een veilige infrastructuur. Ons 3.1 lokale verkeersnetwerk is veilig. We zorgen voor een optimale verkeerscirculatie.

We werken bereikbaarheid aan een betere bereikbaarheid met het openbaar vervoer, de fiets en voetgangers. We beschikken over voldoende parkeervoorzieningen voor inwoners en bezoekers. In de 3.2 Parkeren drukke zomermaanden weren we ‘zoekverkeer’ uit de straten van Noordwijk aan Zee. Bezoekers kunnen parkeren in transferia in de periferie van Noordwijk De wegen in Noordwijk zijn zo ingericht dat onze inwoners ouderen, jonge kinderen en mensen met een beperking veilig over straat kunnen. Hierbij hebben we onverminderd 3.3 Verkeersveiligheid aandacht voor verkeersveiligheid in de directe omgeving van met name zorgcentra en scholen. De trottoirs moeten weer het domein van de voetgangers worden en beter begaanbaar voor kinderwagens, rollators, rolstoelen etc.

Programmabegroting 2024-2027

7

Gemeente Noordwijk

Beleidsdoelstellingen gemeente Noordwijk Programma 4 Economie Wat willen we bereiken?

Thema Agrarische bedrijven en We willen een vitale economie, die zorgt voor werkgelegenheid. Noordwijk streeft naar het 4.1 Intergemeentelijke behoud van de agrarische gebieden voor duurzame innovatieve bollenteelt, zoals Structuurvisie opgenomen in de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG). Greenport Gunstig vestigingsen ondernemingsNoordwijk heeft aantrekkelijke winkel- en uitgaansgebieden met een gunstig vestigings- en 4.2 klimaat voor ondernemingsklimaat voor ondernemers. winkels, horeca en bedrijven Noordwijk ligt in een uniek gebied met veel natuur, het strand, de zee, de kust en een Jaarrond toerisme 4.3 open en toegankelijk landschap. We zijn zuinig op deze kwaliteiten als basis voor ons en recreatie toerisme. Met onze kuuroordstatus krijgt dit een extra impuls. Noordwijk blijft zich profileren als dé ruimtevaartgemeente van Nederland met 4.4 Space aantrekkingskracht op innovatie bedrijvigheid. Het strand is een uniek gebied. De unieke ligging aan zee maakt de Noordwijk 4.5 Strand en kuuroord internationaal erkend is als kuuroord, of beter: heilzame badplaats. Aan die kwaliteit geven we nadrukkelijk inhoud. Programma 5 Onderwijs Thema Wat willen we bereiken?

5.1 Onderwijs

5.2

Onderwijshuisvesting Thema

6.1

Verenigingen en vrijwilligers

6.2 Sport en recreatie

6.3 Kunst en cultuur

Evenement6.4 vriendelijke gemeenten Multifunctionele 6.4 accommodaties

Behalve thuis is ook school een plek waar je normen en waarden leert die je meeneemt in je verdere leven. Daarom is het heel belangrijk dat kinderen kwalitatief goed onderwijs krijgen. Dat ze leren hoe je normaal met elkaar omgaat. Dat pesten onacceptabel is en ze de ruimte krijgen om zich te ontplooien en ontwikkelen, hoe zij, als persoon, dat willen. We zorgen voor voldoende en kwalitatief hoogwaardige onderwijshuisvesting. Programma 6 Sport en Cultuur Wat willen we bereiken? Veel mensen vinden in ons gevarieerde verenigingsleven een prettige en waardevolle vrijetijdsbesteding. Daarom verdienen verenigingen op het gebied van sport, kunst en cultuur onze ondersteuning en investeren we hier ook in. Het belang van bewegen en sport is onomstreden. Daarom bevorderen we een grote variatie aan sportmogelijkheden in Noordwijk. Dat betekent dus ook dat het aanbod niet alleen is gericht op jongeren, maar dat het ook toegankelijk moet zijn voor ouderen, mensen met een beperking en mensen met weinig financiële middelen. Gezondheid is immers belangrijk voor iedereen en past bij de status die we als kuuroord hebben. Daarnaast is het voor een leefbaar en gezellig Noordwijk van groot belang dat er ruim baan wordt gegeven aan kunst en cultuur.

Cultuur brengt immers mensen samen en kan ook maatschappelijke problemen helpen verminderen die specifiek zijn voor de jeugd, ouderen en inwoners met enige afstand tot de samenleving. We zorgen ervoor dat kunst- en cultuurprojecten een zo breed mogelijk publiek bereiken. We zijn een evenementvriendelijke gemeente. We benutten onze multifunctionele sportaccommodaties optimaal.

Programmabegroting 2024-2027

8

Gemeente Noordwijk

Thema 7.1 Gezond leven 7.2

Opgroeien en zelfontplooiing

7.3 Meedoen

Zorg en 7.4 ondersteuning

7.5

Beleidsdoelstellingen gemeente Noordwijk Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Wat willen we bereiken? We bevorderen een gezonde leefstijl. Als gemeente met een kuuroordstatus stellen we sporten, bewegen en gezondheid centraal. Onze kinderen groeien gezond en veilig op. Onze focus is primair gericht op preventie. We bewerkstelligen daarom een aanbod gericht op onder meer versterking van weerbaarheid. We bevorderen de samenwerking tussen maatschappelijke partners. Onze inwoner doen mee (naar vermogen). We stimuleren zelfredzaamheid en het nemen van verantwoordelijkheid voor het eigen leven. We zorgen voor voorzieningen ten behoeve van inwoners die (tijdelijk) niet kunnen meedoen. We bestrijden eenzaamheid en vergroten de lokale mobiliteit van kwetsbare inwoners. De toegang tot advies, ondersteuning (jeugd)zorg is laagdrempelig, We zorgen voor passende hulp en ondersteuning waarbij we sturen op drempelverlaging, kwaliteitsverhoging en kostenbeheersing van jeugdhulp. Zorg voor onze inwoners moet in voldoende mate beschikbaar zijn. De wachtlijsten voor (jeugd)zorg zijn zo kort mogelijk.

Inwoners voelen zich veilig en prettig. In Noordwijk is het goed wonen. Onze buitenruimte Gezonde en veilige en voorzieningen nodigen uit tot ontmoeting en bewegen en zijn toegankelijk voor leefomgeving iedereen. De gezonde en groene leefomgeving versterken de kwaliteit van leven. Thema

8.1 Duurzaamheid

8.2 Energietransitie

8.3 Natuur en groen Woon- en leefomgeving Afval en 8.5 grondstoffen

8.4

Thema Bouwen voor de 9.1 lokale bevolkingsgroei Bouwen op basis 9.2 van de lokale behoefte

Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving Wat willen we bereiken? We behouden onze prachtige dorpen en ons open landschap voor toekomstige generaties en bezoekers. We stellen een lange termijnvisie voor verduurzaming op. We geven uitvoering aan doordachte, effectieve en efficiënte maatregelen ter bevordering van energiebesparing en klimaatadaptatie. Ons uitgangspunt is dat verduurzaming betaalbaar blijft voor iedereen. We koesteren onze prachtige bollenvelden, de kuststrook, de zee en onze natuurgebieden. We prefereren zonne-energie boven windenergie en gaan plaatsing van windturbines in ons buitengebied daarom tegen. We plaatsen zonnepanelen bij voorkeur op grote daken. Natuur en landschap vormen de basis voor fijn wonen, recreëren en een gezonde economie. De duinen en landgoederen worden waar mogelijk verbonden door (ecologische) verbindingen die doorlopen tot in de dorpen. Onze leefomgeving is schoon, gezond, groen en toegankelijk. We beheren de openbare ruimte op uniforme wijze. In de dorpscentra zetten we onze Buitendienst zichtbaar in. De gemeente is verantwoordelijk voor de openbare ruimte en die moet dus ook goed worden bijgehouden. Dat betekent dus ook een nette en ordelijke afvalinzameling. Programma 9 Ruimte en Wonen Wat willen we bereiken? Wij bouwen volgens de natuurlijke groei van Noordwijk.

Daarbij geldt dat grootschalige regionale woningbouw enkel plaats vindt langs de as Alphen-Leiden-Katwijk.

We bouwen, afgestemd op de behoefte, woningen in alle prijsklassen (huur en koop) in een veilige en prettige omgeving. Daarbij hoort ook voldoende ruimte om te parkeren en te recreëren. We versterken de identiteit en openheid van onze leefomgeving door in te zetten op een Kleinschaligheid en vitale en duurzame bollenteelt. Daarmee zorgen we tevens dat de dorpen niet aan elkaar 9.3 open karakter van gebouwd worden. Het open landschap tussen de dorpen in de Bollenstreek weerspiegelt de leefomgeving onze identiteit.

Programmabegroting 2024-2027

9

Gemeente Noordwijk

1.4 Nieuw beleid Bij het opstellen van de Programmabegroting 2023-2026 is er nieuw beleid geïnventariseerd en opgenomen. Dit nieuwe beleid is uiteraard ook verwerkt binnen de Programmabegroting 2024-2027. Tevens is bij het opstellen van de Perspectiefnota 2024 geïnventariseerd wat aan nieuw beleid voor 2024 en verder opgenomen zou kunnen worden (blauw gearceerd). Het complete beeld van het nieuwe beleid staat in onderstaand overzicht weergegeven. Bedrag x €

Totaal nieuw beleid per programma Programma 1 Bestuur en Dienstverlening 2023 Opstellen visie gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed 2023 KCC backoffice/beleidsmedewerker 2023 Bestuursondersteuner wethouders 2023 Inhuur voor invoering moderne werkplek 2023 Extra budget voor inhuur in verband met krapte arbeidsmarkt 2024 Financieel adviseur 2024 Bestuursondersteuner wethouders 2024 Actieplan Dienstverlening 2024 Onderzoek/Data-analist Programma 2 Veiligheid 2023 Onderzoek (flexibel) cameratoezicht 2023 Beleidsmedewerkers aanpak ondermijning 2023 Vergunningverlener 2023 Senior BOA 2023 BOA's Programma 3 Verkeer en Parkeren 2023 Mobiliteitsplan 2023 Onderzoek ontsluiting Verlengde Beeklaan 2023 Modelstudie ontsluiting wijk Boechorst 2023 Mogelijkheid nachtbus van Leiden naar Noordwijk 2023 Continueren campingpendel 2023 Tarief strandpendel 2023 Passende parkeernormen arbeidsmigranten 2023 Gratis parkeren Kloosterplein na 18:00 uur 2023 Gedifferentieerde tariefstelling dagparkeerkaarten 2023 Verkeersonderzoek Noordwijk-Binnen 2023 Parkeerregiseur 2023 Onderzoek verkeersonveilige plekken 2023 Onderzoek verkeersveiligheid kruising Duinweg 2023 Uitvoeren uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek 2024 Gemeentebrede parkeerdrukmeting Programma 4 Economie 2023 Opstellen visie Noordelijke toeristische ontsluiting 2023 Opstellen nieuw evenementenbeleid 2024 Subsidie Space Campus 2024

Economische samenwerking Duin- en Bollenstreek 2024 Uitvoeringsagenda Oranje Opgaven DBS Programma 5 Onderwijs 2023 Doorontwikkelen beleid voorschoolse voorzieningen 2024 Voorlezen in de bibliotheek Programma 6 Sport en Cultuur 2024 Continuering Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid 2023 Evalueren sociale kaart 2023 Mindfulness trainingen jeugd 2023 Tegengaan eenzaamheid 2023 Continueren zorgpauze en Waarderingsregel mantelzorgers 2023 Beleidsadviseur Voor Ieder1 2023 Beleidsadviseur Wet Inburgering 2023 Beleidsadviseur WGS 2023 Projectleider maatschappelijke vraagstukken 2024 Opgave specifieke doelgroepen 2024 Versterken toegang zorg Voor Ieder1

Programmabegroting 2024-2027

2023

2024

€ € € €

50.000 77.000 € 100.000 € 100.000

77.000 100.000

€

250.000

10.000 150.000 39.000 77.000 122.000

€ € €

25.000 25.000 15.000

€ € € € € € € €

15.000 -50.000 25.000 10.000 -560.000 25.000 88.000 25.000

€

25.000

104.000 € 100.000 € 169.000 92.000 €

104.000 € 50.000

€ €

104.000 € € 184.000 € 92.000 €

€ € € €

150.000 39.000 77.000 122.000

€ € € €

150.000 € 39.000 € 77.000 € 122.000

150.000 € 39.000 € 77.000 €

€

60.000

€

-50.000 €

€ € € € € € € €

92.000 €

-50.000

€ 10.000 € 10.000 € € -560.000 € -560.000 €

10.000 € -560.000 €

10.000 -560.000

88.000 €

88.000

€

88.000 €

88.000 € 25.000

43.000

INC INC INC INC INC STR INC STR STR INC STR INC INC INC INC INC INC INC INC INC

138.000

7.500

10

INC 150.000 STR 39.000 STR 77.000 STR INC

-50.000 €

25.000 € 25.000 25.000 € 1.280.000 € 135.000 € € 60.000

15.000 15.000 80.000 40.000 41.000 19.000 19.000 100.000

104.000 INC INC INC 92.000 STR

-50.000 €

€

€

2027 INC INC INC INC

€

€ €

2026

INC €

€ € € € €

2025

€

17.000 €

17.000

INC INC

€

40.000 €

40.000

INC

€ € € € € € € € € €

15.000 15.000 80.000 40.000 41.000 19.000 19.000 100.000 160.000 196.000

€ € €

15.000 € 80.000 € 40.000 €

15.000 € 80.000 € 40.000 €

€ € €

100.000 160.000 196.000 €

196.000 €

INC 15.000 STR 80.000 STR 40.000 STR INC INC INC INC INC 196.000 STR

Gemeente Noordwijk

Bedrag x €

Totaal nieuw beleid per programma Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving 2023 MKB-transitieloket 2023 Beleidsplan klimaatadaptieve leefomgeving 2023 Pilot advies verduurzamingsverplichtingen 2023 Handhaving verplichte energiebesparende maatregelen 2023 Opstellen visie energietransitie 2023 Afnamebod potentiële warmte-aanbieders 2023 Wijkuitvoeringsplannen transitievisie 2023 In kaart brengen capaciteit elektriciteitsnetwerk 2023 Opstellen uitvoeringsplan vergroening leefomgeving 2023 Aanplanten 800 bomen 2023 Aanplanten 800 bomen beheerkosten 2023 Continueren inzet vrijwillige energiecoaches 2023 Regelanalist dienstverlening Omgevingswet 2023 Groenbeheerplan 2024 Beheerder kinderboerderij Programma 9 Wonen en Ruimte 2023 Actualiseren woningbouwprogramma 2023 Continueren inzet projectleider internationale werkers 2023 Beleidsadviseur Volkshuisvesting 2024 Invoering Omgevingswet Programma 10 Algemene Dekkingsmiddelen 2023 Afschaffing hondenbelasting 2023 Lastenverlichting voor de burgers Totale kosten nieuw beleid

2023

€ € € € € € € € € € €

€ € €

2024

2025

2026

2027

€

60.000 €

60.000 €

60.000 €

€ 25.000 25.000 100.000 50.000 € 50.000 € 35.000 € 35.000 € 88.000 € 150.000 € €

50.000 €

50.000 €

50.000 €

€ € €

200.000 € 35.000 € 35.000 €

200.000 35.000 € 35.000 €

€ €

300.000 € 43.000 €

300.000 € 43.000 €

60.000 STR INC INC 50.000 STR INC INC INC INC INC INV 35.000 STR 35.000 STR INC 300.000 STR 43.000 STR

93.000 € 175.000 €

INC INC 93.000 STR 98.000 INC

25.000 40.000

40.000 25.000 93.000 € €

50.000 200.000 35.000 35.000 88.000 300.000 43.000

93.000 € 435.000 €

93.000 € 276.000 €

€ 300.000 € 302.132 € 309.081 € 316.190 € 316.190 STR € 1.125.000 € 1.125.000 € 1.125.000 INC € 3.235.500 € 5.594.132 € 3.678.081 € 1.638.190 € 1.311.190

Bedrag x €

Meerjarig nieuw beleid Totaal dekking incidenteel uit stelpost nieuw beleid Totaal dekking incidenteel uit reserves Totaal dekking incidenteel uit begrotingsresultaat Totaal dekking structureel uit begrotingsresultaat Totaal dekking investeringen uit kapitaallastenniveau Dekking meerjarig nieuw beleid

2023 2024 2025 € 250.000 € 1.358.500 € 3.174.000 € 1.251.000 € 1.125.000 € 1.125.000 € 1.125.000 € 502.000 € 1.095.132 € 1.102.081 € 200.000 € 200.000 € 3.235.500 € 5.594.132 € 3.678.081

2026

2027

INC 202.000 INC INC € 1.109.190 € 1.109.190 STR € 200.000 INV € 1.638.190 € 1.311.190

€

329.000 €

Het nieuwe beleid wordt als volgt financieel gedekt: • Investeringen (INV): binnen het kapitaallastenniveau. • Structurele uitgaven (STR): uit het begrotingsresultaat. • Incidentele uitgaven (INC): uit het begrotingsresultaat of uit de reserves.

Programmabegroting 2024-2027

11

Gemeente Noordwijk

1.5 Kerngegevens Sociale structuur

Bron: https://noordwijk.incijfers.nl/dashboard/bevolking-3

Bron: https://noordwijk.incijfers.nl/dashboard/bevolking-3

Programmabegroting 2024-2027

12

Gemeente Noordwijk

Bron: https://noordwijk.incijfers.nl/dashboard/bevolking-3

Programmabegroting 2024-2027

13

Gemeente Noordwijk

Fysieke structuur

Bron: Waarstaatjegemeente.nl augustus 2023

Programmabegroting 2024-2027

14

Gemeente Noordwijk

1.6 Kaders voor gezond financieel beleid De onderstaande kaders kunnen worden gehanteerd bij het maken van nieuwe afwegingen. Die kaders zijn niet uitputtend maar fungeren als meetlat waarlangs nieuwe ruimtevragers worden afgewogen. In de uitvoeringspraktijk geldt daarbij het ‘pas toe’ of ‘leg uit-principe’: de toepassing ervan kan per onderwerp verschillen en in bijzondere omstandigheden kunnen er redenen zijn om van af te wijken. •

Eerst de opgave, dan het plan, dan het geld Nu beginnen we vaak eerst met de financiële claim, daarna met de visie, het plan en de uitwerking. Dat betekent dat middelen lang onbenut blijven (onderuitputting). Maar belangrijker: het doet geen recht aan de afweging door de raad. Opener beleidsdiscussies met de raad in een eerder stadium betekent ook een opener begrotingsproces. Concreet betekent dit dat er meer pro memorie (PM) posten als ruimtevrager in de begroting staan, met ruimte voor latere invulling. Niet alles kan en moet immers tegelijk. Dit kan echter ook leiden tot besluiten zonder financiële dekking waarmee financiële risico’s ontstaan.

•

Nieuw voor oud Met het richtsnoer ‘nieuw voor oud’ wordt bedoeld dat een lopend project of bestaande activiteiten worden beëindigd, als er financiële dekking moet worden gevonden voor een nieuw initiatief. Vanuit de raad is het idee geopperd om een zero-based begroting te maken. Dit is een methode om de begroting door te lichten op: wat is wettelijk verplicht, wat is de vrije afwegingsruimte, et cetera. Dat kan helpen om de juiste keuzes te maken. In essentie gaat het om de vraag in welke mate bestaand beleid bijdraagt aan de bestuurlijke doelen? Waar dat niet zo is, ontstaat er ruimte voor heroverweging binnen de totale begroting.

•

We doen het voor het geld dat we ervoor krijgen Medebewindstaken doen we in principe voor (maximaal) het geld dat we ervoor krijgen. Waar de kosten de beschikbare middelen overschrijden moet worden gezocht naar mogelijkheden om de kosten te beheersen of de inkomsten te vergroten. Dit kan ook in collectief verband, zoals bij de recente arbitrage Jeugdhulp.

•

Samen in partnerschap Netwerk-besturen betekent ook netwerk-financieren. Wanneer een maatschappelijke opgave samen met andere partners wordt opgepakt, komt de rekening niet alleen bij de gemeente terecht.

•

Ontschotten van budgetten Budgetten worden zoveel mogelijk ontschot, om een integrale afweging en het schuiven met budgetten mogelijk te maken, zowel in het sociale als in het fysieke domein. Tegenvallers worden zoveel mogelijk binnen het domein, het programma of een beleidsveld opgevangen.

•

Kostendekkendheid Belastingheffingen, leges en tarieven zijn kostendekkend.

•

Zuiver resultaat bestemmen Budget dat aan het einde van het jaar overblijft gaat naar de algemene reserve.

•

Profijtbeginsel Kosten van publieke voorzieningen worden zoveel mogelijk in rekening gebracht van degenen die daarvan profiteren.

Programmabegroting 2024-2027

15

Gemeente Noordwijk

•

Proactief gebruik maken van subsidies Bij grote stedelijke projecten worden doelgerichte acties en lobby ingezet voor succesvolle subsidieverwerving. Bij het verstrekken van subsidies telt niet de inspanning maar het resultaat. Bij elk van de gemeentelijke doelen wordt bepaald of en zo ja hoe gesubsidieerde activiteiten een bijdrage kunnen leveren aan het realiseren ervan.

•

Integraliteit Opbrengsten en kosten worden zoveel mogelijk in samenhang gepresenteerd. Bij investeringen worden capaciteit, duurzaamheid en ICT-aspecten ook meegenomen.

•

Zo min mogelijke reserves Algemeen uitgangspunt is om zo min mogelijk reserves te hebben. Bij het instellen van een reserve is het belangrijk om een concreet doel vast te stellen waarvoor de reserve wordt ingesteld, inclusief de geplande looptijd.

•

Gezond weerstandsvermogen Het benodigd weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s blijft in gezonde verhouding en ligt tussen de 1,4 en 2,0.

•

'Herstelbetalingen uit Den Haag' komen in plaats van eigen middelen en niet er bovenop. Als er geld komt uit Den Haag voor een ambitie die al in de begroting is verwerkt en er is niet afgesproken 'dat we het doen voor het geld dat we ervoor krijgen', dan komt dit geld ten gunste van het begrotingsresultaat. En kan dus worden ingezet voor andere zaken.

Programmabegroting 2024-2027

16

Gemeente Noordwijk

2. Beleidsbegroting 2.1 Algemeen De uitvoering van de gemeentelijke taken en werkzaamheden spreidt zich uit over vele gebieden. In verband met de beheersbaarheid van de taken en werkzaamheden zijn deze verdeeld in programma’s. Om de leesbaarheid en vergelijkbaarheid van de programma’s zo groot mogelijk te maken hebben de programma’s dezelfde structuur. Naar aanleiding van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en overleg met de auditcommissie zijn de programma’s onderverdeeld in de volgende zeven w-vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wanneer is het gereed? • Wat mag het kosten? • Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? • Wat zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? • Wat zijn de risico’s? Door op basis van deze zeven w-vragen de programmabegroting vast te stellen worden door de gemeenteraad de kaders waarbinnen het college de programmabegroting moet uitvoeren vastgelegd. Wat willen we bereiken? Deze vraag wordt beantwoord door aan te geven wat de gemeente binnen een beleidsveld uiteindelijk binnen de periode 2024-2027 wil bereiken (doelen). Hierin zijn de ambities uit onder andere het collegewerkprogramma verwerkt. Wat gaan we daarvoor doen? Hier wordt concreet aangegeven wat de gemeente in 2024-2027 gaat doen (prestaties) om eerder beschreven doelen te bereiken.

Dat kunnen zaken zijn die de gemeente zelf doet of die andere organisaties doen (in opdracht van de gemeente). Wanneer is het gereed? Vanaf de Begroting 2021-2024 is aan de w-vragen de w-vraag ‘Wanneer is het gereed?’ toegevoegd. Zo kan worden aangeven wanneer een betreffend voornemen uitgevoerd wordt. Wat mag het kosten? Om de vierde w-vraag (Wat mag het kosten?) te beantwoorden staat in elk programma de volgende informatie: lasten, baten en saldo per programma. Per programma staan de baten, lasten en het saldo vermeld. Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? Vanuit het BBV zijn gemeenten verplicht om in de programma’s een basis set van beleidsindicatoren op te nemen. Op basis van deze beleidsindicatoren wordt de gemeente Noordwijk vergeleken met andere Nederlandse gemeenten. Dit gebeurt op basis van de meest recente gegevens die ter beschikking worden gesteld op waarstaatjegemeente.nl. Wie zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? Per programma wordt aangegeven welke verbonden partijen bijdragen aan het programma. De uitgebreide informatie over de verbonden partijen staat opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Programmabegroting 2024-2027

17

Gemeente Noordwijk

Wat zijn de risico’s? Per programma wordt aangegeven welke mogelijke risico’s samenhangen met de uitvoering van het desbetreffende programma. Uitgebreide informatie over de risico’s staat opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Programma’s De volgende programma’s zijn opgenomen in de begroting: 1. Bestuur en Dienstverlening 2. Veiligheid 3. Verkeer en Parkeren 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport en Cultuur 7. Sociaal Domein en Volksgezondheid 8. Duurzaamheid en Leefomgeving 9. Wonen en Ruimte Paragrafen Naast de programma’s zijn de volgende (verplichte) paragrafen opgenomen in de begroting: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)

Programmabegroting 2024-2027

18

Gemeente Noordwijk

2.2 Programma’s 2.2.1 Programma 1: Bestuur en Dienstverlening Integriteit en transparantie zijn kernwaarden binnen Noordwijk. Zij vormen de basis van de bestuurscultuur. Onze inwoners en de samenleving staan centraal. Wij weten wat er leeft door goed naar inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers te luisteren en door zichtbaar te zijn. We communiceren begrijpelijk en duidelijk. Op deze wijze overbruggen we de afstand tussen onze inwoners en het gemeentebestuur. We zijn dienstverlenend en werken servicegericht. Op deze punten blijven we ons continu verbeteren. We zijn optimaal bereikbaar en gemeentelijke informatie is makkelijk vindbaar. We hebben aandacht voor de eigen bestuurskracht om zelfstandig te blijven als gemeente. We sluiten een fusie uit. We bekijken goed welke taken we zelf uitvoeren en welke we uitbesteden. Als we voor dat laatste kiezen zijn we kritisch op de kwaliteit en de meerwaarde die het oplevert. Voorts zijn we in de samenwerkingsverbanden een sterke en betrokken partner; ook raadsleden geven profiel aan deze betrokkenheid. De ‘Strategische- en Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek’ is een belangrijke basis in de regionale samenwerking richting een bloeiende toekomst. 1.1 Integriteit en transparantie Integriteit en transparantie zijn kernwaarden in Noordwijk. Zij vormen de basis van onze bestuurscultuur. Portefeuillehouder:

Verkleij

Team:

JZ / IGM

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer?

We werken transparant.

We verankeren informatiebeveiliging en privacy in onze bedrijfsvoering. We leggen ontwikkelingen

Doorlopend/Vierde kwartaal

vast in een voorgangsrapportage conform de ‘Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA)’.

1.2 Participatie en communicatie Onze inwoners en de samenleving staan centraal. Wij weten wat er leeft door goed naar inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers te luisteren en door zichtbaar te zijn. We communiceren begrijpelijk en duidelijk. Op deze wijze overbruggen we de afstand tussen onze inwoners en het gemeentebestuur. Portefeuillehouder:

Verkleij/Ter Hark

Team:

DCS / COM / ETP

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer?

We zorgen voor een goede aansluiting tussen

We optimaliseren onze participatietrajecten op basis van de in 2023 uitgevoerde evaluatie.

Eerste

We nemen de stand van zaken van onze

Tweede en vierde

inwoners en het gemeentebestuur.

participatietrajecten tweemaal per jaar op in een voortgangsrapportage.

Programmabegroting 2024-2027

19

kwartaal

kwartaal

Gemeente Noordwijk

We versterken de effectiviteit en bereikbaarheid van

Eerste

de wijkambassadeur door hem of haar een vindbare plek te geven op onder meer de gemeentelijk website

kwartaal

en dragen dit actief uit. We geven ruimte aan overheidsparticipatie door initiatieven uit de samenleving te concentreren en te trechteren in één digitaal loket beheerd door de wijkambassadeur.

Eerste kwartaal

Vierde kwartaal

We stellen een participatieverordening vast waarin spelregels voor inwoners- en overheidsparticipatie in het kader van de Omgevingswet worden vastgelegd. Onze communicatie sluit

We vergroten het bereik van onze nieuwsbrief door

Eerste

aan op de behoefte van inwoners, ondernemers

middel van een campagne.

kwartaal

We maken een plan van aanpak voor de transitie van

Eerste

‘papieren’ gemeenteberichten naar digitale producten op basis van de klantbehoefte. We nemen tevens de

kwartaal

en andere belanghebbenden.

offline- communicatie mee in het plan van aanpak. Onze website is

We maken onze website geschikt voor volwaardige

gebruiksvriendelijk.

digitale dienstverlening op basis van een plan van aanpak. Hierbij wordt onder meer de implementatie

Tweede kwartaal

van het persoonlijke inwonersaccount “Mijn Noordwijk' opgenomen. We realiseren een newsroom.

We evalueren de effectiviteit van onze newsroom en optimaliseren op basis hiervan de functionaliteit

Tweede kwartaal

uitgaande van de bestuurlijke- en organisatiebehoefte.

1.3 Dienstverlening We zijn dienstverlenend en werken servicegericht. Op deze punten blijven we ons continu verbeteren. We zijn optimaal bereikbaar en gemeentelijke informatie is makkelijk vindbaar. Portefeuillehouder:

Verkleij

Team:

DCS

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer?

We verbeteren continu

We geven uitvoering aan onze ‘Agenda

Doorlopend

onze klanttevredenheid. We streven hierbij naar

Dienstverlening''. De volgende ambities staan hierin centraal:

een rapportcijfer 8. Dit geldt ook voor onze

-

Passende, klantgerichte dienstverlening aan én gastvrijheid voor onze inwoners

uitvoeringsorganisaties.

-

Toepassing van duidelijke en begrijpelijk taal Continue meting van klanttevredenheid

-

ondersteund door een dashboard Eenvoud en eenduidigheid in digitale

Tweede kwartaal

dienstverlening door toepassing van één digitaal loket.

Programmabegroting 2024-2027

20

Gemeente Noordwijk

1.4 Regionale samenwerking en verbonden partijen We hebben aandacht voor de eigen bestuurskracht om zelfstandig te blijven als gemeente. We sluiten een fusie uit. We bekijken goed welke taken we zelf uitvoeren en welke we uitbesteden. Als we voor dat laatste kiezen zijn we kritisch op de kwaliteit en de meerwaarde die het oplevert. Voorts zijn we in de samenwerkingsverbanden een sterke en betrokken partner; ook raad sleden geven profiel aan deze betrokkenheid. De ‘Strategische - en Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek’ is een belangrijke basis in de regionale samenwerking richting een bloeiende toekomst. Portefeuillehouder:

Ter Hark

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer?

We zijn een sterke en

We stellen in Holland Rijnland-verband een regionale

Eerste

betrokken partner in onze

investeringsagenda op. We formuleren hierin onze regionale ambities en opgaven zoals verstedelijking,

kwartaal

samenwerkingsverbanden

Team:

DCS / ETP

klimaatadaptatie, mobiliteit en de energietransitie. We monitoren de ontwikkelingen en risico’s binnen onze verbonden partijen. Met het oog hierop implementeren

Vierde kwartaal

we een instrument voor self-assessment.

Wat doen we doorlopend? -

We zorgen ervoor dat integriteit continue de rode draad vormt van ons handelen.

-

We werken verder aan onze integriteit en onze kernwaarden op basis van de routekaart ‘integriteit’ en het bijbehorend uitvoeringsplan.

-

We stimuleren en werken aan de bewustwording van integriteit en weerbaarheid door middel van opleidingen en ontwikkelprogramma’s.

-

Wij honoreren verzoeken op basis van de Wet open overheid (Woo) ruimhartig. We publiceren Woo-verzoeken en –besluiten, alsmede klachten, convenanten en beschikkingen actief op meerdere openbare ( digitale) platforms. We lopen hiermee op landelijke wet- en regelgeving vooruit.

-

We scholen onze medewerkers doorlopend op het domein van informatieveiligheid. Routekaart ‘Integriteit’ en het bijbehorend uitvoeringsplan (fase 3).

-

Bewustwording van integriteit en weerbaarheid door middel van opleidingen en ontwikkelprogramma’s.

-

We voeren ons integrale plan van aanpak voor participatie uit. We stellen voor de start van een participatietraject een notitie op waarin onder meer wordt vastgelegd: ▪ De doelstelling(en) en de omvang van doelgroep(en)

-

-

▪ ▪

Het participatieniveau (participatietrap) De werkvorm(en) waaronder niet-digitale hand-outs in wijken en buurten

▪

Verwachtingenmanagement, ook voor wat betreft de start en het einde van het participatietraject.

We geven gefaseerd uitvoering aan het plan van aanpak op basis van de in 2023 vastgestelde brede visie op gemeentelijke communicatie. We brengen hierbij ook onze successen en mijlpalen onder de aandacht. We monitoren met de newsroom het gebruik van de kanalen door onze inwoners en passen onze communicatie- middelenmix daarop aan.

Programmabegroting 2024-2027

21

Gemeente Noordwijk

-

We zorgen voor een eenduidige huisstijl door de inzet van vooraf vastgestelde communicatieformats.

-

We versterken onze ‘eerstelijns-dienstverlening’ in ons Klant Contact Centrum (KCC) door dit een brugfunctie te geven tussen organisatie en inwoners. We verleggen het accent in

-

klantcontact van fysieke- naar digitale dienstverlening. We versterken onze identiteit. Herkenbaarheid en veiligheid zijn hierbij belangri jke

-

thema's. Gastlessen en/of excursies voor leerlingen tijdens hun schoolperiode als kennismaking

-

met de plaatselijke democratie kennis. Aanstelling van een kinderburgemeester.

-

Sturing van (uitvoerings)organisaties op basis van KPI’s en kengetallen. We willen een goed beeld van de organisatie om van daaruit verder te bouwen naar een

-

bedrijfsmatige organisatie waarin deskundigheid en efficiëntie de boventoon voert. Nieuwe ambtenaren worden aangenomen op hun deskundigheid. Zij verdiepen zich in de

-

lokale situatie en de dynamiek van de gemeente Noordwijk. We investeren in eigen mensen met als doelstelling om zo veel mogelijk het personeel te

-

behouden. Verdere verbetering van de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden, zodat ambtenaren

-

optimaal kunnen presteren. We zien een belangrijke rol voor één ambtelijke liaisonfunctionaris in de verschillende

-

samenwerkingsverbanden. We geven uitvoering aan de Strategische en Uitvoeringsagenda Duin - en Bollenstreek. Dit

-

doen we samen met Katwijk en HLT Samen. We nemen onze verantwoordelijkheid als actieve, zichtbare, verbindende regiopartner

-

waarbij we continue uiting geven aan onze bestuurlijke - en ambtelijke betrokkenheid. We weten als goede samenwerkingspartner wat er speelt in de regio en bij onze partners. We maken afgewogen keuzes in de wijze waarop en met wie wij samenwerken.

Programmabegroting 2024-2027

22

Gemeente Noordwijk

Wat mag het kosten? Bedragen in €

Programma 1 Bestuur en Dienstverlening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

2027

Mutatie baten en lasten Totale lasten programma

€ 13.041.692 € 12.447.879 € 12.643.876 € 13.129.493

Totale baten programma

€

4.496.260 €

4.155.658 €

4.132.113 €

4.156.298

Saldo van het programma

€

-8.545.432 €

-8.292.221 €

-8.511.763 €

-8.973.195

Mutatie reserves Toevoegingen

€

905.000 €

915.000 €

925.000 €

935.000

Onttrekkingen

€

3.923.973 €

2.019.540 €

1.719.112 €

1.687.570

Resultaat van het programma

€ -11.564.405 €

-9.396.761 €

-9.305.875 €

-9.725.765

Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Naam indicator Eenheid Formatie Fte per 1000 inwoners Bezetting Fte per 1000 inwoners Overhead % van totale lasten

Periode 2024 2024 2024

Nw 6,51 5.85 14%

NL n.b. n.b. n.b.

Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens

* gegevens afkomstig uit eigen gegevens begroting

Bovenstaande beleidsindicatoren komen uit de gegevens van de gemeente Noordwijk. De gegevens kunnen niet vergeleken worden met de gegevens van de rest van Nederland. Deze gegevens zijn namelijk nog niet beschikbaar via www.waarstaatjegemeente.nl. Wie zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? In de tabel hieronder staan de namen van de verbonden partijen, die te maken hebben met de uitvoering van dit programma. Voor gedetailleerde informatie inzake de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Naam verbonden partij Dunea Alliander BNG Bank Stichting Rijk

Holland Rijnland Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) GR Belastingen Noordwijk-Lisse-Teylingen

Wat zijn de risico’s? In de tabel hieronder staan de mogelijke risico’s, die samenhangen met de uitvoering van dit programma. Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Onderwerp risico

Omschrijving risico

Informatiebeveiliging / Cyberrisico's

Bij de informatiebeveiliging bestaat het risico op datalekken, cybercrime of cyberaanvallen (DDOS, ransomware, phishing en malware).

Personeel

Door krapte op de arbeidsmarkt en het niet kunnen concurreren met het bedrijfsleven en (grote) gemeenten kunnen vacatures van (kritische) functies niet snel worden vervuld.

Algemene Uitkering Inflatie

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties staan nog steeds achter de invoering van een nieuw verdeelmodel dat beter aansluit op de kostenverschillen tussen gemeenten en een groot aantal knelpunten in de huidige verdeling kan De index is hoger dan ingeschat bij het opmaken van de begroting 2024

Programmabegroting 2024-2027

23

Gemeente Noordwijk

2.2.2 Programma 2: Veiligheid Noordwijk is een veilige gemeente om te wonen, te werken, te recreëren en om te leven. We zijn hier gezamenlijk verantwoordelijk voor. We spreken elkaar aan op ongewenst gedrag. Criminaliteit en overlast horen niet thuis in onze gemeente en worden hard aangepakt. Dit doen we samen met politie, onze boa’s, inwoners en ondernemers. Onder andere ons Integraal Veiligheidsplan (IVP) is hiervoor een ankerpunt. 2.1 Veiligste gemeente Noordwijk is een veilige gemeente om te wonen, te werken, te recreëren en te leven. We zijn hier gezamenlijk verantwoordelijk voor. Portefeuillehouder:

Verkleij

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer?

Noordwijk is een veilige gemeente. We verhogen

We stellen een Integraal Veiligheidsplan 2024 – 2026

Eerste

vast. Belangrijke thema’s zijn:

kwartaal

ons rapportcijfer voor veilige buurten van een 7.6 naar minimaal een 7.7.

Team:

-

Veilig uitgaan, evenementen en toerisme Overlast en geweld op snijvlak van zorg en

-

veiligheid Jeugd en veiligheid

-

Ondermijning Digitale veiligheid

JOV/VTH

Derde

We leveren de resultaten van de ‘Veiligheidsmonitor

kwartaal

Noordwijk 2023’ op. Onze handhavers zijn duidelijk zichtbaar en

We heropenen de politiepost aan de Duinwetering na afronding van de renovatie. Daarmee concentreren we

goed bereikbaar.

de samenwerking tussen politie, handhaving, zorg en

Derde kwartaal

veiligheid op één locatie. Eerste

We brengen de bezetting van onze Boa's binnen de

kwartaal

kaders op sterkte. We onderzoeken of het dragen van bodycams door onze Boa’s een bijdrage levert aan hun veiligheid. We faciliteren in Noordwijk geen

Tweede kwartaal

We verwerken de regionale nullijn voor coffeeshops in

Vierde

ons Omgevingsplan.

kwartaal

coffeeshop.

Programmabegroting 2024-2027

24

Gemeente Noordwijk

2.2 Aanpak ondermijnende criminaliteit In onze gemeente worden criminaliteit en overlast niet geaccepteerd. We handhaven daarom daadkrachting. Dit doen we samen met de politie, onze inwoners en ondernemers. Portefeuillehouder:

Verkleij

Team:

JOV/VTH

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer?

Een veilige gemeente waarin geen plek is voor

We geven uitvoering aan ons programmaplan Ondermijning. We brengen de acties voor 2024 in beeld

Eerste

ondermijnende

op basis van de evaluatie 2023.

kwartaal

activiteiten.

Veiligste gemeente -

We continueren de structurele inzet van de suswacht op de Grent. We maken gebruik van particuliere beveiligingsorganisaties en voor zover wettelijk mogelijk cameratoezicht in de uitgaansgebieden waar dat nodig is. De wijze van inzet wordt continu gemonitord en indien nodig aangepast.

-

We geven uitvoering aan ons handhavingsprogramma. We zijn hierbij aler t op signalen uit onze samenleving.

-

Ter ondersteuning van de politie versterken we onze informatiepositie door gebruik te maken van de ogen en oren van onze inwoners en handhavers.

-

We blijven bouwen aan een goede informatiepositie en werken risico -gericht. Belangrijke elementen hierbij zijn een goed functionerend signalenoverleg, een strategische analyses van risicofactoren en tactische en operationele informatieproducten voor verschillende onderdelen van de aanpak.

-

We ondersteunen de politie met onze Boa’s. Zij zijn onze oren en ogen in het kader van preventie.

-

We stimuleren initiatieven voor buurtpreventie. Jeugdaanpak op het snijvlak van zorg en veiligheid is geborgd binnen de organisatie en

-

met partners, zowel op individueel als op groepsniveau. Bij evenementen heeft veiligheid de hoogste prioriteit. De landelijk geldende veiligheidsregels worden indien nodig aangevuld met maatwerkvoorschriften in evenementenvergunningen. Daarbij wordt nauw samengewerkt met de Veiligheidsregio

-

Hollands Midden. We zetten onze handhavers in om wet- en regelgeving dienstverlenend en daadkrachtig te

-

handhaven. Binnen het maatschappelijk programma ‘Floreren in Noordwijk’ werken wij samen met partners aan verslavingspreventie. Te denken valt onder andere aan voorlichting op scholen, jongerenwerk en in uitgaansgebieden.

-

We geven uitvoering aan het geactualiseerde convenant ‘veiligheid in e n om school 2023 – 2026’. Dit doen we samen met onder meer het onderwijs en de politie. Hierin ligt een verband met programma 5.

Aanpak ondermijnende criminaliteit -

We zetten de Wet Bibob op meerdere beleidsterreinen in conform onze beleidsregels. We handhaven strikt als het gaat om drugshandel vanuit woonhuizen, horeca - en bedrijfspanden conform de Opium-wet.

Crisisbeheersing

Programmabegroting 2024-2027

25

Gemeente Noordwijk

-

-

We werken tijdens de langdurige crisissen (opvang Oekraïense vluchtelingen, opvang COA vluchtelingen, energiecrisis) intensief en goed samen met de veiligheidsregio en er vindt afstemming plaats met omliggende gemeenten. We zijn een sterke partner in onze veiligheidsregio. We leiden h et gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie op voor onze crisisorganisatie. We sturen samen met de veiligheidsregio sterk op bewustwording van veiligheid en preventie door middel van preventie- en bewustwordingscampagnes

Programmabegroting 2024-2027

26

Gemeente Noordwijk

Wat mag het kosten? Bedragen in €

Programma 2 Veiligheid

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

2027 6.714.478

Mutatie baten en lasten Totale lasten programma

€

6.041.034 €

6.302.953 €

6.460.585 €

Totale baten programma

€

427.811 €

438.935 €

450.347 €

462.057

Saldo van het programma

€

-5.613.223 €

-5.864.018 €

-6.010.238 €

-6.252.421 43.000

Mutatie reserves Toevoegingen

€

40.000 €

41.000 €

42.000 €

Onttrekkingen

€

148.507 €

157.658 €

105.116 €

97.204

Resultaat van het programma

€

-5.504.716 €

-5.747.360 €

-5.947.122 €

-6.198.217

Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? De volgens de ministeriële regeling geldende beleidsindicatoren voor dit programma zijn in onderstaande tabel weergegeven. Programma 2 Veiligheid Naam indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woningen Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte)

Eenheid Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

Periode 2022 2022 2022 2022 2022

Nw 7 1 4 1 5

NL 8 2 5 1 6

Bron Stichting Halt CBS CBS CBS CBS

* gegevens afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl, stand augustus 2023.

Wie zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? In de tabel hieronder staan de namen van de verbonden partijen, die te maken hebben met de uitvoering van dit programma. Voor gedetailleerde informatie inzake de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Programma 2 Veiligheid Naam verbonden partij Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM)

Wat zijn de risico’s? In de tabel hieronder staan de mogelijke risico’s, die samenhangen met de uitvoering van dit programma. Programma 2 Veiligheid Onderwerp risico

Omschrijving risico

Calamiteiten van grote omvang

Binnen elke gemeente kunnen grote calamiteiten zich voordoen. Door het volgen van rampentrainingen en door deelname aan rampenoefeningen wordt de organisatie voorbereid. De kosten voor de crisisorganisatie blijven voor de gemeente.

Te kort bij landelijke politie

Bij het opkomen van handhavings/openbare orde vraagstukken (evenementen en uitgaansgebieden) waardoor de gemeente extra handhavingscapaciteit moet inzetten.

Programmabegroting 2024-2027

27

Gemeente Noordwijk

2.2.3 Programma 3: Verkeer en Parkeren Noordwijk heeft baat bij een goede en veilige infrastructuur van en naar de gemeente, zodat jongeren naar school of studie kunnen reizen, zodat werkenden naar hun werk kunnen reizen, zodat bezoekers de streek kunnen bereiken. Het is belangrijk dat er naast bereikbaarheid met de auto ook aandacht is voor het openbaar vervoer, de fiets en voetgangers. In een toeristische gemeente zoals Noordwijk is het belangrijk dat er voldoende parkeervoorzieningen zijn voor inwoners en bezoekers. In de drukke zomermaanden weren we ‘zoekverkeer’ uit de straten van Noordwijk aan Zee. Bezoekers kunnen parkeren aan de randen van het dorp, op transferia. Noordwijk blijft de ambitie houden een parkeergarage in het duin te faciliteren. De wegen in Noordwijk zijn zo ingericht dat ouderen, jonge kinderen en mensen met een beperking veilig over straat kunnen. Hierbij hebben we onverminderd aandacht voor verkeersveiligheid in de directe omgeving van met name zorgcentra en scholen. De trottoirs moeten weer het domein van de voetgangers worden en beter begaanbaar voor kinderwagens, rollators, rolstoelen enzovoort. 3.1 Regionale en lokale bereikbaarheid Noordwijk is goed bereikbaar en beschikt over een veilige infrastructuur. Ons verkeersnetw erk is veilig. We zorgen voor een optimale verkeerscirculatie.

We werken aan een betere bereikbaarheid met het openbaar vervoer, de fiets en voetgangers. Portefeuillehouder:

Ter Hark / Alkemade

Team:

BOC

Wat willen we

Wat gaan we er voor doen?

Wanneer?

We willen een compleet beeld van de mobiliteit

We werken aan een mobiliteitsplan waarin we komen tot een visie over verkeersveiligheid en mobiliteit met

Vierde

en zorgen voor een optimale lokale

aandacht voor een optimale verkeerscirculatie in heel Noordwijk. Hierbij betrekken we de resultaten van het

verkeerscirculatie.

onderzoek naar de ondergrondse parkeergarage op het

bereiken?

kwartaal

Kloosterplein. We breiden het parkeerroute-informatiesysteem (PRIS) uit in Noordwijk Binnen. We werken de wijze van ontsluiting van Bronsgeest en 't Zilt uit als integraal onderdeel van deze projecten. We zijn regionaal goed bereikbaar en

We nemen een besluit over de alzijdige ontsluiting van de Verlengde Beeklaan op de N206 op basis van het

beschikken over een robuust

uitgevoerde onderzoek en de afspraken met de provincie.

verkeersnetwerk.

We nemen een besluit over de verplaatsing van de

28

Vierde kwartaal Eerste kwartaal

kwartaal

We starten met het innen van het parkeertarief van vijf

Programmabegroting 2024-2027

kwartaal

Vierde

Park&Ride- parkeerplaats aan de Gooweg.

euro op het parkeerterrein van de Beach-shuttle.

Tweede

Tweede kwartaal

Gemeente Noordwijk

We nemen deel aan het onderzoek en voorstudie naar een corridor en bovenregionale hoofdstructuur (A44) als start van de ontwikkelfase voor ontsluiting in de zuidelijke

We stimuleren gebruik van openbaar vervoer.

Tweede

corridor Bollenstreek;

kwartaal

We blijven inzetten op de verlenging van een Hoogwaardige Openbaar Vervoersverbinding (HOV) vanuit

Vierde kwartaal

Leiden en Katwijk naar Noordwijk aan Zee. We zijn afhankelijk van het onderzoek naar het voorkeurstracé van de HOV-verbinding Leiden Noordwijk en van andere belanghebbenden zoals de provincie, Katwijk en Leiden. We stimuleren en faciliteren (veiliger)

We stellen in Holland Rijnland verband een plan op voor een netwerk van doorfietsroutes. De uitvoering is